قاعدهعسروحرج
💬 به زبانِ ساده: قاعدهٔ عسر و حرج برای وضعیتهایی است که انجام یک تکلیف، سختیِ شدید و غیرعادی ایجاد میکند.
🏠 مثالِ روزمره: بیماری که انجام یک کار را برایش بسیار دشوار میکند، ممکن است از راه قانونی درخواست معافیت کند.
متنِ بالا هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
معادلها و هستیشناسیِ واژه
- تعریف
- قاعدهای فقهی و حقوقی که به موجب آن، هرگاه انجام تکلیفی برای مکلف یا اجرای قراردادی برای متعهد، موجب مشقت شدید و غیرقابل تحمل باشد، آن تکلیف یا قرارداد ساقط یا قابل فسخ است.
- انگلیسی
- Rule of Hardship, Doctrine of Hardship
- فرانسوی
- Théorie de l'imprévision (در حقوق قراردادها)، Théorie de la contrainte
- آلمانی
- Wegfall der Geschäftsgrundlage (در حقوق قراردادها)، Härtefallklausel
- عربی
- قاعدة لا حرج، قاعدة نفی العسر والحرج
- فقهی
- «لا حَرَجَ فِی الدّینِ»؛ رفع تکلیف یا حکم شرعی در صورت وجود مشقت شدید و غیرقابل تحمل.
- مترادف
- قاعده نفی عسر و حرج
- متضاد
- قاعده وجوب وفای به عقد (در صورت عدم وجود حرج)
- اعم
- قواعد رفع تکلیف
- اخص
- فسخ نکاح به دلیل عسر و حرج (ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی)
- ریشهشناسی
- از ریشه عربی «ع س ر» (سختی) و «ح ر ج» (تنگی و فشار).
جستجوی «قاعدهعسروحرج» در متنِ قوانین، آرا و نظریات · در 4 سند دیده شده
معنی و توضیح
فقه: قاعدهای فقهی و حقوقی است که بر اساس آن هرگاه انجام تکالیف شرعی یا قانونی یا اجرای قرارداد موجب مشقت شدید، سختی غیرقابل تحمل یا ضرر گردد، حکم اولیه برداشته میشود. این قاعده برای رفع دشواریهای نامتعارف در نظام حقوقی پیشبینی شده است. مثال: حق درخواست طلاق توسط زوجه در صورت اثبات عسر و حرج در زندگی مشترک.
نامهای دیگر
مفاهیمِ مرتبط
عسر و حرج · طلاق · مشقت · قاعده فقهی · تخفیف
ترکیبهای ثبتشده
واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی میکند.
اسنادی که این واژه در آنهاست
- شرایط درخواست طلاق زوجه به دلیل اعتیاد زوج
- نبود خلاصه جریان پرونده
- نظر مشورتی 7/1942 مورخ 1381/03/02 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص استفاده از قاعده عسروحرج برای بذل باقیمانده مدت در موارد حرج زوجه با اصلاحات و الحاقات بعدی
- نظر مشورتی 1951 مورخ 1379/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم
