ناسخ و منسوخ
💬 به زبانِ ساده: ناسخ حکمی است که حکم قبلی را لغو میکند؛ منسوخ همان حکم قبلی است.
🏠 مثالِ روزمره: قانون تازهای تصویب میشود و حکم ناسازگارِ قانون قبلی دیگر اجرا نمیشود.
متنِ بالا هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
معادلها و هستیشناسیِ واژه
قاعدهای در فقه و اصول حقوق که به موجب آن حکم مؤخر (ناسخ)، حکم مقدم (منسوخ) را رفع میکند.
- فقهی
- ناسخ، حکمی است که دلیل شرعی مؤخر است و منسوخ، حکمی است که دلیل شرعی مقدم است و با آمدن ناسخ برداشته شده است.
- مترادف
- نسخکننده و نسخشده
- اعم
- قواعد تفسیر قوانین، تعارض ادله
- اخص
- نسخ ضمنی، نسخ صریح
- ریشهشناسی
- عربی (نسخ به معنای زایل کردن و برگرداندن).
جستجوی «ناسخ و منسوخ» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 770: درعلم درایه دوحدیث یاچند حدیث را گویند که برخی ناسخ برخی دیگر باشد). 6 ۱ ناسیونالیسم عنوان ایدئولوژی يا احساساتی که محرک خاطرات و اوصاف ملی و انديشه های مشترک ملت است وگاهی ازان برترین ارزش ملی ساخته وپرداخته میشود.
نامهای دیگر
مفهومِ کلیتر
مفاهیمِ مرتبط
قانونگذاری · اعتبار قانون · اصول فقه · نسخ ضمنی · نسخ صریح
تعریف
نسخ در «قرآن» «به معنای کشف از تمام شدن عمر حکمی از احکام است. معنای دیگر کلمه نسخ، نقل یک نسخه کتاب به نسخهای دیگر است، و این عمل را از این جهت نسخ میگویند، که گوئی کتاب اولی را از بین برده و کتابی دیگر بهجایش آوردهاند.» برخی از نویسندگان نسخ را صرفاً در امور شرعی و برخی دیگر هم در مورد امور شرعی و هم در امور تکوینی میدانند. ناسخ و منسوخ، دو دسته از آیات قرآن اند: ناسخ، آیاتی است که پس از نزول جای حکم آیاتی را که قبلاً نازل شده و مورد عمل بوده میگیرد. منسوخ، همان آیات قبلی است که با نزول آیات ناسخ، زمان عمل به آنها پایان مییابد.
منبع: ویکیپدیا — نسخ (تفسیر) (CC BY-SA 4.0)
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم
