تفکر انتقادی

تعریف

تفکر انتقادی یا تفکر نَقّادانه فرایند تحلیل حقایق، شواهد، مشاهدات و استدلال‌های موجود به‌منظور رسیدن به نتیجه‌گیری‌های منطقی یا انتخاب‌های آگاهانه است. این فرایند شامل شناسایی فرضیات پنهان، ارائه دلایل برای ایده‌ها و اقدامات، ارزیابی این دلایل با مقایسه دیدگاه‌های مختلف، و بررسی منطقی بودن و پیامدهای احتمالی آن‌هاست. هدف تفکر انتقادی، رسیدن به قضاوتی بر پایه تحلیل و ارزیابی منطقی، شک‌گرایانه و بی‌طرفانه است.در دوران مدرن، استفاده از عبارت «تفکر انتقادی» به جان دیویی بازمی‌گردد که از اصطلاح «تفکر تأملی» استفاده می‌کرد. این نوع تفکر به میزان دانش فرد وابسته است و کیفیتی که یک فرد می‌تواند در تفکر انتقادی از خود نشان دهد نیز بسته به همین دانش پایه متفاوت خواهد بود. فیلسوف ریچارد دبلیو. پل معتقد است که تفکر و تحلیل انتقادی مهارت‌هایی هستند که می‌توان آن‌ها را آموخت یا آموزش داد. به‌کارگیری تفکر انتقادی مستلزم عادت‌های ذهنی‌ای است که خودمحور، خودانضباط، خودنظارتی و خوداصلاح‌گر هستند. چرا که تفکر انتقادی امری طبیعی نیست و باید آن را در خود پرورش داد؛ برای موفقیت در پرسشگری و استدلال، فرد باید مسئولیت این فرایند را بپذیرد. تفکر انتقادی مستلزم تعهدی سخت‌گیرانه برای غلبه بر خودمحوری و جامعه‌محوری است؛ این تعهد منجر به تسلط آگاهانه بر مهارت‌های ارتباط مؤثر و حل مسئله خواهد شد. (.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/common؛ Edward M. Glaser. "Defining Critical Thinking" . The International Center for the Assessment of Higher Order Thinking (ICAT, US)/Critical Thinking Community . Retrieved 2017-03-22 .؛ Hitchcock, David (2024), "Critical Thinking" , in Zalta, Edward N.; Nodelman, Uri (eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2024 ed.), Metaphysics Research Lab, Stanford University , retrieved 2024-08-18؛ ۴٫۰ ۴٫۱ Piergiovanni, P. R. , Creating a Critical Thinker , College Teaching , Vol. 62, No. 3 (July–September 2014), pp. 86-93, accessed 26 January 2023؛ Open University, Succeeding in postgraduate study: 2.1 The philosophical approach , accessed 26 January 2023؛ Clarke, John (2019). Critical Dialogues: Thinking Together in Turbulent Times . Bristol: Policy Press. pp. 6 . ISBN 978-1-4473-5097-2 .؛ "Piaget's Stages of Cognitive Development" . www.telacommunications.com . Archived from the original on 9 May 2019 . Retrieved 2018-04-03 .)

منبع: ویکی‌پدیا — تفکر نقادانه (CC BY-SA 4.0)