انشاء

#خبر #خاک

جستجوی «انشاء» در متنِ قوانین، آرا و نظریات

معنی و توضیح

در روابطِ واژه‌های دیگر

قصد انشاء (هم‌خانواده)

ریشه و سیرِ واژه

معنای اولیه

واژه «انشاء» مصدر باب افعال از ماده «ن - ش - أ» در لغت به معنای آفریدن و ایجاد کردن لسان العرب، ج ۱۴، ص ۱۳۴، «نشأ». لغت نامه، ج ۲، ص ۳۰۵۱. فرهنگ فارسی، ج ۱، ص ۳۸۰. و ایجاد همراه با تربیت کردن شیئ مفردات، ص ۸۰۷، «نشأ». بصائر ذوی التمییز، ج ۵، ص ۵۲، «نشأ». است. برخی معنای رفعت و بلندی را نیز از مادّه آن استفاده کرده اند؛ مانند: نَشَأَ السحاب؛ یعنی ابر بالا رفت. التحقیق، ج ۱۲، ص ۱۱۶، «نشأ». با توجه به معنای لغوی انشاء فرق آن با الفاظ دیگری که موهم ترادف با آن است، مانند: ابداع ، ایجاد، تکوین ، خلق و اختراع روشن می شود، زیرا در هیچ یک از واژه های یاد شده ویژگی تربیت یا بالا بردن اخذ نشده است.

گونه‌ها

• قولی — معیار: تقسیمات
• لحاظ ابراز آن به انشاء فعلی — معیار: تقسیمات

مفاهیمِ مجاور و مرزشان

• اخبار — تفاوت انشاء با اِخبار این است که جمله انشایی، در خارج مابازاء ندارد که با آن تطبیق داده شود. از این رو، به صدق و کذب متّصف نمی‌گردد؛ امّا جمله خبری که در مقام خبر دادن از ثبوت یا نفی چیزی است گاه مطابق با واقع و گاه مخالف با آن است. از این رو، به صدق و کذب متّصف می‌شود. خویی، ابوالقاسم، مصباح الفقاهة، ج۲، ص۵۲.

ترکیب‌های ثبت‌شده

قصد انشاء

واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.

آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم