نکتهٔ فقهی: تملک آجام با احیا (آجام‌)

آجام یا اِجام به معنی نیستان و جنگل است. از این موضوع در باب خمس ، مبحث انفال بحث شده است.

آجام (جمع أجمه)، از جهت لغت به نیستان و جنگل اطلاق می شود. بیشتر فقیهان آجام را به زمین دارای درختان و نی‌های بسیار تعریف کرده‌اند. برخی نیز درختان و نی‌های زمین یاد شده را آجام دانسته‌اند. و مرجع تشخیص آجام در هر دو معنا، عرف است. منبع: مصباح الفقیه، ج۳، ص۱۵۲ · جواهر الکلام، ج۱۶، ص۱۲۰

آجام از انفال است، لیکن اختلاف است که آجام به نحو مطلق، حتی آجام زمین‌های دارای مالک خاص یا عام مانند زمین‌های خراجی که ملک عموم مسلمانان است، جزء انفال است، یا تنها آجام زمین‌هایی که ملک امام علیه السّلام است، مانند زمین موات یا بدون مالک، نظر بیشتر فقها ، قول اول است. آجام با احیا تملّک می‌شود که تحقّق آن به قطع یا اصلاح درختان و نیز کشیدن آب‌های زیادی و آماده کردن زمین برای بهره ‌برداری است. منبع: الحدائق الناضرة، ج۱۲، ص۴۷۵ · جواهر الکلام، ج۳۸، ص۷۲