نکتهٔ فقهی: موقتی بودن بیع (بیع سنین)

امّا اگر بایع، ضمن فروش کالا، برای خود تا یک سال به شرط بازگرداندن ثمن، حقّ خیار فسخ قرار دهد، جایز است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر فروشنده ضمن فروش کالا، برای خود تا یک سال به شرط بازگرداندن ثمن، حق خیار فسخ قرار دهد، این شرط جایز است. شاخه: تجارت

لیکن ابن جنید - بنابر آنچه از او نقل شده- به استناد نهی پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و از بیع سنین گفته است: مدّت در جانب زیادی نباید از سه سال تجاوز کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): بر اساس نظر ابن جنید، مدت در بیع سلف و نسیه نباید از سه سال تجاوز کند. شاخه: تجارت

بیع سنین به معنای فروش کالا به مدّت یک سال است یا به معنای بیع سلف یا نسیه‌ای که کالا یا بهای آن ظرف سه سال یا بیشتر تحویل شود. از بیع سنین به مناسبت در باب تجارت سخن رفته است. در حدیث نبوی - منقول از طریق عامه - از بیع سنین نهی شده است. منبع: المسند، ص۱۴۴

در بیان مراد از بیع سنین دو احتمال- که در شناسه بدانها اشاره رفت- داده شده است: نخست آنکه فروشنده به خریدار بگوید: این کالا را به مدّت یک سال به تو فروختم. حقیقت بیع در این نوع معامله ، موقّت و محدود به زمانی معیّن است که ‌ پس از آن زمان، کالا به فروشنده و بهای آن به خریدار باز می‌گردد. چنین بیعی صحیح نیست؛ امّا اگر بایع، ضمن فروش کالا، برای خود تا یک سال به شرط بازگرداندن ثمن ، حقّ خیار فسخ قرار دهد، جایز است. دوم آنکه در بیع سلف، زمان تحویل کالا و در معامله‌ی نسیه ، زمان تحویل بهای آن باید مشخّص باشد. این تشخّص بنابر مشهور- چه در جانب کمی و چه در جانب زیادی- حدّی ندارد؛ مشهور، نهی یاد شده را حمل بر کراهت کرده و چنین معامله‌ای را مکروه دانسته‌اند. منبع: نهایة الإحکام، ج۲، ص۵۲۳- ۵۲۴ · مختلف الشیعة، ج۵، ص۱۳۶