نکتهٔ فقهی: تعریف جائفه

در جائفه- از آن جهت که ممکن است در مقام قصاص جنایت بیشترى بر جانى وارد گردد- قصاص ثابت نیست. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در جائفه قصاص ثابت نیست، زیرا ممکن است در مقام قصاص جنایت بیشتری بر جانی وارد شود. شاخه: کیفری

اگر آلت جرح از یک طرف بدن داخل و از طرف دیگر خارج شود، مثلًا از سمت سینه داخل و از پشت بیرون رود آیا دو جائفه به شمار مى‌رود و دو دیه دارد یا یکى و یک دیه؟ مسئله اختلافى است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر آلت جرح از یک طرف بدن داخل و از طرف دیگر خارج شود، در مورد اینکه دو جائفه و دو دیه محسوب می‌شود یا یک جائفه و یک دیه، اختلاف نظر وجود دارد. شاخه: کیفری

اگر کسى ابتدا بر عضوى از اعضاى دیگرى آسیبى وارد کند و سپس بر محلّ آسیب دیده، جراحت جائفه وارد سازد، دو دیه بر عهده‌اش ثابت مى‌گردد: دیه جراحت و دیه جائفه. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی ابتدا بر عضوی آسیب وارد کند و سپس بر همان محل آسیب‌دیده، جراحت جائفه وارد سازد، دو دیه (دیه جراحت و دیه جائفه) بر عهده او ثابت می‌شود. شاخه: کیفری

اگر کسى بر محلّ جائفه‌اى که دیگرى وارد ساخته، آلت جرحى وارد کند، در صورت عدم گسترش جراحت، دیه‌اى بر او نیست و تنها تعزیر مى‌شود و در صورت گسترش از عمق و سطح، به گونه‌اى که جائفه جدید بر آن صدق‌ کند، بنابر تصریح برخى، جائفه دیگرى محسوب مى‌گردد و دیه مستقل دارد و اگر گسترش تنها در سطح یا عمق باشد، جانی دوم باید ارش بپردازد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی بر محل جائفه ایجاد شده توسط دیگری، آلت جرحی وارد کند، در صورت عدم گسترش جراحت، دیه‌ای بر او نیست و تنها تعزیر می‌شود. در صورت گسترش جراحت به گونه‌ای که جائفه جدید صدق کند، دیه مستقل دارد و اگر گسترش تنها در سطح یا عمق باشد، جانی دوم باید ارش بپردازد. شاخه: کیفری

جراحت ناشى از نفوذ آلت جرح به درون بدن را جائفه می گویند که از این عنوان در باب قصاص و دیات سخن گفته‌اند.

جائفه جراحتى است که آلت جرح به بخشهاى میان تهى بدن، مانند شکم ، پهلو ، سینه و گودى گلو نفوذ کند. جائفه در سر با سرایت جراحت به درون مغز تحقق مى‌یابد که از آن به « دامغه » تعبیر مى‌گردد و زنده بودن شخص در این صورت بعید مى‌نماید . در تحقق جائفه- بنابه تصریح برخى- صرف نفوذ به درون، هرچند با آلتى همچون سوزنِ بلند کفایت مى‌کند. منبع: مبانی تکملة المنهاج، ج۲، ص۳۸۷-۳۸۸ · جواهرالکلام، ج۴۳، ص۳۳۸

در جائفه- از آن جهت که ممکن است در مقام قصاص جنایت بیشترى بر جانى وارد گردد- قصاص ثابت نیست. منبع: جواهر الکلام، ج۴۲، ص۳۵۵

دیه جائفه یک سوم دیه کامل است. اگر آلت جرح از یک طرف بدن داخل و از طرف دیگر خارج شود، مثلًا از سمت سینه داخل و از پشت بیرون رود آیا دو جائفه به شمار مى‌رود و دو دیه دارد یا یکى و یک دیه؟ مسئله اختلافى است. برخى در این فرض قائل به ۴۳۳ دینار و یک سوم دینار دیه شده‌اند. اگر کسى ابتدا بر عضوى از اعضاى دیگرى آسیبى وارد کند و سپس بر محلّ آسیب دیده، جراحت جائفه وارد سازد، دو دیه بر عهده‌اش ثابت مى‌گردد: دیه جراحت و دیه جائفه. اگر کسى بر محلّ جائفه‌اى که دیگرى وارد ساخته، آلت جرحى وارد کند، در صورت عدم گسترش جراحت، دیه‌اى بر او نیست و تنها تعزیر مى‌شود و در صورت گسترش از عمق و سطح، به گونه‌اى که جائفه جدید بر آن صدق‌ کند، بنابر تصریح برخى، جائفه دیگرى محسوب مى‌گردد و دیه مستقل دارد و اگر گسترش تنها در سطح یا عمق باشد، جانی دوم باید ارش بپردازد. منبع: جواهرالکلام، ج۴۳، ص۳۳۹ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۴۳-۳۴۴ · مبانی تکملة المنهاج، ج۲، ص۳۹۰ · جواهرالکلام، ج۴۳، ص۳۴۱