صفحهٔ اول ›
قانون نظام مهندس و کنترل ساختمان مصوب 1374/12/22
قانون نظام مهندس و کنترل ساختمان مصوب 1374/12/22
ماده 1
تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از مجموعه قانون، مقررات، آیین نامه ها، استانداردها و تشکلهای مهندسی، حرفه ای و صنفی که در جهت رسیدن به اهداف منظور در این قانون تدوین و به مورد اجراء گذاشته می شود.
ماده 2
( ) اهداف و خط مشی این قانون عبارتند از:
1 تقویت و توسعه فرهنگ و ارزشهای اسلامی در معماری و شهرسازی.
2 تنسیق امور مربوط به مشاغل و حرفه های فنی و مهندسی در بخشهای ساختمان و شهرسازی.
3 تأمین موجبات رشد و اعتلای مهندسی در کشور.
4 ترویج اصول معماری و شهرسازی و رشد آگاهی عمومی نسبت به آن و مقررات ملی ساختمان و افزایش بهره وری.
5 بالا بردن کیفیت خدمات مهندسی و نظارت بر حسن اجرای خدمات.
6 ارتقای دانش فنی صاحبان حرفه ها در این بخش.
7 وضع مقررات ملی ساختمان به منظور اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهره دهی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی و اجراء و کنترل آن در جهت حمایت از مردم بعنوان بهره برداران از ساختمانها و فضاهای شهری و ابنیه و مستحدثات عمومی و حفظ و افزایش بهره وری منابع مواد و انرژی و سرمایه های ملی.
8 تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی.
9 الزام به رعایت مقررات ملی ساختمان، ضوابط و مقررات شهرسازی و مفاد طرحهای جامع و تفصیلی و هادی از سوی تمام دستگاههای دولتی، شهرداریها، سازندگان، مهندسین، بهره برداران و تمام اشخاص حقیقی و حقوقی مرتبط با بخش ساختمان بعنوان اصل حاکم بر کلیه روابط و فعالیتهای آنها و فراهم ساختن زمینه همکاری کامل میان وزارت راه و شهرسازی، شهرداریها و تشکلهای مهندسی و حرفه ای و صنوف ساختمان.
10 جلب مشارکت حرفه ای مهندسان و صاحبان حرفهه ا و صنوف ساختمانی در تهیه و اجرای طرحهای توسعه و آبادانی کشور.
ماده 3
برای تأمین مشارکت هر چه وسیعتر مهندسان در انتظام امور حرفه ای خود و تحقق اهداف این قانون در سطح کشور «سازمان نظام مهندسی ساختمان» که از این پس در این قانون به اختصار «سازمان» خوانده می شود و در هر استان یک سازمان بنام «سازمان نظام مهندسی ساختمان استان» که از این پس به اختصار «سازمان استان» نامیده می شود، طبق شرایط یاد شده در این قانون و آیین نامه اجرائی آن تأسیس می شود. سازمانهای یاد شده غیرانتفاعی بوده و تابع قوانین و مقررات عمومی حاکم بر موسسات غیرانتفاعی می باشند.
ماده 4
( ) از تاریخی که وزارت راه و شهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور در هر محل حسب مورد اعلام نماید، اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یاد شده تعیین می شود مستلزم داشتن صلاحیت حرفه ای است این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردانهای فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی و در مورد کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی احراز می شود مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کار کاردانی و تجربی وزارت راه و شهرسازی و مرجع صدور پروانه مهارت فنی وزارت تع اون، کار و رفاه اجتماعی تعیین می گردد.
شرایط و ترتیب صدور، تمدید، ابطال و تغییر مدارک صلاحیت حرفهای موضوع این ماده و چگونگی تعیین، حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال دارندگان آنها در آیین نامه اجرائی این قانون معین می شود.
ماده 5
ارکان سازمان عبارت است از هر یک از سازمان استانها، هیات عمومی سازمان، شورای مرکزی سازمان، رئیس سازمان و شورای انتظامی نظام مهندسی.
ماده 6
برای تشکیل سازمان استان وجود حداقل 50 نفر داوطلب عضویت از بین مهندسان حوزه آن استان که دارای مدرک مهندسی در رشته های اصلی مهندسی شامل معماری، عمران، تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی، شهرسازی، نقشه برداری و ترافیک باشند ضروری است.
ماده 7
عضویت اشخاص حقوقی شاغل به کار مهندسی در رشته های اصلی و اشخاص حقیقی در رشته های مرتبط با مهندسی ساختمان در سازمان استان بلامانع است.
ماده 8
( ) هر سازمان استان دارای مجمع عمومی، هیات مدیره، شورای انتظامی و بازرسان است و محل استقرار دایم دفتر مرکزی آن در مرکز استان م. ب.. سازمانهای استان میتوانند در سایر شهرهای استان و همچنین در مناطق مختلف شهرهای بزرگ مرکز استان در صورت پیشنهاد شورای مرکزی و تصویب وزیر راه و شهرسازی، در مرکز استانهای مجاوری که در آنها سازمان استان تأسیس نشده باشد. دفاتر نمایندگی دایر نموده و انجام تمام یا بخشی از وظایف مستمر سازمان در حوزه مربوط را به آن دفاتر محول کنند.
ماده 9
مجمع عمومی سازمان استان از اجتماع تمامی اشخاص حقیقی عضو دارای حق رأی سازمان که منحصر به دارندگان مدرک تحصیلی در رشته های اصلی مهندسی ساختمان و رشته های مرتبط است تشکیل می شود و وظایف و اختیارات آن به شرح زیر است:
الف انتخاب اعضای هیات مدیره.
ب استماع گزارش عملکرد سالیانه هیات مدیره و اعلام نظر نسبت به آن.
ج بررسی و تصویب ترازنامه سالانه «سازمان استان» و بودجه پیشنهادی «هیات مدیره».
د تعیین و تصویب حق ورودیه و حق عضویت سالانه اعضاء و سایر منابع درآمد برای سازمان بر اساس پیشنهاد «هیات مدیره».
ه بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به سایر اموری که طبق قوانین و آیین نامه های مربوط به عهده سازمان استان و در صلاحیت مجمع عمومی م. ب..
ماده 10
هر یک از سازمانهای استان دارای هیات مدیره ای خواهد بود که از بین اعضای داوطلب واجد شرایط در رشته های اصلی مهندسی ساختمان برای یک دوره سه ساله انتخاب خواهد شود و انتخاب مجدد اعضای هیات مدیره بلامانع است.
ماده 11
شرایط انتخاب شوندگان هیات های مدیره سازمانهای نظام مهندسی به شرح زیر م. ب.:
1 تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران.
2 نداشتن فساد اخلاقی و مالی و عدم اعتیاد به مواد مخدر.
3 داشتن حسن شهرت اجتماعی و شغلی عملی به مهندسی و رعایت اخلاق و شوون مهندسی.
4 نداشتن پیشینه کیفری و عدم وابستگی به گروههای غیرقانونی.
5 داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
6 دارا بودن صلاحیت علمی و حرفه ای به میزان مندرج در آیین نامه.
ماده 12
تعداد اعضای اصلی هیات مدیره سازمان استانها بین 5 و 25 نفر متناسب با تعداد اعضاء به تفکیک رشته های اصلی خواهد بود.
ماده 13
( ) هیات اجرائی انتخابات که حسب مورد در هر استان متشکل از 3 تا 7 نفر از اعضای سازمان است با نظارت وزارت راه و شهرسازی وظیفه برگزاری انتخابات را بعهده دارد. چگونگی انتخاب و تشکیل هیات اجرائی و اختیارات و وظایف هیات یاد شده به شرح مندرج در آیین نامه اجرائی این قانون خواهد بود.
ماده 14
هیات مدیره سازمان استان نماینده آن سازمان بوده و دارای هیات رئیسه ای متشکل از یک رئیس، دو نایب رئیس و یک دبیر برای انجام وظایف خود به ترتیب مندرج در آیین نامه اجرائی خواهد بود و می تواند به تعداد لازم کمیسیونهای تخصصی و دفاتر نمایندگی تأسیس نماید. تفویض اختیار هیات مدیره به این کمیسیونها و نمایندگیها از مسئولیت آن هیات نمی کاهد. رئیس هیات مدیره، رئیس سازمان استان نیز محسوب می شود.
ماده 15
اهم وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است:
1 برنامه ریزی در جهت تقویت و توسعه فرهنگ و ارزشهای اسلامی در معماری و شهرسازی.
2 برنامه ریزی به منظور رشد و اعتلای حرفه های مهندسی ساختمان و مشاغل مرتبط با آن.
3 ارتقای دانش فنی و کیفیت کار شاغلان در بخشهای ساختمان و شهرسازی از طریق ایجاد پایگاههای علمی، فنی، آموزش و انتشارات.
4 همکاری با مراجع مسئول در امر کنترل ساختمان از قبیل اجرای دقیق و صحیح مقررات ملی ساختمان و ضوابط طرحهای جامع و تفصیلی و هادی شهرها توسط اعضای سازمان حسب درخواست.
5 نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی در طرحها و فعالیتهای غیردولتی در حوزه استان و تعقیب متخلفان از طریق مراجع قانونی ذیصلاح.
6 مشارکت در امر ارزشیابی و تعیین صلاحیت و ظرفیت اشتغال به کار شاغلان در امور فنی مربوط به فعالیتهای حوزه های مشمول این قانون.
7 دفاع از حقوق اجتماعی و حیثیت حرفه ای اعضاء و تشویق و حمایت از فعالیتهای با ارزش و برگزاری مسابقات حرفه ای و تخصصی و معرفی طرحهای ارزشمند.
8 تنظیم روابط بین صاحبان حرفه های مهندسی ساختمان و کارفرمایان و کمک به مراجع مسئول در بخش ساختمان و شهرسازی در زمینه ارجاع مناسب کارها به صاحبان صلاحیت و جلوگیری از مداخله اشخاص فاقد صلاحیت در امور فنی.
9 ( ) کمک به ترویج اصول صحیح مهندسی و معماری و همکاری با وزارت راه و شهرسازی در زمینه تدوین، اجرا و کنترل مقررات ملی ساختمان و استانداردها و معیارها.
10 ( ) کمک به ارتقای کیفیت طرحهای ساختمانی، عمرانی و شهرسازی در محدوده استان و ارائه گزارش بر حسب درخواست، شرکت در کمیسیونها و شوراهای تصمیم گیری در مورد اینگونه طرحها و همکاری با وزارت راه و شهرسازی و شهرداری ها در زمینه کنترل ساختمان و اجرای طرحهای یاد شده با استفاده از خدمات اعضای سازمان استان.
11 ارائه خدمات کارشناسی فنی به مراجع قضائی و قبول داوری در اختلافاتی که دارای ماهیت فنی است.
12 همکاری با مراجع استان در هنگام بروز سوانح و بلایای طبیعی.
13 تایید ترازنامه سازمان و ارائه آن به مجمع عمومی.
14 معرفی نماینده هیات مدیره سازمان جهت عضویت در کمیسیونهای حل اختلاف مالیاتی در رسیدگی و تشخیص مالیاتی فنی و مهندسی اعضاء سازمان.
15 ( ) تهیه و تنظیم مبانی قیمتگذاری خدمات مهندسی در استان و پیشنهاد به وزارت راه و شهرسازی، مرجع تصویب مبانی و قیمت خدمات مهندسی در آیین نامه اجرائی تعیین می گردد.
16 سایر مواردی که برای تحقق اهداف این قانون در آیین نامه اجرائی معین می شود.
ماده 16
به منظور گسترش همکاریهای حرفه ای و جلب مشارکت اعضاء و کارشناسی دقیق تر مسایل ویژه هر یک از رشته های تخصصی موجود در سازمان اجازه داده می شود گروههای تخصصی مهندسان هر رشته، متشکل از اعضای سازمان، در همان رشته تشکیل شود. چگونگی فعالیت و مدیریت گروهها به موجب آیین نامه اجرائی این قانون تعیین خواهد شد.
ماده 17
هر سازمان استان دارای یک شورای انتظامی متشکل از یک نفر حقوقدان به معرفی رئیس دادگستری استان و دو تا چهار نفر مهندس خوشنام که به معرفی هیات مدیره و با حکم شورای مرکزی سازمان نظام مهندسان ساختمان برای مدت سه سال منصوب می شوند خواهد بود و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
رسیدگی بدوی به شکایات اشخاص حقیقی و حقوقی در خصوص تخلفات حرفه ای و انضباطی و انتظامی مهندسان و کاردانهای فنی به عهده شورای یاد شده است. چگونگی رسیدگی به تخلفات و طرز تعقیب و تعیین مجازاتهای انضباطی و موارد قابل تجدیدنظر در شورای انتظامی نظام مهندسی در آیین نامه اجرائی تعیین می شود.
ماده 18
هر سازمان استان حسب مورد دارای یک یا چند بازرس م. ب. که موظفند در چارچوب قانون و آیین نامه اجرائی آن و آیین نامه مالی سازمان به حسابها و ترازنامه سازمان استان رسیدگی و گزارشهای لازم را جهت ارائه به مجمع عمومی تهیه نمایند و نیز تمامی وظایف و اختیاراتی را که بموجب قوانین و مقررات عمومی بعهده بازرس محول است انجام دهند. بازرسان مکلفند نسخه ای از گزارش خود را پانزده روز پیش ازتشکیل مجمع عمومی به هیات مدیره تسلیم کنند. بازرسان با اطلاع هیات مدیره حق مراجعه به کلیه اسناد و مدارک سازمان را دارند بدون اینکه در عملیات اجرائی دخالت کنند و یا موجب وقفه در عملیات سازمان شوند.
ماده 19
( ) به منظور هماهنگی در امور سازمانهای استان هیات عمومی سازمان نظام مهندسی ساختمان که از این پس به اختصار «هیات عمومی» خوانده می شود از کلیه اعضای اصلی هیات مدیره سازمانهای استان در سطح کشور تشکیل می شود. هیات عمومی هر سال یک بار یک جلسه عادی با حضور نماینده وزیر راه و شهرسازی خواهد داشت و اولین جلسه عادی آن پس از انتخاب و آغاز به کار هیات مدیره سازمانهای استان در دو سوم استان های کشور (که باید در بر گیرنده تمام سازمانهائی که دارای 700 نفر عضو یا بیشتر هستند، باشد) به دعوت وزارت راه و شهرسازی و جلسات بعد با دعوت شورای مرکزی نظام مهندسی ساختمان که از این پس به اختصار شورای مرکزی خوانده می شود، تشکیل می شود. جلسات فوق العاده هیات عمومی بنا به تصمیم آخرین جلسه عادی آن هیات و یا با تقاضای دو سوم اعضای شورای مرکزی و یا دعوت وزیر راه و شهرسازی تشکیل خواهد شد.
وظایف و اختیارات هیات عمومی به شرح زیر است:
الف ( ) انتخاب افراد واجد شرایط عضویت در شورای مرکزی به میزان حداقل دو برابر تعداد مورد نیاز در هر رشته (با قید اصلی و علیالبدل) جهت معرفی به وزیر راه و شهرسازی، برای انتخاب اعضای اصلی و علیالبدل شورای یاد شده از میان آنها.
ب استماع گزارش سالیانه شورای مرکزی.
ج تصویب خط مشی های عمومی پیشنهادهای شورای مرکزی.
د حصول اطلاع از فعالیتها، وضعیت و مشکلات سازمانهای استان و ارائه طریق به آنها.
ماده 20
( ) شورای مرکزی متشکل از 25 نفر عضو اصلی و 7 نفر عضو علی البدل با ترکیب رشته های یاد شده در آیین نامه است که از بین اعضای هیات مدیره سازمانهای استان معرفی شده از سوی هیات عمومی و توسط وزیر راه و شهرسازی برای مدت 3 سال انتخاب می شوند. اعضای شورای مرکزی باید علاوه بر عضویت در هیات مدیره سازمان استان، خوشنام و دارای سابقه انجام کارهای طراحی یا اجرایی یا علمی و تحقیقی و آموزشی برجسته و ارزنده باشند.
ماده 21
اهم وظایف و اختیارات «شورای مرکزی» به این شرح است:
الف ( ) برنامه ریزی و فراهم آوردن زمینه اجرای اهداف و خط مشی های این قانون با جلب مشارکت سازمان استانها و هماهنگی وزارت راه و شهرسازی.
ب بررسی مسایل مشترک سازمانهای استان و سازمان نظام مهندسی و تعیین خط مشی های کوتاه مدت، میان مدت و درازمدت و ابلاغ آنها.
ج ایجاد زمینه های مناسب برای انجام وظایف ارکان سازمان از طریق مذاکره و مشاوره با مراجع ملی و محلی، در امور برنامه ریزی، مدیریت، اجرا و کنترل طرحهای ساختمانی و شهرسازی و با مراجع قضایی در مورد اجرای مواد این قانون که به امور قضایی و انتظامی مربوط م. ب..
د حل و فصل اختلافات بین ارکان داخلی سازمانهای استان، یا بین سازمانهای استان با یکدیگر یا بین اعضای سازمانهای استان با سازمان خود از طریق داوری.
ه ( ) همکاری با وزارت راه و شهرسازی در امر نظارت بر عملکرد سازمانهای استان و اصلاح خط مشی آن سازمانها از طریق مذاکره و ابلاغ دستورالعملها.
و همکاری با مراکز تحقیقاتی و علمی و آموزشی و ارائه مشورت های لازم در زمینه تهیه مواد درسی و محتوای آموزش علوم و فنون مهندسی در سطوح مختلف به وزارتخانه های آموزش و پرورش و فرهنگ و آموزش عالی.
ز ( ) همکاری با وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاههای اجرایی در زمینه تدوین مقررات ملی ساختمان و ترویج و کنترل اجرای آن و تهیه «شناسنامه فنی و ملکی ساختمانها» و برگزاری مسابقات حرفه ای و تخصصی.
ح ( ) همکاری با وزارت تع اون، کار و رفاه اجتماعی در زمینه ارتقای سطح مهارت کارگران ماهر شاغل در بخشهای ساختمانی و شهرسازی و تعیین استاندارد مهارت و کنترل آن.
ط تلاش در جهت جلب مشارکت و تشویق به سرمایه گذاری اشخاص و موسسات در طرحهای مسکن و تأسیسات و مستحدثات عمرانی عام المنفعه و همکاری با دستگاههای اجرایی در ارتقای کیفیت این گونه طرحها.
ی جمع آوری کمکهای داخلی و بین المللی جهت کمک به دستگاههای مسئول در امر امداد و نجات در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه.
ک همکاری در برگزاری آزمونهای تخصصی مهندسین، کاردانان فنی و کارگران ماهر و آموزشهای تکمیلی برای بهنگام نگاه داشتن دانش فنی و همچنین شناسایی و تدارک فرصتهای کارآموزی و معرفی به دانشگاهها.
ل حمایت اجتماعی از اعضای سازمانهای استان و دفاع از حیثیت و حقوق حقه آنها و همچنین دفاع از حقوق متقابل جامعه به عنوان مصرف کنندگان محصولات، تولیدات و خدمات مهندسی در بخش های ساختمان، عمران و شهرسازی.
م مشارکت در برگزاری کنفرانسها و گردهمایی های تخصصی در داخل کشور و در سطح بین المللی.
ن ( ) ارائه گزارش عملکرد به هیات عمومی و وزیر راه و شهرسازی.
س ارائه نظرات مشورتی سازمان نظام مهندسی به دولت و دستگاههای اجرایی در زمینه برنامه های توسعه و طرح های بزرگ ساختمانی، عمرانی و شهرسازی حسب درخواست دستگاه های مربوط.
انجام وظایف شورای مرکزی در سطح کشور، مانع از اقدام هیات مدیره سازمان های استان در زمینه برخی از وظایف فوق که در مقیاس انسانی قابل انجام باشد، نخواهد بود.
ماده 22
( ) «شورای مرکزی» دارای هیات رئیسه ای است متشکل از یک رییس و دو دبیر اجرایی و دو منشی که دبیران و منشی ها با اکثریت آراء ازبین اعضاء انتخاب می شوند. «شورای مرکزی» برای تعیین رییس شورا، سه نفر را به وزیر راه و شهرسازی پیشنهاد می کند و وزیر یاد شده یک نفر رابه عنوان رییس شورای مرکزی که رییس سازمان نیز محسوب می شود، جهت صدور حکم به رییس جمهور معرفی می نماید. دوره تصدی رییس سازمان سه سال و دوره مسئولیت سایر اعضای هیات رئیسه یک سال است و انتخاب مجدد آنان بلامانع م. ب..
ماده 23
مسئولیت اجرای تصمیمات "شورای مرکزی" و مسئولیت اجرایی و نمایندگی سازمان در مراجع ملی و بین المللی با رئیس سازمان است.
ماده 24
( ) «شورای انتظامی نظامی مهندسی» از چهار نفر عضو سازمان که دو نفر با معرفی وزیر راه و شهرسازی و دو نفر دیگر با معرفی شورای مرکزی سازمان و یک حقوقدان با معرفی ریاست قوه قضائیه تشکیل می شود. نظرات «شورای انتظامی نظام مهندسی» با اکثریت سه رأی موافق، قطعی و لازمالاجرا است.
ماده 25
مهندسان متقاضی پروانه اشتغال به کار مهندسی در رشته های اصلی مهندسی ساختمان و رشته های مرتبط ضمن داشتن کارت عضویت نظام مهندسی استان مربوط و احراز شرایط یاد شده در آیین نامه موظفند پس از فراغت از تحصیل به مدت معینی که در آیین نامه برای هر رشته و پایه تحصیلی تعیین می شود، در زمینه های تخصصی مربوط به رشته خود، کارآموزی نمایند.
ماده 26
( ) وزارت راه و شهرسازی مجاز است ضمن بررسی عملکرد سازمانهای استان و گزارش هیات عمومی سازمان، در خصوص چگونگی ادامه کار آن سازمان ها توصیه های لازم را بنماید و در صورتی که به دلیل انحراف از اهداف سازمان، انحلال هر یک از آنها را لازم بداند، موضوع را در هیاتی مرکب از وزیر راه و شهرسازی، وزیر دادگستری و رئیس سازمان مطرح نماید. تصمیم هیات با دو رأی موافق لازمالاجراء خواهد بود.
ماده 27
( ) وزارتخانه ها، موسسات دولتی، نهادها، نیروهای نظامی و انتظامی، شرکت های دولتی و شهرداری ها می توانند در ارجاع امور کارشناسی با رعایت آیین نامه خاصی که به پیشنهاد مشترک وزارت راه و شهرسازی و وزارت دادگستری به تصویب هیات وزیران می رسد به جای کارشناسان رسمی دادگستری از مهندسان دارای پروانه اشتغال که بوسیله سازمان استان معرفی می شوند استفاده نمایند.
نظام مهندسی قانون نظام مهندس و کنترل ساختمان فصل سوم: امور کاردانها و صنوف ساختمانی
ماده 28
( ) وزارت راه و شهرسازی موظف است ظرف 6 ماه از زمان ابلاغ این قانون ضوابط، مقررات و تشکیلات حرفه ای مناسب برای کاردانهای فنی شاغل در رشته ها و حرفه های موضوع این قانون را در قالب آیین نامه ای تدوین و برای تصویب به هیات وزیران پیشنهاد نماید.
نظام مهندسی قانون نظام مهندس و کنترل ساختمان فصل سوم: امور کاردانها و صنوف ساختمانی
ماده 29
( ) وزیر راه و شهرسازی از تاریخ ابلاغ این قانون به عضویت «هیات عالی نظارت» موضوع ماده (52) قانون نظام صنفی در خواهد آمد. وزارت راه و شهرسازی با هماهنگی دبیرخانه هیات عالی نظارت حداکثر 6 ماه از تاریخ تصویب این قانون آیین نامه نظام صنفی کارهای ساختمانی را برابر صنفی تهیه و جهت تصویب به هیات وزیران پیشنهاد می نماید.
ماده 30
شهرداری ها و مراجع صدور پروانه ساختمان، پروانه شهرک سازی و شهرسازی و سایر مجوزهای شروع عملیات ساختمان و کنترل و نظارت بر این گونه طرحها در مناطق و شهرهای مشمول ماده (4) این قانون برای صدور پروانه و سایر مجوزها تنها نقشه هایی را خواهند پذیرفت که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی دارنده پروانه اشتغال به کار و در حدود صلاحیت مربوط امضاء شده باشد و برای انجام فعالیتهای کنترل و نظارت از خدمات این اشخاص در حدود صلاحیت مربوط استفاده نمایند.
ماده 31
در مواردی که نقشه های تسلیمی به شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمانی و تفکیک اراضی توسط اشخاص حقوقی امضاء و یا تعهد نظارت می شود مسئولیت صحت طراحی و محاسبه و نظارت به عهده مدیرعامل یا رئیس موسسه تهیه کننده نقشه است و امضای وی رافع مسئولیت طراح، محاسب و ناظر نخواهد بود، مگر اینکه نقشه ها توسط اشخاص حقیقی دیگر در رشته مربوطه امضا و یا تعهد نظارت شده باشد.
ماده 32
اخذ پروانه کسب و پیشه در محلها و امور موضوع ماده (4) این قانون موکول به داشتن مدارک صلاحیت حرفه ای خواهد بود. در محلهای یاد شده اقدام به امور زیر تخلف از قانون محسوب می شود:
الف مداخله اشخاص حقیقی و حقوقی فاقد مدرک صلاحیت در امور فنی که اشتغال به آن مستلزم داشتن مدرک صلاحیت است.
ب اشتغال به امور فنی خارج از حدود صلاحیت مندرج در مدرک صلاحیت.
ج تأسیس هر گونه موسسه، دفتر یا محل کسب و پیشه برای انجام خدمات فنی بدون داشتن مدرک صلاحیت مربوط.
د ارایه خدمات مهندسی طراحی، اجرا و نظارت توسط اشخاص حقیقی و حقوقی که مسئولیت بررسی یا تایید نقشه و یا امور مربوط به کنترل ساختمان آن پروژه را نیز بر عهده دارند.
ماده 33
( ) اصول و قواعد فنی که رعایت آنها در طراحی، محاسبه، اجرا، بهره برداری و نگهداری ساختمانها به منظور اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهره دهی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی و ضروری است، بوسیله وزارت راه و شهرسازی تدوین خواهد شد. حوزه شمول این اصول و قواعد و ترتیب کنترل اجرای آنها و حدود اختیارات و وظایف سازمانهای عهده دار کنترل و ترویج این اصول و قواعد در هر مبحث به موجب آیین نامه ای خواهد بود که بوسیله وزارتخانههای راه و شهرسازی و کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
مجموع اصول و قواعد فنی و آیین نامه کنترل و اجرای آنها مقررات ملی ساختمان را تشکیل می دهند.
سازمانهای استان می توانند متناسب با شرایط ویژه هر استان پیشنهاد تغییرات خاصی را در مقررات ملی ساختمان قابل اجرا در آن استان بدهند. این پیشنهادات پس از تایید شورای فنی استان ذیربط با تصویب وزارت راه و شهرسازی قابل اجراء خواهد بود.
ماده 34
شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه و کنترل و نظارت بر اجرای ساختمان و امور شهرسازی، مجریان ساختمانها و تأسیسات دولتی و عمومی، صاحبان حرفه های مهندسی ساختمان و شهرسازی و مالکان و کارفرمایان در شهرها، شهرکها و شهرستانها و سایر نقاط واقع در حوزه شمول مقررات ملی ساختمان و ضوابط و مقررات شهرسازی مکلفند مقررات ملی ساختمان را رعایت نمایند. عدم رعایت مقررات یاد شده و ضوابط و مقررات شهرسازی تخلف از این قانون محسوب می شود.
ماده 35
( ) مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات شهرسازی و مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای تمامی ساختمانها و طرحهای شهرسازی و عمرانی شهری که اجرای ضوابط و مقررات مزبور در مورد آنها الزامی است، بر عهده وزارت راه و شهرسازی خواهد بود.
به منظور اعمال این نظارت مراجع و اشخاص یاد شده در ماده 34 موظفند در صورت درخواست حسب مورد اطلاعات و نقشه های فنی لازم را دراختیار وزارت راه و شهرسازی قرار دهند و در صورتی که وزارت یاد شده به تخلفی برخورد نماید با ذکر دلایل و مستندات دستور اصلاح یا جلوگیری از ادامه کار را به مهندس مسئول نظارت و مرجع صدور پروانه ساختمانی ذیربط ابلاغ نماید و تا رفع تخلف، موضوع قابل پیگیری است. دراجرای این وظیفه کلیه مراجع ذیربط موظف به همکاری می باشند.
ماده 36
( ) وزارت راه و شهرسازی با همکاری سازمانهای استان و شهرداریها ترتیبی خواهد داد که در شهرهائی که برای انجام خدمات فنی و مهندسی اشخاص واجد صلاحیت به تعداد کافی وجود ندارد، خدمات مشورتی و راهنمائی در زمینه طراحی و اجرای ساختمانها از طریق تهیه طرحهای همسان (تیب) و انتشار جزوات آموزشی به زبان ساده و یا نوارهای آموزشی و سایر روشهای مناسب با بهای اندک در اختیار اشخاص قرار گیرد. هزینه های خدمات موضوع این ماده از محل کمکهای دولت و عواید حاصل از اجرای تبصره 3 ماده 14 قانون کارآموزی مصوب 1349 به ترتیبی که در آیین نامه معین می شود، تأمین خواهد شد. آیین نامه یاد شده بوسیله وزارتخانههای راه و شهرسازی و کار و امور اجتماعی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده 37
هزینه های «سازمان» و ارکان آن از محل حق عضویتهای پرداختی اعضاء صندوق مشترک سازمانهای استان، کمکهای اعطایی دولت، نهادها، اشخاص حقیقی و حقوقی، دریافت بهای ارائه خدمات پژوهشی، فنی و آموزشی، فروش نشریات و سایر مواد کمک آموزشی و مهندسی و درصدی از حق الزحمه دریافتی اعضاء بابت ارائه خدمات مهندسی ارجاع شده از طرف سازمان تأمین خواهد شد.
ماده 38
( ) وزارت راه و شهرسازی تسهیلات لازم برای تأسیس و شروع به کار سازمان و سازمانهای استان را فراهم آورده و در تنظیم روابط آنان با دستگاههای اجرایی و مراجع قضایی در سطوح ملی و محلی تا آنجا که به اهداف این قانون کمک کند، اقدام می نماید.
ماده 39
( ) ذی حسابان و مسئولین امور مالی موظف اند در هنگام پرداخت به مشاوران و پیمانکاران طرحهای عمرانی کشور معادل 0/002 (دو در ده هزار) از دریافتی آنها را کسر و شهرداریها معادل 0/001 (یک در هزار) از هزینه ساخت واحدهای مسکونی با زیربنای بیش از الگوی مصرف مسکن و واحدهای غیرانتفاعی را که هر ساله وسیله وزارتخانه های راه و شهرسازی و کشور تعیین میشود از سازندگان وصول و به حساب درآمد عمومی کشور واریز نمایند.
معادل 100 % (صد درصد) وجوه واریزی بر اساس ردیفی که به همین منظور در بودجه سنواتی پیش بینی میگردد در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار خواهد گرفت تا صرف انجام مطالعات و تدوین مقررات ملی ساختمان، امور کنترل ساختمان، ترویج و توسعه و اعتلای نظام مهندسی، کمک به سازمانهای نظام مهندسی ساختمان برای انجام وظایف قانونی خود، برقراری دورههای آموزشی در سطوح مختلف، برگزاری مسابقات حرفه ای و تخصصی و ترویج روشهای صرفه جوئی در مصرف انرژی نماید.
ماده 40
متخلفان از مواد 32 و 34 و تبصره آن توسط مراجع قضائی حسب مورد به پرداخت جزای نقدی از 5/500/000 تا 60/000/000 ریال محکوم می شوند. پرداخت جزای نقدی مانع از پیگیری انتظامی نخواهد بود.
ماده 41
در مورد تهیه، اجرا و نظارت بر طرحهای عمرانی (منظور در بودجه عمومی کشور) قانون برنامه و بودجه و ضوابط منبعث از آن جایگزین این قانون خواهد بود.
ماده 42
( ) وزارت راه و شهرسازی مکلف است حداکثر ظرف شش ماه نسبت به تهیه آیین نامه های اجرائی این قانون اقدام نماید. تا زمانی که آیین نامه های اجرائی این قانون تصویب نشده است آیین نامه های قانون آزمایشی مصوب 1371 تا آنجا که با مفاد این قانون مغایرت ندارد مورد اجراء خواهد بود.
نظام مهندسی قانون نظام مهندس و کنترل ساختمان توضیحات
قانون فوق مشتمل بر چهل و دو ماده و بیست و یک تبصره در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و دوم اسفند ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب و در به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی علی اکبر ناطق نوری
قانون اخذ بهای خدمات انجام شده توسط وزارت راه و ترابری مصوب 1368/09/01قانون اراضی شهری مصوب 1360/12/27قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقولقانون ایجاد شهرهای جدید مصوب 1380/10/16قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایرانقانون تشویق احداث و عرضه واحدهای مسکونی استیجاری مصوب 1377/03/24قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهردارانقانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنهاقانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 1370/12/15قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریهاقانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریهاقانون تملک آپارتمانهاقانون جهش تولید مسکنقانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغهاقانون درآمد پایدار و هزینه شهرداریها و دهیاریها مصوب 1401/04/01قانون راجع به اجاره ماشین آلات و راهسازیقانون زمین شهریقانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکنقانون شهرداریقانون فهرست قوانین و احکام نامعتبر در حوزه شوراها و شهرداری ها مصوب 1400/11/10قانون معافیت حق کسب وپبشه پرداختی برای اجرای طرح نوسازی اطراف حرم مطهرآستان قدس رضوی ازمالیات بردرآمدقانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی برای امر مسکن به شرکتهای تعاونی مسکن و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی مصوب 1381/05/06قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداریها مصوب 1370/08/28قانون نحوه واگذاری مالکیت و اداره امور شهرکهای صنعتی مصوب 1387/02/31قانون نوسازی و عمران شهریقانون پیشفروش ساختمانلایحه قانونی اصلاح تبصره ذیل ماده 18 قانون نوسازی و عمران شهریلایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359/03/03لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 17/11/1358قانون احداث پروژه های عمرانی بخش راه و ترابری از طریق مشارکت بانک ها و سایر منابع مالی و پولی کشور مصوب 1366/08/24قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت ها و نهادها و دامنه شمول آنقانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی (و قوانین جایگزین)قانون ساماندهی بازار زمین مسکن و اجارهبها مصوب 1403/02/10قانون واگذاری مسئولیت امور مربوط به ترابری هوایی به سازمان هواپیمایی کشوری مصوب 1370/08/15قانون اصلاح قانون زمین شهری مصوب 1366/06/22 مجلس شورای اسلامیآییننامه اجرایی تبصره ماده (1) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری هاآییننامه اجرایی تبصره ماده 8 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها مصوب 1402/11/23آییننامه اجرایی تشکیلات،انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی شهرهاآییننامه اجرایی طرح اقدام ملی مسکنآییننامه اجرایی قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب 1390/04/21آییننامه اجرایی قانون ایجاد شهرهای جدید مصوب 1382/05/15آییننامه اجرایی قانون تعیین حریم حفاظتی – امنیتی اماکن و تأسیسات کشور مصوب 1397/07/11آییننامه اجرایی قانون زمین شهریآییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمانآییننامه اجرایی ماده (5) قانون جهش تولید مسکن مصوب 1402/08/01آییننامه احداث وعرضه مسکن اجاره ایآییننامه استفاده از اراضی احداث بنا و تاسیسات در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرهاآییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها مصوب 1391/02/20آییننامه بازنگری شده جهت فروش، واگذاری و مشوقهای مربوط به ساماندهی مشاغل شهریآییننامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه راه و شهرسازی مصوب 1401/12/21آییننامه رفع موانع قراردادی در طرح های تملک دارایی های سرمایه ای مصوب 1403/04/30آییننامه شرایط متقاضیان اجاره واحدهای