قضاییه
معادل‌ها و هستی‌شناسیِ واژه
- تعریف
- قوه‌ای مستقل که وظیفهٔ رسیدگی به تظلمات، شکایات، حل‌وفصل دعاوی و اجرای عدالت را بر عهده دارد.
- انگلیسی
- Judiciary
- فرانسوی
- Pouvoir judiciaire
- آلمانی
- Judikative
- عربی
- السلطة القضائية
- فقهی
- قضا (منصب قضاوت و فصل خصومت)
- مترادف
- قوهٔ قضائیه
- متضاد
- قوهٔ مقننه، قوهٔ مجریه
- اعم
- حاکمیت
- اخص
- دیوان عالی کشور، دادگاه‌ها
- ریشه‌شناسی
- از ریشهٔ عربی «ق-ض-ی» به معنای حکم کردن و فیصله دادن.
جستجوی «قضاییه» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
اداری: قوه قضاییه قوه‌ای است مستقل که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و تحقق‌بخش عدالت است و مسئولیت کشف جرم، تعقیب، مجازات مجرمین و حل‌وفصل دعاوی را بر عهده دارد. رئیس این قوه توسط مقام رهبری منصوب می‌شود. دادگاه‌ها، دادسراها و سازمان‌های وابسته تحت مدیریت این قوه فعالیت می‌کنند. مثال: رسیدگی به پرونده‌های کیفری و حقوقی شهروندان در دادگستری از وظایف قوه قضاییه است.
نام‌های دیگر
مفاهیمِ مرتبط
رئیس قوه قضاییه · دادستان · دادگاه · دادسرا · عدالت · دیوان عالی کشور
تعریف
قوه قضائیه یا دستگاه دادگستری (به انگلیسی: Judiciary) که به نام‌های عدلیه یا عدالتخانه نیز خوانده می‌شده، نام سیستم یا نهادی است که بخش‌های مختلفی از جمله دادگاه‌ها و قضات را دارا می‌باشد و به وظایفی از قبیل رسیدگی به شکایت‌ها (دعاوی) می‌پردازد. نظام دادگستری سیستم دادگاه‌ها است که اختلافات حقوقی را قضاوت می‌کند و در پرونده‌های حقوقی، قانون را تفسیر، دفاع و اعمال می‌کند. این سیستم شامل آیین دادرسی کیفری و آیین دادرسی مدنی نیز هست.
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم