صفحهٔ اول ›
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان
⚠ این متن با نرمافزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
وم
۰ ان
وزارت راه و شهرسازی
معاونت مسکن و ساختمان
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
ویرایش پنجم (۱۴۰۳)
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان و نام پد ید آور مبحبٌ دوازدهم مفررات علی ساختمان ایمنی. بهداشست کار و محیط زیسب در حین اجرا/نهیه کننده
دفتر مفرراث ملی و کتترل ساختمان
و ضعبیت و برات ویراست ۵
مشخصات ظاهری ک. ۸۵ص
فروست مرکز تحفیفات راه. مسکن و شهرسازی. شماره نشر:
ک -۷۶۰
شایک ۱۱۳-۵۳۱-۶- ۵۹۷۸-۶۰
موضوع ساختمانسازی -- صنعت و تجارت -- فوائین و عفررات -- ایران
موضوع 20 -- 15130۳عع1 #صد م1 -- روعناس متا نهد
موضوع ساختمانسازی -- صتعب و تجارت -- پیشبینیهای ایمنتی
موضوع 5 و536 -- نش اعد
موضوع ساختمانسازی -- پیشبیتیهای ایمنی
موضوع 5 531 -- عستل[ژحظ
شناسه افزوده ۴۶ طعدع 325 اد ع 367۴10 صدطایتا #صد عسیدمت7 بفده 3
رده بندی کنگره بوق۱ ۱۹۱۱۶
رده دی دبوی :۳۴۳/۵۵
وضعیت رکورد فیپا
ری نمی
وزارت رام وتررزی
نام کتاب: مبحث دوازدهم مفررات ملی ساخحتمان: ایمنی. بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا
شماره نشر:
ک- ۷۳۰
ناشر: مرکز تحفیقات را» مسکن و شهرسازی
تیراژ: ۹ احلد
قطع: وزیری
قیمت: ۰۹ مربال
158027: 9۹78-600-11۱1 3-55 1-6 ٩۷۸-۶۰۰-۱۱۳-۵۳۱-۶ شایک:
کلیه حموقگ چاپ و انتشار ار برای وزارت راه. مسکن و شهرسازی محفوظ است.
پست الکترونیکی :07.17 25)2010 اه فروش الکترونیکی: 00.۳۳۵.20.1۲ //:1۳ظ
-------- صفحهٔ بعد --------
همه ساله در کشور بخش عمدهای از فعالیت اقتصادی و سرمایههای ملی به صنعت ساختمان
اختصاص مییابد. در این راستا حفظ سلامت عوامل درگیر در ساخت و ساکنان و شاغلان مجاور و
تامین ایمنی هر چه بیشتر کارگاه ساختمانی و حفاظت از محیط زیست در برابر عوامل آلاینده
ناشی از ساخت و سازها با رعایت و در نظر گرفتن استانداردها و تمهیدات موثر و به روز ضامن
افزایش بهرهوری و صیانت از درآمدهای ملی و سرمایه شهروندان خواهد بود. وزارت راه و
شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در راستای وظیفه قانونی
خود اقدام به تدوین پنجمین ویرایش مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان تحت عنوان ایمنی,
بهداشت کار و محیط زیست در حین اجراء نموده است.
لذا از عموم جامعه مهندسی و دست اندرکاران صنعت ساختمان انتظار میرود در اجرای این
مقررات و رعایت اصول اخلاق حرفهای نهایت تلاش و اهتمام خود را به کار گیرند و در این راه
برای ایشان آرزوی توفیق و سربلندی دارم.
در پایان. از همه تلاشها و زحمات معاونت مسکن و ساختمان, دفتر مقررات ملی و کنترل
ساختمان, اعضای شورای تدوین و سایر اشخاصی که به نحوی در تدوین این مبحکث و دیگر
مباحث مقررات ملی ساختمان تلاش و همکاری نمودهاند. سپاسگزاری مینمایم.
فرزانه صادق
وزبر رآه و شهرسازی
3
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
ی ۰
: و ۷
۰ ۰
ار
را مد
7
ای ده
۱ که
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
ّ اور املا ی ارازه
(([)) سای تاریخ : ۱۴۰۳/۰۹/۱۲
۰ ۰ ۰
ْ و را رت زاو و صرباری
ور شماره: ۱۴۵۷۷۰/۱۰۰/۰۲
پسمه تعالی
جناب آقای دکتر مومنی
وزیر محترم کشور
با سلام و احترام
ویرایش پنجم مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان « ایمنی, بهداشت کار و محیط زیست
در حین اجرا» که مراحل تهیه؛ تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده است. به شرح
پیوست ابلاغ می گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۹۲ این مبحک شش ماه بعد از تاریخ این ابلاغ
خواهد بود و بدیهی است تا آن زمان استفاده از هر کدام از این دو ویرایش مجاز است.
رونوشت:
- جناب آقای پیات متش» سرپرست محترم معاونت مسکن و ساخشمان چهت اطلاع و اقدام لازم
- سرپرست محترم م رکز تحقیقات راه: مسکن و شهرسازی جهت اطلاع و اقدام لازم
- ریس محترم بنیاد مبکن انقلاب اسلامی جهت اطلاع و اقدام لازم
-مدبران کل محترم راه و شهرسازی استان ها جهت اقدام لازم
- رلیس محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان جهت اقدام لازم
میدان ارزاشین یلوا افریفا ۳۳۷
- رئیس محترم سازمان نظام کاردانی ساختمان جهت اقدام لازم ار اه
ساعص من هد هشن
نی :۱۵۱۹۲۱۳۱۱۱
سندوق پستی :1۵۸۷۵۰۲۵۶۸
همع
-------- صفحهٔ بعد --------
هیأت تدوینکنندگان مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان - و برایش پنجم (۱۴۰۳)
(بر اساس حروف الْفْبا)
الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان - دوره هفتم
* دکتر فرهاد آزرمی عضو * مهندس امیر فرجامی عضو
* مهندس یعقوب أصفی عضو * دکتر غلامرضا کاظمیان شیروان عضو
* مهندس مصطفی احمدوند عضو * دکتر محمود گلابچی عضو
9 دکتر اباذر اصغری عضو 9*6 دکتر محمود محمودزاده رئیس
9 دکتر شهربار افندی زاده عضو *مهندس حامد مانیفر عضو و دبیر
9 دکتر بهروز بهنام عضو 9 دکتر سید مجید مفیدی شمیرانی عضو
* دکتر بهرنگ سجادی عضو * دکتر سید رسول میرفادری عضو
* دکتر محمد شکرچی زاده عضو * مهندس سید حمید میرمیران عضو
* دکتر غلامرضا شیران عضو
ضمنا از زحمات اعضای محترم دوره شسم شورای تدوین مقررات ملی ساختمان قدردانی میشود.
ب) اعضای کمیته تخصصی نمابندگان سازمانها
* مهندس رضا اشراقی عضو 8 مهندس مجید اسماعیلیان سازمان نظام مهندسی ساختمان
* دکتر مجید پرچمی جلال عضو * مهندس اکبر حیدری وزارت تعاون» کار و رفاه اجنماعی
* مهندس عزتا... تقیزاده قمی رئیس #* مهندس محمد حسین عباسی سازمان ملی استاندارد ایران
٩ مهندس سیدمحمد تقیزاده عضو * مهندس محمدرضاعین قلایی سازمان حفاظب محیط زیس
8 مهندس محمدابراهیم دادسرشت عضو * مهندس کتایون مدیری وزارت بهداست, درمان و آمورش پزسکی
9 دکتر سیده مریم دشتیزند دبیر 9 مهندس حسن ملک نیا وزارت تعاون» کار و رفاه اجنماعی
* دکتر منوچهر شیبانی اصل عضو 9 مهندس هادی والهی سازمان آتشنشانی و خدماب ایمنی
پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان
* مهندس حامد مانی فر مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان و دبیر شورا
* مهندس امیرعباس محمودی رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان و مسئول دبیرخانه شورا
* دکتر محمدعلی رباحی نظری نماینده دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان در کمیته تخصصی
-------- صفحهٔ بعد --------
تامین ایمنی و بهداشت کار,ء همچنین حفظ محیط زیست از موضوعات بسیار مهم و حائز اهمیت در
مهندسی ساختمان و بویژه در کارگاههای ساختمانی است. شدت حوادث در این عرصه و آثار آن از
جمله موارد منجر به فوت یک با چند نفر یا آسیبهای جسمی و روحی و معلولیتهای جبران ناپذیر
که بعضا تاثیر منفی شگرفی در خانواده و نسلهای بعدی فرد آسیب دیده نیز برجای میگذارد. توجه
به هر سه زمینه ایمنی, بهداشت کار و محیط زیست را در این حوزه بسیار ضروری و اجتناب ناپذیر
آثار بیتوجهی به این مهم فقط در بخش ایمنی خلاصه نمیشود. رعایت نکردن الزامات مربوط به
بهداشت کار در کارگاههای ساختمانی نیز موجب بیماریهای ماندگار و آسیبهای اساسی به فرد شده
و از این حیث نیز منجر به آسیبهای جسمی و روحی و معلولیتهای جبران ناپذیر میشود. تاتیر
مستقیم عملیات ساختمانی بر محیط زیست. عملا امکان ابحاد آسیب به محیط زیست را در ذات خود
دارد. رعایت کلیه الزامات زیست محیطی در این کارگاهها برای حفظ محیط سالم و طبیعی برای
زیست و کار انسان, به خصوص شاغلان کارگاه ساختمانی و ساکنان و عابران مجاور آن امری ضروری و
از مصادبق بارز اخلاق حرفهای است. کارگاههای ساختمانی به علت تفاوتهای مبنائی و بنیادین با
سایر کارگاهها. ویژگیها و پیچیدگیهایی در زمینه ایمنی, بهداشت کار و حفظ محیط زیست را
داراست. که باید بطور خاص و در چهار چوب تفکر سیستمی به آن پرداخته شود.
از ابتدای تدوین و تصویب مقررات ملی ساختمان و پس از تصویب فانون نظام مهندسی و کنترل
ساختمان در سال ۱۳۷۴ این مهم با توجه به نقش آن در تامین کلیه اهداف مقرر در مفاد ماده ۳۳
قانون مذکور در دستور کار بوده و پیوسته مدنظر دست اندرکاران قرار گرفته است. به نحوی که از
ابتدای نخستین وبرایش این مبحث تاکنون, مفاد این مبحث در نوبتهای متمادی تحدید نظر شده و
با توجه به تجربیات حاصل از اجرای الزامات آن. بازخورد نتایج حاصل و امکانات موجود در سطح کشور
در کنار توجه به تغییرات و پیشرفتهای جهانی در این موضوع در حد امکان بروزآوری شده است.
ویرایش حاضر این مبحث در چنین زمینهای» در مدتی قریب دو سال در یک فرآیند مدون در جریان
تجدید نظر قرار گرفت و با توجه به افزایش اطلاعات و اقدامات در حوزه ایمنی, بهداشت کار و محیط
زیست. عنوان این مبحث نیز در راستای تعامل و تقارب بیشتر به عنوان: " ایمنی, بهداشت کار و
زیست نیز جلب نماید. در این مدت کمیته بازنگری با نظرخواهی از جامعه مهندسی ساختمان و
صاحبنظران و با انجام مطالعات و پژوهشهای مختلف. تشکیل جلسات کمیته و زیر کمیتههای
مربوط و بحث و تبادل نظر با کمیتههای تخصصی سایر مباحث. متن پیشنویس را تهیه نموده که در
و
-------- صفحهٔ بعد --------
چندین مرحله در شورای تدوین مقررات ملی ساختمان به بحث و تبادل نظر گذاشته شد. و نظرهای
اصلاحی در جلسات کمیته تخصصی و جلسات کارگروه کارشناسی مورد بررسی قرار گرفت. پیشنویس
ویرایش پنجم این مبحث به نظرخواهی عمومی نیز گذاشته شد و نظرهای واصل نیز مورد توجه قرار
گرفت. از این رو لازم میداند سپاس و قدردانی خود را از رئیس و اعضای محترم شورای تدوین مقررات
ملی ساختمان, دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی, مرکز تحقیقات راه
مسکن و شهرسازی و کمیته تخصصی وبرایش پنجم مبحث دوازدهم اعلام نمایم.
در پایان این دفتر از تمامی اساتید. مهندسان, انجمنهای مهندسی و سازمانهای نظام مهندسی
ساختمان و نیز کلیه دست اندرکاران صنعت ساختمان که نظرهای نگارشی و تخصصی خود را درباره
پیشنویس این مبحث ارسال نمودهاند. صمیمانه تشکر و قدردانی نموده و از هرگونه اظهار نظرء
پیشنهاد و انتقاد استقبال و از آنها جهت انجام اصلاحات بعدی استفاده خواهد نمود. لذا عموم
علاقهمندان میتوانند با مراجعه به درگاه اینترنتی ۱۵۲.۱۲[ نسبت به ثبت نقطه نظرهای خود اقدام
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
ز
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست مطالب
۳-۱-۳ تعاریف کلی و واژهها ی ی شش ۱
۴-۱-۲ اقدامات قبل از اجرا و اخذ مجوزهای خاص ی ۹
۲-۲-۳ ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی ی ۱۴۳
۳-۲-۲ جلوگیری از سقوط افراد ی ۱
۴-۳-۲ پیشگیری از آتش سوزی, سوختگی و برق گرفتگی ی ۱۷
۸-۳-۲ کمکهای اولیه ی شش شش ۳
ح
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۴-۲ کلاه ایمنی ی ری
پیکربند ( خمایل ایند کامل بدن ) و طتاب مهار ۱۳۳
۴-۴-۲ عینک ایمنی و سپر محافظ صورت ور اور دوجو کرو و رو و کج رو کر وی ور ور مرو وه او خر
۵-۴-۲ ماسک تنفسی حفاظتی و و ری ی ی افو و و م۳۳
۶-۳-۳۲ کفش و پوتین ایمنی را و بر کیبوریا ور برد و را زو ور ورد و بر شوب از ۸ ۱
۷-۳-۷ چکمه. و نیم چکمه: لاستیکی او و و و ما و ای کم وه و همم موب ۳
۱۳-۴-۳۲ گتر حفاظتی ۲ ایند اب ی رک کر بو یر ی رین رن ور
۵-۲ وسایل و سازههای حفاظتی ی ۳۹
۱-۵-۲۳ کلیات یی ی رید ی یی رد دی ی ی ی ۲ زد وروی وروی ری وود و دی ی یر یره هی
۲-۵-۳ جان پناه و نرده حفاظتی موقت اوه و ور افو و وود ویو ۳
۳-۵-۳ پاخور حفاظتی :۳ یی ۰ ۴ ی را ۹۳ ۳ رن
۴۳-۵-۱۳ راهرو سرپوشیده موفت نت ۳۸
۵-۵-۳ سرپوش حفاظتی یی ی یی ری الک خی بح یی ی ی ی را و
۶-۵-۳ پوشش موقت فضاهای باز و و و و و و و
۷-۵-۲۳ سقف موقت وم و موم وی مه و و موه و وف مه موم و و ۳
۸-۵-۳ تور ایمنی و و و و
۹-۵-۲ حصار حفاظتی موقت ماو همم موم وم وه موم موه موه ام وم موم ام وه وود ۳
۲ آبزار: تجهیزات و ماشین آلاث:ساختمانی همم و ۳۳
۱-۶-۴۳ کلیات ووووو و و و و ووو و و و و و ۳
۲-۶-۱۳ دستگاهها و وسایل موتوری بالابر رو ۸ ۱
۳-۶-۲ وسایل موتوری نقل و انتقال؛ خاکبرداری و جابجایی مصالح ساختمانی رد
ط
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۷-۱۳۲ وسا بل داسترسی کارا در او را کار وا را کر ار ار یرلاگ 1 ای او
۱-۷-۲ کلیات و
۲-۷-۳ دارپست یر ری ها یاه اک و پا مک که مایم و 3
۲-۷-۱۲ نردبان و و و مهم هه موه و مهم مه یووم هو مهم هو وه دحا
۴-۷-۳ راه پله موقت همم مه مه مه مه مه مه و مور یم همم مهم مک ۳
۵-۷-۳ راه شیبدار و گذرگاه وو شم کح
۸-۲ تخربب ۰ برچیدن ساختمان ی ی شش ۶,۲
۲-۸-۳۲ تخریب و برجیدن کف وسقف موم مه مش موم همم هم همم موه مد ۵
۳-۸-۲ تخریب و برچیدن دیوارها جر ری ی ار
۱ فا یر دیر روت ی یو ویا رپ روت یاب با ای ی و رپ یا ی ی ی ینتب هزاس ندیجرب و بیرخت ۳-۸-۴
۵-۸-۳ تخریب و برجیدن سازه فولادی مک 0 ی و و و کر ویو و و
۶-۸-۲ تخریب و برچیدن دودکش بلند صنعتی و سازه مشابه که
۲ مصالح و ضایعات یکی بان ررررر رب ایب یی ی یا
۹-۳ عملیات خاکی ی ۹
۱-۹-۳۲ کلیات وتو موم موم موم مهم مه مهم مه و مهو و و ۳
۲-۹-۳ گودبرداری (حفر طبقات زیرزمین و پی کنی ساختمان) رده
۳-۹-۳ حفاری چاه و محاری آب و فاضلاب اج ری ری ی رو ی یی ی ات وی ورین ی ی ی ی ری او وخ ۵
۱۰-۲۳ عملیات ساخت. برپابی و نصب سازه ساختمان یه ۷
۲-۱۰-۳۲ اجرای سازه فولادی ی
۳-۱۰-۴۲ اجرای سازه بتنی و و وتو وم و موم موه رم و مه مهم همم همم مه موه ۱
۱-۳ سا بر مقررأت مربوط 111111 و ۱
۳ کلیات و
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۱۱-۳۲ تأسیسات گرمایی, تعویض هوا و تهویه مطبوع ی ۷۹
۳-۱۱-۳۲ کابل کشی و نصب تأسیسات و تجهیزات برقی با که
۴-۱۱-۳۲ کابل کشی برای استفادههای موقت مش شش که
۷-۱۱-۳۲ رنگآمیزی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی یا دیگر مواد قابل اشتعال ب ی ۸۲
ک
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳ کلیات
۱-۳۲ کلیات
۱-۱-۲ هدف
هدف این مبحث تعیین حداقل مقررات به منظور تأمین ایمنی, بهداشت کار و حفاظت از محیط
زیست در عملیات ساختمانی است.
۲-۱-۲ دامنه کاربرد
مفاد این مبحث در انجام عملیات ساختمانی برای کلیه ساختمانهای مشمول قانون نظام
مهندسی و کنترل ساختمان لازم الاجراست:
۳-۱-۲ تعاربف کلی 9 واژهها
در این بخش تعاریف زیر به ترتیب حروف الفبا ارائه میشود. سایر اصطلاحاتی که جنبه عمومی
نداردء در جای خود تعریف خواهد شد. برای اصطلاحاتی که در این مبحث تعریف نشده است.
معنای عرفی آنها مورد نظر است.
۱-۳-۱-۲ آلودگی هوا
وجود و پخش یک یا چند آلاینده در هوای آزاد به مقدار و مدتی که بیش از حد مجاز و مقرر باشد
و کیفیت آن را به طور زیانآور برای انسان» گیاهان, جانوران و سایر موجودات یا آثار و ابنیه تغییر
دهند.
۲-۳-۱-۲ آلودگی صوتی
پخش و انتشار هر گونه صوتء صدا و ارتعاش مربوط به آن که بیش از حد مجاز و مقرر باشد.
فرایند کلی شناسانی؛ تحلیل و سنجشن ریسک:
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۴-۳-۱-۲ اقدامات کنترلی عوامل زبان آور محیط کار
اقداماتی که آلایندههای محیط کار را به مقدار کمتر از حدود مجاز مواجهه شغلی کاهش دهد.
۵-۳-۱-۳ ایمنی
عبارت است از:
الف: مصون و محفوظ بودن کلیه کارگران و افرادی که به نحوی در کارگاه ساختمانی با عملیات
ساختمانی ارتباط دارند.
با ؛ مصون ۲ محفوظ بودن کلیه افرادی که در شعاع موتر کار گاه ساختمانی غعبور و مرور فعالیت
پ : حفاظت و مراقبت از ابنیهء خودروهاء تاسیسات. تجهیزات و نظایر آن در داخل یا مجاورت
کارگاه ساختمانی.
۶-۳-۱-۲ برجسب گذاری
درج اطلاعات و خواص هر ماده یا ترکیب شیمیایی روی ظرف یا بسته حاوی آن.
۷-۳-۱-۲ برگ اطلاعات ایمنی مواد
کاربردی و قابل استفاده در موارد عادی و اضطراری.
۸-۳-۱-۲ بهداشت کار. رهداشت حرفهای
تامین» حفظ و ارتقای سلامت نیروی کار از طریق شناسائی» ارزیابی و کنترل عوامل زیانآورء
بیماری که براثر اشتغال در محل کار برای کارگر به وجودآمده یا تشدید شده و عامل اصلی و
مرتبط با آن در محل کار به عنوان عامل زیانآور موجود باشد.
۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳ کلیات
۱-۳-۱-۲ پسماند
بوده و از نظر تولید کننده زائد تلقی میشود.
۱-۳-۱-۲ پیکربند
دارای قلابهای متصا کننده به آن< تحهیزات سامانههای کار در ارتفاع که همان حمایل بند کامل
بدن میباشد.
۱۳-۳-۱۴۲۳ پیمانکارجزء
از عملیات ساختمانی را عهدهدار میشود.
۱۳-۳-۱۲ تجهیزات حفالت فردی
وسایلی که کارگران افراد خویش فرما و سایر کسانی که در کارگاه ساختمانی فعالیت میکنند یا
برای حذف تماس و مواجهه با این عوامل و کاهش مخاطرات استفاده کنند.
۱۴-۳-۱۲ تعلیق کار
توقف موقت تمام پا قسمتی از عملیات ساختمانی که به هر علت حداکثر تا مدت ۶ ماه به طول
انحامد.
۱۵-۳-۱۲ تعطیلی کارگاه ساختمانی
توقف کلیه عملیات ساختمانی که به هر علت بیش از ۶ ماه به طول انجامد.
۱۶-۳۱-۲۳ حادئه
رویداد غیر عمد و غیر منتظره که باعث خسارت مالی پا صدمه جانی یا هر دو شود.
سم
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۱۷-۳-۱۳ حادثه ناشی از کار
رویدادی که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای شاغلان یا درحین کمکرسانی به افراد
حادثهدیده در کارگاه ساختمانی یا هنگام ایاب و ذهاب کارگران به کارگاه ساختمانی اتفاق افتد و
باعث خسارت مالی یا صدمه جانی یا هر دو شود.
۱۸-۳-۱۲ حدود مجاز مواجهه شغلی
مقادیر حداقل قابل قبول عوامل آلاینده و مخاطره آمیز که توسط وزارت بهداشت. درمان و آموزش
پزشکی یا سازمان حفاظت محیط زیست تعیین و ابلاغ میشود.
۱۹-۳-۱-۲۳ حفانلت
اقدامات و عملیاتی که به منظور نگهداری و مراقبت از افرادء اشیاء اموال, ابنیه. وسایل و تجهیزات.
گیاهان و جانوران در برابر خطرهای ناشی از عملیات ساختمانی و پیشگیری از حوادث و
بیماریهای ناشی از این عملیات. اجرا میشود.
۲۰-۳-۱۲ حفانلت محیط زبست
شناسایی و کنترل عوامل تهدیدکننده محیط زیست و انجام تمهیدات و اقدامات لازم برای حفظ
آن از جمله آلودگی هواء آب. خاک و آلودگی صوتی ناشی از عملیات ساختمانی.
۲۱-۳-۱-۲ خطر
شرایطی که دارای احتمال یا امکان آسیب و صدمه به افراد. خسارت به وسایل, تجهیزات. بناها و از
بین بردن مواد یا کاهش کارایی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده. باشد.
۲۲-۳-۱۲ خویش فرما
شحص حفیقی دارای پروانه مهارت فنی و صلاحیت ایمنی در امور پیمانکاری که در کار گاه
ساختمانی بدون به کارگیری کارگر و طبق قرارداد پیمانکاری» وظیفه انجام بخشی از عملیات
ساختمانی را بر عهده میگیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳ کلیات
۳-۳۲ رپسگ
رویداد یا مواجهه با عوامل زیانآور در پیامدهای حاصل از آن.
۲۴-۳-۱۲ سازه موقت
سازهلی که در تحجهیز کارگاه ساختمانی برای اجرای عملیات اصلی یا حفاظتی به صورت موقت
احداث شود.
۲۵-۳-۱۲ سامانه متوقف کننده
تجهیزات فردی یا عمومی جذب کننده انرژی ناشی از سقوط به منظور کاهش صدمات و جراحات
وارد به عامل کار.
۲۶-۳-۱۲ سرپرست آیمنی
محیط زیست و پایش رعایت الزامات مربوط به آن در کارگاه ساختمانی شاغل در مجموعه مجری .
۲۷-۳-۱۲ سطح مبنا
اولین سطح ایمن زیر جایگاه کار یا سکوی کار در ارتفاع.
۲۸-۳-۱۲ شخص دارای صلاحیت
الف- پروانه اشتغال به کار مهندسی یا کاردانی یا تجربی در رشته مربوط از وزارت راه و شهرسازی.
و محیط زیست از وزازت بهداشت. دزمان و آموزش پزشکی.
پ- بروانه مهارت فنی از وزارت تعاون»؛ کار و رفاه اجتماعی در رشته ساختمان.
ت- گواهینامه رانندگی یا گواهی ویژه هدایت و کار با ماشین آلات ساختمانی از اداره راهنمایی و
رانندگی.
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۲۹-۳-۱۲ شعاع موثر
مجاورت یا فاصلهای از کارگاه ساختمانی که هریک از عملیات ساختمانی حسب مورد درآن
محدوده تاثیرگذار است و احتمال ایجاد خطر را دارد.
۳۰-۳-۱۴۲۳ شیوه نامه بهداشتی ( پروتکل بهداشتی )
مجموعه اقداماتی که در راستای اجرای الزامات بهداشتی درکارگاه ساختمانی با هدف پیش گیری
از بیماریهای شغلی یا سایر بیماریهای واگیر و غیر واگیر توسط وزارت بهداشت. درمان و آموزش
پزشکی تدوین و ابلاغ میشود.
۳۱-۳-۱۲ صاحبکار
شخص حقیقی یا حقوقی مالک یا مالکان ملک مورد ساخت. نماینده یا قائم مقام قانونی مالک یا
مربوط به آن را طبق قرارداد به مجری واگذار میکند. در صورتیکه صاحبکار دارای بروانه اشتغال
به کار در زمینه اجرا و صلاحیت ایمنی باشد و خود راسا عملیات اجرائی را عهدهدار شود. مجری
نیز محسوب میشود.
۳۲-۳-۱۲ عملیات ساختمانی
تحریب (برچیدن). خاکبرداری. خاکریزی. گودبرداری. حفالت گودبرداری. بیسازی. احدات
محوطهسازی و ساخت قطعات پیشساخته در محل کارگاه ساختمانی حفر چاهها و محاری آب و
۳۳-۳-۱۲ کار در ساعت غیر عادی
کار بین ساعت ۲۲ لغایت ۶ بامداد روز بعد.
۳۵-۳-۱۲ کارفرما
شخص حقیقی یا حقوقی که یک یا چند نفر کارگر را در کارگاه ساختمانی به درخواست و حساب
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳ کلیات
۳۶-۳-۱۲ کارگاه ساختمانی
مجوز از مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان برای انبار کردن مصالح یا استقرار تجهیزات و
ماشینآلات در معابر مجاور کارگاه. این محلها نیز جزم کارگاه ساختمانی محسوب میشود.
۳۷-۳-۱۲ کارگر
شخص حقیقی که درکارگاه ساختمانی به هرعنوان در مقابل دریافت حقالسعی به درخواست و به
حساب: کارفرما کاز میکند,
۳۸-۳-۱۲ کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار
طبق آییننامه " کمیته حفاظلت فنی ۳ بهداشت کار" مصوب وزارت تعاون. کار ۲ رفاه اجتماعی ۲
وزارت بهداشت. دزمان و آموزش پزشکی و تایید شورای عالی حفاظت فنی تشکیل میشود.
۳۹-۳-۱۲ کمربند ایمن,
وسیلهای, از جنس الیاف: طبیعی, پا مضنوعی پا ترکیبات پلیمری, که در اناخیه کمر قرق ابسته
میشود.
۴۰-۳-۱۲ گاز زدگی
۴۱-۳-۱۲ گرد و غبار
۴۲-۳-۱۲مجری
اشخاص حقیقّی یا حقوقی و دفاتر مهندسی دارای صلاحیت اجرای ساختمان از وزارت راه و
شهرسازی, که از طریق عقد قرارداد با مالکان به یکی از اشکال با مصالحء بدون مصالح یا
دستمزدی یا به صورت پیمان مدیریت مسئولیت انجام عملیات اجرایی را بر اساس مقررات ملی
ساختمان؛ محتوای پروانه ساختمان» نقشههای مصوب و سایر شرایط و مدارک معتبر منضم به
قرارداد برعهده دارند.
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۴۳-۳-۱۲ محل کار
محلی در محدوده کارگاه ساختمانی که در اختیار کارفرمای کارگر باشد و کارگر به درخواست و به
حساب کارفرما در آنجا مشغول کار باشد و برای انجام کار به آنجا وارد شود.
۴۴-۳-۱۲ محیط زبست
فضای شامل موجودات زنده - انسان: گیاهان وجانوران مواد غیر زنده - آب. خاک وهوا منابع
۴۵-۳-۱۲ مخاطره
۴۶-۳-۱۲ مدیریت ریسک
منظور حذف یا کاهش اثر ریسک. کنترل و بازنگری اقدامات و مستندسازی آنها.
۴۷-۳-۱۲ مرجع دارای صلاحیت
طبق قانون مصوب قوه مقننه یا مآذون از آن میباشد.
۴۸-۳۲-۱۲ مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان
مرجع دارای وظیفه قانونی صدور پروانه ساختمان و نظارت و کنترل بر امر ساختمانسازی در
محدوده مورد عمل خود.
۴۹-۳-۱۲ معاینه سلامت شغلی
معاینه و انحام آزمایشهای پزشکی شاغلان در کارگاه ساختمانی طبق مصوبات وزارت بهداشت.
درمان و آموزش پزشکی و ضبط نتایج آن در پرونده پزشکی شاغل,
۵۰-۳-۱۲ ملک مجاور
املاک یا گذرهای اطراف ملک موضوع احداث بنا که دارای حد مشترک با آن ملک باشد.
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲ کلیات
۵۱-۳-۱۲ ناظر
مندرج در پروانه اشتغال به کار خود نظارت میکند.
۲-۳-۱-۲ ۵ نشانههای ایمنی ( علائم ایمنی )
۵۳-۳-۱۲ وسایل و تجهیزات
ابزان ماشینآلات. وسائل دسترسی و تجهیزاتی که در کارگاه ساختمانی استفاده میشود.
۴-۱-۲۳ اقدامات قبل از اجرا و اخذ مجوزهای خاص
۱-۴-۱-۲ مجری قبل از شروع عملیات ساختمانی باید اقدامات زیر را انجام دهد:
ارزیابی و اقدامات کنترلی لازم به منظور حذف و کاهش اثر ریسک را بهعمل آورد. در صورتی که
اقدامات کنترلی به منظور حذف و کاهش اثر ریسک بهدست آمده از فرایند فوق با مفاد این مبحث
مغایرت داشته باشد. ملاک رعایت مفاد این مبحث است. مگر اینکه نتایج به دست آمده در جهت
کاهش بیشتر ریسک باشد که در این صورت رعایت آن الزامی است.
ب: مفاد سایر مباحث مقرارت ملی ساختمان مرتبط با فصول این مبحث را بررسی کند چنانجه با
مفاد این مبحث مغایرت داشته باشد ملاک رعایت مفاد این مبحث است مگر اینکه رعایت مفاد
مبحث مذکور در جهت کاهش بیشتر ریسک باشد که در این صورت رعایت آن الزامی است.
پ: کلیه پروانهها و مجوزهای لازم به منظور اجرای عملیات ساختمانی, تخلیه و انبارکردن مصالح.
تجهیزات. توقف ماشینآلات ساختمانی در بیادهروهاء خیابانها و سایر فضاهای عمومی, استفاده
از تسهیلات عمومی و همجنین کار در شب را از مراجع ذیربط اخذ کند. مسدود یا محدود نمودن
پیادهروها ۲ معابر عمومی با رعایت مغاد بند ۱-۲-۲-۳ مجاز خواهد بود.,
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
تِ طرح و نقشههای تحهیزکا رگا روش تخریب (برچیدن)» نحوه حفاظت از شهر رودخانههاء
قنوات. درختان داخل و مجاورکارگاه ساختمانی» پلان و عمق کودبرداری و نحوه حفاظت از
دیوارههای گود و پایداری آنها را توسط شخص دارای صلاحیت و با تائید وی تهیه کند.
طورکتبی به صاحبکار و مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان اعلام کند.
ج: برنامه زمانبندی کار ساختار سازمانی اجرای کار شرح وظایف و مسئولیتهای کارکنان
کلیدی و مستندات مربوط به تایید صلاحیت آنها را بطورکتبی به صاحب کار و ناظر اعلام کند.
چ پوشش بیمه مسئولیت مدنی و شحص تالث کارگاه ساختمانی. همجنین بیمه اجباری کارگران
ساختمانی را راسا تهیه کند.
ح: قطع یا جابجایی انشعاب آب. برق؛ گاز و سایر تاسیسات زیر بنایی را قبل از تخریب و
گودبرداری تا حصول نتیجه از سازمانهای ذیربط پیگیری کند.
۲-۴-۱-۳ مجری موظف است کلیه نقشههای ایمنی, نقشهها و مشخصات فنی و جزئیات اجرائی
وسایل ۲ سازههای حفاظتی موقت را قبل از ساخت. نصب ۰ استفاده» از نظر ایستایی از طریق
شخص دارای صلاحیت ۳ با تائید وی تهیه کند. نقشهها ۲ مشخصات فنی راهرو سرپوشیده» حصار
حفاظتی و داربست باید به تایید مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان نیز برسد.
موضوع بندهای ۱-۳-۱-۱۲ و ۲-۴-۱-۱۲ را طی نامه کتبی به ناظر تحویل دهد.
۱-۵-۱-۲ محری با عقمّد قرارداد پیمانکاری با صاحب کار اجرای عملیات ساختمانی را بر اساس
پروانه ساخنمان, نقشههای مصوب. مقررات ملی ساختمان و سایر شرایط و مدارک منضم به
قرارداد برعهده میگیرد و پاسخگوی کلیه مراحل اجرای کار به ناظرء مرجع صدور پروانه و کنترل
ساختمان و سایر مراجع مربوط میباشد. همچنین مجری میتواند برای انجام هر بخش و یا هر
دارای صلاحیت اقدام نماید.
۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲ کلیات
۲-۵-۱-۲ در هر کارگاه ساختمانی مجری موظف است اقدامات لازم را به منظور حفظ و تأمین
۳-۵-۱-۲ هرگاه یک یا چند پیمانکار جزء به طور همزمان. در یک کارگاه ساختمانی مشغول به
کار باشند. هر پیمانکارجزء در محدوده پیمان خود وظیفه و مسئولیت اجرای مقررات مربوط به
ایمنی, بهداشت کار و حفاظت محیط زیست را بر عهده دارد. پیمانکاران جزء که بطور همزمان در
یک کارگاه ساختمانی مشغول فعالیت هستند. باید در اجرای مقررات مذکور با یکدیگر همکاری
کنند و مجری نیز وظیفه و مسئولیت تامین ایمنی کلی کارگاه ساختمانی و مراقبت و ایجاد
هماهنگی بین آنها را دارد. برقراری پوشش بیمه مسئولیت مدنی و شخص ثالک از وظایف و
مسئولیتهای مجری, پیمانکاران جزء و سایراشخاص مربوط نمیکاهد.
۴-۵-۱-۲ مجری و کارفرمایان کارگران در کارگاههای ساختمانی موظفند. فقط اشخاص دارای
صلاحیت را براساس پروانه اشتغال به کار یا پروانه مهارت فنی یا گواهی ویژه آنان در عملیات
ساختمانی به کارگمارند. همجنین شاغلان در کارگاههای ساختمانی باید آموزشهای ایمنی.
بهداشت کارء حفاظت محیط زیست. اطفاء حریق و کمکهای اولیه را فراگرفته و حسب مورد
دارای گواهینامههای معتبر باشند.
۵-۵-۱-۲ مجری و سایر کارفرمایان کارگران در کارگاههای ساختمانی موظفند. برای تأمین
ایمنی» سلامت و بهداشت کارگران. و سایر افراد حاضر در کارگاه وسایل و تجهیزات لازم را بر
اساس مقررات این مبحث تهیه کنند و به آنان تحویل دهند. همچنین چگونگی کاربرد این وسایل
و رعایت الزامات مربوط را راسا یا از طریق مراکز آموزشی معتبر به کارگران خود آموزش دهند و
در مورد استفاده از وسایل و تجهیزات و رعایت مقررات ایمنی, بهداشت کار و حفظ محیط زیست
توسط آنان نظارت کنند. کارگران و تمامی افراد نیز ملزم به نگهداری و استفاده از وسایل مذکور و
۶-۵-۱-۲ محری در کلیه کارگاههای ساختمانی باید فرد دارای صلاحیتی را به عنوان سرپرست
در کارگاههای ساختمانی با زیربنای کمتر از ۳۰۰ مثر مربع. مجری با داشتن صلاحیت مربوط
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
میتواند راسا این وظیفه را عهدهدار شود. تعیین و معرفی سرپرست ایمنی رافع وظایف و
مسئولیتهای مجری نیست.
۷-۵-۱-۲ در صورت احتمال وقوع حادثه. مجری موظف است تا تأمین ایمنی و حفاظت لازم.
فورا کار را در تمام یا قسمتی از کارگاه ساختمانی که مورد ایراد و اعلام خطر یا احتمال بروز
حادثه واقع شده متوقف و از ادامه عملیات ساختمانی در موضع خطر خودداری یا جلوگیری کند.
همچنین کارگران را از محل خطر دور نموده و اقدامات لازم را برای رفع خطر به عمل آورد.
انجام اقدامات فوری برای رفع خطرء مراتب را بطور کتبی به ناظرء مرجع صدور پروانه و کنترل
۹-۵-۱-۳ ناظر موظف است مجوز شروع عملیات ساختمانی یا برگ شروع به کار را صرفا پس از
اخذ مجوزهای موضوع بندهای ۲-۳-۱-۱۲ و ۹-۳-۲-۱۲ الف و ۲-۱-۸-۱۲ از مجری, صادر کند و
به مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان تحویل دهد.
غیرعادی کار را بدهد. در صورت انجام کار در ساعت غیر عادی, باید روشنایی لازمء امکان برقراری
ارتباط و نیز تمام خدمات مورد نیاز کارگران فراهم کند.
۱-۵-۱-۳ ناظر موظف به نظارت بر اجرا و رعایت مقررات این مبحث در عملیات ساختمانی
می.باشد: هرگاه ناظر در اجرای عملیات ساختمانی مواردی را خلاف این مبخت مشاهده کند باید
ضمن تذکر کتبی به مجری, مراتب را به مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان گزارش دهد.
۱۳-۵-۱۳ شهرداری و سایر مراجع صدور پروانه و کنترل ساختمان و سازمان نظام مهندسی
ساختمان استان باید برعملکرد مجری و ناظر نظارت نموده» در صورت وجود تخلف مراتب را برای
رسیدگی و صدور رای به شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان استان اعلام کنند.
حسب مورد مسئولیت وظایفی را که در این مبحث برعشده آنان قرار داده شده است: دار میباشند
۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳ کلیات
۱۴-۵-۱۴۲۳ رعایت و اجرای کلیه مفاد این مبحث به عهده مجری میباشد مگر اینکه در متن
مربوطه به صراحت برعهده شخص یا مرجع دیگری قرارداده شده باشد.
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
ی ۰
: و ۷
۰ ۰
ار
را مد
7
ای ده
۱ که
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۲-۲ ایمنی
۱-۲-۲ کلیات
۱-۱-۲-۳ مجری باید شرایط و مخاطرات احتمالی محیط کار و ارزیابی ریسکهایی را که ممکن
است از این مخاطرات به وجود آید. شناسائی کند و اقدامات بیشگیرانه مناسب برای حذف
مخاطرات احتمالی و به عبارت دیگر آمدیریت ریسک" را انجام دهد.
۲-۱-۲-۲ مجری موظف است به منظور تامین ایمنی, بهداشت کار و حفاظت محیط زیست در
داخل و اطراف کارگاه ساختمانی, مطابق مفاد مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) با
استفاده از نشانههای ایمنی (علائم ایمنی) هشدار دهنده الزام کننده و آگاه کننده پیامرسانی موتر و
۳-۱-۲-۳ کارگاه ساختمانی باید با رعایت مفاد بخش ۹-۵-۱۲ به طور مطمئن و ایمن محصور
شود و از ورود افراد متفرقه و غیر مسئول به داخل آن جلوگیری گردد.
قسمتی از ساختمان در حال احدات یا تعمیر که با اخذ مجوز از مرجع صدور پروانه و کنترل
ساختمان بهرهبرداری میشود. الزامی است.
۵-۱-۲-۲ حفظ ایمنی, بهداشت کار و حفاظت محیط زیست. در زمانهای *" تعلیق کار" یا
"تعطیلی کارگاه ساختمانی " الزامیاست.
۳-۲-۲ ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی
۱-۲-۲-۳ مسدود یا محدود نمودن موقت پیاده روها ۳ سایر معابر ۰ فضاهای عمومی. برای
تخلیه مصالح وسایل و تجهیزات یا انجام عملیات ساختمانی ممنوع است. مگر با اخذ مجوز از
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲ ایبمنی
الف: وسایل تجهیزات و مصالح ساختمانی باید در جایی قرار داده شود که برای عابران. خودروهاء
تأسیسات و تجهیرزات عمومی, درختان, بناهاء املاک و ساکنان مجاور کارگاه ساختمانی و
همحجنین محیط زیست مخاطره نداشته باشد.
ب: مانع دسترسی به تاسیسات و تجهیزات شهری از قبیل آب و برق و گازء فاضلاب. شیرهای
آتشنشانی همجنین مانع دیده شدن علائم راهنمایی و رانندگی نشود.
پ: در شب و روز با علائم درخشان و چراغهای قرمز احتیاط مشخص شود.
ت: اگر نیاز به تخلیه مصالح ساختمانی در معابر عمومی یا مجاور کارگاه ساختمانی باشد. باید از
ث: در مواردی که پایههای داربست (موضوع بخش ۲-۷-۱۲) در معابر عمومی قرار گیرد. باید با
استفاده از وسایل موْتر از جا به جا شدن و حرکت بیایههای آن. جلوگیری شود. همچنین
اقدامات لازم برای جلوگیری از برخورد عابران با پایههای داربست یا بروز حادثه در اینگونه
برخوردها انجام شود.
یک یا چند مورد از اقدامات زیرانجام شود:
ب: قرار دادن نردههای حفاظتی متحرک در فاصله مناست از محوطه خطر و نصب چراعهای
چشمک زن یا سایرعلائم هشدار دهنده.
پ: نصب علائم آگاهی دهنده و وسایل کنترل مسیر در فاصله مناسب.
۴-۲-۳-۳ در موارد زیر احداث راهروی سرپوشیده موقت در راه عبور عمومی در تمام طول و
عرض مجاور کارگاه ساختمانی, با رعایت مفاد بخش ۴-۵-۱۲ الزامی است:
۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
الف: در صورتی که فاصله بنای در دست تخریب از معابر عمومی کمتر از ۴۰ درصد ارتفاع آن باشد.
ب: در صورتی که فاصله بنای در دست احداث یا تعمیریا بازسازی از معابر عمومی کمتر از ۲۵
درصد ارتفاع آن باشد.
۴-۲-۲-۲ در صورتی که راه عبور عمومی محدود یا مسدود شده باشد. باید راه عبور موقت در
۵-۲-۲-۳ بر روی محلهای حفاری که در معابر عمومی برای استفاده از تسهیلات عمومی یا
نصب انشعابات صورت میگیرد. باید حسب مورد یک پل موقت عبور عابر پیاده یا تردد خودروها
با نرده حفاظتی با مقاومت و ایستایی لازم نصب شود. عرض این پل باید برای عبور عابر پیاده
حداقل ۱/۵ متر یا عرض پیاده رو و برای تردد خودرو متناسب با عرض معبر موجود باشد. سازه
این پل و نرده حفاظتی آن باید توسط شخص دارای صلاحیت محاسبه و پس از مهر و امضای
وی به تایید مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان برسد.
۶-۲-۲-۲ بیرونزدگی هریک از اجزاء سازههای موقت از قبیل حصار حفاظتی موقت کار گاه
ساختمانی سرپوش حفاظتی و داربست از محدوده بنای در دست ساخت ممنوع است. مگر با
رعایت مفاد بندهای ۱۲-۲-۱۲ و ۲-۲-۲-۱۲ و ۲-۲-۱۲- ۲و شرایط زیر:
الف: فاصله عمودی بیرونزدگی از روی سطح پیاده رو نباید کمتر از ۲/۵ متر و از روی سطح
سواره رو کمتر از ۴/۵ متر باشد.
ب: درها و پنجرهها نباید از داخل کارگاه ساختمانی به سمت کَذر عمومی باز شود.
۲-۲-۲ جلوگیری از سقوط افراد
۱-۳-۲-۲ قسمتهای مختلف کارگاه ساختمانی و محوطه اطراف آن از قبیل پلکانهاء سطوح
شیبدار دهانههای باز در کف طبقات. چاههای آسانسور اطراف سقفها و دیوارهای باز و نیمه تمام
طبقات. حفاریها و گود برداریها که خطر سقوط افراد را در بردارد: باید تا زمان پوشیده شدن و
۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲ ادمنی
الف: مفاد بخشهای ۲-۵-۱۲ و ۶-۵-۱۲ با پوششها یا نردههای حفاظتی محکم و مناسب و
حسب مورد با استفاده از شبرنگهاء چراغها و تابلوهای هشداردهنده مناسب و قابل رویت در طول
روز و شب. حفاظت شود.
ب: در کلیه موارد فوق. چنانجه احتمال سقوط و ریزش ابزار کار یا مصالح ساختمانی وجود داشته
باشد. باید موقتاً نسبت به نصب پاخورهای مناسب طبق ضوابط مندرج در بخش ۳-۵-۱۲ اقدام
گردد.
۲-۳-۲-۲ بارگذاری بیش از حد تعیین شده در نقشهها. روی هرگونه اسکلت. چوب بست.
حفاظ نرده» پوششهای موقتی سرپوش دهانهها و گذرگاهجا و9 نظایر آن ممنوع است.
۴-۳-۲-۲ برای نامین ایمنی و جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز به کارگاه ساختمانی, باید مراقب
یا مراقبانی در تمام طول روز و شب به کار گمارده شود.
۴-۳-۲-۲ کارگاه ساختمانی یا قسمتهای ساخته شده آن. نباید در شرایطی که خطری ایمنی.
بهداشت کار و محیط زیست را تهدید کند. به حال خود رها شود.
۴-۲-۲ پیش گیری از آتش سوزی. سوختگی و برق گرفتگی
۱-۴-۲-۲ کلیات
برای پیشگیری از آتشسوزی, سوختگی و برق گرفتگی رعایت ضوابط زیر الزامی است:
الف : برای پیش گیری از آتشسوزی, سوختگی و برق گرفتگی رعایت مفاد بخشهای ۲-۱۱-۱۲ و
ب: در کلیه محلهایی که خطراتش سوزی وجود دارد. کشیدن سیگار و روشن کردن آتشهای رو
باز, روشن کردن وسایل روشنایی غیر محصور و وسایل گرمایشی غیر ایمن ممنوع است. در این
محلها باید تابلوهای هشداردهنده از قبیل «خطر آنش سوزی». «سیگار نکشید» و «آتش روشن
نکنید» با رعایت ضوابط مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان( علائم و تابلوها) نصب شود.
۷-۴-۲-۲ الزامیاست.
۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
ت رعایت " آییننامه پیشگیری ۲ مبارزه با آنش سوزی در کار گاهها" مصوب شورای عالی حفاظظت
فنی الزامی میباشد.
محلهای مجاز حمل شود. سوزاندن این مواد در محل کارگاه ساختمانی ممنوع است.
ج: جمع آوری و انبارکردن روغن» گریس» پارچههای روغنی» نخالههای آلوده به روغن؛ مواد نفتی
و نظایر آن روی وسایل و تجهیزات ساختمانی یا در مجاورت آنها ممنوع است.
چ: انبار کردن و نگهداری موقت مواد و مصالح قابل احتراق و اشتعال از قبیل مواد سوختی, روغن»
رنگ. تینره چسب. کاغذ دیواری,» پلیاستایرن و سایر مواد پلیمری» چوب وگونی باید با رعایت
آئیننامه " پیشگیری و مبارزه با آتشسوزی در کارگاهها "مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام
ح: انبار کردن مواد و مصالح قابل احتراق و اشتعال در طبقات پائینتر از زیرزمین سوم و عمق بیش
از ٩ متر از تراز متوسط زمین یا بالاتر از طبقه ششم و ارتفاع بیش از ۲۳ متر از تراز متوسط زمین
۲-۴-۲-۲ مایعات قابل اشتعال
در نگهداری و کار با مایعات قابل اشتعال ضوابط ازیرالزامی است:
الف: موتور ماشینآلات ساختمانی باید قبل از سوختگیری خاموش شود و ازریختن مواد سوختی
روی اگزوز و قسمتهای داغ موتور جلوگیری گردد.
ب: مایعات با نقطه شعله زنی کمتر از ۷ درجه سانتیگراد. نباید در سطح زمین نگهداری شود.
مگر به صورت محدود در ظرفهای کمتر از ۱۸ لیتر و داخل ظروف یا مخازن حفاظطت شده.
پ: خروجی و سرریز مخازن سوخت نباید در جایی تعبیه شود که مواد سوختی روی موتور
اگزوزء تابلو برقء کلید برقء باطری و سایر منابع ایجاد جرقه, بریزد.
از قبیل کبریت: فندک: سیگار پیلوت گازء چراغ و وسایل ابرقی جرقه زا استفاده شود.
۱۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳۲۳ ابمنی
محفوظ باشد و روی آنها برچسب گذاری شود.
ج: محل نگهداری مایعات قابل اشتعال باید به زهکش و سامانه هدایت مایعات به مخزن مخصوص
مجهز شود. در مجاورت مخزن جمعآوری مایعات قابل اشتعال باید خاموشکننده فوم و پودر
شیمبایی خشک با ظرفیت مناسب«جانمایی گرادد:
چ: در نگهداری و استفاده از مایعات قابل اشتعال» رعایت مفاد " آئیننامه کار با مواد خطرناک و
مواد قابل اشتعال و انفجار "مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی است.
۲-۴-۲-۲ وسابل گرم کننده موقت
هنگام استفاده از وسایل گرم کننده موقت ضوابط زیر باید رعایت شود:
الف: زمانی که در محل کار از بخاری یا هر وسیله گرم کننده به طور موقت استفاده میشود. باید
کلیه ضوابط و مقررات مربوط از قبیل درجه حرارت. فاصله وسیله گرم کننده تا مواد قابل اشتعال
و خروج گازهای مضر رعایت گردد.
ب: وسایل گرم کننده موقت از قبیل بخاریهاء در موقع استفاده باید به نحو مطمئن روی کف
قرار داده شود. تا امکان واژگون شدن آنها وجود نداشته باشد. وسایل گرم کننده برقی باید
استاندارد باشد. استفاده از وسایل برقی دست ساز ممنوع است.
پ: استفاده از وسایل گرمایشی با سوخت گاز یا نفت فاقد دودکش در فضاهای کاملاً بسته: بدون
تهویه کافی جوا ممنوع است.
ت: ریختن نفت در بخاریهای نفتی روشن ممنوع است.
۴-۴-۲-۲ پخت قیر و اسفالت
پخت قیر و آسفالت در کارگاههای ساختمانی باید با رعایت ضوابط زیر انجام شود:
الف: بشکه و دیگ پخت قیر و آسفالت باید در جای خود محکم شده باشد. به طوری که هیچ
۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
ب: بشکه و دیگ بخت قیر و آسفالت در موقع استفاده باید در خارج از ساختمان و در فضای باز
قرار داده شود. قراردادن آن در معابر و فضاهای عمومی ممنوع است.
پ: در موقع کار با دیگ پخت قیر و آسفالت باید وسایل خاموش کردن آتش از قبیل خاموش کننده
پودن گاز یا سطل خاک در دسترس باشد.
ت: شیلنگ مشعلی که برای پخت قیر و آسفالت و نصب عایق رطوبتی استفاده میشود. باید بازدید
باشد و تهویه به طور کامل و کافی انجام شود.
ج: بالا بردن آسفالت یا قیر داغ توسط کارگر از نردبان ممنوع است.کارگران شاغل به گرم کردن
قیر» پخت. حمل و پخش آسفالت و نصب عایقهای رطوبتی باید به دستکش و ساعد بند و کفش
چ : برای گرم کردن بشکه محتوی قیر جامد باید ابتدا قسمت فوقانی قیر در بشکه ذوب شود و
ازحرارت دادن و تابش شعله به قسمتهای زیرین ظرف قیر در ابتدای کار خودداری شود.
ح هنگام حرارت دادن بشکه قیر در آن باید کاملاً باز باشد. بعلاوه دربوش کاملاً مناستب ۰
محفوظ و دستهدار باید در دسترس باشد تا درصورت آتش گرفتن و شعله کشیدن قیر بتوان
فوراً با قراز دادن آن» آتش:را خفه: کرد.
ی سطل مخحصوص حمل قیر ۱( آسفغالت داع. علاوه بر دسته اصلی مقماوم در برابر حرارت: باید
دارای دسته کوچکی در قسمت تحتانی باشد تا تخلیه آن براحتی انجام شود.
د: کارگران پخت قیر و آسفالت پس از پایان کارء مجاز به پاکسازی لباسی که بر تن دارند با مواد
قابل اشتعال از قبیل بنزین نمیباشند. در اینگونه موارد باید ابتدا لباس خود را از تن خارج و
۲۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳۲۳ ابمنی
۵-۴-۲-۲ عایقهای رطوبتی
الف: در استفاده از انواع عایق رطوبتی در قسمتهای مختلف ساختمان باید ضوابط ایمنی مربوط
به جریان هوا و تهویه مناسب. حمل, بارگیری و تخلیه نحوه نگهداری و انبار کردن بر اساس
ب: در کار با انواع عایقهای رطوبتی اقدامات مربوط به پیش گیری از ایجاد آتشسوزی و گاززدگی
۶-۴-۲-۲ دیگهای بخار
دیگ بخار و آب گرم اعم از اینکه به صورت موقت یا دائم استفاده شود.ء باید توسط اشخاص دارای
صلاحیت و با رعایت الزامات مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان (تاسیسات مکانیکی) و
"آئیننامه حفاظتی دیگهای بخار " مصوب شورای عالی حفاظت فنی نص. راه اندازی ۱( بهرهبرداری
شود. همجنین الزامات نگهداشت آنها باید در دوره بهرهبرداری رعایت شود.
۷-۴-۲-۲ برشکاری و جوشکاری با گاز و برق
در برشکاری و جوشکاری با گاز و برق رعایت ضوابط زیر الزامی است:
الف: قبل از شروع عملیات جوشکاری یا برشکاری حرارتی باید کلیه وسایل و ابزارهای
اندازهگیری فشاره شدت جریان و نظایر آن: همجنین شیلنگهای گاز و هوا کنترل شود.
دستگاهها و تجهیزاتی که برای جوشکاری و برشکاری استفاده میشود باید به طور مرتب و بر
اساس شیوهنامه کارخانه سازنده بازرسی ۵ کنترل گردد.
ب: کارگران جوشکار هنگام کار باید لباس کار مقاوم در برابر آتش و جرقه براتن داشته و نیز
مجهز به سایر وسایل حفاظت فردی از جمله کفش, عینک. نقاب و دستکش ساقدار حفاظتی
مطابق با ضوابط مندرج در فصل ۴-۱۲ باشند. لباس کار جوشکاران باید عاری از مواد روغنی,
نفتی و سایر مواد قابل احتراق و اشتعال باشد.
پ: در مکانهایی که مواد قابل احتراق و اشتعال نگهداری میشود یا در نزدیکی مواد یا
دستگاههایی که بخار یا گازهای قابل اشتعال و قابل انفجار تولید میکند: باید از عملیات
جوشکاری و برشکاری حرارتی خودداری شود.
۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
ت در مواردی که امکان دورکردن مواد قابل احتراق ۲ اشتعال از محوطه جوشکاری ۰ برشکاری
حرارتی وجود ندارد. برای جلوگیری از خطرهای احتمالی. این مواد باید با صفحات ۳( مواد مقاوم
در برابر آنش محصور و پوشانده شود. همجنین وسایل اطفاء حریق مناست ۱( کافی در محل
فراهم و یک فرد کمکی نیز در محل حاضر باشد.
ث: در مواقعی که جوشکاری روی فلزات دارای پوشش قلعء روی و نظایر آن انجام شود دود و
ج: قبل از جوشکاری یا برشکاری حرارتی روی ظرف یا مخزن خالی که قبلاا حاوی مواد قابل
اشتعال و انفجار بوده است و امکان وجود گازهای قابل اشتعال و انفجار درآن باشد. داخل آن باید
بطور کامل با بخار یا مواد موْئر دیگر شستشو داده شود و دریجههای آن کاملاً باز باشد.
چ: هیچ نوع ظرف بسته. حتی اگر عاری از مواد قابل اشتعال و انفجار باشد. نباید جوشکاری یا
برشکاری حرارتی شود مگر آنکه قبلاً منغذ کافی در آن ایجاد شده باشد.
ج: برای نشتیابی شیلنگ برشکاری و جوشکاری و اتصالات آن باید از کف صابون استفاده شود.
خ: در هنگام تعویض مشعل برشکاری و جوشکاری, باید جریان گاز از طریق شیر و رگلاتور قطع
شود. از روشهای خطرناک و غیر ایمن از قبیل خم کردن شیلنگ برای انسداد آن باید اکیداً
خودداری شود.
۵ برای روشن کردن مشعل برشکاری ۵ جوشکاری باید از فنداک یا شعله بیلوت (گیرانه) استفاده
رجه در هنگام جوشکاری برقی در فضاهای مسدود و مرطوب. دستگاه جوشکاری باید خارج از
محیط بسته قرار داده شود.
ر؛ بدنه دستگاه جوشکاری برقی باید دارای اتصال زمین موْئر و کابل آن دارای روکش عایق مقاوم
و بدون خوردگی و زدگی باشد.
ز: در پایان هرگونه عملیات جوشکاری و برشکاری, باید محل کار بازرسی و پس از اطمینان از
نبودن خطر آتش سوزی در اثر جرقههای ناشی از جوشکاری و برشکاری, این محل ترک شود.
۲۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲ ادمنی
باشد و کار با آنها صرفا توسط افراد دارای صلاحیت انجام شود.
س: در برشکاری و جوشکاری با گاز و برق رعایت "آئیننامه ایمنی جوشکاری و برشکاری گرم"
۸-۴-۲-۲ نگهداری و استفاده از سیلندر گاز نحت فشار
الف: شیر سیلندر باید با دست و بدون استفاده از چکش و آبزار دیگر باز یا بسته شود و در صورت
لزوم از آچارهای مخصوص استفاده شود.
ب: سیلندری که استفاده نمیشود. باید طوری در فضای آزاد خارج از بنا گذاشته شود که از
تابش مستقیم نور خورشید یا درجه حرارت زیاد و نیز وارد آمدن ضربه.ء محافظت شود.
پ: سیلندر نباید از هیچ ارتفاعی به پایین پرتاپ شود. برای بالا بردن و پایین آوردن سیلندر باید
از کلافهای مخصوص استفاده شود.
تِ سیلندر باید از محل جوشکاری و برشکاری فاصله کافی داشته باشد بطوری که جرقه. براده یا شعله
به آن نرسد. در صورتی که این امر امکان پذیر نباشد. باید از موانع ضد آتش استفاده شود.
ث: برای پیش گیری از خطر اشتعال و انفجار سیلندر گاز اکسیژن, باید از آلوده شدن شیرآلات و
اتصالات آن به روغن و گریس خودداری شود.
ج: سیلندر گاز باید بطور قائم و مطمئن در جای خود محکم شود تا از افتادن احتمالی آن
چ سیلندر گاز اکسیژن جز در هنگام جوشکاری یا برشکاری حرارتی. باید جدا از سیلندر یا
ح: چنانحه سیلندردارای نشت گاز باشد. باید بلافاصله از محل کار دور و در فضای باز و کاملاً دور
از شعله یا جرقه یا منابع حرارتزا به آهستگی و به تدریج تخلیه شود. استفاده از سیلندری که
وضعیت شیر آن نسبت به بدنه تغییریافته باشد. ممنوع است.
۲۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
خ: کلاهک سیلندر جز در هنگام استفاده, باید بر روی شیر سیلندرنصب شود.
استفاده شود. این اتصال هرگز نباید به جای بست با سیم بسته شود. مجموعه شیلنگ برای
بست فولادی با پوشش گالوانیزه با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۰۲۸۸ منطبق باشد.
ذ: در صورتی که نیاز به گرم کردن شیر سیلندر گاز استیلن باشده گرما دهی باید با آب گرم انجام
شود و هرگز نباید از شعله مستقیم استفاده شود.
۹-۴-۲-۲ خطلوط انتقال نیروی برق
در خصوص خطوط انتقال نیروی برق رعایت ضوابط زیر الزامی است:
الف: قبل از شروع عملیات ساختمانی مجری باید حریم خطوط برق عبوری از مجاورت ملک را
بررسی کند و پس از پیشبینیهای لازم برای اجرای عملیات ساختمانی و با اطلاع کتبی به ناظرء
عملیات ساختمانی را شروع نماید.
ب: کلیه هادیهاء خطوط و تأسیسات برقی در محوطه و حریم کارگاه ساختمانی باید برقدار
پ : برای جلوگیری از خطر برق گرفتگی و کاهش آثار زیان آور میدانهای الکترومغناطیسی ناشی
از خطوط برق فشار قوی» مقررات مربوط به حریم خطوط انتقال و توزیع نیروی برق باید در کلیه
عملیات ساختمانی و نیز در تعیین محل احداث بنا و تأسیسات. رعایت شود.
ت: کلیه کابل کشیهای موقت و دائم و نصب تجهیزات برقی باید با رعایت ضوابط و مقررات
مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمانها) و" آییننامه
حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاهها" مصوب شورایعالی حفاظت فنی صورت گیرد. استفاده
شث: محل کابلهای زیرزمینی انتقال و توزیع نیروی برق در منطقه عملیات یا نبودن این نوع
2[
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳۲۳ ابمنی
ج: حریمهای قانونی مقرر برای کابلهای برق رعایت و در صورت لزوم اقدامات احتیاطی از قبیل
قطع نجریان: تغییراموقت با دأئم هسیر خفاظت و اپژوله کردن این خطوط توسط مراجع یربظ
انجام شود.
چ: قبل از شروع عملیات ساختمانی در مجاورت خطوط هوایی برق فشار ضعیف. باید مراتب به
مراجع ذیربط اطلاع داده شود تا اقدامات احتیاطی لازم از قبیل قطع جریان, تغییر موقت یا دائم
مسیر یا روکش کردن خطوط مجاور ساختمان با لولههای پلی اتیلن یا شیلنگهای لاستیکی و
نظایر آن را انجام دهند.
۱-۴-۲-۲ وسائل و تجهیزات پیشگیری و مبارزه با آتشسوزی
در استفاده از وسایل و تجهیزات پیش گیری و مبارزه با آتشسوزی رعایت ضوابط زیر الزامی است:
الف: سطلهای آب. ماسه و کپسولهای خاموش کننده متناسب با نوع آتش و سایر وسایل قابل
حمل که برای خاموش کردن آتش استفاده میشود. به همراه نشانههای ایمنی باید در
قسمتهای مختلف کارگاه ساختمانی به نحوی که همواره در معرض دید و دسترس باشد نصب و
آماده استفاده شود.
ب: در مواقعی که لولهها و شیرهای آتشنشانی باید به صورت بخشی از تأسیسات دائمی ساختمان
استفاده شود. لازم است با نظارت شخص دارای صلاحیت نصب و آماده بهرهبرداری گردد. همجنین
فاصله این لولهها و شیرها تا خیابان همیشه باید مشخص باشد.
پ: در شعاع ۲ متری از شیرهای برداشت (شیر آتشنشانی) یا فاصله بین آنها و خیابانء نباید
۲۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۲-۲ بهداشت کار و محیط زیبست
۱-۳-۲ کلیات
عوامل زیانآور ناشی از عملیات ساختمانی را ارزیابی و مدیریت کند و براساس اولویتهای حاصل از
فرایند ارزیابی ریسک مربوط برنامههای خود را در خصوص کنترل خطرها و عوامل زیان آور در هر
یک از محلهای کار اجرا کند.
۲-۱-۳-۳ محری موظف است کلیه عوامل تهدید کننده و مخرب محیط زیست ناشی از اجرای
عملیات ساختمانی را شناسائی و آنها را ارزیابی و مدیریت کند و براساس اولویتهای حاصل از
فرایند ارزیابی ریسک مربوط. اقدامات و تمهیدات لازم را برای حفاظت محیط زیست به عمل آورد.
۳-۱-۳-۲ اولویت اقدامات کنترلی باید بر انجام اقدامات کنترلی در مبداً ایجاد خطرهاء
آلایندهها و عوامل زیان آور در محلهای کار کارگاه ساختمانی. قرار داده شود.
۴-۱-۳-۳ برای حذف آلایندههای هوا در مبداء باید اقداماتی به منظور حذف کامل یا کاهش
آنها با استفاده از تحجهیزات کاهنده آلودگی جوا در حد استانداردهای ملاک عمل سازمان حفاظت
محیط زیست و مبتنی بر قانون هوای پاک صورت گیرد.
شده در مبداً ایجاد خطرها و عوامل زیان آور را مستند و نگهداری کند و نسخهای از آن را به ناظر
۶-۱-۳-۲ مواد و ترکیبات شیمیایی که در کارگاه ساختمانی استفاده میشود. باید دارای
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳ بهداشت کار. محیط زست
۷-۱-۳-۳ برگ اطلاعات ایمنی مواد باید شامل نام و نشانی تولید کننده, نام ماده یا ترکیبات
شرایط نشت. آتشسوزی. مخاطرات بهداشتی برای انسان. قابلیت انفجار و اصولا" هرگونه اطلاعات
با آرزش در مقابله و پاسخ در شرایط اضطراری و رعایت اصول ایمنی و بهداشتی مربوط به صورت
موثر از حدود مجاز مواجهه شغلی بیشتر باشد. مجری موظف به انجام اقدامات لازم برای کاهش
میزان آلایندهها است.
۹-۱-۳-۲ مجری موظف است برنامه کنترل آلایندههای صوتی را در حدود مجاز مواجهه مجاز
در فضاهای بسته از حیث بهداشت کار و در فضاهای باز از حیث حفظ محیط زیست. تهیه و اجرا
کند.
۱-۱-۳-۲ مجری موظف است برنامههای کنترلی برای کاهش آلایندهها به کمتر از حدود مجاز
مواجهه شغلی را به شرح زیر به عمل آورد:
الف: حذف خطر
پ: نصب حفاظها و کنترلهای مهندسی نظیر تهویه عمومی و موضعی.
ت: محدود سازی ساعت کار شاغلان و افراد در معرض خطر یا جابجایی آنها.
ث: تهیه و استفاده از وسایل حفاظت فردی متناسب با نوع کار.
شده توسط مراجع دارای صلاحیت. ممنوع است. دذع این گونه مواد و ضایعات باید مطابق با مفاد
"قانون مدیریت پسماندها" و "قانون نحوه جلوگیری از آلودگی آب" انجام شود.
آلوده کننده تماس مستقیم دارند. باید در هر نوبت کارء یک بار شیر داده شود.
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دواز دهم
۱۳-۱-۳-۲۳ کلیه شاغلان در کارگاه ساختمانی باید دارای کارت سلامت شغلی معتبر از وزارت
بهداشت. درمان و آموزش بزشکی بوده و استعداد جسمانی و روانی متناسب با کارهای ارجاع شده
را داشته باشند.
۱۳-۱-۳۲ مجری باید اقدامات لازم را برای کنترل گرماء سرمل رطوبت و بخار داغ سر و صدا و
ارتعاش. گرد و غیان دود و سایر عوامل آلوده کننده محیط زیست در کا رگاه ساختمانی و شعاع موتر آن
به عمل آورد.
۱۵-۱-۳-۲ مجری باید نحوه اقدام در وضعیتهای بحرانی و خطرناک را با توجه به نوع کار
شرایط محیطی و موقعیت بروز بحران تهیه و تدوین کند نا در شرایط اضطراری به موقع به اجرا
گذارد. همچنین در اجرای مفاد مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) و به منظور
آگاهی شاغلان کارگاه ساختمانی و آتشنشانان و سایر نیروهای امدادی باید حداقل یک تابلوی
راهنمای واکنش اضطراری در ورودی کارگاه و هر یک از ساختمانها نصب شود.
۱۶-۱-۳-۴۳ مجری باید برای حفظ و تامین سلامتی کارگران از اثر سرمازدگی یا گرمازدگی و
سایر عوارض ناشی از سرما یا گرما اقدامات لازم را به عمل آورد.
۱۷-۱-۳۲ حمل و نقل دستی و جابجایی بار باید مطابق با مفاد "آییننامه حفاظتی حمل
دستی بار" مصوب شورای عالی حفاظت فنی و مفاد" آئیننامه بهداشتی حمل دستی بار"" مصوب
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی انجام شود.
۱۸-۱-۳۲ محری باید در کارگاههای ساختمانی با بعد کارگری بیش از ۲۰۰ نفر شاغل خانه
بهداشت تشکیل دهد و آمکانات لازم را برای کمکهای اولیه و خدمات بهداشت کار فراهم کند.
۱۹-۱-۳-۲ مجری باید در کارگاههای مشمول قانون کار اعم از دائمی. فصلی و موقت که حداقل
سه ماه از سال فعالیت دارد و دارای حداقل ۲۵ نفر کارگر باشد. همجنین برای کارگاههای با کمتر
از ۲۵ نفر کارگر که نوع کار آنها باید با نظر مشترک بازرس کار وزارت تعاون؛ کار و رفاه اجتماعی
و کارشناس بهداشت حرفهای وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی, ایجاب نماید. کمیته
حفاظت فنی و بهداشت کار را مطابق مفاد آئیننامه مربوط تشکیل دهد و مصوبات آن را اجرا کند.
۲۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳ بهداشت کار. محیط زسست
۲-۱-۳-۲ در هر کارگاه ساختمانی, باید تاسیسات و تسهیلات رفاهی و بهداشتی لازم متناسب
با محل, نوع کار تعداد کارگران. زمان و ساعت کار طبق مفاد "آئیننامه تاسیسات و تسهیلات
بهداشتی" وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تأمین شود و در دسترس کارگران قرار گیرد.
۲۱-۱۳-۴۲ در هر کارگاه ساختمانی» مجری موظف است مفاد شیوهنامههای بهداشتی
(پروتکلهای بهداشتی) را اجرا کند و لوازم بهداشتی حفاظت فردی و جمعی مورد نیاز کارگران را
تهیه و در اختیار آنان قرار دهد.
۲۲-۱-۳۲ رعایت مفاد شیوهنامهها (دستورالعملها) شرایط اضطرار اعلامی از سوی کمیته
مواقع اضطرار آلودگی هوا و سازمان حفاظت محیط زیست درخصوص فعالیتهای عمرانی و بخش
ساخت و ساز در شرایط اضطرار آلودگی هواء الزامی است.
بهداشت و ملاحظات زیست محیطی مفاد مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و
فرآوردههای ساختمانی) الزامی است.
۲-۳-۲ آب آشامیدنی
۱-۲-۳-۲ در تمام محلهای کار در کارگاه ساختمانی. باید آب آشامیدنی سالم. گوارا و کافی در
اختیار کارگران قرار گیرد. همجنین به کارگرانی که برای مدت مدید در گرمای زیاد کار میکنند.
باید قرص نمک طعام داده شود.
۲-۲-۳-۲ آب آشامیدنی باید از منابع بهداشتی تأیید شده تهیه شود و کلیه نکات بهداشتی از
نظر سالم نگه داشتن مخازن و ظروف نگهداری آب و لیوانهای اختصاصی یا یک بار مصرف رعایت
۲-۲-۳-۳ اگر در کارگاه ساختمانی. آب برای مصارف غیر آشامیدنی, ذخیره و نگهداری شود.
باید با رعایت مفاد مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) بر روی مخازن و بالای
شیرهای برداشت آن. تابلوی «آب آشامیدنی نیست» نصب شود.
۲۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۳-۳-۲ سرویس بهداشتی
۱-۳-۳-۲ در جنر کارگاه ساختمانی باید. به تعداد لازم سروس بهداشتی شامل توالت روشویی
و دوش محصور و مجزا با آب سرد و گرم با رعایت "آیین نامه تاسیسات و تسهیلات بهداشتی"
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ساخته و آماده شود.
۱-۴-۳-۲ در جنر کارگاه ساختمانی باید متناسب با تعداد کارگران. محل سرپوشیده و بهداشتی
برای تعویض و نگهداری لباس کارگران فراهم شود.
۵-۳-۲ غذا خوری. محل اقامت 9 استراحت کار گران
۱-۵-۳-۲ در طر کارگاه ساختمانی, باید محل غذاخوری: هنمجنین محل مناستب مجزا با
وسایل و امکانات مورد نیاز برای کارگرانی که در کارگاه ساکن میشوند. فراهم شود.
۶-۳-۲ نور و روشنایی
مجاز مواجهه شغلی و درصورت لزوم وسیله روشنایی قابل حمل فراهم شود.
۷-۳-۲ نهویه
۱-۷-۳-۲ محلهای کار رختکن. سرویسهای بهداشتی. اقامت. استراحت ۳( غذاخوری کارگران:
باید بطور طبیعی یا مصنوعی تهویه شود و هوای کافی و سالم برای این محلها فراهم گردد.
۸-۳-۲ کمکهای اولیه
۱-۸-۳-۳ در هر کارگاه ساختمانی باید با توجه به نوع کار و متناسب با تعداد کارگرانء وسایل
کمکهای اولیه فراهم شود و افراد در زمینه چگونگی استفاده از آنهاء همجنین علائم و تابلوهای
مربوط در مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) آموزش داده شوند.
۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳ بهداشت کار. محیط زست
۲-۸-۳-۲ جعبه کمکهای اولیه باید دارای وسایل ضروری اعلام شده توسط وزارت بهداشت.
آنتیبیوتیک (جنتامایسین یا تتراسایکلین)» قرص مسکن (آسپرین یا استامینوفن ساده). ضدعفونی
کننده (بتادین یا ساولن). صابون ترجیحا صابون مایع یا ماده تمیز کننده دست.
این جعبه یا جعبهها باید توسط مجری تهیه و درمحل یا محلهای مناسب نصب و از هر گونه
آلودگی و گردوغبار دور نگهداشته شود و همیشه در دسترس کارگران باشد.
۳-۸-۳-۲ مجری موظف است وسایل ارتباطی برای تماس فوری با مراکز اورژانس و آتش
نشانی را در کارگاه ساختمانی فراهم کند.
۴-۸-۳-۲ محجری موظف است امکانات لازم را در کارگاههای ساختمانی برای امداد و نجات و
انتقال اضطراری کارگران آسیب دیده یا کارگرانی که ناگهان دچار بیماری میشوند به مراکز
پزشکی. در کارگاه ساختمانی فراهم کند.
۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۴-۲ تجهیزات حفاظت فردی
۱-۴-۲ کلیات
۱-۱-۴-۲ تجهیزات حفاظت فردی وسایلی از قبیل کلاه ایمنی» ماسک تنفسی, گوشی حفاظتی
و پاپوش است که برای حذف تماس مستقیم افراد با عوامل زیان آور یا مخاطرهآمیز در محل کار
استفاده میشود.
۲-۱-۴-۲ کارگران و سایر کسانی که در کارگاه ساختمانی کار و فعالیت میکنند یا به هر دلیل
وارد کارگاه ساختمانی میشوند. باید متناسب با نوع عوامل زیانآور محل کارء از این وسائل
استفاده کنند. کارفرمایان کارگران در کارگاه ساختمانی موظفند. این وسایل را تهیه کنند و در
اختیار افراد مذکور قرار دهند. همچنین استفاده از آنها و رعایت الزامات ایمنی, بهداشت کار و
حفظ محیط زیست و نیز نشانههای ایمنی (علائم ایمنی) الزام کننده را طبق مفاد مبحث بیستم
مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) به این اشخاص آموزش داده و بر استفاده از آنها نظارت
۳-۱-۴-۲ تجهیزات حفاظت فردی ازنظر کیفیت مواد مورد استفاده و مشخصات فنی ساخت.
باید مطابق با آخرین استانداردهای ملی ایران باشد. در صورت نبودن استاندارد ملی ایران, باید با
سایر استانداردهای معتبر بینالمللی که حسب مورد توسط وزارت تعاون» کار و رفاه اجتماعی یا
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی پذیرفته میشود. انطباق داشته باشد.
۴-۱-۴-۲ کلیه تجهیزات حفاظت فردی باید به طور مستمر توسط اشخاص دارای صلاحیت
بازرسی و کنترل و در صورت لزوم تعمیر یا تعویض شود و همواره برای تأمین حفاظت کارگران آماده
باشد.
۵-۱-۴-۲ تجهیزات حفاظت فردی که قبلاً استفاده نشده است. باید قبل از اینکه در اختیار
کارگر قرار گیرد. توسط اشخاص دارای صلاحیت بررسی و کنترل شود. استفاده از این وسائل فقط
با تائید قبلی شخص دارای صلاحیت مجاز است.
۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۲
۶-۱-۴-۲ در تهیه و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی باید ضوابط مندرج در "آییننامههای
حفاظتی کارگاههای ساختمانی"» "وسایل حفاظت فردی" و "ایمنی کار در ارتفاع" مصوب
شورایعالی حفاظت فنی رعایت شود.
۲-۴-۲ کلاه ایمنی
۱-۲-۴-۲ در کارگاه ساختمانی که احتمال وارد آمدن صدماتی به سر افراد وجود دارد. باید از
کلاه ایمنی منطبق با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۴۱۹۶ استفاده کنند.
۳-۴-۲۳ پیکربند (حمایل بندکامل بدن) و طناب مهار
۱-۳-۴-۲ برای هر نوع کار در ارتفاع از قبیل جوشکاری یا کابل کشی که امکان تعبیه سازه
ارتفاع از قبیل پیکربند. طناب مهار (طناب نکیهگاهی) و سایر وسایل متوقفکننده از نوع استاندارد
تهیه و به کارگران تحویل داده شود.
۲-۳-۴-۳ قبل از هر بار استفاده از تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع. کلیه قسمتها و
اجزاء آنها باید از نظر نداشتن خوردگی, پارگی, بریدگی یا هر گونه عیب و نقص دیگر توسط
شخص دارای صلاحیت بازدید و کنترل شود.
۳-۳-۴-۲ کارگرانی که در عمق چاه کار میکنند. باید مجهز به پیکربند و طناب نجات باشند.
انتهای آزاد طناب نجات باید در نقطه ثابتی در بالای چاه محکم شود تا به محض احساس خطر
امکان بالا کشیدن و نجات کارگر وجود داشته باشد.
۴-۳-۴-۲ سامانههای فردی توقف سقوط باید با مفاد استاندارد ملی ایران به شماره ۱۰۲۳۰۲ و
تجهیزات حفاظت فردی در برابر سقوط از ارتفاع و بیکربند تمام بدن با مفاد استاندارد ملی ایران
به شماره ۲۰۴۶۷ و پیکربند نشیمن با مفاد استاندارد ملی ایران به شماره ۲۰۴۶۶ منطبق باشد.
۴-۳۲ عینک ایمنی و سیر محافظ صورت
میشود. از قبیل: جوشکاری برشکاری, آهنگری, ماسه باشی (سند بلاست)» بتنپاشی (شاتکریت) و
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
کار و خطر مربوط تهیه و به کارگران تحویل داده شود.
۲-۴-۴-۲ برای کارگران ماسه پاش بتن پاش و نظاثر آن» باید علاوه بر عینک ایمنی و سپر
محافظ سرپوش و سربند حفاظتی نیز تهیه و به کارگران تحویل داده شود.
گردوغبار گازها و بخارات مضر وجود دارد.ء باید برای پیشگیری از عوارض چشمی, حساسیت و
سوزش چشم کارگران» عینک حفاظتی مناسب تهیه و به کارگران تحویل داده شود.
جوشکاری و عملیات مشابه باید با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۷۶۱ منطبق باشد.
۵-۴-۲ ماسک تنفسی حفاظتی
۱-۵-۴-۲ در مواردی که جلوگیری از انتشار گردوغبار» گازها و بخارهای شیمیایی زیانآور یا
تهویه محیط آلوده به مواد مزبور از لحاظ فنی ممکن نباشده باید ماسک تنفسی حفاظتی استاندارد.
مناست با نوع کان شرایط محیط ۳( خطرهای مربوط تهیه و به کارگران تحویل داده شود.
۲-۵-۴-۲ ماسک تنفسی غیر یکبار مصرف که قبلا استفاده شده است. پیش از اینکه به فرد
دیگر داده شود. باید با آب نیم گرم و صابون شسته و کاملاً ضدعفونی شود.
۳-۵-۴-۲ ماسک تنفسی غیر یکبار مصرف در زمانی که استفاده نمیشود. باید شستشو و
ضدعفونی شده و در محفظههای در بسته نگهداری شود.
۶-۴-۲۳ کفش و پوتین ایمنی
۱-۶-۴-۲ برای کارگرانی که پای آنان در هنگام کار در معرض خطر برخورد با اجسام داغ تیز
۳ برنده یا سقوط اجسام قرار دارد. باید کفش ۱( بوتین ایمنی مطابق با مغفاد استاندارد ملی ایران به
شماره ۱۱۲۳۶ متناسب با نوع کار و خطرهای مربوط تهیه شود و به کارگران تحویل داده شود.
همجنین برای کارگرانی که در معرض خطر برق گرفتگی قرار دارند.ء باید کفش ایمنی مخصوص
عایق جریان برق تهیه و به این کارگران تحویل داده شود.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۱۲
باز و بسته شود و در موقع کار بند آن باز و رها نباشد.
۷-۴-۲ چکمه و نیم جکمه لاستیکی
۱-۷-۴-۲ در مواردی که کار ساختمانی الزاماً در آب انجام میشود و نیز در عملیات بتنریزی
به منظور حفاظت پای کارگران در مقابل بتن» رطوبت. آب. گل و از این قبیل, باید به تناسب نوع
کار چکمه پا نیم چکمه لاستیکی منطبق با مفاد استاندارد ملی ایران به شماره ۱۳۸۲ تهیه و به
آنان تحویل داده شود.
۸-۴-۲ دستکش حفاظتی
۱-۸-۴-۲ برای حفاظت دست کارگرانی که با اشیاء داغ تیزء برنده و خشن یا مواد خورنده و
کار و خطرهای مربوط تهیه و به آنان تحویل داده شود.
کارگرانی که با دستگاه مته برقی یا سایر وسایلی کار میکنند که قطعات گردنده آنها احتمال
درگیری با دستکش را دارد.ء نباید از هیچ نوع دستکش استفاده کنند.
۳-۸-۴-۳ به منظور حفظ جان کارگران برق کار که به هنگام کار در معرض خطر برق گرفتگی
قرار دارندء باید دستکش عایق جریان برق تهیه و به آنان تحویل داده شود.
۹-۴-۲ لباس کار
۱-۹-۴۲ در کارگاه ساختمانی:باید لباس کار مشناسب با توع کار و خطرهایی که کارگز با آن
مواجه است. تهیه و به آنان تحویل داده شود. لباس کار باید طوری باشد که موجب بروز حادثه
نشود وکارگر بتواند با آن براحتی وظایف خود را انجام دهد. قسمتهایی از لباس کار که در تماس
با بدن کارگر میباشد. باید فاقد زبری» لبههای تیز و برجسته باشد تا از تحریک پوست یا عوارض
دیگر جلوگیری به عمل آید.
۲-۹-۴-۲ لباس کار باید متناسب با بدن کارگر استفاده کننده باشد و یچ قسمت آن آزاد
نباشد. جیبهای آن کوچک و تعداد آنها کم همجنین شلوار آن باید بدون دوبل باشد.
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۴-۹-۴-۲ برای جوشکاری و کارهای مشابه آن که کارگر در معرض پرتاب جرقه و سوختگی
قرار دارد. باید لباس کار استاندارد مقاوم در برابر جرقه و آتش تهیه شود و در اختیار وی قرار
۴-۹-۴-۳ برای کارگری که در هوای بارانی و محیطهای بسیار مرطوب یا سرد کار میکند. باید
لباس متناسب با نوع کار و محیط تهیه و تحویل وی شود.
۱-۱-۴-۲ هرگاه در محل کار کارگر در معرص صداهای مداوم بیش از ۷۵ دسی بل باشد. باید
گوشی حفاظتی مطابق با مفاد استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۶۱۱ تهیه و به وی تحویل داده
۲-۱-۴-۲ حفاظ گوش باید همه روزه تمیز شود. مگر انواع یک بار مصرف آن که بعد از
استفاده. در سطل زباله انداخته میشود. گوشیهای مشترک قبل از استفاده باید با آب نیم گرم و
صابون شستشو و ضدعفونی شود.
۳-۱۰-۴۲ در مواقعی که گوشی حفاظتی استفاده نمیشود. باید شستشو و ضد عفونی و در
پوشش مخصوص نگهداری شود.
۱-۴-۲ جلیقه نجات
۱-۱-۴-۳ برای کار بر فراز یا نزدیکی آب و موقعی که خطر غرق شدن وجود دارد. باید جلیقه
نجات مناسب تهیه و به کارگر تحویل داده شود.
۱۲-۴۲ گتر حفاظتر
مذاب یا جرقههای جوشکاری یا برشکاری قرار دارد. باید گتر حفاظتی مناسب تهیه و به کارگر
تحویل داده شود.
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
ی ۰
: و ۷
۰ ۰
ار
را مد
7
ای ده
۱ که
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳ وسابل و سازههای حفاظتی
۵-۳۲ وسایل 9 سازههای حفاظتی
۱-۵-۲ کلیات
۱۱-۵-۳۲ در طراحی:
و:اجرای اقسمتهای مختلف. وسایل و سازههای حفاظتی ,که تحت تاثیر
بارهای مختلف قرار می گیرد. باید مفاد مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ۱ بارهای وارده بر
ساختمان ) رعایت شود.
۲-۵-۳۲ جان پناه و نرده حفاظتی موقت
۱-۲-۵-۳ حفاظی قائم که باید برای جلوگیری از سقوط افراد در موارد مندرج در بند
۱-۳-۲-۲ با ارتفاع سقوط بیش از ۱۲۰ سانتیمترء نصب شود.
۳-۲-۵-۳ ارتفاع نرده حفاظتی موقت از کف طبقّه یا سکوی کار نباید از ٩۰ سانتیمتر کمتر و
مجری موظف است با رعایت این بازهها و با توجه به نوع کار محل نصب. ارتفاع و سایر عوامل
تاثیرگذار ارتفاع ایمن نرده حفاظتی موقت را تعیین کند.
ارتفاع نرده حفاظتی موقت راه پله و سطوح شیبدار نباید از ۷۵ سانتیمتر کمتر و از ۸۵ سانتیمتر
۳-۲-۵-۳ نرده حفاظتی در فواصل حداکثر ۲ مترء باید دارای پایههای عمودی باشد و ساختمان و
اجزای سازه آن با توجه به مفاد مبحث ششم مقررات ملی ساختمان (بارهای وارد بر ساختمان) و
مفاد آییننامه بارگذاری پلها " نشریه ۱۳۹ سازمان برنامه و بودجه کشور" دارای چنان مقاومتی
باشدکه بتواند در مقابل نیروها و ضربههای وارد در تمام جهات مقاومت کند. به علاوه نرده باید
مقاومت لازم را برای مواقعی که در معرض برخورد با وسایل نقلیه و سایر وسایل متحرک قرار
می گیرد. داشته باشد.
۴-۲-۵-۲ در اجزای نرده حفاظتی از جمله پاخور نرده بالایی و نرده میانی» نباید قسمتهای
تیز و برنده وجود داشته باشد.
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۳-۵-۳۲ پاخور حفاظتی
۱-۳-۵-۲ حفاظی قرتیز مانند به ارتفاع ۱۵ سانتیمتر که باید در طرف باز سکوهای کار و سایر
محلهای مندرج در بند ۱-۳-۲-۱۲ برای جلوگیری از لغزش و ریزش ابزار کار و مصالح ساختمانی
نصب شود. پاخور باید از چوب یا مواد پلاستیکی مناسب به ضخامت حداقل ۲/۵ سانتیمتر باشد.
در صورت استفاده از ورق فولادی, لبههای آن نباید تیز و برنده باشد.
۴-۵-۲ راهرو سرپوشیده موقت
۱-۴-۵-۳ سازهای حفاظتی که به صورت موقت در پیادهروها یا سایر معابر عمومی برای
جلوگیری از خطرهای ناشی از پرتاب شدن مصالح, وسایل و تجهیزات ساختمانی احداث میشود.
۳-۴-۵-۲ ارتفاع راهروی سرپوشیده نباید کمتر از ۲/۵ متر و عرض آن نباید کمتر از ۱/۵متر
باشد. در صورتی که عرض پیاده روی موجود کمتر از ۱/۵ متر باشد. در این صورت عرض راهروی
سرپوشیده. باید هم عرض پیاده رو باشد. راهرو سرپوشیده باید فاقد هرگونه مانع باشد.
۳-۴-۵-۳ سقف راهرو و سایر قسمتهای آن باید چنان طراحی و اجرا شود که با توجه به مفاد
مبحث ششم مقررات ملی ساختمان (بارهای وارد بر ساختمان) توانایی تحمل هرگونه ریزش و
سقوط احتمالی مصالح ساختمانی را داشته باشد.
۴-۴-۵-۳ لبههای بیرونی سقف راهرو باید دارای دیواره شیبداری از چوب یا فولاد مقاوم به
ارتفاع حداقل ۱ متر باشد. این حفاظ باید در سمت لبه بیرونی سقف راهرو حداقل ۲۰ و حداکثر
۵ درجه به سمت بیرون» زاویه داشته باشد.
۵-۴-۵-۳ در صورت استفاده از تختههای چوبی در سقف راهروی ضخامت آنها باید حداقل ۵
سانتیمثر باشد و به ترتیبی در کنار هم قرار داده شود که از ریزش مصالح ساختمانی به داخل
راهرو جلوگیری بهعمل آید. استفاده از مصالح غیر مقاوم مانند توری سیمی, گونی و از این قبیل
ممنوع است. در هر صورت باید تدابیری اتخاذ شود تا از ریزش هرگونه ابزار, مواد و مصالح, آب و
ضایعات از سقف و دیوارههای بیرونی راهروی سرپوشیده جلوگیری گردد.
۶-۴-۵-۳ اطراف راهروی سرپوشیده موقت که در مجاورت کارگاه ساختمانی قرار دارد: باید
دارای حصار حفاظتی موقت به ارتفاع لازم مطابق مشخصات و ویژگیهای مذکور در بخش
۹-۵-۲۳ باشد.
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳ وسابل و سازههای حفاظتی
۷-۴-۵-۲ راهروی سرپبوشیده طبق مغاد "آییننامه ایمنی ساختمان کارگاهها" مصوب شورای
عالی خفاظت فنی+باید دارای ۵۰ تا ۱*۰ لوکسن روشنایی در شب و روز باشد:
۵-۵-۳۲ سرپوش حفاظتی
۱-۵-۵-۳ پوششی که برای جلوگیری از آسیتب ناشی از سقوط اشیا در دیواره اطراف ساختمان
نیروهای وارد مقاوم باشد و در اثر ریزش مصالح یا ابزار بر روی آن خطری متوجه افراد. تجهیزات و
مستحدئاتی که در زیر آن قرار دارد. نشود.
۶-۵-۳۲ پوشش موقت فضاهای باز
۱-۶-۵-۳ کلیه برتگاهها و دهانههای باز در قسمتهای مختلف کارگاه ساختمانی که احتمال
خطر سقوط آفراد را در بر دارد: باید تا زمان محصور شدن یا پوشیده شدن نهای یا نصب حفاظها
پوششها و نردههای دائمی و اصلی با نردهها یا پوششهای موقت به طور محکم و مناسب حفاخلت
الف: در دهانههای باز با ابعاد کمتر از ۴۵ سانتیمتنر تختههای چوبی با ضخامت حداقل ۲/۵ سانتیمتر.
به در دهانههای باز با ابعاد بیشتر از ۴۵ سانتیمتر تا ۳/۵ متر تختههای چوبی با ضخامت حداقل
پ: در صورت استفاده از پوششهای فولادی این پوشش باید از مقاومت لازم برخوردار باشد.
۳-۶-۵-۳ برای جلوگیری از ریزش مصالح و ابزار همجنین حفظ محیط زیست و زیبایی
سیمای شهنر جداره خارجی ساختمان در دست احداث باید با استفاده از بردههای برزنتی یا
وک
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دواز دهم
۷-۵-۲ سقف موقت
۱-۷-۵-۳ سقف موقّت که به صورت سکوی کار استفاده میشود. باید از تختههای چوبی با
ضخامت ۵ سانتیمتر و بهنای ۲۵ سانتیمتر باشد. این تختهها باید بطور محکم به هم بسته شود.
به علاوه فاصله تکیهگاه تختهها نباید بیشتر از ۲/۴۰ متر باشد.
۸-۵-۲ تور ایمنی
۱-۸-۵-۳ در جایی که نصب سکوی کار و نرده حفاظتی در ارتفاع بیش از ۲/۵۰ متر امکانپذیر
نباشد. برای جلوگیری از سقوط افراد. باید با رعایت موارد زیر از تورهای ایمنی استفاده شود:
نحوی که در فاصله حداقل ۲/۴۰ متر و حداکثر ۴/۶۰ متر بایینتر از سطح مبنا نصب شود تا در
صورت سققوط کارگران امکان اصابت آنها به اجسام سخت وجود نداشته باشد.
ب: برپایی و نصب تور ایمنی. همچنین جمع آوری و برچیدن آن باید توسط شخص دارای
صلاحیت و با استفاده از پیکر بند و طناب مهار صورت گیرد. تور ایمنی قبل از استفاده و در مدت
بهرهبرداری باید به طور مستمر توسط شخص دارای صلاحیت بازرسی و کنترل شود. استفاده از
تورهای فرسوده و سیب دیده در هر شرایطی ممنوع است.
پ: در استفاده و برپایی و نصب تور ایمنی. رعایت مفاد "آئیننامه ایمنی کار در ارتفاع " مصوب
۹-۵-۳۲ حصار حفاظتی موقت
۱-۹-۵-۲ سازهای موقت که برای حفاظت از کارگاه ساختمانی و جلوگیری از ورود افراد متفرقه
و غیرمجاز به داخل محدوده کارگاه ساختمانی ساخته 9 بریا میشود.
۲-۹-۵-۲ ارتفاع حصار حفاظتی موقت از کف معبر عمومی یا فضای محاور آن. نباید کمتر از
۰ متر باشد.
۳-۹-۵-۳ حصار حفاظتی موقت باید در فواصل حداکثر ۲ متر دارای بایههای قائم باشد و
ساختمان و اجزای آن باید با توجه به شرایط زیر طراحی, ساخته و بریا شود:
ار
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳ وسابل و سازههای حفاظتی
الف: بار طراحی برای محلهای دارای احتمال برخورد خودروهای عبوری با حصار حفاظتی موقت.
باید با توجه به ضوابط و مقررات آئیننامه بارگذاری پلها "حفاظت از وسایل نقلیه و تامین ایمنی
عابران پیاده" نشریه شماره ۱۳۹ سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین شود.
ب: مصالحی که در ساخت حصار حفاظتی موقت استفاده میشود. باید فاقد اجزا یا گوشههای نیز
و برنده باشد تا در صورت تماس پا برخورد عابران یا کارگران با حصار برای آنها حادئهای رخ
ندهد.
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
ی ۰
: و ۷
۰ ۰
ار
را مد
7
ای ده
۱ که
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۱-۶-۲ کلبات
۱-۱-۶-۲ ابزارن تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی موضوع این فصل که در عملیات مختلف
ساختمانی, استفاده میشودء شامل موارد زیر است:
الف: دستگاهها و ماشین آلات موتوری بالابر.
ب: ماشینآلات عملیات خاکی.
پ:وسیله نقلیه موتوری حمل و نقل مصالح و ضایعات ساختمانی.
ساختمانی را متناسب با نوع فعالیت اجرایی انتخاب کند. استفاده از ابزار تجهیزات و ماشینآلات
ساختمانی در غیر از کاربردهایی که برای آن طراحی ۰ ساخته شدهاست. ممنوع میباشد.
۳-۱-۶-۲ استقرارتجهیزات و ماشینآلات ساختمانی در معابر عمومی ممنوع است. در صورتی
که طبق بند۲ ۱-۳-۱-۱ مجوزهای لازم از مراجع ذیربط اخذ شود. این وسایل نباید در فاصله کمتر
از ۱۵ متر از تقاطع مستقر گردد. همجنین این وسائل نباید مانع از دیده شدن علایم راهنمایی و
رانندگی یا باعث ایجاد محدودیت در انجام وظایف سازمان آتشنشانی, اورژانس و سایر واحدهای
خدماتی شود. مگر در مواقع ضروری با تشخیص و تائید اداره راهنمائی و رانندگی.
۴-۱-۶-۲ ابزارن تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی باید در موارد زیر توسط اشخاص دارای
صلاحیت بازدیدء کنترل و سیس از آنها بهرهبرداری شود:
الف: پیش از استفاده برای نخستین بار.
۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۳ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
ب: پس از هر گونه جابجایی نصب یا تغییرات و تعمیرات اساسی.
ب: در فواصل زمانی معین و مناست. طبق مفاد شیوه نامه (دستورالعمل) سازنده دستگاه:
۵-۱-۶-۳ متصدیان و رانندگان تحهیزات و ماشینآلات ساختمانی باید آموزشهای لازم را طبق
قوانین و مقررات مربوط درباره نحوه کار با این وسایل فراگرفته و دارای پروانه مهارت فنی یا
گواهینامه و یره باشند.
۶-۱-۶-۲ قسمتهای انتفال دهنده نیروی تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی از قبیل
تسمههاء زنحیرها چرخ دندههاء محورهای گردنده که امکان درگیری و ایجاد حادته برای
متصدی آن یا سایر افراد را داشته باشده باید پوشش یا حفاظ مناسب با مقاومت و استحکام کافی
داشته باشد.
۷-۱-۶-۲ قسمتهای داغ تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی از قبیل لولهها و خطوط انتقال بخار
و گازهای خروجی, همچنین قسمتهای تیز و برنده تجهیزات و ماشینآلات که امکان برخورد یا
توسط اشخاص دارای صلاحیت انجام شود.
۹-۱-۶-۳ برای تامین سلامتی افراد ۳( جلوگیری از آلودگی محیط زیست باید دستگاههای مولد
برق» تولید هوای فشرده و از این قبیل مجهز به محافظ تعدیل صدا و دود تا حدود مواجهه مجاز
۱-۱-۶-۲ استفاده از تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی در نزدیکی خطوط برق فشار قوی باید
با رعایت مفاد بند ۹-۳-۲-۱۲ صورت گیرد.
۱۱-۱-۶۲ ماشینآلات ساختمانی را پیش از شروع به تعمیر نظافت و روغنکاری باید خاموش
کرد. همچنین جریان برق ابزار تجهیزات و ماشینآلاتی که با برق کار می کند. پیش از شروع به
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۱۳-۱-۶۲ تعمیر وسایل و تجهیزاتی که حاوی بخار یا هوای فشرده باشد. تا زمانی که بخار یا
۱۳-۱-۶۲ تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی نباید در نقاطی پارک. نصب و استفاده شود که
خطر لغزش دستگاه ریزش دیوار محل گودبرداری یا اشتعال و انفجار گازها و مواد قابل اشتعال و
انفجار وجود داشته باشد.
۱۴-۱-۶-۲۳ قبل از استفاده از آن دسته از ابزان تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی که نیاز به
لازم به عمل آید که ادوات کنترل در محل خود نصب شده و آماده کار باشد. به علاوه بر روی هر یک
از وسایل و ادوات فوق باید ظرفیت بار مجاز فشار مجاز و نظایر آن درج و روزانه کنترل شود.
۱۵-۱-۶۲۴۳ در محلهای بستهای که کارگران در آن مشغول به کار باشند. استفاده از ماشینآلات
با موتور احتراقی یا ماشینآلات تولید کننده هر نوع گرد و غبارء دودء گاز و بخار به نحوی که از
۱۶-۱-۶۲ چرخ کامیونها ۳ ماشینآلات. در زمان حروج از کار گاه سنا< ختمانی باید ۳ سستشی
نظافت و تمیز شود. تردد کامیونهای بدون 1 گُلگیر روی چرح: ممنوع است.
اتصال بدنه به وجود میآید. بخوبی به زمین هدایت کند.
در نقاطی که احتمال آسیت دیدن سیمهای اتصال زمین وجود دارد.ء این سیمها را باید با وسایل و
فیوز همجنین تابلو برق و تخته کلید. باید با رعایت ضوابط مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان
:
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۳ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
(طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها) و مفاد "آییننامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در
کارگاهها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی» نصب و استفاده شود.
۲-۱-۶-۲ در استفاده از ابزارن تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی, باید ضوابط مندرج در آیین-
نامههای مربوط از جمله آییننامههای مصوب شورای عالی حفاظت فنی به شرح زیر لحاظ شود:
ب- آییننامه ایمنی سیستم اتصال به زمین (ارتینگ).
پ- آییننامه حفاظتی صنایع چوب.
ت- آییننامه حفاظتی ماشینهای سنگ زنی.
ث- آییننامه ایمنی جوشکاری و برشکاری گرم.
چ - آییننامه حفاظتی تأسیسات الکتریکی در کارگاهها.
چ- آییننامه حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیا در کارگاهها.
ج - آییننامه ایمنی ماشینهای لیفتراک.
خ- آییننامه ایمنی دستگاههای مخلوط کن و همزن در کارگاهها.
د- آییننامه ایمنی ماشینهای افزار.
ذ - آییننامه ایمنی کار با ماشینآلات عمرانی.
۲-۶-۲ دستگاهها و وسایل موتوری بالابر
۱-۲-۶-۲ دستگاهها و وسایل موتوری بالابر عبارت است از وسایل و تحهیزات ثابت و متحرک
موتوری از قبیل جرئثقیل ثابت و متحرکه آسانسور موقت حمل بار و نفر که برای بالا بردن؛ پایین
آوزردن, جابجایی ۳ تنصتب قطعات ۲ مصالح وسایل ۳ تجهیزات ساختمانی ۳ افراد استفاده میشود.
۲-۲-۶-۲ قسمتهای تشکیل دهنده دستگاهها ۳ وسایل بالابر ۱( اجزاء آنها از قبیل قطعات
:
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
الزامات ایمنی, قواعد فنی, مفاد شیوهنامهها (دستورالعملها) و توصیههای سازنده آن. توسط
اشخاصس دارای صلاحیت نصب و آماده کار شود.
حمل میشود و سرعت کار بالایرء به هیچ وجه نباید از ظرفیت بار و سرعت کار مطمئن آن بیشتر
باشد.
۴-۲-۶-۲ طول پیچها دردستگاه بالابر باید به اندازه کافی باشد نا در صورت لزوم بتوان مهره را
اچارکشی و محکم کرد. پیچ و مهره قطعات متحرک باید دارای واشرهای فنری باشد تا از شل
شدن مهرهها جلوگیری شود. اتصال قطعات بالابر معمول ساختمانی باید طوری باشد که از حرکت
جانبی دستگاه جلوگیری شود. به علاوه لازم است دستگاه بالابر دارای سیستم قطعکننده برای
مواقع اضطراری به خصوص سیستم قطع کننده خودکار برای متوقف کردن قلاب در فاصله حداکتر
۰ سانتیمتری از قرقره وینچج باشد.
۵-۲-۶-۲ استفاده از آسانسورهای موقت حمل بار ۳ نفر بدون حضور متصدی مربوط ممنوغ
است. متصدی دستگاه یا وسیله بالابر همزمان با کار بر روی دستگاه مورد نظنر حق انجام کار دیگر
را ندارد.
ب: به ترتیبی باشد که متصدی در اطراف خود میدان دید کافی برای انجام عملیات داشته باشد.
پ: به وسیله ارتباط صوتی با خارج از کابین برای دریافت پیام مجهز باشد.
ت: وسیله اطفاء حریق در داخل کابین وجود داشته باشد.
:
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۳ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
۷-۲-۶-۲ قلاب دستگاه ۲ وسیله بالابر باید محهز به شیطانک باشد تا مانع جدا شدن اتفافی بار
از آن شود.
۸-۲-۶-۲ حداکثر باری که میتوان با هر وسیله بالابر بلند نمود» باید بطور واضح بر روی آن
حک شود. همجنین میزان حداکثر بار مجاز زنجیرء کابل و سایر وسایل بستن و بلند کردن بار باید
بر روی پلاک فلزی درج و در محل مناسب بر روی بدنه دستگاه نصب شود و مفاد آن دقیقاً رعایت
کردد.
۹-۲-۶-۲ دستگاههای بالابر ثابت از قبیل جرثقیلهای برجی (تاور کرینها) ۳ آسانسورهای
کارگاهی باید با رعایت مفاد بند ۲-۲-۶-۱۲ و موارد زیر بطور مطمئن در محل نصب خود مهار
الف: پایداری و مقاومت زمین محل استقرار جرثقیل برجی (تاور کرین) و پی آن؛ پیش از شروع
ب: نحوه مهار دستگاه بالابر ثابت. باید به ترتیبی باشد که در مقابل حداکثر نیروی باد و طوفان در
محل, مقاومت کافی داشته باشد.
پ: قسمتهای گردنده آن دارای حفاظ مخصوص باشد.
۱-۲-۶-۲ بازدیدهای دورهای, معاینه فنی و آزمایش قسمتهای مختلف دستگاه و وسیله بالابر
باید طبق برنامه زیر انجام شود:
که برای بستن و بلند کردن بار استفاده میشود. از نظر فرسودگی, خوردگی, شکستگی,» ترک خوردگی و
هر نوع عیب و ایراد ظاهری دیگن توسط متصدی و مسئول دستگاه.,
ب: بازدید هفتگی کلیه قسمتهای دستگاه از جنبه فنی توسط شخص دارای صلاحیت.
پ: معاینه فنی.؛ آزمایش و صدور برگ گواهی اجازه کار کلیه قسمتهای دستگاه» پیش از استفاده
برای نخستین بار پس از هرگونه جابجایی و نصب در محل جدید. همجچنین هر سه ماهه یک بار
در مدت استفاده توسط شخص دارای صلاحیت.
۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دواز دهم
میشود. باید در دفتر ویژهای ثبت و توسط شخص دارای صلاحیت امضاء شود. این دفتر همراه با
برگهای گواهی اجازه کار موضوع بند ۱۰-۲-۶-۱۲ پ. باید نزد مالک یا کارفرمای دستگاه بالابر
نگهداری و در هنگام لزوم ارائه شود.
۱۲-۲-۶۲ راننده یا متصدی دستگاه و وسیله بالابر باید علاوه بر شرایط مندرج در بند
۷-۱-۳-۲ دارای شرایط زیر باشد:
الف: سلامت کامل جسمی و روانی و دار بودن برگ گواهی بهداشتی از مراکز مورد تأیید وزارت
بهداشت. درمان و آموزش پزشکی.
ب: داشتن گواهی طی دوره آموزشی لازم از مراکز مورد نائید وزارت تعاون, کار و رفاه اجتماعی و
داشتن پروانه مهارت فنی از آن وزارت.
پ: در مورد جرئقیل متحرک (نصب شده بر روی کامیون)» علاوه بر شرایط فوق. داشتن
گواهینامه ویژه رانندگی مربوط طبق ضوابط و مقررات راهنمایی و رانندگی نیز الزامی است.
۱۳-۲۶-۴۲ هر دستگاه بالابر علاوه بر منتصدی یا راننده باید دارای یک نفر کمک متصدی یا
علامت دهنده نیز باشد. این شخص باید در مورد نحوه علامت دادن با دست یا وسایل هشدار
دهنده و نوع علائم مشخص و یکنواخت و نحوه باز و بستن بار آموزش لازم را طبق مبحث بیستم
مقررات ملی ساختمان "علائم و تابلوها " گذرانده و دارای گواهی آن و بروانه مهارت فنی باشد.
۱۴-۲-۶۲ محل استقرار و مسیر حرکت دستگاه بالابر باید قبلاً به دقت بازدید و بررسی شود
تا در موقع حرکت و کارء خطری از طریق نشست زمین, برخورد با سایر جرثقیلها و بالابرهاء
کابلهای برق, لولههای گاز یا تأسیسات و بناهای موجود یا سقوط در محلهای حفاری شده و از
این قبیل, پیش نیاید. رعایت حریم ایمنی خطوط هوایی انتقال برق الزامی است.
۱۵-۲-۶-۲۳ هیچ باری نباید با دستگاه یا ماشینآلات بالابر از روی معابر و فضاهای عمومی و
حصوصی محاور کارگاه ساختمانی عبور داده شود. چنانجه این کار اجتناب نایذیر باشد. این معابر
و فضاها باید با کسب مجوز از مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان و راهنمایی و رانندگی و با
رعایت مفاد بند ۱-۲-۲-۲ ۳ با استفاده از وسایل مناستب محصور. محدود یا مسدود شود.
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۲ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
7
همچنین باید از علائم هشدار دهنده موثر از قبیل تابلو پرچم مخصوص یا چراغ چشمکزن نیز
استفاده شود.
در صورتی که ضرورت عبور بار از روی املاک مجاور کارگاه ساختمانی توسط مرجع صدور پروانه و
کنترل ساختمان تائید شود. مجری باید پیش از اقدام. اذن مالک یا مالکان آن ملک یا املاک را
بطور کتبی اخذ کند و تصویر برابر با اصل آن را به ناظر و مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان
۶-۲-۶-۲ راننده پا متصدی دستگاه و وسایل بالابر در موقع کارکردن دستگاه یا هنگام آویزان
بودن بارء مجاز به انجام کار دیگر و رها کردن دستگاه نمیباشد.
۱۷-۲-۶۲ جابجایی ۳( حمل کارگران و افراد با وسایل بالابرنده بار ممنوع است.
۱۸-۲-۶۲ راننده یا متصدی دستگاه بالابر ۳( افراد کمکی و علامت دهنده در حیین انجام کار
محاز به خوردن آشامیدن و استعمال دخانیات و استفاده از تلفن همراه و از این قبیل که باعثک
کاهش تمرکز فرد میشود. نمیباشند.
۱۹-۲-۶۴۲۳ در هنگام باد و طوفان باید از کارکردن با دستگاهها و وسایل بالابر خودداری نمود.
در چنین مواقعی باید بازوی جرئقیلهای برجی (تاور کرین) در حالت آزاد قرار گیرد. افزایش
ارتفاع این جرثقیلها باید در هوای مناسب و با رعایت ایمنی کامل و بدون توقف تا ارتفاع مورد
نظر انجام شود.
۲-۲-۶-۲ بار باید به طور آهسته و ملایم جابجا و بالا و پایین آورده شود. به طوری که در آغاز
بلند کردن یا در حین پایین آوردن و توقف. به دستگاه ضربه وارد نشود و کنترل آن نیز برای
متصدی به راحتی امکان بذیر باشد.
۲۱-۲-۶۳ در زمان استقرار جرثقیل متحرک. باید از ایستائی و پایداری تکیهگاه جک و نبودن
چاه یا حفره با یک گردش آزمایشی دکل, اطمینان حاصل شود.
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دواز دهم
۲۳-۲-۶۲ در استفاده از دستگاهها ۳ وسایل موتوری بالابر باید ضوابط مندرج در" آییننامه
حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاهها" و الزامات مبحث پانزدهم
مقررات ملی ساختمان (آسانسورها و پلههای برقی) رعایت شود.
۲۴-۲-۶۲ قفسه آسانسورکارگاهی باید در سراسر ارتفاع بسته باشد و راه دیگری به جز درها و
پنجرهها و منافذ نور نداشته باشد. همجچنین درب حفاظ دسترسی به کابین آسانسور در طبقات
باید مشبک باشد. حداقل ارتفاع و عرض درب کابین با رعایت بند ۲-۲-۵-۱۲ لحاظ شود. درب
کابین باید به گونهای ساخته شود که هنگام کار امکان باز شدن آن وجود نداشته باشد.
۲۵-۲-۶-۲ قفسه آسانسور کار گاهی که در خارج ساختمان قرار دارد از هر طرف تا ارتفاع سه
متر و در سمت رو به ساختمان. درتمام ارتفاع باید بسته باشد.
۲۶-۲-۶۲ دیواره قفسه آسانسور کارگاهی باید از یک تیفه سراسری یا یک شبکه فلزی (توری
یا میلهای) یا نرده چوبی ساخته شده باشد. آندازه روزنههای شبکه فلزی یا نرده چوبی نباید از ۵
سانتیمتر در بعد کوچک خود بیشتر باشد. در جاهایی که امکان ایجاد خطر از اتاقک و وزنههای
۲۷-۲-۶۲ کلید قطع جریان برق باید درداخل اتاقک فرارداده شود. این کلید باید مجزا از
کنترل بار برای جلوگیری از اعمال بار بیش از حد مجازء مجهز شود.
لولههای عایق قرار داده شود. وسایل برقی داخل قفسه آسانسور یا اتاقک باید در جعبههای بسته
قرارداده شود و از اتصال جریان برق یا دسترسی افراد غیر از متصدی, محفوظ باشد.
3
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۲ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
۲۹-۲-۶-۲ سقف اتاقک باید کاملاً بسته و مجهز به دریجه خروجی امدادی باشد. دیوارههای
اتافک باید از دو طرف یا دست کم از طرف داخل قابل باز شدن باشد.
۳۰-۲-۶-۲ آسانسور کارگاهی باید به کنترل کننده مکانیکی سرعت (گاورنر) مجهز باشد و این
کنترل کننده به ترمز ایمنی آسانسور مربوط شود. ترمز ایمنی و گاورنر باید پلمب شود. همچنین
۳۱-۲-۶۲ متصدی آسانسور کارگاهی نباید آسانسور را با در باز به کار اندازد. درها باید دارای
سوئیچهای قفلدار برقی باشد تا مانع حرکت آسانسور با در باز شود.
۳۲-۲-۶۲ آسانسورهای کارگاهی اعم از مسافری و باری باید هر شش ماه یک بار بر اساس
الزامات مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان (آسانسورها و پلههای برقی) و استانداردهای معتبر,
توسط موسساتی که صلاحیت آنها مورد تایید سازمان ملی استاندارد ایران میباشد. بازرسی شود
و تصویر گواهینامه ایمنی دستگاه که حاوی نام شرکت. نشانی» نام بازرس و تاریخ اعتبار گواهینامه
۴۳-۲-۶-۳ جرئقیلهای برجی (تاورکرین) باید مجهز به سیستم اتصال به زمین و صاعقه گیر
باشد.
۳-۶-۲۳ وسایل موتوری نقل و انتقال. خاکبرداری و جابجابی مصالح
۱-۳-۶-۲ این وسایل شامل ماشینآلات و دیگر وسایل موتوری است که برای جابجایی مصالح
خاک و ضایعات ساختمانی, همجنین در گودبرداری یا تخریب و برچیدن ساختمان و نظایر آن در
عملیات ساختمانی, استفاده میشود.
۲-۳-۶-۲ پیش از آغاز کار با این وسایل باید ترمزء جعبه فرمان» لاستیک. چراغ, بوق. برف
پاککن و سایر قسمتهای عمل کننده بازدید و بررسی شود تا از سالم و آماده کار بودن
قسمتهای مذکور اطمینان حاصل شود. ترمزها باید به نحوی نگهداری و تعمیر شود که وسایل
موتوری یاد شده با ظرفیت کامل بارء در کلیه مسیرهای ناهموار و شیبدار کارگاه ساختمانی, قابل
۰.
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دواز دهم
کنترل باشد. اطراف و زیر این وسایل باید پیش از روشن کردن موتور و حرکت وسیله موتوری
بازدید و کنترل شود.
۳-۳-۶-۲ در کارگاه ساختمانی که از وسایل موتوری خاکبرداری و جابجایی مصالح ساختمانی
مقابله با خطرهای ناشی از حرکت وسایل یاد شده. لازم است علائم و وسایل هشدار دهنده
مناسب. مخصوصاً در موقع حرکت به سمت عقب فراهم شود.
باید با وسایل ضروری از قبیل زنجیرء کابل, طناب. توری, چادر برزنت و نظایر آن محکم به بدنه
هشداردهنده و آگاه کننده نظیر چراغ چشمک زن یا پرچم قرمز باید از بروز حادثه جلوگیری شود.
۵-۳-۶-۳ در موقع بارگیری وسایل نقلیه موتوری با ماشینآلاتی نظیر جرئقیل, لودر و امثال
آنهاء کلیه سرنشینان باید وسایل مذکور را ترک و در محل ایمن مستقر شوند. مگر اینکه کابین
راننده با ورقهای فولادی مقاوم تقویت و محافظطلت شده باشد. ضمنا در هنگام بارگیری یا تخلیه
وسایل نقلیه فوق, باید علاوه بر استفاده از ترمز دستی از موانع مناسب از قبیل بلوکهای چوبی
نیز برای جلوگیری از حرکت اتفاقی و مهار وسایل مذکور استفاده شود.
۶-۳-۶-۲ ندابیر لازم برای جلوگیری از سقوط افراد به داخل قیفهای تغذیه شونده مواد و
مصالح ساختمانی, باید اتخاذ شود.
۷-۳-۶-۳ در موقع توقف (پارک) وسایل موتوری گودبرداری و خاکبرداری از قبیل لودر
بولدوزر و بیل مکانیکی. باید کف جام (باکت) آنها روی زمین قرار داده شود.
۸-۳-۶-۲ در شرایطی که به دلیل سستی بستر یا ازدیاد شیب آن. احتمال به خطر افتادن تعادل
وسیله موتوری وجود داردء پیش از شروع عملیات. باید اقدامات ایمنی و حفاظتی لازم به عمل آید.
۹-۳-۶-۳ در موقع تخلیه یا بارگیری وسایل موتوری در محیطهای بسته. باید تهویه لازم و
از هید
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۳ ابزار. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی
۱-۳-۶-۲ در استفاده از تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی علاوه بر رعایت مقررات مندرج
در "آییننامههای حفاظتی کارگاههای ساختمانی". "ایمنی کار با ماشینآلات عمرانی - حفاظتی
حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاهها""ء رعایت مفاد شیوهنامه (دستورالعمل) های
<۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۷-۳۲ وسایل دسترسی
۱-۷-۲ کلیات
۱-۱-۷-۳ منظور از وسایل دسترسی, وسایلی است موقتی از قبیل داربست. نردبان» راهپله راه
شیبدار که برای دسترسی افراد به قسمتهای مختلف بنای در دست احداث. تعمیر بازسازی یا
۲-۱-۷-۲ استفاده از بشکه. جعبهء صندلی چهارپایه و نظایر آن به عنوان وسیله دسترسی به
۱-۲-۷-۲ داربست سازهای است موقت شامل یک یا چند جایگاه اجزای نگهدارنده اتصالات.
تکیهگاههاء مسیرهای دسترسی و پلکان که در هنگام اجرای عملیات ساختمانی به منظور
داربست باید با استاندارد ملی ایران به شماره ۱ - ۱۵۴۴۳ و انواع بستها و اتصالات داربستی,
استاندارد ملی ایران به شماره ۱۰۳۰۵ منطبق باشد.
باید در محل مناسب و قابل رویت. در تمامی مراحل برپایی» بهرهبرداری و برچیدن داربست نصب
شود. در این پلاک. رنگ سبز نشانهی قابلیت بهرهبرداری و رنگ قرمز نشانه خطر و منع
بهرهبرداری است.
۳-۲-۷-۲ قسمتهای داربست شامل جایگاه. اجزای نگهدارنده. تکیه گاهها انتصالاته مسیرهای
طوری طراحی: ساخته ۳( آماده به کار شود که داربست علاوه بر ایستایی؛ پایداری و ایمنی لازم»
ظرفیت پذیرش ۴ برابر بارهای تققلی و جانبی وارد را داشته باشد.
غ
-------- صفحهٔ بعد --------
باید از رنگآمیزی اجزای داربست خودداری شود.
۵-۲-۷-۳ تختههای چوبی که در جایگاه داربست استفاده میشود. باید صاف. بدون هیچگونه
گره, زائده و برجستگی و عاری از مواد چسینده لغزنده و هر گونه رنگ باشد. کلیه تختهها باید
ضخامت یکسان داشته و حدافل دارای ۲۵ سانتیمتر عرض و ۵ سانتیمتر ضخامت باشد. تختهها
باید کل جایگاه کار را پوشش دهد و طوری در کنار یکدیگر قرار داده و مهاربندی شود که به هیچ
وجه جابجا نشده و ابزار و مصالح از بین آنها به پایین سقوط نکند. همپوشانی تختهها روی هم
۶-۲-۷-۲ در صورت استفاده از صفحات فلزی برای جایگاه داربست. این صفحات باید بدون
هیچگونه عیب و نقص و عاری از مواد چسبنده لغزنده و رنگ باشد. این صفحات باید کل جایگاه
کار را به طور کامل و پایدار پوشش دهد و طوری مهاربندی شود که به هیچ وجه جابجا نشده و
ابزار و مصالح از بین آنها به پایین سقوط نکند. همپوشانی این صفحات روی هم مجاز نیست.
۷-۲-۷-۲ حداقل عرض جایگاه, فاصله تکیهگاههای تختهها یا صفحات فلزی و بارهای وارد بر
آن باید با توجه به "آئیننامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی" مصوب شورایعالی حفاظت فنی
۸-۲-۷-۲ فاصله تکیهگاههای تختهها وصفحات برای کارهای سنگین که شامل کار توام بیش از
قطعات آن باید سالم و بدون خوردگی, ترک و عیب باشد. همچنین اجزای عمودی. افقی و مورب
داربست باید مستقیم و بدون خمیدگی باشد.
۱-۲-۷-۳ در هر داربست باید مسیرهای دسترسی و پلکان ایمن منتهی به جایگاههای کار
طراحی و اجرا شود. استفاده از نردبان یا اجزای داربست برای دسترسی به جایگاههای کار ممنوع
5
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۱-۲-۷-۳ کلیه عملیات نصب. تغییر تعمیریا پیاده کردن داربست. باید توسط اشخاص دارای
۱۳-۲-۷۳ داربست باید در موارد زیر توسط شخص دارای صلاحیت بازدید»ء کنترل و تأبید شود
تا از پایداری؛ ایستائی و ایمنی آن اطمینان حاصل شود:
الف: قبل از شروع به استفاده از آن.
ب: حداقل هفتهای یک بار در حین استفاده.
پ: پس از هرگونه تغییرات یا ایجاد وقفه در استفاده از آن.
ت: پس از وقوع بادء طوفان» زلزله و عوامل مشابه که در ایستائی و پایداری داربست تردید شود.
۱۳-۲-۷۴۲۳ برای جلو گیری از خطر سقوط کارگران, باید در طرف باز جایگاه کار نرده حفاظتی
مطابق مفاد بخش ۲-۵-۱۲ نصب شود. همجنین برای پیشگیری از افتادن مصالح و ابزار کار از
روی کف جایگاه باید در لبههای باز آن پاخورهای مناسب طبق شرایط مندرج در بند ۳-۵-۱۲
۱۴-۲-۷۲ در فصل سرما هنگامی که بر روی جایگاه کار مستقر بر داربست برف یا بخ وجود
داشته باشد. کارگران نباید روی آن کار کنند. مگر آنکه قبلاً برف و یخ از روی جایگاه برداشته
۱۵-۲-۷۳ از جایگاه داربست نباید برای انباشتن مصالح ساختمانی استفاده شود. فقط قراردادن
مصالحی که برای کوتاه مدت و انجام کار فوری لازم باشد. روی جایگاه داربست مجاز است.. در
چنین حالتی نیز برای تعادل داربست. بار بر روی جایگاه باید بطور یکنواخت توزیع شود. در پایان
کار روزانه. کلیه مصالح ۲ ابزار کار باید از رزوی جایگاه کار داربست تخلیه شود.
۱۶-۳-۷۲ برای تامین ایستایی داربست و جلوگیری از واژگون شدن آن رعایت موارد زیر الزامی
۰.
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
الف: پایههای داربست در محل استقرار بر روی زمین باید روی صفحات مقاوم از قبیل کفشکهای
فولادی با سطح اتکای کافی قرار گیرد. تا از فرو رفتن پایهها در زمین» بر هم خوردن تعادل
داربست. و جابجائی و لغزش آن پیش گیری شود.
ب: داربست باید در فاصلههای مناسب با توجه به طول و ارتفاع آن» عمودی و افقی بطور محکم
به ساختمان متصل و مهار شود. تا از لرزش و نوسان آن در حین کار جلوگیری به عمل آید.
پ: در مواردی که داربست در دو ضلع مجاور قرار میگیرد. باید در محل تلاقی به طور کامل به
ت: در موقع باد یا طوفان باید از کار کردن کارگران بر روی داربست جلوگیری شود.
ششم مقررات ملی ساختمان "بارهای وارد بر ساختمان " محاسبه و اجرا شود.
۱۷-۲-۷-۳ نضب لوح شناسایی با مشخصات ذیل بر روی داربست الزامی است:
الف- نام و شماره پروانه اشتغال به کار مهندس محاسب داریست؛
بدانام شرکت با تصاب داریست» تشانی و تلفن تماس؛
پ- نام و نام خانوادگی مدیر عامل شرکت یا مدیر مربوط؛
ت- میزان تحمل سرعت بادء ظرفیت باربری در برابر بارهای جانبی و تقلی.
بند ۹-۳-۲-۱۲ رعایت شود.
۱۹-۲-۷۴۲۳ در موقع بالا کشیدن مصالح از روی جایگاه داربست. باید از برخورد مصالح با
داریست یا هر مانع دیگر جلوگیری شود.
۲۰-۲-۷۲ در موقع بیاده کردن و برچیدن داربست چوبی. کلیه میخها باید از قطعات داربست
به طور کامل بیرون کشیده شود.
۹۱۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
شود. یک نسخه از آن به ناظر تحویل داده شود و یک نسخه دیگر در محل کارگاه ساختمانی در
۳-۷-۲ نردبان
۱-۳-۷-۳ نردبان وسیلهای است ثابت یا متحرک که در عملیات ساختمانی برای دسترسی فرد
به تراز بالاتر یا پایینتر استفاده میشود و معمولاً شامل دو قطعه در کنار به نام پایه و قطعاتی غیر
لغزنده در وسط به نام یله و متصل به پایه است.
۲-۳-۷-۳ استفاده از نردبان به عنوان جایگاه کار ممنوع است.
۳-۳-۷-۳ در استفاده از انواع نردبان رعایت موارد زیر الزامی است:
ب: از نردبانی که پلهها یا پایههای آن ترک خورده باشد یا نقص دیگری داشته باشد. نباید استفاده
پ: هنگام استفاده از نردبان» حمل بار با دست ممنوع است.
ت: پایهها و تکیهگاه نردبان باید در جای ثابت قرار گیرد.ء به طوری که امکان هیچ لغزشی وجود
نداشته باشد. پلهها و پایههای نردبان نباید به مواد روغنی و لغزنده آلوده باشد.
ث: پلههای نردبان فلزی باید آجدار باشد تا از لغزش پا بر روی آنها پیشگیری شود.
ج: نردبان را نباید جلوی دری که باز است یا قابل باز شدن است قرار داد. مگر آنکه در به نحو
کچ طول نردبان باید ۱ مر از کفی که برای رسیدن به آن استفاده میشود. بلندتر ۲ این کسنمنت
از یک نردبان نباید بیش از یک نفر به طور همزمان استفاده کند.
۹.
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
خ: کارگر در بالارفتن و پایین آمدن از نردبانء باید همواره رو به نردبان و دارای سه نقطه اتکاء به
صورت اتصال دو دست و یک پا و یا دو پا و یک دست باشد.
۴-۳-۷-۳ استفاده از نردبان یک طرفه با طول بیش از ۴ متر ممنوع است. استفاده از نردبان
صنعتی استاندارد با طول حداکثر ۱۰ متر مجاز می باشد. استفاده کننده از نردبان ثابت با طول
بیش از ۲ متر باید مجهز به سامانه متوقف کننده از سقوط مانند پیگربند. طناب مهار و تور ایمنی
باشد.
۵-۳-۷-۲ افزودن ارتفاع نردبان با قراردادن اجسامی از قبیل جعبه یا بشکه در زیر پایههای آن
یا اتصال دو نردبان کوتاه به یکدیگر ممنوع است.
جلوگیری کند. ارتفاع نردبان دو طرفه در حالت باز نباید بیشتر از ۲ متر باشد.
۷-۳-۷-۳ استفاده از نردبان در هنگام بارندگی و وجود احتمال لغزندگی پایهها ممنوع است. در
صورت لزوم چنانچه نردبان در محلی که احتمال لغزش دارد. قرار داده شود باید به وسیله گوه یا
کفشک لاستیکی شیاردار یا وسایل و موانع دیگر از لغزش و حرکت پایهها جلوگیری شود.
همجنین تکیهگاه بالای نردبان باید دارای بایداری کافی باشد.
۸-۳-۷-۲ استقرار نردبان یک طرفه قابل حمل باید به گونهای باشد که زاویه ایجاد شده بین
نردبان و سطح مبنا در حدود ۷۵ درجه باشد یا شیب آن طوری انتخاب شود که فاصله بین پایه
نردبان تا بای سازه یک چهارم فاصله تکیه گاه فوقانی بر روی سازه تا سطح مبنا باشد.
۹-۳-۷-۲ در صورت اجبار در استقرار نردبان یک طرفه قابل حمل درزاویهای بین ۷۵ تا ۹۰
درجه که تکیهگاه تحتانی با سطح مبنا ایجاد میکند. باید با اتصالاتی به صورت ایمن به سازه یا
۱۰-۳-۷۲ در استفاده از نردبان در کارگاه ساختمانی. رعایت مفاد "آییننامه ایمنی
کار درارتفاع " مصوب شورایعالی حفاظت فنی الزامی است.
۰.
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۴-۷-۲ راه پله موقت
زمین و طبقات. باید حداقل یک راه یله موقت نصب شود و در تمام مدتی که عملیات ساختمانی
ادامه داردء به دقت از آن محافظت و نگهداری شود.
۲-۴-۷-۲ راهپله موقت باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان
الف: پلههای راهپله موقت باید ابعاد یکسان داشته باشد و طول آن حداقل ۱ مترء عرض آن حداقل
۸ سانتیمتر ارتفاع آن حداکثر ۲۰ سانتیمتر باشد.
ب: از چوب. فلز بتن و نظایر آن طوری ساخته شود که ضمن جلوگیری از لغزش و سقوط افراده
دارای پایداری و مقاومت کافی با ضریب ایمنی بارگذاری حداقل ۲/۵ نسبت به حداکثر بارهای وارد
باشد.
پ: پس از اجرای رمپ و پاگرد پله دائمی و تا زمان اجرای این پلهجاء استفاده موقت از شیب راه
راهپله و پاگرد آن» در صورت رعایت مفاد بندهای فوق مجاز است.
ت: اطراف باز راهپله موقت باید بلافاصله بعد از برپایی و نصب با حفاظ مناسب مطابق مفاد بخش
۲-۵-۳۲ محافظت شود.
۱-۵-۷-۲ راه شیبدار در کارگاه ساختمانی راهی است که زاویه آن با سطح افق حداکثر ۱۰
درجه و شیب ۱۸ درصد است. و برای عبور و مرور افراد و حمل و نقل وسایل, تجهیزات و مصالح
ساختمانی استفاده میشود.
۲-۵-۷-۳ گذرگاه یا معبر در کارگاه ساختمانی عبارت است از مسیر افقی که بر روی زمین یا
کف طبقات یا روی داربست و نظایر آن برای عبور و مرور افراد و حمل و نقل وسایل؛ تجهیزات و
مصالح ساختمانی استفاده میشود.
۹۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۵-۷-۲ راه شیب دار و گذرگاه باید دارای ایستائی پایداری و مقاومت کافی و ضریب ایمنی
استفاده از مصالح مقاوم و مناسب طوری طراحی و ساخته شود که موجب لغزش و سقوط افراد
نشود. در صورت استفاده از تخته چوبی برای پوشش کف. ضخامت آن نباید از ۵ سانتیمتر کمتر
باشد. اطراف باز راههای شیبدار و گذرگاههانی که احتمال سقوط افراد در آنها وجود دارد. باید با
رعایت مفاد بخش ۲-۵-۱۲ محافظت شود
۴-۵-۷-۲ عرض راه شیبدار و گذرگاهی که فقط برای عبور افراد ایجاد میشود. باید حداقل
۵-۵-۷-۲ راه شیبدار ۳ گذرگاهی که علاوه بر افراد برای عبور چرخ دستی یا فرغون نیز
استفاده میشود.: باید دارای سطح هموار با حداقل ۱ متر عرض و حداکثر ۱۵ درصد شیب باشد.
فاصله عمودی بین باگردهای متوالی راه شیب دار نباید بیش از ۲/۵ متر باشد.
۶-۵-۷-۳ عرض راه شیبدار و معابری که برای حمل و جابجایی وسایل سنگین یا وسایل نقلیه
استفاده میشود. نباید کمتر از ۲/۵ متر باشد. به علاوه در طرفین آن باید موانع محکم و مناسب
۷-۵-۷-۳ عرض راه شیبدار که در گودبرداریها ایجاد میشود. باید حداقل ۴ متر باشد و
جدارههای آن نیز باید پایدار شود.
۸-۵-۷-۲ راههای شیب دار ۳ معابر باید عاری از هرگونه مواد لغزنده» شن ۲ ماسه. مصالح ۳(
نخالههای ساختمانی و نظایر آن باشد.
1۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۸-۳۲۳ تخریب و برچیدن ساختمان
۱-۸-۲ کلیات
۱-۱-۸-۲ هر اقدامی که مستلزم جدا کردن مصالح از ساختمان به منظور حذفء نوسازی, تعمیرء
مرمت. مقاوم سازی, بهسازی و بازسازی تمام یا قسمتی از بنا باشد. تخریب و برچیدن نامیده
میشود.
۲-۱-۸-۳ مجری موظف است قبل از شروع عملیات تخریب و برچیدن اقدامهای زیر را انجام
دهد:
ب: برنامهریزی تخریب و برچیدن شامل: روش تخریب و برچیدن. روش دفع نخالهها. زمانبندی
تخریب و برچیدن و سار موارد.
پ: بررسی محل چاههای موجود و ایمنسازی آنها.
ت: قطع یا در صورت لزوم سالمسازی, محدود و نگهداری جریان آب. برق, گاز و سرویسهای
مشابه پس ازاخذ مجوز از سازمانهای ذیربط و با اطلاع و همکاری آنان, به طوری که راههای
رسانده شود. رعایت نکردن محدودیت فوق. فقط هنگامی محاز است که عدم تحریب و برچیدن
فوری بناء ایمنی را به خطر اندازد. لزوم این امر باید قبلا به تایید مرجع صدور پروانه و کنترل
3 اقدامات لازم برای محافظلت از بیادهروها ۰ معابر عمومی محاور ساختمان مورد تحریب ۰
برچیدن, انجام شود و در صورت نیاز به محدود یا مسدود نمودن آنها با اذن مراجع ذیربط با
رعایت مفاد بخشهای ۱-۲-۱۲ و ۲-۲-۱۲ اقدام شود.
۹1۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۲۳ تخربب و برچیدن ساختمان
چ: وسایل و تجهیزات لازم, متناسب با محل و نوع ساختمان و روش تخریب و برچیدن با رعایت
مفاد فصل ۶-۱۲ تهیه شود.
خ: اثر ناشی از تخریب و برچیدن بنا در بایداری سازههای همجوار توسط شخص دارای صلاحیت
بررسی و تدابیر لازم برای پایداری ابنیه مجاور اتخاذ شود.
خ: برنامهریزی برای جمعآوری, حمل و دفع مواد حاصل از تخریب و برچیدن و انتخاب محل مجاز
برای انباشتن آنها با توجه به مفاد"قانون مدیریت پسماندها" انجام شود.
دارای صلاحیت بازدید شود و وسایل و تجهیزات لازم برای تخریب و مقابله با خطرهای ناشی از آن
فراهم شود.
ساختمان جدا و در صورت لزوم محدداً در نزدیکترین فاصله نصب و آماده به کار شود.
ر: کلیه شیشههای ساختمان مورد تخریب و برچیدن باید از محل نصب شده جدا و در مکان
ز: در عملیات تخریب و برچیدن باید با رعایت مفاد فصلهای ۲-۱۲ و ۲-۱۲ از کارگران باتجربه
استفاده شود و اشخاص دارای صلاحیت بر کار آنان نظارت و شیوهنامههاء. روشها و مراحل مختلف
اجرای کار را به آنان آموزش دهند. همجنین سایر افراد از جمله رانندگان و متصدیان ماشینآلات
و تحهیزات مربوط نیز باید از اشخاص دارای صلاحیت باشند.
نردبانها و درهایی که برای عبور کارگران استفاده میشود. باید در تمام مدت تخریب و برچیدن
مسدود شود. هیچ راه خروجی نباید قبل از اینکه راه دیگر تأیید شدهای جایگزین آن گردد. تحریب
و برچیده شود.
1۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
انفجار و نظایر آن آسیب دیده یا از بین رفتهاست. برای جلوگیری از ریزش و خرابی ناگهانی» باید
دیوارهاء پایهها و ستونها قبل از برچیدن زیر نظر شخص دارای صلاحیت مهار و شمعبندی شود.
۵-۱-۸-۳ در صورتی که ارتفاع ساختمان مورد تخریب و برچیدن از ساختمانها و تاسیسات
همجوار بیشتر باشد و امکان ریزش مصالح و ابزار کار به داخل یا روی بناها و تاسیسات مجاور
وجود داشته باشد؛ باید اقدامات لازم از قبیل نصب سرپوش حفاظتی با مقاومت کافی به عمل آید.
۶-۱-۸-۲ هر یک از اجزای سازه و تحهیزات مورد استفاده در تخریب و برچیدن اعم از کف.
کف موقت. چوب بست. پله موقت. سقّف و سایر اجزای راهروهای سریوشیده و راهروهای عبور و
۰ ۰ : پا ۸ ۰ ۲ َ ری ْ ع. ۸
مرور کارگران, پلکانها و نردبانها نباید بیش از . مقاومت خود. بارگذاری شود.
۳
۷-۱-۸-۳ میخ موجود در تیر یا تخته ناشی از تخریب و برچیدن باید بلافاصله به داخل چوب
فرو کوبیده یا بیرون کشیده شود.
۸-۱-۸-۳ تخریب و برچیدن ساختمان باید از بالاترین قسمت یا طبقه شروع شود و به پایین-
ترین قسمت یا طبقه ختم گردد. در موارد خاص که تخریب و برچیدن به طور یک جا با استفاده از
مواد منفجره در پی و طبقات از راه دور یا از طریق کشیدن با کابل و واژگون کردن یا از طریق
ضربه زدن با وزنههای در حال نوسان انجام میشود. باید تمهیدات لازم ایمنی» بهداشت کار و
حفظ محیط زیست متناسب با روشهای مذکور به عمل آید.
ناپایدار که در برابر فشار باد یا ارتعاشات آسیب پذیر باشد. رها شود. همجچنین با بررسی و کنترل
باید اطمینان حاصل شود که کلیه قسمتهای باقیمانده از عملیات تخریب و برچیدن و نیز چوب
۱۰-۱۸-۳۲ انباشتن مصالح ۲ ضایعات جدا شده از بنای مورد تخریب و برچیدن در پیادهرو ۳(
دیگر معابر و فضاهای عمومی بدون کسب مجوز از مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان ممنوع
است. در صورتی که در محل تخریب و برچیدن»؛ زمین و فضای کافی برای انباشتن مصالح و
ضایعات وجود نداشته باشد. هر روز مواد جدا شده باید به مکان مجاز دیگر انتقال یابد.
۹4
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-7۲ تخربب و برچیدن ساختمان
۱۱-۱-۸۲۳۲ برای حفظ و تامین بهداشت کارگران عابران ۳( مجاوران کارگاه ساختمانی. هممجنین
عملیات آبپاشی از انتشار و پراکنده شدن کرد و غبار جلوگیری شود. تخریب و برچیدن در شب به
۱-۲-۸-۲ قبل از تحریب ۳ برچیدن سقف. باید راههای ورودی به طبقه زبر آن طوری مسدود
۲-۲-۸-۳ در طاق ضربی» چه هنگامی که دهانهای در آن ایجاد میشود و چه در هنگام تخریب
و برچیدن کلی آن. باید آجرها و مصالح بین دو تیر آهن تا تکیهگاههای طاق در امتداد عمود بر
تیر به طور کامل برداشته شود.
۴-۳-۸-۳ در هنگام تخریب و برچیدن سقفی که از بنن پیشتنیده پیشکشیده یا پسکشیده
ساخته شدهاست: باید توجه کافی به انرژی ذُخیره شده در بتن و خطرهای احتمالی ناشی از آزاد
مصالح بین دو تیرفولادی, روی تیرها یا تیرچههاء تختههای چوبی سالم به عرض ۲۵ سانتیمتر و
ضخامت ۵ سانتیمثر به طور عرضی و به تعداد کافی قرار داده شود تا کارگران بتوانند روی آنها
مستقر شوند و به کار خود ادامه دهند.
۶-۲-۸-۲ در هنگام تخریب و برچیدن کف و سقّف رعایت مفاد "آنئین نامه حفاظتی کارگاههای
ساختمانی " مصوب شورایعالی حفاظت" فنی الزامی است.
۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۳-۸-۲ تخریب و برچیدن دبوارها
۱-۳-۸-۲ هیچ یک از تکیهگاهجا نباید در طبقهای تحریب و برچیده شود. مگر انکه کلیه بارهای
مربوط به آن قبلاً برداشته شده باشد.
۲-۳-۸-۲ تمام یا قسمتی از دیواری که ارتفاع آن بیش از ۲۲ برابر ضخامت آن باشد. نباید
بدون مهاربندی جانبی آزاد بماند. مگر اینکه اساساً برای ارتفاع بیشتر محاسبه و ساخته شده باشد.
۳-۳-۸-۲ قبل از تخریب و برچیدن هر یک از دیوارهاء باید تا فاصله ۳ متری از آنها کلیه
۴-۳۲-۸۲ تخریب و برچیدن دیوارهای ساخته شده برای نگهداری خاک زمین با ساختمان
مجاورء باید پس از اجرای سازه نگهبان انجام شود.
۴-۸-۲ تخریب و برچیدن سازه بتنی
۱-۴-۸-۳ در تخریب و برچیدن سازه بتنی اعم از سازه بتنی با سقف تیرچه و بلوک. کامپوزیت
الف: قبل از تخریب و برچیدن سازه بتنی اعم از مسلح یا غیر مسلح باید کلیه تجهیزات. مصالح و
سازههای غیر باربر اصلی جمع آوری و برچیده شود و بطور ایمن از محیط کارگاه ساختمانی خارج
ب: قبل از تخریب و برچیدن سازه بتنی اعم از مسلح یا غیر مسلح. باید با استفاده از علائم هشدار
دهنده و آگاه کننده از قبیل نوار خطر و موانع مناسب در فاصله لازم از محل, با توجه به مفاد بند
۲-۲-۲-۳ افراد از انجام عملیات تحریب ۳ برچیدن آگاه شوند ۳ از ورود آنها به موضع خطر
جلوگیری شود.
۵-۸-۲ تخریب و برچیدن سازه فولادی
۱-۵-۸-۳ در صورتی که برای تخریب و برچیدن سازه فولادی ساختمان از جرثقیل یا وسایل
مشابه استفاده شود. باید برای حفظ تعادل و جلوگیری از لنگر بار و صدمه به اشخاص. بناها
وک
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۲ تخریب و برچیدن ساختمان
تاسیسات و تجهیزات یا سازه بنای در حال تخریب و برچیدن, از طناب هدایت کننده استفاده
۲-۵-۸-۲ قبل از بریدن یا بازکردن قطعات فولادی باید اقدامات لازم به منظور جلوگیری از
سقوط آزاد آنها به عمل آید.
۶-۸-۲ تخریب و برجیدن دودکش بلند صنعتی و سازه مشابه
۱-۶-۸-۲ قبل از تحریب و برچیدن دودکش بلند صنعتی و سازه مشابه آن از طریق انفحار یا
وا ژگونی, باید محدودهای محافظت شده و مطمئن با وسعت کافی در اطراف آن در نظر گرفته شود.
۲-۶-۸-۲ در صورتی که سازه مذکور به روشهای دستی تخریب و برچیده شود. باید از
داربست استفاده شود و به تناسب تخریب و برچیدن سازه از بالاا به بایین» سکوی داریست نیز به
تدریج پایین آورده شود. به ترتیبی که همواره محل استقرار کارگران پایین تراز نقطه بالایی سازه
بوده و این اختلاف ارتفاع. حداقل ۰ سانتیمتر و حداکثر ۱/۵ متر باشد.
۳-۶-۸-۲ مصالح و ضایعات حاصل از تحریب و برچیدن سازه مورد بحث باید از داخل آن به
پایین ریخته شود. برای جلوگیری از انباشته شدن و تراکم مصالح و ضایعات. باید قبلاً دریچهای در
قسمت تحتانی سازه برای تخلیه آن ایجاد شود. تخلیه مواد مذکور باید پس از توقف کار برچیدن.
انجام شود. در هرصورت ارتفاع ضایعات حاصل از برچیدن در داخل کوره نباید بیشتر از ۲ متر باشد.
۷-۸-۲ مصالح و ضایعات
۱-۷-۸-۲ مصالح ساختمانی و ضایعات حاصل از تخریب و برچیدن بنا نباید به طور سقوط آزاد
به خارج پرتاب شود. تخلیه این مصالح و ضایعات باید از داخل کانالهای مخصوص پیشبینی شده
انجام شود.
۲-۷-۸-۲ در صورتی که مصالح قابل اشتعال و احتراق جدا شده از ساختمان مورد تخریب و
برچیدن. در همان محل انبار و نگهداری شود. باید وسائل مناسب خاموش کردن آتش به تعداد و
۹1۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۳-۷-۸-۲ ضایعات به دست آمده از مواد رادیواکتیی آزبست. مواد سمی یا مواد آلوده کننده»
باید براساس قانون مدیریت پسماند و دستور العملهای سازمان حفاظت محیط زیست جدا از بقیه
ضایعات و طبق ضوابط مربوط به دقت نگهداری و بستهبندی شود و سپس به محل مجاز حمل
گردد. کارگرانی که در تخریب و برچیدن اینگونه مواد به کار گمارده میشوند باید مجهز به
۴-۷-۸-۳ مصالح و ضایعات ناشی از تخریب و برچیدن ساختمان نباید روی کف طبقات به
شدن فشارهای افقی ناشی از انبار شدن مضالح و ضایعات به ستونها و آدیوارها جلوگیری شود.
بارگیری و به محلهای مجاز حمان شوه
۹1۸
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
ی ۰
: و ۷
۰ ۰
ار
را مد
7
ای ده
۱ که
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۳ عملیات خاکی
۹-۳۲ عملیات خاکی
۱-۹-۲ کلبات
۱-۱-۹-۳ منظور از عملیات خاکی عبارت است از: خاکبرداری, خاکریزی, تسطیح زمین, گودبرداری
پی کنیء حفاری شمع, حفر شیارء کانال. چاه و مجرای آب و فاضلاب با وسایل دستی یا مکانیکی.
۲-۱-9-۲ درعملیات خاکی از قبیل گودبرداری و خاکریزی» باید حداقل ایک تفر شخض آموزش
دیده, کامیونها و ماشینآلات سنگین را هنگام ورود و خروج و تردد در داخل کارگاه ساختمانی
هدایت کند. همجنین برای آگاهی رانندگان» کارگران» عابران و سایر افراد. باید علائم هشدار
دهنده قابل رویت در شب و روز و در فاصله لازم در معابر داخل و اطراف کارگاه ساختمانی و محل
ورود و خروج کامیونها و ماشینآلات به کار گاه ساختمانی نصب شود.
الف: زمین مورد نظر توسط شخص یا اشخاص دارای صلاحیت از لحاظ پایداری و جنس خاک.
همجنین پایداری ابنیه و تاسیسات مجاور به دقت بررسی شود. نقشه گودبرداری و طرح
پایدارسازی جدارههای گود و ساختمانهای محاور و برنامه گودبرداری توسط شخحص یا اشخاصس
فوق تهیه و به مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان تسلیم شود.
ب: روش برنامه اجرایی گودبرداری و زمان شروع آن به همراه مجوز صادره توسط مرجع صدور
پ: موقعیت تأسیسات زیرزمینی ازقبیل چاههای آب و فاضلاب» کانال فاضلاب» چشمه و قنات
به آنها خسارت وارد شود یا موجب بروز خطر و حادثه گردد. باید با استعلام کتبی از سازمانهای
۹1۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
مربوط بررسی و شناسایی شود و توسط سازمانهای ذیربط نسبت به قطع جریان» تغییر مسیر
ت: در صورتی که تغییر مسیرایا قطع جریان برخی از تاسیسات مندرج در مفاد بند
ث: چنانچه محل گودبرداری در نزدیکی یا مجاورت یکی از ایستگاههای خدمات عمومی از قبیل
آتشنشانی» نیروی انتظامی» اورژانس و مراکز درمانی باشد یا در مسیرخودروهای آنها قرار داشته
باشدء باید مراتب قبلا به صورت کتبی به اطلاع نهادهای مذکور برسد تا احیاناً وقفهای در
ج: کلیه اشیاء زائد از قبیل تخته سینگ, ضایعات ساختمانی یا بقایای درختان که ممکن است مانع
از انجام کار یا موجب بروز حادثه شود. باید از زمین مورد نظر خارج گردد.
چ: در استفاده از روشهای پایدارسازی دیوارههای گودبرداری از قبیل میخکوبی و میل مهار ورود
به محدوده:مالکیت املاک مجاور و معابز عمومی ممنوع است» مگر با ادن کتبی:مالکٌ یا مالکان
از طراحی پایدارسازی گودء به صورت کتبی و رسمی اخذ و نسخهای از آن به مهندس طراح
پایدارسازی گود و مهندس ناظر ارائه شود:
۴-۱-۹-۲ در اجرای عملیات خاکی رعایت مفاد فصل ۱-۶-۱۲ الزامی است. همجنین در
صورتی که در عملیات خاکی از دستگاه برقی مانند الکتروموتور برای هوادهی, تخلیه آب ۵ نظایر
آن استفاده شود این دستگاهها باید با رعایت مفاد بندهای ۹-۴-۲-۱۲. ۱۷-۱-۶-۱۲ و
۱۸-۱-۶۲ استفاده شود و به وسایل حفاظتی مناسب مجهز باشد.
۵-۱-۹-۲ چنانجه محل مورد نظر برای عملیات خاکی. نظیر حفر چاه در معابر عمومی یا محلهایی
باشد که احتمال رفت و آمد افراد وجود داشته باشد» باید با اقدامات احتیاطی از قبیل محصور کردن
محوطه حفاری؛ نصب علائم هشدار دهنده و وسایل کنترل مسیر از ورود افراد به منطقّه حفاری
جلوگیری شود و دهانه این محلها در پایان کار روزانه مسدود گردد.
۷۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۳ عملیات خاکی
۶-۱-۹-۳ رعایت مقررات زیست محیطی از جمله جلوگیری از آلودگی جوا و آلودگی صوتی
ناشی از فعالیتهای مربوط همچنین جلوگیری از آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی و مدیریت
۳-۹-۲ گودبرداری (حفر طبقات زبرزمین و پی کنی ساختمان)
۱-۲-۹-۲ گودبرداری به هرگونه حفاری و خاکبرداری گفته میشود که پائینتر از سطح طبیعی
زمین یا تراز زیر بی ساختمان مجاور اجرا شود.
دیوارههای گود. دیوارها و ساختمانهای محاور یا مهارها وجود داشته باشد. باید قبل از گودبرداری
و خاکبرداری, ایمنی و پایداری آنها تامین شود.
۳-۲-۹-۲ در مواردی که عملیات گودبرداری در مجاورت معابر. بزر گراههاء خطوط راه آهن یا
مراکز و تاسیسات دارای ارتعاش انجام میشود. باید اقدامات لازم برای جلوگیری از لغزش یا ریزش
جدارهها صورت گیرد.
۴-۲-۹-۳ در موارد زیر باید دیوارههای محل گودبرداری. همجنین دیوارها و ساختمانهای
مجاورء توسط شخص دارای صلاحیت دقیقاً بازدید و کنترل شود و نقاطی که خطر ریزش» لغزش
یا تغییر شکلهای غیرمجاز به وجود آمده است. باید با استفاده از روشها و تمهیدات فنی لازم
الف: قبل از پایدارسازی کامل به صورت روزانه و بعد از پایدارسازی, حداقل هفتهای یک بار.
ب: بعد از وقوع بارندگی, طوفان» سیل, زلزله و یخبندان.
پ: بعد از هرگونه عملیات انفحجاری.
ت: بعد از ریزش ناگهانی.
ثء. بعد از وارد آمدن صدمه اساسی به مهارها.
۷۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۵-۳-۹-۳ برای جلوگیری از بروز خطرهایی نظیر پرتاب سنگ, سقوط افراد» حیوانات. مصالح
ساختمانی و ماشینآلات. سرازیر شدن آب به داخل گود و نیز برخورد افراد و وسایل نقلیه با
کارگران و وسایل و ماشینآلات حفاری و خاکبرداری, اطراف محل گودبرداری و خاکبرداری باید با
رعایت مفاد بخش ۲-۵-۱۲ به نحو مناسب محصور و محافظت شود. درصورتی که عملیات خاکی
در مجاورت معابر و فضاهای عمومی صورت گیرد. این حصار باید با رعایت مفاد بخش ۹-۵-۱۲ و
در فاصله حداقل ۱/۵ متر از لبه گود احداث و با علائم هشدار دهنده که در شب و روز و از فاصله
لازم قابل ریت باشد. مجهز شود.
۶-۲-۹-۳ در گودبرداریهایی که عملیات اجرایی به علت محدودیت ابعاد با مشکل نور و تهویه
هوا مواجه میشود. لازم است روشنایی و تهویه هوا تامین شود.
۷-۲-۹-۳ مواد حاصل از گودبرداری نباید در فاصله کمتر از ۱/۵ متر از لبه گود ریخته یا
انباشته شود. در صورت ریختن یا انباشتن این مواد در پیاده روها و معابر عمومی رعایت مفاد بند
۱-۲-۲-۲ الزامی است. همجنین این مواد نباید به نحوی در پیادهروها و معابر عمومی انباشته
شود که مانع عبور و مرور یا موجب بروز حادثه گردد.
۸-۲-۹-۳ محل استقرار ماشینآلات و وسایل مکانیکی همجنین انباشتن خاکهای حاصل از
گودبرداری یا مصالح ساختمانی در مجاورت گود. باید توسط شخص دارای صلاحیت بررسی و
حداقل فاصله مناسب تعیین شود. این فاصله باید دقیقاً از لبه گود رعایت شود و هرگز نباید کمتر
از ۱/۵ متر باشد.
۹-۳-۹-۲ در گود با عمق بیش از ۱ متر» حضور حداقل یک نفر مراقب در خارج از گود با امکان
اشراف بر کلیه بخشهای کود و ارتباط موثر با افراد داخل گود و سازمانهای امداد و نجات
۱-۲-۹-۳ درگودبرداری معابر و راههای شیبدار (رمپ) احداتی ویژه وسایل نقلیه نباید
۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۳ عملیات خاکی
۱-۲-۹-۳ مجری موظف است در عملیات گودبرداری و پایدارسازی دیوارههای گود. مفاد
مبحثک هفتم مقررات ملی ساختمان (زئوتگنیک و مهندسی پی) را در انطباق با الزامات این بخش
رعایت و تامین نماید.
۳-۹-۲ حفاری جاه و مجاری آب و فاضلاب
۱-۳-۹-۲ محری قبل از آغاز عملیات حفاری چاه و محجاری آب و فاضلاب به ویژه در حفاری
های زمین را با توجه به گزارش شناسائیهای ژئوتکنیکی یا توسط شخص دارای صلاحیت و نیز
تاسیسات مربوط به آب. برق» گازء تلفن و نظایر آن بررسی و کنترل کند و در صورت لزوم از
زیزش با نشت قنات. فاضلاب و چاه مجاوز یا برخورد با تأسیسات: یاد شده وجود نداشته باشد:
۳-۳-۹-۳ در حفاری چهها با توجه به نوع خاک بر اساس گزارش شناسانیهای ژئوتکنیکی,
باید ضرورت کول گذاری بررسی و در صورت لزوم انجام شود.
۴-۳-۹-۲ برای ایجاد تهویه کافی در عملیات حفاری چاه و مجرای آب و فاضلاب, باید هر نوع
گان گرد ۲ غبار ۱( مواد آلوده کننده دیگر که برای سلامتی افراد مضر است. از محل کار خارج شود
و با پمپ جوادهی, تهویه هوای چاه تامین شود. کارگران در صورت لزوم باید به ماسک و
دستگاههای تنفسی مناسب مجهز شوند تا همواره هوای سالم به آنها برسد.
۴-۳-۹-۲ مقنی به عنوان پیمانکار جزء باید دارای شرایط زیر باشد:
الف: از لحاظ جسمی و روانی سالم و دارای گواهی سلامت از مراکز مورد تایید وزارت بهداشت.
درمان و آموزش پزشکی باشد.
ب: دوره آموزشی لازم را طی نموده و دارای گواهی مهارت فنی باشد.
۵-۳-۹-۲ مقنی قبل از ورود به چاه باید اقدامات زیر را انجام دهد:
الف: استقرار همکار مقنی در سر چاه برای کمک و مراقبت از مقنی.
۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
ب: هوادهی و تهویه مناسب چاه و اطمینان از نبودن گازهای سمی و مضر.
ب: اطمینان از سرازیر نشدن آب ۲ سیلاب به داخل چاه.
تابت در بالای چاه.
۸
ث: همکار مقنی که در بالای چاه برای کمک و مراقبت مقنی مستقّر میباشد. باید مجهز به
سامانه محدودکننده یا متوقف کننده سقوط باشد.
۶-۳-۹-۲ پس از خاتمه کار روزانه و در مواقعی که حفاری انجام نمیشود. دهانه چاه باید با
صفحات من مشبک مقاوم با قفل و بست. به نحو مطمئن بوشانده شود.
۷-۳-۹-۳ برای تامین روشنایی داخل چاه باید از چراغهای قوهای یا چراغ سیار ضد جرقه با
حداکثر ۱۲ ولت استفاده شود. استفاده از سیستمهای جرقهزا و شعله ممنوع است.
۸-۳-۹-۲ در صورت استفاده از دستگاههای برقگی در داخل و خارج چاه از قبیل بالابر پمپ و
دستگاه تهویه این دستگاهها باید محجهز به سیستم اتصال زمین موتر و حفاظ قسمتهای گردنده
باشد.
۹-۳-۹-۳ در حفاری چاه و محرای آب و فاضلاب باید ضوابط مندرج در" آییننامه و مقررات
حفاظتی حفر چاه دستی " مصوب شورایعالی حفاظت فنی رعایت شود.
۷4
-------- صفحهٔ بعد --------
۲- ۱۰ عملیات ساخت. برپایی و نصب سازه ساختمان
۱۰-۲ عملیات ساخت. بربایی و نصب سازه ساختمان
۱-۱۰-۲۳ کلیات
۱-۱-۱-۲ عملیات ساخت. برپایی و تنصب سازه. نظیر جوشکاری. برشکاری و بیچ و مهرهکاری
سازه فولادی. همجنین عملیات قالببندی, میلگردگذاری و بتنریزی در سازه بتنی باید توسط
اشخاص دارای صلاحیت انجام شود.
۲-۱۰-۲۳ اجرای سازه فولادی
مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمانهای فولادی) انجام شود. در برپایی و نصب سازه
فولادی به صورت صنعتی باید علاوه بر ضوابط ۲ مقررات مبحث مذکور ضوابط ۳ مقررات مبحث
یازدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای صنعتی ساختمانها) نیز رعایت شود.
۲-۲-۱-۲ در موقع نصب و برپایی اجزای فولادی سازه از قبیل ستون» تیر یا خریاء باید قبل از
جدا کردن نگهدارندهها و رها کردن آنها.ء حداقلهای تعیین شده در نقشهها برای جوشکاری یا
بستن پیچ و مهره انجام شده باشد. قبل از نصب هر یک از اجزای سازه بر روی سازه دیگرء عضو
زیرین سازه باید صد در صد پیچ و مهره با جوشکاری شود.
۳-۲-۱-۲ برای جلوگیری از سقوط ستونهای نصب شده این ستونها باید به وسیله تیرهای
واسط و عناصر مهارکننده جانبی با سایر ستونها مهار شود. چنانچه اتصال ستونها به وسیله تیرهای
واسط امکانپذیر نباشد. باید با نظر شخص دارای صلاحیت موقتاً با مهارهای جانبی پایدار شود. در
هر حال هیچ ستونی نباید قبل از ایجاد اتصال با ستونهای مجاور و تأمین پایداری آن رها شود.
۴-۲-۱-۳ برای بالا بردن تیرآأهن و سایر اجزای فولادی باید از کابلهای فولادی و طنابهای
در کار گاهها" ب شورای عال حفاظت فن استفاده شود. برای جلو گیری از صدمه دیدن کاد
ر دار مصوب سورای شنی شود. برای جلوگیری از بدن
۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
فولادی در اثر خمش بیش از حد. باید قطعات چوب یا مواد مشابه بین تیرآهن و کابل قرار داده
شود. استفاده از زنجیر برای بستن و حمل تیرآهن و سایر اجزای فولادی ممنوع است.
۵-۲-۱-۲ استفاده از دستگاههای جوشکاری و برشکاری برای ساخت. برپایی و نصبس اجزای
فولادی سازه باید با رعایت مفاد بند ۷-۴-۲-۲ صورت گیرد. وسایل بالا بر ۲ سایر وسایل ۲ تجهیزاتی
که در بریایی و نصب اجزای سازههای فولادی استفاده میشود. باید مطابق با مفاد بخش ۲-۶-۱۲
باشد.
۶-۳-۱-۲ در شرایط نامساعد جوی از قبیل بادء طوفان و بارندگی یا در صورت ناکافی بودن روشنایی
و محدود بودن میدان دید باید از ادامه کار بر روی اسکلت فولادی جلوگیری شود. تیر و سایر قطعات
۷-۲-۱-۲ در عملیات ساخت. برپا نمودن و نصبس اجزای فولادی سازه» کارگران باید با رعایت
مفاد فصل ۴-۱۲ از وسایل و تجهیزات حفاظت فردی از قبیل کلاه ایمنی» کفش ایمنی, پیکربند.
طناب مهار ینک ۳ دستکش حفاظتی استفاده کنند. کارگران هنگام کار در ارتفاع و حرکت روی
سازه باید مجهز به پیکربند باشند. و در هیچ زمانی بدون نقطه اتصال نشوند. کارگرانی که سطح
قطعات فولادی را با مواد شیمیایی یا با روش ماسهپاشی تمیز میکنند. باید از ماسکهای تنفسی
ورود افراد به داخل محوطه مذکور جلوگیری شود.
سقوط از زوی اسکلت برداشته شود.
از قطعات و اجزای تشکیل دهنده اسکلت فولادی پیشبینی شود.
زمین و پای کار مونتاژ و متصل شود یا با توجه به مفاد مبحث دهم مقررات ملی ساختمان (طرح و
اجرای ساختمانهای فولادی) ابتدا در محل کارخانه پیش نصب شود.
که
-------- صفحهٔ بعد --------
۲- ۱۰ عملیات ساخت. برپایی و نصب سازه ساختمان
۱۳-۲-۱۰۲۳ تخلیه آهنآلات از تریلر» کامیون و کامیونت باید با استفاده از جرثقیل یا وسایل
بالابر صورت گیرد. استفاده از آچارهای موسوم به آچار اف یا حرکت و تکان کامیونت برای این
منظور ممنوع است. بالا کشیدن اجسام سنگین و حجیم از جمله تیرأهن و قطعات فولادی بصورت
دستی با طناب, کابل و نظایر آن ممنوع است و باید از جرثقیل یا سایر بالابرهای مکانیکی مناسب
استفاده شود.
۱۳-۲-۱۰۳۲ در سازههای فولادی بیچ و مهرهای برای بستن بیچها باید از وسائل بی صدا! یا کم
صدا! استفاده شود.
۱۴-۲-۱۰۲۳ در اجرای هر مرحله از سازه فولادی, طبقات زیرین باید بطور کامل ایمن شده
باشد.
۳-۱۰-۲۳ اجرای سازه بتنی
۱-۳-۱-۲ طراحی و ساخت کلیه اجزای قالبها از قبیل پایههاء شمعهاء پانلهاء و سایر قطعات
مربوط که برای قالببندی و مهار کردن در کارهای بتنی, استفاده میشود. باید توسط شخص دارای
صلاحیت صورت گیرد. ضریب اطمینان این اجزا باید حداقل ۲/۵ نسبت به بارهای وارد در نظر گرفته
شود. در صورت استفاده از قالبهای پلیمری در قالببندی, باید استانداردهای مربوط رعایت شود.
۴-۳-۱-۳ قالب بتن باید قبل از بتنریزی توسط شخص دارای صلاحیت بازدید و از ایستائی و
پایداری کلیه اجزای قالب. مهارها و نظایر آنها اطمینان حاصل شود تا در موقع بتن ریزی از فرو
۳-۳-۰-۷ موقع برداشتن قالب بتن, باید از کسب مقاومت بتن بر اساس ضوابط مبحث نهم
مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه) اطمینان حاصل شود. در بازکردن
و نگهداری قالبها باید احتیاطهای لازم برای حفاظت کارگران از خطر احتمالی سقوط لغزش یا
واژگونی قالبها به عمل آید.
۴-۳-۱-۲ کارگران شاغل در ساختن. حمل و ریختن بتن. باید طبق مفاد فصل ۴-۱۲ به
کفش, کلاه. عینک و دستکش حفاظتی مجهز باشند. همچنین کارگرانی که در ارتفاع, به بستن
میلگرد. قالببندی و بتنریزی میبردازند و در معرض خطر سقوط قرار دارند. باید مجهز به
۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
پیکربند و طناب مهار باشند و برای جلوگیری از سقوط آنها و نیز افتادن ابزار و وسایل کار از
محل بتن ریزی باید موانعی نصب گردد.
۵-۳-۲ کارگرانی که به طوز داوم با سیمان کار میکنند و در اندود: بتنپاشی (شانکریت) با
چکشی کردن بتن فعالیت دارند. باید با رعایت مفاد فصل ۴-۱۲ به دستکش, عینک و ماسک
شدن قالب به داخل چوب فرو کوبیده یا بیرون کشیده شود.
۷-۳-۱-۳ دستگاه بتن ساز باید محهز به ضامن باشد تا در هنگام تمیز کاری دستگاه از به کار
افتادن اتفاقی آن پیشگیری شود.
۷۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳- ۱۱ سابر مقررات مربوط
۲ سایر مقررات مربوط
۱۱۱-۲ کلبات
۱-۱-۱۱۴۲ تغییرات و جابجایی در کنتورهای برق, گاز آب و اتصالات قبل از کنتورهاء فقط باید
توسط مأموران سازمانها و اشخاص ذیربط صورت گیرد.
۲-۱-۱۱۲۳ نصب قطعات مصالح ساختمانی از جمله پلاک سنگی روی نمای ساختمان باید به
وسیله عناصر نگهدارنده و مهار کننده و بر اساس نقشهها و مشخصات فنی تائید شده. توسط
اشخاص دارای صلاحیت انجام گیرد.
۳-۱-۱۱۴۲ نصب قطعات الحاقی و مواردی که در این مبحث به آنها اشاره نشده است. باید با
۲-۱-۲ تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع
۱-۲-۱۱-۲ کلیه عملیات اجرایی تأسیسات گرمایش, سرمایش, تعویض هوا و تهویه مطبوع باید
با رعایت ضوابط و مقررات مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان (تأسیسات مکانیکی) توسط
اشخاص دارای صلاحیت صورت گیرد.
هوا و تهویه مطبوع نیاز به جوشکاری یا برشکاری حرارتی باشد. رعایت مفاد بندهای ۷-۳-۲-۱۲ و
۸-۴-۲-۲ الزامی است.
مقررات مبخث ففدهم مقررات ملی ساختمان (سامانه کاز اطبیعی در ساختمان) توسط شخصضص
دارای صلاحیت انجام شود.
۴-۲-۱۱۴۲ در نصت و راهاندازی مولدهای بخار و دیگهای آب گرم باید ضوابط مندرج در
"آییننامه حفاظتی مولد بخار و دیگهای آب گرم" مصوب شورایعالی حفاظت فنی لحاظ شود.
۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
دارای صلاحیت با رعایت ضوابط و مقررات مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای
تأسیسات برقی ساختمانها) و "آئیننامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاهها" مصوب
شورایعالی حفاظت فنی انجام شود. سیستم برق موقت کارگاه ساختمانی نیز باید به همین نحو
۲-۳-۱۱۲۳ رده حفاظتی کلیه اتصالات. تحهیزات 9 تابلوهای برقدار که در کارگاه ساختمانی
استفاده میشود باید با توجه به نوع کار و شرایط کارگاه و نوع وسایل و تجهیزات و با رعایت
استاندارد ملی ایران به شماره ۲۸۶۸ انتخاب شود. در هر حال این رده حافظتی باید حداقل۳54[
باشد.
۴-۱-۲ کابل کشی برای استفادههای موقت
۱-۴-۱۱۴۲ کلیه کابل کشیهایی که برای استفاده موقت انجام میشود. باید با رعایت مفاد بخش
نقاط مختلف کارگاه ساختمانی به تعداد لازم تابلو برق و پریز صنعتی نصب شود.
ب: کابلکشی برای استفادههای موقت. باید در ارتفاع حداقل ۲/۵ متر از کف انجام شود. در
صورت عدم امکان. باید کابلها طوری نصب شود که از آسیبهای احتمالی محفوظ بماند.
پ: تابلو برق موقت باید به وسیله محفظههایی با دریوش قفلدار مسدود شود. همچنین پیرامون
آن روی زمین یا کف. فرش یا سکوی عایق ایجاد شود.
ت: تابلوهای برق و پریزهای مورد استفاده درکارگاه ساختمانی باید مجهز به سیستم اتصال به
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲۳ ۱۱ سابر مقررات مربوط
ث: استفاده از سیم برای تامین موقت برق کارگاه ساختمانی ممنوع است. کلیه کابلهایی که در
کارگاه ساختمانی بطور موقت استفاده میشود باید از نوع استاندارد و بر اساس حداکتر شدت
جریان مصرفی و حداکثر طول انتخاب شده و در برابر آسیب فیزیکی و عوامل جوی مقاومت کافی
داشتهباشد.
استاندارد استفاده شود.
۵-۱۱-۷۲ نصب قطعات پیش ساخته بن:
۱-۵-۱۱۲۳ قطعات پیشساخته بتنی باید طوری طراحی و ساخته شود که عملیات نقل و انتقال,
جابجایی, نصب و برپا کردن آنها براحتی و با ایمنی کامل انجام شود. وزن تقریبی قطعات باید بر
بلند کردن آنها پیش بینی و تعبیه میشود. باید از نظر فرم ابعاد و موقعیت نصب به ترتیبی باشد
که:
الف: جنس قلاب از فولاد نرم (5137) انتخاب گردد و دارای مقاومت کافی با ضریب اطمینان ۲
در برابر نیروهایی که بر آن وارد میشود. باشد.
ب: در داخل خود قطعه و در اسکلت ساختمان باعث ایحاد نیروهای مخرب نشود.
پ: پس از استقرار قطعات در محل نصب خود. براحتی از وسایل و ماشینآلات بالابر جدا شود.
ت: قلابها و ادوات مذکور در قطعات پیشساخته بتنی مربوط به سقفها و پلکانها به نحوی
تعبیه شده باشد که پس از نصب قطعه. بالاتر از سطح کار قرار نگیرد.
قطعات به داخل آن وجود دارد. باید محصور و به دقت مراقبت شود.
۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۶-۱۱-۳۲ کار در روی بام ساختمان 9 سا بر سطوح شبب دار
۲-۶-۱۱۴۳ از کار کردن بر روی بام ساختمان و سایر سطوح شیبدار در هنگام باد»ء طوفان و
بارندگی یا هنگامی که سطح بام پوشیده از برف و یخ باشد» باید جلوگیری شود.
موجدار نورگیر باید از صفحات چوبی با عرض حداقل ۲۵ سانتیمتر استفاده شود. این صفحات باید
به ظور محکم بر روقی سقف نصب گردد.
۴-۶-۱۱۲۳ تعداد صفحات چوبی باید حداقل دو عدد باشد تا هنگام نیاز به جابجا کردن یکی از
آنهاء کارگر مجبور به ایستادن بر روی ورقهای شکننده یا انعطافپذیر نباشد.
۵-۶-۱-۲ در لبه سطوح شیب دار باید موانع کافی برای جلوگیری از ریزش ابزار کار نصب
محدودکننده مناسب. باشند.,
۷-۱۱-7۲ رنگ آمیزی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی با دیگر مواد قابل اشتعال
۱-۷-۱۱۴۲ رنگ آمیزی با استفاده از رنگهای شیمیایی حاوی فلزات سنگین ممنوع است.
کار باید به طور طبیعی تا حد تامین هوای سالم بر اساس حدود مجاز مواجهه شغلی, تهویه شود.
در صورت استفاده از تهویه مصنوعی, دستگاه ضد جرقه که در خارج از فضای کار قرار داده
میشود باید قبل از شروع کار روشن شود.
۳-۷-۱۱-۲۳ استعمال دخانیات و استفاده از کبریت؛ فندک و غیره در هنگام چسباندن موکت یا
پوشش پلاستیکی و نظایر آن, اکیداً ممنوع است. همجنین در این موارد باید از عملیاتی مانند
جوشکاری یا برشکاری حرارتی در محل کار و مجاورت آن جلوگیری شود.
۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲۳ ۱۱ سابر مقررات مربوط
۴-۷-۱۱۲۳ هنگام کار با مواد شیمیایی قابل اشتعال باید وسایل خاموش کننده آتش. متناسب
با نوع مواد شیمیایی آماده و در دسترس باشد. رعایت مفاد "آئیننامه پیشگیری و مبارزه با
آتشسوزی در کارگاهها" مصوب شورایعالی حفاظلظت فنی الزامی است.
۸-۱-۲ حمل و نقل. جابجابی و انبار کردن مصالح
۱۸-۱۱-۲۳ در بستهبندی. حمل, نگهداری (آنبارکردن) مصالح ساختمانی رعایت مفاد مبحث
پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و فرآوردههای ساختمانی) و مبحث ششم مقررات ملی
ساختمان (بارهای وارده بر ساختمان)» همجنین مباحث دیگر مقررات ملی ساختمان حسب مورد
به شرح زیر ضروری است:
الف: مفاد مبحثک نهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمانهای بتنآرمه) در
بستهبندی, حمل و نگهداری سیمان.
نگهداری قطعات سازههای فولادی ۰
پ: مفاد مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان ( طرح و اجرای صنعتی ساختمانها) در حمل و
۲-۸-۱۱۲۳ قراردادن مصالح یا ضایعات ساختمانی یا استقرار تجهیزات و ماشینآلات در فاصله برابر
عمق گود از لبههای گودبرداری, دهانه چاههاء گودالها. پرتگاهها و نظایر آن ممنوع است. مگر اینکه
فاصله کمتر به تائید شخص دارای صلاحیت رسیده باشد. در این صورت نیز رعایت فاصله حداقل ۱/۵
متر از لبههای مذکور الزامی است.
۴-۸-۱۱۲۳ برداشتن مصالح انبار شده توسط کارگر باید از بالاترین قسمت شروع شود و از کشیدن
و برداشتن آن از قسمتهای تحتانی که باعث ریزش و ایجاد حادئه میشود. خودداری گردد.
۴-۸-۱۱-۳ برای انبار کردن تختههای چوبی باید آنها را روی چوبهای عرضی گذاشت نا کاملاً
روی سطح زمین قرار نگیرد. بین هر چند ردیف نیز باید چوبهای عرضی قرار داده شود.
۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دوازدهم
۵-۸-۱۱۲۳ کلیه تأسیسات و تجهیزات کارگاهی که برای انبار کردن مصالح استفاده میشود.
باید دارای پایداری لازم در مقابل نیروهای تقلی و جانبی باشد.
۶-۸-۱۱۳۲ کیسههای سیمان, گچ. آهک و نظایر آن با توجه به مفاد بند ۵-۸-۱۱-۱۲ نباید بیش از
۰ ردیف روی هم چیده شود. برداشتن آنها باید از ردیفهای افقی بالایی انجام شود.
۷-۸-۱۱۴۲ جنر بلوک ۳( نظایر آن نباید با ارتفاع بیش از 7 مثر روی نم چیده شود. اطراف آن نیز
باید به نحو مقاوم محصور گردد. برداشتن آنها باید از ردیفهای افقی بالایی انجام شود.
۸-۸-۱۱۳۲ از انباشتن مصالح ساختمانی بیش از حد محاز طراحی؛ روی سقفهای اجرا شده ۱(
در مجاورت تیغهها و دیوارهای کم عرض باید خودداری شود.
٩-۸-۱۱۴۲ آهنآلات شامل تیر آهن, نبشی, میلگرد و نظایر آن باید با ارتفاع کم طوری روی هم
قرارداده شود که خطر غلطیدن ناگهانی آنها وجود نداشته باشد.
هم و ایجاد حادثه جلوگیری شود.
۱۱-۸-۱۱۷۲ از انباشتن مصالحی از قبیل شن» ماسه. خاک و نظایر آن در کنار دیوارها و تیغهها
که فشار بیش از حد به دیوار یا تیغه وارد نشود.
۱۳-۸-۱۱۴۲ جابجایی و حمل و نقل مصالح ساختمانی از قبیل تیرآهن» چوب. همجنین ضایعات
ساختمانی باید با رعایت مفاد بند ۴-۲-۶-۱۲ صورت گیرد.
۱۳-۸-۱۱۴۲ حمل و انباشتن مصالح و فرآوردههای ساختمانی, باید با رعایت مفاد استاندارد ملی
ایران به شماره ۲۰۸۵۵ انجام شود.
۱۴-۸-۱۱۴۳ در انبار کردن مصالح و نگهداری مواد قابل انفجار و مواد و مایعات قابل اشتعال
باید ضوابط مندرج در آییننامههای مصوب شورایعالی حفاظت فنی و وزارت بهداشت درمان و
آموزش پزشکی به شرح زیر لحاظ شود:
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳- ۱۱ سابر مقررات مربوط
الف: آییننامه پیش گیری و مبارزه با آنش سوزی در کارگاهها.
ب: آییننامه حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار.
ت: دستورالعمل حدود مجاز مواجهه شغلی.
۸۵
اصلاحیه-1-مبحث-17اصلاحیه-مبحث-11-تاریخ-08-08-1403دفتر مقررات ملّی ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختمانطراحی-و-اجرای-دیوار-محوطه-بهمن1402مبحث 4 مقررات ملی ساختمانمبحث 8 مقررات ملی ساختمانمبحث 10 مقررات ملی ساختمانمبحث 11 مقررات ملی ساختمانمبحث 14 مقررات ملی ساختمانمبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمانمقر رآأت ملی ساختمان آبران
