نکتهٔ فقهی: دیه کامل در صورت عقیم شدن بر اثر جنایت

جایز نیست خود را عقیم کند، ولی جلوگیری از حمل به‌طوری‌که موجب نقص عضو نشود مانع ندارد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): عقیم کردن خود به انتخاب و اختیار، جایز نیست. شاخه: خانواده

خوردن هر چیزی که به بدن ضرر می‌رساند حرام است، چه موجب هلاکت باشد... یا موجب فقدان بعضی از نیروها باشد مانند مردی که چیزی بیاشامد که قوه جنسی و تناسلی را قطع نماید یا زن چیزی بیاشامد که عقیم و نازا شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مصرف هر چیزی که به بدن ضرر می‌رساند، از جمله موادی که باعث عقیم شدن می‌شوند، حرام است. شاخه: کیفری

به تصریح برخی، عقیم کردن خود برای همیشه با عمل جراحی یا استفاده از دارو و مانند آن حرام است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): عقیم کردن خود برای همیشه با عمل جراحی یا استفاده از دارو و مانند آن حرام است. شاخه: خانواده

برخی نیز در صورتی که جنایت بر نفس به شمار نیاید، آن را جایز دانسته‌اند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): برخی عقیم کردن را در صورتی که جنایت بر نفس به شمار نیاید، جایز دانسته‌اند. شاخه: خانواده

عقیم بودن مرد یا زن، از عیوب مجوز برهم زدن عقد ازدواج به شمار نمی‌رود؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): عقیم بودن مرد یا زن، از عیوب مجوز برهم زدن عقد ازدواج به شمار نمی‌رود. شاخه: خانواده

لیکن چنانچه در عقد، عقیم نبودن مرد یا زن شرط گردد و پس از عقد معلوم شود که وی عقیم است، طرف دیگر می‌تواند عقد را برهم زند؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه در عقد، عقیم نبودن مرد یا زن شرط گردد و پس از عقد معلوم شود که وی عقیم است، طرف دیگر می‌تواند عقد را برهم زند. شاخه: خانواده

لیکن برخی به دلیل عدم حصول علم به عقیم بودن با شواهد و قراین عادی و پزشکی و احتمال بارور کردن مرد یا بارور شدن زن در آینده، چنین شرطی را مجوز فسخ عقد ندانسته‌اند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): برخی به دلیل عدم حصول علم به عقیم بودن با شواهد و قراین عادی و پزشکی و احتمال بارور کردن مرد یا بارور شدن زن در آینده، شرط عقیم نبودن را مجوز فسخ عقد ندانسته‌اند. شاخه: خانواده

در صورتی که مرد یا زن علم به عقیم بودن خود داشته باشد، لازم نیست هنگام خواستگاری برای عقد آن را به خانواده عروس یا داماد اعلام کند، مگر آنکه از او در این خصوص سؤال کنند که واجب است حقیقت را بگوید. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در صورتی که مرد یا زن علم به عقیم بودن خود داشته باشد، لازم نیست هنگام خواستگاری برای عقد آن را به خانواده عروس یا داماد اعلام کند، مگر آنکه از او در این خصوص سؤال کنند که واجب است حقیقت را بگوید. شاخه: خانواده

عقیم کردن که از آن در مباحث مربوط به پیشگیری از بارداری و کنترل جمعیت موجودات به‌عنوان یکی از راه‌های توازن بخشی به جمعیت، مخصوصاً در موارد خطرآفرین، همچنین به‌عنوان مجازات بازدارنده برای کنترل افراد متجاوز به عنف ، موردتوجه قرار دارد آیا فی‌نفسه برای خود انسان جایز است؟ یعنی انسان مجاز است که خودش را به انتخاب و اختیار خویش، عقیم سازد؟ از جمله سؤال شده است: «۱. کسی که زیاد مثلاً پنج- شش تا بچه دارد و هنوز هم سلسله تولد جاری است، وقتی‌که زن مذکور حمل شد ابتدای حمل تا وقت ولادت در مشقت و زحمت می‌ماند. آیا این زن با رضایت طرفین زوج و زوجه می‌تواند برای علاج، سلسله تولد را ببندد؟ علاوه بر این، تهیه معاش بچه‌ها و پرورش این‌ها همچنین باعث کلفت و زحمت است، آیا بستن لوله‌های رحم جایز است یا خیر؟ بسمه‌ تعالی، جایز نیست خود را عقیم کند، ولی جلوگیری از حمل به‌طوری‌که موجب نقص عضو نشود مانع ندارد.» همچنین در کتاب تحریرالوسیله در بیان حرمت خوردن چیزهای مضر به بدن آمده است: « خوردن هر چیزی که به بدن ضرر می‌رساند حرام است، چه موجب هلاکت باشد- مانند آشامیدن سم‌های کشنده و آشامیدن زن حامله چیزی را که موجب سقط جنین شود- و چه موجب انحراف مزاج یا از کار افتادن بعضی از حسّ‌های ظاهری یا باطنی، یا موجب فقدان بعضی از نیروها باشد مانند مردی که چیزی بیاشامد که قوه جنسی و تناسلی را قطع نماید یا زن چیزی بیاشامد که عقیم و نازا شود.» منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۳۹، استفتائات امام خمینی، ج۸، ص۴۳۳، سؤال ۹۷۶۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۱۷۴، کتاب االاطعمة و الاشربة، القول فی غیر الحیوان، مسالة ۲

از احکام مرتبط با آن در بابهای نکاح و دیات و اطعمه و اشربه (خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها) سخن گفته‌اند. ۲. ۱ - در نکاح ازدواج با زن نازا مکروه است. به تصریح برخی، عقیم کردن خود برای همیشه با عمل جراحی یا استفاده از دارو و مانند آن حرام است. برخی نیز در صورتی که جنایت بر نفس به شمار نیاید، آن را جایز دانسته‌اند. به قول مشهور ، عزل از همسر آزاد در صورت عدم رضایت وی، مکروه است؛ لیکن اگر زن عقیم باشد کراهت ندارد. عقیم بودن مرد یا زن، از عیوب مجوز برهم زدن عقد ازدواج به شمار نمی‌رود؛ لیکن چنانچه در عقد، عقیم نبودن مرد یا زن شرط گردد و پس از عقد معلوم شود که وی عقیم است، طرف دیگر می‌تواند عقد را برهم زند؛ لیکن برخی به دلیل عدم حصول علم به عقیم بودن با شواهد و قراین عادی و پزشکی و احتمال بارور کردن مرد یا بارور شدن زن در آینده ، چنین شرطی را مجوز فسخ عقد ندانسته‌اند. در صورتی که مرد یا زن علم به عقیم بودن خود داشته باشد، لازم نیست هنگام خواستگاری برای عقد آن را به خانواده عروس یا داماد اعلام کند، مگر آنکه از او در این خصوص سؤال کنند که واجب است حقیقت را بگوید. ۲. ۲ - در دیات به قول برخی، چنانچه مرد یا زنی بر اثر جنایت عقیم شود، دیه کامل بر عهده جانی می‌آید. برخی حکومت را ثابت دانسته‌اند. منبع: الجامع للشرائع، ص۴۳۱ · منیة السائل، ص۱۲۱ · صراط النجاة، ج۱، ص۳۶۰ · مختلف الشیعة، ج۷، ص۹۴ · جامع عباسی، ص۲۶۸ · جامع المقاصد، ج۱۳، ص۲۳۴ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۸۳ · قواعد الاحکام، ج۳، ص۷۱ · ارشاد السائل، ص۱۰۳-۱۰۴ · تحریر الاحکام، ج۵، ص۶۱۳ · تحریر الوسیلة، ج۲، ص۵۹۲