شرایط مندرج در سند نکاحیّه ازدواج

شرایط مندرج در سند نکاحیّه (ازدواج) شورای عالی قضائی وقت طی مصوّبه های «34823/1-19/7/1361» و «31823/1-28/6/1362» به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابلاغ کرده است که در دفترچه های نکاحیه ای که در اختیار سردفتران قرار می گیرد، شرایطی به عنوان شرائط ضمن عقد یا عقد خارج لازم درج شود. و سر دفتر می بایست حین نکاح آن شرایط را مورد به مورد زوجین تفهیم نماید. شرطی که مورد توافق زوجین واقع و به امضاء آن ها رسیده باشد، به عنوان شرط ضمن العقد معتبر خواهد بود. شرائطی که در دفترچه های نکاحیّۀ فعلی چاپ شده به شرح زیر است: شرایط ضمن عقد یا عقد خارج لازم الف) ضمن «عقد نکاح/عقد خارج لازم» زوجه شرط نمود هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخیص دادگاه تقاضای طلاق ناشی از تخلّف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نبوده، زوج موظّف است تا نصف دائی موجود خود را که در ایّام زناشوئی با او به دست آورده یا معادل آن را طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نماید. (به نظر می رسد که بهتر بود به جای «زوجه شرط نمود» نوشته می شد «طرفین شرط نمودند» چون درست است که مشروط لها زوجه است، ولی شرط مربوط به طفین و ناشی از توافق ارداه و قصد و رضای دو طرف است). ب) ضمن «عقد نکاح/عقد خارج لازم» زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حقّ توکیل غیر داد که در موارد مشروحۀ زیر با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه، پس از انتخاب نوع طلاق، خود را مطلّقه نماید. و نیز به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر داد تا در صورت بذل از طرف او قبول نماید. مواردی که زن می تواند حسب مورد تقاضای صدور اجازه طلاق نماید، به شرح زیر است: 1) استنکاف شوهر از دادن نفقۀ زن به مدّت 6 ماه به هر عنوان، و عدم امکان الزام او به تأدیۀ نفقه، و هم چنین در موردی که شوهر سایر حقوق واجبه زن را به مدت 6 ماه وفا نکند، و اجبار او به ایفاء هم ممکن نباشد. 2) سوء رفتار و یا سوء معاشرت زوج، به حدّی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمّل نماید. 3) ابتلاء زوج به امراض صعب العلاج، به نحوی که دوام زناشوئی برای زوجه مخاطره آمیز باشد. 4) جنون زوج در مواردی که فسخ نکاح شرعاً ممکن نباشد. 5) عدم رعایت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلی که طبق نظر دادگاه صالح منافی با مصالح خانوادگی و حیثیّت زوجه باشد. 6) محکومیت شوهر به حکم قطعی به مجازات 5 سال حبس یا بیش تر یا به جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به 5 سال بازداشت شود، یا به حبس و جزای نقدی که مجموعاً منتهی به 5 سال یا بیش تر بازداشت شود و حکم و مجازات در حال اجرا باشد. 7) ابتلاء زوج به هر گونه اعتیاد مضرّی که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و ادامه زندگی برای زوجه دشوار باشد. 8) زوج زندگی خانوادگی را بدون عذر موجه ترک کند. تشخیص ترک زندگی خانوادگی و تشخیص عذر موجه با دادگاه است؛ و یا شش ماه متوالی بدون عذر موجه از نظر دادگاه غیبت نماید. 9) محکومیّت قطعی زوج در اثر ارتکاب جرم، و اجراء هر گونه مجازات اعم از حد و تعزیر در اثر ارتکاب جرمی که مغایر با حیثیت خانوادگی و شئون زوجه باشد. تشخیص این که مجازات مغایر با حیثیت و شئون خانوادگی است، با توجّه به وضع و موقعیّت زوجه و عرف و موازین دیگر با دادگاه است. 10) در صورتی که پس از گذشت 5 سال زوجه از شوهر خود به جهت عقیم بودن و یا عوارض جسمی دیگر زوج، صاحب فرزند نشود. 11) در صورتی که زوج مفوقد الاثر شود و ظرف 6 ماه پس از مراجعه به دادگاه پیدا نشود. 12) زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کند، یا به تشخیص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننماید.