ارتشا
جستجوی «ارتشا» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
کیفری: گرفتنِ مال یا وجه توسطِ کارمندِ دولت در برابرِ انجام یا عدمِ انجامِ وظیفه. این جرم از جرایمِ علیه آسایش و امنیتِ اداری است. مثال: «کارمند به جرم ارتشا بازداشت شد.»
در روابطِ واژه‌های دیگر
اختلاس (مفاهیم نزدیک)
نام‌های دیگر
مفاهیمِ مرتبط
رشوه · کارمند · دولت · جرم · مجازات · فساد اداری
تعریف
رشوه‌خواری یا ارتشاء جرمی مرکب است. کسی که پول یا مال یا سند پرداخت مال یا هر چیزی که دارای منفعت مادی و مالی باشد را در ازای درخواست انجام عمل یا عدم انجام عملی که در صلاحیت مأمور یا مستخدم دولت و اداره یا مستخدمان خدمات عمومی یا قضایی به مشارالیه پرداخت می‌کند راشی می‌گویند. به آن مأمور یا مستخدم نیز مرتشی گفته می‌شود؛ بنابراین لازمه تحقق این جرم وجود دو نفر یا دو طرف است و شرط تحقق آن نیز پرداخت یا دادن آن نفع مالی به مأمور دولتی یا حکومتی است. مهم‌ترین مسئله در این جرم این است که باید حقوق مردم یا افراد دیگر تضییع شده و نوعی تمایز رفتاری مرتشی با راشی و مردم دیگر پدیدار شود. از آنجایی که رشوه، خوردن به ناحق بخشی از اموال مردم، همراه با علم به این موضوع است، در حقیقت نتیجهٔ عدم صداقت فرد است. حیله‌ای است برای حق جلوه دادن باطل و به حاجت رسیدن.
منبع: ویکی‌پدیا — رشوه‌خواری (CC BY-SA 4.0)
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
فرهنگ عمید
رشوه گرفتن، رشوه خوردن، رشوه خواری.
دانشنامهٔ آزاد فارسی
اِرْتشا (رشا در لغت به معنای ریسمان دلو برای کشیدن آب از چاه، و ارتشا ریسمان و دلو انداختن است) رشوه و ارتشا عنوان مجرمانه است. رشوه دهنده را راشی و رشوه گیرنده را مرتشی گویند و کار هر دو جرم است. در مورد رشوه دهنده، طبق مادۀ ۵۹۲قانون مجازات اسلامی. هر کس عالماً یا عامداً برای انجام امری یا امتناع از انجام امری، پول یا مال یا سند پرداخت وجه یا مال را مستقیم یا غیرمستقیم به کارمندان و مستخدمین دولتی و مؤسسات عمومی بپردازد، در حکم راشی است و علاوه بر ضبط مال ناشی از ارتشا به مجازات حبس یا شلاق محکوم می شود. مطابق تبصرۀ همان ماده، اگر رشوه دهنده مضطر بوده یا پرداخت رشوه را گزارش دهد، از مجازات حبس معاف است و مال به او مسترد می شود. منظور از رشوه گیرنده، هر یک از کارمندان و مأمورین و مستخدمین دولتی اعم از قضایی و اداری و شوراها و شهرداری ها یا نهادهای انقلابی و به طور کلی قوای سه گانه و هم چنین نیروهای مسلح یا شرکت ها و مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت یا مأموران به خدمات عمومی، اعم از رسمی و غیررسمی است. رشوه گیرنده، بر حسب مبلغ رشوه، و نیز برحسب شغل و موقعیت دولتی که دارد، به مجازات انفصال موقت یا دایم از خدمات دولتی و شلاق محکوم می شود. رشوه از مصادیق اکل مال به باطل و حرام است. ارتشا یکی از مفاسد اداری و دولتی است که سابقه ای طولانی دارد و قوانین مختلفی برای مجازات آن وضع شده است. …
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم