دکترین
نکتهٔ فقهی: ضمانت در صورت تلف حیوان یا افراد فاقد تمییز (آبپاشی)
ولی اگر حیوان یا دیوانه یا غیر ممیّزی به سبب آن تلف شود، ضامن است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر حیوان، دیوانه یا غیرممیزی به سبب عامل لغزندگی تلف شود، ایجادکننده لغزندگی ضامن است.
شاخه: کیفری
بخشهای دیگرِ همین مبحث 13
نکتهٔ فقهی: ضمانت خسارت ناشی از ایجاد مانع در راه عمومی (آبپاشی)
و اگر در راه (عمومی) مسلمین یا در ملک دیگری بدون اذن او باشد، بر او در مالش ضمان ثابت است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی در راه عمومی مسلمین یا در ملک دیگری بدون اذن او، مانعی ایجاد کند که موجب لغزش و آسیب شود، ضامن خسارت وارده است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: عدم ضمانت در صورت رضایت مالک (آبپاشی)
و اگر در ملک دیگری حفر نماید و مالک راضی به آن باشد پس ظاهراً ضمان از حفرکننده ساقط است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی در ملک دیگری عملی انجام دهد که موجب خسارت شود، اما مالک به آن راضی باشد، ضمانت از انجامدهنده ساقط میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: عدم ضمانت در صورت انجام عمل برای مصلحت عمومی (آبپاشی)
و اگر این را بهخاطر مصلحت رهگذرها انجام دهد ظاهراً ضمانی نیست؛ مانند کسی که جهت دفع حرارت یا جهت پخش نشدن غبار، راه را آبپاشی کند و مانند اینها.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر عملی برای مصلحت رهگذران انجام شود، مانند آبپاشی راه برای دفع حرارت یا غبار، ضمانی بر انجامدهنده نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ضمانت در صورت آبپاشی غیرمتعارف و ایجاد لغزندگی
یا جاده و کوچه را بر خلاف متعارف آبپاشی کند - نه برای مصلحت عابرین - پس انسانی به سبب آن بلغزد، ضامن است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی راه را بر خلاف متعارف و نه برای مصلحت عابرین آبپاشی کند و انسانی به سبب آن بلغزد، ضامن است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: عدم ضمانت در صورت عمد عابر عاقل (آبپاشی)
البته اگر عابر عاقل عمداً پایش را روی آن قرار دهد، عدم ضمان وجیه است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر عابر عاقل عمداً پای خود را روی عامل لغزندگی قرار دهد، ضمانتی بر ایجادکننده لغزندگی نیست.
شاخه: کیفری
آبپاشی
آب پاشى همان پاشیدن و پراکندن آب با دست یا سایر اشیاء است که از احکام آن در بابهاى طهارت و دیات سخن گفته شده است.
آبپاشی: احکام
در فقه اسلامی آبپاشی دارای احکام خاصی است. این احکام در بابهاى طهارت و دیات آمده است. ۲.
۱ - باب طهارت پاشیدن آب در این موارد مستحب است:
۱. روى قبر . محل تماس لباس یا بدن با سگ ، خوک یا کافر در صورت خشک بودن.
۳. خانه مجوسی و معابد یهود و نصاری براى کسى که مىخواهد در آنها نماز گزارد، امّا در نجاست آنها شک دارد؛ هر چند در صورت شک، این مکانها پاک هستند.
۴. محل تماس لباس یا بدن با موش خیس به قول مشهور .
۵. لباس و بدنى که در نجاست آنها تردید است.
۶. لباسى که با مذی تماس پیدا کرده و یا ادرار شتر و گوسفند بر آن پاشیده شده است. ۲.
۲ - باب دیات در این که جبران خسارت رهگذرى که آب پاشى درب منزلى را نبیند و بر اثر آن بلغزد و آسیب بیند بر عهده کسى است که آب پاشیده یا نه، اختلاف است. ولو حفر فی ملک غیره فرضی به المالک فالظاهر سقوط الضمان من الحافر، ولو فعل ذلک لمصلحة المارّة فالظاهر عدم الضمان، کمن رشّ الماء فی الطریق لدفع الحرّ او لعدم نشر الغبار ونحو ذلک.» اگر سنگی را در ملکش یا ملک مباح قرار دهد یا چاهی را حفر نماید یا میخی را بکوبد یا چیزهای لغزنده را بیندازد و مانند اینها، دیه کسی را که افتاده ضامن نیست.
و اگر در راه (عمومی) مسلمین یا در ملک دیگری بدون اذن او باشد، بر او در مالش ضمان ثابت است و اگر در ملک دیگری حفر نماید و مالک راضی به آن باشد پس ظاهراً ضمان از حفرکننده ساقط است. و اگر این را بهخاطر مصلحت رهگذرها انجام دهد ظاهراً ضمانی نیست؛ مانند کسی که جهت دفع حرارت یا جهت پخش نشدن غبار ، راه را آبپاشی کند و مانند اینها. ایشان همچنین مینویسد: «لو القی فضولات منزله المزلقة - کقشور البطّیخ - فی الشارع، او رشّ الدرب بالماء علی خلاف المتعارف لا لمصلحة المارّة، فزلق به انسان، ضمن.
نعم، لو وضع المارّ العاقل متعمّداً رجله علیها فالوجه عدم الضمان، ولو تلف به حیوان او مجنون او غیر ممیّز ضمن.» اگر زباله منزلش را که لغزاننده است؛ مانند پوست خربزه، در خیابان بیندازد، یا جاده و کوچه را بر خلاف متعارف آبپاشی کند - نه برای مصلحت عابرین - پس انسانی به سبب آن بلغزد، ضامن است. البته اگر عابر عاقل عمداً پایش را روی آن قرار دهد، عدم ضمان وجیه است، ولی اگر حیوان یا دیوانه یا غیر ممیّزی به سبب آن تلف شود، ضامن است.
منبع: جواهر الکلام، ج۴، ص۳۱۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۹۵، کتاب الطهارة، القول فی مستحبات الدفن و مکروهاته، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · جواهر الکلام، ج۶، ص۲۰۲ · جواهر الکلام، ج۸، ص۳۷۵ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۵۴ · الحدائق الناضرة، ج۵، ص۳۹۳-۳۹۵ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۱۲۷-۱۲۸ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۶۰۳، کتاب الحدود، المبحث الثانی فی الاسباب، مسالة۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۶۰۶، کتاب الحدود، المبحث الثانی فی الاسباب، مسالة۱۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش
نکتهٔ فقهی: ضمان ناشی از ایجاد خطر در معبر عمومی (آبپاشی)
اگر سنگی را در ملکش یا ملک مباح قرار دهد یا چاهی را حفر نماید یا میخی را بکوبد یا چیزهای لغزنده را بیندازد و مانند اینها، دیه کسی را که افتاده ضامن نیست. و اگر در راه (عمومی) مسلمین یا در ملک دیگری بدون اذن او باشد، بر او در مالش ضمان ثابت است در مالش ضمان ثابت است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی در راه عمومی یا ملک دیگری بدون اجازه، چیزی قرار دهد که موجب لغزش و آسیب شود، ضامن دیه است. اما اگر در ملک خود یا ملک مباح باشد، ضامن نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: سقوط ضمان با رضایت مالک (آبپاشی)
و اگر در ملک دیگری حفر نماید و مالک راضی به آن باشد پس ظاهراً ضمان از حفرکننده ساقط است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی در ملک دیگری حفاری کند و مالک به آن راضی باشد، ضمان از حفرکننده ساقط میشود.
شاخه: اموال و مالکیت
نکتهٔ فقهی: عدم ضمان در صورت مصلحت عمومی (آبپاشی)
و اگر این را بهخاطر مصلحت رهگذرها انجام دهد ظاهراً ضمانی نیست؛ مانند کسی که جهت دفع حرارت یا جهت پخش نشدن غبار ، راه را آبپاشی کند و مانند اینها.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر عملی مانند آبپاشی در راه عمومی به خاطر مصلحت رهگذران (مانند دفع گرما یا جلوگیری از گرد و غبار) انجام شود، ضمانی متوجه انجامدهنده نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ضمان ناشی از ایجاد خطر غیرمتعارف (آبپاشی)
اگر زباله منزلش را که لغزاننده است؛ مانند پوست خربزه، در خیابان بیندازد، یا جاده و کوچه را بر خلاف متعارف لا لمصلحة المارّة، فزلق به انسان، ضمن.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی زبالههای لغزنده را در خیابان بیندازد یا جاده را برخلاف عرف و بدون مصلحت عابرین آبپاشی کند و انسانی به سبب آن بلغزد، ضامن است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: عدم ضمان در صورت عمد عابر عاقل (آبپاشی)
نعم، لو وضع المارّ العاقل متعمّداً رجله علیها فالوجه عدم الضمان
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر عابر عاقل عمداً پای خود را روی عامل لغزش قرار دهد، ضمان متوجه ایجادکننده خطر نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ضمان در صورت آسیب به حیوان، دیوانه یا غیرممیز (آبپاشی)
ولو تلف به حیوان او مجنون او غیر ممیّز ضمن.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر به دلیل ایجاد خطر غیرمتعارف، حیوان، دیوانه یا غیرممیزی آسیب ببیند یا تلف شود، ایجادکننده خطر ضامن است.
شاخه: کیفری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