استیجاری مصوب 1378/07/28آییننامه مالی موضوع ماده (1) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری هاآییننامه اجرایی قانون تملک آپارتمانها مصوب 1347/02/08آییننامه اجرایی قانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی برای امر مسکن به شرکتهای تعاونیی مسکن و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی مصوب 1383/03/10آییننامه اجرایی قانون نحوه ایجاد تسهیلات رفاهی برای کارکنان دولت مصوب 1367/01/28آییننامه اجرایی ماده یک قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1388/04/20آییننامه استخدامی جدید کارکنان راه آهن دولتی ایرانآییننامه ماده یک قانون حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی رویه درختآییننامه مقاوم سازی ساختانها در برابر زلزلهدستورالعمل تعیین مصادیق هزینه های قابل قبول مالیاتی طرح یا پروژه های عمرانی در راستای مفاد تبصره الحاقی به ماده (51) آییننامه اجرایی قانون احداث پروژه های عمرانی بخش راه و ترابریبخشنامه وزارت دادگستری راجع به نام های جدید برای معابر شهریآییننامه اجرایی تبصره (2) ماده (7) قانون حمایت از احیاء بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهریآییننامه اجرایی شرایط احراز تصدی سمت شهردار با اصلاحات 1402/06/28بخشنامه خزانه داری کل در خصوص نحوه تفکیک و افراز اراضی و املاک دولتی در اجرای تبصره 2 ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری ها مصوب سال 1390آییننامه تشویق مالکان واحدهای بافت فرسوده به مشارکت در نوسازی و طرحهای معاوضه کلید به کلید مصوب 1403/11/16دستورالعمل ماده 14 قانون زمین شهری در مورد محدوده شهر تهران (مصوب 1386/7/23)قانون اجازه واگذاری اراضی داخل شهرکها برای تامین اعتبارمربوط به تکمیل ساختانهای شهرکهای نیمه تمام دولتیقانون تعیین حریم حفاظتی ـ امنیتی اماکن و تأسیسات کشور 1393/05/19قانون راجع به واگذاری اراضی به طور عوض به مالکین اراضی متصرفی سیمان ریقانون نظام مهندس و کنترل ساختمان مصوب 1374/12/22آییننامه اجرایی ایجاد شهر کودک و نوجوان توسط بخش غیردولتی 1404/07/28آییننامه آرامستانهای کشور مصوب 1403/03/23آییننامه نحوه تأمین مصالح ساختمانی (فولاد و سیمان) برای طرح های مسکن حمایتی مصوب 1403/03/21آییننامه نحوه تامین مصالح ساختمانی (فولاد و سیمان) برای طرح های مسکن حمایتیبخشنامه بانک سپه در خصوص تسهیلات بهسازی و نوسازی مسکن روستایی موضوع ماده (4) قانون جهش تولید مسکن - سهمیه سال سومبخشنامه بانک مرکزی در خصوص تسهیلات بهسازی و نوسازی مسکن روستایی موضوع ماده 4 جهش تولید مسکنقانون احداث تونل مشترک شهری مصوب 1372/11/27قانون بلدیهقانون تشویق پس انداز مسکنلایحه قانونی تمدید مهلت مقرر در ماده 10 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347/09/07لایحه قانونی راجع به اجازه شناسائی و به اجاره دادن واحدهای مسکونی خالیلایحه قانونی راجع به ادامه عملیات شهرک تعاونی دانشگاه و تصاحب آن وسیله وزارت مسکن و شهرسازی [راه و شهرسازی]لایحه قانونی راجع به اسکان موقت ساکنین گودها و زاغه ها و افرادی که محل سکونتشان امن برای زندگی نیست در واحدهای مسکونی خالیلایحه قانونی راجع به اصلاح تبصره 2 ماده 96 قانون شهرداریلایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک مصوب 1358/09/27لایحه قانونی راجعبه لغو برخی از مواد اصلاحی قانون شهرداری و اصلاح بند ب ماده 44آییننامه مالی شهرداریهاآییننامه اجرایی قانون تکمیل و اجاره واحدهای مسکونیآییننامه حق الجلسه اعضاءبخشنامه بانک مرکزی در خصوص تسهیلات مسکن موضوع قانون جهش تولید مسکن - سهمیه سال چهارمبخشنامه خزانه داری کل کشور در خصوص تحویل اراضی غیرمولد ریاست جمهوری به وزارت راه و شهرسازیقانون اصلاح ماده (20 مکرر) آییننامه مالی شهرداریهالایحه قانونی ادغام سازمان زمین به سازمان مسکنماده واحده قانون راجع به منع توقیف اموال منقول و غیرمنقول متعلق به شهرداریها - مصوب 1361/02/14قانون اجازه تصویب اساسنامه مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماریلایحه قانونی الغاء قانون تکمیل و اجاره واحدهای مسکونی مصوب تیر ماه 1356لایحه قانونی راجع به لغو مالکیت اراضی موات واقع بین محدوده بیست و پنج ساله قانونی شهر تهران و حریم استحفاظی آنلایحه قانونی راجع به واگذاری واحدهای مسکونی متعلق به شهرداری واقع در اراضی خزانه به درجه داران و افسران راهنمائی و رانندگی ما مور خدمت در شهرداری تهراندستورالعمل اجرایی قانون نحوه معاملات واحدهای مسکونی 1360/05/10قانون اصلاح قانون اصلاح مواد (1) و (33) آییننامه معاملات شهرداری تهران مصوب 1362قانون اصلاح مواد 1 و 33 آییننامه معاملات شهرداری تهرانقانون اجازه استقراض برای ساختمان سیل بند شهر تبریزقانون اجازه استقراض سیصد و پنجاه هزار ریال ببلدیه بندر گزقانون اجازه واگذاری چهار دستگاه ماشین دستی پشم ریسی موجوده در اداره صناعت به بلدیه تهرانآییننامه اجرایی بند «8» تبصره 8 قانون بودجه سال 1367
