حاکم شرع
معادل‌ها و هستی‌شناسیِ واژه
- تعریف
- قاضی یا مجتهدی که دارای صلاحیتِ شرعی برای قضاوت و اجرای احکامِ الهی است.
- انگلیسی
- Sharia judge, Religious judge
- فرانسوی
- Juge religieux, Cadi
- آلمانی
- Scharia-Richter
- عربی
- حاکم الشرع
- فقهی
- حاکمِ شرع؛ فقیه جامع‌الشرایط که از سوی امام معصوم یا نایبِ او برای قضاوت و ولایت منصوب شده است.
- مترادف
- قاضیِ شرع، مجتهدِ جامع‌الشرایط
- متضاد
- حاکمِ جور
- اعم
- قاضی
- ریشه‌شناسی
- «حاکم» از ریشه عربی «ح ک م» و «شرع» از ریشه عربی «ش ر ع».
جستجوی «حاکم شرع» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 273: پیشوای دین و نواب عام وخاص او که بحکومت منصوب شوند). (حقوق اداری) اصطلاح قدیمی است و بجای شهردار استعمال می شد (قانون بلدیه ۱۳۲۵ قمری منسوخ) دلیل) حاکم) رک. حکومت شرانط) حاکم) ۱ فقه) یعنی اموری که داشتن آن‌ها در قاضی لازم است مانند اجتهاد - عقل - بلوغ - ایمان - عدالت و مانند ) اين‌ها از رندی پرسیدند اصول دین چند تا است گفت: هفت تا توحید و نبوت ومعاد و عدل و امامت و رحم ومروت! شاید اگر بجد نتوان گفت بر مشرب رندی بتوان گفت که علاوه برشرانطی که برای حاکم گفته‌اند در هر حال دو شرط دیگرلازم است: کیفیت در حکومت و ظرفیت در حاکم.
نام‌های دیگر
مفهومِ کلی‌تر
مفاهیمِ مرتبط
تعریف
حاکم شرع در فقه شیعه، مجتهد جامع‌الشرایطی است که در زمان غیبت که فرمانروایی در دست شیعه نیست ریاست شیعه را عهده‌دار است. مانند شیخ مفید یا شیخ طوسی، یا عالمترین فرد هر سرزمین، مانند شهید اول و ثانی در لبنان، علامه حلی در حله، یا در قرون پیشرفته اخیر از نظر ارتباطات، اعلم مجتهدان مانند شیخ انصاری، میرزای شیرازی و گاهی نیز به دلیل هم طرازی، حاکمان شرع متعدد بوده‌اند؛ مانند سید حسین طباطبایی قمی و سید ابوالحسن اصفهانی. اما در زمان فرمانروایی شیعه، حاکم شرع کسی است که حکومت در دست او باشد؛ مانند سید روح‌الله خمینی و سید علی خامنه‌ای در دوران نظام جمهوری اسلامی ایران. حاکم شرع همچنین مطلقاً به مجتهد جامع‌الشرایط نیز گفته می‌شود یا مجتهدی که در یک منطقه محل رجوع همگانی است.
منبع: ویکی‌پدیا — حاکم شرع (CC BY-SA 4.0)
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم