مباح
جستجوی «مباح» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 716: چیزی که ترک وفعلش جایز است. در فقه آنرا در مقابل واجب - حرام- مستحب- مکروه قرار ) میدهند و در حقوق مدنی آنرا در مقابل امر ونهی (قوانین الزامی) قرار داده اند زیرا در حقوق مدنی مستحب (ومکروه وجود ندارد و اين دو نوع در حقیقت ملحق بمباحات هستند. (ماده ٩۲ ق - م. مجموع واجبات و محرمات را الزامات قانونی یا تکلیف قانونی می گویند میزان مباحات وتعداد آنها به تنهایی بمراتب بیشتر از الزامات قانونی و مستحبات و مکروهات است و از همین مقایسه اصالة الاباحه (اصل اباحه) کشف شده است زیرا الزامات قانونی ومستحبات و مکروهات وارد برمباحات هستند ومادام که دلیلی بر وجوب یا حرمت يا استحباب یاکراهت نباشد اباحه حاکم است.
در روابطِ واژه‌های دیگر
مباحات (هم‌خانواده) · اباحهٔ انتفاع (هم‌خانواده)
نام‌های دیگر
مفهومِ کلی‌تر
مفاهیمِ مرتبط
مال مجهول‌المالک · حیازت مباحات · انفال · اراض موات · تملک
تعریف
مباح در لغت به معنای روا و جایز است و در اصطلاح فقه اسلام، عملی است که انجام و ترک آن بر مکلَف مساوی است؛ نه عذابی دارد و نه پاداشی. مانند: راه رفتن.هر آنچه درموارد چهارگانه واجب حرام مستحب مکروه نباشد درقلمرو مباحات تلقی میگردد. مقابل حرام، در شرع حلال است و آنچه را که حرام نباشد، شامل می‌شود. از این نظر حلال فراگیرنده‌تر از مباح است. یعنی هر مباحی حلال است، ولی هر حلالی مباح نیست، مانند مکروهات که حلالند، ولی مباح نیستند. از نظر جعفر بن محمد الصادق-امام ششم شیعیان- «همهٔ اشیاء مباحند مگر آنکه مورد نهی واقع شده باشند.»
منبع: ویکی‌پدیا — مباح (CC BY-SA 4.0)
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم