بسیج

تعریف

سازمان بسیج مستضعفین (با نام پیشین نیروی مقاومت بسیج سپاه) یک سازمان شبه‌نظامی، نهاد اجتماعی با کارکردهای گوناگونی بر پایهٔ اساسنامه، و زیرمجموعهٔ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که با هدف ایجاد توانایی‌های لازم در همهٔ باورمندان به قانون اساسی و اهداف انقلاب اسلامی ایران برای دفاع از کشور، نظام جمهوری اسلامی ایران و همچنین کمک به مردم هنگام رخداد بلاها و حادثه‌های غیرمترقبه تشکیل شده است. این سازمان، در ۵ آذر ۱۳۵۸ به فرمان سید روح‌الله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد و پس از تصویب مجلس شورای اسلامی در دی ۱۳۵۹ به‌طور قانونی رسمیت پیدا کرد. این نهاد پرشمارترین نهاد یا سازمان در ایران با بیشترین عضو است که پایهٔ اصلی ساختار سازمانی آن پایگاه‌های مقاومت بسیج شهر‌ها و روستاها است. این نهاد یکی از مهم‌ترین بازوهای قدرت نظام جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌رود که کار جذب، آموزش، سازماندهی و به‌کارگیری نیروهای داوطلب را انجام می‌دهد. نشریهٔ تایم بسیجیان را «شبه‌نظامی‌هایی وحشی که به هدف آدم‌کشی برای نظام اسلامی آموزش دیده‌اند» توصیف کرده است. به اعضای این سازمان، بسیجی می‌گویند و طبق مادهٔ ۱۳ قانون مقررات استخدامی سپاه، بسیجی به فردی اطلاق می‌شود که داوطلبانه برای برآورد کردن ارتش ۲۰ میلیونی تحت پوشش سپاه درمی‌آید. به موجب همین مادهٔ قانونی، بسیجیان به دو دستهٔ «بسیج عادی» و «بسیج فعال» بخش‌بندی می‌شوند. در جنگ ایران و عراق از بسیجیان بیشتر برای ارسال به‌صورت داوطلبانه و سازماندهی‌شده به جبهه‌ها استفاده می‌شد. روز دوشنبه ۲ تیر ۱۴۰۴ گزارش رسید که اسرائیل حملات هوایی علیه تعدادی از مؤسسات امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی انجام داد که از جمله آن‌ها مقر بسیج، سپاه سیدالشهداء، قرارگاه ثارالله، سپاه البرز، فرماندهی حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی و مقر اطلاعات نیروی انتظامی بود. غلامرضا سلیمانی، رئیس پیشین سازمان بسیج مستضعفین، در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ در جریان حملات اسرائیل به تهران کشته شد. اکنون حسین طائب، ریاست این سازمان را برعهده دارد.

منبع: ویکی‌پدیا — بسیج (CC BY-SA 4.0)