نکتهٔ فقهی: قتل عمد با افکندن در محل درنده‌ها

اگر کسی به عمد خود را از بلندی روی دیگری بیفکند و او بمیرد، در صورتی که با این کار قصد کشتن او را داشته یا نحوه افکندن به طور غالب، کشنده باشد قصاص می‌شود؛ چنانچه خود او نیز هلاک شود، خونش هدر است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی عمداً خود را از بلندی بر دیگری بیفکند و قصد کشتن او را داشته باشد یا نحوه افکندن غالباً کشنده باشد و منجر به مرگ شود، قصاص ثابت می‌گردد. در صورتی که افکننده نیز در این عمل هلاک شود، خونش هدر است. شاخه: کیفری

بر کسی که دیگری را جلوی حیوان درنده‌ای افکنده و او ـ به جهت آنکه راه نجات، هرچند گریختن نداشته است ـ به وسیله آن حیوان کشته شده، قصاص ثابت می‌گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی دیگری را جلوی حیوان درنده‌ای بیفکند و مقتول راه نجاتی نداشته باشد و به وسیله آن حیوان کشته شود، قصاص بر افکننده ثابت می‌گردد. شاخه: کیفری

اگر کسی، دیگری را به عمد در آتش یا دریا افکند و او توان رهایی داشته باشد، امّا بیرون نرود تا بمیرد، بر افکننده نه دیه ثابت است و نه قصاص. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی دیگری را عمداً در آتش یا دریا بیفکند و مقتول توان رهایی داشته باشد اما از آن استفاده نکند تا بمیرد، نه دیه و نه قصاص بر افکننده ثابت نیست. شاخه: کیفری

امّا اگر توان رهایی نداشته باشد، افکننده قصاص می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی دیگری را عمداً در آتش یا دریا بیفکند و مقتول توان رهایی نداشته باشد، افکننده قصاص می‌شود. شاخه: کیفری

ولی اگر این کار برایش ممکن باشد؛ اما از روی سستی و عمد آن را ترک کند، نه قود دارد و نه دیه. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر فردی در محل درنده‌ها افکنده شود و امکان حفظ خود را داشته باشد اما از روی سستی و عمد آن را ترک کند، نه قصاص و نه دیه بر افکننده ثابت نیست. شاخه: کیفری

اگر شخصی را درحالی‌که کتف بسته است در زمین درنده‌ها بیندازد پس با علم او به تردّد درنده‌ها نزد او بدون اشکال قتل عمد است، بلکه با احتمال تردّد درنده‌ها و‌انداختن‌ او - ولو رجاءً - به قصد دریدن او، از عمد م. ب.. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر شخصی در حالی که کتف بسته است در زمین درنده‌ها افکنده شود و افکننده به تردد درنده‌ها علم داشته باشد، این قتل عمد است. حتی با احتمال تردد درنده‌ها و قصد دریدن، نیز قتل عمد محسوب می‌شود. شاخه: کیفری

البته اگر می‌داند یا اطمینان دارد که درنده‌ها رفت‌وآمد ندارند پس اتفاقاً چنین شود عمد نیست؛ ولی ظاهراً دیه ثابت است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر افکننده بداند یا اطمینان داشته باشد که درنده‌ها رفت‌وآمد ندارند و اتفاقاً فرد کشته شود، قتل عمد نیست، اما دیه ثابت است. شاخه: کیفری

افکندن یعنی انداختن و از آن به تناسبِ چیزهایی که بدان اضافه می‌شود درباب حج و قصاص سخن رفته است.

به قول مشهور ، انداختن شپش بی آزار از بدن در حال احرام حرام است. در ثبوت حکم یاد شده نسبت به دیگر حشرات ، مانند پشه ، کک و کنه اختلاف است. منبع: محمد حسن، ج۱۸، ص۳۶۴-۳۶۸

اگر کسی به عمد خود را از بلندی روی دیگری بیفکند و او بمیرد، در صورتی که با این کار قصد کشتن او را داشته یا نحوه افکندن به طور غالب، کشنده باشد قصاص می‌شود؛ چنانچه خود او نیز هلاک شود، خونش هدر است. منبع: محمد حسن، ج۴۲، ص۲۹-۳۰

بر کسی که دیگری را جلوی حیوان درنده‌ای افکنده و او ـ به جهت آنکه راه نجات، هرچند گریختن نداشته است ـ به وسیله آن حیوان کشته شده، قصاص ثابت می‌گردد. منبع: محمد حسن، ج۴۲، ص۴۲-۴۳

جسد کسی که در کشتی مرده و قبل از فاسد شدن انتقال آن به خشکی ناممکن و یا دشوار است، پس از تجهیز ( غسل ، کفن و نماز ) به دریا افکنده می‌شود. منبع: محمد حسن، ج۴، ‌ص۲۹۳

اگر کسی، دیگری را به عمد در آتش یا دریا افکند و او توان رهایی داشته باشد، امّا بیرون نرود تا بمیرد، بر افکننده نه دیه ثابت است و نه قصاص. امّا اگر توان رهایی نداشته باشد، افکننده قصاص می‌شود. و درصورتی‌که طرف عمداً و از روی سهل‌انگاری از آتش‌ بیرون نیاید، نه قودی هست و نه دیه قتلی، ولی دیه جنایت انداختن در آتش‌ بر او م. ب.. و اگر حال معلوم نشود و هر دو امر محتمل باشد، قود و دیه‌ای ثابت نمی‌شود.» همچنین «اگر او را در دریا و مانند آن بیندازد پس نتواند که بیرون بیاید تا بمیرد یا نگذارد که خارج شود تا بمیرد، به‌واسطه این کار کشته می‌شود. و درصورتی‌که عمداً و از روی کوتاهی خارج نشود یا شک در آن باشد حکم او مانند مساله گذشته است. و اگر معتقد باشد که بر خروج توانا است، زیرا او از اهل‌فن شنا م. ب. پس او را بیندازد سپس معلوم شود که چنین نبوده است و پرتاب‌کننده هم نتواند او را نجات دهد، عمد نمی‌باشد.» منبع: سید ابوالقاسم، ج۲، ص۵ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۵، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۱۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۵، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۱۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش

اگر فردی را در محل درنده‌ها مانند بیشه شیر و امثال آن بیندازد، پس درنده‌ها او را بکشند این قتل عمد است و بر او قود است. و همچنین است اگر او را به طرف شیر درنده پرت کند پس شیر او را پاره کند درصورتی‌که برای طرف حفظ کردن خود از شیر به شکلی ولو به فرار کردن ممکن نباشد؛ ولی اگر این کار برایش ممکن باشد؛ اما از روی سستی و عمد آن را ترک کند، نه قود دارد و نه دیه. و اگر شیر درنده نباشد پس کسی را نه به قصد قتل او، پرت کند، پس اتفاقاً شیر او را بکشد از عمد نمی‌باشد و اگر او را به رجاء قتل بیندازد پس شیر او را به قتل برساند این عمد است و بر او قود است. و اگر حال شیر مجهول باشد و او را نزد این شیر بیندازد پس او را بکشد درصورتی‌که قصد قتل او را داشته، این عمد است، بلکه اگر قصد قتل او را هم نداشته باشد ظاهراً چنین است. همچنین «اگر شخصی را درحالی‌که کتف بسته است در زمین درنده‌ها بیندازد پس با علم او به تردّد درنده‌ها نزد او بدون اشکال قتل عمد است، بلکه با احتمال تردّد درنده‌ها و‌انداختن‌ او - ولو رجاءً - به قصد دریدن او، از عمد م. ب.. البته اگر می‌داند یا اطمینان دارد که درنده‌ها رفت‌وآمد ندارند پس اتفاقاً چنین شود عمد نیست؛ ولی ظاهراً دیه ثابت است.» منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۷، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۲۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۸، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۲۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش