نکتهٔ فقهی: محجوریت کودک (بیع اختباری)

حجر (و ممنوعیّت) کودک از تصرّف، با رسیدن وی به سنّ بلوغ، همراه با رشد عقلانی- به معنای عدم سفاهت- برطرف شده و اموالش در اختیار او گذارده می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حجر کودک با رسیدن به سن بلوغ و رشد عقلانی (عدم سفاهت) برطرف می‌شود و اموالش در اختیار او قرار می‌گیرد. شاخه: مدنی

بیع اختباری به دادوستدی اطلاق می‌شود که ولی برای آزمودن و به دست آوردن میزان رشد عقلانی و عدم سفاهت نوجوان در آستانه‌ی بلوغ، به او واگذار می‌کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): ولی می‌تواند برای آزمودن میزان رشد عقلانی و عدم سفاهت نوجوان در آستانه بلوغ یا فرد تازه بالغ، معامله‌ای را به او واگذار کند. شاخه: مدنی

در صحت بیع اختباری- از سوی کودک در آستانه‌ی بلوغ و نیز فرد تازه بالغ، در صورتی که معلوم شود هنوز به رشد نرسیده یا رشدش مبهم و مشکوک باشد- اختلاف است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در صحت بیع اختباری که توسط کودک در آستانه بلوغ یا فرد تازه بالغ انجام می‌شود، در صورتی که هنوز به رشد نرسیده یا رشدش مبهم باشد، اختلاف نظر وجود دارد. شاخه: مدنی

بیع اختباری به معنای معامله‌ی آزمایشی است. از این عنوان در باب تجارت و حجر سخن رفته است.

بیع اختباری به دادوستدی اطلاق می‌شود که ولی برای آزمودن و به دست آوردن میزان رشد عقلانی و عدم سفاهت نوجوان در آستانه‌ی بلوغ ، به او واگذار می‌کند. این آزمون گاه پس از بلوغ کودک، انجام می‌گیرد.

کودک از جمله کسانی است که نمی‌توانند در اموال خود، تصرف کنند که در اصطلاح به آنان محجور گفته می‌شود. حجر (و ممنوعیّت) کودک از تصرّف، با رسیدن وی به سنّ بلوغ، همراه با رشد عقلانی- به معنای عدم سفاهت- برطرف شده و اموالش در اختیار او گذارده می‌شود.

برای آگاهی از رشد و عدم سفاهت کودک در آستانه‌ی بلوغ، و یا فرد تازه بالغ ، راه‌های گوناگونی بیان شده که واگذار کردن زمام معامله‌ ای به او از آن جمله است.

در صحت بیع اختباری- از سوی کودک در آستانه‌ی بلوغ و نیز فرد تازه بالغ، در صورتی که معلوم شود هنوز به رشد نرسیده یا رشدش مبهم و مشکوک باشد- اختلاف است. منبع: نهایة الإحکام، ج۲، ص۴۵۳