تسامح

تعریف

مدارا یا رواداری (به انگلیسی: Tolerance، تالِرِنس) و به (آلمانی Toleranz) به معنی تساهل و تسامح کسی می‌تواند به شکل معنادار در مورد مدارا (پذیرفتن یا اجازه دادن) صحبت کند، که در موقعیتی باشد که بتواند نپذیرد یا اجازه ندهد.» در جامعهٔ روادار اکثریت به اقلیت اجازهٔ طرح اندیشه و پیشبرد آنرا می‌دهد. این اصطلاح همچنین در معنای «تحمل و تاب آوردن» یا «پشتیبانی، حمایت یا نگه‌داشتن» (اندیشهٔ متفاوت) هم تعریف شده‌است. تساهل و تسامح از ارزش‌های مهم لیبرالیسم سیاسی است و به خصوصیت اخلاقی گفته می‌شود که بیانگر طرز برخورد با تمایلات، اعتقادات، عقاید و رفتار با دیگران است. بنابراین اصل، آزادی‌های فردی تنها هنگامی از تعرض در امان می‌ماند که جامعه عقاید مختلف مردم ساکن را تاب بیاورد و هیچ عقیده‌ای سرکوب نشود؛ و اگر چیزی را آسیب زننده می‌داند بدون هیچ گونه خشونت و به شکل اصولی و اخلاقی به آن بپردازد. رواداری، مدارا، تسامح، تساهل یا تولرانس، به‌عنوان مفهومی فلسفی و اخلاقِ اجتماعی، به معنای واگذاشتن و به‌رسمیت‌شناختنِ باورها، شیوه‌های رفتاری و آدابِ دیگران یا بیگانگان است. در کاربرد عامیانه، این واژه غالباً به معنای پذیرشِ برابریِ حقوقی نیز به کار می‌رود، حال آن‌که این معنا فراتر از مفهوم اصلی آن، یعنی تحمّل و اغماض یا دولدونگ (Duldung) است. در دوران باستان در اروپا، اصطلاح «تولرانس» (لاتین: tolerantia) در اصل به یک فضیلت فردیِ شجاعانه دلالت داشت. این واژه به معنای تحمّلِ شکیبایانهٔ رنج‌های جسمانی، دردها، و حتی پذیرش و بردباری در برابر سرنوشت خویش به کار می‌رفت. فعلِ «تولره‌کردن» (tolerieren) در سدهٔ شانزدهم از فعل لاتینی tolerare به معنای «تحمّل کردن» و «بردباری ورزیدن» اقتباس شد. صفت «تولرانت» (tolerant) در معنای «بردبار، مداراگر، باگذشت، بزرگ‌منش و گشاده‌دل» از سدهٔ هجدهم، یعنی عصر روشنگری، مستند است. همچنین واژهٔ متقابل آن، «اینتولرانت» (intolerant)، به معنای «نابردبار، نپذیرفتن هیچ رأی یا جهان‌بینی‌ای جز رأی و جهان‌بینیِ خویش»، از همان دوره به کار رفته است. مفهومِ مقابلِ «تولرانس»، «اینتولرانس» یا نابردباری است که در معنای «عدمِ مدارا» در سدهٔ هجدهم از واژهٔ فرانسوی intolérance اقتباس شده است. به‌عنوان مرتبه‌ای فراتر از تولرانس، «اکسپتانس» یا پذیرش (Akzeptanz) در نظر گرفته می‌شود؛ یعنی نگرشی تأییدگر و موافق نسبت به شخصی دیگر یا رفتار او، و نیز نسبت به خودِ فرد.

منبع: ویکی‌پدیا — مدارا (CC BY-SA 4.0)