قانون اصلاح پاره ای از فصول و مواد قانون نظام وظیفه

در هر یک از مراکز لشگری کشور بنا بر پیشنهاد اداره نظام وظیفه و تصویب وزارت جنگ یک منطقه سربازگیری تشکیل میشود.

هر یک از مناطق سربازگیری بنا بمقتضیات مرکب از چند حوزه اصلی و فرعی سربازگیری خواهد بود. فصل سوم ( ) - احضار مشمولین

اشخاصیکه به سن سربازی میرسند بایستی بمحض انتشار آگهی برای روشن شدن وضعیت و اعزام بخدمت بحوزه‌های سربازگیری‌مربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیکترین حوزه سربازگیری محل اقامت مراجعه و خودشانرا معرفی نمایند.

مشمولین آماده بخدمت در روز تعیین شده بایستی حضور یابند و در صورت تاخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود.

حوزه‌های فرعی بر حسب اقتضا ممکن است به طور سیار انجام وظیفه نمایند.

حوزه‌های اصلی مکلفند محل گردآوری مشمولین را در حوزه‌های فرعی طوری تعیین نمایند که مشمولین برای حضور در مراکز معینه بیش از36 کیلومتر مجبور بطی مسافت نباشند.

مشمولینی که در خارج از منطقه مربوطه مسکن گزیده‌اند در صورت تمایل میتوانند در پادگان مسکن خود نام‌نویسی را انجام دهند و حوزه‌مربوطه موظف است نسبت باین مشمولین مطابق مقررات تبصره ماده 148 عمل نماید. فصل پنجم ( ) - رسیدگی بوضعیت مشمولین

مشمولینی که برای اجرای مراسم سربازگیری حاضر میشوند بایستی وضعیت خود را شخصاً یا به وسیله نماینده با نشان دادن برگ شناسنامه به شرح زیر بمجلس سربازگیری اطلاع دهند: 1 - میزان سواد و معلومات. 2 - اطلاعات فنی و تخصصی که در هر یک از پیشه‌ها دارند. 3 - وضعیت مزاجی. 4 - وضعیت خانوادگی. 5 - شغل. 6 - محل سکنی.

اطلاعات ماده 51 در صفحه مخصوص برگهای شناسنامه ذکر و همچنین مراتب در دفاتر اسامی قید و تاریخی که مشمولین برای انجام خدمت باید حاضر شوند از طرف مجلس سربازگیری در برک(برگ) شناسنامه یا برگ وضعیت آنان ذکر میشود.

مشمولینی که اطلاعات فنی و تخصصی خود را در موقع رسیدگی مکتوم نمایند پس از اثبات کتمان پیشه مدت سه ماه خدمت آنان تمدید یافته و در پیشه خودشان مورد استفاده ارتش خواهند شد.

در صورتی که تاریخ تولد اشخاص در اظهارنامه‌ها و دفاتر یادداشتی مخدوش و حاکی از مشمولیت باشد رسیدگی بآن در دادگاه شهرستان و‌در صورت نبودن در دادگاه بخش محل صدور شناسنامه به عمل میآید حکمی که در این مورد صادر میشود قطعی خواهد بود.

مجلس سربازگیری در حوزه‌های اصلی در مرکز شهرستانها بریاست فرماندار و در مرکز بخشها بریاست بخشدار و معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیری و عضویت نمایندگان ادارات آمار و ثبت احوال - دادگستری - ژاندارمری - شهربانی - شهرداری و دو نفر پزشک نظامی و دو نفر‌نمایندگان انجمن شهرداری تشکیل میگردد.

اعتراض به نظریه و آراء مجالس سربازگیری و دادگاه اداری حوزه‌ها توسط اداره نظام وظیفه به دادگاه منطقه‌ایکه در مراکز مناطق مرکب از‌استاندار و در صورت نبودن فرماندار و رئیس منطقه نظام وظیفه و رئیس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان شهرستان دادگستری محل (‌یا معاونین آنها)‌و یک پزشک نظامی تشکیل میشود مراجعه و رای صادره از این دادگاه قطعی و غیر قابل اعتراض خواهد بود.

مشمولین معلول یا مشکوک که در حوزه‌های فرعی بواسطه نبودن پزشک معاینه ایشان مقدور نباشد بایستی بهزینه ارتش بنزدیکترین نقطه که پزشکان وجود دارند اعزام و در صورت تصدیق بمعلول بودن باید بهزینه ارتش بمحل خود عودت داده شوند.

مشمولین زیر در اثر علل مزاجی یا نقص اعضاء بنابر معاینه و تشخیص دو پزشک نظامی برای همیشه از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند: 1 - نابینایان از یک یا دو چشم. 2 - قوزی. 3 - کر. 4 - لال. 5 - شل و چلاق. 6 - یکدست. 7 - فاقدین شصت یا سبابه دست راست. 8 - اشخاص کوتاه قد که قد آنها از 150 سانتیمتر کمتر باشد. 9 - اشخاص مسلول یا مبتلایان به بیماریهای علاج‌ناپذیر. 10 - معیوبین از دو چشم که از عهده خدمات نظامی بر نیایند.

مشمولین بیمار و ضعیف‌البنیه به وسیله بنگاههای بهداری کشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودی بخدمت احضار میگردند مدت‌تعویق خدمت آنان از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آنکه ادامه معالجه آنان مورد تائید و گواهی دو پزشک واقع شود.

اشخاص زیر بواسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند: 1 - حکام شرع مجاز باجتهاد و یا فتوی از مراجع تقلید و یا فتوی. 2 - علماء درجه اول مذاهب زرتشتی و کلیمی و مسیحی.

جز در مواردی که در قانون پیش‌بینی شده باشد مشمولین زیر که متکفل شناخته شده‌اند هر سال بوضعیت آنان رسیدگی و چنانچه موضوع تکفل بر طرف شده باشد بخدمت زیر پرچم احضار والا برای مدت یک سال دیگر بآنان ورقه معافیت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگی مشمول در وضعیت تکفل او تغییری حاصل نشده باشد از خدمت زیر پرچم معاف و جزو ذخیره منظور خواهد شد: 1 - یکانه(یگانه) پسر هر مرد یا زنی که سن او از شصت سال متجاوز و یا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و کفالت بر عهده آن پسر باشد. 2 - هر جوانی که عهده‌دار معاش عیال ویا اولاد خود باشد. 3 - هر جوانی که کفیل منحصر بفرد معاش پدر و یا مادر یا جد و یا جده علیل و یا پیر از کار افتاده و بی‌استطاعت باشد. 4 - هر جوانی که بتنهایی عهده‌دار معیشت برادر یا خواهر صغیر و یا علیل از کار افتاده باشد و بواسطه عدم بضاعت در غیبت خود وسائل نکاهداری(نگاهداری) آنان را نداشته باشد.

از تاریخ تصویب این قانون هر کس قبل از مشمولیت تاهل اختیار کند حق معافیت از خدمت سربازی را به عنوان تکفل از عیال و اولاد خود نخواهد داشت.

از مشمولین طبقات 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 - 1289 - 1290 - 1291 - 1292 - 1293 - 1294 آنهائیکه در تاریخ تصویب این قانون در خدمت زیر پرچم هستند پس از پایان خدمت زیر پرچم مرخص خواهند شد و آنهائیکه بخدمت وارد نشده‌اند دیگر برای خدمت زیر‌پرچم احضار نخواهند شد.

به طور کلی از دو و یا سه برادر سالم که در یک سال بخدمت احضار شده باشند به انتخاب پدر و در صورت نبودن پدر به انتخاب مادر یکی از‌آنان و همچنین از 4 و 5 برادر دو نفر آنان موقتا از خدمت سربازی معاف و پس از خاتمه خدمت برادران دیگر بنوبه احضار خواهند شد و در صورت نبودن پدر و مادر این معافیت موقت به حکم قرعه در بین برادران تعیین خواهد شد.

متکفلین بایستی رو نوشت برگ شناسنامه افراد مورد کفالت را با استشهاد تهیه و تا یکماه قبل از سال احضار بحوزه‌های سربازگیری تسلیم نمایند.

تصدیق رو نوشت برگهای شناسنامه افراد مورد کفالت و همچنین صحت مندرجات استشهاد و شناسائی امضا کنندگان در شهرها به عهده ادارات شهربانی و در دهات به عهده کدخدایان محول میگردد و این مامورین مکلفند بازجوئی‌های لازمه را نسبت به مندرجات برگ استشهاد معمول داشته و صحت آن را تصدیق نمایند.

پسر یا دختری که تحت کفالت است از لحاظ اجرای این قانون تا آخر سن 18 سالکی(سالگی) تحت کفالت شناخته می‌شود. فصل دهم ( ) - دانش‌آموزان و دانش جویان

تمام دانش‌آموزان و دانشجویان مشمول بمحض ترک تحصیل یا فراغت از تحصیل بخدمت زیر پرچم احضار می‌شوند.

کسانی که دوره تحصیلات آنان کمتر از دوره کامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط به سایر افراد وظیفه خواهند بود. فضل(فصل)( ) یازدهم - کادر افسری احتیاط و ذخیره

دانش‌آموزانیکه دوره تحصیلات آنان مطابق دوره کامل متوسطه یا کمتر از لیسانس باشد پس از شش ماه تعلیمات مقدماتی در صف و داشتن‌استعداد و لیاقت افسری از بین آنان کسانی که داوطلب بورود بدانشکده افسری احتیاط باشند از روی آزمایش انتخاب و بدانشکده اعزام و معرفی‌می‌شوند.

دانش‌آموزان اعزامی بدانشکده افسری احتیاط پس از طی دوره دانشکده در صورتی که از عهده امتحانات نهایی بر آیند مطابق مقررات فصل‌پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود.

دانش‌آموزانیکه مشمول مقررات ماده 76 نشده باشند باقی مانده دوره خدمت زیر پرچم خود را مانند سایر افراد وظیفه در صف انجام و‌آموزشگاه گروهبانی احتیاط را طی خواهند نمود.

دانشگده(دانشکده) افسری احتیاط هر سال در اول مهر ماه تشکیل و دوره آن شش ماه خواهد بود.

کسانی که دوره تحصیلات آنان معادل لیسانس یا دکترا باشد به طور کلی 12 ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات نهایی بر آیند مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسری‌در صف خدمت خواهند نمود.

افراد نامبرده در ماده 76 و 80 از تاریخ معرفی بدانشکده افسری تا خاتمه دوره دانشکده تابع مقررات عمومی دانشکده افسری احتیاط بوده و طبق برنامه مخصوص تعلیمات لازمه را فرا خواهند گرفت.

دارندگان گواهینامه دوره متوسطه یا بیشتر در موقع ورود بخدمت یا اعزام بدانشکده افسری مانند سایر افراد مورد معاینه پزشکی واقع‌خواهند شد.

دانشجویان دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات بر نیایند مدت تحصیل آنها جزو دوره خدمت زیر پرچم محسوب و برای طی بقیه خدمت بدون درجه بصف اعزام خواهند شد. فصل دوازدهم ( ) پزشکان - دام پزشکان - داروسازان - دندانسازان

کسانی که دارای دانش نامه دانشکده پزشگی(پزشکی) - دامپزشکی - دندانسازی- داروسازی باشند به طور کلی دوازده ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره شش ماهه تعلیمات تکمیلی نظامی تحت نظر ادارات مربوطه و گذرانیدن امتحان مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه در قسمتهای مربوطه با درجه افسری خدمت خواهند نمود.

فارغ‌التحصیلان آموزشگاههای دام پزشکی - دندانسازی - داروسازی که تحصیلات آنان معادل دوره کامل متوسطه باشد پس از شش ماه خدمت مقدماتی در صف کسانی که از بین آنان مشمول مقررات ماده 76 بشوند پس از طی دوره چهارماهه تعلیمات تکمیلی تحت نظر اداره مربوطه و‌گذرانیدن امتحان نهایی طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و هشتماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود و‌سایرین بقیه خدمت زیرپرچم خود را مانند افراد وظیفه در صف انجام خواهند داد.

پزشکان وظیفه طبقات 1284 تا 1302 که در تاریخ تصویباین قانون در خدمت زیر پرچم هستند در صورتی می‌توانند از مزایای ماده 90‌اینقانون استفاده نمایند که اقلا پس از پایان سال اول خدمت خود یک سال نیز خدمت در ارتش را با پایه پزشک یاری طبق قانون خدمتگذاری پزشکان مصوب هفتم مرداد 1318 تعهد نمایند. فصل سیزدهم ( ) - اجرای مراسم سربازگیری

مجالس سربازگیری در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزه‌ها تشکیل میگردد.

هیچ یک از وزارت خانه‌ها و ادارات و و بنگاههای دولتی و ملی نباید مشمولینی را که وضعیتشان روشن نشده و برک(برگ) معافیت موقت که مدت‌آن منقضی نشده باشد و یا برگ معافیت دائم و یا کتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و یا در خدمت نگاهدارند. فصل هفدهم ( ) - کبر و صغر سن

هر گاه در موقع رسیدگی بوضعیت مشمولین معلوم شود که سن واقعی مشمول با تاریخ تولد مندرج در برک(برگ) شناسنامه از حیث کمی یا زیادی سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در اینمورد صورت جلسه بامضای هیات رسیدگی حاکی از تعیین مشخصات کامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عکس گواهی شده تنظیم و به پیوست رو نوشت برک (برگ) شناسنامه به دادگاه مرکز مناطق مذکور در ماده 57 فرستاده‌میشود و این دادگاه پس از رسیدگی به ترتیب زیر عمل مینماید: 1 - نسبت باشخاصیکه کوچکتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک (برگ) معافیت موقت تا رسیدن به سن سربازی میدهد. 2 - نسبت باشخاصی که بزرگتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک(برگ) معافیت دائم به عنوان خارج از مشمولیت بآنان تسلیم می‌دارد.

در تاریخ اجرای این قانون پرونده‌هائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 143 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 در هیات تجدید نظر مقرر در ماده 144 قانون مذکور رسیدگی نشده باشد بایستی در هیات نامبرده طبق ماده 143 این قانون رسیدگی و پرونده‌ها برای صدور‌برگهای معافیت موقت و یا دائم به مناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف به صدور برک(برگ) معافیت هستند.

پرونده‌هائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 145 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 317 تشکیل و تا این تاریخ منجر به صدور رای هیات تجدید نظر نشده باشد بایکانی(بایگانی) می‌شود و پس از انتشار آگهی در مناطق مربوطه عین مدارک بتقاضای صاحبان مدارک بخود آنان یا نمایندگانشان مسترد خواهد شد.

روسا و کارمندان و پزشکان مجالس سربازگیری و یا دادگاه اداری حوزه‌ها که در جریان اولیه امور مربوطه بمشمولین رای داده باشند حق‌شرکت در دادکاه(دادگاه) مرکز منطقه برای اظهار نظر نسبت به همان موضوع نخواهند داشت. فصل هیجدهم - دادگاه اداری و وظایف حوزه‌های سربازگیری

در مرکز هر یک از حوزه‌های اصلی سربازگیری دادگاه اداری بکارمندی نمایندگان وزارت کشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظام‌وظیفه و دو پزشک صلاحیت‌دار تحت ریاست ماموریکه از حیث پایه برتری داشته باشد تشکیل و بوضعیت مشمولین غائب و باقیماندگان مجلس‌سربازگیری رسیدگی و رای خواهد داد.

وضعیت و طرز عمل مناطق و حوزه‌های سربازگیری لااقل در هر سال یکمرتبه با اعزام بازرس از مرکز باید تحت بازرسی قرار گیرد. در‌صورت اقتضا نیز در هر موقعیکه ضروری باشد بازرس اعزام خواهد شد.

غائبین زیر هر کاه(هرگاه) دارای عذر موجه نباشند معادل ایام غیبت به مدت خدمت زیر پرچم آنان افزوده خواهد شد: اول - مشمولینی که برای اجرای مراسم سربازگیری احضار شده و در موعد مقرر حضور نیافته باشند. دوم - مشمولین آماده بخدمت که در موقع احضار حاضر نشده باشند. سوم - کسانی که بنا بر علت مزاج احضار آنها بتعویق افتاده و در خاتمه مدت مقرره خود را معرفی نکرده باشند.

مشمولین نظام وظیفه باستثناء معاف شدکان(شدگان) ماده 65 که تا کنون غایب بوده و بخدمت حاضر نشده‌اند و همچنین سربازانی که از خدمت‌زیر پرچم فرار کرده‌اند هر گاه تا اول خرداد ماه 1322 شخصاً حاضر و خود را معرفی نمایند و یا جلب گردیده باشند و همچنین افرادی که به علت فرار‌تاکنون محکوم شده‌اند از مجازات معاف می‌باشند و در غیر این صورت باحضار آنان اقدام شده و مشمول مقررات مواد 155 و 156 این قانون خواهند‌بود.

از تاریخ اجرای این قانون مواد 23 و 24 و 33 و 34 و 35 و 36 و 46 و 51 و 52 و 53 و 54 و 56 و 57 و 59 و 60 و 61 و 62 و 63 و 64‌و 65 و 66 و 67 و 68 و 69 و 73 و 74 و 76 و 77 و 78 و 79 و 80 و 81 و 86 و 87 و 90 و 91 و 92 و 94 و 98 و 143 و 144 و 145 و 146 و149 و 154 و بند (‌د) ماده 155 و مواد 156 و 157 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 ملغی و همچنین هر قسمت از قوانینی که‌مخالف با این قانون باشد نسبت باین قانون بلا اثر خواهد بود.

برگهای شناسنامه که دست اشخاص م. ب. اگر مخدوش است طبق تبصره 1 ماده 54 اصلاح خواهد شد.

این قانون پس از تصویب به موقع اجرا گذاشته خواهد شد. قانون اصلاح پاره از فصول و مواد قانون نظام وظیفه به شرح بالا در جلسه بیست و نهم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس‌شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری