مبالغه
جستجوی «مبالغه» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ریشه و سیرِ واژه
- معنای اولیه
- مبالغه در لغت به‌معنای به نهایت رساندن، فرا گرفتن و غلو کردن است در چیزی؛ و در اصطلاح آن است که سخندان بنا بر تزیین کلام ، در وصف چیزی غلو نماید؛ و آن را به مرتبه‌ی اعلی و درجه‌ی قصوی برساند. بدایع الافکار و صنایع الاشعار، کاشفی سبزواری، حسین؛ تهران، مرکز، ۱۳۶۹، اول، ص ۱۱۳. همچنین گفته شده مبالغه آن است که کسی جهت وصفی ادعای مرتبه‌ای از شدت یا ضعف نماید که آن مرتبه یا غریب و بعید باشد و یا محال و ممتنع تا گمان شود که آن وصف به نهایت رسیده است. رساله‌ی بیان بدیع، فندرسکی، ابوطالب؛ تهران، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۱، اول، ص ۱۰۴. از آنجا که روح اثر هنری نوعا به نگاهی دگرگونه به مفاهیم و موضوعات است و گر‌نه ادبی نمی‌شد و کلام در حد زبان معمولی می‌ماند، مبالغه نقش و تأثیری بس نیرومند در
مفهوم
مبالغه در لغت به‌معنای به نهایت رساندن، فرا گرفتن و غلو کردن است در چیزی و در اصطلاح آن است که سخندان بنا بر تزیین کلام ، در وصف چیزی غلو نماید؛
گونه‌ها
- ۲ - ب — معیار: انواع مبالغه (۱)
- ۳ - ج — معیار: انواع مبالغه (۱)
مفاهیمِ مجاور و مرزشان
- اغراق و غلو — برای دریافتن تفاوت مبالغه (تبلیغ) با اغراق و غلو باید گفت در علم بدیع ، زیاده‌روی در وصف، مراتب سه‌گانه دارد؛ مرتبه‌ی اول مبالغه است، مرتبه‌ی دوم اغراق و مرتبه‌ی سوم غلو است. تفکیک این‌سه از هم امری دشوار است. فرهنگ اصطلاحات ادبی، داد، سیما؛ تهران، مروارید، ۱۳۷۱، اول، ص ۲۲۰. در کتب سنتی، مبالغه آن است که عقلا و عادتا ممکن باشد و به آن مبالغه یا تبلیغ می‌گویند؛ و اگر عقلا ممکن اما عادتا محال باشد به آن اغراق گویند اما اگر عقلا و عادتا ممتنع باشد غلو نام دارد. پس غلو از اغراق و اغراق از مبالغه ق
- کذب — در کذب سعی بر این است که قرینه‌یی در میان نباشد اما در مبالغه و اغراق و غلو (که حاصل تشبیه و استعاره است) به قراین عقلی متوجه می‌شویم که مطلب، حقیقت ندارد. فرهنگ اصطلاحات ادبی، داد، سیما؛ تهران، مروارید، ۱۳۷۱، اول، ص ۲۲۰. این بزرگ‌نمایی به هر میزان که باشد دروغ نیست؛ بلکه شگردی است برای تأثیر بخشیدن زبان خبر برخلاف زبان بلاغی که فقط جنبه‌ی اطلاع‌دهندگی دارد و فاقد قدرت تأثیر است. عده‌ای از علمای بلاغت انواع مبالغه را به جهت ناممکن بودن آن، دروغ می‌دانستند و ناپسند ولی اکثرشان دروغ می‌دانستند
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم