بانک
جستجوی «بانک» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
آیین‌نامه اجرایی بند (الف) تبصره (18) ماده واحده قانون بودجه سال 1399 کل کشور ماده 1: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
آیین‌نامه ایجاد صندوق های سرمایه گذاری املاک و مستغلات مصوب 1404/01/27 ماده 1: بانک مسکن
ترمینولوژی حقوق، ص 213: موسسه ای است که بصورت شرکت سهامی مطابق قانون بازرگانی تشکیل شده و براساس مواد مقرر در (قانون بانکی و پولی کشور (مصوب ۷ - ۳ - ۳۹) به عملیات بانکی اشتغال ورزد (ماده ۵۸ قانون مزبور
در روابطِ واژه‌های دیگر
استعلام (مخاطب) · محال‌علیه (مفاهیم نزدیک) · بانک محال‌علیه (هم‌خانواده) · ضمانت‌نامهٔ بانکی (مفاهیم نزدیک) · ضمانت‌نامهٔ بانکی (هم‌خانواده) · شخص حقوقی (نمونه‌ها)
ریشه و سیرِ واژه
- معنای اولیه
- کلمه بانک از کلمه ایتالیایی بانکو (banco) یا بنچ (bench) به معنی صندلی گرفته شده است. بانکو صندلی‌ای بوده که در آنجا افرادی می‌نشسته و پول نزول داده و به انجام معامله می‌پرداخته‌اند. این کلمه طی سالها تغییر یافت.
گونه‌ها
- بانک صنعتی — معیار: تقسیم بانکهای جدید
- بانک پس‌انداز — معیار: تقسیم بانکهای جدید
- بانکهای سرمایه‌گذاری ۵- بانکهای رهنی — معیار: تقسیم بانکهای جدید
- شرکتهای سرمایه‌گذاری امانی — معیار: تقسیم بانکهای جدید
نام‌های دیگر
زیرمجموعه‌ها و اقسام
بانک تجاری · بانک تخصصی · بانک مرکزی · بانک قرض‌الحسنه
مفهومِ کلی‌تر
مفاهیمِ مرتبط
عملیات بانکی · ربا · تسهیلات · سپرده · قانون پولی و بانکی · چک · سفته
ترکیب‌های ثبت‌شده
بانک محال‌علیه · شاخص‌بانک‌مرکزی
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.
تعریف
نهادی اقتصادی است که وظیفه‌هایی چون تجهیز و توزیع اعتبارات، عملیات اعتباری، عملیات مالی، خرید و فروش ارزها، نقل و انتقال وجوه، وصول مطالبات اسنادی و سود سهام مشتریان، پرداخت بدهی مشتریان، قبول امانات، نگهداری سهام و اوراق بهادار و اشیای قیمتی مشتریان، انجام وظیفهٔ قیمومیت و وصایت برای مشتریان، انجام وکالت خریدها و فروش را بر عهده دارند. وظایف بانک مرکزی عبارتست از انتشار اسکناس و تنظیم حجم پول در گردش، نگهداری فلزات گرانبها و ارزهای متعلق به دولت، نگهداری ذخایر قانونی و موجودی نقدی بانکهای تجاری، ایجاد امکانات اعتباری برای بانکهای تجاری، انجام دادن عملیات تسویه حساب بین بانکها، صندوقداری و نمایندگی مالی برای عملیات بانکی دولت، اجرای سیاست پولی و کنترل حجم اعتبارات. این بانک مسؤولیت کنترل شبکه بانکی و اداره سیاست پولی ثبات را بر عهده دارد. این بانک، بانکهای دیگر را در جهت ارائه خدمت و هماهنگی با اقتصاد به فعّالیت وامی‌دارد. بانک شاهنشاهی ایران نخستین بانک ایران برای اولین بار درایران اقدام به چاپ و نشر اسکناس در زمان حکومت ناصرالدین شاه قاجار نمود و درسال۱۳۰۲ خورشیدی بانک ملی در زمان حکومت پهلوی چاپ اسکناس را به عهده داشت که بعدها به بانک مرکزی ایران واگذارشد.
منبع: ویکی‌پدیا — بانک (CC BY-SA 4.0)
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
لغت‌نامهٔ دهخدا
بانک. ( اِ ) بان. درختی که ثمرش حب البان است. ( ازفرهنگ نظام ). اما در دیگر فرهنگها این کلمه را در ذیل بانگ باکاف پارسی آورده اند، و رجوع به بان شود. بانک. ( فرانسوی ، اِ ) ( از ایتالیایی بانکا بمعنی میزی که روی آن چیزهائی فروشند ). سازمان و دستگاهی که محل ذخیره ٔپول مردم است و بدان داد و ستد کنند یا داد و ستد آنجا انجام گیرد. بنگاه صرافی و معاملات مهم نقدی. سازمانی که عملیات آن بطور کلی عبارت است از: نقل و انتقال وجوه و صدور بروات و نگاهداری سرمایه اشخاص و بکار انداختن سرمایه های مذکور برای توسعه تجارت و اعتبارات تجارتی بخصوص از جهت تسهیل عمل مبادلات و نقل و انتقال وجوه و دادن اعتبار و قرض به مردم با ربح کمتر از میزان عادی بازار و گاه نشر اسکناس رایج کشور. پایه اصلی تشکیل بانک ها را صرافیهای قدیم تشکیل میدادند، در واقع این مؤسسات بودند که واسطه داد و ستد و جریان پول قرار داشتند و همان سازمانهای کوچک مالی و اقتصادی پایه اصلی تشکیل سازمانهای معظم بانکی در دنیا شد. …
فرهنگ معین
[ فر. ] ( اِ. ) ۱ - مؤسسه ای اقتصادی ، ملی یا دولتی که مردم پول های خود را در آن به امانت سپارند و در موقع لزوم برداشت کنند. ۲ - مجموعه ای است برای نگه داری منظم و قابل دسترس خون یا اعضای بدن . ۳ - پولی که قماربازها وارد بازی می کنند. ، ~ اطلاعات مؤسسه
فرهنگ عمید
۱. (بانکداری ) بنگاه صرافی شخصی یا دولتی که مردم پول های خود را در آنجا امانت می گذارند و یا از آن وام می گیرند. ۲. از بازی های ورق. ۳. پولی که در بازی بانک در وسط می گذارند. * بانک خون: (پزشکی ) سردخانۀ مخصوصی که در آن خون هایی را که مردم می دهند نگاه می دارند تا برای انتقال به بدن کسانی که احتیاج به خون دارند مورد استفاه قرار گیرد.
دانشنامهٔ اسلامی (ویکی‌فقه)
بانک همان نهاد عهده دار عملیات پولی، مالی و اعتباری است و بانکداری عبارت است از ارائۀ خدمات و عملیات بانکی در زمینه های پولی، مالی و اعتباری. موضوع بانک و بانکداری پیش از زمان معاصر در دورۀ اسلامی سابقه ای ندارد و فقهای معاصر مسائل مربوط به آن را تحت عنوان مسائل مستحدثه طرح کرده اند. بانکها در یک تقسیم بندی کلّی به اسلامی و غیر اسلامی و هرکدام به خصوصی (شخصی)، دولتی و مشترک تقسیم می گردند. بانک همان نهاد عهده دار عملیات پولی، مالی و اعتباری است، کار بانک و به عبارت دیگر بانکداری عبارت است از ارائۀ خدمات و عملیات بانکی در زمینه های پولی، مالی و اعتباری، همچون نقل و انتقال پول، نگهداری سرمایه و سپرده اشخاص و به کارگیری آن در جهت رشد و توسعۀ اقتصادی، صدور بروات و حواله های تجاری، اعطای اعتبار و وام به اشخاص، تأمین اعتبار در جهت توسعۀ بازرگانی، کشاورزی و صنعت، نگاهداری اموال و اوراق بهادار اشخاص، خرید و فروش فلزات قیمتی و ارز و انتشار اسکناس و اوراق بهادار. بانک و بانکداری به معنای امروزی آن نهادی جدید است که فقهای معاصر مسائل مربوط به آن را تحت عنوان مسائل مستحدثه طرح کرده اند. تاریخچه بانکداری همان گونه که یادآور شدیم موضوع بانک و بانکداری به مفهوم یاد شده، پیش از زمان معاصر در دورۀ اسلامی سابقه ای ندارد؛ لیکن در اسلام برای انواع فعالیتهای اقتصادی و مالی همواره قوانین و مقرّراتی وجود داشته و پول فلزی یا کاغذی و اسناد بهادار همچون سفته در جامعۀ اسلامی رایج بوده است. اسلام برخی معاملات و فعالیتهای اقتصادی و تجاری رایج میان عقلا را امضا و تأیید و برخی دیگر را ممنوع اعلام کرده است. …
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم