صفحهٔ اول ›
2-11-3 دستورالعملهاي موضوع مواد مقررات ظرف مدت ششماه به وسیله وزارت مسکن و شهرسازي
2-11-3 دستورالعملهاي موضوع مواد مقررات ظرف مدت ششماه به وسیله وزارت مسکن و شهرسازي
2-11-3 دستورالعملهاي موضوع مواد مقررات ظرف مدت ششماه به وسیله وزارت مسکن و شهرسازي
تهیه و ابﻼغ میشود و در موارد سکوت یا ابهام در نحوه اجرا یا اعمال مواد مقررات یا دستورالعملهاي
مربوط، طبق نظر وزارت مسکن و شهرسازي عمل خواهد شد.
٩
٠١
پیوست
شامل :
مجموع شیوه نامه هاي آﺋین نامه اجرایی مصوب 1375
و
آﺋین نامه اجرایی ماده 33 مصوب1383 هیات وزیران
" "
قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان
١١
٢١
بسمه تعالی
پیشگفتار :
از زمان تصویب قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سال 1374 و آﺋین نامه اجرایی
آن در سال 1375 ، آییننامه و شیوه نامه هاي متعددي در زمینه موضوعات مرتبط با اجراي آنها وضع
شده است . از محوري ترین آﺋین نامه هاي قانون مذکور که ترتیبات اجراي مقررات ملی ساختمان به
موجب آن تعیین می شود ، آﺋین نامه اجرایی ماده 33 قانون است که توسط یک گـروه کارشناسـی
متشکل از نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازي ، وزارت کشور ، سازمان نظام مهندسـی سـاختمان،
شهرداري تهران و برخی تشکلهاي مهندسی تهیه و براي تصویب بـه هیـﺄت محتـرم وزیـران تسـلیم
گردید و پس از بررسی هاي ﻻزم در تاریخ 17/4/1383 .از تصویب هیﺄت وزیران گذشت
در این آیین نامه که در 11 فصل تدوین شده اسـت ، وظـایف تمـامی سـازمانها ، نهادهـا و
مراجع عهده دار کنترل مقررات ملی ساختمان در کشور تعیین و ترتیبات اجرایی آن موکول به شیوه
نامه هایی گردیدهاست که باید ظرف مدت 6 مـاه تـدوین و توسـط وزارت مسـکن و شهرسـازي بـه
تصویب برسد ، به همین منظور وزارت مسکن و شهرسازي ضروري دید که عﻼوه بر تهیه شیوه نامـه
هاي مورد اشاره ، سایر شیوه نامه هاي آیین نامه اجرایی قانون را که در سالهاي قبل تهیه شـده بـود
هماهنگ با آن ، مورد بازنگري قرار داده و یک مجموعه واحدي را به مرحله اجـرا بگـذارد. مجموعـه
حاضر که با همکاري نزدیک و تنگاتنـگ سـازمان نظـام مهندسـی سـاختمان و برخـی فرهیختگـان
دانشگاهی و حرفه اي جامعه مهندسی کشور تدوین گردیده عﻼوه بر شیوه نامـه اجرایـی آیـین نامـه
ماده 33 و آیین نامهاجرایی قانون ، بسیاري از ابهامـات و مشـکﻼتی را کـه در اجـراي قـانون وجـود
داشت مرتفع و براي آنها تکلیف روشنی تعیین شدهاست.
این مجموعه شیوه نامه ها که در هشت فصل تدوین گردیده و حاوي دفترچه اطﻼعات فنی
ساختمان و شناسنامه فنی و ملکی ساختمان نیز می باشد ، در تاریخ 18/2/1384 به وزارت کشـور،
سازمان نظام مهندسی ساختمان ، بنیاد مسکن انقﻼب اسﻼمی ، سازمان مسکن و شهرسازي اسـتانها
و سایر مراجع مربوط جهت اجرا ابﻼغ گردید. تا با اجـراي مفـاد آن توسـط همـه دسـت انـدرکاران
ساختمان و ایجاد هماهنگی ﻻزم بین شهرداریها یا سایر مراجع صدور پروانه سـاختمان و سـازمانهاي
٣١
نظام مهندسی ساختمان استانهاي کشور یک نظام کارآمد ملی براي اعمال مقررات ملی سـاختمان و
ارتقاي کیفیت به وجود آید و با کنترل نمودن نحوه اجراي ساختمان موجبـات اطمینـان از ایمنـی ،
بهداشت ، بهره دهی مناسب ، آسایش و صرفه اقتصادي تمام بهره بـرداران سـاختمان فـراهم آیـد و
بهره وري سهم عظیمی از سرمایه هاي ملی کشور که در احداث بنا بکار میرود را افزایش دهد.
محسن اکبرزاده
معاون نظام مهندسی و اجراي ساختمان
٤١
فصل اول : کلیات
ماده 1ـ تعاریف : اسامی و کلمات و اصطﻼحات زیر در این مجموعه شیوهنامه در معانی که در مقابل آن
ذکر شده است به کار میروند :
1ـ1 : قانون قانون نظاممهندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفندماه 1374
1ـ2 آییننامه اجرایی : آییننامه اجرایی قانون نظاممهندسـی و کنتـرل سـاختمان مصـوب بهمـن مـاه
1375
1ـ3 شیوهنامه : دستورالعمل
1ـ4 : هیات سه نفره هیاتی مرکب از معاون عمرانی استانداري ، رییس سازمان مسکن و شهرسازي و
رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان در هر استان
1ـ5 آییننامه ماده 33 : آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظاممهندسی و کنترلساختمان مصوب تیرماه
1383 هیات وزیران
1ـ6 : سازمان سازمان نظام مهندسی ساختمان )کشور(.
1ـ7 : سازمان استان سازمان نظام مهندسی ساختمان استان.
1ـ8 شخصحقیقی : مهندس یاکاردان فنی یامعمار تجربی یادیپلمههاي فنی داراي پروانه اشتغال به
کار از وزارت مسکن و شهرسازي.
1ـ9 شخصحقوقی : شرکت خصوصی یا شرکت دولتی یا وابسته به دولت یـا موسسـه و نهـادعمومی
غیردولتی )به غیراز شهرداریها( داراي پروانه اشتغال به کار حقوقی از ورات مسکن و شهرسازي.
1ـ10 : دفتر مهندسی محل انجام خدماتمهندسی ساختمان داراي مجوز فعالیـت از وزارت مسـکن و
شهرسازي.
1ـ11 : واحد فنی واحد فنی موضوع ماده 15 آییننامه اجرایی.
1ـ12 : پروانه اشتغال پروانه اشتغال به کار موضوع ماده 4 . قانون
٥١
1ـ13 : پروانه ساختمان پروانه ساختمانی صادره توسط شـهرداري هـا یـا سـایر مراجـع صـدور پروانـه
ساختمان.
1ـ14 : ساختمان بنایی واحد که وجه هاي بیر ونی آن در سطح و ارتفاع، از زیر پی تا بـاﻻترین نقطـه،
یک پوسته معماري بسته را تشکیل دهد.
1ـ15 : مجتمع ساختمانی سامانه اي واحد متشکلاز دویا چند ساختمان مجاور هم .
1ـ16 مجموعه ساختمانی: چند ساختمان یا مجتمع ساختمانی که در یک محوطه قرار دا . رند
1ـ17 ساختمان ویژه : بنایی که طرح معماري یا سازه یا تﺄسیسات مکانیکی و یـا تﺄسیسـات برقـی آن
داراي پیچیدگی یاحساسیت خاص میباشدو بنا بر ضرورت نیاز به طراحی یا محاسبه یا کنترل دقیـق
شرایط هوا ، دما، رطوبت ، پاکیزگی ، فشار نسبی ، صدا ، ولتاژ و فرکانس خاص در یک یـا چنـد رشـته
ساختمانی دارد و موارد استفاده آن نیز خاص است .
1ـ18 : شرکت شخصیتی حقوقی که خصوصی یا تعاونی یا دولتی یا وابسته به دولـت بـوده و بـه طـور
قانونی در اداره ثبت شرکتها و مﺆسسات غیرتجاري به ثبت رسـیده و شـ ﺄن تشـکیل آن ارایـه خـدمات
مهندسی ساختمان مانند انجام مطالعات و طراحی، محاسـبات ، نظـارت و اجـراي کارهـاي سـاختمانی
است .
1ـ19 رشتههاي اصلی : معماري، عمران، تﺄسیسات مکانیکی، تﺄسیسات برقی، شهرسازي، نقشهبـرداري
و ترافیک.
1ـ20 رشتههاي مرتبط : رشتههاي موضوع تبصره 1 ماده7 .قانون
1ـ21 : طراح تهیهکننده نقشـه هـا، محاسـبات و مشخصـات فنـی سـاختمان براسـاس شـرح خـدمات
مهندسان رشتههاي ساختمان ، در حدود صﻼحیت مندرج در پروانه اشتغال صادره توسط وزارت مسکن
وشهرسازي.
1ـ22 : طراحی تمامی فعالیت ها و خدمات طراح براساس شرح خدمات مهندسان رشتههاي سـاختمان
است که منجر به تهیه نقشه ها و مشخصات فنی مورد نیاز براي هر یک از مراحـل مقـدماتی و اجرایـی
کارساختمانی و تایید آن توسط مراجع ذي ربط میشود.
1ـ23 : مدت زمان طراحیمدت زمان مندرج در قرارداد منعقده بین طراح و صاحب کار بـراي تهیـه
طرح مقدماتی و اجرایی مورد قرارداد
1ـ24 : ظرفیت اشتغال توان شخص حقیقی یا حقوقی داراي پروانه اشتغال در انجام خدمات مهندسـی
در مدت زمان معین
1ـ25 : مجري شخص داراي مجوز دفتر اجراي سـاختمان یاپروانـه اشـتغال شـخص حقـوقی از وزارت
مسکن و شهرسازي
٦١
1ـ26 : دوره اجرا مدت زمانی که از تاریخ صدور پروانه ساختمان تا تحویل گزارش پایانکار ساختمان
توسـط نـاظر هماهنـگ کننـده بـه شـهرداري یـا سـایر مراجـع صـدور پروانـه سـاختمان هبـ طـول
می انجامد.
1ـ27 : صاحب کار مالک یا قاﺋم مقام مالک کارگاه ساختمانی
1ـ28 : مشتري بهرهبردار یا خریدار یا پیش خریدار یک یـا چنـد واحـد از سـاختمان یـا مجتمـع یـا
مجموعه ساختمانی
1ـ29 شاغل تمام وقت : شخصی که در بخشهاي دولتییا خصوصی یاموسسات و نهادهـاي عمـومی
به لحاظ اشتغال به کار دیگري غیراز مشاغل مربوط به این شیوه نامه از سوي کارفرما بیمه شده باشد .
1ـ30 : ناظر شخص حقیقی یا حقوقی داراي پروانه اشتغال نظارت دریک یا چند رشـته از رشـت ه هـاي
ساختمان .
1ـ31 : نظارت مجموعه خدماتی که توسط ناظر ساختمان براي حصول اطمینـان از انطبـاق عملیـات
ساختمانی و تﺄسیساتی با مشخصات مندرج در پروانه ساختمان، نقشهها، محاسـبات و مشخصـات فنـی
منضم به آن براساس مقررات ملی ساختمان و اصول مهندسی و رعایت ضوابط ایمنی و حفاظت کارگـاه
ساختمان انجام میپذیرد.
1ـ32 ناظر هماهنگکننده : شخصی حقیقی یا حقوقی داراي پروانـه اشـتغال و صـﻼحیت نظـارت در
رشته معماري یا عمران است که براسـاس شـرح خـدمات مهندسـان رشـته هـاي سـاختمان ، مسـوول
هماهنگی بین تمامی ناظران رشتههاي هفتگانه مندرج در قانون در هر ساختمان یا مجتمع یا مجموعه
ساختمانی و تسلیم کننده گزارشهاي مرحلهاي کـار بـه شهرداري ،سـازمان اسـتان و یـا سـایر مراجـع
ذي ربط میباشد. مدیرعامل شرکت یا مسوول واحد ناظر هماهنگکننده شخص حقوقی خواهد بود.
1ـ33 : دوره نظارت مانند تعریف دوره اجراي ساختمان است.
1ـ34 : مدت زمان نظارتمدت زمانی که در قرارداد بین ناظر وسازمان استان و صاحب کار براي انجـام
کار نظارت تعیین میشود.
ماده
2- : اهداف این مجموعه شیوهنامه به منظور انتظام امـور حرفـه اي مهندسـان و سـایر شـاغﻼن در
بخش ساختمان و باﻻبردن کیفیت خدمات مهندسی و رعایـت مقـررات ملـی سـاختمان در سـاخت و
٧١
سازها و اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهرهدهی مناسب سـاختمانها در جهـت حمایـت از بهـره بـرداران ،
حفظ و افزایش سرمایههاي ملـی، ایجـاد همـاهنگی در اجـراي قـانون و آیـین نامـه هـاي آن و سـهولت
بهرهبرداري از شیوه امهن هایی که تاکنون صادر شده است تدوین گردیده و شامل نامه شیوههاي مجریـان
ساختمان و ملحقات آن )موضوع بخشی از ماده 4 قانون ( ، شیوهنامه انبوهسازان مسکن ، تعیین حـدود
صﻼحیت دفاتر مهندسی و نحوه تاسیس آن )موضوع ماده 9 آییننامه اجرایی( ، نحوه عمل به مـاده 12
آییننامه اجرایی قانون ) موضوع تبصرههاي 2 و3 ماده12 آییننامه اجرایی ( ، تعیین ظرفیت اشـتغال
اشخاص حقیقی )موضوع ماده 13 آییننامه اجرایی ( ، تعیین حدود صﻼحیت و اشتغال به کار اشـخاص
حقوقی ) موضوع مواد 14 و15 آییننامه اجرایی ( ، تعیین حدود صﻼحیت و ظرفیت اشتغالکاردانهـا و
معمــــاران تجربــــی در بخــــش اجــــراي ســــاختمان ) موضــــوع مــــاده 29آیــــیننامــــه
اجرایی(وفهرستقیمتخدماتمهندسـی براسـاس شـرح خـدمات گروههـاي ساختمان )موضـوع مـاده 117
آیین نامه اجرایی( میباشد.ازتاریخ تصویبو ابﻼغ اینمجموعـه شـیوه نامـه، شـیوه نامـه هـا ، الحاقیـه و هـا
بخشنامه هاي قبلی در بند3-16 ذکرشده است لغو میگردد ومﻼك عمل، مجموعه حاضر خواهـد بـود ،
همچنین این مجموعه شیوهنامه حاوي شیوه نامه هاي آییننامه ماده 33 شامل تبصره1 ماده5 ، ماده6 ،
ماده9 ، ماده18 ، ماده20 ، تبصره ماده23 ، تبصره2 ماده24 و مـاده33 آن مـیباشـد و شـیوه نامـه
مصوب تبصره 4 ماده11 آیین ًنامه اجرایی عینا درایـن مجموعـه نقـل شـده اسـت و شـرایط عمـومی،
خصوصی و قراردادهاي همسان مجریان ساختمان نیز پیوست این مجموعه درفصل هشتم میباشد.
ماده
3- انجامخدماتطراحی، اجرا، نظارت، توسط اشخاصحقیقی، دفاتر مهندسی و اشـخاص حقـوقی ،
همچنینکنترل و نظارتعالیهبرانجامخدمات و نحوهارجاعکارساختمانی و محاسبه حـق الزحمـه اشـخاص
مذکور ، گزارشانجامخدمات مرحلهاي ساختمان و صدور هرگونه مجوز در امور طراحی، اجـرا و نظـارت
ساختمان، توسط سازمان، سازمان استان، شهرداري، سازمان مسکن و شهرسازي و سایر مراجع مسوول
با احرازشرایط مندرج در ماده 4 قانون و در چارچوب آیین نامه هاي اجرایی و آییننامه ماده 33 آن ، باید
براساس مفاد این مجموعه شیوهنامه انجام پذیرد.
