اولویت
جستجوی «اولویت» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
مدنی / اجرایی: حق تقدم داشتن یک شخص یا یک دین نسبت به دیگران در استفاده از یک امتیاز یا دریافت طلب. مثال: اولویت طلبکار مرتهن در وصول مطالبات از مال مرهونه.
در روابطِ واژه‌های دیگر
حق تقدم قراردادی (هم‌خانواده) · حق تقدم سهامداران (هم‌خانواده) · اولویت حضانت مادر (هم‌خانواده) · تحجیر (هم‌خانواده) · حق تقدم مرتهن (هم‌خانواده)
نام‌های دیگر
حق تقدم · اولویت داشتن · تقدم
مفاهیمِ مرتبط
حق تقدم · طلبکار · رهن · اجرای احکام · توقیف اموال
ترکیب‌های ثبت‌شده
قیاس‌اولویت · اولویت حضانت مادر
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
لغت‌نامهٔ دهخدا
اولویت. [ اَ ل َ وِی ْ ی َ ] ( ع مص جعلی ) تفوق و رجحان. ( ناظم الاطباء ). برتری و رجحان و تفوق و افضلیت و سبقت و تقدم. ( ناظم الاطباء ). - اولویت ذاتیه ؛ نزد حکماء بدو معنی اطلاق میشود اول اینکه یکی از دو طرف ممکن نسبت به ذات آن سزاوارتر بوده باشد. و دوم آنکه ذات ممکن یکی از دو طرف را اقتضاء کند بر سبیل اولویت بقیاس آنچه حکماء و متکلمان درواجب بالذات میگویند. و هر یک بر دو وجه متصور است یکی آنکه اولویت نسبت بذات ممکن ضروری باشد. دوم اینکه ذات ممکن اولویت یکی از دو طرف را بر سبیل اولویت اقتضاء کند و همچنین است اولویت اولویت. ( کشاف اصطلاحات الفنون ). - بطریق اولویت ؛ بطریق برتری. ( ناظم الاطباء ). - حق اولویت ؛ حق تقدم و برتری.
فرهنگ معین
(ا ُ لَ یَّ ) [ ع . ] (مص جع . ) برتری داشتن .
فرهنگ عمید
۱. تفوق، رجحان، برتری. ۲. مقدم بودن، پیش از چیزی یا کسی قرار داشتن.
دانشنامهٔ اسلامی (ویکی‌فقه)
اولویت (ابهام زدایی). واژه اولویت ممکن است در معانی ذیل به کار رفته باشد: • اولویت (فقه)، حقّ تقدّم و بحث شده در باب های طهارت، صلات، رهن، نکاح و احیاء موات• اولویت (فلسفه)، مفاد قاعده الشیء ما لم یجب لم یوجد• مفهوم اولویت، به مفهوم موافقِ ماخوذ به ملاک اولویت• قیاس اولویت، به معنای اقوی و اشدّ بودن «علّت» در «فرع» قیاس فقهی ...اولویت (فقه). حقّ تقدّم همچنین افضلیّت را اولویّت می گویند و اولویّت به معنای اول در بابهایی همچون طهارت، صلات، رهن، نکاح و احیاء موات آمده است و معنای دوم در باب صلات آمده است. اولویّت به معنای اول، اولویّت تعیینیّه است؛ یعنی تنها، صاحب اولویّت حق انجام دادن عمل را دارد و دیگران جز با اذن او نمیتوانند اقدام به آن عمل کنند؛ ولی به معنای دوم، اذن صاحب اولویّت لازم نیست و پیشی گرفتن دیگران بر او جایز است؛ گرچه صاحب اولویّت برای انجام دادن آن عمل سزاوارتر است. اگر هریک از پدر و جدّ پدری ـ که در شوهر دادن دختر نابالغ و نیز بنابرقول گروهی، بالغ باکره ولایت دارند ـ شوهری را برای دختر برگزینند، برگزیده جدّ مقدّم است، به شرط آنکه هر دو عقد در یک زمان انجام شده باشد. در صورت تقدیم و تأخیر، عقد کسی صحیح است که زودتر جاری شده باشد. شیردهی و حضانت مادر نوزاد در شیردادن به او ـ در صورتی که مجّانی شیر دهد و یا قیمتی همسان قیمت دیگران طلب نماید ـ بر دیگران اولویّت دارد وگرنه، پدر حق دارد کودک را به دیگری واگذار کند. در این صورت، حق حضانت نیز از مادر ساقط میشود. …
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم