رشوه
جستجوی «رشوه» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
نکتهٔ فقهی: تعریف رشوه (قول سوم) (رشوه (فقه)): رشوه عبارت است از چیزى که به قاضى بذل مى شود تا وى به نفع بذل کننده به باطل حکم کند یا به نفع او حکم نماید؛
ترمینولوژی حقوق، ص 415: دادن مالی است به مامور رسمی يا غیر رسمی دولتی يا بلدی بمنظور انجام کاری ازکارهای اداری يا ) قضایی ولو اینکه آن کار مربوط بشغل گیرنده مال نباشد. خواه مستقیما آن مال را دریافت کند ویا بواسطه شخصی دیگرآنرا بگیرد (این شخص واسطه را در فقه رایش گویند و دهنده مال را راشی نامند وگیرنده مال را مرتشی خوانند) فرق نمی کند که گیرنده مال توانایی انجام کاری را که برای آن رشوه گرفته داشته باشد یا خیر و فرق نمی کند که کاری که برای راشی باید انجام شود حق او باشد (برطبق قانون باشد) یا نه (ماده ۳۹ ۰ ۱۴۷ قانون مجازات عمومی) شرط تحقق رشوه تبانی و توافق گیرنده و دهنده بر دادن و گرفتن رشوه است.
روابطِ واژه
- هم‌معنی نزدیک
- مال یا امتیازِ نامشروع برای اثرگذاری اداری
- نوعی از
- موضوع جرم ارتشاء و رشا
- اشکال
- وجه نقد، مال، سند پرداخت وجه، تسلیم مال، هدیهٔ دارای قصد اثرگذاری یا منفعت مالی دیگر
- هدف
- انجام یا ترک فعل مرتبط با وظیفهٔ اداری، قضایی یا عمومی
- اثر
- ایجاد مسئولیت برای رشوه‌گیر و، در شرایط قانونی، رشوه‌دهنده
- مفاهیم نزدیک
- راشی، مرتشی، واسطهٔ رشوه
- مقابل
- هدیه یا پرداخت مشروعِ فاقد قصد اثرگذاری
- هم‌خانواده
- رشوه، رشاء، ارتشاء
نقشهٔ روابط
در روابطِ واژه‌های دیگر
ارتشاء (مفاهیم نزدیک) · ارتشاء (هم‌خانواده) · مرتشی (هم‌خانواده) · راشی (مفاهیم نزدیک) · واسطهٔ رشوه (هم‌خانواده) · رشوه‌دادن از روی اضطرار (هم‌خانواده) · فساد اداری (نمونه‌ها)
مفهوم
مالی را که به قاضی پرداخت می‌شود تا حکم را به نفع صاحب مال تغییر دهد رشوه می‌گویند
نام‌های دیگر
زیرمجموعه‌ها و اقسام
مفهومِ کلی‌تر
مفاهیمِ مرتبط
راشی · مرتشی · کارمند دولت · مجازات · فساد اداری · دادگاه کیفری
ترکیب‌های ثبت‌شده
واسطهٔ رشوه · رشوه‌دادن از روی اضطرار
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.
تعریف
رشوه‌خواری یا ارتشاء جرمی مرکب است. کسی که پول یا مال یا سند پرداخت مال یا هر چیزی که دارای منفعت مادی و مالی باشد را در ازای درخواست انجام عمل یا عدم انجام عملی که در صلاحیت مأمور یا مستخدم دولت و اداره یا مستخدمان خدمات عمومی یا قضایی به مشارالیه پرداخت می‌کند راشی می‌گویند. به آن مأمور یا مستخدم نیز مرتشی گفته می‌شود؛ بنابراین لازمه تحقق این جرم وجود دو نفر یا دو طرف است و شرط تحقق آن نیز پرداخت یا دادن آن نفع مالی به مأمور دولتی یا حکومتی است. مهم‌ترین مسئله در این جرم این است که باید حقوق مردم یا افراد دیگر تضییع شده و نوعی تمایز رفتاری مرتشی با راشی و مردم دیگر پدیدار شود. از آنجایی که رشوه، خوردن به ناحق بخشی از اموال مردم، همراه با علم به این موضوع است، در حقیقت نتیجهٔ عدم صداقت فرد است. حیله‌ای است برای حق جلوه دادن باطل و به حاجت رسیدن.
منبع: ویکی‌پدیا — رشوه‌خواری (CC BY-SA 4.0)
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم