امانت
جستجوی «امانت» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 166: لف- مال مورد ودیعه راگویند ب- هر مالی که بوسیله یکی از عقوداما نی ویا بحکم قانون بصورت امانت دریدکسی باشد مانند مال مورد مضاربه که در دست مضارب امانت است.
روابطِ واژه
نقشهٔ روابط
در روابطِ واژه‌های دیگر
ودیعه (مفاهیم نزدیک) · تصرف (مفاهیم نزدیک) · ید امانی (مفاهیم نزدیک) · ید امانی (هم‌خانواده) · تعدی (مفاهیم نزدیک) · خیانت در امانت (مفاهیم نزدیک) · خیانت در امانت (هم‌خانواده) · استرداد جهیزیه (مفاهیم نزدیک) · چک امانی (مفاهیم نزدیک) · چک امانی (هم‌خانواده) · مودع (مفاهیم نزدیک) · در حکم غصب (مفاهیم نزدیک) · حافظ مال توقیف‌شده (مفاهیم نزدیک) · مال امانی (هم‌خانواده) · امین (هم‌خانواده) · امین غایب (هم‌خانواده) · غبطهٔ صغیر (مفاهیم نزدیک) · ید (مفاهیم نزدیک) · ودیعه (هم‌معنی نزدیک) · مستودع (هم‌خانواده) · استرداد مال ودیعه (هم‌خانواده) · تفریط (مفاهیم نزدیک) · ودیعه (هم‌خانواده) · حساب‌دادن وکیل (مفاهیم نزدیک)
مفهوم
امانت به معنی ضد خیانت می باشد و نیز به مال به امانت گذاشته شده نزد امین اطلاق می شود.
نام‌های دیگر
زیرمجموعه‌ها و اقسام
امانت داری · امانت داری جنیان · امانت داری محمد · امانت در قرآن · امانت ها · امانت های خدا
مفهومِ کلی‌تر
مفاهیمِ مرتبط
امین · ودیعت · ضامن · مسئولیت مدنی · تعدی و تفریط
ترکیب‌های ثبت‌شده
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
لغت‌نامهٔ دهخدا
امانت. [ اَ ن َ ] ( ع مص ، اِمص ) راستی. ضد خیانت. ( منتهی الارب )( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ). استواری در راستی. درستکاری. اخلاص و صداقت. امینی. ( ناظم الاطباء ). امین بودن. ( فرهنگ فارسی معین ). امانت یعنی قرار دادن و بجا آوردن مقتضای عدالت در اوقات معین آن و این یکی ازصفات خدای تعالی است. ( قاموس کتاب مقدس ) : کار وی صاحب دیوانیست که هم کفایت دارد و هم امانت. ( تاریخ بیهقی ). امیر وی را بنواخت و نیکویی گفت و براستی و امانت بستود. ( تاریخ بیهقی ). در شغلهای خاصه این پادشاه شروع کرد و کفایتها نمود و امانتها. ( تاریخ بیهقی ). وفور امانت تو مقرر است. ( کلیله و دمنه ).اهلیت این امانت و محرمیت او این اسرار را محقق گشت. ( کلیله و دمنه ). آثار امانت و صیانت او در تقلد آن اشغال و توکل آن اعمال ظاهر شده. ( ترجمه تاریخ یمینی ). امیر ناصرالدین را از کفایت و درایت و امانت و دیانت او نبذی معلوم شد. ( ترجمه تاریخ یمینی ). ترا همچنین فضل است و دیانت و تقوی و امانت. ( گلستان ). …
فرهنگ معین
(اَ نَ ) [ ع . امانة ] ۱ - (مص ل . ) امین بودن . ۲ - (اِمص . ) راستی ، درستکاری . ۳ - استواری . ۴ - سپرده ، ودیعه .
فرهنگ عمید
۱. امین بودن. ۲. [مقابلِ خیانت] راستی و درستکاری. ۳. (اسم ) [جمع: امانات] مالی یا چیزی که به کسی می سپارند تا از آن نگه داری کند، ودیعه. ۴. دادن چیزی به کسی برای اینکه از آن نگه داری کند.
دانشنامهٔ اسلامی (ویکی‌فقه)
امانت به معنی ضد خیانت می باشد و نیز به مال به امانت گذاشته شده نزد امین اطلاق می شود. واژه امانت گاه به معنای صفتی از صفات نفسانی انسان و در مقابل صفت خیانت است- به فرد متصف به این صفت، «امین» گفته می شود- و گاه به مالی اطلاق می گردد که نزد فردی به امانت گذاشته شده است.موضوع بحث در این جا، امانت به مفهوم دوم است که از آن به مناسبت در باب ودیعه و دیگر باب ها همچون رهن، شرکت، مضاربه، مزارعه، مساقات، عاریه، اجاره، وکالت و لقطه سخن رفته است. اقسام امانت امانت بر دو قسم است:۱. امانت مالکی۲. امانت شرعی تعریف امانت مالکی این قسم به مالی گفته می شود که مالک، آن را در اختیار دیگری گذاشته است و سبب آن یا عقدی است که امانت، موضوع اصلی آن است مانند ودیعه و یا عقدی که امانت، در ضمن آن و به تبع مطرح است مانند اجاره، عاریه، مضاربه، وکالت، شرکت و رهن. تعریف امانت شرعی ...[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از دائرة المعارف قرآن کریم است حفظ حقوق مالی و غیر مالی دیگران را امانت گویند امانت ضد خیانت است و از «ا م ن» به معنای آرامش، سکون و بر طرف شدن خوف و اضطراب گرفته شده و به معنای تأمین امنیت حقی از حقوق به وسیله عهد، وصیت و مانند آن یا به معنای حالتی است که انسان را به حفظ حقوق دیگران برانگیخته و او را از تضییع یا تصرف در آن باز می دارد. این واژه بر اعیان نیز اطلاق شده و به مالی که در نزد دیگری به امانت سپرده شود امانت و به شخص مورد اعتماد که امانت به او سپرده می شود «امین»گویند. 1. امانت مالکی و آن در موردی است که مالی با اذن مالک در اختیار غیر قرار گیرد و سبب آن یا عقدی است که امانت موضوع اصلی آن است؛ مانند ودیعه یا عقدی است که امانت در ضمن آن مطرح است؛ مانند اجاره، عاریه، مضاربه و مانند آن. …
دانشنامهٔ آزاد فارسی
مالی یا چیزی که به کسی می سپارند تا از آن نگهداری کند، یا آن را به دیگری برساند. اگر این مال به سبب عقدی که متضمن امانت است، مانند اجاره یا وکالت، با اذن مالک به کسی سپرده شود، در اصطلاح فقهی به آن «امانت مالکی» گویند و چنانچه بدون اذن مالک، اما به اذن شارع در اختیار کسی قرار گیرد «امانت شرعی» نامیده می شود. امانت شرعی به مالی که پیدا شده، و مالی که با عقد باطل اخذ شده است و نظایر آن گویند. قاضی چنانچه به امانت خیانت کند، از عدالت ساقط می شود. ید امانی ضامن نیست، مگر آن که تعدی یا تفریط کرده باشد. رد امانت شرعی در نظر بسیاری از فقها واجب است، اما رد امانت مالکی، پیش از مطالبه واجب نیست. در حقوق، امانت ممکن است به موجب قرارداد یا قانون باشد. امانت قراردادی دراثر سپردن مالی به دیگری، با این شرط که پس از مدت معیّنی مسترد شود، به وجود می آید. گاه امانت از لوازم دیگر قراردادهاست، مانند مستأجر که مال مورد اجاره در دست او امانت است و یا سرایداری که خانه طی قراردادی به او سپرده شده است. امانت قانونی آن است که کسی بدون قرار مال دیگری را در اختیار بگیرد و بر آن وضع ید نماید که در این صورت طبق قانون امین محسوب می شود. کسی که مال نزد او امانت است (اعم از قراردادی یا قانونی) امین نامیده می شود و اگر در اثر تعدی و تفریط او مال از بین برود مسئول است. …
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم