نکتهٔ فقهی: استفسار قاضی در اقرار مبهم

قاضی نباید به یکی از دو طرف دعوا چیزی تلقین کند که موجب چیرگی او بر طرف دیگر گردد، لیکن می‌تواند استفسار و تحقیق نماید؛ هر چند به چیرگی او منجرّ گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قاضی نباید به ی. ا. ط. دعوا چیزی را تلقین کند که باعث برتری او بر دیگری شود، اما می‌تواند برای روشن شدن موضوع استفسار و تحقیق کند، حتی اگر این کار به برتری ی. ا. ط. منجر شود. شاخه: آیین دادرسی

اگر گواهی دهنده در محکمه از عالمان و صالحان باشد، کاوش در استفسار از وی به حدّی که موجب متّهم شدن و نقص و عیب در او شود، مکروه است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر گواهی‌دهنده در دادگاه از افراد عالم و صالح باشد، کاوش و استفسار بیش از حد از او که منجر به متهم شدن یا عیب‌جویی از او شود، مکروه است. شاخه: آیین دادرسی

توضیح خواستن را استفسار گویند. از آن به مناسبت در باب‌های اقرار ، قضاء و شهادات سخن رفته است.

اقرار به چیز مبهم در اموال - مانند اقرار به این که به فلانی مبلغی بدهکارم- صحیح است. در این صورت، قاضی از اقرار کننده توضیح می‌خواهد. به قول مشهور، در صورت خودداری وی از تفسیر ، به زندان افکنده می‌شود.

قاضی نباید به یکی از دو طرف دعوا چیزی تلقین کند که موجب چیرگی او بر طرف دیگر گردد، لیکن می‌تواند استفسار و تحقیق نماید؛ هر چند به چیرگی او منجرّ گردد. منبع: جواهر الکلام ج۴۰، ص۱۴۴

اگر گواهی دهنده در محکمه از عالمان و صالحان باشد، کاوش در استفسار از وی به حدّی که موجب متّهم شدن و نقص و عیب در او شود، مکروه است. منبع: مجمع الفائدة ج۱۲، ص۴۸