دلیل عقلی

ترمینولوژی حقوق، ص 385: قاعده عقلی (یعنی بدست آمده از طریق بکار بردن عقل) که در امورشرعی بکارآید و نتیجه بخشد. دلیل ) : عقلی دو قسم است الف - قاعده عقلی که بالاصاله و بدون تبعیت ازمقررات شرعی بدست آید و آن‌ها را مستقلات عقلیه نامند. ب- هرگاه عقل از طریق تفکر دریکی ازمقررات شرعی بالتبع ازآن نتیجه ای بدست آورد اینگونه استنتاجات عقلی را استلزامات عقلیه نامند. مانند نتایجی که عقل از راه قیاس و استنباط از مقررات شرعی بدست می آورد. معذلک دراستفاده از دلیل عقل گروهی بطرف افرط می‌روند و گروهی بسوی تفریط و اين‌ها بعدد بیشترند. دراین باره وقتی گفته بودیم: ((خرد را درنهانگاه ایمان دیدم وگفتم چونی؟ گفت چون غنچه ای خشن ((پوش و نشگفته و رازی گران و ناگفته و پریرونی عیار و بنهفته.