دلیل حاکم
معادل‌ها و هستی‌شناسیِ واژه
- تعریف
- دلیلی که بر دلیل دیگر مقدم است و آن را از شمول حکم خارج می‌کند (تخصیص یا تخصص).
- انگلیسی
- Governing evidence, Overriding evidence
- فرانسوی
- Preuve gouvernante
- آلمانی
- Vorrangiger Beweis
- عربی
- الدلیل الحاکم
- فقهی
- دلیلی که با توسعه یا تضییق دایره دلیل دیگر، موضوع آن را تغییر می‌دهد.
- مترادف
- دلیل مقدم
- متضاد
- دلیل محکوم
- اعم
- ادله شرعی
- ریشه‌شناسی
- «دلیل» (عربی) و «حاکم» (اسم فاعل از ریشه حکم عربی).
جستجوی «دلیل حاکم» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
اصول فقه / حقوق مدنی: دلیلی است که نسبت به دلیل دیگر حکومت دارد، یعنی موضوع دلیل دوم را توسعه یا تضییق می‌دهد و تفسیر می‌کند بدون اینکه با آن تعارض واقعی داشته باشد. دلیل حاکم مفسر و شارح دلیل محکوم است. مثال: ادله نافی ضرر (مانند قاعده لاضرر) بر ادله احکام اولیه حکومت دارند.
مفاهیمِ مرتبط
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم