زمین
جستجوی «زمین» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
تعریف
زَمین سومین سیارهٔ سامانه خورشیدی است که در فاصلهٔ ۱۴۹٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر از خورشید قرار گرفته و تنها جرم نجومی شناخته شده برای میزبانی حیات است؛ این امر به دلیل اقیانوسی بودن زمین، تنها سیاره منظومه شمسی که دارای آب سطحی مایع است، امکان‌پذیر شده است. تقریباً تمام آب زمین در اقیانوس آن قرار دارد که ۷۰.۸٪ پوسته زمین را پوشانده است؛ ۲۹.۲٪ باقی‌مانده پوسته زمین، خشکی است که عمدتاً به شکل خشکی‌های قاره‌ای در نیمکره خشکی زمین واقع شده است. بیشتر خشکی‌های زمین حداقل تا حدودی مرطوب و پوشیده از پوشش گیاهی هستند، در حالی که صفحات یخی بزرگ در بیابان‌های قطبی زمین، آب بیشتری نسبت به مجموع آب‌های زیرزمینی ، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و آب جوی زمین در خود نگه می‌دارند. پوسته زمین از صفحات تکتونیکی با حرکت آهسته تشکیل شده است که با هم در تعامل هستند و رشته کوه‌ها، آتشفشان‌ها و زلزله‌ها را ایجاد می‌کنند. زمین دارای یک هسته بیرونی مایع است که یک مگنتوسفر ایجاد می‌کند که قادر به منحرف کردن بیشتر بادهای خورشیدی مخرب و تابش کیهانی است. زمین به شکل بیضی با محیط حدود ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر (۲۴٬۹۰۰ مایل) است. این سیاره متراکم‌ترین سیاره در منظومه شمسی است. همچنین در میان چهار سیارهٔ سنگی گردان به دور خورشید (عطارد، زهره، زمین و مریخ) زمین بزرگترین و عظیم‌ترین سیاره است. گاهی از آن با نام تیله آبی نیز یاد می‌شود. زمین حدود هشت دقیقه نوری (۱ واحد نجومی ) از خورشید فاصله دارد و به دور آن می‌چرخد و یک سال (حدود ۳۶۵.۲۵ روز) طول می‌کشد تا یک دور کامل را طی کند. زمین در کمی کمتر از یک روز (حدود ۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه) به دور محور خود می‌چرخد. محور چرخش زمین نسبت به خط عمود بر صفحه مداری آن به دور خورشید کج شده است و فصل‌ها را ایجاد می‌کند. زمین توسط یک قمر طبیعی دائمی به نام ماه که با سرعت ۳۸۴،۴۰۰ کیلومتر (۲۳۸،۸۵۵ مایل) - ۱.۲۸ ثانیه نوری - به دور زمین می‌چرخد، و تقریباً یک چهارم عرض زمین را دارد. گرانش ماه به تثبیت محور زمین کمک می‌کند، باعث جزر و مد می‌شود و به تدریج چرخش زمین را کند می‌کند . به همین ترتیب، کشش گرانشی زمین از قبل چرخش ماه را به صورت جزر و مدی قفل کرده است و همان سمت نزدیک را رو به زمین نگه می‌دارد. زمین دارای یک جو پویا یا اتمسفر است که شرایط سطح زمین را حفظ کرده و آن را در برابر شهاب‌سنگ‌ها و نور فرابنفش محافظت می‌کند. این جو عمدتاً از نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. جو زمین ترکیبی است از نیتروژن(۷۸درصد)، اکسیژن (۲۱درصد)، کربن دی‌اکسید (٫۰۳درصد)، بخار آب و عناصر کمیابی همانند آرگون و …. نزدیک به ۴٫۵۴ میلیارد سال (به صورت دقیق‌تر ۰٫۰۰۰۶ ± ۴٫۵۶۷۲ میلیارد سال) از پیدایش زمین می‌گذرد؛ و پیدایش حیات بر روی سطح آن در طول یک میلیارد سال پدیدار شد. هم‌اکنون زمین خانهٔ میلیون‌ها گونه از جانداران است که انسان یکی از آنها است. زیست‌کرهٔ زمین با جو زمین و دیگر شرایط این سیاره را دچار دگرگونی‌های شگرفی کرده است و محیطی را فراهم کرده است تا جانداران، بتوانند به رشد و زیست‌زایی بپردازند. همچنین در اثر این دگرگونی‌ها لایهٔ اوزون به دور این سیاره تشکیل شده است، لایه‌ای که با کمک میدان مغناطیسی زمین مانع از ورود پرتوهای آسیب‌رسان خورشید می‌شود و به این ترتیب اجازه می‌دهد در زمین زندگی ادامه یابد. ویژگی‌های فیزیکی، پیشینهٔ زمین‌شناسی و گردش زمین باعث شده‌اند تا زندگی در این دوره‌ها در آن پابرجا بماند و انتظار آن می‌رود که زندگی برای ۵۰۰ میلیون تا ۲٫۳ میلیارد سال دیگر نیز همچنان ادامه داشته باشد. زمین را «سیارۀ آب» نامیده‌اند اما در واقع یک «سنگ عظیم» با لایۀ بسیار نازکی از آب است. اگرچه حدود ۷۰ درصد از سطحِ زمین را آب پوشانده، اما از نظرِ جرمِ کل، آب تنها ۰.۰۲۳ درصد از کلِ سیاره را تشکیل می‌دهد. بخشِ بزرگی از زمین از صخره و فلز ساخته شده و اقیانوس‌ها تنها لایۀ بسیار نازکی رویِ آن هستند. زمین از فضا آبی‌رنگ و پر از آب به نظر می‌رسد، اما در واقعیت زندگی بر روی لایه‌ای نازک از آب و هوا جریان دارد. پوستهٔ زمین به چندین لایهٔ سخت یا زمین‌ساخت بشقابی تقسیم شده است، این لایه‌ها در گذر میلیون‌ها سال در زمین جابجا می‌شوند. نزدیک به ۷۱٪ از سطح زمین با آب شور اقیانوس‌ها پوشیده شده است و باقیماندهٔ آن را قارهها و جزیره‌ها تشکیل می‌دهند که خود آنها نیز تعداد زیادی دریاچه و دیگر سرچشمه‌های آبی را در خود جای داده‌اند. بیشتر سطح قطب‌های زمین از یخ یا دریای یخ‌زده پوشیده شده است. ساختار درونی زمین پویا است و لایه‌های آن عبارتند از لایهٔ ضخیم گوشتهٔ جامد، یک لایه، هستهٔ بیرونی که مایع است و میدان مغناطیسی را تولید می‌کند و یک لایه، هستهٔ درونی که آهنی و جامد است. زمین همواره با دیگر
منبع: ویکی‌پدیا — زمین (CC BY-SA 4.0)
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم