نکتهٔ فقهی: حرمت قطع درختان در حرم مدینه

چنان‌که شکار جانوران وحشی در محدوده‌ای خاص از حرم -که عبارت است از حد فاصل دو حَرَّه؛ حرّه واقِم [ حرة بنی قریظه ] در شرق و حرّه لیلی [ حرّۂ عقیق ] در غرب مدینه ـ بنابر قول اکثر حرام است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شکار جانوران وحشی در محدوده‌ای خاص از حرم مدینه (حد فاصل دو حَرَّه واقِم و لیلی) بنابر قول اکثر حرام است. شاخه: کیفری

بنابر قول به حرمت قطع درختان و شکار، در صورت ارتکاب، کفاره واجب نمی‌شود، بر خلاف حرم مکه؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در صورت ارتکاب قطع درختان و شکار در حرم مدینه، کفاره واجب نمی‌شود، بر خلاف حرم مکه. شاخه: کیفری

چنان‌که برای ورود به حرم مدینه، احرام بستن واجب نیست، بر خلاف حرم مکه — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): برای ورود به حرم مدینه، احرام بستن واجب نیست، بر خلاف حرم مکه. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آن جا تمام بخواند یا قصر؛ هرچند تمام خواندن افضل است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آنجا تمام بخواند یا قصر، هرچند تمام خواندن افضل است. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

چنانچه مسلمانان آن را ترک کنند، بر والی مسلمین واجب است آنان را بر زیارت آن حضرت اجبار کند؛ چنان‌که اگر اقامت در مدینه را ترک کنند و کسی در آن شهر سکونت نکند، بر والی واجب است مسلمانان را بر اقامت در آن مکان شریف اجبار نماید و در صورتی که برای زیارت و یا اقامت، مالی نداشته باشند، والی از بیت المال می‌پردازد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه مسلمانان زیارت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در مدینه را ترک کنند، بر والی مسلمین واجب است آنان را بر زیارت آن حضرت اجبار کند؛ و اگر اقامت در مدینه را ترک کنند و کسی در آن شهر سکونت نکند، بر والی واجب است مسلمانان را بر اقامت در آن مکان شریف اجبار نماید و در صورتی که برای زیارت و یا اقامت، مالی نداشته باشند، والی از بیت المال می‌پردازد. شاخه: اداری

مَدینه نام شهری است در شبه جزیره عرب (عربستان کنونی) در حدود ۴۵۰ کیلومتری شمال مکه . از احکام آن در باب‌های طهارت ، صلات ، صوم و حج سخن گفته‌اند. منبع: آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۱۷۵

از این‌رو، از قداست، فضیلت و حرمت ویژه‌ای برخوردار است. در روایتی اقامت گزیدن در مدینه افضل از اقامت گزیدن در مکه بیان شده است، و نیز در روایتی آمده است: «هر مسلمانی که در مدینه بمیرد، خدای تعالی در روز قیامت او را ایمن از آتش مبعوث می‌کند». منبع: وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۵۵۵ · وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۳۶۱ · ج۵، ص۴۶۶

مدینه همچون مکه مکرمه دارای حرم است. حرم مدینه حد فاصل میان دو کوه در شرق و غرب مدینه به نام «عائر» یا «عیر» و «وَعیر» یا وُعَیر» م. ب.. قطع درختان مدینه در محدوده یــاد شده بنابر ظاهر کلمات اکثر فقها حرام است؛ بلکه این قول به مشهور نسبت داده شده است؛ چنان‌که شکار جانوران وحشی در محدوده‌ای خاص از حرم -که عبارت است از حد فاصل دو حَرَّه؛ حرّه واقِم [ حرة بنی قریظه ] در شرق و حرّه لیلی [ حرّۂ عقیق ] در غرب مدینه ـ بنابر قول اکثر حرام است. برخی، قطع درختان حرم و شکار بین دو حرّه را مکروه دانسته‌اند. بنابر قول به حرمت قطع درختان و شکار، در صورت ارتکاب، کفاره واجب نمی‌شود، بر خلاف حرم مکه؛ چنان‌که برای ورود به حرم مدینه، احرام بستن واجب نیست، بر خلاف حرم مکه و نــیـز بنابر تصریح برخی، اگر کسی شکاری را وارد حرم مدینه کند، رها کردن آن واجب نیست؛ بر خلاف حرم مکه. البته آنچه در حرم مکه استثنا شده، در حرم مدینه نیز مستثنا است. منبع: الحدائق الناضرة، ج۱۷، ص۴۰۸ - ۴۰۹ · ج۱، ص۳۸۶ · شیخ طوسی، النهایة، ص۲۸۷ · علامه حلی، تلخیص المرام، ص۷۶ · ج۷، ص۳۸۰ - ۳۸۱

مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آن جا تمام بخواند یا قصر؛ هرچند تمام خواندن افضل است. در اینکه گستره این اختیار، تمامی شهر مدینه است یا تنها مسجد النبی ، مسئله اختلافی است. قول نخست، منسوب به مشهور است. منبع: الحدائق الناضرة، ج۱۱، ص۴۵۵

غسل برای ورود به حرم، مدینه، و نیز مسجد النبی مستحب است؛ مستحب است از باب جبرئیل (عـلـیـه‌السلام) داخل مسجد شود و هنگام داخل شدن، دعای وارد شده را بخواند، سپس نماز تحیت را به جا آورد. چنان‌که اگر اقامت در مدینه را ترک کنند و کسی در آن شهر سکونت نکند، بر والی واجب است مسلمانان را بر اقامت در آن مکان شریف اجبار نماید و در صورتی که برای زیارت و یا اقامت، مالی نداشته باشند، والی از بیت المال می‌پردازد. زیارت حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها) در مدینه، در سه جا؛ در خانه‌اش، در روضه و در بقیع و نیز زیارت امامان معصوم (علیهم‌السّلام) در بقیع مستحب مؤکد است. بسیار نماز گزاردن در مسجد النبی؛ بویژه در روضه مستحب است. در روایتی یک نماز در مسجد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در فضیلت و ثواب ، بـرابـر ده هزار نماز دانسته شده است. بر زائر مستحب است پس از زیارت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نزد منبر برود و آن را مسح کند، سپس دست‌ها را بر صورت و چشمان خود بکشد. مستحب است در مسجد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) اعتکاف کند و سه روز روزه بگیرد و افضل، روزهای چهارشنبه ، پنج شنبه و جمعه است. این سه روز روزه، از روزه سفر -که به قول بسیاری صحیح نیست ـ استثنا شده است. مستحب است هر وقت داخل مسجد می‌شود بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) سلام کند. چنان زیارت قبر حضرت حمزه (علیه‌السّلام) و دیگر شهدای احد، در منطقه احد مستحب است. رفتن به مساجد و مشاهد شریف مدینه، همچون مسجد قبا ، مسجد فتح [ مسجد احزاب ] و مسجد فضیخ که در آن خورشید برای امیر مؤمنان (علیه‌السّلام) برگردانده شد و نیز مَشرَبه اُمّ ابراهیم مستحب است. مجاورت و اقامت در مدینه، بسیار قرآن خواندن در آن، هر روز چند بار پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را زیارت کردن، که کمترین آن، سلام دادن پس از مشاهده حجره آن حضرت م. ب. و نیز زیارت امامان معصوم (علیهم‌السّلام) به قدر ممکن مستحب است. منبع: ج۱، ص۸۷ · ج۲، ص۱۹ · ج۱، ص۴۷۳ · ج۲، ص۶ · ج۲، ص۲۰ · وسائل الشیعة، ج۵، ص۲۷۹ · ج۱۳، ص۲۶۳ · ج۲، ص۲۰ – ۲۱ · ج۲، ص۲۰-۲۱ · ج۵، ص۴۶۰

میقات اهل مدینه ذو الحلیفه است؛ لیکن در حال ضرورت و عذر می‌توانند از جُحفه محرم شوند. مستحب است نماز عید فطر و قربان در صحرا (مکانی وسیع و بدون پوشش از سقف و دیوار و مانند آن) به جا آورده شود، مگر در مکه مکرمه. از برخی، استثنای مدینه منوره نیز نقل شده است. از مکروهات روز عید فطر و قربان، خواندن نافله پیش از نماز عید و بعد از آن تا زوال است، مگر در مدینه که مستحب است قبل از بیرون رفتن برای نماز عید، دو رکعت نماز در مسجد النبی به جا آورده شود. منبع: ج۳، ص۸۰۳ · ج۱، ص۱۹۴ · العروة الوثقی، ج۳، ص۳۹۹

چنان‌که شکار جانوران وحشی در محدوده‌ای خاص از حرم -که عبارت است از حد فاصل دو حَرَّه؛ حرّه واقِم [ حرة بنی قریظه ] در شرق و حرّه لیلی [ حرّۂ عقیق ] در غرب مدینه ـ بنابر قول اکثر حرام است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شکار جانوران وحشی در محدوده‌ای خاص از حرم مدینه (حد فاصل دو حرّه واقم و حرّه لیلی) حرام است. شاخه: کیفری

مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آن جا تمام بخواند یا قصر؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آنجا تمام بخواند یا قصر. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

چنانچه مسلمانان آن را ترک کنند، بر والی مسلمین واجب است آنان را بر زیارت آن حضرت اجبار کند؛ چنان‌که اگر اقامت در مدینه را ترک کنند و کسی در آن شهر سکونت نکند، بر والی واجب است مسلمانان را بر اقامت در آن مکان شریف اجبار نماید و در صورتی که برای زیارت و یا اقامت، مالی نداشته باشند، والی از بیت المال می‌پردازد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه مسلمانان زیارت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در مدینه را ترک کنند یا در آن شهر سکونت نکنند، بر والی مسلمین واجب است آنان را بر زیارت و اقامت در آن مکان شریف اجبار کند و در صورت عدم تمکن مالی، از بیت المال بپردازد. شاخه: اداری

نــیـز بنابر تصریح برخی، اگر کسی شکاری را وارد حرم مدینه کند، رها کردن آن واجب نیست؛ بر خلاف حرم مکه. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی شکاری را وارد حرم مدینه کند، رها کردن آن واجب نیست؛ بر خلاف حرم مکه. شاخه: اموال و مالکیت

مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آن جا تمام بخواند یا قصر؛ هرچند تمام خواندن افضل است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مدینه یکی از چهار مکانی است که مسافر مخیر است نمازهای چهار رکعتی خود را در آن جا تمام بخواند یا قصر؛ هرچند تمام خواندن افضل است. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)