حق العبور
جستجوی «حق العبور» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 290: حق کسیکه از ملک غیر حق عبور بنحوی ازانحاء داشته باشد. حق العبوریکی از افسام حقوق ) ارتفاقی است.
نامهای دیگر
مفهومِ کلیتر
مفاهیمِ مرتبط
ملک مجاور · طریق · شارع عام · معبر · ملک مشاع
تعریف
حق عبور (به انگلیسی: right of way)، «یک حق قانونی است برای عبور از مسیر مشخص که مربوط به زمین یا ملکیت شخص دیگری باشد، این حق بر اساس استفاده یا واگذاری لازم میگردد» یعنی «یک مسیر یا گذرگاهی که چنین حقی برایش لازم شود». حق مشابه دیگری نیز وجود دارد که از طرف دولت روی زمینهای عامه، دولتی یا زمینهای مربوط به دولتهای مشترک المنافع وضع شده و از آن بنام حق دسترسی یاد میشود. در صورتی که زمین یک شخص از چهارسو توسط زمینهای اشخاص دیگری احاطه شده باشد، به منظور ایجاد حق عبور از میان زمینهای اطراف، لازم میگردد تا حق ارتفاقی وجود داشته یا ایجاد گردد. این مقاله بر روی دسترسی پیاده، با دوچرخه، با اسب یا در امتداد مسیر آبی متمرکز است. از سوی دیگر، حق عبور (حمل و نقلی) روی حق استفاده از زمین برای شاهراهها، خط ریل و خطوط لولهکشی تمرکز دارد. پاراه حق عبوری است که به صورت قانونی برای استفاده در پیادهروها درنظر گرفته میشود. اسبراه، حق عبوری است که به صورت قانونی برای استفاده پیادهها، دوچرخه سوارها و سوارکاران درنظر گرفته شده است اما برای استفاده وسایط موتوری نمیباشد. در بعضی از کشورها، خصوصاً در اروپای شمالی که آزادی گردشگری به صورت تاریخی شکل حقوق کلی عمومی را بخود گرفته است، حق عبور نمیتواند به مسیرها یا راههای مشخص محدود گردد.
منبع: ویکیپدیا — حق عبور (CC BY-SA 4.0)
معنای لغوی و دانشنامهای
لغتنامهٔ دهخدا
حق العبور. [ ح َق ْ قُل ْ ع ُ ] ( ع اِ مرکب ) راهداری. حق زنجیر . || ترانزیت . ( فرهنگستان ).
فرهنگ عمید
پولی که برای گرفتن اجارۀ عبور از جایی یا کشوری پرداخت می شود، ترانزیت.
دانشنامهٔ آزاد فارسی
حَقُّ العبور حق گذر از ملک دیگری با اذن. حق گذر و عبورکردن از ملک دیگری، بنا به مادۀ ۹۷ و ۹۸ قانون مدنی، یکی از حقوق ارتفاقی است (← حقّ ارتفاق). همچنین حقّ العبور عوارض و مالیاتی است که دولت در ازای ایجاد امنیت یا راه سازی برای عبور اشخاص یا چهارپایان یا وسائل نقلیه از خیابان ها و راه ها و بزرگراه ها دریافت می کند؛ در معنای وسیع تر، شامل عوارض عبور از دروازۀ شهرها و گمرکات مرزی نیز می شود. اگر حقّ العبور توسط افراد غیرمسئول و غیردولتی و با زور گرفته شود، باج نیز نامیده می شود.
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم
