صفحهٔ اول ›
مبحث 10 مقررات ملی ساختمان
مبحث 10 مقررات ملی ساختمان
مبحث 10 مقررات ملی ساختمان
⚠ این متن با نرمافزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۱-۹-۲-۰ انواع اتصالات سازهای
بهطورکلی اتصالات تیر به ستون در قابهای ساختمانی به سه دسحهٌ ساده (8)؛ گیزداز ۲ (
۳) و
نیمه گیردار" (۳14) تقسیمبندی میشوند. در اتصالات سازهای؛ این تقسیمبندی براساس جزئیات
استاندارد شده و آزمایشات فیزیکی بر روی آنها و با توجه به منحنی لنگر-دوران اتصال (مطابق
شکل ۳-۹-۲-۱۰) انجام میپذیرد.
۵ , دوران
شکل ۳-۹-۲-۱۰: نمونهٌ منحنی لنگر- دوران و دستهبندی اتصالات
الف) اتصالات ساده: اتصالات سادهٌ استاندارد به اتصالی گفته میشوند. که از نظر دوران انعطاف پذ یر
بوده و لنگری به تکیهگاه انتقال نمیدهند ۲ درنتیجه میتوان آنها را فقط در برابر برش
(عکسالعمل تکیهگاه) ۰ آثار ناشی از آن طراحی نمود. در صورت وجود نیروی محوری.؛ آثار
آن نیز باید در طراحی اتصال لحاظ شود. اتصالات ساده باید شرایط آزادی دوران در انتهای
اعضا را با جزئیات مناسب تأمین نمایند. معمولاً اتصالات ساده تحت اثر بارهای بهرهبرداری
اثر بارهای بهرهبرداری است. اتصالات ساده را میتوان بهصورت ایدهآل مدل کرد.
01105 عصحمه عامهزگ (1
369140 بانط (2
۵5140 جالهزسه2 (3
۱۸۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) اتصالات گیردار: اتصالات گیردار به اتصالاتی گفته میشوند که در آن چرخش نسبی بین
اعضای متصلشده به یکدیگر ناچیز بوده و معمولاً تحت اثر بارهای بهرهبرداری دارای سختی
بیش از بیست برابر سختی خمشی سکانتی تیر (.201/[1) هستند. اتصالات گیردار را میتوان
بهصورت ایدهآل مدل کرد.
پ) اتصالات نیمه گیردار: اتصالات نیمه گیردار به اتصالاتی گفته میشوند که مقدار سختی آنها
بین دو حالت قبلی است. در تحلیل سازه. برای مدلسازی این نوع اتصالات باید از سختی
بهدستآمده از منحنی لنگر- دوران اتصال استفاده شود. منحنی لنگر- دوران اتصال نیمه
گیردار باید به شیوه تحلیلی یا براساس نتایج آزمایشگاهی معتبر تعیین شود. اتصالات نیمه
گیردار باید از مقاومت. سختی و ظرفیت تغییرشکل کافی برخوردار باشند.
تبصره: هرگونه مغایرت جزئیات اتصالات با جزئیات استاندارد باعث تغییر در منحنی لنگر-دوران
شده و بهعنوان نمونه با یک جوشکاری اضافی ممکن است اتصالی را از حالت ساده به حالت نیمه
گیردار یا گیردار تبدیل کند. ازاینرو استفاده از جزئیات استاندارد برای هر نوع اتصال اکیداً توصیه
میشود. شکلهای ۴-۹-۲-۱۰ و ۵-۹-۲-۱۰ جزئیات دو نمونه از اتصالات سادهٌ متعارف و شکل
۶-۹-۲-۰ جزئیات یک نوع اتصال گیردار را نشان میدهند.
بر
۹۰ ۲۰ میلیمتر بادخور ٍ
]| مساوی دو براتر نقد خوش || :
۳
سس
طول نیشی زبرسری
شکل ۴-۹-۲-۱۰: جزئیات اتصال نبشی نشیمن جوشی
۱۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
حداقل طول برگشت مساوی دوبرابر بعد
جوش و حداکثر آن مساوی کوچکترین
دومقدار چهار برابر بعد جوش و نصف بال نبشی
+ تا ۲۰ میلیمتر بادخور ۲۴ <
ووووووووووووووووووروووووو
مهم پیج لب هط
7 12 جوش به تکیهگاه / ۳ جوش به تکبهگاه
: /|[ ما۱(
ْج 0 :
/
اس ۳
شکل ۵-۹-۲-۱۰: حزئیات اتصال حوشی با استفاده از نبشی جفت در حان
۳/
/
/
۲ سح
۳
شکل ۶-۹-۲-۱۰: جزئیات یک نمونه از اتصال گیردار تیر به ستون با ورق جوششده
۲-۱-۹-۲-۰ سطوح فشاری در تماس با یکدبگر
ستونهایی که انتقال بار آنها از طریق انکاه و تماس سطوح فولادی صورت میپذیرد و در آنها
تمهیدات لازم از طریق آمادهسازی سطوح در تماس به عمل آمده باشد. باید دارای وسایل اتصال
کافی برای نگهداشتن کل قسمتها در جای خود باشند.
۱۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
در سایر اعضای فشاری که در آنها انتقال نیرو از طریق انکاء مجاز باشد. مقاومت موردنیاز وصله و
وسایل اتصال آنها نباید از هر یک از مقاومتهای موردنیاز زیر بهطور مجزا کوچکتر باشد:
۱ مقاومت کششی محوری موردنیاز برابر 50 درصد مقاومت فشاری موردنیاز عضو
۲ مقاومت خمشی و برشی موردنیاز که بر اثر اعمال یک بار عرضی برابر 2 درصد مقاومت
فشاری موردنیاز عضو به دست آید. بار عرضی باید در محل وصله بدون در نظر گرفتن
بارهای دیگری که بر عضو عمل میکنند. در نظر گرفته شود. برای تعیین مقدار برش و
۴-۱-۹-۰ سوراخهای دسترسی برای جوشکاری و برش بالهای ثیر در محل اتصال
کلیهُ سوراخهایی که بهمنظور دسترسی و تسهیل جوشکاری تعبیه آنها الزامی است. برای قرار دادن
مصالح جوش در موضع موردنظر, باید فضای کافی برای دسترسی داشته باشند. این سوراخها و نیز
قسمتهای برش داده بال در انتهای تیرها باید به صورتی کاملاً یکنواخت. با انحنای ملایم و بدون
گوشههای تیزء تعبیه شوند.
طول سوراخهای دسترسی (فاصلهٌ 7۱ نشان دادهشده در شکلهای ۷-۹-۲-۱۰الف و ب) نباید
کمتر از 40 میلیمتر و کمتر از 1.5 برابر ضخامت ورقی گردد که سوراخ دسترسی در آن ایجاد
میشود.
ارتفاع سوراخ دسترسی (171) نباید از 20 میلیمتر و از ضخامت ورقی که سوراخ دسترسی در آن
ایجاد میشود کوچکتر و از 50 میلیمتر بزرگتر در نظر گرفته شود. مطابق شکل ۷-۹-۲-۱۰.
شعاع قوسهای سوراخ دسترسی جوش نباید کوچکتر از 10 میلیمتر انتخاب شود.
در مقاطع نوردشده و ساخته شده از ورق که در آنها ایجاد سوراخ دسترسی پس از اتمام
جوشکاری بالها به جان صورت میگیرد. لبهُ جان باید از سطح بال تا سطح تورفتگی سوراخ
دسترسی بهصورت شیبدار, کاملاً یکنواخت و بدون گوشههای تیز باشد.
در مقاطع ساختهشده از ورق که در آنها ایجاد سوراخ دسترسی قبل از تکمیل جوشکاری بالها به
جان صورت میگیرد. انتهای سوراخ دسترسی میتواند عمود بر بال باشد؛ مشروط بر آنکه انتهای
جوش به اندازه بعد جوش از سوراخ دسترسی فاصله داشته باشد.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
در نیمرخهای سنگین و مقاطع ساختهشده از ورق که از ورقهایی به ضخامت بیش از 40 میلیمتر
ساخته میشوند. لبههای برش داده تیر یا سوراخهای دسترسی که توسط شعله بریده شده باشند را
باید با سنگزدن بهصورت فلز صاف ۰ براق در آوره, اگر قسمتهای منحنی بریدهشده در محل
سوراخ دسترسی توسط عمل متهکردن یا برقوزدن صورت گرفته باشد. نیازی به سنگزدن و
صاف کردن نخواهد بود.
1 1
۳۳ ام جک 0
به آندازه بعد جچون
أ 1 أ /
اد 1 2 11
1
کر أ 17 آ زر
سل عل
به اندارَهٌ بعد بهابباره پم از
ات
/ :1
الف) مقاطع نوردشده و ساخته شده از ورق که در آنها ب) مقاطع ساخته شده از ورق که در آنها ایحاد سوراخ
ایجاد سوراخ دسترسی پس از انجام جوشکاری دسترسی قبل از تکمیل حوشکاری بالها به حان
بالها به جان صورت میگیرد. صورت میگیرد.
شکل ۷-۹-۲-۱۰: سوراخهای دسترسی برای جوشکاری و برش بالهای تیر در محل اتصال
اتصال ستون به ورق کفستون متناسب با نوع اتصال (ساده یا گیردار) باید برای انتقال نیروهای
موجود در پای ستون طراحی گردد. شایانذکر است که در نوع گیردار اتصال کفستون, هرگونه
در بارگذاریهای شدید لرزهای ممکن است کفستون از نوع مدفون در بتن برای جلوگیری از
دوران لازم باشد.
در هنگام ساخت. باید انتهای ستونها تراز شده و سطح تماس کفستون نیز برای انتقال نیروی
فشاری صاف و آماده شده باشد. بر این اساس درصورتی که نیروی پای ستون فشاری تنها و پای
۱۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ستون کاملاً صاف. صیقلی و گونیا باشد. طراحی پای ستون میتواند با رعایت الزامات بند
۰- ۳-۱-۹-۲ از طریق اتکا صورت پذیرد. در غیر این صورت محاسبات انتقال نیرو نباید از طریق
فشار مستقیم تماسی بین ستون و کفستون انجام شود. بلکه تمامی نیروها باید از طریق اجزاء و
وسایل اتصال به کفستون انتقال یابد.
برای تراز نمودن کفستون معمولاً در زیر آن از گروت استفاده میشود. در این صورت مقاومت
فشاری گروت باید حداقل دو برابر مقاومت فشاری بتن پی باشد و ضخامت آن از 40 میلیمتر کمتر
و از 80 میلیمتر بیشتر نشود. برای کفستونهای با ابعاد بزرگتر از 500 میلیمتر استفاده از
سوراخی به قطر حداقل 50 میلیمتر در نواحی وسط ورق برای تخلیهٌ هوای گروت توصیه میگردد.
استفاده از حداقل چهار میلمهار مناسب برای اتصال ورق کفستون به پی توصیه میشود. این
میل مهارها باید به نحو مناسب در بتن ی مهار شوند. مقاومت موجود میلمهار در بتن براساس
الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان تعیین میگردد.
۶-۱۹-۲۰ ترکیب پیج و جوش
بهطورکلی وقتی در یک اتصال از ترکیب جوش و پیچ استفاده میشود پیچ را نمیتوان در تحمل بار
با جوش سهیم دانست. اما در صورت رعایت شرایط زیرء در تعیین مقاومت موجود اتصال متشکل از
پیچهای پرمقاومت و جوشهای گوشهٌ طولی, مقاومت اسمی آن را میتوان برابر مجموع مقاومت
لغزشی اسمی پیچها و مقاومت اسمی جوشهای گوشهٌ طولی در نظر گرفت:
الف) پیچها از نوع پرمقاومت بوده و بهصورت لغزش بحرانی طراحی شده باشند.
ب) در طراحی به روش (11۳1 ضریب کاهش مقاومت برابر 0.75 <0 و در طراحی به روش (۸51
ضریب اطمینان برابر 2.00 < 52 در نظر گرفته شود.
پ) اگر پیچهای پرمقاومت با استفاده از روش چرخاندن اضافی مهرهها مطابق الزامات فصل ۴-۱۰
پیش تنیده شوند. مقاومت موجود جوشهای گوشه طولی از 50 درصد مقّاومت موردنیاز اتصال
ت) اگر پیچهای پرمقاومت با استفاده از هر روشی بهجز روش چرخاندن اضافی مهرهها مطابق
الزامات فصل ۴-۱۰ پیشتنیده شوند. مقاومت موجود جوشهای گوشه طولی از 70 درصد
مقاومت موردنیاز اتصال کمتر نباشد.
ث) مقاومت موجود پیچهای پرمقاومت از 33 درصد مقاومت موردنیاز اتصال کمتر نباشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
تبصره ۱: در اتصالات ترکیبی (ترکیب پیچ و جوشهای طولی) مقاومت موجود اتصال لزومی ندارد
کمتر از مقاومت پیچها به تنهایی و مقاومت جوشها به تنهایی در نظر گرفته شود.
تبصره ۲: در خصوص ساختمانهای موجودی که اتصالات آنها از نوع بیحی است. تقویت اتصال از
طریق جوش, به شرطی مجاز است که پیچهای موجود از نوع پرمقاومت و با عملکرد
لغزش بحرانی طراحی و اجرا شده باشند. در اینگونه موارد جوش باید نیروهای مازاد بر
انچه پیچ تحمل میکند را انتقال دهد و درهرحال مقاومت موجود جوش نباید کمتر از
5 درصد مقاومت موردنیاز اتصال باشد.
۲-۹-۲-۹ جوشها
۱-۳-۹-۰ جوشهای شیاری
الف) سطح مقطع موّْثر: سطح مقطع موْثر در جوشهای شیاری عبارت است از حاصلضرب طول
موْثر در ضخامت موْئر جوش. طول موْئر جوش برابر با طول جوششده و ضخامت موْثر جوش
شیاری با نفوذ کامل برابر با ضخامت قطعهٌ نازکتر در اتصال لببهلب و ضخامت قطعهٌ جوششده
در اتصال کنج و سپری در نظر گرفته میشود. ضخامت موْئُر در جوش شیاری با نفوذ نسبی برابر با
(ناقص) در وضعیتی که بارگذاری متناوب (اثر خستگی) وجود داشته باشد. مجاز نیست. ضخامت
(مثل میلگرد در مجاورت ورق) داده میشود. باید مطابق شکل ۸-۹-۲-۱۰ در نظر گرفته شود.
2
<< ما << ما
شکل ۸-۹-۲-۱۰: ضخامت مور جوشهای شیاری لبگرد
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
و همجنین از مقادیر مندرج در جدول ۱-۹-۲-۱۰ کوچکتر باشد. حداقل ضخامت موْئر با توجه به
ضخامت قطعهٌ نازکتر تعیین میشود. در اتصال لببهلب قطعات. ضخامت جوش نباید از ضخامت
نا زکترین قطعههٌ متصلشونده بزرگتر باشد.
جدول ۱-۹-۲-۱۰: حداقل ضخامت موْثُر جوش شیاری با نفوذ نسبی با یک بار عبور
ضخامت قطعهٌ نا زک تر حداقل ضخامت موّْثر (با یک بار عبور)
۳
بیش از 20 تا 40 میلیمتر
۹ درصورتیکه نتوّن ضخامتهای حدافل فوق را با یک بار عبور تأمین نمود. پاید از پیشگرمایش با
فراً بندها ی کم هیدروژن استفاده کرد.
۰ برای فطعات با ضخمت بزرگتر از 40 میلیمتره پی شگرمایش و دست و العمل جوشکاری باید با مطالعه
خاص موردبررسی فرار گیرد
۲-۲-0 جوشهای کوشه
الف) سطح مقطع موْئُر: سطح مقطع موْئر در جوشهای گوشه برابر با حاصلضرب طول موْثر در
ضخامت گلوگاه موْثر در نظر گرفته میشود. طول موْثر جوش گوشه (بهجز جوشهای گوشهای که
در سوراخ و شکاف قرار میگیرد) برابر با طول کلی نوار جوش شامل قسمتهای برگشتخورده
(درصورتی که طول برگشت کوچکتر از چهار برابر بعد جوش نباشد) است. بعد جوش گوشه برابر
اندازه ساق مقطع جوش است. مطابق شکل ۹-۹-۲-۱۰ ضخامت گلوگاه موْئر (ما) در جوش گوشه
برابر کوتاهترین فاصله بین ریشهٌ مقطع جوش تا سطح خارجی آن و بهعبارتدیگر برابر ارتفاع وارد
بر وتر مثلث مقطع جوش بهحساب میآید.
دای
٩/۲ +۲
ما (ضخامت گلوگاه موْثُر) | (ضخامت گلوگاه موْئُر)
۷
0 (بعد جوش) 3بعد جوش)
شکل 1-۹-۲-۱۰: بعد و ضخامت گلوگاه موّثر حوشهای گوشه
۱۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
برای جوشهای گوشه در سوراخ و شکاف. طول موْثر برابر با طول محوری (میانتاری) که از مقطع
گلوگاه جوش میگذرد. در نظر گرفته میشود.
ب) محدودبتها:
۱- حداقل بعد جوشهای گوشه نباید از بعد موردنیاز برای انتقال بارهای محاسبهشده و اندازههای
نشان دادهشده در جدول ۲-۹-۲-۱۰ کوچکتر انتخاب شود. حداقل بعد جوش با یک بار عبور
تابع ضخامت قطعهٌ نازکتر بوده و درهرحال نباید از ضخامت قطعهٌ نازکتر بیشتر باشد.
۲- حداکثر بعد جوشهای گوشه در لبهُ قطعات متصلشونده برای قطعات با ضخامت کوچکتر از 6
میلیمتر برابر ضخامت قطعه و برای قطعات با ضخامت بیش از 6 میلیمتر برابر ضخامت قطعه
منهای 2 میلیمتر است.
جدول ۳-۹-۲-۱۰: حداقل بعد جوش گوشه با یک بار عبور
* درصورتی که نتوان ضخامتهای حداقل فوق را با یک بار عبور تأمین نمود. باید از پیش گرمایش
یا فرآیندهای کم هیدروژن استفاده کرد
* در سازههای تحت بار دینامیکی با تکرار زیاد حداقل بعد جوش گوشه برابر 5 میلیمتر است.
بارهای ناشی از باد و زلزله در ردیف بارهای دینامیکی با تکرار زیاد قرار نمیگیرند.
۲- طول موْثر جوشهای گوشهٌ محاسباتی نباید از 4 برابر بعد جوش کوچکتر باشد. بهعبارتدیگر,
بعد جوش نباید از یکچهارم طول آن بزرگتر باشد.
۴- در اتصال انتهایی اعضای محوری. طول موثر هر خط جوشی که بهصورت طولی بارگذاری شده
است. نباید از 100 برابر بعد جوش تجاوز نماید. در صورت نیاز به طول جوش بیش از 100 برابر
بعد جوش, طول موْئر آن باید به شرح زیر با ضریب ث] کاهش داده شود:
1۳ 1 )۱-۹-۲-۱۰(
06 > 801.20.00207۵ > 0
۱۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
در رابطه ۷۹۴۵۹۰
من طول موْئُر هر خط جوش
طول واقعی هر خط جوشی که در قسمت آنتهایی اتصال بهصورت طولی بارگذاری شده است:
8 بعد جوش گوشه
ت- ضریب کاهش طول واقعی هر خط جوش
۵- استفاده از جوشهای گوشه منقطع برای انتقال نیروها در اتصال جان به بال تیرهای ساخته شده
از ورق (تیرورقها)» اتصال ورقهای تقویتی بال, اتصال قطعات سختکننده به جان تیرورق و
برای اتصال اجزای اعضای ساخته شده از ورق مجاز است. طول موْئر قطعات جوش منقطع نباید
از 4 برابر بعد جوش و از 40 میلیمثر کمتر باشد. فاصلهٌ آزاد بین نوارهای جوش منقطع نباید از
مقادیر زیر بیشتر شود:
* در قطعات رنگشده و قطعاتی که رنگ نمنیشوند ولی احتمال زنگزدگی و خوردگی ندارند.
4 برابر ضخامت نازکترین ورق یا 300 میلیمتر
* در قطعات رنگنشده که تحت آثر زنگزدگی و خوردگی (حاصل از عوامل جوی) قرار گیرند.
4 برابر ضخامت نازکترین ورق یا 150 میلیمتر
۶- در اتصالات پوششی (رویهم) دو قطعه که تحت آثر تنشهای محورق قرار دارند. اگر فقط از
شکل» ۷۰-۹-۲-۱-الف طول همپوشانی:دو قطحه نباید از 5 برابز ضخامت قطعه تازکتر و 23
در وضعیتی که اتصال به اندازه کافی مقید شده باشد یا از طریق حداقل دو ردیف طولی جوش
انگشتانه یا کام و یا دو یا چند خط جوش گوشهٌ طولی از تغییرشکل ناحیهٌ همپوشانی و درنتیجه
از باز شدن اتصال تحت اثر بار محوری جلوگیری شود. میتوان مطابق شکل ۱۰-۹-۲-۱۰-پ از
جوش گوشهٌ عرضی فقط از یک طرف اتصال استفاده کرد و در این حالت نیازی به تأمین حداقل
طول همپوشانی نیست.
۱۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۷- استفاده از جوش گوشه در لبهه سوراخ ۲ شکاف در اتصالات رویهنم. به منظور انتقال برش یا
جلوگیری از کمانش یا جدایی قسمتهای متصل شونده مجاز است. جوشهای گوشه در
طول همپوشانی
یتک
ل ما 4
خ وس وی سک
۳
(ب) جوش یکطرفه غیر مقید و غیرمجاز (پ) جوش یکطرفه مقید و مجاز
شکل ۱۰-۹-۲-۱۰: اتصال پوششی (رویهم) دو قطعه
۸- جوشهای گوشه میتوانند به انتهای ناحیهٌ اتصال منتهی شده یا قبل از رسیدن به انتهای ناحیه
اتصال قطع شوند و یا حتی میتوان آنها را طوری جوش داد تا به شکل قوطی یا ناودانی در
بیاید. مگر در مواردی به شرح زیر که محدودیتی برای آنها وضع شده است:
مساوی با بعث جوش اتمام اشوه زشکن, ۹-۹۲۲۰
* در اتصالات مفصلی با نبشی نشیمن طول برگشت جوش گوشه در قسمت فوقانی اتصال
نبشی نباید از دو برابر بعد جوش گوشه کوچکتر باشد.
* در اتصالات مفصلی, با نبشیهای اجان که انعطافپذیری اتصال به مقدار زیادی تابع
انعطافپذیری بال نیشیها است. طول برگشت جوش گوشه در قسمت فوقانی اتصال نبشی
به تکیهگاه نباید از دو برابر بعد جوش گوشه کوچکتر و از چهار برابر بعد جوش و نیز نصف
۱۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
بهنای بال نبشی بزرگتر باشد. در این نوع اتصالات برگشت جوش گوشه باید در نقشهها و
جزئیات اجرایی قید شود (شکل ۱۲-۹-۲-۱۰).
ورقهای سخت کننده عرضی باید به بالهای تیر جوش شود. در مواردی که در اتصال, کنترل
خستگی مدنظر باشد انتهای جوش گوشهٌ ورقهای سختکنندهٌ عرضی به جان تیرهای با
ضخامت جان کوچکتر از 20 میلیمترء باید حداقل چهار برابر و حداکثر شش برابر ضخامت
جان از پنجهٌ جوش گوشهٌ جان به بال کششی بار گذارینشده. فاصله داشته باشد.
جوش باشد. باید در گوشه مشترک بین دو نوار جوش قطع شوند.
زخم در لبه و ترد شکنی در جوش, انتخاب محل شروع و پایان مسیر جوشکاری باید مورد
توجه قرار گیرد (شکل ۱۴-۹-۲-۱۰). همجنین لازم است شروع خط جوش به اندازه حداقل
به اندازه بعد جوش
با بزرگ تر
شکل ۱۱-۹-۲-۱۰: حوش گوشه در انتبهای اعضای محوری
۱۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
میتواند تا نزدیک لبهْ <م نصف بال نبشی و 48 > طول برگشت > 28
ی ۳
۳ ص
۰۰۰۰ ی ۴ وس
یی
مر از
شکل ۱۳-۹-۲-۱۰: اتصالات مفصلی با نبشی حان
ها جوشهای در دو وجه مخالف
و ۳ نباید به یکدیگر متصل شوند
ی هت
90 ِ
شکل ۱۳-۹-۲-۱۰: حوشهای گوشه در دو وحه مخالف یک صفحهٌ مشترک
شروع ]| په.. .زا
۱ 1
۱ ۱
شروع |
شکل ۱۳۴-۹-۲-۱۰: مسیر مناسب برای جلوگیری از زخم (ترک با شیار) در لبه
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳-۲-۹-۰ جوشهای انگشتانه و کام
الف) سطح مقطع موْئُر: برای جوش انگشتانه و کامء سطح مقطع موْئر در برش مساوی سطح مقطع
اسمی سوراخ و شکاف در صفحهٌ برش در نظر گرفته میشود.
ب) محدودبتها
۱- استفاده از جوش انگشتانه و کام برای انتقال برش در اتصالهای پوششی یا جلوگیری از
کمانش در عناصر روی هم آمده در اعضای ساختهشده, مجاز است.
۲- قطر سوراخ در جوش انگشتانه نباید از ضخامت قطعهٌ سوراخشده بهاضافهٌ 8 میلیمتر کمتر
باشد. همجنین قطر مورداشاره نباید از قطر حداقل بهاضافه 3 میلیمتر یا 2.25 برابر ضخامت
۳ حداقل فاصله مرکز تا مرکز سوراخهای جوشهای انگشتانه 4 برابر قطر سوراخ است.
۴ در جوش کام» طول شکاف نباید از 10 برابر ضخامت جوش بزرگتر باشد.
۵- در جوش کام. پهنای شکاف نباید از ضخامت قطعهٌ بریدهشده بهاضافه 8 میلیمتر کوچکتر و
از 2.25 برابر ضخامت جوش بزرگتر باشد.
۶- انتهای شکاف یا باید نیمدایرهای ایا خطی مستقیم باشد که گوشههای آن تبدیل به ربعی از
دایره (با شعاعی بزرگتر از ضخامت قطعهٌ حاوی شکاف) میشود؛ مگر اینکه انتهای شکاف به
۷- حداقل فاصلهٌ مرکز تا مرکز شکافها در امتداد عمود بر طول, چهار برابر پهنای شکاف و
حداقل فاصلهٌ مرکز تا مرکز شکافها در امتداد طول, دو برابر طول شکاف است.
۸- ضخامت جوش انگشتانه و کام در قطعاتی که ضخامت آنها کوچکتر یا مساوی 16 میلیمتر
است. باید برابر با ضخامت قطعه و در قطعاتی که ضخامت آنها بیش از 16 میلیمتر است.
باید برابر با بزرگترین دو مقدار نصف ضخامت قطعه و 16 میلیمتر در نظر گرفته شود.
۴۲-۹-۲۰ مقاومت موجود جوشها
مقاومت موجود جوش در طراحی به روش 11۳1 مساوی با[ و در طراحی به روش (۸51
مساوی 54/مِهل بوده که در آن مقادیر 0 و 52 مطابق جدول ۲-۹-۲-۱ تعیین میشوند و م۳
مقاومت اسمی جوش است و باید به شرح زیر برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
شب ___تتتتتت سس
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
حالتهای حدی مربوط به مصالح فلز پایه و حالتهای حدی مربوط به فلز جوش در نظر گرفته
شود:
الف) براساس مصالح فلز پایه
(۲-۹-۲-۱۰) قدص یط
ب) براساس مصالح فلر جوش
(۲-۹-۲-۱۰) ری لح یل
که در آن:
مب <- سطح مقطع موْثر جوش
در جوشهای گوشه بهغیراز جوشهایی که تحت آثر نیروهای محوری کششی یا فشاری موازی با
محور جوش قرار دارند. کلیهٌ تنشها میتواند بهصورت برشی بر روی سطح مقطع موْثر جوش در
نیروی محوری قرار داشته باشد. تنشهای مورداشاره برآیند (بهصورت برداری) تنشهای ناشی از
ایک
حدول ۳-۹-۲-۰ مقاومت موحود حوشها
۱ ۱ نوع بار و جهت آن نوع فلز حاکم بر مقاومت (ه) با تنش اسمی
نوع جوش ۱ : را
نسبت به محور جوش | نعیین مقاومت جوش | افزابش مقاومت (جو با دص ۳)
مجاز (
9))
سمی عمود معاومب اتصال براساس فلز بایه تعییی میگردد
بر محور جوش
با نفوذ کامل و بر محور جوش
6 آماده سده کششی و با قشاری طراحی ندارد
موازی با محور جوش
۳۰۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
نوع جوش
جوش سیاری
با نفود نسمی
جوش انقشمانه
و کام
نوع بار و جهت آن
نسبت به محور خوش
کششی در امتداد عمود
بر محور جوش
فشاری- نمرون بر کفستون
و وصلههای ستون مطابق
بند۳-۱-۹-۲-
۱۰-الف
فشاری- در آعضای با
سطوح در تماس با هم
(بهعیراز ستونها و مطابق بند
۱-۹-۲۰ -۳ب)
فشاری- اتصالات اعضای
بدون سطوح
در تماس با هم
کششی یا فشاری موازی با
محور جوش
کششی یا فشاری»
موازی با محور جوش
برشی» موازی سطح برش
شونده (روی مقطع موْتر)
ل ۳-۹-۲-۱۰: مقاو
نوع فلز حاکم بر
تعیین مقاومت جوش
براساس فلز جوش
(آلکرود مصرفی)
برأساس فلز جوش
(آلکرود مصرفی)
براساس فلز جوش
(الکرود مصرفی)
براساس فلز جوش
(آلکرود مصرفی)
براساس فلز جوش
(آلگرود مصرفی)
براساس فلز جوش
(آلگرود مصرفی)
۲۳۲۰۲
یه
مت موجود جوشها
مقاومت (ه) یا
مجاز ((۲)
6-5
)( - 0
٩ - 8
)0- 8
۵ - 9
6 - 7
۵ - 8
48 - 62
9 -(
7 -د(6
۵ - 8
48 -د6
مطابق بند
5 (چ
0 -
٩ 5
62 - 0
5 چ
0 - 62
(وی۳ یا ص۳)
3
واحدص, ۳
2
مر 6۳ .پچ ۳
2
را ۱
مر 6 .0ب ۳
9 .0ب ۳
۴-۹-۳-۱
م6۳ .00وی ۳
مر 0.6۳ خرچ ۳
۴-۹-۳-۱
م6۳ .00وی ۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
بادداشتهای جدول ۳-۹-۲-۱۰:
* رال < تنش تسلیم فلز پایه. را تنش کششی نهایی فلز پایه مرا تنش کششی نهایی فلز جوش
* فلز جوش باید مطابق بند ۶-۲-۹-۲-۱۰ سازگار با مصالح فلز پایه باشد
تبصره ۱: برای جوشهای گوشهای که در آنها تمامی خطوط جوش موازی یکدیگر بوده و نیروی
وارد بر مرکز ثقل آنها نسبت به خطوط طولی جوش دارای زاویهٌ 0 باشد. بهعنوان یک
گزینه دیگر طراحی, مقاومت اسمی فلز جوش گوشه را میتوان از طریق رابطهٌ زیر نیز
(۴-۹-۲-۱۰) وسف سا > و۸
که در آن:
(۵-۹-۲-۱۰) (150رزی 0.50 + 0.601.
0 - و۴
که در آن :
(۸57) 2.0<-۱ و (18۳71) 0.
75-<- 0
0 زاویه بین امتداد نیروی وارد بر مرکز ثقل جوشها نسبت به خطوط طولی جوشها
تبصره ۲: برای گروه جوش گوشه که متشکل از جوشهای گوشه طولی و عرضی (عمود بر محور
جوشهای گوشههٌ طولی) بوده و نیروی وارد بر مرکز ثقل گروه جوشها در امتداد جوشهای
گوشهٌ طولی باشد. بهعنوان یک گزینهٌ دیگر طراحی, مقاومت اسمی گروه جوش گوشه را
میتوان مطابق روابط زیرء بزرگترین دو مقدار یر و دیر؟/ در نظر گرفت:
(۶-۹-۲-۱۰) رسب + یرگ > روط
۸ < 0.858 + 15۶ )۷-۹-۲-۱۰(
که در آن:
مریگ مقاومت اسمی کل برای جوش گوشه. بارگذاریشده بهصورت طولی که با توجه به جدول
۲-۹-۲-۰ تعیین میشود.
یگ مقاومت اسمی کل برای جوش گوشه. بارگذاریشده بهصورت عرضی که با توجه به جدول
۹-۳-۰- و بدون در نظر گرفتن افزایش تبصره (۱) بالا تعیین میشود.
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
تبصره ۳: روش مرکز آنی دوران برای گروه جوشهایی که تحت اثر همزمان برش و پیجش قرار
دارند. در صورت رعایت سازگاری کرنشها میتواند بهعنوان یک روش قابلقبول برای
تعیین مقاومت موردنیاز گروه جوشها مورد استفاده قرار گیرد.
۵-۲-۹-۰ ترکیب انواع جوشها
اگر در یک اتصال از ترکیب دو یا چند نوع جوش بهصورت مجموعه (جوش شیاری. جوش گوشه
جوش انگشتانه و جوش کام) استفاده شود. برای تعیین مقاومت موجود اتصال باید مقاومت موجود
هریک از جوشها را جداگانه نسبت به محور مجموعه جوش محاسبه و سپس مقاومت موجود
۶-۳۲-۹-۳-۰ الکترود (فلز پر کننده) سازگار با فلز پایه
الکترود (فلز پرکنندهٌ جوش) سازگار با فلز پایه مطابق جدول زیر تعریف میشود:
جدول ۴-۹-۲-۱۰: الکترودهای سازگار با فلز پایه
تا ۸/1۳۵ 300 و ۳۳ 120 0 یا معادل آن
(1 - ضخامت فلز پایه) 1۳70 یا معادل آن
تا ۸1۳۵ 300 و 00 1<20 0 با معادل آن
از ۸/۳8 300 تا ۱1۳۵ 380 40 یا معادل آن
از ۸/۳۵ 380 تا ۸/1۳۵ 460 0 پا معادل آن
۱- برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل تحت اثر کشش در راستای عمود بر محور جوش یا تحت اثر
برش در راستای محور طولی جوش (بهغیراز جوشهای اتصال بال به جان مقاطع اعضای خمشی)
باید مطابق جدول ۴-۹-۲-۱۰ از فلز پرکنندهٌ سازگار یا حداکثر یک رده بالااتر از فلز پرکنندهٌ سازگار
استفاده شود.
۲- برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل در سایر وضعیتهای بارگذاری و نیز برای جوشهای شیاری با
نفودْ نسبی استفاده از فلز برکننده دارای مقاومتی حداکثر یک رده پایینتر از مقاومت فلز پرکننده
سازگار مجاز است.
۳.
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۳- برای جوشهای گوشه. انگشتانه و کام رعایت فلز پرکننده سازگار الزامی نبوده» لیکن درهرحال
استفاده از فلز پرکننده دارای مقاومتی بیش از یک رده بالاتر از مقاومت فلز پرکنندهٌ سازگار مجاز
۷-۲-۹-۰ فلز جوش مختلط
هرگاه طاقت نمونه زخمدار (آزمایش شاربی) بهعنوان شرطی برای مصالح جوش تعیین شده باشد.
مصالح و روش جوشکاری برای فلز تمام جوشها اعم از خالجوش, عبور جوش در عمق و ریشه
اتصال یا عبورهای بعدی که جوش تکمیلی را در اتصال ایجاد میکند. باید سازگاری لازم را داشته
باشد تا طاقت نمونه زخمدار برای فلز جوش مختلط محرز شود.
۳-۹-۲-۰ پیچها و میلههای دندانهشده
۱۳-۹-۲۰ انواع پیجها
رده مکانیکی و مشخصات آنواع متداول پیچهای مورد استفاده در سازههای فولادی برای پیچهای
معمولی و پرمقاومت در جدول ۵4-۱-۱۰ ارائه شده است. برای میلههای دندانهشده استفاده از کلیه
فولادهای مجاز ساختمانی معرفیشده در بخش ۱-۱۰ بلامانع است. برای هر پیج باید واشر و مهره
سازگار مورد استفاده قرار گیرد.
اتصالات پیجی از لحاظ نحومٌ اجرای پیچها (سفت کردن آنها) و مقاومت موجود آنها به شرح زیر
به سه دسته "اتکایی", "پیشتنیده" و "لغزش بحرانی" تقسیمبندی میشوند:
الف) اتصالات پیچی اتکابی: اتصالات پیجی اتکایی اتصالاتی هستند که سفت کردن آنها در حد
"سفتی کامل" بوده و به لحاظ مقاومت برشی» پیچها نیروی برشی را از طریق اتکای تنهٌ پیچ (قلم
پیچ) به جدارهٌ سوراخ انتقال میدهند و از مقاومت لغزشی موجود بین سطوح تماس اتصال صرف-
نظر میشود.
سفتی کامل نحوهٌ سفت کردنی است که با یک آچار ساده و حداکثر توان یک کارگر معمولی یا چند
دور آچارهای بادی و الکتریکی قابل حصول فرض میشود. در این حالت سطوح اتصال باید در
تماس با یکدیگر قرار گیرند و تمامی پیچها باید به حدی سفت باشند که باز شدن آنها بدون آچار
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
شود تا حصول این امر احراز گردد. در بستن پیچهای یک اتصال باید از قسمت سختتر شروع به
به جز مواردی که در بخش (ب) و (پ) همین بند و نیز در اتصالات اعضای فشاری ساختهشده
مطابق بند ۲-۶-۴-۲-۱۰ قید شده است. استفاده از اتصالات اتکایی با پیچهای معمولی با
مطابق بندهای ۷-۲-۹-۲-۱۰ و ۸-۲-۹-۲-۱۰ کنترل گردد.
ب) اتصالات پیش تنیده: اتصالات پیشتنیده اتصالاتی هستند که اولاً پیچهای آن از جنس فولاد
پرمقاومت باشد و ثانیاً به لحاظ مشخصات هندسی قابلیت پیشتنیدگی داشته باشند و ثالناً پیچها
روشهای مناسب پیشتنیده کردن یک پیچ شامل روش «سفت کردن اضافی مهره» استفاده از
«واشر نیروسنج» «آچار مدرج کالیبره شده». «پیچهای کشش کنترل» و استفاده از دیگر ابزارهای
و یره هستند. در فصل ۳۱۰ در مورد این روشها توضیحات بیشتری ارائه شده است. حداقل نیروی
آنها نیروهای ناشی از زلزله بوده و باید الزامات فصل ۲-۱۰ این مبحث برای سطوح تماس آنها
تأمین شود. رعایت شرایط اضافی الزامی نیست. استفاده از این نوع اتصالات علاوه بر مواردی که در
این مبحث ذکر شده. در شرایط زیر الزامی است:
- در اتصالات اعضای فشاری ساختهشده مطابق الزامات بخش ۴-۲-۱۰
- در اتصالاتی که تحت اثر ارتعاش احتمال شل شدگی پیچها وجود داشته باشد.
- کلیهٌ پیچها در رده مقاومتی ۸490 مطابق استاندارد /1۸ ۸5 و 10.9 مطابق استانداردهای ۸
و 15118 و بالاتر که تحت اثر نیروی کششی همراه با نیروی برشی یا بدون آن و با یا بدون اثر
خستگی قرار دارند.
۳۰۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ) اتصالات لغزش بحرانی: اتصالات لغزش بحرانی اتصالاتی هستند که در آنها پیچها مانند
پیچهای پیشتنیده به یکی از روشهای مجاز سفت میشوند؛ لیکن انتقال نیروی برشی در اتصال,
توسط مقاومت در برابر لغزش بین سطوح در تماس اتصال انجام میپذیرد. در اتصالات لغزش
بحرانی؛ سطوح تماس باید ذارای وضعیت سطحی کلاس ۸۸ یا 8 مطایق بند: ۵-۳-۹-۲ باشنل
در سطوح در تماس این نوع اتصالات نباید لغزش رخ دهد و پیچ به جدارهٌ سوراخ اتکاء نمییاید.
بااینوجود: مقاومت انکایی و پارگی موجود بای مطابق بندهای ۷۳-۹-۲۱ و ۸۳۹۲-۱۸
کنترل شود. مقاومت موجود این پیچها مطابق بند ۵-۳-۹-۲-۱۰ و ۶-۳-۹-۲-۱۰ انجام میپذیرد.
استفاده از اتصالات لغزش بحرانی علاوه بر مواردی که در سایر بخشهای این مبحث ذکر شده در
شرایط زیر الزامی است:
- در کلیه مواردی که لغزش در اتصال موجب ناپایداری یا کاهش مقاومت موجود سازه میشود.
- در مواقعی که اتصال تحت اثر نیروهای دینامیکی با تکرار زیاد توأم با اثر خستگی قرار دارد.
مطابق این مبحث. بارهای باد و زلزله در ردیف بارهای دینامیکی با تکرار زیاد قرار نمی گیرند.
- در مواردی که در اتصال از سوراخ بزرگشده یا لوبیایی در امتداد نیرو استفاده شده باشد و
استفاده از آنها در این مبحث مجاز شمرده شده باشد.
جدول ۵-۹-۲-۱۰: حداقل نیروی پیش تنیدگی (1۸) در اتصالات پیش تنیده و لغزش بحرانی
استاندارد /۸87۸ و 8.8 مطابق | استاندارد /۸872 و 10.9 مطابق
استانداردهای ۳27 و 15187 استانداردهای ۳27 و 157187
۳۰۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحت دهم
تبصره: در مواردی که قطر اسمی پیچ غیر از اعداد ذکرشده در جدول ۵4-۹-۲-۱۰ باشد. حداقل
نیروی پیشتنیدگی را میتوان برابر 0.55۸ (که معادل ,0.7۸۳ است)» در نظر
گرفت. که در آن دیش سطح مقطع اسمی پیچء «ی۸ سطح مقطع پیچ در محل دندانهها و
۲-۳۲-۹-۲-۰ مشخصات و فواصل سوراخها در انصالات پیچی
در اتصالات پیجچی لازم است قطعات فولادی به نحو صحیح و متناسب با قطر پیچ سوراخ شوند.
دقت در سوراخکاری و سالم بودن جدارهٌ سوراخ و رعایت فواصل سوراخها از لبهُ قطعه و نیز از
یکدیگر نقش مهمی در میزان مقاومت و باربری اتصالات پیچی ایفا میکند آزاینرو باید به شرح زیر
الزامات بندهای (الف) تا (ج) در طراحی و محاسبه رعایت گردند.
الف) انواع سوراخها در اتصالات پیجی
مطابق شکل ۱۵-۹-۲-۱۰ در اتصالات پیجی سوراخها باید یکی از انواع زیر باشند:
۱- سوراخ استاندارد
۲- سوراخ بزرگشده
۳- سوراخ لوبیایی کوتاه
۴- سوراخ لوبیایی بلند
طولسوراغ طولسوراغخ
/ / ۳
6 6
برغ ۲ ۳41
۱ ال 8 را (ه)
ل ل
شکل ۱۵-۹-۲-۱۰: انواع سوراخ پیچها در اتصالات پیجی
ب) محدودبت ابعاد اسمی سوراخها و دامنه کاربرد آنها
۱ ابعاد حداکثر سوراخ پیچها باید مطابق جدول ۶-۹-۲-۱۰ باشند.
۳۰۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ابعاد اسمی سوراخ (113771)
سوراخ لوبیابی سوراخ لوبیابی
کو تاه بلند
(طول«عر ض) (طول «عرض)
< قطر اسمی پیچ
۲- سوراخهای بزرگشده فقط در اتصالات لغزش بحرانی مجاز است.
۲- سوراخ لوبیایی کوتاه در تمام امتدادها در اتصالات لغزش بحرانی مجاز است اما در اتصالات
اتکایی و پیشتنیده استفاده از آنها زمانی مجاز است که امتداد طولی سوراخ عمود بر امتداد
نیرو باشد.
۴- سوراخ لوبیایی بلند در تمام امتدادها در اتصالات لغزش بحرانی مجاز است اما در اتصالات
اتکایی و پیشتنیده استفاده از آنها زمانی مجاز است که امتداد طولی سوراخ عمود بر امتداد
نیرو باشد. لیکن در هر سه نوع اتصال, سوراخ لوبیایی بلند باید فقط در یکی از ورقهای اتصال
۵-در ورق کفستونها برای عبور میلمهارهاء استفاده از سوراخ استاندارد بدون استفاده از واشر
تنظیمکنندهٌ اضافی در روی ورق کفستون در محل سوراخ, مجاز است. درصورتی که برای نصب
سازه نیاز به تعبیهٌ سوراخهای با قطر بزرگتر از سوراخهای استاندارد باشد. در این صورت لازم
است بر روی ورق کفستون در محل سوراخ از واشر تنظیمکنندهٌ اضافی با ابعادی بزرگتر از
۳.
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
ابعاد سوراخ کفستون و دارای سوراخ استاندارد که به نحو مناسبی به ورق کفستون جوش
میشود. استفاده شود. این واشر باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر اتکا و اتصال آن به ورق
کفستون دارای مقاومت برشی موجود کافی در برابر برش میلمهار باشد. درهرحال قطر
سوراخهای تعبیهشده در ورق کفستون نباید از قطر سوراخهای بزرگشده بهاضافهٌ دو میلیمتر
بزرگتر باشد.
۶-در صورت استفاده از پیچهایی با قطر اسمی بهغیراز آنجه در جدول ۶-۹-۲-۱۰ آمده است. ابعاد
اسمی سوراخهای متناظر با آنها از طریق درونیابی مقادیر مندرج در این جدول به دست
میآید.
پ) حداقل فاصلهٌ سوراخها تا لبه
فاصلهٌ مرکز سوراخهای استاندارد تا لبه قطعههٌ متصلشونده نباید از مقادیر دادهشده در جدول
۷-۹-۳-۰ کوچکتر باشد. برای سوراخهای: بزرگشده و لوبیایی فاصلهً مرکز سوراخ تا لبه نباید از
انجه برای سوراخ استاندارد تعیین شده بهاضافه مقدار ن) مطابق جدول ۸-۹-۲-۱۰ کوچکتر باشد.
حدول ۷-۹-۲-۱۰: حداقل فاصلهٌ مرکز سوراخ استاندارد تا لبه در هر راستا
(مل) - قطر اسمی پیج) و نیز لبه بریدهشده با شعله اتوماتیک یا اره
حدول ۸-۹-۲-۱۰: مقاد بر افزابش حداقل فاصلهٌ سوراخ تا لبه )
سوراخ لوبیایی ((177)
7 موازی با لبه
ار
۳۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ث) حداکثر فاصلهٌ مر کز سوراخ تا لبه
حداکثر فاصله مرکز سوراخ تا نزدیکترین لبهٌ قطعه در هر راستا به شرح زیر است:
۱- برای قطعات رنگشده و قطعاتی که رنگ نمیشوند ولی احتمال زنگزدگی و خوردگی ندارند.
فاصله از مرکز هر سوراخ تا نزدیکترین لبهُ قطعه در هر راستا نباید از 12 برابر ضخامت
نازکترین قطعه و 150 میلیمتر بیشتر شود.
۲- برای قطعات رنگنشدهای که تحت اثر خوردگی ناشی از عوامل جوی قرار داشته باشند.
فاصله از مرکز هر سوراخ تا نزدیکترین لبه قطعههٌ در هر راستا نباید از هشت برابر ضخامت
نازکترین قطعه و 125 میلیمتر بیشتر شود.
ج) حداکثر فاصلهٌ مرکز تا مرکز شوراخها در اتصالات پیچی
حداکثر فاصلهٌ مرکز تا مرکز سوراخها در اتصالات پیجی در هر راستا به شرح زیر است:
۱- در قطعات رنگشده و قطعاتی که رنگ نمیشوند ولی احتمال زنگزدگی و خوردگی ندارند.
فاصلهً بین مرکز سوراخها نباید از 24 برابر ضخامت نازکترین قطعهٌ متصل شونده و 300
۲- در قطعات رنگ نشدهای که تحت اثر خوردگی ناشی از عوامل جوی قرار داشته باشند. فاصلهٌ
بین مرکز سوراخها نباید از 14 برابر ضخامت نازکترین قطعهٌ متصل شونده و 150 میلیمتر
دی شود:
۲-۳-۹-۲-۰ مقاومت کششی و برشی موحود پیجها و میلههای دندانهشده در اتصالات اتکایی
در تعیین مقاومتهای موجود پیچها و میلههای دندانهشده» سطح مقطع اسمی بیچها (خارج از
ناحیهٌ دندانهشده) و میلههای دندانهشده (خارج از ناحیهٌ دندانهشده) ملاک است. همجنین در
مواردی که میلههای دندانهشده از میلگرد آجدار ساخته میشوندء در تعیین مقاومتهای موجود
آنهاء سطح مقطع ناحیهٌ تراشکاریشده (خارج از ناحیهٌ دندانهشده)» که عموماً کوچکتر از قطر
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
در اتصالات اتکایی ۲ بیش تنیده. در طراحی به روش ۱۵۱۵ مقاومت کششی ۲ برشی طراحی
مساوی م6[ و در طراحی به روش (۸51 مقاومت کششی و برشی مجاز مساوی 8۸/یا بوده که در
آن مقدار ۱ برای پیچهای معمولی. بیچهای برمقاومت و میلههای دندانهشده باید براساس
(۸-۹-۲-۱۰) مور < بل
(۸52) 0-2:00 و (1270) 0.
75-(
در روابط فوق:
ما۸ س سطح مقطع اسمی بیج یا میلهٌ دندانهشده
۵ < تنش کششی اسمی (ی) یا تنش برشی اسمی (,ی*). مطابق مقادیر جدول ۹-۹-۲-۱۰
حدول ۹-۲-۱۰- :٩ تنش اسمی پیچ و میلههای دندانهشده
در اتصالات اتکایی و
در داخل با خارج ناحیه دندانهشده قرار دارد
بیچهای برمقاومت در حالتی که سطح برش
در داخل ناحیه دندانهشده قرار دارد
بیچهای برمقاومت در حالتی که سطح برش
خارج ناحیهه دندانهشده قرار دارد
میله دندانهشده در حالتی که سطح برش در داخل
ناحیه دندانهشده قرار دارد
میله دندانهشده در حالتی که سطح برش خارج
ناحیه دندانه شده قرار دارد
بادداشتها:
معتبر بینالمللی رجوع شود.
۳۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
[۲] درصورتی که در محل اتصال از ورق پر کننده استفاده شودء رعایت ضوابط بند ۵-۹-۲-۱۰-ت الزامی است.
[۳] در پیچهای معمولی که طول گیره آنها از پنج برابر قطرشان بیشتر است. مقادیر فوق باید به ازای هر 2
میلیمتر طول اضافی گیره. یک درصد کاهش داده شود.
[۴] در اتصالات انتهایی اعضای با بار محوریء وقتی که فاصلهٌ اولین و آخرین پیچ در امتداد نیرو از 950
میلیمتر تحاوز کند. این مقادیر را باید 16.7 درصد کاهش داد.
[۵] در جدول فوق اآآتنش کششی نهایی پیچ است.
بیچشده به لبهُ قطعهٌ دیگر اتکا میکند. در تعیین مقاومت موردنیاز بیچها باید آثار ناشی از
عمل اهرمی نیز در نظر گرفته شود.
۲-۳-۹-۲-۰ اثر مشترک کشش و برش در اتصالات انکایی و پیش تنیده
در اتصالات اتکایی و پیشتنیده. در مواردی که تنش کششی یا برشی موردنیاز کمتر از 30 درصد
تنش موجود متناظر باشد. لزومی به در نظر گرفتن اثر مشترک کشش و برش نیست. در غیر این
صورت مفاومت کششی و برشی اسمی پیچها ناشی از اثر توام کشش و برش باید براسلاس حالتهای
حدی گسیختگی کششی و برشی و نیز مقادیر ضرایب 0 و 52 به شرح زیر تعیین شوند:
)٩-۹-۲-۱۰( شب یل ۳( شیر لحم
٩0-0.75 )71۳2( و (نکضه) 2.
0 -(؟
(۱۰-۹-۲-۱۰-الف) (18۳2) 1 9 3 ]۳ بیط زا ال 3 ]۳ ۳
۹0۳ ۵۳
(۹-۲-۱۰-:
۱-ب) (صقه) هل 1.3 ]بیط عبر و هل 1.3 ]وم و۲
۳ ۳
!۳ مقاومت کششی اصلاحشده شامل آثار تنش برشی
ب۳- مقاومت برشی اصلاحشده شامل آثار تنش کشت
۳ نس مقاومت برشی اسمی مطابق جدول ۹-۹-۲-۰
بسا < تنش کششی موردنیاز در طراحی به روش (1۳۳1
۳۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
با - تنش برشی موردنیاز در طراحی به روش (1۳1
او < تنش کششی موردنیاز در طراحی به روش (۸51
با - تنش برشی موردنیاز در طراحی به روش (۸51
۵-۳-۹-۲-۰ مقاومت کششی و برشی موحود در انصالات لغزش بحرانی
مقاومت کششی موجود پیچهای پرمقاومت در اتصالات لغزش بحرانی عیناً مشابه مقاومت کششی
موجود آنها در اتصالات اتکایی و پیشتنیده بوده و براساس الزامات بند۲-۲-۹-۲-۱۰ تعیین
میشود.
مقاومت برشی موجود بیچهای پرمقاومت در اتصالات لغزش بحرانی براساس حالت حدی لغزش
مساوی ,6اه در طراحی به روش (۳1ل1 و مساوی 5۵/بیل در طراحی به روش (۸51 بوده که در
آن. 0 (ضریب کاهش مقاومت). 52۵ (ضریب اطمینان) و ,ی (مقاومت برشی اسمی) به شرح زیر
(۱۱-۹-۲-۱۰) و ]ربارب۳۹
برای سوراخهای استاندارد و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد عمود بر راستای نیرو
(۵82) ۹0۶1.50 و (0772730 1.
0 -(
8 برای سوراخهای بزرگشده و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با راستای نیرو
(۸820) ۹۵-176 و (730ل 0-085
8 برای سوراخهای لوبیایی بلند
((۸57) 2.14 <د؟ وا (73۳20) 0.70 - 0
لر- ضریب اصطکاک به شرح زیر:
* برای وضعیت سطحی کلاس ۸: ۱-0.3]|
این وضعیت سطحی باید دارای یکی از شرایط زیر باشد:
۱- سطح تمیزشده فلسدار حداقل با درجهٌ 2 51 مطابق فصل ۴-۱۰ و رنگنشده کاملاً
محافظتشده
قوش
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲- سطح تمیزشده و ماسهپاشیشدهٌ فلسدار حداقل با درجهٌ 1 52 مطابق فصل ۴-۱۰ با
پوشش تاییدشده این کلاس مطابق استانداردهای معتبر
۳- سطح گالوانیزه شده به روش حوضجه داغ و زبرشده
* برای وضعیت سطحی کلاس ثل 0.
5-|
این وضعیت سطحی باید دارای یکی از شرایط زیر باشد:
۱- سطح تمیزشده و ماسهپاشیشده حداقل با درجهٌ 2.5 52 مطابق فصل ۴-۱۰ و رنگنشده
کاملاً محافظتشده
۲- سطح تمیزشده و ماسه پاشیشده حداقل با درجهٌ 2.5 5۵ با پوشش تاییدشده این کلاس
مطابق استانداردهای معتبر
«- 1.13 که معرف نسبت پیشتنیدذگی متوسط پیچها به پیشتنیدگی حداقل اسمی پیچها است
۶ - ضریب کاهش به خاطر وجود ورقهای پرکننده در بین قطعات متصل به یکدیگر به شرح زیر:
* در صورت عدم نیاز به ورقهای پرکننده در بین قطعات متصل به یکدیگر مساوی 1
* در صورت استفاده فقط از یک ورق پرکننده در بین قطعات متصل به یکدیگر مساوی 1
* در صورت استفاده از دو یا تعداد بیشتری از ورقهای پرکننده در بین قطعات متصل به
یکدیگر مساوی 0.865
6[ - حداقل نیروی پیشتنیدگی پیچ مطابق مقادیر جدول ۵-۹-۲-۱۰
پ[1 - تعداد صفحات لغزش
۶-۳۹-۲۰ اثر مشترک کشش و برش در اتصالات لغزش بحرانی
در اتصالات لغزش بحرانی» در صورت حضور همزمان نیروی کششی و برشی, مقاومت برشی اسمی
براساس کنترل لغزش (در حالتی که نیروی کششی واردشده باعث کاهش پیشفشردگی اتصال
میشود) مطابق رابطههٌ ۱۱-۹-۲-۱۰ باید به شرح زیر در ضریب کاهش 1 ضرب گردد:
(۱۳-۹-۲-۱۰-الف) (772729 ۰ ۵ < ی 1 < موم
(۱۳-۹-۲-۱۰-ب) (۸87) ۱ عٍ 1 < میا
۳۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
که در آن:
۵ * نیروی کششی موردنیاز کل اتصال با استفاده از ترکیبات بارگذاری (16۳1[
2[ < نیروی کششی موردنیاز کل اتصال با استفاده از ترکیبات بارگذاری (۸51
0 - نسبت پیشتنیدگی متوسط پیچها به پیشتنیدگی حداقل پیچها و مساوی 1.135
6[ - حداقل نیروی پیشتنیدگی پیچ مطابق مقادیر جدول ۵-۹-۲-۱۰
6 - تعداد پیچهایی که نیروی کششی واردشده را تحمل میکنند.
۷-۳-۹-۲-۰ مقاومت اتکایی موحود در حدار سوراخها
مقاومت انکایی موجود در جدار سوراخ پیچ در اتصالات آنتکایی. پیشتنیده و لغزش بحرانی در روش
0 مساوی بب6ل0 و در روش ۸51 مساوی 52/به بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)»
2 (ضریب اطمینان) و برجل (مقاومت اتکایی اسمی) براساس حالتهای حدی اتکایی. در حالتهای
مختلف به شرح زیر تعیین میشوند:
(570ه) 2.00*دک و (۳20ل 0-0.75
۱- برای سوراخ استاندارد. سوراخ بزرگشده. سوراخ لوبیایی کوتاه (مستقل از راستای نیرو) و
سوراخ لوبیایی بلند (در حالتی که نیرو در امتداد طولی سوراخ باشد) :
(۱۳-۹-۲-۱۰) 2.401 بل
۲- برای سوراخ لوبیایی بلند در حالتی که نیرو در امتداد عرضی باشد (محور شکاف عمود بر امتداد
نیرو باشد) :
(۱۴-۹-۲-۱۰) 2.01 م۸
۳- برای اتصالاتی که با عبور کامل پیچها در بدنه مقاطع قوطیشکل (1155) و مقاطع جعبهای
ساخته شدهاند. مقدار ی از رابطهٌ ۲۳-۹-۲-۱۰ تعیین میشود.
در روابط فوق:
< تنش کششی نهایی مصالح ورق اتصال
1 - ضخامت قطعهٌ اتصال
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۸-۳-۹-۰ مقاومت پارگی موجود در حدفاصل بین سوراخها و نیز در فاصلهٌ بین سوراخها تا
مقاومت بارگی موجود در حدفاصل بین سوراخها و نیز در فاصلهٌ بین سوراخها تا لبهٌ قطعات در اتصالات
انکایی» پیشتنیده و لغزش بحرانی در روش (1.8۳1 مساوی مغ و در روش ۸517 مساوی 1/62
بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)» 5۵ (ضریب اطمینان) و 1 (مقاومت پارگی اسمی)
براساس حالتهای حدی پارگی. در حالتهای مختلف به شرح زیر تعیین میشوند:
(820ه) 00-2:00 و (77272) ۰-0.75
۱- برای سوراخ استاندارد. سوراخ بزرگشده, سوراخ لوبیایی کوتاه (مستقل از راستای نیرو) و سوراخ
لوبیایی بلند (در حالتی که نیرو در امتداد طولی باشد):
(۱۵-۹-۲-۱۰) ام 1.2 < بل
۲- برای سوراخ لوبیایی بلند در حالتی که نیرو در امتداد عرضی باشد (محور شکاف عمود بر امتداد
نیرو باشد):
(۱۶-۹-۲-۱۰) 1 1.0 < م
در روابط فوق:
- تنش کششی نهایی مصالح ورق اتصال
- فاصلهٌ خالص در راستای نیروء بین لبهُ سوراخها برای سوراخهای میانی و برابر فاصلهٌ خالص در
راستای نیروء بین لبهُ سوراخ انتهایی تا لبه آزاد ورق اتصال برای سوراخهای انتهایی. در تعیین
مقدار م/ میتوان از قطر اسمی سوراخها مطابق جدول ۶-۹-۲-۱۰ استفاده کرد.
۴-۹-۲-۰ مقاومتهای موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذ بر اعضا
الزامات این بند به کنترل اجزای اتصالدهنده (نظیر ورقها.ء. سختکنندههاء گاستها و براکتها) و
نواحی تأثیرپذیر اعضا در ناحیهٌ اتصال (نظیر جان زبانهشده در تیرهاء اثر سوراخ پیچها و جوشها در
اعضا) مربوط میشود.
۳۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱۴-۹-۲۰ مقاومت کششی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا
مقاومت کششی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا در روش 1.710 مساوی 06
و در روش (۸51 مساوی 1/6 بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). 52 (ضریب اطمینان) و
۵ (مقاومت کششی اسمی اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا) براساس کوچکترین
مقدار بهدستآمده از حالتهای حدی تسلیم و گسیختگی کششی به شرح زیر تعیین میشوند:
الف) حالت حدی تسلیم کششی در مقطع کلی
(۱۷-۹-۲-۱۰) وشرل < مک
(۸50) ۹۵۶۱.67 و (712352) 0.
9-(
ب) حالت حدی گسبختگی کششی در مقطع خالص موْثر
(۱۸-۹-۲-۱۰) مش > مک
(0-2:00)۵۸850 و (12۳2) 0.
75-(
که در آن:
۸ و م۸ - به ترتیب سطح مقطع کل و سطح مقطع خالص موْئر (مطابق ضوابط بخش ۲-۲-۱۰)
رو و را - به ترتیب تنش تسلیم مشخصه و تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
تبصره: در تعیین سطح مقطعهای فوق. پهنای مقطع جزء اتصال نباید از پهنای ویتمور مطابق
شکل ۱۶-۹-۲-۱۰ بزرگتر در نظر گرفته شود. اگر پهنای ویتمور خارج از پهنای ورق
انصال قرار گیرد. پهنای ورق اتصال ملاک محاسبه خواهد بود.
در محل انتهای خط جوش
(الف) اتصال حوشی (ب) اتصال پیچی
شکل ۱۶-۹-۲-۱۰: پهنای وبتمور در محل اتصال اعضا به ورق اتصال (ورق گاست)
۳۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۴-۹-۰ مقاومت برشی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا
مقاومت برشی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا در روش (11۳1 مساوی 016 و
در روش ۸51 مساوی 6/52 بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). 52 (ضریب اطمینان) و
(مقاومت برشی اسمی اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا) براساس کوچکترین مقدار
بهدستآمده از حالتهای حدی تسلیم و گسیختگی برشی. به شرح زیر تعیین میشوند:
الف) حالت حدی تسلیم برشی در مقطع کلی
(۱۹-۹-۲-۱۰) بیش 0.6۳ مه
(0-1.50)۵50 و (7123۳20) 1.
00-ه
ب) حالت حدی گسبختگی برشی در مقطع خالص
(۲۰-۹-۲-۱۰) یش 0.6۳ خبط
((۸57) 2.00 <(؟ وا (18۳1) 0.75- 0
در روابط فوق:
بش <- سطح مقطع کلی تحت اثر برش
بیش - سطح مقطع خالص تحت اثر برش مطابق ضوابط بند ۲۳-۲-۲-۱۰ برای اتصالات بیحی و
سطح مقطع کلی تحت آثر برش برای اتصالات جوشی
بو و را - به ترتیب تنش تسلیم مشخصه و تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
۲۳-۴-۹-۲-۰ مقاومت برش قالبی موحود
مقاومت برش قالبی موجود در اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضاء نظیر اتصال انتهای
تیرهایی که قسمتی از بال فوقانی تیر زبانه شده است. یا در حالتهای که ممکن است به علت برش
در سطحی که از اجزای اتصال یا ناحیه تأثیرپذیر اعضا میگذرد و یا مطابق شکل ۱۷-۹-۲-۱۰-الف
و ب به علت اثر ترکیبی برش و کشش در دو سطح متعامد در آنها خرایی اتفاق افتد. در روش
0 مساوی برهل0 و در روش ۸51 مساوی ۳/6۵ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)»
۵ (ضریب اطمینان) و با[ (مقاومت برش قالبی اسمی) به شرح زیر تعیین میشوند:
(۲۱-۹-۲-۱۰) بمشیلودتآ + (بوشی 06۳ و بیه۸ر065) طنطر ما
۳۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۸50) 0-200 و (7370ل 0.
75-ه
که در آن:
و۸ - سطح مقطع کلی تحت آثر برش در راستای نیروی وارده
.۸ <- سطح مقطع خالص تحت آثر کشش در راستای عمود بر نیروی وارده
بو <- سطح مقطع خالص تحت اثر برش در راستای نیروی وارده
- تنش تسلیم مشخصه فولاد
- تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
الآ <- ضریب توزیع تنش که برای توزیع یکنواخت تنش کششی در انتهای عضو مقدار آن مساوی
یک و برای توزیع غیریکنواخت تنش کششی در انتهای عضو مقدار آن مساوی 0.5 در نظر
گرفته میشود (شکل ۱۸-۹-۲-۱۰).
بال بریده شده تیر
مسر برش قالسی گاست مستر تلم و گستخنگی برسی برای عضو بالانی
(ب) برخی دیگر از حالتهای گسیختگی برش قالبی
شکل ۱۷-۹-۲-۱۰: حالتهای مختلف گسیختگی برش قالبی
۳۳.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی
نبشی جوش شده ورق اتصال انتهای نبشی . بال بریده شده تیر با
(۱) حالتهایی که در آنها 1.0<.م1] در نظر گرفته میشود
بال بریده شده تیر با دو ردیف پیج
)۲( حالتهابی که در آنها 5احی 7 در نظر گرفته میشود
شکل ۱۸-۹-۲-۱۰: ضریب ,ولآ در حالتهای مختلف
۴-۴-۹-۲-۰ مقاومت فشاری موحود اجزای اتصالدهنده
مقاومت فشاری موجود اجزای اتصالدهنده در روش (11۳17 مساوی 0 و در روش (1ک۸ مساوی
(9 ۱ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)» [9. (ضریب اطمینان) و ۱ (مقاومت فشاری
اسمی اجزای اتصالدهنده) براساس کوچکترین مقدار بهدستآمده از حالتهای حدی تسلیم و
کمانش به شرح زیر تعیین میشوند:
الف) درصورتی که 25 > ۴/ل1 باشد:
(۲۲-۹-۲-۱۰) بش ۱
(۸50) ۹۵-1.67 و (717370) 0-09
که در آن:
بش - سطلح مقطع کلی اجزای اتصالدهنده
< ضریب طول موْثر اجزای اتصالدهنده که عموماً مقدار آن برابر واحد در نظر گرفته میشود.
-[ - طول مهارنشده اجزای اتصالدهنده برابر با طولی از جزء اتصال بوده که از انتهای اتصال عضو به
گاست در راستای محور طولی مار بر مرکز سطح عضو تا محل اتصال ورق گاست به تکیهگاه
اندازه گیری میشود.
۳۲۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحت دهم
ب) برای حالتی که ۴[/7<25 است. مقاومت فشاری اجزای اتصالدهنده باید براساس الزامات
تبصره: سطح مقطع کلی اجزای اتصالدهنده, باید مطابق شکل ۱۶-۹-۲-۱۰ براساس پهنای
۵-۴-۹-۰ مقاومت خمشی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذبر اعضا
مقاومت خمشی موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا باید براساس کوچکترین مقدار
بهدستآمده از حالتهای حدی تسلیم خمشی, گسیختگی خمشی؛ کمانش موضعی و کمانش
جانبی- پیچشی» مطابق الزامات بخش :۵-۲۱ تعیین شود
۵-۹-۲-۹ ورقهای پرکننده
در محل وصلهٌ اعضاء ورقهای پرکننده باید الزامات عمومی زیر را تأمین نمایند:
الف) در اتصالات جوشی, ذرصورتی که مطابقّ شکل ۱۹-۹-۲-۱۰ فاصلهٌ بین وجه داخلی ورق وصله
و وجه خارجی قطعهٌ با ابعاد کوچکتر مساوی یا کمتر از 2 میلیمتر باشد. نیازی به تعبیه
ورقهای برکننده نبوده» لیکن بعد محاسباتی جوش باید به اندازهٌ فاصلهٌ خالی افزایش یابد.
ب) در اتصالات جوشی, ورقهای پرکنندهای که ضخامت آنها کمتر از 6 میلیمتر است یا ورقهای
پرکنندهای با ضخامت مساوی یا بزرگتر از 6 میلیمتر که توانایی انتقال نیروی ورق وصله را به
ستون فوقانی ندارند. لبههایشان باید همباد لبههای ورق وصله تمام شود و بعد جوش باید
حداقل مساوی مجموع بعد جوش جهت انتقال نیروی وصله بهاضافه ضخامت ورق پرکننده در
نظر گرفته شود.
پ) در اتصالات جوشی, ورقهای پرکنندهای که ضخامت آنها بیش از 6 میلیمتر بوده و توانایی
لازم جهت انتقال نیروی وصله را دارندء باید از لبههای ورق وصله به اندازهٌ کافی ادامه یابند و به
قطعهای که روی آن قرار میگیرند. جوش شوند. جوش ورقهای پرکننده به قطعهای که روی
آن قرار میگیرند. باید برای انتقال نیروهای ورق وصله کافی باشد. همچنین, بعد جوشهایی که
ورقهای وصله را به ورقهای پرکننده متصل میکنند. باید متناسب با ضخامت ورق پرکننده
بوده و برای انتقال نیروهای ورق وصله کافی باشند. در ضمن ورقهای پرکننده باید دارای
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
<< 2
ورق وصله
شکل ۱۹-۹-۲-۱۰: نیاز به ورق پرکننده در اتصالات حجوشی
ت) در اتصالات پیچی آتکایی و پیشتنیده. درصورتی که ضخامت ورقهای پرکننده مساوی یا
کوچکتر از 6 میلیمتر باشدء هیچگونه کاهشی بر روی مقاومت برشی موجود پیچها در نظر
گرفته نمیشود. در غیر این صورت؛ باید یکی از الزامات زیر به کار گرفته شود:
۱- مقاومت برشی موجود پیچها با ضریب 0.85 < [(1-0.0154)1-6] کاهش داده شود. که در
آن 1 ضخامت کل ورقهای پرکننده به میلیمتر است.
۲- لبههای ورق پرکننده به اندازهٌ کافی ادامه یافته و بهمنظور توزیع یکنواخت نیروی کلی در
محل وصله. با پیچهای اضافی به قطعهای که روی آن قرار میگیرند. پیچ شود. در این حالت.
اندازهُ محل اتصال باید بهمنظور سازگاری با تعداد کل بیچها افزایش یاید.
۳- لبههای ورقهای پرکننده از طریق جوش گوشه به قطعهٌ با ابعاد کوچکتر وصلهشونده
متصل شود. درهرحال برای این جوشها رعایت محدودیتهای مربوط به بعد حداقل و
نحداکتز جوشن گوشه الزامی لست:
ث) در اتصالات پیجی لغزش بحرانی در صورت وجود ورقهای پرکننده در محل وصله, علاوه بر
الزامات بند ۵4-۳-۹-۳-۱۰» رعایت ضابطه اضافی دیگری الزامی نیست.
تبصره: درصورتیکه ابعاد مقاطع وصلهشونده اختلاف قابلملاحظهای داشته و در محل وصله
نیازمند تعبیهٌ ورقهای برکنندهای با ضخامت بزرگ باشند. در این صورت همانند
شکل ۲۰-۹-۲-۱۰ توصیه میشود ستونها قبل از محل وصلهٌ کارگاهی, در کارخانه
هماندازه شده و از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل به یکدیگر متصل شوند تا در هنگام
نصب نیازی به تعبیه ورقهای پرکننده نباشد.
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
شکل ۲۰-۹-۲-۱۰: حزئیات پیشنهادی وصلهٌ ستونها در محل تغییر قابلملاحظهٌ مقطع
در
۶-۹-۲-۰ وصلهها
وصلهها باید الزامات زیر را تأمین کنند:
۱- در صورت استفاده از وصلهٌ مستقیم با جوش شیاری, مقاومت موردنیاز وصله نباید کمتر از
مقاومت موجود مقطع کوچکتر وصلهشونده در نظر گرفته شود.
۲- برای انواع دیگر وصلههاء مقاومت موردنیاز وصله نباید کمتر از نیروهای حاصل از ترکیبات
مختلف بارگذاری (متناظر با روش طراحی) در محل وصله و 50 درصد مقاومت موجود عضو با
مقطع کوچکتر وصلهشونده, در نظر گرفته شود.
۷-۹-۳۰ مقاومت اتکایی موجود سطوح متکی به هم
مقاومت اتکایی موجود سطوح متکی به هم در روش (18۳1 مساوی :06 و در روش (۸51 مساوی
0۵ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)» 5۵ (ضریب اطمینان) و ما (مقاومت اتکایی
اسمی سطوح متکی به هم) براساس حالت حدی اتکایی (تسلیم فشاری موضعی) به شرح زیر تعیین
میشوند:
(۸50) ۹0-2.00 و (71372) 0-075
۳۲۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
الف) برای سطوح صاف و آمادهشده» جدار سوراخهای ایحادشده برای بینها و انتهای سخت کنندههای
کاملاً جفتشده در تماس با جزء فولادی:
(۲۳-۹-۲-۱۰) 1.8۳۵ *مظ
که در آن:
ب) برای کفشکهای تکیه گاهی:
۱- درصورتی که 1077 630 > ۵ باشد
(۲۴-۹-۲-۱۰) 4 ت12 _ چ
20 ۳
۲- درصورتی که 10:70 630 < ل باشد:
(۲۵-۹-۲-۱۰)
4 - ,)30.2 و
20 ۳
در روابط فوق:
۶ - تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد برحسب مگاپاسکال
۵ - طول اتکاء برحسب میلیمتر
4 :
و
شکل ۲۱-۹-۲-۱۰: کفشکهای تکیهگاهی
۲۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۹-۲-۰ کفستونها. ورقهای نشیمن و فشار مستقیم بر بتن و مصالح بنایی
مقاومت اتکایی موجود برای مصالح مختلف تکیهگاهی در روش (11۳1 مساوی م0 و در روش
(۸51 مساوی م520/ م۳ بوده که در آن .4 (ضریب کاهش مقاومت). 510 (ضریب اطمینان) و و7
(مقاومت آتکایی اسمی) براساس حالت حدی خردشدگی مصالح تکیهگاهی به شرح زیر تعیین
میشوند:
(80ه) ۹۵.72.31 و (1770) 0.
65-.ظ
الف) فشار مستقیم بر روی تکیهگاه مصالح بنایی یا سنگ آهکی یا ماسهسنگ متراکم و ماسهسیمان:
(۲۶-۹-۲-۱۰) با و
که در آن:
م۵ - سطح اتکاء در تماس با تکیهگاه برحسب میلیمتر مربع
< تنش اتکایی اسمی و مساوی 6 مگاپاسکال
ب) فشار مستقیم بر روی تکیهگاه مصالح بنایی با جر فشاری و ملات ماسهسیمان:
(۲۷-۹-۲-۱۰) بشیظ رطظ
که در آن:
وش - سطح اتکاء در تماس با تکیهگاه برحسب میلیمتر مربع
و < تنش اتکایی اسمی و مساوی 4 مگاپاسکال
پ) فشار مستقیم بر روی تکیهگاه بتنی:
(۲۸-۹-۲-۱۰) 1.7/0۵ کح 085/۸ ۳
که در آن:
"> تنش فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای بتن
:,- سطح ورق کفستون یا ورق نشیمن در تماس با تکیهگاه بتنی
د۸- حداکثر سطحی از تکیهگاه بتنی هممرکز با ورق کفستون یا ورق نشیمن که در پلان و عمق
تکیهگاه بتنی مطابق شکل ۲۲-۹-۲-۱۰ محدود میشود. این سطح قاعده تحتانی یک هرم
ناقص را تشکیل میدهد که قاعده فوقانی آن همان ورق کفستون یا ورق نشیمن بوده و یال
هرم دارای شیب یک به دو در صفحهٌ قائم است.
۲۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
(الفک) کفستونهایی که حداقل یکی از (ب) کفستونهابی که لبههای آن
لبههای آن با لبهُ سالوده همباد است از لبهُ شالوده فاصله دارد
(ب) مقطع ۸-۸
شکل ۲۲-۹-۲-۱۰: سطح اتکا در تماس با تکیهگاه بتنی
۹-۹-۳-۰ میلمهارهای کفستون و اقلام مدفون
الف) میلمهارهای کفستون
میلمهارها از نظر کشش. برش و آثار توأم آنها باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر نیروهای
حاصل از ترکیبات مختلف بارگذاری (متناظر با روش طراحی) باشند. مقاومت کششی و برشی
موجود میلمهارها مطابق ضوابط میلههای دندانهشده (الزامات بند ۲-۲-۹-۲-۱۰) تعیین میشود.
طراحی میلمهارها برای برش میتواند بهصورت اتکایی و با شرایط سفتی کامل صورت گیرد. مگر
در مورد ماشینآلات و ادوات تحت لرزش و خستگی که در آنها طراحی و اجرای میلمهارها باید
بهصورت لغزش بحرانی انجام پذیرد.
درصورتی که میلمهارهای کفستونها از میلگردهای آجدار ساخته شوند. در تعیین مقاومتهای
موجود آنها باید قطر اسمی ناحیهٌ دندانهشده ملاک محاسبه قرار گیرد.
۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) اقلام مدفون
اجزای بتنی سازه باید طوری طراحی شود که بهطور ایمن نیروهای حاصل از اقلام مدفون را با
حاشیهٌ اطمینان کافی و با رعایت جزئیات خاص و مصالح مناسب تحمل نماید؛ بهنحوی که اطمینان
حاصل گردد که مقاومت اقلام مدفون در اثر گسیختگیها در سازهٌ بتنی کاهش پیدا نکند.
مقاومتهای موجود اجزای بتنی سازه باید براساس الزامات مبحک نهم مقررات ملی ساختمان و
مقاومتهای موجود اجزای فولادی باید براساس الزامات این مبحث تعیین شود.
۱-۹-۳-۰ آلزامات ویژهٌ بالها و جان مقاطع اعضای تحت آثر بارهای متمرکز
الزامات این بند مربوط است به بررسی جان و بال (یا بالهای) مقاطع اعضایی که به یک یا هر دو
بال آنها نیروهای متمرکز در امتداد عمود بر صفحهٌ بال و بهطور متقارن نسبت به جان اثر میکند.
نیروهای متمرکز میتوانند بهصورت تکی (فشاری یا کششی) یا بهصورت زوج نیروی ناشی از لنگر
خمشی (یکی کششی و دیگری فشاری) باشند.
مقاومتهای موجود بال (یا بالها) و جان اعضایی که تحت اثر بارهای متمرکز وارد بر بال قرار
می گیرند. باید براساس حالتهای حدی زیر تعیین شوند:
۱- خمش موضعی بال در مقابل نیروی متمرکز کششی (مطابق بند ۱-۱۰-۹-۲-۱۰)
۲- تسلیم موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز کششی یا فشاری (مطابق بند ۲-۱۰-۹-۲-۱۰)
۲- چروکیدگی موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری (مطابق بند ۲-۱۰-۹-۲-۱۰)
۴ کمانش جانبی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری (مطابق بند ۴-۱۰-۹-۲-۱۰)
۵- کمانش فشاری جان در مقابل یک جفت نیروی متمرکز متقابل فشاری, که به هر دو بال
عضو اثر میکند (مطابق بند ۵-۱۰-۹-۲-۱۰)
۶- برش در چشمه اتصال (مطابق بند ۶-۱۰-۹-۲-۱۰)
علاوه بر حالتهای حدی فوق. رعایت الزامات تکمیلی برای سختکنندههای عرضی در انتهای تیرها
و شاهتیرها (مطابق بند۷-۱۰-۹-۲-۱۰. الزامات تکمیلی برای سختکنندههای عرضی در مقابل
نیروهای متمرکز (مطابق بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰) و الزامات تکمیلی برای ورقهای تقویتی جان (ورق
مضاعف) و سختکنندههای قطری در چشمه اتصال (مطابق بند ۹-۱۰-۹-۲-۱۰) نیز الزامی است.
مشش
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
الزامات این بند برای هر دو حالت نیروی متمرکز کششی تکی و موْلفهُ کششی زوج نیروی ناشی از
لنگر خمشی کاربرد دارد (شکل ۲۳-۹-۲-۱۰). درصورتی که طول بارگذاریشده در امتداد پهنای بال
(,0) کوچکتر از 0.150۶ باشد. لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی خمش موضعی بال مقابل
متمرکز کششی ضروری است.
رل
۳ ۸ هد ۸۲۳
سم مزانضا| ۳ ۳
۲" 1
مقطع ۸-۸
مقاومت موجود بال در برابر خمش موضعی ناشی از نیروی متمرکز کششی. در روش 14۳1[
مساوی 0 و در روش ۸51 مساوی ۳/5 بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). [6:
(ضریب اطمینان) و یرک (مقاومت اسمی بال در برابر خمش موضعی ناشی از نیروی متمرکز
کششی) به شرح زیر تعیین میشوند:
(۲۹-۹-۲-۱۰) 6.25۳ کی
(۸530) ۹۵0-1.67 و (73320) 20.9(
که در آن:
آ- ضخامت بال تحت نیروی کششی
تبصره: درصورتی که نیروی متمرکز کششی در فاصلهای کمتر از 101۶ از انتهای عضو اثر نماید
(6>1010). مقدار مغ حاصل از رابطهٌ ۲۹-۹-۲-۱۰ باید 50 درصد کاهش یابد.
۳۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
درصورتیکه نیروی متمرکز کششی از مقاومت موجود بال در برابر خمش موضعی بیشتر باشد.
تعبیهٌ یک جفت سخت کنندهٌ عرضی مطابق با الزامات بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰ ضروری است.
۲-۱-۹-۰ تسلیم موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز کششی با فشاری
الزامات این بند برای نیروی متمرکز کششی تکی, نیروی متمرکز فشاری تکی و هر دو موْلفهٌ
فشاری و کششی زوج نیروی ناشی از لنگر خمشی کاربرد دارد (شکل ۲۴-۹-۲-۱۰).
مقاومت موجود تسلیم موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز کششی یا فشاری در روش (1[6۳1
مساوی ره و در روش ۸51 مساوی (9 ۱۹۳ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). ۵؟
(ضریب اطمینان) و مک (مقاومت اسمی تسلیم موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز کششی یا
فشاری) به شرح زیر تعیین میشوند:
(۸50) ۹۵-1.50 و (713۳20) 01.00
۱- در حالتی که بار متمرکزء در فاصلهای بزرگتر از [ از انتهای عضو وارد میشود:
(۳۰-۹-۲-۱۰) (۸/+51) ارگ م8
۲- در حالتی که بار متمرکزء در فاصلهای مساوی یا کوچکتر از [ از انتهای عضو وارد میشود:
(۳۱-۹-۲-۱۰) (م/2.
5۳)ا ۳ مطل
در روابط فوق:
بر < تنش تسلیم مشخصه فولاد جان
با ضخامت جان
- ارتفاع کلی مقطع تیر
فاصله از وجه بیرونی بال تا انتهای دو ماهیچهٌ جان و بال در مقاطع نوردشده و فاصله از وجه
بیرونی بال تا آنتهای جوش گوشه اتصال بال و جان در مقاطع ساختهشده از ورق.
طول اتکای بار متمرکز (برای عکسالعملهای تکیهگاهی مقدار «/ نباید کمتر از کل در نظر
درصورتیکه نیروی متمرکز کششی یا فشاری از مقاومت موجود تسلیم موضعی جان بیشتر باشد.
تعبیهٌ یک جفت سخت کنندهٌ عرضی مطابق با الزامات بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰ ضروری است.
۳۲۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
مقطع ۸-۸ 8 سس
٩ ۸ ام
(الف)
(ب)
شکل ۲۴-۹-۲-۱۰: تسلیم موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز کششی و فشاری
۳-۱-۹-۰ چروکیدگی موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری
الزامات این بند برای نیروی متمرکز فشاری تکی و موْلفهُ فشاری زوج نیروی ناشی از لنگر خمشی
کاربرد دارد (شکل ۲۵-۹-۲-۱۰).
مقاومت موجود چروکیدگی موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری در روش (۳1٩ن مساوی
م۵ و در روش ۸51 مساوی ۴/64 بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). 52 (ضریب
۳۲۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
اطمینان) و بل (مقاومت اسمی چروکیدگی موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری) به شرح
زیر تعیین میشوند:
(۸50) ۹0-2.00 و (13۳20) 0-075
۱- در حالتی که بار متمرکز, در فاصلهای مساوی یا بزرگتر از 4/2 از انتهای عضو وارد میشود:
(۳۲-۹-۲-۱۰) ی سر
17 0 ۷۷ ۱
ری
۲- در حالتی که بار متمرکز. در فاصلهای کوچکتر از 2/ل از انتهای عضو وارد میشود:
- درصورتی که 2 > 2// باشد:
۱1۹ بدا 2
(۳۳-۹-۲-۱۰) الب 1 ۱ (ظ3 + 1] 0.40 - 8۶
یی 8
(۳۴-۹-۲-۱۰) رس [۹ 0.
29 - )+1 ]0.4002 ۶ م8
در روابط فوق:
#4 ارتفاع کلی مقطع
با < ضخامت جان
7 - ضخامت بال تحت بار
۸ - طول اتکایی بار متمرکز (برای عکسالعملهای تکیهگاهی مقدار نآ نباید کمتر از 1 در نظر
1- فاصله از وجه بیرونی بال تا انتهای دو ماهیجهٌ جان و بال در مقاطع نوردشده و فاصله از وجه
بیرونی بال تا آنتهای جوش گوشه اتصال بال و جان در مقاطع ساختهشده از ورق.
سرا تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد جان
- مدول الاستیسینه فولاد
درصورتی که نیروی متمرکز فشاری از مقاومت موجود چروکیدگی موضعی جان بیشتر باشد. تعبیه
یک جفت سختکنندهٌ عرضی مطابق با الزامات بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰ ضروری است.
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
هه به 1
1 سک
چروکیدگی موضعی جان ۲ 8
1 بت
منطم ۸۰۸ 1 ساسم
۸ ا۲
چروکیدگی موضعی جان 1[ 2 ال
۵
منطع ]8۰ ُ
شکل ۲۵-۹-۲-۱۰: چروکیدگی موضعی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری
۴-۱-۹-۰ کمانش جانبی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری
الزامات این بند مربوط به حالتی است که مطابق شکل ۲۶-۹-۲-۱۰ یک نیروی متمرکز فشاری به
عضوی وارد میشود که از حرکت جانبی بین بال فشاری تحت بار و بال کششی, در محل اثر نیروی
متمرکز توسط مهار جانبی جلوگیری نشده است.
مقاومت موجود جان در برابر کمانش جانبی ناشی از نیروی متمرکز فشاری در روش 114۳1[
مساوی م0 و در روش ([1ک۸ مساوی (9 ۱ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)» 9
(ضریب اطمینان) و کل (مقاومت اسمی جان در برابر کمانش جانبی ناشی از نیروی متمرکز
فشاری) به شرح زیر تعیین میشوند:
(۸50) ۹۵-1.76 و (773720 0.
85-
الف) اگر مطابق شکل ۲۶-۹-۲-۱۰-الف بال فشاری (بال بارگذاریشده) در مقابل دوران زاویهای
نگهداری شده باشد:
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحت دهم
۱- درصورتی که 2.3 < 7/00 (,1/) باشد. لزومی به کنترل کمانش جانبی جان نیست.
۲- درصورتی که 2.3 > 1/00 (]/) باشد:
6
(۲۵-۹-۲-۱۰) : اه مرن + 5
دس
درصورتی که نیروی متمرکز فشاری از مقاومت موجود جان در برابر کمانش جانبی بیشتر باشد. باید
بال کششی را مهار نمود. بهجای مهار بال کششی میتوان در زیر بار متمرکز فشاری از یک جفت
سختکنندهٌ عرضی مطابق بند ۱۰-۹-۲-۱۰-م۸ یا از ورق تقویتی جان (ورق مضاعف) مطابق بند
٩-۱۰-۹-۲-۰ استفاده نمود.
ب) اگر مطابق شکل ۲۶-۹-۲-۱۰-ب بال فشاری (بال بارگذاریشده) در مقابل دوران زاویهای
نگهداری نشده باشد:
۱- درصورتی که 1.7 < 00/ما)/(]/) باشد. لزومی به کنترل کمانش جانبی جان نیست.
۲- درصورتی که 1.7 5 800/م )۱( /) باشد:
)۳۶-۹-۲-۱۰(
3
ری برخ/ 1 اسان
0 ۸
درصورتی که نیروی متمرکز فشاری از مقاومت موجود جان در برابر کمانش جانبی بیشتر باشد.
تعبیه یک جفت سخت کنندهٌ عرضی مطابق با الزامات بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰ ضروزی است.
در روابط فوق:
با ضخامت.بال
بآ ضخامت جان
اسآ بزرگترین طول بدون مهار جانبی هر دو بال در محدوده اعمال بار متمرکز
3 ارتفاع آزاد جان (فاصله بین انتهای دو ماهیچهٌ جان و بال در روی جان در مقاطع نوردشده و
فاصلهٌ بین دو بال در مقاطع ساخته شده از ورق)
بن- ضریبی است که به شرح زیر در نظر گرفته میشود:
- اگر در محل اعمال بار متمرکز ,۸1,>۸ در روش ۳۳1[ و ,1.5۸1۸ در روش (۸51 باشد:
۲۳۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
(۳۷-۹-۲-۱۰) 4 *10۴ 6.6 حی
- اگر در محل اعمال بار متمرکز ,۸1,۸ در روش ۳1لا و ,1.5۸1,>۸ در روش (۸51 باشد:
(۳۲۸-۹-۲-۱۰) 8 *؟10 3.3 ی
که در آن:
«آ- مقاومت خمشی موردنیاز تحت اثر ترکیبات مختلف بارگذاری در روش (1.۳1
,- مقاومت خمشی موردنیاز تحت اثر ترکیبات مختلف بارگذاری در روش ۸/:51
۸ ۳0
۸ ٍ ۸
۸
(الف) بال فشاری در مقابل دوران زاوبهای (ب) بال فشاری در مقابل دوران زاوبهای نگهداری
نگهداری شده است. (مقطع ۸-٩ ) نشده است. (مقطع ۸-۸ )
شکل ۲۶-۹-۲-۱۰: کمانش جانبی جان در مقابل نیروی متمرکز فشاری
الزامات این بند مربوط به حالتی است که مطابق شکل ۲۷-۹-۲-۱۰ یک جفت نیروی متمرکز فشاری
تنها یا یک جفت موْلفهٌ فشاری زوج نیروی ناشی از لنگر خمشی در یک مقطع در جهت مخالف به
بالهای عضو وارد میشوند.
۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
شکل ۲۷-۹-۲-۱۰: دکمانش فشاری حان در مقابل ینک حفت نیروی متمرکز فشاری
مقاومت موجود جان در برابر کمانش فشاری ناشی از یک جفت نیروی متمرکز فشاری در روش
30] مساوی بی8 0 و در روش ۸51 مساوی د6۵/یظ بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت)»
۵ (ضریب اطمینان) و با (مقاومت اسمی جان در برابر کمانش فشاری ناشی از یک جفت نیروی
متمرکز فشاری) براسلاس حالت حدی کمانش موضعی جان به شرح زیر تعیین میشوند:
(۹50ه) ۹۵-۱.67 و (3۳20ل0 0.90-
3
(۳۹-۹-۲-۱۰) بر ۴ /درغ 24 ۹
۳ ۳
که در آن:
- ضخامت جان
ارتفاع آزاد جان (فاصله بین انتهای دو ماهیچهٌ جان و بال در روی جان در مقاطع نوردشده و
ث[- مدول الاستیسینهٌ فولاد
تبصره: درصورتی که جفت نیروی متمرکز فشاری در فاصلهای کمتر از 1/2 از انتهای عضو اثر نماید
مقدار یا حاصل از رابطههٌ ۳۹-۹-۲-۱۰ باید 50 درصد کاهش یابد.
۳۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
درصورتی که هریک از نیروهای متمرکز فشاری از مقاومت موجود جان در برابر کمانش فشاری
بیشتر باشد. تعبیه یک جفت سختکننده عرضی مطابق با الزامات بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰ ضروری
۶-۱-۹-۰ برش در چشمه اتصال
یا هر دو بال عضو اثر میکند.
شکل ۲۸-۹-۲-۱۰: برش در چشمه اتصال
مقاومت برشی موجود چشمه اتصال در روش 18۳10 مساوی ,06 و در روش ۸517 مساوی ۴/6۵
بوده که در آن 0 (ضریب کاهش مقاومت). 52۵ (ضریب اطمینان) و مک (مقاومت برشی اسمی
چشمهٌ اتصال) براساس حالت حدی تسلیم برشی به شرح زیر تعیین میشوند:
(۸50) ۹0۵-۱1.67 و (71372) 0-090
الف) در حالتی که آثار تغییرشکل غیرالاستیک چَشْمه اتصال در تحلیل سازه منظور نشود:
۱- برای حالتی که ,0.47 > ,02 باشد:
8 0.63 )۴۰-۹-۲-۱۰(
۲- برای حالتی که ,0.4 < ,03 باشد:
۲۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
(۴۱-۹-۲-۱۰) ( ی - 1.4) 0.64 ۱۳
ب) در حالتی که آثار تغییرشکل غیر الاستیک چشمهٌ اتصال در تحلیل سازه منظور شود:
۱- برای حالتی که ,0.75۳ > .0۳ باشد:
و فا ۵ 3 س
۱ ( 0 + )با 0.6۳ <مل
۲- برای حالتی که ,0.75۳ < .۳ باشد:
1.20 3
و ها ی 4 سِ
۱ ( 8 ۳7 1.9 0 + ل)ببا ۳ 0.6 حمطل
در روابط فوق:
۶ - پهنای بال مقطع ستون
۶ - ضخامت بال مقطع ستون
۶ < مقاومت محوری موردنیاز ستون ناشی از ترکیبات مختلف بارگذاری متناظر با روش طراحی که
در روش 6۳1[ با ۳ و در روش (۸51 با :۳ نشان داده میشود.
بو مقاومت تسلیم محوری ستون (روئلیش <)
- سطح مقطع کلی ستون
مطابق شکل ۲۸-۹-۲-۱۰. در چشمهٌ اتصال مقاومت برشی موردنیاز (۷) از رابطهٌ زیر محاسبه
میشود:
را درا
(۴۴-۹-۲-۱۰) و ۳۳
* دول 2و۷ ۶
که در آن:
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۱ و 82 - به ترتیب لنگرهای خمشی آنتهایی تیرهای سمت چپ و راست چشمه اتصال با رعایت
جهت لنگرهای وارده ناشی از ترکیبات مختلف بارگذاری متناظر با روش طراحی که در
روش 3۳1] با :یا۸ و دی و در روش ۸51 با رد۸ و در۸ نشان داده میشوند.
۶ < نیروی برشی ستون در بالای چشمههٌ اتصال ناشی از ترکیبات مختلف بارگذاری متناظر با روش
طراحی که در روش 1۳۳1 با ۷ و در روش ۸51 با :۷ نشان داده میشود.
درصورتی که مقاومت برشی موردنیاز چشمهٌ اتصال از مقاومت برشی موجود آن بیشتر باشد. در
چشمه اتصال, تعبیهٌ ورق تقویتی جان (ورق مضاعف) یا تعبیه یک جفت سختکنندهٌ قطری دارای
مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف مقاومت موردنیاز و مقاومت موجود چشمهٌ اتصال
الزامی است. ورقهای مضاعف باید الزامات بند ٩-۱۰-۹-۲-۱۰ را تأمین نمایند.
تبصره ۱: طراحی ستونهای با مقطع قوطیشکل (1155) و جعبهای ساخته شده از ورق باید
بهگونهای باشد که در چشمهٌ اتصال نیازی به تعبیهٌ ورق تقویتی جان (ورق مضاعف) یا
تعبیهه سخت کنندهٌ قطری نباشد.
تبصره ۲: در کنترل برش در چشمهٌ اتصال ستونهای با مقطع صلیبی, مقاومت برشی موجود
چشمهٌ اتصال باید براساس جان موازی با نیروی وارده مقطع محاسبه شود. چنانچه
ورقهای بال در طولی حداقل برابر 300 میلیمتر در بالا و پایین تیر با ورقهای
کمربندی به شکل هشتضاعی درآید. در این صورت میتوان از مساحت بالهای موازی
با نیروی وارده مقطع نیز استفاده کرد.
۷-۱-۹-۰ مقررات تکمیلی برای سختکنندهها در انتهای تیرها و شاهتیرها
در آنتهای تیرها و شاهتیرهایی که در مقابل دوران حول محور طولی نگهداری نشدهاند. باید یک
جفت سختکننده عرضی که در تمام ارتفاع جان ادامه دارد. مطابق ضوابط بند ۸-۱۰-۹-۲-۱۰
۸-۱-۹-۰ الزامات تکمیلی برای سختکنندهها در مقابل نیروهای متمر کز
در صورت نیاز به تعبیهٌ سختکنندههای عرضی یا قطری در جان عضوء رعایت الزامات تکمیلی زیر
ضروری است.
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
الف) درصورتی که مطابق بندهای ۱-۱۰-۹-۲-۱۰ الی ۲-۱۰-۹-۲-۱۰ نیاز به تعبیه سختکننده
عرضی در مقابل نیروهای متمرکز کششی باشد. لازم است یک جفت سختکننده عرضی
تمامعمق در مقابل نیروی متمرکز تعبیه شود. سختکنندههای عرضی باید به بال
بارگذاریشده و جان عضو جوش شوند. این سختکنندههای عرضی میتوانند به بال
با ر گذارینشده نیز جوش شود یا با رعایت الزامات بند ۲-۲-۹-۲-۱۰-ب-۸ جوش نشود.
سخت کنندهها باید دارای مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف نیروی متمرکز کششی و
مقاومت موجود متناظر با آن. در محل بارهای متمرکز (مطابق الزامات بخش ۱-۴-۹-۲-۱۰)
باشد. جوش سختکنندهها به بال نیز باید دارای مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف
نیروی متمرکز کششی و مقاومت موجود متناظر با آن باشد. جوش سختکنندهها به جان باید
دارای مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف جبری نیروهای کششی در دو انتهای
ب) درصورتی که مطابق بندهای ۳-۱۰-۹-۲-۱۰ و ۵-۱۰-۹-۲-۱۰ نیاز به تعبیهُ سختکنندههای
عرضی در مقابل نیروی متمرکز فشاری باشد. لازم است یک جفت سختکننده عرضی تمامعمق
در مقابل آن تعبیه شود که باید به هر دو بال و نیز به جان عضو جوش شوند. این سختکنندهها
باید بهصورت یک ستون فرضی در برابر کل نیروی محوری فشاری. طراحی شوند. ارتفاع موْتر
ستون فرضی برابر 0.7510 در نظر گرفته میشود که در آن 1[ ارتفاع آزاد جان در فاصلهٌ بین دو
بال است. مقطع ستون فرضی عبارت است از مقطع جفت سختکننده بهاضافهٌ نواری از جان
که بهنای آن برای سختکنندههای میانی برابر 251 و برای سختکنندههای انتهایی برابر
در نظر گرفته میشود (,1 ضخامت جان است. جوش سختکنندهها به بال (یا بالها)
باید دارای مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف نیروی متمرکز فشاری و مقاومت
موجود متناظر با آن باشند. جوش سختکنندهها به جان باید دارای مقاومت موجود کافی
حداقل برابر با اختلاف جبری نیروهای فشاری در دو انتهای سختکننده باشد. همچنین در
سطوح تماس سخت کنندهها با بال مقطع عضو کنترل تنش اتکایی الزامی است.
پ) پهنای سختکنندههای عرضی و قطری بهاضافه نصف ضخامت جان ستون نباید از یکسوم
پهنای بال تیر یا ورق اتصال (که بار متمرکز را وارد میکند) کمتر باشد.
۳۲۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ت) ضخحامت سخت کنندههای عرضی و قطری نباید از نصف ضخامت بال تیر با ورق اتصال (که بار
متمرکز را وارد میکند) کمتر باشد. همجنین نسبت عرض به ضخامت سختکنندهها نباید از
بو / 6 /.0.56 بزرگتر باشد.
ث) ورقهای سخت کننده عرضی باید تمامعمق باشند. بهعبارتدیگر. ارتفاع ورق سختکنندههای
عرضی باید مساوی ارتفاع آزاد جان (فاصلهً بین دو بال) باشد.
۹-۱-۹-۰ الزامات تکمیلی برای ورقهای تقوبتی جان (ورق مضاعف) و سختکنندههای
قطری در چشمههٌ اتصال
درصورتیکه در چشمه اتصال نیاز به ورقهای تقویتی جان (ورقهای مضاعف) یا سختکنندههای قطری
باشد. رعایت الزامات زیر ضروری است:
الف) در صورت استفاده از ورقهای تقویتی جان (ورقهای مضاعف) در چشمهٌ اتصال, این ورقها و
اتصالات آنها باید دارای مقاومت موجود کافی حداقل برابر با اختلاف مقاومت برشی موردنیاز
چشمهٌ اتصال و مقاومت برشی موجود آن مطابق الزامات بند ۶-۱۰-۹-۲-۱۰ باشد. جوش
ورقهای مضاعف به بال و جان عضو و نیز به ورقهای بیوستگی, باید دارای مقاومت موجود
کافی حداقل برابر با نیروی سهم ورق مضاعف باشد.
ب) در صورت استفاده از سختکنندههای قطری در جشمهٌ اتصال این سختکنندهها باید در هر دو
طرف جان تعبیه شده و دارای مقاومت کششی موجود کافی (مطابق الزامات بخش ۲-۲-۱۰) و
مقاومت فشاری موجود کافی (مطابق الزامات بخش ۴-۲-۱۰) حداقل برابر با تصویر اختلاف
مقاومت موردنیاز چشمه اتصال و مقاومت موجود آن در امتداد سختکنندههای قطری باشد.
جوش ورق سختکنندههای قطری به بال و جان عضو و به ورقهای پیوستگی, باید دارای
مقاومت موجود کافی حداقل برابر با نیروی سهم ورق مضاعف باشد (شکل ۲۹-۹-۲-۱۰-الف).
پ) در صورت تعبیهٌ ورقهای پیوستگی در جان مقطع عضوء ورقهای مضاعف میتوانند در محل
ورقهای پیوستگی قطع شده و به آن و بالهای ستون جوش شوند. بهجای آن. ورقهای
مضاعف میتوانند از زیر ورقهای پیوستگی عبور کرده و حداقل 150 میلیمتر بعدازآن ادامه
یافته و پیرامون آن به جان و بال ستون جوش شوند (شکلهای ۲۹-۹-۲-۱۰-ب و پ).
۳۲۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
بال ستون جوش شوند.
(الف)
(ب) (پ)
شکل ۲۹-۹-۲-۱۰: سخت کنندههای قطری و ورقهای مضاعف در چشمهٌ اتصال ستونهای با مقطع آ7آشکل
۳۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری
۱-۳-۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری
الزامات این بخش به موضوعاتی اختصاص دارد که از نظر اقناع شرایط بهرهبرداری در طرح و
محاسبهٌ سازهها مطرح هستند. با رعایت الزامات مربوط به حالتهای حدی بهرهبرداری» محموعهه
سازه, شامل اعضا و اتصالات آن ضمن دارا بودن مقاومت موجود کافی در برابر بارهای خارجی,
شرایطی نظیر محدودیت تغییرشکلها و تغییرمکانهاء کنترل ارتعاشات. حفظ شکل ظاهری, دوام؛
آسایش ساکنین و غیره را با توجه به کاربری موردنظر تأمین میکند.
برای کنترل الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری باید از ترکیبات بارگذاری ارائهشده در مبحث
الزامات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میشود:
۱-۱۰-۲-۱۰ ملاحظات پیشخیز
۲-۱۰-۲-۱۰ تغییرشکلهای قائم
۳-۱۰-۲-۱۰ تغییرمکانهای جانبی
۴-۱۰-۲-۱۰ ارتعاش (لرزش)
۵-۱۰-۲-۱۰ ملاحظات آثار ناشی از حرکت باد
۶-۱۰-۲-۱۰ آثار تغییر دما و خودکرنشی
۷-۱۰-۲-۱۰ لغزش اتصالات پیجی
* ۸-۱-۲-۰ خوردگی
۱-۱-۲-۰ ملاحظات پیشخیز
پیشخیز معمولاً در تیرها و خرپاهای افقی با دهانه بزرگ بهمنظور دستیابی به یک تراز مسطح
نسبی, تحت اثر بارهای دائمی در نظر گرفته میشود. چنانچه برای حفظ شرایط ظاهری و موقعیت
هندسی بعضی از اعضای خمشی ضمن رعایت محدودیتهای مربوط به تغییرشکلهای قائم و
جانبی» پیشخیز معینی لازم باشد. تا اعضا پس از بارگذاری به شکل مقرری درآیند. باید اندازه
جهت و موقعیت پیشخیز در مدارک فنی و در نقشههای اجرائی بهروشنی مشخص شود.
۳۲۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
طراح باید براساس مشخصات فنی عمومی از روشهای اجرای پیشخیز و محدودیتهای آن آگاهی
۲-۱-۲۰ تغییرشکلهای قائم
در تیرهایی که کفها و سقفهای ساختمانی را تحمل میکنند. باید تغییرشکلهای قائم کنترل
شوند. تغییرشکلهای قائم اعضای سازهای تحت اثر ترکیبات مختلف بارگذاری نظیر حالتهای
حدی بهرهبرداری. باید بهاندازهای باشند که قابلیت بهرهبرداری مناسب سازه حفظ شود. این
تغییرشکلها عموماً از دو عامل زیر ناشی میشوند:
* بارهای نقلی ( بار مرده. بار زنده و بار برف)
* اثرات خود کرنشی (تغییرات دماء خزش. افت و غیره)
کلیهٌ تیرهای فولادی و تیرهای مختلطی که در آنها هنگام بتنریزی دال از پایههای موقت استفاده
شده باشد. باید طوری محاسبه و طراحی شوند که تغییرشکل حداکثر ناشی از مجموع بار مرده و
زنده از ی طول دهانه و تغییرشکل حداکثر ناشی از بار زنده به تنهایی از سح طول دهانه بیشتر
نشود. طراح باید همواره حفظ انسجام اجزای غیر سازهای را مدنظر داشته باشد.
در تیرهای مختلط که در هنگام بتنریزی دال از پایههای موقت استفاده نشده باشد. کنترل
تغییرشکلهای قائم این نوع تیرها باید شامل مراحل زیر باشد:
۱- تغییرشکل قائم ناشی از وزن تیر فولادی, دال بتنی و بارهای حین ساخت. براساس مقطع
فولادی تنها محاسبه میشود.
۲- تغییرشکل قائم ناشی از بارهای مردهای که بعد از گرفتن دال بتنی وارد میشوند. نظیر وزن
کفسازی تیغهها و موارد مشابه براساس مقطع مختلط محاسبه میشود.
۳- تغییرشکل قائم ناشی از بارهای زنده براساس مقطع مختلط محاسبه میشود.
۴- تغییرشکل محاسبهشده در مرحلهٌ ۱ نباید از سح طول دهانه بیشتر باشد.
۵- مجموع تغییرشکلهای محاسبهشده در مراحل ۰۱ ۲ و ۳ نباید از سح طول دهانه بیشتر باشد.
1
۶ تغییرشکل محاسبهشده در مرحلهٌ ۳ نباید از مر طول دهانه بیشتر باشد.
۱۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری
تبصره ۱: در محاسبه و کنترل تغییرشکل قائمء در صورت لزوم تغییرشکلهای اضافی ناشی از
خزش و جمعشدگی بتن نیز باید در نظر گرفته شود.
تبصره ۲: در تیرهای طرهای, مقدار حداکثر تغییرشکلهای قائم مجاز برحسب طول دهانه, میتواند
به دو برابر افزایش داده شود.
۳-۱-۲-۰ تغییرمکانهای جانبی
تغییرمکانهای جانبی در حالتهای حدی بهرهبرداری باید تحت اتثر ترکیبات بارگذاری نظیر
حالتهای حدی بهرهبرداری که در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان مشخص شده است.
در مورد اعضای فولادی و مختلط نگهدارنده نماهای در معرض نیروی بادء تغییرمکانهای جانبی
باید به نحوی محدود شوند که از ترکخوردگی نازککاریها یا شکست شیشهها (بسته به جزئیات
به کاررفته در ساخت آنها)» جلوگیری به عمل آید. درهرحال تغییرمکانهای جانبی اعضای فولادی
و مختلط نگهدارندهٌ نما تحت اثر نیروی باد نباید از سح طول دهانه (حدفاصل بین تکیهگاههای نما)
همجنین رعایت سایر محدودیتهای قیدشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان برای کنترل
تغییرمکانهای جانبی کلی و نسبی طبقات در برابر بارهای باد و زلزله الزامی است.
۴-۱-۲-۰ ارتعاش (لرزش)
کفها و تیرهایی که سطوح خالی از تیغه بندیهای ممتد تا سقف (یا خالی از عناصر دیگری که
خاصیت میرا کنندگی ارتعاش را دارند) را تحمل میکنند. باید با توجه خاص به لرزش و ارتعصاش
حاصل از بارهای جنبشی (نظیر بارهای ناشی از حرکت افرادء کارکرد ماشینآلات. حرکت و توقف
آسانسورها و نظایر آنها) طراحی شوند. بدین منظور فرکانس نوسانی کفها (تیرچهها دالها و
تیرها) باید بهاندازهای باشد که حداقل حساسیت افراد در برابر ارتعاش قائم را ارضا نماید.
حداقل فرکانس نوسانی (دورهای) کفها برای کاربریهای مختلف نباید از مقادیر مشخصشده در
جدول ۱-۱-۲-۱ کمتز باشد.
۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جدول ۱-۱۰-۲-۱۰: حداقل فرکانس نوسانی (دورهای) کفها
سالنهای احجتماعات بدون صندلیهای ثابت
تعمیرگاههاء سالنهای ژیمناستیک و ورزشی
برای محاسبهٌ فرکانس نوسانی (ی) میتوان از رابطهٌ ۱-۱۰-۲-۱۰ استفاده نمود:
(۱-۱۰-۲-۱۰) کر 8 << ]
ری
که در آن:
گر < فرکانس نوسانی ارتعاش برحسب هرتز
وزگ- تغییرمکان نسبی قائم حداکتر کف برحسب میلیمتر تحت اثر بار مرده و بخشی از بار زنده
که دائنمی فرض میشود.
شتاب ثقل برابر *1۳:7/5 9810
تبصره ۱: درصورتیکه به مطالعات جامعتر برای ارتعاش کفها نیاز باشد. میتوان از مدلسازی
دینامیکی یا مراجع معتبر دیگر بهجای رابطهٌ ۱-۱۰-۲-۱۰ و جدول ۱-۱۰-۲-۱۰ استفاده نمود.
تبصره ۲: در محاسبات دقیقترء شتاب لرزش کف را میتوان به روشهای دینامیکی تعیین و آن را
با شتابهای معیار آسایش انسان بر مبنای کاربری کف که در استاندارد 10137 150 معرفی
شدهاند. مقایسه نمود.
۵-۱-۲-۰ ملاحظات آثار ناشی از حرکت باد
بهمنظور آسایش ساکنین. آتثار ناشی از حرکت باد باید به نحو موژئری در محاسبه و طراحی سازههای
بلند و بوششهای نما موردتوجه قرار گیرد. برای این منظور رعایت ضوابط مبحث ششم مقررات
ملی ساختمان الزامی است.
۳۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری
۶-۱-۲-۰ آثار تغییرات دما و خود کرنشی
برای تأمین شرایط بهرهبرداری مناسب. در محاسبه و طراحی سازه باید آثار تغییرات دما به نحو
مناسبی موردتوجه قرار گیرد. خرابی پوششهای نمای ساختمان میتواند عامل نفوذ آب شده و
منجر به زنگزدگی شود. در محاسبات تغییرشکلهای دمائی» ضریب انبساط و انقباض حرارتی
فولاد برابر 120 به آزای هر درجهٌ سلسیوس در نظر گرفته میشود. خزش و جمعشدگی در
اجزای بتنی و تسلیم موضعی در اجزای فولادی, در عناصر سازهای میتواند آثاری مشابه وقوع
ترکخوردگی و باز شدن درزها داشته باشد. با جانمایی مناسب درزهای حرکتی و طراحی مناسب
برای هر درز میتوان شرایط مناسب بهرهبرداری را فراهم کرد.
۷-۱-۲-۹ لغزش اتصالات پیچی
در مواردی که لغزش اتصالات پیجی باعث تغییرشکلهایی میشود که شرایط بهرهبرداری مناسب را
به مخاطره میاندازدء طراحی اتصال باید بهصورت لغزش بحرانی مطابق الزامات بند ۵-۲-۹-۲-۱۰
صورت گیرد.
۸-۱-۲-۰ خوردگی
خوردگی بهعنوان یک حالت حدی بهرهبرداری به شمار میآید و میتواند. مُوجب ایجاد لکههای
زنگاب و ترک خوردن نازککاریها در اثر افزایش حجم فولاد زنگزده شود.
در طراحی باید به جلوگیری از خوردگی و عوامل مسبب آن خصوصاً رطوبت و تروخشکشدن
متوالی توجه ویژه معطوف گردد. جزئیات اعضا و اتصالات باید به نحوی طراحی شوند که امکان
جمعشدن آب در تماس با سازهٌ فولادی وجود نداشته باشد. در محلهای مستعد جمع شدن آب.
تعبیه شیبهای مناسب و سوراخهای تخلیهٌ آب ضروری است. همچنین اجرای پوششهای مقاوم
در برابر خوردگی در محلهای مستعد خوردگی مطابق الزامات فصل ۴-۱۰ الزامی است.
۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
در فصل ۲-۱۰ این مبحث که به الزامات طراحی اعضا و اتصالات پرداخته شد. توجه عمدتاً معطوف
به کنترل معیارهای پایداری» سختی و مقاومت بود. در این فصل علاوه بر معیارهای مذکورء معیار
شکلپذیری مورد توجه قرار گرفته است. هدف اساسی این فصل تعیین سلسله مراتب عملکردی
مولفههای نیرویی اعضاء تناسببندی جزئیات اعضا و اتصالات آنها است به نحوی که سازهٌ ساختمان
ضمن حفظ ایستایی کلی خود در برابر زلزله. عملکرد موردنظر را تأمین نماید.
سازههای باربر لرزهای شکلپذیر بسته به آنکه چه اندازه بتوانند در مقاطع خاصی از خود
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی را پذیرا باشند و این ویژگی را در بارگذاریهای رفت و برگشتی حفظ
کرده و با کاهش مقاومت و سختی قابلملاحظه روبرو نشوند.ء به سه دسته طبقهبندی میگردند. در
مقررات این فصل تحت عناوین زیر ارائه میشود:
1۳۰ «ذامنه کازیرگ
۳۰ الزامات لرزهای عمومی
۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی فولادی
۱-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی معمولی (011۳)
۲-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی متوسط (1۸1۳)
۳-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی ویژه (5۸/1۳)
۴-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی خرپایی ویزه (573/1۳)
۵-۳-۳-۰ الزامات لرزهای سیستم کنسولی فولادی ویژه (5)0)05)
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۲-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ فولادی و دیوارهای برشی فولادی
۱-۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای معمولی (02737)
۲-۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای ویژه (50737)
۳-۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده واگرا (:۳)
۴-۴-۲-۰ الزامات لرزهای مهاربندهای کمانشتاب (3۳)
۵-۳-۳-۰ الزامات لرزهای دیوارهای برشی فولادی ویژه (5۳51۷)
۵-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی مختلط ویژه (5۸/۳۴-))
۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ مختلط و دیوار برشی مختلط
۱-۶-۳-۰ الزامات لرزءای قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه (50797-))
۲-۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط (۳7۳-)
۲-۶-۳-۰ الزامات لرزهای دیوارهای برشی مختلط ویژه (/551-))
۷-۳-۰ اتصالات گیردار پیش تأبیدشده
۸-۳-۰ روش تأیید اتصالات گیردار
۹-۳-۰ روش تأیید مهاربندهای کمانشتاب
۱-۳-۰ دامنه کار برد
الزامات لرزهای برای سازههای فولادی و مختلط باید در کلیه مراحل طراحی, ساخت و نصب اعضای
فولادی و مختلط: و اتصالات لعضا به:یکدیگره وصله: هریک از اعضا: و اتصال بای سئون سیستمهای
باربر جانبی لرزهای و همچنین ستونهاء وصلهٌ ستونها و اتصال پای ستون اعضای غیر باربر جانبی
لرزهای فولادی و مختلط سازه به کار گرفته شوند. منظور از بخش غیر باربر جانبی لرزهای آن دسته
از اعضاء اجزاء و اتصالاتی هستند که سهم باربری جانبی لرزهای در آنها ناچیز بوده و به لحاظ
پایداری جانبی متکی بر قابهای باربر جانبی لرزهای هستند. اعضاء اجزاء و اتصالات سیستمهای
باربر جانبی لرزهای که در این فصل موردتوجه قرار میگیرند. باید الزامات سایر فصلهای این
مبحث و سایر مباحث مقررات ملی ساختمان را برآورده نمایند.
۳۵۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
سیستمهای باربر جانبی لرزهای مختلط سیستمهای متشکل از اعضای دارای بخشهای بتنی و
فولادی با عملکرد مختلط یا اعضای بتنآرمه و اعضای فولادی هستند که با مشارکت توأم در برابر
نیروهای لرزهای مقاومت میکنند. در سیستمهای باربر جانبی لرزهای سازههای مختلط علاوه بر
رعایت ضوابط بخش ۸-۲-۱۰ این مبحث. برای اعضاء اجزاء و اتصالات بتنی رعایت ضوابط مبحث
۲-۳۹۰ الزامات لرزهای عمومی
۱-۲-۳-۰ الزامات لرزهایی مصالح
۱۱-۲-۳۰ فولاد سازهای
فولاد مورد استفاده در سیستمهای باربر جانبی لرزهای. علاوه بر رعایت ضوابط بخش ۴-۱-۰
رعایت ضوابط لرزهای این بند نیز ضروری است. تنش تسلیم مشخصهه فولاد در اعضایی که در آنها
انتظار رفتار فرا ارتجاعی محدود یا قابلملاحظه میرود و جزئی از سیستمهای باربر جانبی لرزهای
متوسط یا ویژه هستند. نباید از 355 مگاباسکال تجاوز نماید. در این نوع سیستمهای باربر جانبی
لرزهای نسبت تنش تسلیم به تنش کششی نهایی فولاد نباید از 0.8 بزرگ تر باشد.
تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد در اعضایی که در آنها انتظار رفتار فرالرتجاعی حداقل میرود و جزئی
از سیستمهای باربر جانبی لرزهای معمولی هستند. نباید از 460 مگاپاسکال بیشتر باشد. در این نوع
سیستمهای باربر جانبی لرزهای نسبت تنش تسلیم به اتنش کششی نهایی فولاد نباید از 0.85
بزرگتر باشد.
تبصره ۱: تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد برای ستونها سیستمهای باربر جانبی لرزهای قابهای
خمشی فولادی ویزژه. قابهای خمشی خرپایی ویژه. قابهای خمشی مختلط ویژه
قابهای مهاربندیشدههٌ همگرای مختلط ویزء و قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط و
نیز ستونهای کلیهٌ قابهای مهاربندیشده فولادی و دیوارهای برشی فولادی (موضوع
بخش ۴-۲-۱۰) میتواند از 355 مگاپاسکال بزرگتر باشد؛ اما درهرحال نباید از 460
مگاپاسکال تجاوز نماید.
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
تبصره ۲ برای فولادهای ساختمانی بهبود یافته برای شرایط لرزهای معرفیشده در جدول ۲-۱-۰
یادداشتهای موجود در زیر جدول مورداشاره در نظر گرفته شود.
۲-۱-۲-۳ میلمهارها و میلگردها
مشخصات میلمهارهای مصرفی باید مطابق الزامات بند ۴-۴-۱-۱۰ باشد. چنانجه میلمهارها از نوع
میلگردهای آچدار باشند. رعایت ضوابط لرزهای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی است.
لرزهای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
۳-۱-۲-۳ بتن سازهای
ساختمان را برآورده نماید.
۴۱-۲-۳۰ تنش مورد انتظار مصالح
فولاد است که برای انواع تولیدات فولاد متفاوت بوده و به عوامل متعددی نظیر شکل مقاطع.
افزودنیهای به کار رفته در طی روند تولید فولاد در کارخانهها بستگی دارد و مقدار آن باید مطابق
جدول ۱-۲-۲-۱۰ در نظر گرفته شود.
که در آن »۳ تنش کششی نهایی مشخصهٌ فولاد و ,۳ برابر نسبت تنش کششی نهایی موردانتظار به
تنش کششی نهایی مشخصهٌ فولاد است و مقدار آن باید مطابق جدول ۱-۲-۳-۱۰ در نظر گرفته شود.
۳۹۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
پ) تنش فشاری مورد انتظار بتن: تنش فشاری مورد انتظار بتن برابر 16 بوده که در آن نا تنش
فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای بتن و مک[ برابر نسبت تنش فشاری مورد انتظار به تنش فشاری
مشخصهٌ بتن است و مقدار آن باید مطابق جدول ۱-۲-۳-۱۰ در نظر گرفته شود.
حدول ۱-۲-۳-۱۰: مقاد بر پا و1 فولاد وم بتن
اک
سس هه
۳
ت) در مواردی که در بخشهای این فصل مشخص گردیده است. مقاومت موردنیاز یک جزء عضو
یا اتصال باید براساس تنش تسلیم مورد انتظار (رلریگل) عضو یا عضو مجاور (هرکدام کاربرد
داشته باشند)» محاسبه شود.
ث) در اعضای مختلط هرگاه مقاومت اسمی عضو تابعی از تنش فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای
بتن (ع]) باشدء در محاسبهٌ مقاومت مورد انتظار عضو بهجای ع؟ باید از م1 استفاده شود.
ج) هرگاه مقاومتهای موردنیاز برخی از موْلفههای عضو یا مقاومتهای موردنیاز نواحی تأثیرپذیر
آن از مقاومت مورد انتظار مولفههای شکل پذیر همین عضو به دست آمده باشد. در محاسبه ی[
آنها بهجای ,۳ میتوان از پل و بهجای ,۳ از رولب استفاده کرد. این ضابطه برای اجزای
اتصال همین:عضو و اعضای مجاور آن قابل کاربره تیست. از جمله موارد آفوق میتواند شام
دی
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
مقاومت موردنیاز تیر در خارج از ناحیه تیر پیوند در قابهای مهاربندیشدهٌ واگرای فولادی یا
حالتهای حدی برش قالبی و گسیختگی کششی در مقطع خالص موْئُر عضو مهاربندی در
قابهای مهاربندیشدهٌ فولادی همگرای ویژه باشد.
چ) در اعضایی که از آنها انتظار رفتار فرا ارتجاعی محدود یا قابلملاحظه میرود. استفاده از
فولادهای با ردث بالاتر بهجای رده مشخصشده در طرح مجاز نیست. در اعضایی که از آنها
انتظار رفتار فرا ارتجاعی محدود یا قابلملاحظه نمیرود. استفاده از فولادهای با ردثٌ بالاتر
بهجای رده مشخصشده در طرح به شرطی محاز است که طراحی وصله و اتصالات آنها
۵-۱۲-۳۰ مقاطع سنگین
در اعضای سیستم باربر جانبی لرزهای در مقاطع گرم نوردشده. فولاد سازهای به کاررفته در بالهای
با ضخامت مساوی یا بیشتر از 40 میلیمتر باید دارای حداقل طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شاریی 27
ژول در دمای 20 درجه سلسیوس باشد.
در اعضای سیستم باربر جانبی لرزهای در سایر مقاطع. فولاد سازهای به کاررفته در ورقهای با
ضخامت 50 میلیمتر و بیشتر که در موارد زیر استفاده میشود. در هر موقعیتی که از سوی
روشهای استاندارد مجاز دانسته شده است. باید: دارای حداقل طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شاربی
7 ژول در دمای 20 درجه سلسیوس باشد:
۱-اعضای ساخته شده از ورق
۲- ورقهای اتصالی که انتظار میرود در آنها در اثر بارهای لرزهای» کرنشهای غیر ارتجاعی
ایجاد گردد.
۳ هسته فولادی مهاربندهای کمانشتاب
۶-۱۲-۳۰ مصالح جوش
الف) جوش به کار رفته در سیستمهای باربر جانبی لرزهای
در کلیه جوشهای بهکاررفته در اعضا اتصالات سیستمهای باربر جانبی لرزهای: مشخصات فلز
پرکننده باید مطابق با مشخصات جدول ۲-۲-۲-۱۰ باشد.
۳۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهاء
حدول ۲-۲-۲-۱۰: مه
دادهشدهٌ شاربی
ب) جوشهای بحرانی ل
در مواردی که در این ذ
پرکننده جوش باید علاوه
جدول :۳-۲-۳-۱ را نیز
جدول ۱۰-
دادهشدهٌ شاربیی
حداقل ۸178 400
حداقل ۸17۳8 490
حداقل 27 ژول در دمای منفی
زهای
صل جوشها بهصورت جوشهای ب
۳۲-۳۰ ۲۳: مشخصات فلز پرکننده در حون
حداقل ۸178 400
حداقل ۸178 490
حداقل 54 ژول در دمای 20
درجه سلسیوس
۳۹۵
اسیستمهای باربر حانبی لرزهای
حداقل ۸178 470
حداقل ۸1۳28 550
حداقل 27 ژول در دمای منفی
حرانی لرزهای مشحص شدهاند. فلز
۲-۲-۲-۰ باید مشخصات مطابق
نهای بحرانی لرزهای
حداقل ۸17۵ 470
حداقل ۸1۳2۵ 550
حداقل 54 ژول در دمای 20
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲-۳-۰ مدارک فنی (مدارک طراحی. نقشههای طراحی و مشخصات فنی)
مدأرک فنی (مدار ک طراحی. نقشههای طراحی و مشخصات فنی) علاوه بر مواردی که در فصلهای
الف) مشخص نمودن سیستم باربر جانبی لرزهای
ب) مشخص نمودن اعضا و اتصالاتی که بخشی از سیستم باربر جانبی لرزهای هستند.
پ( تعیین موقعیت و ابعاد هندسی نواحی حفاظتشده
ت) جزئیات اتصال بین دیافراگم کف و اعضای فولادی سیستم باربر جانبی لرزهای
ث) الزامات مربوط به تهیهٌ نقشههای کارگاهی ساخت و نصب که در فصل ۴-۱۰ به آنها اشاره
۳-۳-۳-۰ الزامات اجرایی لرزهای در مدآرک فنی
۱۳-۲-۳۰ الزامات لرزهای اجرای سازههای فولادی
علاوه بر الزامات بند ۲-۲-۲-۱۰. نقشههای طراحی سازه و الزامات ساخت سازههای فولادی. باید
موارد زیر را نیز شامل شوند:
الف) بیکربندی اتصالات
پ) موقعیت جوشهای بحرانی لرزهای
ت) موقعیتهایی که در طراحی ورقهای اتصال مهاربندی (ورق گاست) به گر اتصال آمکان
ایجاد چرخشهای فرا ارتجاعی منظور شده باشد.
ث) موقعیت ورقهای اتصالی که باید الزامات آزمایش طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاریی را داشته
ج) حدافل دمای شرایط سرویس پیشبینیشده برای سازههای فولادی که در معرض شرایط
جوی قرار دارند.
چ) موقعیتهایی که پس از انجام جوشکاری, باید ورق بشتبند برداشته شود.
ح) موقعیتهایی که در شرایط حذف ننمودن ورق پشتبند. اجرای جوش گوشهٌ اضافی الزامی
۳۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
خ) موقعیتهای که اجرای جوش گوشه برای تقویت جوش شیاری با نفوذ کامل یا بهبود هندسه
اتصال الزامی است.
د) موقعیتهایی که پس از جوشکاری ورقهای گوشوارهای جوش (ناودان انتهای جوش) باید
برداشته شوند.
ذ) موقعیتهای وصله که در آنها تغییر تدریجی مقطع الزامی است.
ر) مشخصات درزهای اتصال جوش یا نحوهٌ سرهم کردن اجزای اتصال که لازم است دارای
مراحل جوشکاری خاص,ء تکنیک جوشکاری خاص یا هر شرایط از پیش تعیینشدهای باشد
که قرار است مجری به اطلاع مهندس طراح جهت تأیید برساند
۲-۳-۲-۳ الزامات لرزهای اجرای سازههای مختلط
علاوه بر الزامات بند ۰۱-۲-۲-۲-۱۰ در نقشههای سازههای با اعضای مختلط موارد زیر نیز باید در
نظر گرفته شوند:
الف) موقعیت میلگردهاء محل قطع میلگردهاء وصلههای پوششی و مکانیکی و مهارهای مکانیکی,
موقعیت تنگها و سایر آرماتورهای عرضی
ب) موقعیت برشگیرها (از نوع گلمیخ یا ناودانی) و میلگردهای مهاری جوششده
۴-۲-۳-۰ مبانی طراحی لرزهای
۱۴-۲-۳۰ کلیات
مقاومت موردنیاز و سایر الزامات طراحی لرزهای» سطوح خطر و لرزهخیزی منطقه و محدودیتهای
ارتفاعی و نامنظمی برای انواع کاربردهای سازه باید براساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و
استاندارد ۲۸۰۰ در نظر گرفته شوند. همچنین تغییرمکان جانبی نسبی طرح طبقه و محدودیتهای
آن باید براساس الزامات مقررشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و استاندارد ۲۸۰۰ باشند.
۲-۴-۳-۳-۰ بارها و ترکیبات بارگذاری
الف) کلیه اعضاء اجزاء و اتصالات سازه باید برای ترکیبات بارگذاری متعارف شامل زلزله طرح
پاسخگو باشند. نیروهای زلزلهٌ طرح (16) شامل دو دسته, نیروهای جانبی («ث) که ناشی از اثر
۵۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
موْلفههای افقی شتاب زلزله در ساختمان است و نیروی قائم (,تل) که ناشی از اثر موْلغْهٌ قانم
شاب ولزله در ساختمان است؛امیشوند,
ب) درصورتی که مقاومت موردنیاز مطابق الزامات این مبحث حاصل از بار زلزله افقی محدود به
ظرفیت باشد. آثار بار لرزهای محدود به ظرفیت ((ء:
1) باید مطابق الزامات این مبحث محاسبه و
جایگزین «ئل در ترکیبات بارگذاری شامل زلزله گردد.
پ) چنانچه مقاومت موردنیاز مطابق این مبحث حاصل از بار زلزله افقی تشدیدیافته (سمئل) باشد.
آثار حاصل از نی جایگزین «3 در ترکیبات شامل زلزله به کار گرفته میشود. چنانچه
آثار بارگذاری حاصل از هت از ۳۵ بیشتر باشد. میتوان مقادیر آن را به 110 محدود نمود.
ت) در سازههای مختلط مقاومت موردنیاز اعضای بتنآرمه باید براساس ترکیبات بارگذاری نظیر
روش 118۳10 تعیین شود.
۳-۴-۳-۳ انواع شیستمهای باربر جانبی لرزهای
سیستمهای باربر جانبی لرزهای مورد استفاده در این مبحث باید از سیستمهای باربر جانبی لرزهای
معرفیشده در استاندارد ۲۸۰۰ باشد که برای آنها مشخصات +[ ولگ هن و محدودیتهای کاربری
و ارتفاعی برای مناطق لرزهخیزی مختلف داده شده است.
۴-۴۲-۳۰ مقاومتهای موردنیاز
مقاومتهای موردنیاز اعضای سازهای و اتصالات باید برابر بزرگترین مقدار بهدستآمده از موارد
زیر» درصورتی که در این مبحث مقرر شود. در نظر گرفته شوند:
الف) مقاومتهای موردنیاز که از تحلیل سازه تحت اثر ترکیبات بارگذاری دادهشده در مبحث
ب) مقاومتهای موردنیاز که براسلس بخشهای ۲-۳-۱۰ تا ۶-۳-۱۰ برای هر یک از سیستمهای
باربر جانبی مقرر شده است. محاسبه گردند.
۵-۴-۲-۳-۰ مقاومتهای موجود
الف) مقاومت موجود. در طراحی به روش (11۳1 برابر با مقاومت طراحی (,6) و در طراحی به
روش (۸51 برابر با مقاومت مجاز (16,/50) است. مقاومت موجود سیستمهای باربر جانبی
۳۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
لرزهای, اعضا و اتصالات باید براساس ضوابط فصلهای ۱-۱۰ و ۲-۱۰ تعیین شوند. مگر آنکه
در این فصل (فصل ۲-۱۰) ضابطهه دیگری الزام شده باشد.
ب) در مواردی که مقاومت موردنیاز اعضاء اجزاء و اتصالات براساس ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ
طرح (8) یا زلزلهٌ تشدیدیافته (سم۳) تعیین میشود. مقدار ضریب کاهش مقاومت (0) و
ضریب اطمینان (2)) باید براساس مقادیر دادهشده در فصل ۲-۱۰ تعیین شود. اما در مواردی
که مقاومت موردنیاز اعضاء اجزاء و اتصالات براساس ترکیب بارگذاری شامل زلزله محدود به
ظرفیت ((ء16) تعیین میشود. ضریب کاهش مقاومت و ضریب اطمینان (5) برای حالتهای
حدی تسلیم (حالتهای حدی شکل پذیر) بهجای 0.9 و 1.67 باید به ترتیب برایر 1.0 و 1.5 و
برای حالتهای حدی گسیختگی (حالتهای حدی غیر شکلپذیر و ترد) بهجای 0.75 و 2.00
باید به ترتیب برابر 0.9 و 1.67 در نظر گرفته شود.
۵-۳-۳-۰ دبافراگمها. اجزای مرزی دیافراگم و جمع کننده
الف) دیافراگمهای کف و اجزای مرزی در بخش خارجی آن باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف
شامل زلزله طرح مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و استاندارد ۲۸۰۰ طراحی شوند.
جمعکنندهها و اتصال آنها به سیستم باربر جانبی لرزهای باید براساس 520 برابر نیروی اینرسی
وارد بر طبقه توأم با اثر نیروهای انتقالی طبقات فوقانی (ناشی از ترکیبات بارگذاری متعارف)
طراحی شوند.
ب) چنانجه از یک خریا بهعنوان دیافراگم کف استفاده شود. کلیهُ اعضای خریا و اتصالات آنها باید
براساس ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدید یافته طراحی شوند. در دیافراگمهای خرپایی.
یالهای خرپا باید مشابه ستونهای قابهای مهاربندیشده فولادی همگرای ویژه طراحی شوند.
پ) کلیهٌ دیافراگمها (باربر یا غیر باربر لرزهای) باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- برای انتقال بار بین دیافراگمها و اعضای مرزی, اجزای جمعکننده و اعضای افقی سیستم
۲- در دالهای بتنی متکی بر تیر فولادی, برای حالت بدون استفاده از عرشهٌ فولادی. مقاومت
برشی اسمی دیافراگم در داخل صفحه باید براساس کل ضخامت دال بتنی و برای حالت
استفاده از عرشهٌ فولادی باید براساس ضخامت دال بتنی در روی کنگرهٌ ورق عرشه (بدون
در نظر گرفتن بتن داخل کنگرهها) تعیین شود.
۳۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۶-۲-۳-۰ الزامات تحلیل
۱-۶-۲-۳ الزامات کلی تحلیل
تحلیل به کار گرفتهشده برای طراحی سازه باید منطبق بر الزامات مبحث ششم مقررات ملی
ساختمان و آلزامات مفررشده در فصل ۱-۱۰ باشد.
۲-۶-۲-۳ تحلیلهای تکمیلی
در مواردی که در سیستمهای باربر جانبی لرزهای الزام شده باشد. تحلیلهای تکمیلی باید براساس
مقاومت نظیر محدود به ظرفیت اعضای شکلپذیر. که در این مبحث مشخص شده است. صورت
۷-۲-۳-۰ طبقهبندی مقاطع از منظر شکلپذیری
اعضای با شکلپذیری متوسط و زیاد قابلاستفاده در سیستمهای باربر جانبی لرزهای باید الزامات
۱-۷-۲-۳-۰ الزامات مقطع اعضای با شکلپذبری متوسط و زیاد
بالهای مقاطع اعضای فولادی و مقاطع اعضای مختلط برشده با بتن و بالهای اعضای مختلط با
مقطع فولادی با دال بتنی متکی بر آن باید بهطور بیوسته به جان یا جانهای مقطع متصل باشد.
۲-۷-۲-۳ محدودیتهای نسبت پهنا به ضخامت مقاطع اعضای فولادی و مختلط با
شکلپذبری متوسط و زباد
زیاد» نسبت پهنا به ضخامت اجزای فشاری مقطع فولادی و اجزای فولادی مقاطع مختلط برشده با
بتن نباید به ترتیب از مقادیر مرا و ۸۵ ارائهشده در جدول ۴-۳-۱۰ بیشتر شود.
۲۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
ن طراحی لرزهای
*۴-۲-۳-۱: محدود د
در تیرهاء ستونها و
اعضای مهاربندی:
بالهای مقاطع آ[ شکل,
نبشیهای دوبل با
ساق برجسته
نبشیهای دوبل
مقاطع سبری
ی اعضای با شکل یذ بری
-------- صفحهٔ بعد --------
ول ۴۳-۳۰ محد و
۱ بالها و جانهای
مقاطع
قوطیشکل (1155)
وقتی بهعنوان مهاربند
به کار میرود
۲ بالها و ورقهای
کناری مقاطع ] شکل
جعبهای سده وقمی
بهعنوان مهاربند به کار
میرود
۳ بالها و جانهای
بهعنوآن مهاربند به کار
میرود
ساری اعضای با شکل پذ بری
۹
ما
۱
51
ا
ز ی 0 ۳
8
-------- صفحهٔ بعد --------
طراحی لرزهای
ول ۴۲-۳۱۰ محذد و
جان مفاطع [ سکل و
ناودانی نوردشده 9
ساخبه سده از ورق
وقمی بهعتوان مهاربند
به کار میروند.
جزء بهکاررفمه در تیر
یا سمون با تنش
قشاری یکنواخب در آتر
خمش, بار محوری با
تر کیب بار محوری و
۸
خمش:
۱ بالها با جانهای
مفاطع قوطیسکل
(0755)
۲ بالها یا ورقهای
کناری معاطع [ سکل
جعبهآیسده
۳ بالها با جانهای
معاطع جعبهای
شاری اعضای با شکل پذ بری
-------- صفحهٔ بعد --------
ول ۴۳-۳۰ محد و
جان یا جانهای به کار
رفته در تیرها.ء
ستونها و تیرهای
پیوند تحت آثر خمش
یا ترکیب خمش و
فشار :
۱ جان مقاطع آ شکل
و ناودانی نوردشده و
ساختهشده از ورق
۲ ورقهای کناری
مقاطع ] شکل
جعبهایشده
۳( جانهای مقاطع
جعبهای (به عیر از
تیرهای پیوند)
بالهای مقاطع جعبهای
به کار رفته در
تیرهای پیوند
مبحث دهم
ساری اعضای با شکل پذ بری
-------- صفحهٔ بعد --------
ن طراحی لرزهای
ول ۴-۲-۳-۰ محد و
شرح اجزاء
جانهای مقاطع
جعبهای به کاررفته در
تیرهای پیوند
جان مفاطع
جدارهٌ مقاطع
دایرهای توخالی
(به عیر از مهاربندها)
جدارهٌ مقاطع
دایرهای توخالی
وقتی به عنوآن مهاریند
به کار روند
بالها و جانهای
مقاطع قوطیشکل
و مقاطع جعبهای
برشده با بتن
جدارهٌ مقاطع
دایرهای شکل
پرشده با ین
شاری اعضای با شکل پذ بری
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
بادداشت:
[۱] مقدار م6 از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
0
ورگ رگ
که در آن:
- مقاومت محوری موردنیاز
بر تنش تسلیم مشخصه فولاد
و4- سطح مقطع کل
۸-۲-۳-۰ مهار جانبی تیرها
در مواردی که در سیستمهای باربر جانبی لرزهای فولادی یا مختلط (مطابق بخشهای ۲-۳-۱۰
الی ۶-۳-۰) الزام شده باشد. برای جلوگیری از کمانش جانبی - پیجشی تیرهای [ شکل و 7[ شکل.
باید الزامات بندهای ۱-۸-۲-۳-۱۰, ۲-۸-۲-۳-۱۰ و ۳-۸-۲-۳-۱۰ تأمین شوند. مهارهای جانبی
ستونهای [ شکل و 7[ شکل سیستم کنسولی فولادی ویزه. باید آلزامات مهارهای جانبی تیرهای با
۱-۸-۲-۳ مهارهای جانبی در اعضای با شکلپذبری متوسط
الف) تیرهای فولادی تنها
تیرهای فولادی با شکلپذیری متوسط باید الزامات زیر را برآورده نمایند:
۱- هر دو بال تیر باید بهصورت جانبی یا مقطع تیر از طریق مهار پیجشی نقطهای, مهار شود.
ی 0175
۳- در طول تیرء فاصلهٌ مهارهای جانبی یا بیجشی نباید از << 0[ بیشتر باشد. و1 شعاع
ره
زیراسیون مقطع تیر حول محور ضعیف است.
۳- مهارهای جانبی بهکاررفته در هر دو بال تیر باید حداقل دارای مقاومت فشاری موجود برابر
0.02 4 1
ار باشند. همجنین مهارهای جانبی باید حداقل دارای سختی برابر ام در طراحی به
۱ 101 ۱ ۱ را
روش (۲1لنا و برابر 60 در طراحی به روش ([۸5 باشند. مهارهای پیچشی نقطهای
۲۶۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
به کاررفته در مقطع تیر باید دارای مقاومت خمشی موجود حداقل برابر 0.02۸ و دارای سختی
۸
2
1 1۹
)072( 0-2۳ ۵.75 ><م و (4) شش ون
۵ رو مید/ 6 0
۶ 2.4
۲۳۰ ۸572 3 < ( سا و۱ ی
(ی 15۳/ 3.385
۳-۳-۱۰ و۳۳ 12 ( 16 مد
۳- مدول الا ستیسینَه فولاد
8
(۴-۲-۳-۱۰) 15 1( + مرا 7 مرا
2 تعداد مهارهای پیچشی در طول دهانه تیر
1 - ضخامت سختکنندههای عرضی در جان تیر
18 - پهنای سخت کنندههای عرضی جان برای سخت کنندههای عرضی تکی در یک طرف جان و
1 - طول دهانه تیر
۵ <- لنگر خمشی موردنیاز تیر در روش (6۳1لن که باید برابر2 رو ,ر/ منظور شود.
را 1 اه
۰ - لنگر خمشی موردنیاز تیر در روش ([۸5 که باید برابر --*- منظور شود.
. و #گنیه بر
۶ - لنگر خمشی موردنیاز تیر که باید برابر تب سود.
0 فاصله بین مرکز سطح بالهای فوقانی و تحتانی
۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) تیرهای فولادی با دال بتنی متکی بر آن
در این نوع تیرهاء در محدودهای که بین دال بتنی و تیر فولادی برشگیر موردنیاز تعبیه شود. بال
فوقانی تیرء مهارشده محسوب میشود. بال تحتانی تیر و بال فوقانی آن در سایر نواحی در صورت
نیاز باید الزامات مهارهای جانبی حالت (الف) این بند را تأمین نمایند.
۲-۸-۲-۳ مهارهای جانبی در اعضای با شکلپذ,یری زیاد
الف) تیرهای فولادی تنها
تیرهای فولادی تنها با شکلپذیری زیاد باید الزامات مهارهای جانبی تیرهای فولادی تنها با
شکلپذیری متوسط را برآورده نمایند. با این تفاوت که در طول تیر فاصلهٌ مهارهای جانبی یا
5 ؟ ۱ ۱
پیچشی نباید از رط رم 10 بیشتر باشد»ء که در آن ,و1 شعاع زیراسیون مقطع تیر نسبت به
ب) تیرهای فولادی با دال بتنی متکی بر آن
در این نوع تیرهاء در محدودهای که بین دال بتنی و تیر فولادی برشگیر موردنیاز تعبیه شود.» بال
فوقانی تیرء مهارشده محسوب میشود. بال تحتانی تیر و بال فوقانی آن در سایر نواحی در صورت
نیاز باید الزامات مهارهای جانبی حالت (الف) این بند را تأمین نمایند.
پ) تیرهای مختلط محاط در بتن
تیرهای مختلط محاط در بتن با شکلپذیری زیاد باید الزامات زیر را برآورده نمایند:
۱- هر دو بال تیر باید بهصورت جانبی یا مقطع تیر از طریق مهار پیجشی نقطهای, مهار شود.
ی 5
۳- در طول تیرء فاصلههٌ مهارهای جانبی یا پیچشی نباید از رو 16 بیشتر باشد که در
آن. ,1 شعاع ژیراسیون مقطع تبدیلیافته حول محور کمانش تیر مختلط است.
۳- مهارهای جانبی بهکاررفته در هر دو بال تیر و مهارهای پیجشی نقطهای بهکاررفته در مقطع
تیر مختلط محاط در بتن باید دارای حداقل مقاومت موجود و سختی نظیر مهارهای جانبی و
بپیجشی بهکاررفته در تیرهای فولادی تنها با منظور نمودن پبم,م/۸/1,۳۸ باشد که در آن
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ما برابر با مقاومت خمشی مورد انتظار تیر مختلط محاط در بتن با منظور کردن ,با برای
۳-۸-۲-۳ مهار جانبی اضافی در نواحی مفصل پلاستیک
در مواردی که در الزامات سیستمهای باربر جانبی لرزهای» تعبیهٌ مهارهای جانبی اضافی مقرر شده
باشد. این مهارهای جانبی اضافی باید در مجاورت نواحی محل مورد انتظار تشکیل مفصل پلاستیک
تیر تعبیه شود. در صورت نیاز به این نوع مهارهای جانبی اضافی, الزامات زیر باید رعایت شوند:
الف) تیرهای فولادی
در تیرهای فولادی, مهارهای جانبی اضافی باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- هر دو بال تیر باید بهصورت جانبی یا مقطع تیر از طریق مهار پیجشی نقطهای, مهار شود.
۱ راد ۱ 1 1 2 0.065
نقطهای اضافی بایذ حداقل دارای مقاومت < بر گکش بر
بیچشی نقلهای اضافی بای ستدافل دارای مقاومث خمشی موجود برابر سا پاشنده
۳- حداقل سختی موردنیاز مهارهای جانبی اضافی و حداقل سختی دورانی موردنیاز مهارهای
2 ۵ گیگ - 2
گ
در تیرهای مختلط محاط در بتن؛ مهارهای اضافی باید الزامات زیر را ارضاء نماید:
۱- هر دو بال تیر باید بهصورت جانبی یا مقطع تیر از طریق مهار پیجشی نقطهای, مهار شود.
: ۸ 1 ۱ یرم , 0.06۸1
۲ مهارهای اجانبی, اضافی اباید حداقل دارای مقاومت فشاری موجوه رورم و امهارهای
شی نقطهای اضافی باید حداقل دارای مقاومت خم؛ ابر ۹۳۶ باشند که
بیچشی نقطهای اضافی باید,خدافل ادارای مقاومت خمشی موجود برابر باشند
در آن ره ال مقاومت مورد انتظار تیر مختلط محاط در بتن با منظور کردن دا برای بخش
۳- حداقل سختی موردنیاز مهارهای جانبی اضافی و حداقل سختی دورانی موردنیاز مهارهای
۳۱۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۳-۳-۰ الزامات طراحی لرزهای ستونها
کلییه ستونهایی که جزنی از سیستم باربر لرزهای هستند. علاوه بر تامین الزامات فصلهای ۱-۱۰ ۰
۲-۰ باید الزامات این بخش را نیز برآورده نمایند.
در کلیهٌ سیستمهای باربر لرزهای, مقاومت خمشی و محوری موردنیاز ستونها نباید از بحرانیترین
آثار بهدست آمده از دو حالت زیر کمتر در نظر گرفته شود:
الف) آثار حاصل از «الزامات تحلیل» مقررشده در هر یک از سیستمهای باربر لرزهای مطابق با
بخشهای بعدی این فضل
ب) مقاومت فشاری و کششی محوری موردنیاز بهدستآمده از تحلیل سازه برای ترکیبات بارگذاری
شامل زلزلهٌ تشدیدیافته. در این حالت میتوان از آثار هرگونه لنگر در ستونها صرفنظر نمود.
مگر آن که لنگرها از بارهای وارده در بین دو انتهای ستون ناشی شده باشند.
تبصره ۱: در مواردی که مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان, ترکیب نیروی زلزلهٌ راستاهای
متعامد ضرورت داشته باشد. الزامات طراحی لرزهای ستونها باید برای ترکیب نیروهای
زلزلهٌ راستاهای متعامد نیز مورد کنترل قرار گیرد
تبصره ۲: کنترل برش دوطرفه (برش پانچ) شالودهٌ ساختمان برای نیروی محوری ناشی از ترکیبات
بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته بدون در نظر گرفتن نیروهای برشی و لنگرهای
در کلیه سیستمهای باریر لرزهای مقاومت برشی موردنیاز ستونها نباید از برش حاصل از «الزامات
تحلیل» مقررشده در هر یک از سیستمهای باربر لرزهای مطابق با بخشهای بعدی این فصل در اثر
مکانیزم تشکیل مفاصل پلاستیک در امحلهای مقررشده کمتر در نظز گرفته شود. ادرهرحال
مقاومت برشی موردنیاز ستونهای باربر لرزهای نباید از 0 کمتر در نظر گرفته شود. همجنین
وا با : ۷ ۳۳ و ۹ ۳ 1
مقاومت برشی موردنیاز ستونهایی که بخشی از سیستم باربر لرزهای نیستند. نباید از پری 72
۳۷۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
0 در روش ۳1 و برابر 1.5 در روش ۸51 است.
۳-۹-۲-۳ آلزامات ستونهای با مقطع مختلط محاط در بتن
ستونهای با مقطع مختلط محاط در بتن علاوه بر الزامات فصل ۸-۲-۱۰ باید الزامات اضافی
مقررشده در زیر را وقتی بهعنوان اعضای با شکلپذیری متوسط (در صورت کاربرد) یا زیاد در
الف) اعضای با شکلپذ بری متوسط
۱- فاصلهٌ میلگردهای عرضی در نواحی بحرانی بالا و بایین ستون (10) که باید از بر اتصال تیر به
ستون به داخل ستون امنداد داشته باشد. نباید از مقادیر زیر بزرگتر در نظر گرفته شود:
- 5 برابر قطر میلگردهای طولی ستون
- 24 برابر قطر میلگردهای عرضی ستون
- 300 میلیمتر
۲- در نواحی بحرانی بالا و پایین ستون, ناحیهٌ بحرانی (10) نباید از مقادیر زیر کوچکتر در نظر
- یکششم ارتفاع آزاد ستون
- 450 میلیمتر
۳- در سایر نواحی ستون (خارج از ناحیهٌ 10) فاصلهٌ میلگردهای عرضی نباید از دو برابر فواصل
تعیینشده در حالت (۱) بیشتر در نظر گرفته شود.
لرزهای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
۵- استفاده از مفتولهای جوش دادهشده بهعنوان میلگردهای عرضی مجاز نیست.
۳۷۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) اعضای با شکلپذبری زباد
ستونهای با مقطع مختلط محاط در بتن که بهعنوان عضو با شکلپذیری زیاد در سیستمهای
مختلط به کار میروند. علاوه بر تأمین الزامات اعضای با شکلپذیری متوسط باید الزامات زیر را نیز
برآورده نمایند:
۱- میلگردهای طولی باربر باید الزامات لرزهای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان را برآورده نمایند.
۲- میلگردهای عرضی باید مطابق با الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان بوده و الزامات زیر
را نیز برآورده نمایند:
9 مساحت کل آرماتورهای عرضی (بررلم) نباید از مقدار بهدستآمده از رابطهٌ زیر کمتر در نظر
(۵-۲-۳-۱۰) ار کت - 1] عیی(0.09 عبرو۸
و2 ]| [ بط
که در آن:
4 مساحت مقطع هستهٌ فولادی
تنش تسلیم مشخصهٌ هستهٌ فولادی
۶و - تنش تسلیم مشخصههٌ میلگردهای عرضی
مقاومت فشاری اسمی مقطع مختلط
مملً < بعد بزرگتر هستهٌ محصورشده مقطع که از بر خارجی میلگردهای عرضی اندازهگیری
میشود.
8 فاصلهٌ میلگردهای عرضی بسته مقطع در راستای طولی عضو
تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن
تبصره: اگر مقاومت فشاری اسمی هستهٌ فولادی محاط در بتن به تنهایی از نیروی فشاری حاصل
از ترکیب بار ب1+0.57 بزرگتر باشد. رعایت رابطهٌ ۵-۲-۳-۱۰ الزامی نیست.
* در خارج از نواحی بحرانی طول ستون, فاصلهٌ میلگردهای عرضی در راستای طولی ستون
نباید از شش برابر قطر میلگرد طولی و 150 میلیمتر بیشتر در نظر گرفته شود.
۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
* در نواحی بحرانی طول ستون,» فاصلهٌ میلگردهای عرضی در راستای طولی ستون نباید از
یکچهارم بعد کوچکتر مقطع ستون و 100 میلیمتر بیشتر در نظر گرفته شود.
* در هر مقطع ستون» فاصلهً مرکز تا مرگز هر دو ساق مجاور میلگردهای عرضی نباید از 330
۳ در قابهای مهاربندیشدهٌ مختلط ستونهای با مقطع مختلطً محاط در بتنی, که مقاومت
موردنیاز آنها بدون در نظر گرفتن زلزلهٌ تشدیدیافته بیشتر از ,0.2۳ باشد و مقاومت اسمی
هسته فولادی مدفون در ستون به تنهایی از نیروهای فشاری حاصل از ترکیب بارگذاری
ب17+0.57 کوچکتر باشد. فاصلهٌ آرماتورهای عرضی در سرتاسر طول ستون باید همانند فاصلهٌ
۴ ستونهای مختلطی که بارهای احاصل از دیوارهای برشی یا مهاربندی قطعشده را تحمل
مینمایند. درصورتیکه مقاومت موردنیاز آنها بدون در نظر گرفتن زلزلهٌ تشدیدیافته بیش
از ,0.17 باشد. فاصلهٌ آرماتورهای عرضی در سرتاسر طول ستون باید همانند فاصلهٌ آرماتورهای
عرضی در ناحیهٌ بحرانی باشد. درصورتیکه مقاومت اسمی هستهٌ فولادی محاط در بتن به
تنهایی از نیروهای فشاری حاصل از ترکیب بارگذاری ,170.51 بزرگتر باشد.ء رعایت این
ضابظه الزامی تیست,
۵ هنگامی که ستون به بی منشهی میشود. میلگردهای عرضی مقررشده در ناحیهه ویزه باید حداقل
0 میلیمتر در پی ادامه داشته باشد. همجنین در مواردی که ستون به یک دیوار منتهی
میشود. در آن طبقه میلگرد گذاری عرضی سرتاسر طول سئون باید مطابق میلگردهای عرضی
مقررشده در ناحیههٌ بحرانی باشد و با همین آرایش؛ حداقل بهانداز طول گیرایی میلگردهای
طولی در دیوار ادامه یاید.
۴-۹-۲-۳-۰ ستونهای مختلط پرشده با بتن
درصورتی که در ستونهای مختلط پرشده با بتن از میلگردهای طولی استفاده شده باشد.
باشد.
۳۱۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱-۳-۳-۰ الزامات طراحی لرزهای اعضای فولادی ساختهشده
درصورتی که در بخش اتصالات بیشتاییدشده ضوابطی برای تعیین مقاومتهای موردنیاز اتصال
اجزای مقاطع فولادی ساختهشده با یکدیگر ارائه نشده باشد. در این صورت رعایت ضوابط زیر
الزامی است:
الف) اتصالات بین اجزای اعضای ساختهشده فولادی و مختلط که دارای رفتار فرا ارتجاعی هستند.
باید بتوانند حداکتر نیروهای مورد انتظاری که از رفتار فرا ارتجاعی آنها ناشی میشود. را
ب) اتصالات بین اجزای اعضای ساختهشده فولادی و مختلط که از آنها انتظار رفتار فراارتجاعی
نمیرود. باید برای آثار ناشی از ترکیبات مخنلف بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته طراحی
شوند.
پ) چنانجه اتصالات بین اجزای اعضای ساختهشده در ناحیه حفاظتشده قرار داشته باشند. این
اتصالات در طول ناحیهٌ حفاظتشده باید دارای مقاومت موجود حداقل برابر و0/ ما۸۳
باشند که در آن ما ضخامت جزء متصلشوندهٌ نازکتر است.
۱۱-۳-۳۰ الزامات عمومی لرزهای اتصالات
۱-۱۱-۲-۳-۰ الزامات کلی اتصالات
الف) اتصالات. شامل وسایل اتصال و اجزای اتصالدهندهای که بخشی از سیستمهای باربر جانبی
باشند. علاوه بر رعایت الزامات بخش ۹-۲-۱۰ باید الزامات تکمیلی دادهشده در این بخش را
نیز برآورده نمایند.
ب) پیچها و جوشها نباید بهطور همزمان در تحمل هر یک از موْلفههای نیروهای ناشی از بارهای
زلزله در یک سمت اتصال به کار گرفته شوند.
۲-۱-۲-۳ اتصالات پیچی
اتصالات پیچی کلیهٌ اعضای باربر جانبی لرزءای میتواند از نوع پیشتنیده یا لغزش بحرانی باشد.
مگر آن که در بخشهای دیگر این فصل استفاده از اتصال لغزش بحرانی الزام شده باشد. در
این گونه اتصالات علاوه بر الزامات فصل ۲-۱۰ الزامات زیر نیز باید رعایت شوند:
۳۷۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
الف) تحت آثر برش ناشی از نیروهای زلزله. سوراخ پیچها میتواند از نوع استاندارد یا لوبیایی کوتاه
با شیار عمود بر جهت نیرو باشد. در این نوع اتصالات استفاده از سوراخهای بزرگشده به
۱- اتصال مربوط به عضو مهاربندی باشد؛
۲- سوراخهای بزرگشده فقط در یکی از ورقهای اتصال تعبیه شده باشد؛
۳- انصال بهصورت لغزش بحرانی طراحی شود.
ب) تحت آثر کشش خالص ناشی از نیروهای زلزله سوراخ پیچها میتواند از نوع استاندارد یا
بزرگشده و یا لوبیایی کوتاه باشد.
پ) سطوح تماس کلیهٌ اتصالات باید دارای شرایط سطحی حداقل کلاس ۸ باشند.
استشناء: در حالتهای زیر سطوح تماس میتواند دارای شرایط سطحی کمتر از کلاس ۸ باشند:
۲- اتصالاتی که در آنها انتقال نیروهای ناشی از زلزله از طریق کشش یا فشار و نه از طریق
برش در پیچها صورت گیرد.
۳-۱۱-۲-۳-۰ اتصالات جوشی
در اتصالات جوشی علاوه بر رعایت الزامات تکمیلی که در بخشهای بعدی این فصل و نیز در فصل
چهارم این مبحث به آنها اشاره شده است. رعایت ضوابط لرزهای اضافی دیگری الزامی نیست.
۴-۱۱-۲-۳-۰ ورقهای پیوستگی و تقویتکنندهها
در طراحی ورقهای پیوستگی و سختکنندههای عرضی جان رعایت ضوابط بخش ۹-۴-۱۰ برای
اعضای با مقاطع نوردشده الزامی است.
۵-۱۱-۳-۳-۰ سوراخهای دسترسی جایگزین
در بخشهای مشخص شده در این فصل, باید از دیتیل جایگزین برای سوراخهای دسترسی
اتصالات خمشی مطابق شکل ۱-۲-۳-۱۰ استفاده شود. لبهُ جان باید از سطح بال تا سطح تورفتگی
سوراخ دسترسی بهصورت شیبدارء کاملاً یکنواخت و بدون گوشههای تیز باشد. حداکثر ناهمواری
مجاز سطح لبههای تمام شده سوراخهای دسترسی برابر 13 میکرون است.
۳۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۸۲ < 10
]< 3 + 12
اس
[با0.5 + رس 12 موجه گ دا ؟ ی 0.
25 - سح 12 امه
0 6 +۶ > درگ( 20 ما75 .0) 13۳
شکل ۱-۲-۳-۱۰: دبتیل جابگزین برای سوراخهای دسترسی اتصالات خمشی
۱-۲-۳-۰ وصلهٌ ستونها
۱-۱۲-۲-۳-۰ موقعیت وصلههای کارگاهی
برای کلیهٌ ستونهای ساختمانهاء شامل ستونهای باربر و غیر باربر جانبی» فاصلهٌ محل درز وصله
نباید از 1200 میلیمتر به نزدیکترین بال تیر متصل به ستون کوچکتر باشد.
استثناء:
(۱) در جایی که ارتفاع آزاد ستون کمتر از 2.4 متر باشد.ء محل وصله باید در وسط ارتفاع آزاد
(۲) ستونهایی که بالها و جانهای آنها در کارخانه توسط جوشهای شیاری با نفوذ کامل, وصله
میشوند. میتواند در موقعیتی نزدیکتر به اتصال بال تیر به ستون قرار گیرند. مشروط بر آنکه
این فاصله از اندازهٌ بعد بزرگتر ستون کوچک تر نباشند.
۳۷۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۳) در ستونهای جعبهای ساخته شده از ورق, اگر اجرای ورقهای پیوستگی از طریق بعد چهارم
ستون و در کارخانه صورت گیرد. محل درز وصلهٌ ورق بعد چهارم ستون میتواند کوچکتر از
اندازه بعد بزرگتر ستون کوچکتر وصلهشونده باشد. اما درهرحال نباید از نصف بعد بزرگتر
ستون کوچک تر وصلهشونده. کمتر باشد.
(۴) در مواردی که درز لببهلب ورقهای بال یا جان ستونهای قوطیشکل (1755) یا جعبهای
ساخته شده از ورق در کارخانه و بهصورت شیاری با نفود کامل انجام شود و نیز استفاده از
ورقهای دیافراگم داخلی (ورقهای پیوستگی) مدنظر باشد. محل درز وصله میتواند مطابق شکل
۲-۲-۳-۰ درست در وسط چشمهٌ اتصال و در امتداد محور طولی تیر باشد. در این حالت در
محل درز وصله برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل استفاده از ورقهای پشتبند اجباری است.
(الف) ۱.25۲۳ ر(ب) ۲۱۲ 25 ی !
شکل ۳-۲-۳-۱۰: زین دیگر موقعیت وصله کارخانهای ستونها
۲-۱۲-۲۳۱۰ مقاومت مور دنیاز وصلهٌ ستون
وصلهٌ ستونهای به کاررفته در سیستمهای باربر جانبی لرزهای علاوه بر تامین ضوابط فصل ۲-۱۰
باید دارای مقاومت موجود کافی. حداقل برابر مقاومتهای موردنیاز زیر باشند که باید بهطور
همزمان در نظر گرفته شوند:
۳۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
الف) مقاومت محوری و خمشی موردنیاز
مقاومت محوری و خمشی موردنیاز وصلهٌ ستونهای غیر باربر لرزهای باید مطابق بند ۶-۹-۲-۱۰ در
نظر گرفته شود. مقاومت محوری و خمشی موردنیاز وصلهٌ ستونهای بهکاررفته در سیستمهای باربر
جانبی لرزهای در هر ایک از امتدادهای اصلی مقطع ستون باید براساس بزرگترین مقدار
بهدستآمده از حالتهای زیر در نظر گرفته شود:
۱- مقاومت محوری و خمشی موردنیاز ستون ناشی از ترکیبات متعارف بارگذاری شامل زلزلهٌ طرح
۲- مقاومت محوری و خمشی موردنیاز بهدستآمده در محل وصله ناشی از ترکیبات بارگذاری
شامل زلزلهٌ تشدیدیافته.
۳- مقاومت محوری و خمشی موردنیاز ستون مطابق الزامات تحلیل مقررشده در بخشهای ۲-۱۰-
۲ ۴۳۲۱ ۵۲۱و ۶۲۱
۴- مقاومت محوری و خمشی موردنیاز وصلههٌ ستون مطابق الزامات مقررشده در بخشهای ۲-۲-۱۰
۴-۳-۰ ۵-۳-۱۰و ۶-۳-۱۰ برای وصله ستونها
ب) مقاومت برشی موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز وصلهٌ کلیه ستونهای باربر و غیر باربر لرزهای در هر یک از امتدادهای اصلی
مقطع ستون باید براساس بزرگترین مقدار بهدستآمده از حالتهای زیر در نظر گرفته شود:
۱- مقاومت برشی موردنیاز ستون ناشی از ترکیبات متعارف بارگذاری شامل زلزله طرح؛
۲- مقاومت برشی موردنیاز بهدستآمده در محل وصله ناشی از ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ
۲- مقاومت برشی موردنیاز ستون مطابق الزامات تحلیل مقررشده در بخشهای ۲-۲-۱۰ ۰۴-۲-۱۰
۵-۳-۰ و ۶-۳-۱۰
۴ مقاومت برشی موردنیاز وصلهٌ ستون مطابق الزامات مقررشده در بخشهای ۳-۳-۱۰ ۴-۳-۱۰
۵-۳-۰ و ۶-۳-۱۰ برای وصلهٌ ستونها.
۳-۱۲-۲۳۹۰ جزئیاتبندی وصلهٌ ستونها
الف) اتصال وصله ستون به هر یک از دو قطعه ستون وصلهشونده باید با یک نوع وسیله اتصال,
قطعات ستون تماما جوشی و به دیگری تماما پیجی نیز مجاز است.
۳۷۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) در وصلههٌ لببهلب بین ورقهای با پهنا یا ضخامت متفاوت که در بال یا جان ستون به کار
میروندء تغییر تدریجی در پهنا یا ضخامت. از ورق بزرگتر به ورق کوچکتر, باید با شیب
حداکثر 1 به 2.5 صورت گیرد
پ) در وصضله ستونهای با ابعاد و مقطع متفاوت» بهجای استفاده از ورقهای پرکننده با ضخامتهای
زیادء ارجح است ابتدا مقطع بزرگتر با شیب حداکثر [ به 6 به مقطع کوچکتر تبدیل شده و
ت) در محل وصلههٌ ستونهای متشکل از چند نیمرخ لازم است هر یک از ستونهای وصلهشونده در
ارتفاعی حداقل به اندازهٌ بعد بزرگتر مقطع ستون بهصورت یکپارچه درآیند و سپس وصله
شون
ث) جزئیاتبندی بخش بتنی وصلهٌ ستونهای با مقطع مختلط محاط در بتن و نیز جزئیاتبندی
ستونهای بتنآرمه که ممکن است در سیستمهای لرزهای مختلط کاربرد داشته باشد. باید
الزامات عمومی مربوط به ستونهای با مقطع: مختلط محاط در بتن (مطابق بند ۲-۹-۲-۲-۱۰)
و همچنین الزامات لرزهای ستونهای بتنآرمه (مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان) را
برآورده نماید.
ج) در هر طرف محل درز وصلهء طول ورقهای وصله در راستای محور طولی ستون نباید از نصف
پهنای جزء وصلهشونده کوچکتر در نظر گرفته شود
چ) در وصلههای جوشی, در صورت استفاده از ورقهای گوشوارهای (ناودان جوش) پس از تکمیل
جوشکاری, این ورقها باید برداشته شوند. برداشتن ورقهای پشتبند جوشهای شیاری با نفوذ
کامل الزامی کیست.
ج) جزئیاتبندی وصلههً ستونها باید الزامات تکمیلی مقررشده در بخشهای ۲-۲-۱۰ ۳-۲-۱۰
۵-۳-۰ و ۶-۳-۱۰ برای وصلههٌ ستونها را تأمین نمایند.
۱۳-۲-۳۰ وصله تیرها
وصلههٌ تیرهای باربر جانبی لرزهای علاوه بر الزامات فصل ۰۲-۱۰ باید الزامات زیر را تأمین کنند:
الف) وصله تیرهاً بایدخارج از تاحیه حفاظتشده دو آنتهای تیر قرار گیرد:
۳۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
ب) در وصلههً مستقیم بین ورقهای با پهنا یا ضخامت متفاوت که در بال یا جان تیرها به کار
میروند. تغییر تدریجی در پهنا یا ضخامت. از ورق بزرگتر به ورق کوچکتر باید با شیب
حداکثر 1 به 2.5 صورت گیرد.
ب) مقاومتهای موردنیاز وضله تیرها باید براساس, الزامات بخشهای: ۳-۳۲۲۰ با ۶۹۶ تحیین
شود. درصورتی که در بخشهای مورداشاره برای مقاومتهای موردنیاز وصلههٌ تیرها الزام خاصی
ارائه نشده باشد. مقاومتهای موردنیاز وصلههٌ تیرها نباید از مقاومتهای موردنیاز وصلههٌ تیرها در
قابهای خمشی معمولی کونچکتر در نظر گرفته شود
۱۴-۲-۳۰ الزامات لرزهای کفستونهاً
در کلیهٌ ستونهای باربر و غیر باربر لرزهای؛ کفستونها (شامل ورق کفستون. میلمهارهاء ورقهای
تقویتی و ..) علاوه بر تأمین ضوابط فصل ۲-۱۰ باید دارای مقاومت موجود کافی, حداقل برابر
مقاومتهای موردنیاز زیر که باید بهطور همزمان در نظر گرفته شوند. باشند.
الف) مقاومت محوری موردنیاز
مقاومت محوری موردنیاز کفستونهای اعضای باربر لرزهای نباید از بزرگترین دو مقدار زیر
قوچکتر در نظز گرفته شود:
۱- عکسالعمل قائم در محل کفستون ناشی از ترکیبات بارگذاری شامل زلزله تشدیدیافته؛
از عکسالعمل قائم در محل کفستون ناشی از زلزله محدود به ظرفیت مقررشده در الزامات
تحلیل سیستم باربر لرزهای (در صورت کاربرد).
تبصره: عکسالعمل قائم در محل کفستونهای اعضایی که بحشی از سیستمهای باربر لرزهای
مقاومت خمشی موردنیاز کفستونهای اعضای باربر لرزهای باید به شرح زیر براساس مجموع
۳۸۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۱- برای مهاربندهاء مقاومت خمشی موردنیاز اتصال عضو مهاربندی به کفستون در صورت عدم
رعایت جزئیات سازگاری ورق اتصال با کمانش خارج از صفحه؛
۲- برای ستونهای دارای اتصال خمشی به شالوده» کوچکترین دو مقدار حداکثر مقاومت
خمشی مورد انتظار ستون مطابق رابطه و0/ 1.1/۳2 و لنگر خمشی محاسبهشده براساس
ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته.
تبصره: برای ستونهای دارای اتصال مفصلی, از مقاومت خمشی موردنیاز ستون صرفنظر میشود.
پ) مقاومت برشی موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز کفستونهای اعضای باربر لرزهای باید به شرح زیر براساس مجموع مقاومت
موردنیاز موْلفه افقی اعضای فولادی متصل به ورق کفستون به دست آید؛ ولی درهرحال نباید از
(1]ی0)/ 2 ستون کمتر باشد که در آن 2 ارتفاع طبقه و و برابر 1.0 در روش(16۳1 و برابر
5 در روش (۸51 است:
۱- برای مهاربندهاء موْلفْهُ افقی مقاومت محوری موردنیاز اتصال عضو مهاربندی.
۲- برای ستونهاء کوچکترین دو مقدار (4و0)/ 28,۳۱2 و نیروی برشی محاسبهشده براساس
ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته..
تبصره: درصورتیکه اتصال ستون به کفستون مفصلی باشد. در محاسبهٌ مقاومت برشی موردنیاز
کفستون, برش افقی متناظر با مهاربندها باید برابر موْلفهٌ افقی مقاومت محوری موردنیاز
اتصال عضو مهاربندی و برش افقی متناظر با ستون برابر مقدار محاسبهشده از تحلیل
سازه تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزله تشدیدیافته در نظر گرفته شود؛ ولی
درهرحال برش افقی متناظر با ستون نباید از (11و0)/ 2 ستون کمتر باشد.
۱۵-۲-۳۰ اتصالات در سیستمهای باربر لرزهای مختلط
اتصالات سیستمهای باربر لرزهای مختلط باید ضوابط زیر را تأمین نمایند:
الف) انتقال نیرو بین بخش فولادی و بتنآرمه از طریق چسبندگی بین فولاد و بتن مجاز نبوده و
باید از طریق یکی از روشهای زیر صورت گیرد:
۲- اتصال برشی بین بخشهای مختلف
برش اسطکاگ
۳۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴- ترکیبی از سه روش فوق به شرط آنکه همسازی کافی بین مکانیزمهای مختلف برقرار باشد.
ب) مقاومت اتکایی و برش اصطکاک باید براساس ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان تعیین
شود. برای سیستمهای قاب خمشی مختلط ویژه قاب مهاربندیشدهُ همگرای مختلط ویژه
قاب مهاربندیشده واگرای مختلط و دیوار برشی مختلط ویژه مقاومت اتکایی اسمی و برش
اصطکاک باید 25 درصد کاهش داده شود.
پ) در محل اتصال تیرهای فولادی به ستونها یا دیوارهای بتن آرمه, تعبیه سختکنندههای عرضی
در بین دو بال تیر الزامی است.
ت) در ستونهای مختلط محاط در بتن» مقاومت برشی اسمی چشمههٌ اتصال باید براساس مجموع
مقاومت برشی اسمی ورق فولادی و مقاومت برشی اسمی بتن محصورشده تعیین شود.
ث) در بخش بتنآرمه در محل اتصالات جهت تحمل کل نیروهای کششی باید از میلگردهای
محصورشده با میلگردهای عرضی, استفاده شود. کلیهٌ میلگردها باید مطابق مبحث نهم مقررات
ملی ساختمان دارای طول گیرایی کافی باشند.
ج) در اتصالات دیافراگمهای کف. میلگردهای دیافراگم باید قادر به تحمل ککلیهٌ نیروهای کششی
درون صفحهای در کلیههٌ مقاطع بحرانی کف شامل اتصال دیافراگم به اعضای جمعکننده.
ستونهاء مهاربندها و دیوارها باشند.
چ) در ناحیهٌ اتصال بین تیر فولادی یا مختلط و ستون بتنآرمه یا مختلط محاط در بتن» باید از
میلگردهای عرضی بسته (دورگیر) استفاده شود.
۱۶-۳-۳۰ الزامات همسازی اعضای غیر باربر لرزهای
در ساختمانهایی که در آنها بخشی از اعضا و اتصالات جزئی از سیستم باربر لرزهای نیستند. اما از
طریق دیافراگمهای کف با سیستم باربر لرزهای مرتبط هستند. اعضا و اتصالات غیر باربر لرزءای باید
بتوانند بارهای تقلی و آثار ۳-۸ ناشی از آنها در حضور تغییرمکان جانبی نسبی غیرخطی طرح را
تحمل نمایند. درصورتی که در این بخش از ساختمان اتصالات تیرها به ستونها مفصلی باشد.
رعایت ضابطهٌ دیگری غیر از آنجه در فصل ۲-۱۰ این مبحث آمده است. الزامی نیست. اما چنانجه
اتصالات تیرها به ستونها گیردار باشند. این اتصالات باید الزامات مربوط به قابهای خمشی
معمولی را تأمین نمایند.
۳۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۱۷-۲-۳۰ ناحیهٌ حفاظتشده اعضا
ناحیهٌ حفاظتشده در یک عضو از سازه که شامل ناحیهٌ شکلپذیر و نواحی مجاور آن است. به
ناحیهای از عضو اطلاق میشود که انتظار میرود در این ناحیه تغییرشکلهای فرا ارتجاعی ایجاد
شود. نظر به اهمیت ناحیهٌ حفاظتشده و رفتار حساس آن در حرکات رفت و برگشتی سازه. این
ناحیه میشود. در هر یک از سیستمهای باربر جانیی لرزهای. موقعیت و طول ناحیهٌ حفاظتشده
باید مطابق بخشهای بعدی این فصل تعیین شود. همچنین به منظور جلوگیری از مخدوش شدن
عملکرد شکلبذ یر عضی در ناحیهٌ حفاظتشده اعضا باید الزامات عمومی زیر نیز رعایت شود:
الف) در ناحیهٌ حفاظتشده اعضای سیستمهای باربر جانبی لرزهای متوسط و ویرژه به کار بردن وصلهٌ
مستقیم یا غیرمستقیم جوشی یا پیجی نیمرخها یا ورقهای تشکیلدهنده عضو ممنوع است.
حرارتی در ناحیهٌ حفاظتشده اعضا ممنوع بوده و در صورت وجود باید به نحو مناسبی برطرف
پ) در ناحیهٌ حفاظتشده به کار گیری گلمیخهای فولادی یا هر نوع برشگیر فولادی در بال تیرها
ممنوع است. مگر آنکه در اتصالات پیش تأییدشده مجاز دانسته شده باشد.
ت( خالجوش کردن عرشهٌ فولادی تیرهای مختلط در ناحیهٌ حفائلتشده درصورتی که در این
ناحیه بال تیر را دچار آسیب ننماید. مجاز است.
تیرهای نعلدرگاهی. تیرهای فرعی سقف. نگهدارندههای تأسیساتی در محدوده شکل بذیر
ناحیهٌ حفاظتشده اعضای سیستم باربر جانبی لرزهای ممنوع است.
۱۸-۲-۳۰ سازگاری اعضای سازهای پایین و بالای تراز پایه
ستونهاء دیوارهای برشی و مهاربندهایی که برای انتقال نیروهای ناشی از زلزله از تراز پایه تا روی
مقاطع به یکدیگر و جزئیاتبندی وصلهها باید سا زگار با سیستم مقاوم لرزهای بالای تراز یایه باشند.
۳۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی فولادی
۱-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی معمولی (0(۸11))
قابهای خمشی معمولی (0۸/1۳) به قابهایی اطلاق میشوند که از آنها انتظار تغییرشکلهای فرا
ارتجاعی حداقلی در برابر نیروی جانبی زلزله میرود و به این علت برای طراحی اعضا و اتصالات
آنها مقررات تکمیلی حداقلی در نظر گرفته شده است. در طراحی اعضا و اتصالات این نوع قابهاء
۲-۰ و نیز الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۳-۱۰ باید الزامات تکمیلی این بخش نیز رعایت شود.
۱۱-۳-۳۰ الزامات تحلیل
در تحلیل این نوع قابهای خمشی رعایت ضابطهٌ اضافی, الزامی نیست.
۲-۱-۳-۰ محدود بت تیرها و ستونها
الف) بالهای تیرها و ستونها باید مطابق ضوابط بحخش ۲-۲-۰ این مبحث. فشرده بوده و جان
ب) استفاده از ستونهای با مقطع متشکل از چند نیمرخ بستدار مُجاز است. مشروط بر آنکه
خمش در ستون حول محور با مصالح (عمود بر جانهای مقاطع) باشد.
پ) استفاده از تیرهای با جان سوراخدار و با سوراخهای متوالی: (لانهزنبوری) بهعنوان اعضای باربر
جانبی مجاز نیست. در صورت لزوم به ایجاد سوراخ در جان تیرء این سوراخ باید در یکسوم
میانی طول دهانهٌ تیر قرار گیرد. اطراف سوراخ باید به نحوی تقویت شود که مقاومت برشی و
خمشی تیر با احتساب آثار ناشی از خمش تانویه بهطور کامل فراهم گردد.
ت) در دو انتهای تیر در طولی برابر عمق تیرء ایجاد هرگونه تغییر در پهنای بال یا ضخامت بال
مجاز نیست. در سایر نواحی تیرء تغییر تدریجی در پهنا یا ضخامت از ورق بزرگتر به ورق
کوچکتر باید با شیب حداکثر 1.0 به 2.5 صورت گیرد.
ث) در تیرهای این نوع قاب. ناحیهای بهعنوان حفاظتشده در نظر گرفته نمیشود.
۳۸۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۱-۳-۳ مقاومتهای موردنیاز و موجود تیر
الف) مقاومت برشی موردنیاز تیر (,۷) باید با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار
مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلِفْهُ خمش در دو انتهای تیر (۷20)
ترکیب میشوند. تعیین شود. با توجه به شکل ۰۱-۱-۳-۳-۱۰ مقدار ۷20 از رابطهٌ زیر تعیین
میشود:
(۱-۱-۳-۳-۱۰) مآمه)/[د/۸ب۷02]1.178
در رابطههٌ فوق:
مرآ - طول دهانه آزاد تیر
بو < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ مصالح تیر مطابق مقادیر جدول
۱-۲-۳-۰
۶ - لنگر پلاستیک مقطع تیر در محل اتصال تیر به ستون
و - برابر 1.0 در روش 17710 و برابر 1.5 در روش ۸517
تبصره: در کنترل کفایت مقطع تیرهای نوردشده برای تأمین مقاومت برشی موردنیاز, مقاومت
برشی موجود آن را که براساس ضوابط بخش ۶-۲-۱۰ محاسبه میشود. میتوان در بر[
ضرب کرد.
ب) درصورتی که مقطع تیر در فاصلهٌ بین دو ستون ثابت باشد. مقاومت خمشی موردنیاز تیر صرفاً
براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین میشود و نیازی به کنترل اضافی نیست. در غیر این
صورت. غلاوه بر آن محاسبات. مقاومت خمشی موردنیاز تیر در طول آن براساس لنگر
بلاستیک مقطع تیر در محل اتصال تیر به ستون, با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با
ضرایب بار مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت به ترتیبی که در بند (الف)
مقاومت خمشی موردنیاز, مقاومت خمشی موجود تیر را که براساس ضوابط بخش ۵-۲-۱۰
این مبحث محاسبه میشود. میتوان در برکل ضرب کرد.
پ) مقاومت محوری موردنیاز تیر (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین
۳۸۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ضرایب بارهای ثقلی تشاندادهشده در این شکل مطابق ضرایب ترکیبات بارگذاری روش طراحی
موردنظر تعمین, میشوند 1 +۸0
خشسسعد
۳ 2
شکل ۱-۱-۳-۲۳-۱۰: نمودار پبیکره آزاد تیرهای باربر لرزهای در قابهای خمشی معمولی
۴-۱۳-۳۰ اتصال تیر به ستون
در طراحی اتصالات تیر به ستون و نیز وصلههً تیرهای این نوع قابهای خمشی, محل تشکیل مفصل
پلاستیک را میتوان در محل اتصال تیر به ستون در نظر گرفت. جوش بال تیر یا ورقهای روسری
و زیرسری بال تیر به ستون باید بهصورت شیاری با نفوذ کامل انجام شود. ضمنا این جوش, بحرانی
لرزهای قلمداد شده و باید ضوابط بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب در مورد آن رعایت شود.
در قابهای خمشی معمولی مقاومتهای موردنیاز اتصال تیر به ستون به شرح زیر تعیین میشود:
الف) مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر به ستون باید از رابطهٌ زیر تعیین شود:
0۳1۳۳۱۰3 م0 ۸11.16۸
ب) مقاومت برشی موردنیاز )٩/:( اتصال تیر به ستون باید با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای
تَقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلفهُ خمش
در دو آنتهای تیر (م۷72) ترکیب میشوند» تعیین شود. برای این منظور میتوان از ضوابط بند
۰- ۲-۱-۲-۲ استفاده نمود.
پ) مقاومت محوری موردنیاز اتصال تیر به ستون (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری
۳۸۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۱-۳-۳-۰ برش در جشمههٌ اتصال
چشمهٌ اتصال در برابر برش باید الزامات بند ۱۰-۹-۲-۱۰ را اقناع نماید که در آن مقاومت برشی
موردنیاز این چشمه میتواند براساس لنگر خمشی آنتهای تیر تحت آثر ترکیبات بارگذاری متعارف
۶-۱۳-۳۰ ورقهای پیوستگی
در خصوص ورقهای پیوستگی (سختکنندههای عرضی) در مقابل بالهای تیر یا ورقهای پوششی
اتصال بال بالایی و پایینی تیرهای متصلشونده به ستون» الزامات بخش ۱۰-۹-۲-۱۰ باید با توجه
به مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر به ستون که براساس محاسبات بند ۴-۱-۲-۲-۱۰ تعیین
میشود. رعایت شود. ورقهای پیوستگی باید با استفاده از جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش
گوشهٌ دوطرفه به بال ستون متصل شوند.
تبصره: در ستونهای با مقطع قوطیشکل (1155) و جعبهای ساختهشده از ورق» تعبیهٌ ورقهای
پیوستگی (سختکنندههای عرضی) در مقابل بالهای تیر یا ورقهای روسری و زیرسری
متصل به بال ستون» همواره الزامی بوده و ضخامت آنها باید براساس کل مقاومت موردنیاز
در وجه ستون و بدون توجه به مقاومتهای موجود ستون در برابر آنهاء تعیین شود.
۷-۱-۳-۳ وصلهٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمینانمایند. وصلهٌ مستقیم سّتونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیجی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/ رز م۸1 و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (11ی0)/(م۸ (2) کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
دنس ما - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهٌ ستون
مِألا ر2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقَهٌ موردنظر
- برابر 1.0 در روش 16۳1 و برابر 1.5 در روش (۸5[1
م[[ - ارتفاع خالص ستون (فاصلههً خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهءای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحنانی در طبقه موردنظر)
۳۸۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی» نباید از و0:
2:/0 بر کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
رو[ < تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
< پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
با < ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۸-۱۳-۳۰ وصلهٌ تیرها
وصلهٌ تیرها باید الزامات بند ۱۳-۲-۲-۱۰ را نأمیّن نمایند. وصلههٌ مستقیم تیرها باید با استفاده از
جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم تیرها میتواند از نوع جوشی یا بیجی
شود:
مقاومت خمشی موردنیاز وصلهٌ تیرها باید براساس لنگر خمشی بهدستآمده از پیکرهٌ آزاد شکل
۱-۱-۲-۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۴-۲-۲-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال مقاومت
خمشی موردنیاز نباید از و0/ م۸ کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
ما < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهٌ تیر
و - برابر 1.0 در روش ۳1لا و برابر 1.5 در روش ([۸5
ب) مقاومت برشی موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز وصلههٌ تیرها باید براساس نیروی برشی بهدستآمده از نمودار پیکره آزاد
شکل ۱-۱-۲-۲-۱۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۳-۲-۲-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال
پ) مقاومت محوری موردنیاز
مقاومت محوری موردنیاز وصلهٌ تیرها (در صورت وجود) باید براساس تحلیل سازه در برابر ترکیبات
۳۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی متوسط (1817)
قابهای خمشی متوسط (1۸1۳) به قابهایی اطلاق میشوند که در برابر نیروی جانبی زلزله بتوانند
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی محدودی را تحمل کنند.
در طراحی اعضا و اتصالات این نوع قابهاء چنانچه بخشی از سیستم باربر لرزهای سازه باشند. باید
الزامات تکمیلی سختگیرانهتری نسبت به قابهای خمشی معمولی منظور شود. به همین منظور
در طراحی اعضا و اتصالات این نوع قابها علاوه بر الزامات متعارف فصلهای ۱-۱۰ و ۲-۱۰ و نیز
الزامات لرزهای عمومی بخش ۰۲-۳-۱۰ باید الزامات تکمیلی این بخش نیز رعایت شود.
۱-۲-۳-۳ الزامات تحلیل
در تحلیل این نوع قابهای خمشی رعایت ضابطهٌ اضافی, الزامی نیست.
۲۲-۳-۳۰ محدودیت تیرها و ستونها
در قابهای خمشی متوسط تیرها و ستونها باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) اجزای مقاطع تیرها و ستونها باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به
ضخامت برابر و۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
ب) استفاده از ستونهای با مقطع متشکل از چند نیمرخ بستدار مجاز نیست.
پ) استفاده از تیرهای با جان سوراخدار با سوراخهای متوالی (لانهزنبوری) بهعنوان اعضای باربر
جانبی مجاز نیست. در صورت لزوم به ایجاد سوراخ در جان تیرء این سوراخ باید خارج از ناحیهٌ
حفاظتشده دو انتهای تیر و در یکسوم میانی طول دهانهٌ تیر قرار گیرد. اطراف سوراخ باید به
نحوی تقویت شود که مقاومتهای موجود برشی و خمشی تیرء با احتساب آثار ناشی از خمش
نانویه, بهطور کامل فراهم گردد.
ت) طول ناحیهٌ حفاظتشده دو انتهای تیر که باید در آنها ضوابط بند ۱۷-۲-۳-۱۰ رعایت گردد.
براساس آزمایشهای تأییدشده به دست میآید. در خصوص اتصالات پیشتاییدشده مندرج در
بخش ۷-۳-۱۰ طول این ناحیه باید مطابق مقادیر ارائهشده در آن بخش تعیین شود.
ث) در نواحی غیر از ناحیهٌ حفاظتشده دو انتهای تیرء تغییر تدریجی در پهنا یا ضخامت تیر از ورق
بزرگ تر به ورق کوچکتر. باید با شیب حداکثر 1 به 2.5 صورت گیرد. در ناحیهٌ حفاظتشده.
۳۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
هرگونه تغییر در پهنا یا ضخامت بال و سوراخکاری باید براساس آزمایشهای تأییدشده و در
خصوص اتصالات پیشتاً بیدشده مندرج در بخش ۷-۳-۱۰ براساس ضوابط آن بخش باشد.
۳-۲-۳-۳ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای خمشی متوسط. جوشهای زیرء بحرانی لرزهای محسوب میشوند و در مورد آنها باید
ضوابط بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب رعایت شود:
الف) جوشهای شیاری در محل وصله ستونها؛
ب) جوش شیاری بال تیر یا ورقهای روسری و زیرسری بال تیر به ستون و نیز جوش شیاری جان
تیر به ستون؛
پ) جوشهای اتصال ستون به کفستون.
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمنا تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزله تشدیدیافته در
پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
۴-۲-۳-۳ الزامات لرزهای مهار جانبی تیرها
در ارتباط با مهار جانبی تیرهای باربر لرزهای. علاوه بر الزامات عمومی بند ۰۱-۸-۲-۳-۱۰ باید
الزامات زیر نیز تأمین شوند:
الف) کلیهٌ تیرهای باربر لرزهای باید دارای مهار جانبی کافی باشند. بهطوریکه در تعیین مقاومت
خمشی اسمی تیر (م4۸ حالت حدی کمانش جانبی- پیجشی تعیینکننده نباشد. مهار جانبی
تیرها باید بهگونهای تعبیه شوند که در محل اتصال آنها به تیر از تغییرمکان جانبی هر دو بال
تیر یا از پیچش کل مقطع به نحو موْئری جلوگیری به عمل آید.
ب) تعبیهٌ مهار جانبی اضافی در محل اعمال بارهای متمرکز خارجی در طول تیرء در محل تغییر
محلهایی که در بخش ۷-۳-۱۰ برای اتصالات پیش تا بیدشده پیشبینی شده است. الزامی است.
پ) در محل تشکیل مفاصل پلاستیک مهارهای جانبی تیرهای باربر لرزهای باید دارای مقاومت
کافی مطابق ضوابط بند ۳-۸-۲-۳-۱۰ باشند.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۲-۳-۳-۰ مقاومتهای موردنیاز و موجود تیر
الف) مقاومت برشی موردنیاز تیر (۷) باید با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای ثقلی (با ضرایب بار
مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلفهُ خمش در محل تشکیل مفاصل
پلاستیک در طول تیر (۷20) ترکیب میشوند. تعیین شود. با توجه به شکل ۱-۲-۳-۲-۱۰.
مقدار ۷۶ از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
(۱-۲-۳-۳-۱۰) (مابه)/[۸1ب1.1] ۷2
در رابطهٌ فوق:
بآ - فاصله بین محل تشکیل مفاصل پلاستیک در طول تیر است. محل تشکیل مفاصل پلاستیک
برای اتصالات پیش تأییدشده در بخش ۷-۳-۱۰ ارائه شده است. در خصوص اتصالاتی که با
انجام آزمایش تأییدشده استفاده میشوند. موقعیت محل تشکیل مفاصل پلاستیک باید
بیگا- نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد تیر
5 برابر 1.0 در روش 18۳17 و برابر 1.5 در روش ۸5707
تبصره: در کنترل کفایت مقطع تیرهای نوردشده برای تأمین مقاومت برشی موردنیاز. مقاومت
برشی موجود آنها را که براساس ضوابط بخش ۶-۲-۱۰ محاسبه میشود. میتوان در بر
ضرب کرد.
ب) درصورتی که مقطع تیر در فاصلهٌ بین دو ستون ثابت باشد. مقاومت خمشی موردنیاز تیر صرفاً
براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین میشود و نیازی به کنترل اضافی نیست. در غیر این
صورت. علاوه بر آن محاسبات. مقاومت خمشی موردنیاز تیر در فاصلهٌ بین دو مفصل پلاستیک
با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با آثر برش ناشی از نیروی
زلزله محدود به ظرفیت به ترتیبی که در بند (الف) ذکر شد. ترکیب میشوند. تعیین میگردد. در
این حالت در کنترل کفایت مقطع تیر برای تأمین مقاومت خمشی موردنیاز, مقاومت خمشی
موجود تیر را که براساس ضوابط بخش ۵-۲-۱۰ محاسبه میشود. میتوان در بِکل ضرب کرد.
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مفصل پلاستیک مفصل پلاستیک
یی
ضرایب بارهای ثقلی نشاندادهشده در این شکل مطابق ضرایب ترکیبات بارگذاری روش طراحی
موردنظر تعیین میشوند. 0۱ + 00
ار +در ۷1 1۷1 رد1 1.1 اس 11 1۷1 ۷۲
/, ۱ 27 را ۷ (ا6 + (0)
:۷ 1 کر و شک _ 1 ۳۱ ۷
۳ 2
50 ۳ 50
شکل ۱-۲-۳-۳-۱۰: نمودار پیکره آزاد تیرهای باربر لرزهای در قابهای خمشی متوسط
در تیرهای با اتصالات تیر با مقطع کاهش یافته. در دو انتهای تیر نیز مقاومت خمشی موردنیاز باید
مطابق شکل ۱-۲-۳-۳-۱۰ با در نظر گرفتن تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه)
که با آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلفه خمش در محل تشکیل مفاصل پلاستیک در طول تیر
میتوان برابر ول م۸ رل در نظر گرفت که در آن ما۸ لنگر پلاستیک مقطع در انتهای تیر است.
پ) مقاومت محوری موردنیاز تیر (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین
۶-۲-۳-۳-۰ اتصال تیر به ستون
اتصالات خمشی تیر به ستون باید توانایی تحمل تغییرشکلهای دورانی حداقل به میزان 0.02
رادیان را بدون کاهش قابل توجه در مقاومت موجود خود دارا باشند. برای احراز این شرط لازم است
اتصالات خمشی بهکاررفته در قابهای خمشی متوسط از طریق آزمایشهای تعیینشده در بخش
۸-۳-۰ مورد تأیید قرار گیرند: در صورت عدم انجام آزمایش, استفاده از اتصالات: پیش تا بیدشده
ارائهشده در بخش ۷-۲-۱۰ بلامانع است.
۳۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
در قابهای خمشی متوسط مقاومتهای موردنیاز اتصال تیر به ستون به شرح زیر تعیین میشود:
الف) مقاومت خمشی موردنیاز (,۸) و مقاومت برشی موردنیاز (,/۷) اتصال باید با در نظر گرفتن
تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلْهٌ
این منظور میتوان از ضوابط بند ۵-۲-۲-۲-۱۰ استفاده نمود. کلیهٌ الزامات مندرج در بند
۱۰-۹-۲۰ در خصوص بال و جان ستون در محل اتصال باید بر مینای مقاومتی که از
محاسبات مذکور به دست میآید. رعایت شود.
ب) مقاومت محوری موردنیاز اتصال تیر به ستون (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری
۷-۲-۳-۳-۰ برش در جشمهه اتصال
در قابهای خمشی متوسطن چشمه اتصال در برابر برش :بای الزامات بخش, ۱۰-۹-۲-۲۰ را اقناع
نماید که در آن مقاومت برشی موردنیاز چشمهٌ اتصال باید با توجه به لنگرهای خمشی انتهای
تیرهای طرفین گره اتصال که براساس اضوابط بند ۶-۲-۳-۳-۱۰-الف به دست میآید. تعیین شود.
در این نوع قابهای خمشی, سایر الزامات لرزهای چشمه اتصال, مشابه الزامات چشمه اتصال در
قابهای: خمشی ویژه مطابق بندٌ ۹-۳-۳۳۹۰ است,
۸-۲-۳-۳-۰ ورقهای پیوستگی
الزامات لرزهای ورقهای پیوستگی در قابهای خمشی متوسط مشابه الزامات مذکور در قابهای
خمشی ویژه مطابق بند ۱۰-۲-۲-۲-۱۰ است؛ با این تفاوت که لنگرهای خمشی انتهای تیرهای
طرفین اتصال باید براساس ضوابط بند ۶-۲-۲-۲-۱۰-الف در نظر گرفته شود.
۹-۲-۳-۳-۰ وصلهٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. در قابهای خمشی متوسط الزامات
تکمیلی وصلهٌ ستونها باید مشابه این الزامات در قابهای خمشی ویژه مطابق بند ۱۱-۳-۳-۳-۱۰
دی
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱-۲-۳-۳ وصلههٌ تیرها
وصلهٌ تیرها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم تیرها باید با استفاده از
جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم تیرها میتواند از نوع جوشی یا پیجی
باشد.
در این نوع قابهای خمشی. مقاومتهای موردنیاز وصلهٌ تیرها باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
الف) مقاومت خمشی موردنیاز
مقاومت خمشی موردنیاز وصلهٌ تیرها باید براساس لنگر خمشی بهدستآمده از پیکره آزاد شکل
۱-۲-۳-۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۴-۲-۲-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال مقاومت
خمشی موردنیاز نباید از و0/ م]۸ کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
م4 - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده تیر
ب) مقاومت برشی موردنیاز
شکل ۱-۲-۲۳-۲-۱۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۴-۲-۲-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال
این مقاومت برشی موردنیاز نباید از و0/ س0.6۳,۸ ۷ 0.75 کمتر در نظر گرفته شود.
پ) مقاومت محوری موردنیاز
مقاومت محوری موردنیاز وصلهٌ تیرها (در صورت وجود) باید براساس تحلیل سازه در برابر ترکیبات
۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهایی خمشی ویزه )٩۸1۳(
قابهای خمشی ویژه (5۸1۳) به قابهایی اطلاق میشوند که در برابر نیروی جانبی زلزله بتوانند
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی قابلملاحظهای را تحمل نمایند.
برای طراحی اعضا و اتصالات این نوع قابهاء چنانچه بخشی از سیستم باربر لرزهای سازه باشند.
الزامات لرزهای سختگیرانهتری نسبت به قابهای خمشی متوسط در نظر گرفته شده است. به
همین منظور در طراحی اعضا و اتصالات این نوع قابها علاوه بر الزامات متعارف فصلهای ۱-۱۰ و
۲-۰ و نیز الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۲-۱۰ باید الزامات لرزهای این بخش نیز رعایت شوند.
۱۳-۳-۳۰ الزامات تحلیل
در تحلیل قابهای خمشی ویزه. اگر بهصورت قابهای خمشی صفحهای مجزا مورد استفاده قرار
گیرند. رعایت ضابطهٌ اضافی الزامی نیست. در مورد ستونهایی از این قابها که در محل تقاطع دو
قاب خمشی قرار میگیرند. ضوابط بندهای ۳-۳-۳-۱۰-ع ۹-۳-۳-۳-۱۰ و ۱۰-۳-۳-۳-۱۰ باید با
توجه به آثار لنگر خمشی در امتداد متعامد. اقناع کردد.
۲-۳-۳۳۹۰ محدودیت تیرها و ستونها
تیرها و ستونها در قابهای خمشی ویزه باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) اجزا مقاطع تیرها و ستونها باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت بهنا به
ضخامت برابر نبز2۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
ب) در ستونها استفاده از مقطع متشکل از چند نیمرخ بستدار مجاز نیست. اجزای مقطع ستون
باید در تمامی طول آن بهصورت پیوسته به یکدیگر متصل شوند.
پ) استفاده از تیرهای با جان سوراخدار و با سوراخهای متوالی (لانهزنبوری) بهعنوان اعضای باربر
جانبی مجاز نیست. در صورت لزوم ایجاد سوراخ در جان تیرء این سوراخ باید خارج از ناحیه
حفاظتشده دو انتهای تیر و در یکسوم میانی طول دهانه تیر قرار گیرد. اطراف سوراخ باید به
نحوی تقویت شود که مقاومتهای موجود برشی و خمشی تیرء با احتساب آثار ناشی از خمش
تانویه. بهطور کامل فراهم گردد.
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
ت) طول ناحیهٌ حفاظتشدهٌ دو انتهای تیرء که باید در آنها ضوابط بند ۱۷-۲-۳-۱۰ رعایت گردد.
باید براساس آزمایشهای تأپیدشده به دست آید. در خصوص اتصالات پیش تا پیدشده مندرج در
بخش ۷-۳-۱۰ طول این ناحیه باید مطابق مقادیر ارائهشده در آن بخش تعیین شود.
ث) در نواحی غیر از ناحیهٌ حفاظتشده دو انتهای تیرء تغییر تدریجی در پهنا یا ضخامت تیر از ورق
بزرگ تر به ورق کوچکتر باید با شیب حداکثر 1 به 2.5 صورت گیرد. در ناحیهٌ حفاظتشدهٌ دو
انتهای تیرء هرگونه تغییر در پهنا یا ضخامت بال و سوراخکاری باید براساس آزمایشهای
تأییدشده و در خصوص اتصالات پیشتا بیدشدهٌ مندرج در بخش ۷-۳-۱۰ براساس ضوابط آن
۳-۳-۳-۰ جوشهای بحرانی الرزهای
در قابهای خمشی ویژه» جوشهای زیرء بحرانی لرزهای محسوب میشوند و در مورد آنها باید
ضوابط بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب رعایت شود:
الف) جوشهای شیاری در محل وصلههٌ ستونها؛
ب) جوش بال و جان تیر به ستون؛
پ) جوشهای اتصال ستون به کفستون.
استثناء: درصورتی که آزمایشها یا تحلیلها نشان: دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شنامل زلزلهٌ تشدیدیافته در
پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
۴-۳-۳-۳ الزامات لرزهای مهار جانبی تیرها
در ارتباط با مهار جانبی تیرهای باربر لرزهای علاوه بر الزامات عمومی بند ۲-۸-۲-۳-۱۰. باید
الزامات زیر نیز تأمین شوند:
الف) کلیهٌ تیرهای باربر لرزهای باید دارای مهار جانبی کافی باشند. بهطوریکه در تعیین مقاومت
خمشی اسمی تیر (,81)» حالت حدی کمانش جانبی- پیچشی تعیینکننده نباشد. مهار جانبی
تیرها باید بهگونهای تعبیه شوند که در محل اتصال آنها به تیر از تغییرمکان جانبی هر دو بال
تیر یا از پیجش کل مقطع به نحو موّئُری جلوگیری به عمل آید.
۳۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) تعبیهٌ مهار جانبی اضافی در محل اعمال بارهای متمرکز خارجی در طول تیرء در محل تغییر
محلهایی که در بخش ۷-۳-۱۰ برای اتصالات پیش تأییدشده پیشبینی شده است. الزامی
پ) در محل تشکیل مفاصل بلاستیک. مهارهای جانبی تیرهای باربر لرزهای باید دارای مقاومت
کافی مطابق ضوابط بند ۲-۸-۲-۲-۱۰ باشند.
۵-۳-۳-۳ اآلزامات مهار پایداری در محل اتصالات تیر به ستون
الف) اتصالات مهارشده
در قابهای خمشی چنانجه در محل اتصال تیر به ستون, تیر دیگری در امتداد عمود بر محور تیر
موردنظر به ستون منصل شود و ضوابط این بند نیز اقناع شود. اتصال مهارشده نامیده میشود. در
این نوع اتصال در حالتهایی که جان تیرها و ستون در یک صفحه قرار گرفته و تحلیلها نشان
دهند که ستون در خارج از ناحیهٌ چشمههٌ اتصال ارتجاعی باقی میماند. مهار بالهای ستون در محل
اتصال تیر به ستون فقط در تراز بال بالایی تیر الزامی است. برای نشان دادن ارتجاعی باقی ماندن
ستون کافی است نسبت محاسبهشده توسط رابطهٌ ۱-۳-۲-۲-۱۰ بزرگتر از 2.0 باشد.
چنانچه ارتجاعی باقی ماندن ستون در خارج از ناحیهٌ چشمهٌ اتصال را نتوان نشان داد. الزامات زیر
باید رعایت شوند:
۱- بالهای ستون در تراز بالهای بالا و پایین تیر باید دارای مهار جانبی باشند.
۲- هر مهار جانبی باید برای مقاومت موردنیاز برابر 7۵2 مقاومت موجود بال تیر طراحی شود.
مقاومت موجود بال تیر برابر با 71://0۵طر/ است. که در آن:
۶ - پهنای بال تیر
۶ < ضخامت بال تیر
۲۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
تبصره: مهار جانبی بالهای ستون میتواند بهطور مستقیم یا غیرمستقیم تأمین گردد. مهار
مستقیم شامل استفاده از یک عضو یا دال عرشه و اتصال آنها به بال ستون است. مهار
غیرمستقیم عبارت است از مهاری که از طریق اتصال عضو به بال ستون تأمین نمیشود.
بلکه از طریق ورقهای پیوستگی و اتصال ورق برش جان تیر متعامد به جان ستون در
حدفاصل ورقهای پیوستگی, تأمین می گردد.
ب) اتصالات مهارنشده
در قابهای خمشی چنانجه در محل اتصال تیر به ستون, تیر دیگری در امتداد عمود بر محور تیر
موردنظر به ستون متصل نشود یا ضوابط بند (الف) اقناع نشود. اتصال مهارنشده نامیده میشود. در
این نوع اتصال, ستون باید برای کمانش جانبی در امتداد عمود بر راستای آثر زلزله با طولی برابر
فاصلهٌ بین نقاط مهار ستون طراحی شود. ضمناً الزامات زیر نیز باید رعایت شوند:
۱- مقاومت موردنیاز ستون باید براساس ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته محاسبه شود.
۲- نسبت لاغری ستون نباید از 60 بیشتر باشد.
۳- مقاومت خمشی موردنیاز ستون حول محور عمود بر امتداد اثر زلزله باید با در نظر گرفتن اثر
نیرویی که در بند ۵-۳-۳-۳-۱۰-الف-۲ معین شده است. علاوه بر آثار مرتبه دوم نیروهایی که
باعث تغییرمکان جانبی بالهای تیر میشود. محاسبه شود.
در قابهای خمشی ویزه. در کلیهٌ گرههای اتصالات خمشی تیر به ستون یک قاب خمشی
صفحهای. رعایت رابطهٌ زیر الزامی است:
۳۳ )۱-۳-۳-۳-۱۰(
در گذر۵
که در آن:
۳ 211 < مجموع مفادیر اسمی مقاومتهای خمشی ستونهای بالا و پایین گره اتصال (شامل
ماهیچهها در صورت وجود) در امتداد موردنظرء که در محور تیر با در نظر گرفتن اثر
نیروی محوری ستون محاسبه میشود. این مقدار را میتوان مطابق با رابطهٌ زیر در
۳۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ الزامات طراحی لرزهای
(۲-۳-۳-۳-۱۰) ( با ۳ب ).02 در 214
در 214 - مجموع مقادیر لنگرهای خمشی مورد انتظار تیرها در گره اتصال نسبت به راستای
موردنظرء که در محور ستون محاسبه میشود. این لنگرهای خمشی مطابق شکل
۱۳-۳-۳۰ باید با در نظر گرفتن تعادل استاتیکی بارهای ثقلی (با ضرایب بار
مربوطه) که با آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلغهُ خمش در محل تشکیل
میتوان مطابق با رابطهٌ زیر در نظر گرفت:
(۳-۳-۳-۳-۱۰) ( ,4۶به+ ر 14)ر2 - مر گذر2
در روابط فوق:
سطح مقطع ستون
[> مقاومت محوری موردنیاز ستون حاصل از ترکیبات بارگذاری راستای موردنظر شامل زلزلهٌ
بوالا< حداکثر لنگر خمشی محتمل در محل تشکیل مفصل بلاستیک در تیر که باید برابر
دمم رگلمرن)<یم۸1 در نظر گرفته شود.
> نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ مصالح تیر مطابق مقادیر جدول
۱-۳۳۰
,> لنگر خمشی اضافی تیر نسبت به محور ستون که ناشی از برش تیر در محل تشکیل مفصل
پلاستیک و بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) روی تیر است.
و - برایر 1.0 در روش 18710 و برایر 1.5 در روش ۸570
و
-------- صفحهٔ بعد --------
نک صریبی است که درب رگیرنده آثار عواملی از قبیل سختشدگی. قیدهای موضصعی ۰ ملحقات
موجود در اتصال تیر به ستون است و برای محاسبهٌ حداکثر نیروی ایجادشده در اعضا و
وسایل اتصال استفاده میشود. بهجز در مواردی که مطابق بندهای ۶-۷-۲-۱۰ و ۹-۷-۳-۱۰
برای سس عدد خاصی پیشبینی شده است. مقدار آن باید از رابطهٌ زیر تعیین شود:
0+ )
(۴-۳-۳-۳-۱۰) 2 سس مر ن) ک |].[
27
که در آن:
تبصره ۱: درصورتیکه در گر موردنظر ستون در محل تقاطع دو قاب خمشی قرار گرفته باشد.
رابطههٌ ۱-۳-۲-۲-۱۰ باید بهطور جداگانه حول هر یک از محورهای اصلی ستون کنترل
خمشی مورد انتظار تیرهای راستای ) باید به شرح زیر برای اثر نیروی محوری ستون و
لنگر خمشی حول محور از ستون, اصلاح شود:
ی ۰
(۵-۲-۳-۲-۱۰) 7 + جر 0 - ۹ پم < برع
ارت 9
در رابطهٌ فوق:
رّل< لنگر خمشی موردنیاز حول محور از ستون در ترکیب بارگذاری متعارف در امتداد موردنظر
بو اساس مقطع پلاستیک ستون حول محور از
در این حالت برای محاسبات امتداد دیگر نیز مقاومت خمشی ستون در امتداد نز باید بهصورت
مشابه برای اثر نیروی محوری ستون و لنگر حمشی امتداد اصلاح شود.
الف) ستونهایی که در کلیهٌ ترکیبات بارگذاری متعارف دارای 3,>0.3۳0 (که در آن .,۳ مقاومت
.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۱- ستونهای ساختمانهای یکطبقه و ستونهای طبقههٌ آخر ساختمانهای چندطبقه
۲- تعدادی از ستونهای هر طبقه که مجموع مقاومت برشی موجود آنها کمتر از 20 درصد
کل مقاومت برشی موجود ستونهای آن طبقه و مجموع مقاومت برشی موجود آنهایی که
بر روی یک محور قرار دارند کمتر از 33 درصد کل مقاومت برشی موجود آن محور باشد.
در این بند محور ستون به محور یا محورهای موازی اطلاق میشود که در فاصلهٌ کمتر از
0 درصد بعد پلان طبقه, در جهت عمود بر محور از یکدیگر قرار گرفته باشند.
ب) ستونهای طبقهای که در آن نسبت مجموع مقاومت برشی موجود ستونها به مجموع مقاومت
برشی موردنیاز ستونها در آن طبقه. 50 درصد بیشتر از این نسبت در طبقهٌ فوقانی آن باشد.
۷-۳-۳-۰ مقاومتهای موردنیاز و موجود تیر
الف) مقاومت برشی موردنیاز تیر (:
7) باید با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای ثقلی (با ضرایب بار
مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت موْلفْهُ خمش در محل تشکیل مفاصل
پلاستیک در طول تیر (م۷2) ترکیب میشوند» تعیین شود. با توجه به شکل ۱-۳-۳-۳-۱۰.
مقدار ۷۶ از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
(۶-۳-۳-۳-۱۰) (مایه)/م۷22
در رابطه فوق:
سا - فاصلهٌ بین محل تشکیل مفاصل پلاستیک در طول تیر است. محل تشکیل مفاصل پلاستیک
برای اتصالات پیشتاییدشده در بخش ۷-۳-۱۰ ارائه شده است. در خصوص اتصالاتی که با
انجام آزمایش تأییدشده استفاده میشوند. موقعیت محل تشکیل مفاصل پلاستیک باید
5 برابر 1.0 در روش 18۳10 و برابر 1.5 در روش ۸٩77
سایر پارامترهای این رابطهء باید مطابق تعاریف بند ۶-۳-۳-۳-۱۰ در نظر گرفته شود.
تبصره: در کنترل کفایت مقطع تیرهای نوردشده برای نامین مقاومت برشی موردنیاز, مقاومت
ضرب کرد.
و۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) درصورتی که مقطع تیر در فاصلهًٌ بین دو ستون ثابت باشد. مقاومت خمشی موردنیاز تیر صرفا
براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین میشود و نیازی به کنترل اضافی نیست. در غیر این
صورت. علاوه بر آن محاسبات. مقاومت خمشی موردنیاز تیر در فاصلهٌ بین دو مفصل پلاستیک
با استفاده از تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با اثر برش ناشی از نیروی زلزلهٌ
محدود به ظرفیت (,) به ترتیبی که در بند (الف) ذکر شد. ترکبب میشوند. تعیین میگردد. در این
حالت در کنترل کفایت مقطع تیر برای تأمین مقاومت خمشی موردنیازء مقاومت خمشی موجود
تیر را که براساس ضوابط بخش ۵-۲-۱۰ محاسبه میشود. میتوان در برگا ضرب کرد.
در تیرهای با اتصالات تیر با مقطع کاهشیافته. در دو انتهای تیر مقاومت خمشی موردنیاز باید
مطابق شکل ۱-۳-۳-۳-۱۰ با در نظر گرفتن تعادل استانیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار
مربوطه) که با آثار نیروی زلزله محدود به ظرفیت (۳) ترکیب میشوند. تعیین شود. در این حالت
در دو انتهای تیرء مقاومت خمشی موجود تیر را میتوان برابر 0/هم6,۸1[ در نظر گرفت که در
آن م2 لنگر پلاستیک مقطع, در انتهای تیر است.
پ) مقاومت محوری موردنیاز تیر (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین
ضرایت بارهای تقلی نشاندادهشده در این کل مطابق ضرایب ترکینات بارگذاری روش طراحی
موردنظر تسین میسوند. ۱ +0۸0
یا ۸ رس سن 6 کد رد ۳۸ 1۸ را
5 الآ رل
۷ ۳ ۷ ی و را ۳ ۷
۳
50 ری 50
شکل ۱-۳-۳-۳-۱۰: نمودار پیکره آزاد تیرهای باربر لرزهای در قابهای خمشی و بزه
۳۰۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۸-۳-۳۳۹۰ اتصال تیر به ستون
رادیان را بدون کاهش قابل توجه در مقاومت موجود خود دارا باشند. برای احراز این شرط لازم است
اتصالات حمشی به کاررفته در قابهای حمشی ویزه از طریق آزمایشهای تعیینشده در بحخش
۸-۳-۰ مورد تأیید قرار گیرند. در صورت عدم انجام آزمایش» استفاده از اتصالات پیش تا پیدشده
ارائهشده در بخش ۷-۲-۱۰ بلامانع است.
در قابهای خمشی ویژه مقاومتهای موردنیاز اتصال تیر به ستون به شرح زیر تعیین میشود:
الف) مقاومت خمشی موردنیاز (,۸) و مقاومت برشی موردنیاز (/۷) اتصال باید با در نظر گرفتن
تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت
موْلفه خمش در محل تشکیل مفاصل پلاستیک در طول تیر (۱ء۳) ترکیب میشوند.ء تعیین شود.
برای این منظور,می توان از ضوابط بند ۷-۲-۲-۲-۱۰ استفاده نمود. کلیهٌ الزامات مندرج در
بند ۱۰-۹-۲-۱۰ در خصوص بال و جان ستون در محل اتصال باید بر مبنای مقاومتی که از
محاسبات مذکور به دست میآید. رعایت شود.
ب) مقاومت محوری موردنیاز اتصال تیر به ستون (در صورت وجود) باید براساس ترکیبات بارگذاری
۹-۳-۳-۳ برش در چشمه اتصال
الف) چشمهٌ اتصال در برابر برش باید الزامات بخش ۱۰-۹-۲-۱۰ را اقناع نماید که در آن مقاومت
برشی موردنیاز این چشمه باید با توجه به لنگرهای خمشی انتهای تیرهای طرفین اتصال که
براساس ضوابط بند ۸-۳-۳-۳-۱۰-الف به دست میآید. تعیین شود. درصورتی که مقاومت
برشی موردنیاز چشمهٌ اتصال بیش از مقاومت برشی موجود آن باشد. در چشمه اتصال تعبیه
ورق یا ورقهای مضاعف الزامی بوده و ضخامت آن یا آنها براساس اختلاف مقاومت برشی
موردنیاز و مقاومت برشی موجود به دست میآید.
تبصره ۱: در ستونهای قوطیشکل (1155) و جعبهای ساختهشده از ورق, استفاده از ورقهای
مضاعف مجاز نبوده و جانهای مقطع ستون باید بتوانند مقاومت برشی موردنیاز چشمهه
اتصال را تأمین نمایند.
۳.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
تبصره ۲: در ستونهای قوطیشکل (1155) و جعبهای ساختهشده از ورق» درصورتی که در گره
برشی موجود چشمه اتصال مطابق الزامات بخش ۶-۱۰-۹-۲-۱۰ باید آثار لنگر خمشی
وارد بر ستون از امتداد دیگر نیز در نظر گرفته شود. برای این منظور میتوان برای محاسبه
مقاومت چشمهٌ اتصال برای تیر امتداد # وارد به ستون بهجای روابط ۴۰-۹-۲-۱۰ الی
۴۲-۹-۲۰ از روابط زیر استفاده نمود:
۱) در حالتی که آثار تغییرشکل غیرالاستیک چشمهٌ اتصال در تحلیل سازه منظور نشود:
لوط ۳۳
9 برای حالتی که 0.4 > ات 7 عٍ) باشد:
(۷-۳-۳-۳-۱۰) تم 0.6 > بوط
9 برای حالتی که 0.4 < (ل + 6 باشد:
برای ۱ 22 ۳
4 .8
(۸-۳-۳-۳-۱۰) ۱ + سا ک ,0.6۴ > بر
بدم ی کل مر
۲) در حالتی که آثار تغییرشکل غیرالاستیک چشمهٌ اتصال در تحلیل سازه منظور شود:
* برای حالتی که 0.75 > (28 + 25) » باشد:
برع ۸7 و
۹-۳-۲-۰ خشس- ج 1 | رم 0.6۳0 > برظ
۱ ! کی ی ار ان
۳ ۳
9 برای حالتی که 0.75 < ( + ک) باشد:
۱ ۵ ِ ۱(
اد اس ۵ مش رک | م12 - و۱1( شش +1 | ما06 م۸
پم ی کل ی( راک ی 7 سا ً
در روابط فوق:
۰ - مقاومت محوری تسلیم ستون (رلوشه <ر)
مر[ < مقاومت محوری موردنیاز ستون در ترکیب بار راستای 7
بسآ2 < لنگر خمشی موردنیاز تیر امتداد از وارد به ستون در ترکیب بار راستای 7
م2 < لنگر خمشی پلاستیک ستون حول محور # که در آن بن2ر[<م۸ است.
سایر پارامترهای این روابط در بخشهای ۶-۱۰-۹-۲-۱۰ معرفی شدهاند.
۳.
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
در این نوع ستونها برای محاسبات امتداد دیگر نیز مقاومت چشمهٌ اتصال برای تیر امتداد از وارد
به ستون باید بهصورت مشابه برای اثر نیروی محوری ستون و لنگر خمشی تیر امتداد 5 وارد به
ستون, اصلاح شود.
ب) ضخامت هر یک از ورقهای واقع در چشمهٌ اتصال, شامل جان (یا جانهای) ستون و ورقهای
مضاعف (در صورت وجود) باید رابطهٌ زیر را برآورده نمایند:
مگ گرگ گر (عاممگا <,)
90
که در آن:
- ضخامت جان (یا هر یک از جانهای) ستون یا هر یک از ورقهای تفقویتی چشمهٌ اتصال
(ورقهای مضاعف)
- عمق چشمهٌ اتصال که فاصلهٌ آزاد بین ورقهای پیوستگی است.
2 < پهنای چشمهٌ اتصال که فاصلهٌ آزاد بین بالهای ستون است.
تبصره: درصورتیکه ورقهای مضاعف با جوش انگشتانهٌ کافی به جان ستون متصل شده باشند.
مجموع ضخامت جان ستون و ورقهای تقویت چشمهٌ اتصال بهعنوان با منظور میگردد.
در اینگونه موارد کنترل رابطه۱۱-۳-۳-۳-۱۰۰ در فاصله بین جوشهای انگشتانه بهطور
مجزا برای ورقهای مضاعف و جان ستون الزامی است.
پ) در ستونهای آ[شکل و صلیبی, در صورت نیاز به تعبیههٌ ورقهای مضاعف در محل اتصال تیر
به ستونء ورقهای مضاعف باید حداقل 6 میلیمتر ضخامت داشته و علاوه بر تأمین الزامات
بخش ۱۰-۹-۲-۱۰. دارای شرایط زیر نیز باشند:
۱- ورقهای مضاعف میتوانند در تماس با جان یا با فاصله از آن اجرا شوند. درصورتی که فاصلهٌ
بین ورق مضاعف و جان ستون کوچکتر یا مساوی 2 میلیمتر باشد. ورق مضاعف در تماس
با جان قلمداد میشود و ورق یا ورقهای مضاعف میتوانند در یک یا هر دو طرف جان
ستون تعبیه شود. در غیر این صورت ورقهای مضاعف باید بهصورت متقارن و در هر دو
طرف جان ستون به کار روند.
پ_سسسسسستتتتتتتتششش _ سس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲- در ستونهای 1[ شکل, در مواردی که ورقهای مضاعف در هر دو طرف جان ستون به کار
میروند. این ورقها باید بهصورت متقارن و در محدودهٌ یکسوم میانی فاصلهٌ بین مرکز
صفحهٌ جان ستون و نوک بال تیر یا ورقهای اتصال بال فوقانی و تحتانی تیر تعبیه شود.
۳- اتصال ورقهای مضاعف به بال ستون میتواند از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا ناقص یا
جوش گوشه باشد. مقاومت موردنیاز جوش شیاری با نفوذ ناقص یا جوش گوشه باید برابر
مقاومت برشی موجود ورق مضاعف در نظر گرفته شود.
۴- در مواردی که نیاز به تعبیهٌ ورقهای پیوستگی نباشد. ورقهای مضاعف باید حداقل 150
میلیمتر از بالا و پایین بالهای فوقانی و تحتانی تیر ادامه یافته و از طریق جوش گوشه به
جان ستون جوش شوند.
۵- در صورت وجود ورقهای پیوستگی. ورقهای مضاعف باید در محل ورقهای پیوستگی قطع
شده و از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل یا ناقص یا جوش گوشه به ورقهای پیوستگی
جوش شوند. مقاومت موردنیاز جوش شیاری با نفوذ ناقص یا جوش گوشه باید حداقل برابر
5 مقاومت برشی موجود ورق مضاعف در نظر گرفته شود.
۱۰-۳-۳-۳-۰ ورقهای پیوستگی
در حالتهای زیر لازم است ورقهای پیوستگی در مقابل بالهای تیر یا ورقهای پوششی اتصال بال
بالایی و پایینی تیرهای متصلشونده به ستون تعبیه شود:
الف) در اتصالاتی که تیر به وجه یک ستون قوطی شکل منصل شده باشد. در اینگونه مقاطع ابعاد
ورقهای پیوستگی باید براساس کل مقاومت موردنیاز در وجه ستون (مطابق بند ت) و بدون
توجه به مقاومتهای موجود ستون در برابر آن و با رعایت بند (ث) تعیین شود.
ب) در اتصالاتی که تیر به بال یک ستون [[شکل متصل شده و ضخامت بال ستون کمتر از
یکششم عرض بال یا ورق اتصال باشد. در این گونه موارد ورقهای پیوستگی باید الزامات بند
(ث) را تأمین نمایند.
پ) در اتصالاتی که تیر به بال یک ستون جعبهای ساخته شده از مقطع آ یا ۳8[ متصل شده باشد.
و ضخامت بال ستون کمتر از یک دوازدهم عرض بال یا ورق اتصال باشد. در اینگونه موارد
ورقهای پیوستگی باید الزامات بند (ث) را تأمین نمایند.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ت) درصورتی که در محل اتصال بال تیر یا ورقهای روسری یا زیرسری به بال ستون, مقدار مقاومت
موردنیاز از مقادیر مقاومت موجود که براساس ضوابط بند ۱۰-۹-۲-۱۰ محاسبه میشود. تجاوز
نماید. برای محاسبهٌ این مقاومت موردنیاز لازم است مقدار مقاومت خمشی موردنیاز در محل
اتصال تیر به ستون که براساس ضوابط بند ۸-۳-۳-۳-۱۰-الف محاسبه میشود. ملاک عمل
قرار گیرد. در اینگونه موارد ورقهای پیوستگی باید الزامات بند (ث) را تأمین نمایند.
بادداشت: در اتصالاتی که تیر از طریق جوش بال یا ورقهای اتصال به ستون منصل میشود.
در محل اتصال بال تیر یا ورقهای روسری یا زیرسری به ستون» مقدار مقاومت موردنیاز
میتواند از رابطهٌ زیر تعیین شود:
(۱۲-۳-۳-۳-۱۰) رک - ۶
02
در رابطههٌ * ۱۲-۳-۳-۳-۱ ۸1 مقدار مقاومت خمشی موردنیاز در محل اتصال تیر به ستون
است که براساس ضوابط بند ۸-۳-۳-۳-۱۰-الف محاسبه میشود. 7 فاصلهٌ بین مراکز سطح
بالهای تیر یا ورقهای روسری و زیرسری بوده و و برابر 1.0 در روش (1۳1 و برابر 1.5 در
روش ([۸5 است.
ث) در حالتهایی که با توجه به ضوابط فوق تعبیهٌ ورقهای پیوستگی در مقابل بالهای تیر یا
ورقهای پوششی اتصال بال بالایی و پایینی تیرهای متصلشونده به ستون الزامی باشد. این
ورقها علاوه بر تأمین الزامات بخش ۰۱۰-۹-۲-۱۰ باید دارای شرایط زیر نیز باشند:
۱- طول ورقهای پیوستگی باید برابر با فاصلهٌ خالص دو بال ستون باشد.
۲- پهنای ورقهای پیوستگی در ستونهای با مقطع قوطی شکل باید برابر فاصلهٌ خالص دو
جان مقطع ستون بوده و در ستونهای با مقطع آآشکل مجموع پهنای ورقهای پیوستگی
باشد.
۳- ضخامت ورقهای پیوستگی نباید از 50*6۵ ضخامت بال تیر یا ضخامت ورقهای پوششی
اتصال (ورقهای روسری و زیرسری) در اتصالات گیرداری که در امتداد موردنظر فقط به
یک وجه ستون متصل هستند و از 7346 ضخامت بال ضخیمتر تیرها یا ضخامت ورق
مشش
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ضخیمتر پوششی اتصال (ورقهای روسری و زیرسری) در اتصالات گیرداری که در امتداد
موردنظر به هر دو وجه ستون متصل هستند. کمتر در نظر گرفته شود.
۴- جوش ورقهای پیوستگی به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد.
درصورتیکه ضخامت ورق پیوستگی کوچکتر یا مساوی 20 میلیمتر باشد. استفاده از
جوش گوشهٌ دوطرفه نیز مجاز است. در صورت استفاده از جوش گوشهٌ دوطرفه. در هر
طرف بعد آن نباید از 0.75 ضخامت ورق پیوستگی کوچکتر در نظر گرفته شود.
۵- جوش ورقهای پیوستگی به جان ستون یا ورقهای تقویتی جان (ورق مضاعف) باید از نوع
جوش شیاری یا جوش گوشهٌ دوطرفه باشد. در صورت استفاده از جوش گوشهٌ دوطرفه.
مقاومت موردنیاز این جوشها میتواند برابر مقاومت برشی موجود ورق پیوستگی در
تماس با جان ستون یا ورق مضاعف در نظر گرفته شود.
۶- نسبت پهنا به ضخامت در ورقهای پیوستگی با یک لبهٌ مقید. نظیر ورقهای پیوستگی
ستونهای 11 شکل, نباید از (روا,ر)/0.56./5 و در ورقهای پیوستگی با دو لب مقید.
نظیر ورقهای پیوستگی ستونهای با مقطع قوطی شکل, نباید از (۳ر1.49,/57)۳
بزرگتر باشد.
۱-۳-۳-۳ وصلههٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/ ,زور م]۸ رگ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (ء11و0)/(م بر ز2) کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
دنس الا < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده ستون
2 < مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
بوک نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
< برابر 1.0 در روش 18۳10 و برابر 1.5 در روش ۸570
ارتفاع خالص ستون (فاصله خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهءای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی) نباید از و0:
6:/0ر۳,ر/ کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
رو < تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
- ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۱۲-۳-۳-۳-۹۰ وصلههٌ تیرها
وصلهٌ تیرها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم تیرها باید با استفاده از
جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم تیرها میتواند از نوع جوشی یا پیجی باشد.
در این نوع قابهای خمشی مقاومتهای موردنیاز وصلههٌ تیرها باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
الف) مقاومت خمشی موردنیاز
مقاومت خمشی موردنیاز وصلهٌ تیرها باید براساس لنگر خمشی بهدستآمده از پیکره آزاد شکل
۱-۳-۳-۳-۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۳-۲-۲-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال مقاومت
خمشی موردنیاز نباید از و0/ م۸ کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
- لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده تیر
6 - برابر 1.0 در روش 1۳1 و برابر 1.5 در روش ۸51
ب) مقاومت برشی موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز وصلهٌ تیرها باید براساس نیروی برشی بهدستآمده از نمودار پیکره آزاد
شکل ۱-۳-۳-۳-۱۰ در محل وصله و با رعایت الزام بند ۵-۴-۲-۳-۱۰-ب تعیین شود. درهرحال
این مقاومت برشی موردنیاز نباید از و0/ 0.6۳۸ * 0.75 کمتر در نظر گرفته شود.
پ) مقاومت محوری موردنیاز
مقاومت محوری موردنیاز وصلهٌ تیرها (در صورت وجود) باید براساس تحلیل سازه در برابر ترکیبات
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۳-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی خریپابی ویزه )٩1۸11(
قاب خمشی خرپایی ویژه (57۸/1۳) به قابی اطلاق میشود که در آن به جای تیر از خربا استفاده
شده باشد. این قاب در برابر نیروی جانبی زلزله باید بتواند در بخش ویژهای از خرپا تغییرشکلهای
فرا ارتجاعی قابلملاحظهای را تحمل کند. سایر بخشهای خرپا و ستونها باید عمدتاً ارتجاعی باقی
مانده و قادر به تحمل تلاشهایی که با توجه به ظرفیت تسلیم کامل بخش ویژه و با در نظر گرفتن
سختشوندگی کرنش در آنها ایجاد میشود. باشند (شکل ۱-۴-۲-۲-۱۰).
> 84
7/۸/77 777777
| الاستیک | غیرالاستیک | الاستیک
اس
شکل ۱-۴-۳-۳-۱۰: سازوکار تسلیم در بخش ویر خریا و رفتار ارتجاعی در سابر بخشهای خریا
و ستون قاب
۱۴-۳-۳۰ الزامات عمومی
الف) طول دهانهٌ خریا در این قابها نباید از 20 متر و ارتفاع کلی آنها از 1.8 متر بیشتر باشد.
ب) هر خرپای واقع در بین دو ستون این سیستم باید دارای بخش ویژهای در نیمه میانی طول آن
هر چشمهٌ خرپا در این بخش نباید از 1.5 بزرگتر و از 0.67 کوچکتر باشد.
پ) در بخش ویزهٌ خرپاء چشمهها باید از نوع ویراندل یا ضربدری باشند. همچنین در چشمههای
مختلف این بخش, ترکیب این دو نوع پیکربندی یا استفاده از انواع دیگر پیکربندی مجاز نیست.
۳۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ت) اعضای قطری استفادهشده در پیکربندی ضربدری باید تسمههای نوردشده با مقطع یکسان
بوده و در محل عبور از روی هم به یکدیگر متصل شده باشند. مقاومت موردنیاز این اتصال باید
اعضای قطری این بخش از خرپا مجاز نیست. تحت اثر ترکیبات بارگذاری تقلی ناشی از بارهای
مرده و زنده (با ضرایب بار مربوطه)» مقاومت موردنیاز محوری اعضای قطری بخش ویژهٌ خرپا
نباید از وه/ 0.037۸ بزرگتر باشد که در آن مقدار و برابر 1.0 در روش 118۳17 و برابر
5 در روش (۸51 است.
ث) در بخش ویرهٌ خرپاء مقاطع یالهای بالایی و پایینی باید یکسان باشند. همچنین وصلهٌ یالهای
بالایی و پایینی در محدوده بخش ویزهٌ خرپا بهعلاوهٌ نصف طول چشمههای مجاور این بخش
۲-۴-۳-۰ الزامات تحلیل
در تحلیل و طراحی این گونه سیستمهای باربر جانبی لرزهای, الزامات تکمیلی زیر باید رعایت شود:
الف) بخش ویژه خرپا
مقاومت برشی موردنیاز بخش ویرّهٌ خرپا باید با استفاده از ترکیبات بارگذاری متعارف محاسبه شود.
مقاومت برشی موجود این بخش براساس ضوابط بند ۶-۴-۳-۳-۱۰ محاسبه میشود.
ب) سابر بخشهای سیستم
مقاومت موردنیاز اعضا و اتصالات سایر بخشهای سیستم (شامل ستونها) باید براساس تعادل
بارهای ثقلی (با ضرایب بار مربوطه) که با اثر زلزلهُ افقی محدود به ظرفیت مورد انتظار برش قائم
وسط دهانه بخش ویژهٌ خرپا (0۱[) ترکیب میشوند. تعیین شود. ظرفیت مورد انتظار برش قائم
وسط دهانه بخش ویر خریا براساس ضوابط بند ۷-۴-۲-۲-۱۰ محاسبه میشود.
۳-۴-۳-۰ اعضا
الف) اجزای مقطع ستونها باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به ضخامت
برابر 2۸,۵ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند. استفاده از ستونهای با مقطع متشکل از
۳۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
ب) در بخش ویژه اجزای مقاطع یالها و اعضای قائم خرپا باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت
حداکثر نسبت پهنا به ضخامت برابر ۸,۵ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند. در این بخش
همجنین نسبت عرض به ضخامت اعضای قطری با تسمههای نوردشده نباید از 2.5 بیشتر باشد.
پ) در بخش ویر خریاء در صورت استفاده از مقاطع ساختهشده از چند نیمرخ برای یالهاء فاصلهٌ
اتصالدهندههای اجزاء (فاصله لقمهها) نباید از (ر۳ر)/,0.047 بیشتر باشد. بو شعاع
ژیراسیون حداقل هر یک از اجزای متصلشونده است.
ت) در دو آنتهای یالهای بخش ویژهٌ خرپاء طولی معادل دو برابر عمق یال از هر طرف اتصال عضو
قائم به یال بهعنوان ناحیهٌ حفاظتشده در نظر گرفته میشود که باید در آنها ضوابط بند
۱۷-۲-۳۰ رعایت گردد. همچنین تمام طول اعضای قائم و قطری بخش ویژه خرپا نیز ناحیهٌ
حفاظتشده محسوب میشوند.
۴-۴-۳-۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای خمشی خرپایی ویژه. جوشهای زیرء بحرانی لرزهای محسوب میشوند و در مورد آنها
باید ضوابط بند ۶-۱-۲-۲-۱۰-ب رعایت شود:
الف) جوشهای شیاری در محل وصلههٌ ستونها
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون
استثناء: درصورتی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته در
پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
۵-۴-۳-۳ الزامات مهار جانبی
مهارهای جانبی باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
الف) در دو انتهای بخش ویژهٌ خرپا هر دو بال یالهای بالایی و پایینی باید در مقابل تغییرمکان
جانبی مهار شود. مقاومت موردنیاز این مهارها باید برابر مقدار زیر در نظر گرفته شود:
(۱-۴-۳-۳-۱۰) م۳ ,0.066 > بل
در رابطهٌ فوق, ۸ مساحت بال یال خریا است.
۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) در محل اتصال یالهای بالایی و پایینی خرپاء ستونهای این سیستم باید در مقابل حرکت
جانبی مهار شوند. مقاومت موردنیاز این مهار باید برابر مقدار زیر در نظر گرفته شود:
۳ < 00۰0 / 64 )۲-۴-۳-۲-۱۰(
در رابطهٌ فوق. میر"] مقاومت فشاری اسمی یال خرپا در دو انتها است.
ت) در تأمین حداقل سختی موردنیاز مهار جانبی خرپاهاء مقاومت موردنیاز خرپا باید برابر مقدار زیر
(۳-۴-۳-۳-۱۰) ,4 رسک
۳-۰- ۶-۴-۳ مقاومت برشی موجود بخش ویر خرپا
مقاومت برشی موجود بخش ویرهٌ خرپا برابر 0٩/۸ در روش (1۳1 و برابر ٩0/50 در روش ۸517
است که در آن 0 برابر 0.90 و 5۵ برابر 1.67 بوده و ٩7, مقاومت برش قائم اسمی بخش وی خرپا
است که باید برابر مجموع مقادیر زیر در نظر گرفته شود:
الف) مقاومت برشی اسمی یالهای خرپا براساس ظرفیت خمشی آنها که میتوان مقدار آن را برابر
م42 در نظر گرفت.
ب) مقاومت برشی اسمی متناظر با مقاومت کششی اسمی و 0.5 مقاومت فشاری اسمی اعضای
قطری (در صورت وجود) که مقدار آن را میتوان برابر 81710(ء,۳,۲۳0.
3۳) در نظر گرفت.
تبصره: در بخش ویرهٌ خرپاء مقاومت برشی موردنیاز یالهای بالا و پایین نباید از 2596۵ مقاومت
برشی موردنیاز این بخش کمتر در نظر گرفته شود. همچنین در بخش ویرْهٌ خرپاء مقاومت کششی
موجود اعضای قطری که برابر م0۳ در روش 11۳10 و :32/52 در روش (۸51 بوده و در آن 0۲ برابر
40 برایر 1.67 و ,۳ برایر پر است. نباید کمتر از 2.2 برابر مقاومت کششی موردنیاز این
اعضا تحت اثر ترکیبات بارگذاری متعارف باشد.
۷-۳-۳-۰ مقاومت برشی مورد انتظار بخش ویرهٌ خرپا
مقاومت برشی مورد انتظار قائم بخش ویرهٌ خرپا در وسط آن از رابطهٌ زیر محاسبه میشود:
(۳-۳-۳-۲-۱۰) 0 ,0.32 )۸ + 0.036 + 1 ولا
۳۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
در رابطه ۴-۴-۳-۳-۱۰:
8[ مدول الاستیسیتهٌ فولاد
آ- ممان اینرسی مقطع یال در بخش ویزهٌ خریا
[- طول دهانه خرپا
وا - طول بخش ویزه خرپا
مرالا - مقاومت خمشی اسمی مقطع یال در بخش ویزه خرپا
0 - مقاومت فشاری اسمی مقطع عضو قطری در بخش ویر خرپا
1- مقاومت کششی اسمی مقطع عضو قطری در بخش ویره خریا
زاویه عضو قطری با افق در بخش ویر خرپا
بو < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد
۶ - برابر 1.0 در روش 1810و برابر 1.5 در روش ۸57
۸-۴-۳-۳ اتصال اعضای قطری در بخش ویژه خرپا
در بخش وی خریاء مقاومت موردنیاز اتصالات انتهایی اعضای قطری نباید از و و رگ کمتر
۹-۴-۳-۳-۰ وصلهٌ ستونها
در قابهای حمشی خرپایی ویزه. وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳۲-۰ را تأمین نمایند. در
این نوع قابهای خمشی. الزامات تکمیلی وصلهٌ ستونها باید مشابه این الزامات در قابهای خمشی
ویژه در نظر گرفته شود.
۳۱۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۳-۳-۰ الزامات لرزهای سیستم کنسولی فولادی ویزه (563)
نیروی جانبی زلزله تغییرشکلهای فرا ارتجلعی محدودی در اثر خمش در پای ستونها ایجاد شود.
در طراحی اعضا و اتصالات این نوع سیستم علاوه بر الزامات متعارف فصلهای ۱-۱۰ و ۲-۱۰ و نیز
الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۲-۱۰ الزامات تکمیلی این بخش نیز باید رعایت شود.
۱-۵-۳-۳ الزامات تحلیل
در تحلیل این نوع سیستم باربر جانبی لرزهای رعایت ضابطههٌ اضافی, الزامی نیست.
۲-۵-۳-۳ محدود یت ستونها
ستونهای این سیستم سازهای باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) اجزای مقاطع ستونها باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به ضخامت
برابر ویر مطابق مقادیر جدول ۱-۳-۱۰ باشند.
ب) در پای ستون در طولی به اندازه دو برابر بزرگترین بعد مقطع. ایجاد هرگونه تغییر در ابعاد و
ضخامت اجزای مقطع مجاز نیست. این طول از ستون بهعنوان ناحیهٌ حفاظتشده محسوب
میگردد و ضوابط بند ۱۷-۲-۳-۱۰ باید در آن رعایت شود.
۳-۵-۳-۳-۰ مقاومت ستونها
در این نوع سیستم باربر جانبی. کلیهُ ستونها باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
الف) مقطع ستون علاوه بر ترکیبات بارگذاری متعارف. باید برای ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ
تشدیدیافته نیز طراحی شود.
ب) در ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته. نسبت مقاومت محوری موردنیاز ستون (+7) به
مقاومت تسلیم محوری موجود ستون (ء,۳) نباید از 0.15 بیشتر باشد که در آن:
۳ - مقاومت محوری موردنیاز ستون متناسب با روش طراحی موردنظر
مر - مقاومت تسلیم محوری موجود ستون مطابق رابطهٌ وم /رر تچ لم<مر/
و۸ - سطح مقطع ستون
۳۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۵-۳-۳ مهار جانبی ستونها
در ارتباط با مهار جانبی ستونهاء الزامات زیر باید تأمین شوند:
الف) کلیهُ ستونها باید در انتها و در صورت لزوم در طول خود دارای مهار جانبی باشند بهطوری که
این مهارهای جانبی بتوانند از تغییرمکان جانبی هر دو بال ستون یا از پیچش کل مقطع به
نحو موْئری جلوگیری نمایند تا از این طریق در تعیین مقاومت خمشی اسمی ستون (م۸)
ب) مهارهای جانبی ستونها باید مطابق بند ۱-۸-۲-۳-۱۰ الزامات مهارهای جانبی در قابهای
پ) در ستونهای با مقطع لا شکل دارای دو محور تقارن. فاصلهٌ مهارهای جانبی نباید از مقدار زیر
)۱-۵-۲-۲-۱۰(
ترا [۸۱
076 - 12 > مررما
رو بر [ ۸4/7
که در آن:
۱ - لنگر در محل مهار جانبی
]2 -< لنگر در تکیهگاه
,و - شعاع زیراسیون مقطع ستون حول محور ضعیف
بو < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد
5 - مدول الاستیسینه فولاد
< تنش تسلیم مشخصه فولاد
تبصره ۱: در رابطه ۱-۵-۳-۲-۱۰ نسبت 31۱/82 باید برای انحنای ساده مثبت و برای انحنای
تبصره ۲: درصورتیکه خمش حول محور ضعیف ستون باشد. در طول و انتهای ستون تعبیه
مهار جانبی الزامی نیست.
۳۱۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
تبصره ۳: در ستونهای با مقاطع 1 شکل, درصورتی که طول ستون کوچکتر یا مساوی نصف
مقدار بهدستآمده از رابطهٌ ۱-۵-۳-۳-۱۰ باشد. در انتهای ستون تعبیهٌ مهار جانبی
ت در ستونهای قوطی شکل نوردشده (1155) ۰ جعبهای ساخته شده از درق؛ فاصلهٌ مهارهای
جانبی نباید از مقدار زیر بیشتر باشد:
(۲-۵-۳-۳-۱۰) ره چم ((ش):. 17 1
و > روج [/ ۳۹۸ ی
که در آن:
ما - فاصلهٌ مهارهای جانبی
,۸ < لنگر در محل مهار جانبی
۸ - لنگر در تکیهگاه
ر( - شعاع ژیراسیون مقطع ستون حول محور ضعیف
۳ - مدول الاستیسیتهٌ فولاد
تبصره ۵ در رابطههٌ ۰- ۲-۵-۲-۳ نسبت د/ را باید برای انحنای ساده مثبت و برای انحنای
تبصره ۳ در مقاطع قوطی شکل نوردشده (1155) ۰ جعبهای ساخته شده از ورق؛ درصورتی که
مقطع بهصورت مربع شکل باشد. در طول و انتهای ستون» تعبیهٌ مهار جانبی الزامی
تبصرهٌ ۳: در مقاطع دایرهایشکل, در طول و انتهای ستون» تعبیهٌ مهار جانبی الزامی نیست.
تبصرهٌ ۴: در مقاطع قوطی شکل نوردشده (1155) و جعبهای ساخته شده از ورق» درصورتی که
طول ستون کوچکتر یا مساوی نصف مقدار بهدستآمده از رابطهٌ ۲-۵-۳-۳-۱۰ باشد.
در انتهای ستون» تعبیهُ مهار جانبی الزامی نیست.
خر
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۵-۵-۳-۳ جوشهای بحرانی لرزهای
در این نوع سیستم سازهای, جوشهای زیرء بحرانی لرزهای محسوب میشوند و در مورد آنها باید
ضوابط بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب رعایت شوند:
الف) جوشهای شیاری در محل وصلههٌ ستونها
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون
۶-۵-۳-۳ کفستونها
در این نوع سیستم سازهءای کفستونها باید الزامات بند ۱۴-۲-۳-۱۰ را تأمین نماید. همجنین در
تکیهگاه ستونهاء کلیهٌ عناصر مقاوم در مقابل وازگونی (از قبیل کفستون, شالوده پداستال و ...)
باید در برابر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته طراحی و جزئیاتبندی شوند.
۷-۵-۳-۳-۰ وصله ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. اگر وصلههٌ ستونها غیرمستقیم باشد. باید الزامات زیر نیز
الف) مقاومتهای موجود وصله نباید از مقاومتهای موردنیاز ستون تحت اثر ترکیبات بارگذاری
شامل زلزله تشدیدیافته کمتر باشد.
ب) مقاومت محوری موجود هر جزء وصله نباید از و0:
2:/0 ور کمتر در نظر گرفته شود. که در
آن:
و[ < تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
بوک نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
< ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
- برابر 1.0 در روش 18۳10 و برابر 1.5 در روش ۸5
۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده و دبوارهای برشی فولادی
۱-۴-۳-۰ الزامات لرزهایی قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای معمولی (02-81)
۱-۱-۴-۳-۰ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای معمولی (0237) به قابهایی گفته میشوند که از آنها انتظار
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی محدودی, بدون کاهش قابلملاحظه در مقاومت اعضا و اتصالات آنهاء
تحت اثر زلزلهٌ طرح میرود. پیکربندی مهاربندهای مجاز در این نوع قابها شامل مهاربندهای
قطری» ضربدری, مهاربندهای به شکل ۷ یا ۸ و مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه میشوند.
همچنین تعبیهٌ سوراخهای متوالی در جان تیرهای دهانههای مهاربندیشده با هر نوع مهاربندی
(قطری, ضربدری»۷ یا ۸ و چند ردیفی) مجاز نیست. در صورت لزوم به تعبیهٌ سوراخ در جان تیر
اطراف آن باید به نحوی تقویت گردد که مقاومتهای موجود در مقطع سوراخدار از مقاومتهای
موجود مقطع کامل تیر کوچکتر نباشد. در شکل ۱-۱-۴-۲-۱۰ چند نمونه از پیکربندی این نوع
مهاربندها نشان داده شده است.
1 ۱ ۱! ۱ ۱ ۱
۳۳۳۳
چندردبغی قطری صربدری مهاربند ۸ مهاربند ۷ مهاربند ۸و ۷ ترکیبی
شکل 1-۱-۴-۳-۱۰: چند نمونه مجاز از پیکربندی مهاربندهای همگرا
۲-۱-۴-۳-۰ مبانی طراحی
در طراحی اعضا و اتصالات قابهای دارای دهانههای مهاربندی علاوه بر الزامات متعارف فصلهای
۱-۰ و ۲-۱۰ و نیز الزامات لرزهای بخش ۲-۲-۱۰ باید الزامات لرزهای این بخش نیز رعایت شود.
در این گونه قابهای مهاربندیشده. خروجازمرکزیت کمتر از عمق تیر مجاز است مشروط بر اینکه
۳۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
در طراحی اعضا لنگرهای ناشی از خروجازمرکزیت. براساس ترکیبات بارگذاری زلزلهٌ تشدیدیافته
(م۵؟) در نظر گرفته شوند.
تبصره: در قابهای مهاربندیشده همگرای معمولی» طراحی مهاربندهای قطری و ضربدری
بهصورت کششی تنها مجاز است.
۳-۱-۴۳۵۰ الزامات تحلیل
در تحلیل این نوع قابهای مهاربندیشده (بهغیراز تیرهای دهانههای مهاربندیشده با مهاربندهای
به شکل ۷ یا ۸ و تیرهای تراز طبقات و ستونهای دهانههای مهاربندی در قابهای مهاربندیشده
چند ردیفی) رعایت ضابطهٌ اضافی, الزامی نیست.
۴۱-۴-۳۰ الزامات سیستم
۱۴-۱-۴۳۵۰ مهاربندهای به شکل ۷ با ۸
قابهای مهاربندیشده همگرای معمولی با مهاربندهای از نوع ۷ یا ۸ باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) تیرهای دهانههای مهاربندیشده باید در حدفاصل بین دو ستون پیوسته باشند.
ب) تیرهای دهانههای مهاربندیشده و اتصالات آنها به ستون باید قادر به تحمل نیروهای قائم
حاصل از ترکیبات بارگذاری تقلی بدون حضور مهاربندها باشند.
پ) تیرهای دهانههای مهاربندیشده و اتصالات آنها به سنون باید قادر به تحمل نیروهای
نامتعادل ناشی از زلزله در ترکیب با بارهای تقلی باشند. برای منظور کردن اثر توزیع نامتعادل
نیروهای مهاربندهای کششی و فشاری ناشی از زلزله مقاومتهای موردنیاز تیرهای دهانههای
مهاربندیشده باید با در نظر گرفتن تعادل استاتیکی بارهای تقلی (با ضرایب بار در حضور
زلزله) که با آثار لرزهای (با ضرایب بار مربوطه) ترکیب میشوند. تعیین شوند. آثار لرزهای» در
مهاربند کششی باید برابر کمترین دو مقدار 0۰ /وشرلیگل و نیروی کششی ناشی از ترکیبات
بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته (ئلَم۵؟) و در مهاربند فشاری برابر ۳0/05 0.3 در نظر گرفته
شود که در آن, ,2 مقاومت فشاری اسمی مهاربند فشاری و مقدار یه برابر 1.0 در 11۳10 و برابر
5 در ۸57 است.
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۹۰ الزامات طراحی لرزهای
ت) تیرهای دهانههای مهاربندیشده باید دارای مهار جانبی کافی برای جلوگیری از کمانش
جانبی- پیجشی باشند. برای این منظور در محل اتصال مهاربندها به تیر تعبیهٌ مهار جانبی
الزامی است. مگر آنکه تیر دارای مقاومت خارج از صفحه و سختی کافی برای تأمین یایداری در
بین دو انتهای مهارشده. باشد.
۲-۴-۱-۴-۳-۰ مهاربندهای به شکل ۲[
در این نوع قابهای مهاربندیشده استفاده از مهاربندهای به شکل ۴[ مجاز نیست.
۳-۴-۱-۴-۳-۹۰ مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه (۸17-06737)
در شکل ۲-۱-۴-۳-۱۰ چند نمونهُ متداول از قابهای مهاربندیشده با مهاربندهای چند ردیفی در
یک یا چند طبقه نشان داده شده است. قابهای مهاربندیشده همگرای معمولی با مهاربندهای
چند ردیفی در یک طبقه باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) در هر یک از ردیفهای مهاربندی, مهاربندها باید بهصورت یک جفت کششی- فشاری (قرینه
نسبت به محور مرکزی مجموعهٌ مهاربندها) مورد استفاده قرار گیرند.
ب) در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی باید عضو افقی (مهار افقی) وجود داشته باشد.
پ) در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی, ستونها باید در برابر پیجش مهار شوند.
ت) مقاومت موردنیاز اتصال اعضای مهاربندی باید براساس کوچکترین مقدار از بین ترکیبات
بارگذاری شامل 1.5 برابر زلزله تشدیدیافته (۳م1.562) و به0/وش,ر بل تعیین شود. مقدار به
برایر 1.0 در 13۳70 و برلبر 1.5 در ۸57 است
ث) مقاومت محوری موردنیاز اعضای افقی در تراز ردیفها باید براساس ترکیبات بارگذاری شامل
5 برابر زلزلهٌ تشدیدیافته (6[م1.55۸) تعیین شود. در مهاربندهای ضربدری و با رفتار کششی-
فشاری این نیروها باید در غیاب مهاربندهای فشاری در نظر گرفته شوند.
ج) مقاومت محوری موردنیاز ستونهای نظیر دهانههای مهاربندی باید براساس ترکیبات بارگذاری
شامل 1.5 برابر زلزله تشدیدیافته (۳م1.552) تعیین شود.
۳۲۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۱ ۱ ۱
زک سپس مدا سس سقف اص سقف سس اآجمهم
مد هار افقی
مهاربند چند ردیفی از نوع ۸ مهاربند دو ردیغفی ضربدری مهاربند چند ردیغفی ضربدری
تیر باند
مهاربند چند ردیغفی ضربدری مهاربند چند ردیفی دو دهانه مهاربند چند ردیفی از نوع ۷
سقف ۱ 0 / سقف سقف
مهاربند چند ردبفی همراه با ستونهای تقلی مهاربند چند ردبفی دو طبقه مهاربند چند ردیفی هرمی
شکل ۲-۱-۴-۳-۱۰: چند نمونه متداول از پیکربندی مهاربندهای چند ردیفی در یک با چند طبقه
باید آ ثار مرتبه دوم و نیر آثار ناشی از نواقص هندسی اولیه لحاظ شود. برای این منظور بهعنوان
یک حداقل باید در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی در امتداد عمود بر صفحههٌ مهاربندی یک
۳۲۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
بار جانبی فرضی به میزان 0.006 برابر موْلْهُ قائم نیروی فشاری مهاربند در گره موردنظر اعمال
ج) درصورتی که مهاربندها بهصورت ۷ یا ۸ نباشند و بهصورت کششی تنها طراحی شده باشند.
آنگاه در صورت تأمین شرایط زیر رعایت الزامات بندهای (ت)» (ث) و (ج) در فوق الزامی
وان بود:
۱- نسبت لاغری اعضای مهاربندی بزرگتر یا مساوی 200 باشد.
۲- ستونهای دهانههای مهاربندیشده براساس ترکیبات بارگذاری ثقّلی و اثر نیروی زلزله برابر
6/ پشرلیا[ در مهاربندهای کششی طراحی شده باشند.
که در آن:
وش <- سطح مقطع کلی عضو مهاربند
- برایر 1.0 در 737720 و برلیر 1.5 در ۸57
تبصره: در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی, نیروی جانبی نامتعادل نباید کمتر از 57۵ بزرگترین
موْلِمْهٌ افقی مهاربندهای بالا و پایین این ترازها در نظر گرفته شود.
۵-۱-۴-۳ الزامات اعضا
۱-۵-۱-۴-۳-۰ الزامات عمومی
مقاطع اعضای مهاربندی باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت نسبت پهنا به ضخامت برابر ما۸
مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
تبصره: در قابهای مهاربندیشده همگرای معمولی و با رفتار کششی تنها و با نسبت لاغری
بزرگتر از 200 هیچگونه محدودیتی برای نسبت پهنا به ضخامت اجزای مقاطع مهاربندی
وجود ندارد.
۲-۵-۱-۴-۳-۰ محدودیت نسبت لاغری اعضای مهاربندی
مقدار نسبت لاغری (1[/7آ) مهاربندهای از نوع ۷ یا ۸ نباید از ترا اراد بزرگتر باشد.
شوش
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۵-۱-۴-۳-۴۰ تیرها و اتصالات آنها به ستونها
مقاومتهای موردنیاز تیرهای واقع در دهانههای مهاربندیشده و اتصالات آنها به ستون باید
براساس ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته (۳م2؟) تعیین شوند.
۶-۱۴-۳۰ اتصالات اعضای مهار بندی
اتصالات اعضا در قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای معمولی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) در مهاربندهای چند ردیفی مقاومت موردنیاز اتصال اعضای مهاربندی باید براساس ترکیبات
بارگذاری شامل 1.5 برابر زلزله تشدیدیافته (م1.552) تعیین شود.
ب) در سایر مهاربندهاء مقاومت موردنیاز اتصال اعضای مهاربندی باید براساس ترکیبات بارگذاری
شامل زلزله تشدیدیافته (4,۳؟) اتعیین شود. در اینگونه مهاربندها مقاومت موردنیاز اتصال
اعضای مهاربندی لازم نیست از مقادیر زیر بزرگتر در نظر گرفته شود:
۱- مه /یشر #۳ در مهاربندهای کششی, که در آن مقدار یه برابر 1.0 در 11۳10 و برابر 1.5
در (۸51 است.
۲- کمترین مقدار از بین پ0/وش, با و ب0/پمشمی1.1۳ در مهاربندهای فشاری, که در آن
مقدار مه برابر 1.0 در 8۳1[ و برابر 1.5 در (۸51 بوده و میا تنش فشاری مورد انتظار
ناشی از کمانش, مطابق ضوابط بخش ۴-۲-۱۰ است با این شرط که در آن بهجای ,۳ از
پویل استفاده میشود.
۳- در صورت استفاده از سوراخهای بزرگشده» برابر با نیروی محوری حاصل از ترکیبات
بارگذاری متعارف
۷-۱-۴۳۵۰ وصلهٌ ستونها
وصله ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. درصورتیکه وصله ستونها از نوع
مستقیم باشند.ء در این صورت جوش وصلهها باید از نوع شیاری با نفوذ کامل باشد. مقاومت خمشی
موردنیاز وصلههای غیرمستقیم باید حداقل برابر و0/,رزور م۸1 و مقاومت برشی موردنیاز آنها باید
حداقل برابر عآ1/(و8](/0 (2) باشد. که در آن:
۳۲۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
دنس ما - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهٌ ستون
,2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
۰ - ارتفاع خالص ستون (فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقّههٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای, فاصلههٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
6 - برابر 1.0 در 13770 و برابر 1.5 در ۸5٩
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی) نباید از و2:/0:,ر۳ کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
و < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ستون
0 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۲ - ضحامت جرء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۲۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۴-۳-۰ الزامات لرزهایی قابهایی مهاربندیشده همگرای وبزه (56031)
۱-۲-۴-۳-۰ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه (538۳) به قابهایی گفته میشوند که در آنها از مهاربندها
انتظار میرود تحت اثر بار جانبی زلزلهٌ طرح تغییرشکلهای فرا ارتجاعی قابلملاحظهای تحمل
کنند و در آنها کاهش مقاومت چندانی رخ ندهد. رفتار فرا ارتجاعی موردنظر ممکن است به مرحله
بعد از کمانش مهاربند توسعه یابد. ازاینرو پیکربندی و طراحی مهاربندها و اتصالات آن باید چنان
باشد که از عهده این تغییرشکلها برآیند. پیکربندی مهاربندهای مجاز در این نوع قابها شامل
مهاربندهای قطری, ضربدری. مهاربندهای به شکل ۷ یا ۸ و مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه
میباشند. همجنین تعبیهٌ سوراخهای متوالی در جان تیرهای دهانههای مهاربندیشده با هر نوع
مهاربندی (قطری, ضربدری, ۷ یا ۸) مجاز نیست. در صورت لزوم به تعبیه سوراخ در جان تیر,
اطراف آن باید به نحوی تقویت گردد که مقاومتهای موجود در مقطع سوراخدار از مقاومتهای
موجود مقطع کامل تیر کمتر نباشد.
۲۲-۴-۳۰ مبانی طراحی
در طراحی اعضا و اتصالات قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه علاوه بر الزامات متعارف فصلهای
۰ و ۲-۱۰ و نیز الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۳-۱۰ باید الزامات لرزهای این بخش نیز
رعایت شود. در اینگونه مهاربندها خروجازمرکزیت کمتر از عمق تیر مجاز است مشروط بر اینکه
برآیند نیروهای اعضا و اتصالات در طراحی لحاظ شوند و منبع مورد انتظار ظرفیت تغییرشکل غیر
الاستیک تغییر نکند.
۲-۲-۴-۳ الزامات تحلیل
در قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه مقاومتهای موردنیاز تیرهاء ستونها و اتصالات آنها باید
براساس نیروی زلزله محدود به ظرفیت (۱ء۳) تعیین شوند. برای این منظور این مقاومتهای موردنیاز
نباید از نیروهای ناشی از تحلیلهای زیر کوچکتر در نظر گرفته شوند:
الف) تحلیلی که در آن فرض میشود نیروی مهاربندیهای کششی برابر و0/ ۵۸یا و نیروی
مهاربندیهای فشاری برابر و0/ شم 1.14۳ است.
۳۲۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) تحلیلی که در آن فرض میشود نیروی مهاربندیهای کششی برابر و0/ م۳7۷۸ و نیروی
مهاربندیهای فشاری برایر وه/وشمی 0.31.147 است.
که در آن:
کل < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد اعضای مهاربندی
,ول < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد اعضای مهاربندی
۸ - سطح مقطع کلی عضو مهاربندی
م۳[ < تنش فشاری مورد انتظار ناشی از کمانش مطابق ضوابط بخش ۴-۲-۱۰ با این شرط که در
آن بهجای ۳۷ از 3,۳ استفاده شده باشد.
5 - برابر 1.0 در روش 1۳10و برابر 1.5 در روش ۸570
تبصره ۱: برای انجام تحلیلهای فوق میتوان ابتدا حرکت جانبی قاب را مقید نمود. سپس اعضای
مهاربندی را.از مدل تحلیلی حذف نموده و در اتصال دو انتهای آنها مطابق بندهای
(الف) و (ب) فوق» نیروی نظیر آنها به مدل تحلیلی اعمال کرد و پسازآن در حضور
بارهای تقلی با ضرایب بار مربوطه, سازه مورد تحلیل و طراحی قرار گیرد.
تبصره ۲: در مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه این تحلیل باید دربرگیرنده تسلیم و کمانش
مهاربندها بهصورت پیشرونده از ردیفهای ضعیف به قوی باشد.
۴۲-۴-۳۰ الزامات سیستم
۱۴-۲-۴۳۵۰ توزیع نیروی جانبی
در هر طبقه و در امتداد هر محورء مهاربندها باید طوری در نظر گرفته شوند که در هر راستای
بارگذاری حداقل 30 درصد و حداکثر 70 درصد نیروی جانبی سهم آن محور در کشش تحمل شود.
مگر آنکه مهاربندهای فشاری دارای مقاومتی بیشتر از آنجه تحلیل سازه برای ترکیبات بار شامل
زلزلهٌ تشدیدیافته نشان میدهد. باشند. منظور از محور مهاربندی در این بند»ء یک یا چند محور
مهاربندیشده مستقیم موازی است که به فاصلهای کمتر از 10 درصد بُعد ساختمان در پلان؛ در
در مواقعی که در ایک محور مهاربندی» مهاربندهای قطری در یک دهانه نباشند. مقاومتهای
موردنیاز دیافراگم» جمعکنندهها و اجزای تشکیلدهندهٌ سیستم کف باید طوری در نظر گرفته شوند
۳۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
که مطابق الزامات بند: ۳-۲-۴-۳-۱۰ نیروهای ناشی از رفتار فرا کمانشی مهاربندها بتوانند بین
دهانههای مهاربندیشده منتقل شوند. مقاومتهای موردنیاز جمعکننده لازم نیست از مقاومت
موردنیاز بهدستآمده از تحلیل شامل نیروی زلزلهٌ تشدیدیافته (نلمد؟) که در آن کلیه مهاربندهای
فشاری از مدل حذف شدهاند. بزرگتر در نظر گرفته شود. همجنین مقاومت موردنیاز جمعکنندهها
نباید از مقدار بهدستآمده از ترکیبات بارگذاری متعارف کمتر در نظر گرفته شود.
۲۴-۲-۴۳۵۰ مهاربندهای به شکل ۷ با ۸
قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه با مهاربندهای از نوع ۷ یا ۸ باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) تیرهای واقع در دهانههای مهاربندیشده باید در حدفاصل بین دو ستون پیوسته باشند.
ب) مقاطع تیرهای واقع در دهانههای: مهاربندیشده باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت نسبت
پهنا به ضخامت برابر ۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
پ) تیرهای دهانههای مهاربندیشده باید دارای مهار جانبی کافی برای جلوگیری از کمانش
جانبی-پیجشی باشند. برای این منظور در محل اتصال مهاربندها به تیر تعبیهٌ مهار جانبی
الزامی است. مگر آنکه تیر دارای مقاومت خارج از صفحه و سختی کافی برای تأمین پایداری در
بین دو انتهای مهارشده باشد.
۳-۴-۲-۴-۳-۰ مهاربندهای به شکل 7۲
در این نوع قابهای مهاربندیشده استفاده از مهاربندهای به شکل ۹ مجاز نیست.
در قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه طراحی مهاربندیها بهصورت کششی تنها مجاز نیست.
۵-۴-۲-۴-۳-۰ مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه (۸17-82737)
قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای ویژه با مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه باید دارای شرابط
الف) در هر یک از ردیفهای مهاربندی, مهاربندها باید بهصورت یک جفت کششی- فشاری (قرینه
نسبت به محور مرکزی دهانه مهاربندی) مورد استفاده قرار گیرند.
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) اعضای افقی واقع در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی باید عضو افقی وجود داشته باشد.
۲- اعضای افقی که توسط مهاربندهای به شکل ۷ یا ۸ قطع میشوند. باید الزامات بخش
۲-۴-۲-۴-۳-۰ را تأمین نمایند. درصورتیکه کمانش مهاربندها در خارج از صفحه قاب
باشد. در بررسی لزوم یا عدم لزوم به تأمین مهارهای جانبی در طول عضو افقی, لنگرهای
مهاربند از طریق رابطهٌ و0/م۸پ1.1 تعیین میشود که در آن م۸ برابر لنگر پلاستیک
مقطع عضو مهاربندی و مقدار مل برایر 1.0 در 114۳19 و برابر 1.5 در (۸51 است. ولی لازم
پ) ستونهای واقع در دهانههای مهاربندی باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی, ستونها باید در برابر پیجش مهار شوند.
۲-ستونها بای دارای:مقاومگموجود کافین در برایز نیروهای ناشی از کمانتش مهاریندها باشند,
برای تعیین این نیروهاء لنگر خمشی عضو مهاربندی باید برابر ی0/ ,]1.1۳1 که در آن ما۸
لنگر پلاستیک مقطع عضو مهاربندی نسبت به محور کمانش و مقدار و برابر 1.0 در (1۳1.[
و برابر 1.5 در (۸51 است. در نظر گرفته شود؛ ولی لازم نیست از مقاومت خمشی موجود
اتصال عضو مهاربندی نسبت به محور کمانش عضو مهاربندی بزرگتر در نظر گرفته شود.
۳- در کلیهٌ ترکیبات بارگذاری در طراحی ستونهایی که تحت اثر بار محوری فشاری قرار
دارندء باید آثار مرتبه دوم و نیز آثار ناشی از نواقص هندسی اولیه لحاظ شود. برای این
منظور بهعنوان یک حداقل باید در تراز هریک از ردیفهای مهاربندی و در خارج از صفحهه
مهاربندی یک بارجانبی فرضی به میزان 0.006 برابر موْلفْهٌ قائم نیروی فشاری مهاربند در
گره موردنظر اعمال شود. در کلیهٌ حالتها مقدار ضریب را (ضریب تشدید برای در نظر
گرفتن اثر ۳-۵) لازم نیست از 2 بزرگتر در نظر گرفته شود.
ت) در تراز هر یک از ردیفهای مهاربندی مقدار تغییرمکان جانبی نسبی ضمن رعایت الزامات
مبحث ششم مقررات ملی ساختمان, نباید از 276 ارتفاع ردیف مهاربندی بیشتر باشد.
۳۲۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۲-۴-۳-۰ الزامات اعضا
۱-۵-۲-۴-۳-۰ الزامات عمومی
مقاطع ستونهاء تیرها و اعضای مهاربندی باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت نسبت پهنا به
ضخامت برابر ۸,۵ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند. همجنین در مهاربندهای چندردیفی در
یک طبقه, مقاطع تیرهای واقع در تراز ردیفهای مهاربندی باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت
نسبت بهنا به ضخامت برابر و۸ مطابق مقادپر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
۲-۵-۲-۴-۳-۰ اعضای مهاربندی
در قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه اعضای مهاربندی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) مقدار نسبت لاغری (267/1) عضو مهاربندی نباید از 200 بزرگتر باشد.
ب) در مهاربندهای ساخته شده از دو یا چند نیمرخ, در طول عضو مهاربندی فاصلهٌ اتصالدهندهها
(بستها یا لقمهها) باید طوری باشد که نسبت لاغری حداقل (:2/7) اجزای تشکیلدهنده
مقطع مهاربندی از 0.4 نسبت لاغری تعیینکنندهٌ عضو ساختهشده بیشتر نباشد. که در آن:
۵ - فاصله مرکز تامر کز اتصالدهندهها (بستها یا لقمهها)
1 < شعاع ژیراسیون حداقل هر یک از نیمرخهای تشکیلدهنده مقطع عضو مهاربندی
مجموع مقاومتهای برشی موجود اتصالدهندهها در طول عضو باید مساوی یا بزرگتر از مقاومت
کششی موجود هر یک از تیمرخها باشد. در این محاسبه در مهاربندهای ۷ یا ۸ و قطری طول
عضو مهاربندی برابر طول کل مهاربند و در مهاربندهای ضربدری برابر نصف طول کل مهاربندی
در نظر گرفته میشود. فاصلههٌ اتصالدهندهها باید یکنواخت بوده و تعداد آنها در طول عضو
مهاربندی حداقل دو عدد باشد. اتصالدهندهها نباید در داخل یکچهارم طول خالص عضو
مهاربندی که در وسط مهاربند قرار میگیرد. باشد. اگر کمانش عضو مهاربندی طوری باشد که
موجب ایجاد برش در اتصالدهندهها نشود.ء در این صورت در طراحی اتصالدهندهها میتوان این
الزامات را نادیده گرفت.
پ) مقدار سطح مقطع خالص موْثر عضو مهاربندی نباید از سطح مقطع کلی آن کمتر باشد. در
موافعی که در عضو مهاربندی از قطعات تقویتی (ورق یا نیمرخ) استفاده میشود. الزامات زیر
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۲- اتصالات قطعات تقویتی به عضو مهاربندی باید دارای مقاومت موجود کافی برای توسعه
۲-۵-۲-۴-۳-۰ نواحی حفاظتشده
در قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه, مطابق شکل ۰۱-۲-۴-۳-۱۰ نواحی حفاظتشده که باید
الزامات بخش ۱۷-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. شامل موارد زیر است:
آلف) برای مهاربندها یکچهارم طول در قسمت میانی عضو و در دو انتها فاصلهای به طول عمق
مقطع عضو در صفحهٌ کمانش از بر اتصال عضو مهاربندی به سمت داخل عضو
ب) اجزای اتصال مهاربندها به تیرها و ستونها
تبصره: بهکارگیری اجزای موردنیاز طراحی (از قبیل بستهاء لقمههاء. ورقهای تقویتی و وسایل
اتصال آنها) در نواحی حفاظتشده با رعایت الزامات بخش ۱۷-۲-۳-۱۰ بلامانع است.
8 نواحی حفاظتشده 8 نواحی حفاظتشده
شکل ۱-۲-۴-۳-۱۰: نواحی حفاظتشده در مهاربندهای همگرای ویژه
۶-۲-۴-۰ اتصالات
۱۶-۲-۴۲۳۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای مهاربندیشدهه همگرای ویژه جوشهای زیر بهعنوان جوش بحرانی لرزهای محسوب
میشوند و باید الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را برآورده نمایند:
۳۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
الف) جوش شیاری در وصله ستونها
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون.
استثناء: درصورتی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته در
پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
پ) جوشهای اتصال تیر به ستون مطابق با شرایط الزامات بند ۲-۶-۲-۴-۳-۱۰-پ
۲-۶-۲-۴-۳-۰ اتصال تیر به ستون
در قابهای مهاربندیشده همگرای ویژه اگر اتصال ورق گاست (ورق اتصال) هم به تیر و هم به
ستون صورت گیرد. در این صورت اتصال تیر به ستون باید مطابق یکی از حالتهای زیر باشد:
الف) پیکربندی اتصال مطابق ضوابط بند ۲-۱-۹-۲-۱۰-الف بهصورت یک اتصال ساده (مفصلی)
باشد بهنحویکه حداقل 0.025 رادیان: قابلیت دوران داشته باشد. در شکل ۲-۲-۴-۲-۱۰
چند آنمونه از پیکربندیهای؛ متداول اتصال مفصلی تیر به سئون که این الزام قابلیت دوران را
تأمین مینمایند. نشان داده شده است
ب) پیکربندی اتصال بهصورت یک اتصال گیردار باشد و مقاومت خمشی موردنیاز اتصال که باید
همراه با مقاومتهای موردنیاز اتصال مهاربندها در نظر گرفته شود. حداقل برابر کوچکترین دو
مقدار زیر باشد:
۱- حداکثر مقاومت خمشی مورد انتظار تیر برابر و0/م81پ1.17 که در آن ما8 لنگر پلاستیک
مقطع تیرء بل برابر نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به اتنش تسلیم مشخصهٌ فولاد تیر و
مقدار به برابر 1.0 در 116۳10 و برابر 1.5 در ۸8 است.
۲- مجموع حداکثر مقاومت خمشی مورد انتظار ستونهای بالا و پایین اتصال برابر
06( ز1.1)2 که در آن 2 برابر اساس مقطع پلاستیک مقطع ستون» ,3 برابر نسبت
تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون و بل برابر تنش تسلیم
پ) اتصال تیر به ستون بهصورت یک اتصال صلب خمشی مطابق الزامات اتصالات گیردار در
قابهای خمشی معمولی طراحی شود.
۳۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
نبشی دوبل با ر ل ستون با مقطع ۲ شکل
اتصال تماما پیچی سم نیش دوبل
م
نبشی دوبل با اتصال جوشی
الف) اتصال مفصلی تماما پیچی به جان ستون ب) اتصال مفصلی جوشی -پیچی به بال ستون
ستون پچ
بااتصال / ۲ چ
9 ۱ مهاربند ۳
ً, جوش کار خانهای " ۱ ۱
تیه ۱ 2
زب ی .
ث - و ۰ 0 /۷
ه :". تیر 0 - : ۰
« لس
ه 5 ۹ ِ
۱ ری ورق انتهائی
پ) اتصال مفصلی تماما پیچی به بال ستون آت) اتصال مفصلی در فاصله دورتر از اتصال تیر به ستون
شکل ۲-۲-۴-۲-۱۰: پیکربندیهای قابل قبول اتصال مفصلی تیر به ستون در قابهای مهاربندیشده با
مهاربندهای همگرای ویژه
۲-۶-۲-۴-۳۰ اتصال اعضای مهاربندی
مقاومتهای موردنیاز کششی, فشاری و خمشی اتصال اعضای مهاربندی که باید بهطور مجزا در
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
الف) مقاومت کششی موردنیاز
مقاومت کششی موردنیاز اتصالات اعضای مهاربندی باید حداقل برابر و0/ 7,۸ در نظر گرفته
شود. که در آن:
وگل < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد اعضای مهاربندی
ر7 < تنش تسلیم مشخصه فولاد اعضای مهاربندی
۸ - سطح مقطع کلی عضو مهاربندی
- برایر 1.0 در روش 18۳10 و برایر 1.5 در روش ۸57
تبصره: در اتصالات پیجی مطابق الزامات عمومی در صورت استفاده از سوراخهای بزرگشده در
یک لایه از اجزا, اتصال باید از نوع لغزش بحرانی باشد و مقاومت موردنیاز نظیر حالت
حدی لغزش بحرانی لازم نیست از مفاومت موردنیاز بهدستآمده از ترکیبات مختلف
بارگذاری شامل نیروی زلزلهٌ تشدیدیافته (تلم۵؟) بزرگتر در نظر گرفته شود.
ب) مقاومت فشاری موردنیاز
مقاومت فشاری موردنیاز اتصالات اعضای مهاربندی باید حداقل برابر کوچکترین مقدار از بین
8۳,۸06 و وه/ شین 1.14۳ در نظر گرفته شود که در آن:
ریک - نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد اعضای مهاربندی
< تنش تسلیم مشخصه فولاد اعضای مهاربندی
وش - سطح مقطع کلی عضو مهاربندی
مر < تنش فشاری مورد انتظار ناشی از کمانش مطابق ضوابط بخش ۴-۲-۱۰ بااین شرط که در
آن بهجای ,۳ از ,#۳ استفاده شده باشد.
پ) مقاومت خمشی موردنیاز
اتصال اعضای مهاربندی باید دارای مقاومت خمشی موردنیاز حداقل برابر و0/م ]1.1۳ باشد که
در آن. م۸8 لنگر خمشی پلاستیک مقطع عضو مهاربندی حول محور کمانش بحرانی مقطع است.
در صورت حاکم بودن کمانش خارج از صفحه مهاربندی و تأمین شرایط مناسب سازگاری ورق
اتصال با کمانش خارج از صفحه. نظیر تأمین فاصله حداقل 21 مطابق شکل ۳-۲-۴-۳-۱۰ بین انتهای
مهاربند تا خط آزاد خمش. لزومی به در نظر گرفتن مقاومت خمشی موردنیاز نیست.
۳۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
| 075 ۱/۳ ٍ 3 5 نب ۳/] ۱
را 05 2 ۳ 5
شکل ۳-۲-۴-۳-۱۰ : سازگاری ورق اتصال (ورق گاست) با کمانش خارج از صفحه عضو مهاربندی
ت) ورق اتصال مهاربندی
برای کمانش خارج از صفحهٌ اعضای مهاربندی. جوشهای متصل به تیر و ستون ورق اتصال باید
دارای مقاومت برشی موجود حداقل برابر و0/ن[م1ر 0.68۳ باشند که در آن:
رگ - نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد ورق اتصال
بر < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ورق اتصال
ما - ضخامت ورق اتصال
[ - طول متصل به تیر ورق اتصال برای جوش متصل به تیر و طول متصل به ستون برای جوش
متصل به ستون ورق اتصال
- برایر 1.0 در روش 18۳1و برابر 1.5 در روش ۸57
تبصره: در صورت تأمین فاصله 21 (مطابق شکل ۳-۲-۴-۳-۱۰). بهجای استفاده از الزام فوق این
جوشها میتوانند براساس بزرگترین مقدار بهدستآمده از حالتهای زیر طراحی شوند:
۱- نیروهای ایجادشده در لبههای ورق اتصال ناشی از مقاومت فشاری موردنیاز اتصال عضو
مهاربندی (مطابق بند ب)
۲- نیروهای ایجادشده در لبههای ورق اتصال ناشی از 0.3 مقاومت فشاری موردنیاز اتصال
عضو مهاربندی در ترکیب با اثر مقاومت خمشی مورد انتظار ورق اتصال نسبت به محور
ضعیف آن در محل خط آزاد خمش
۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۲-۴-۳-۰ وصلههٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/ ررزو م۸ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (مآآیه)/( م۱ ) کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
م1 < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده ستون
ِا ,2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقههٌ موردنظر
* برابر 1.0 در روش 1۳۳1 و برابر 1.5 در روش ۸51
- ارتفاع خالص ستون (فاصله خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای. فاصلههٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقه موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی). نباید از و2:/0:ظ رو رها کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
:0 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
1 - ضخامت جرء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندی شدهٌ واگرا (1:337)
۱-۳-۴-۳-۰ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشده واگرا (۳8۳) قابهایی هستند که در آنها در دهانه مهاربندی یک انتهای
مهاربندها با فاصلهٌ نسبتاً کمی از یکدیگر روی محور طولی تیر یا با فاصلهٌ نسبتاً کمی از گره اتصال
تیر به ستون» به تیر متصل میشوند و موجب تشکیل تیر پیوند که تحت آثر برش و خمش قرار
میگیرد. میشود. به ناحیهای که بین نقاط تلاقی محورهای دو عضو قطری مهاربندی روی تیر
تشکیل میشود تیر پیوند میانی و به فاصلهای که بین نقطهٌ تلاقی محور عضو مهاربندی تا گره
اتصال تیر به ستون قرار دارد. تیر پیوند کناری گفته میشود. در این نوع قابها ظرفیت تغییرشکل
غیر الاستیک سیستم مهاربندی عمدتاً از طریق تسلیم برشی یا خمشی تیر پیوند تأمین میشود.
در این نوع قابهای مهاربندیشده تعبیهٌ سوراخ در جان تیرهای پیوند مجاز نیست. همچنین توصیه
میشود در جان تیر خارج از ناحیهٌ تیر پیوند سوراخی تعبیه نشود. در صورت لزوم به تعبیهٌ سوراح
در جان تیر خارج از ناحیهٌ تیر پیوند. اطراف آن باید به نحوی تقویت گردد که مقاومتهای موجود
(مقاومتهای طراحی در (۳1ل]آ و مقاومتهای مجاز در (۸81) در مقطع سوراخدار از مقاومتهای
موجود مقطع کامل تیر کمتر نباشد.
در شکل ۱-۲-۴-۲-۱۰ چند نمونه از قابهای مهاربندیشده واگرا و اجزای کلیدی تشکیل دهندخ
آن نشان داده شده است.
3 8 3 [6 ظ بج 8 ظ
0 »0
ط 38 _ یر
»0
ظ 8 ظ۵
»0
هر دور موه موم وحجرم وجمیر وم
۵ - تیر پیوند و 0 < تیر خارج از ناحیهٌ تیر پیوند
2 - عضو مهاربندی و [ < ستون
شکل ۱-۳-۴-۳-۱۰: چند نمونه متداول از قابهای مهاربندیشده واگرا
۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳-۴-۳ مبانی طراحی
در طراحی اعضا و اتصالات قابهای مهاربندیشده واگرا علاوه بر الزامات متعارف فصلهای ۱-۱۰ و
۰ و نیز الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۳-۱۰ باید الزامات لرزهای این بخش نیز رعایت شود.
در اینگونه مهاربندها خروجازمرکزیت کمتر از عمق تیر در اتصال مهاربند به تیر و در خارج از
ناحیهٌ تیر پیوند مجاز است. مشروط بر اینکه آثار این خروج از مرکزیت در طراحی اعضا و اتصالات
لحاظ شوند و این خروج از مرکزیت منبع مورد انتظار ظرفیت تغییرشکل فرا ارتجاعی سیستم را
۳-۳-۴-۳ الزامات تحلیل
در قابهای مهاربندیشده واگرا مقاومت موردنیاز اعضای مهاربندی و اتصالات آنهاء ستونها و
تیرهای خارج از ناحیهٌ تیر پیوند باید براساس نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت ((ء6) که در تیرهای
بیوند ایجاد میگردد. تعیین شوند. برای این منظور این مقاومتهای موردنیاز باید براساس تحلیلی
که تحت آثر بارهای تقلی (با ضرایبی که در حضور نیروی زلزله مورد استفاده قرار میگیرند) و اثرات
لرزهای که موجب ایجاد برشی برابر و1.2571۷,/0 در تیرهای پیوند با مقطع ] شکل و
46 در تیرهای پیوند با مقطع قوطیشکل و نیروهای نظیر آنها در دو انتهای تیر پیوند
میشود. با رغایت استثناهای زیرء تعیین شود؛ که در آن ,۷ مقاومت برشی اسمی تیر پیوند مطابق
ضوابط بخش ۲-۵-۲-۴-۳-۱۰-ب. رگا نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ
فولاد تیر پیوند و وه برابر 1.0 در 18۳10 و برابر 1.5 در ۸5 است.
استشناها:
(۱) در طراحی تیرهای خارج از ناحیهٌ تیر پیوند میتوان اثرات لرزهای ناشی از نیروی برشی و لنگر
خمشی مذکور را با ضریب 0.55 کاهش داد.
(۲) در تحلیل مذکور میتوان از لنگرهای خمشی ناشی از تغییرمکان جانبی نسبی طبقه صرفنظر
نمود. درصورتیکه ستون در فاصلههٌ بین دو انتهای خود تحت اثر نیروی جانبی قرار بگیرد. در
تعیین مقاومتهای موردنیاز مذکور باید آثار لنگر خمشی ناشی از این نیروی جانبی در نظر
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۴۳-۴-۳۰ الزامات سیستم
۱-۴-۳-۴-۳-۰ دوران تیر پیوند
دوران پلاستیک تیر پیوند نسبت به ناحیهٌ خارج از آن (م/)» نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد:
الف) 0.08 رادیان برای حالتی که طول تیر بیوند مساوی یا کمتر از م۷/م//1.68 باشد.
ب) 0.02 رادیان برای حالتی که طول تیر پیوند مساوی یا بزرگتر از م٩/م/2.61۸ باشد.
که در آن:
۶ - برش پلاستیک مقطع تیر پیوند
لا - لنگر پلاستیک مقطع تیر پیوند
تبصره ۱: در صورتی که مقدار طول تیر بیوند بین دو مقدار م٩ /م/1.6۸ و م۷٩/م/2.6۸ باشد. برای
تعیین مقدار محاز دوران پلاستیک تیر پیوند میتوان از درونیابی خطی استفاده نمود.
تبصره ۲: دوران پلاستیک تیر پیوند نسبت به ناحیهٌ خارج از آن (م/) باید براساس تغییرمکان
جانبی نسبی پلاستیک طبقه (م۵) محاسبه شود. به تغییرمکان جانبی نسبی غیرخطی
طبقه (/۸۱) منهای تغییرمکان جانبی نسبی الاستیک آن. تغییرمکان جانبی نسبی
پلاستیک طبقه گفته میشود. دوران پلاستیک تیر پیوند میتواند براساس روابط مندرج
در شکل ۲-۳-۴-۳-۱۰ تعیین شود.
۸ ۳ _ ۸ ۳ _
۵۰وی ج) 7 ۷۶ از (ج) ۶(
شکل ۲-۳-۴-۳-۱۰: دوران پلاستیک تیر پیوند نسبت به ناحیهٌ خارح از آن (م/)
۳۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۴-۳-۴-۳-۰ مهار جانبی تیر پیوند
در دو انتهای تیر پیوند میانی و انتهای منتهی به مهاربند تیر پیوند کناری با مقطع [ شکل در
بالهای فوقانی و تحتانی باید مهارهای جانبی تعبیه شود. مهارهای جانبی باید دارای مقاومت
موجود و سختی کافی مطابق ضوابطی که در بند ۲-۸-۲-۳-۱۰ برای مکانهای مورد انتظار مفصل
پلاستیک الزام شده است. باشند.
۵-۳-۴-۳ الزامات اعضا
۱-۵-۳-۴-۳-۰ الزامات عمومی
الف) مقاطع اعضای مهاربندی باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به
ضخامت برابر و۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
ب) مقاطع ستونهای نظیر دهانههای مهاربندی باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکتر
نسبت پهنا به ضخامت برابر ,۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
پ) تیر (یا تیرهای) خارج از ناحیهٌ تیر پیوند. اگر دارای مقطع متفاوت با مقطع تیر پیوند باشند.
باید دارای مقطع از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت بهنا به ضخامت برابر 1
مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
تبصره: اگر تیر خارج از ناحیه پیوند دارای مقطع یکسان با مقطع تیر پیوند باشد. در این صورت
مقاومتهای موجود آن باید برابر مقاومتهای مورد انتظارش در نظر گرفته شود.
بهعبارتدیگرء در تعیین مقاومتهای موجود تیر خارج از ناحیهٌ پیوند بهجای با میتوان از
و1 استفاده کرد که در آن. ,8 برابر نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم
مشخصهٌ فولاد تیر و ,۳ برابر تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد تیر است.
۲-۵-۳-۴-۳-۹۰ الزامات تیر پیوند
۱- مقطع تیر پیوند باید از نوع ] شکل (نوردشده یا ساخته شده از ورق) یا از نوع قوطیشکل
ساخته شده از ورق باشد. استفاده از مقاطع قوطیشکل نوردشده برای تیر پیوند مجاز نیست.
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲- تیرهای پیوند باید دارای مقطع از نوع فشرده لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به
ضخامت برابر ۸۵ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
استشثنا: برای تیرهای پیوند دارای مقطع آ شکل و با طول م1/م1.611 > 6 بالهای مقطع
میتوانند از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت حداکثر نسبت پهنا به ضخامت برابر و۸ مطابق
مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند. همچنین برای تیرهای پیوند دارای مقطع قوطیشکل و با
طول م۷/ ,1.681 > 6 جانهای مقطع میتوانند از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت حداکثر
نسبت پهنا به ضخامت برابر و۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱ باشند.
۳- جان (یا جانها) باید از یک ورق تک بدون هرگونه ورق مضاعف متصل به آن در نظر گرفته
شود و در آن نباید هیچگونه بازشویی ایجاد شود.
۴- در تیرهای پیوند ساختهشده از ورق, اتصال جان (یا جانها) به بال تیر باید از نوع جوش شیاری
۵- تیرهای پیوند با مقطع قوظیشکل ساختهشده از ورق باید دارای شرایط پا 0.67 < بر باشند
که در آن پا ممان اینرسی مقطع تیر پیوند حول محور مرکزی در امتداد جانهای مقطع و با
ب) مقاومت برشی اسمی تیر پیوند
مقاومت برشی موجود تیر پیوند [مقاومت برشی طراحی (.0.,۷) در (11۳1 و مقاومت برشی مجاز
(,52/(لا) در (۸51] باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس حالتهای حدی تسلیم
برشی در جان مقطع و تسلیم خمشی در دو انتهای تیر پیوند در مقطع کلی در نظر گرفته شود که
در آن..۳ ضریب کاهش نقاومت پرابر 0.9 م۶2 ضریب اطمینان برلیر 1.67 و ۰ مقاومت. برشی
اسمی تیر پیوند است که باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
۱- براساس تسلیم برشی در جان مقطع
(۱-۳-۴۳-۱) ۵ و۹۷
21
وا ها کار رن سا
۳۴۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
در روابط فوق:
(۲-۳-۴-۳-۱۰) 5 2 /.قبه 0.6۸
و
5 < 2 / ,یه / وه) 1 مهر0.6۲
(۴-۳-۴-۳-۱۰) 5 ,2 / ,هه ۳7
7 م۸
5 < ,2 /.ظبه (تت) بر |"
<- مقاومت محوری موردنیاز تیر پیوند براساس ترکیبات بارگذاری متعارف. درواقع منظور از ۲[
همان ,7 در طراحی به روش 71۳1 و ,2 در طراحی به روش (۸51 است.
,رل < مقاومت تسلیم محوری تیر پیوند برابر ور[
رش - مساحت جان مقطع تیر پیوند برابر ,,(1-21) برای مقاطع آ شکل (نوردشده یا ساخته شده
از ورق) و برابر م,(2))1-21 برای مقاطع قوطیشکل ساخته شده از ورق» که در آن 1۶ ضخامت
بال با ضخامت جان ول عمق کلی مقطع آ شکل است.
,ول < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد تیر پیوند
- اساس مقطع پلاستیک تیر پیوند
۶ <- طول تیر پیوند که برابر است با فاصلههٌ بین اتصال دو انتهای مهاربند در روی بال تیر یا فاصلهه
بین اتصال انتهای مهاربندی در روی بال تیر تا بر ستون
پ) طول ثیر پیوند
تیرهای بیوندی که دارای شرط 0.15 <,.3 /,۳یه هستند. باید محدودیت زیر را برآورده نمایند:
۱ ذرصورت ی که 0.5 کم باشد,
1.60
(۵-۳-۴-۳-۱۰) وکا
۷
16
(۶-۲-۴-۲-۱۰) (م150.3 .0 ش وت
0
در روابط فوق:
۳۴۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۹۰ الزامات طراحی لرزهای
۳,۳
(۷-۳-۴-۳-۱۰) اش ۱
7/۷
۶ - برش پلاستیک مقطع تیر پیوند مطابق رابطهٌ ۳-۳-۴-۳-۱۰
م۵ - لنگر پلاستیک مقطع تیر پیوند مطابق رابطهٌ ۴-۳-۴-۳-۱۰
- مقاومت برشی موردنیاز تیر پیوند براساس ترکیبات بارگذاری متعارف. درواقع منظور از ۷۲
همان ,۷ در طراحی به روش 13710 و ٩: در طراحی به روش (۸51 است.
و۷ - مقاومت تسلیم برشی تیر پیوند برابر 0.
6۳
- مساحت جان مقطع تیر بیوند برابر ,.ا(ع1-21) برای مقاطع ] شکل (نوردشده یا ساختهشده از
ورق) و برابر ,,(ع2)04-21 برای مقاطع قوطیشکل ساختهشده از ورق. که در آن 1 ضخامت
بال. بباً ضخامت جان و ٩ عمق کلی مقطع آ شکل است.
- مقاومت محوری موردنیاز تیر پیوند براساس ترکیبات بارگذاری متعارف. درواقع منظور از ,۳
همان ,2 در طراحی به روش 18710 و ,8 در طراحی به روش (۸51 است که براساس یک
مدل تحلیلی واقعی به دست میآید.
- مقاومت تسلیم محوری تیر پیوند برابر هر[
و < سطح مقطع کلی مقطع تیر پیوند
9 < تنش تسلیم مشخصه فولاد تیر پیوند
- طول تیر پیوند که برابر است با فاصلههٌ بین اتصال دو انتهای مهاربند در روی بال تیر یا فاصلهه
بین اتصال انتهای مهاربندی در روی بال تیر تا بر ستون
- برابر 1.0 در روش 18۳10 و برابر 1.5 در روش ۸57
تبصره: برای تیرهای پیوندی که دارای شرایط 0.15 >,8,/3ی0 هستند. هیچ محدودیتی برای
طول تیر بیوند وجود ندارد. لیکن به منظور تأمین الزامات بند ۱-۴-۳-۴-۳-۱۰ممکن است
به تیرهای پیوندی با طول کوتاه تر نیاز باشد.
ت) سخت کنندههای ثیر پیوند
تیرهای پیوند باید با سختکننده در محل اتصال انتهای مهاربند به تیر و نیز تعدادی سختکننده
میانی در طول تیر بیوند تقویت شوند. مشخصات این سختکنندهها باید براساس ضوابط بندهای
۳۴۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
ت-۱) سختکنندههای تیرهای پیوند با مقطع [ شکل
تیرهای بیوند باید با سختکننده در محل اتصال انتهای مهاربند به تیر تقویت شوند. این
سختکنندهها باید بهصورت یک جفت در دو طرف جان و در تمام ارتفاع آن تعبیه گردند. پهنای
1 5
هریک از این سختکنندهها نباید از (بیا- 0۶ و ضخامت آنها نباید از 0.75 یا 10 میلیمتر
(هرکدام بزرگتر باشد)» کمتر انتخاب شود که در آن. 0۶ پهنای بال تیر پیوند و .]1 ضخامت جان
در شرایط زیر تیر پیوند باید دارای سخت کنندههای میانی نیز باشد:
۱- در مواردی که طول تیر پیوند کوچکتر یا مساوی م٩/م1.6۸/1 باشد. در اینگونه موارد فاصلهٌ
سخت کنندههای میانی نباید بیشتر از 5/-,301 برای تیرهای پیوند با زاویه دوران 0.08 رادیان
و 4/5-ه521 برای تیرهای بیوند با زاویه دوران 0.02 رادیان در نظر گرفته شود. برای تعیین
فاصله سختکنندههای میانی در تیرهای بیوند با زاویه دوران بین دو مقدار 0.02 و 0.05
رادیان میتوان از درونیابی خطی استفاده نمود.
۲- در مواردی که طول تیر پیوند در محدوده م5۸/[1,/۷ > 2 کم ۷ /م[/62. 2 باشد. تعبیه یک سختکننده
میانی به فاصله 1.510۶ در هریک از دو انتهای تیر پیوند الزامی است. در مواردی که طول تیر
پیوند بزرگتر از م//م52/1 باشد. تعبیهٌ سختکنندههای میانی در طول تیر پیوند الزامی نیست.
۳۲- در مواردی که طول تیر پیوند در محدوده م۱/م[/2.6۸ > 62 کم ۷۷ /م1.62/1 باشد. تیر بیوند باید دارای
سخت کنندههای میانی باشد. در اینگونه موارد سخت کنندههای میانی باید الزامات هر دو شرط
(۱) و (۲) در فوق را تأمین نمایند.
۴- سختکنندههای موردنیاز برای شرایط (۱) تا (۳) در فوق. باید در تمام ارتفاع تیر بیوند تعبیه
شوند. این سختکنندهها در تیرهای با ارتفاع 650 میلیمتر و بیشتر باید بهصورت جفت و در دو
سمت جان تعبیه شوند. در تیرهای با ارتفاع کمتر از 650 میلیمتر میتوان این سختکنندهها
را بهصورت تکی و در یک سمت جان تیر پیوند تعبیه نمود. پهنای هریک از سختکنندههای
میانی نباید از ب.) -80۶< و ضخامت آنها نباید از بت یا 10 میلیمتر (هرکدام بزرگتر باشد)»
۳۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
چنانچه اتصال سختکنندههای انتهایی و میانی به جان و بالهای تیر پیوند از طریق جوش گوشه
برگرار گردد. در این صورت مقاومت موردنیاز اتنصال سخت کنندهها به جان تیر بیوند باید حداقل
1 5
برابر با 0 /,۳,۸ + در نظر گرفته شود که در آن بر تنش تسلیم مشخصه فولاد سخت کنندههاء ,و
سختکنندههای میانی در تمام ارتفاع تیر
پیوند و در هر دو سمت جان برای تیرهای
با ارتفاع مساوی یا بزرگتر از ۶۳۵ میلیمتر
سخت کنندههای انتهائی در نمام ارتفاع
تیر پیوند و در هر دو سمت جان
|[ نا 1 1 را
سخت کنندههای میانی در تمام ارتفاع تیر الف) 6 > 3
پیوند و در هر دو سمت جان برای تیرهای -م
با ارتفاع مساوی یا بزرگتر از ۶۳۵ میلیمتر
سخت کنندههای انتهائی در تمام ارتفاع ۳
تیر پیوند و در هر دو سمت جان : ۱
ب) ۵ <2
شکل ۳-۳-۴-۲-۱۰: تیر پیوند با مقطع 1 شکل و سخت کنندههای موردنیاز
۳۴۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ت-۲) سختکنندههای تیرهای پیوند با مقطع قوطیشکل
تیرهای پیوند با مقطع قوطیشکل باید با سختکننده در محل اتصال انتهای مهاربندی به تیر
تفویت شوند. این سختکنندهها باید,ادر.یک سمت هر یک از جانها و در تمام ارتفاع. آن تعبیه
گردند و اتصال آنها به هریک از جانها از داخل یا خارج مقطع قوطیشکل مجاز است. پهنای
هریگ از این سختکنندهها نباید از 0/2 و ضعامت آنها نبایه از 0:75 با 12 میلیمتر (جهرکدام
بزرگتر باشد)» کمتر انتخاب شود که در آن» 0 پهنای داخلی بال مقطع تیر پیوند و .1 ضخامت
هریک از جانهای مقطع تیر پیوند است.
در شرایط زیر تیر پیوند با مقطع قوطیشکل باید دارای سخت کنندههای میانی نیز باشد:
۱- در مواردی که طول تیر پیوند. کوچکتر یا مساوی م۹ /م/1.6۸ بوده و جانها دارای نسبت ارتفاع
به ضخامت (م]/2 بزرگتر یا مساوی بوبر0.67,/8/8 باشند. در اینگونه موارد فاصلهٌ
سختکنندههای میانی نباید بیشتر از [4-21) + -,201] در نظر گرفته شود.
۲- در مواردی که طول تیر پیوند کوچکتر یا مساوی م۹/م1.6۸/1 بوده و جانها دارای نسبت ارتفاع
به ضخامت (,]/40. کوچکتر از ,7/۴ 0.67,/85 باشند. تعبیهٌ سختکنندههای میانی در طول
تیر پیوند الزامی نیست.
۲- در مواردی که طول تیر پیوند بزرگتر از م۹۷/م1.6۸1 باشد. تعبیهه سختکنندههای میانی در
طول تیر پیوند الزامی نیست.
سختکنندههای میانی باید در تمام ارتفاع جان تیر پیوند تعبیه شوند و اتصال آنها به هریک از
جانها از داخل یا خارج مقطع قوطیشکل مجاز است. اتصال: سختکنندههای انتهایی و میانی
داخلی به بالهای مقطع قوطیشکل الزامی نبوده و باید از طریق جوش به جانهای مقطع تیر پیوند
انجام شود ولی اتصال سختکنندههای انتهایی و میانی خارجی به بالهای مقطع قوطیشکل الزامی
است. اگر اتصال سختکنندههای انتهایی و میانی به جان تیر پیوند از طریق جوش گوشه برقرار
گردد. دراین صورت مقاومت موردنیاز اتصال هر یک از سختکنندهها به جان تیر پیوند باید حداقل
برابر و۸,/05 در نظر گرفته شود. همچنین اگر اتصال سختکنندههای انتهایی و میانی خارجی
به بالهای مقطع قوطیشکل از طریق جوش گوشه برقرار گردد. در این صورت مقاومت موردنیاز
اتصال هر یک از سختکنندههای خارجی به هرایک از بالهای تیر پیوند باید حداقل برابر
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۹۰ الزامات طراحی لرزهای
1 8
2/06 در نظر گرفته شود که در آن. را تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد سختکنندههاء ,۸
سطح مقطع عرضی هریک از سخت کنندهها و 0۰ برابر 10 در ۳۳1] و برابر 1.5 در (۸51 است.
۲-۵-۳-۴-۳-۰ نواحی حفانلتشده
میشود و باید الزامات بند ۱۷-۲-۳-۱۰ را تأمین نماید.
۶-۳-۴-۳-۰ اتصالات
۱۶-۳-۴۳۹۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای مهاربندیشدهه واگرا جوشهای زیر بهعنوان جوش بحرانی لرزهای محسوب میشوند و
باید الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را برآورده نمایند:
الف) جوش شیاری در وصلههای ستون
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون.
استثناء: درصور تی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در
پای ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزله
تشدیدیافته در پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی
لرزهای محسوب نشوند.
پ) جوشهای اتصال تیر به ستون که الزامات بخش ۲-۶-۳-۴-۳-۱۰ بند (پ) را تأمین میکنند.
ت) جوشهای اتصال بالها و جان تیر پیوند به ستون برای تیرهای پیوند متصل به ستون
ثُ) جوشهای اتصال جان تیر پیوند ساخته شده از ورق به بالها
۲-۶-۳-۴ اتصالات تیرهای خارج از ناحیهٌ پیوند به ستون
در قابهای مهاربندیشده واگرا اگر اتصال ورق گاست (ورق اتصال) هم به تیر و هم به ستون
صورت گیرد. در این صورت اتصال تیر به ستون باید مطابق یکی از حالتهای زیر باشد:
۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
الف) پیکربندی اتصال مطایق ضوابط پره * ۲-9297-1 بهصورت یک اتصال ساده (مفصلی) باشه
بهنحوی که حداقل 0.025 رادیان قابلیت دوران داشته باشد.
ب) پیکربندی اتصال بهصورت یک اتصال گیردار باشد و مقاومت خمشی موردنیاز اتصال که باید
همرله با مقاومتهای نموردتیاز اتصال مهاریندها در تظر گرفته شود حداقل برآیر کوچکترین
دو مقدار زیر باشد:
۱- حداکثر مقاومت خمشی مورد انتظار تیر برابر 2ه/,]3پ1.17 است. که در آن پل برابر لنگر
پلاستیک مقطع تیرء بِک[ برابر نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد
تیر و مقدار 0۰ برابر 1.0 در 13770 و برابر 1.5 در ۸510 است.
۲- مجموع حداکثر مقاومت خمشی مورد انتظار استونهای بالا و پایین اتصال برابر
۳2/06 1.1)2 است که در آن 7 برابر اساس مقطع پلاستیک مقطع ستون» ,8 برابر
نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد ستون, ,۲ برابر تنش تسلیم
مشخصههٌ فولاد ستون و مقدار ول برابر 1.0 در ۳1لا و برابر 1.5 در (۸51 است.
پا اتضال, تیر به ستون ابهصورت یک اتصال صلب آخمشی؛ مطابق الزامات: اتصالات: گیردار در
قابهای خمشی معمولی طراحی شود.
۳-۶-۳-۴-۳۰ اتصال اعضای مهاربندی
در قابهای مهاربندیشده واگرا اتصالات اعضای مهاربندی باید دارای شرایط زیر باشند:
۱- درصورتی که تیر پیوند به ستون متصل نباشد. اتصالات اعضای مهاربندی میتوانند بهصورت
بفصلی با یردان طرایی شون
۲- درصورتی که تیر پیوند به ستون متصل باشد.» اتصالات اعضای مهاربندی باید بهصورت صلب
(گیردار کامل) طراحی شوند.
در هر دو حالت فوق مقاومتهای موردنیاز اتصالات اعضای مهاربندی میتواند براساس بزرگترین
مقدار از بین نیروهای حاصل از ترکیبات بارگذاری متعارف و نیروهای حاصل از الزامات بند
۳-۳-۴-۰ در نظر گرفته شود. اگر اتصال اعضای مهاربندی از نیع پیچی و ابا سوراخهای
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ الزامات طراحی لرزهای
بزرگشده باشد. در این صورت مقاومت موردنیاز مربوط به حالت حدی لغزش بحرانی نباید از
نیروهای ناشی از ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته (:40۳؟) کمتر در نظر گرفته شود.
۳-۰ ۴-۶-۳-۴ اتصالات تیرهای پیوند به ستون
اتصالات تیرهای پیوند به ستون باید دارای شرایط زیر باشند:
ب) اتصالات تیرهای پیوند به ستون باید مطابق الزامات بند ۱-۴-۳-۴-۳-۱۰ توانایی دوران
غیرالاستیک تیر پیوند را بدون کاهش مقاومت دارا باشند.
پ) مقاومت برشی موردنیاز اتصال تیر پیوند به ستون باید حداقل برابر و۷,/0,پ8 باشد که در آن.
۹1 مقاومت برشی اسمی تیر پیوند مطابق الزامات بند ۰- ۵-۳-۴-۳ ۲ب رد نسبت تنش
تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد تیر بیوند و وال برابر 1.0 در ۳۳1[ و برابر
5 در ۸51 است.
ت) مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر پیوند به ستون باید برابر کوچکترین دو مقدار ۸10/02 و
و در نظر گرفته شود که در آن م۸ لنگر پلاستیک مقطع تیر بیوند. ۵ مقاومت برشی
۷-۳-۴-۳ وصلهٌ ستون
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/ زو م۸1 و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از 110یه)/(۱۰ 2( کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
ونم مگ < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده ستون
ما 2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
و * برابر 1.0 در روش 18۳1 و برابر 1.5 در روش (۸51
۳۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
7 < ارتفاع خالص ستون (فاصله خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای: فاصلههٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی) نباید از و0 / )طبر رگا کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
,وکا نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
:0 پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
< ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
- برایر 1.0 در روش 1710و برایر 1.5 در روش ۸57
۳۳۳۳۳۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۴-۴-۳-۰ الزامات لرزهای مهاربندهای کمانش تاب (87373)
۱-۴-۴-۳ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشده با مهاربندهای کمانش تاب (1373۳) به قابهایی گفته میشوند که از آنها
انتظار تغییرشکلهای فراارتجاعی قابلملاحظهای از طریق تسلیم هستهٌ فولادی در کشش و فشار
تحت آثر نیروی جانبی ناشی از زلزلهٌ طرح میرود. این نوع قابها متشکل از اعضای مهاربندی
کمانشتاب هستند که بهصورت همگرا مورد استفاده قرار میگیرند. در این نوع قابها. فقط
پیکربندیهای قطری و به شکل ۷ یا ۸ مجاز هستند.
در شکل ۱-۴-۴-۲-۱۰ اجزای تشکیلدهندهٌ یک نمونه مهاربند کمانشتاب نشان داده شده است.
هستهٌ فولادی مهاربند کمانشتاب از سه بخش جاریشونده. انتقالی و متصلشونده تشکیل میشود.
مهاربندهایی میتوانند بهعنوان مهاربند کمانشتاب در نظر گرفته شوند که مطابق الزامات بخش
۹-۳-۰ مورد آزمایش قرار گرفته و صحت عملکرد آنها تأیید شده باشد.
<< از سا << 7 ۱۱
۱ زر ۵ ۱ 17
۱ 727۳
بخش خجاریشویده
بش برخس انتقالی بخش اننقلی . آخش
بلان
ورف
ملات ملاب
1 وله ال لوله
۰ ۰
۰ ۱ 4ب ۱ 4
نسمه ۱ ورف ورف
مقطع )-) مخقطح را -ا مقطح 1.-۱.
شکل ۱-۴-۴-۳-۱۰: نمونهای از اجزای یک مهاربند کمانش تاب
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲-۴-۴-۳ مبانی طراحی
در طراحی اعضا و اتصالات قابهای مهاربندیشده کمانشتاب, علاوه بر الزامات متعارف فصلهای ۱-۱۰ و
۲-۰ و نیز الزامات لرزهای عمومی بخش ۲-۳-۱۰ باید الزامات لرزهای این بخش نیز رعایت شود. در
اینگونه مهاربندها خروجاز مر کزیت کمتر از عمق تیر مجاز است مشروط بر اینکه برآیند نیروهای اعضا و
طراحی, آزمایش و جزئیاتبندی عضو مهاربندی باید به نحوی انجام پذیرد که تغییرشکلهای مورد
انتظار را تأمین نماید. تغییرشکلهای مورد انتظار بیشترین مقدار بهدستآمده از بین تغییرمکان
جانبی نسبی طبقه معادل 2 درصد ارتفاع طبقه و دو برابر تغییرمکان جانبی نسبی غیرخطی
محاسبهشده برای طبقه (24(۸) است که تغییرشکل مهاربند تحت اثر بارهای نقلی (در صورت
وجود) باید به مقدار فوق اضافه گردد. این تغییرشکل باید از طریق مجموع تغییرشکلهای الاستیک
و غیر الاستیک عضو مهاربند تأمین گردد.
۱-۲-۴-۴-۳-۰ مقاومت اصلاحشدهٌ مهار بند
مقاومت اصلاحشده مهاربند کمانشتاب باید بر مبنای الزامات این بخش تعیین شود. مطابق این
ضوابط. بخشهای انتقالی و متصلشونده عضو مهاربندی باید قادر به تحمل نیروهای متناظر با
مقاومت اصلاحشده مهاربند باشند. مقاومت اصلاحشده مهاربند در فشار برابر یرنه و مقاومت
اصلاحشده مهاربند در کشش برایر میر۵72,7 است که در آن:
- ضریب اصلاح مقاومت فشاری
مور- مقاومت جاری شدن محوری بخش جاریشونده هستهٌ فولادی مهاربند
تبصره: درصورتی که مورا براساس تنش تسلیم آزمایش کشش استاندارد بر روی فولاد هسته
مهاربند تعیین شده باشد. نیازی به اعمال ضریب برگ نیست.
۲-۲-۴-۴-۳۰ ضرایب اصلاحی 8 و 20
ضریب اصلاح مقاومت فشاری باید براساس نسبت حداکثر نیروی فشاری به حداکثر نیروی
کششی نمونه آزمایششده. مطابق نتایج آزمون تأیید مهاربندهای کمانشتاب معرفیشده در بخشش
۹-۳-۰ در تغییرشکلهای مورد انتظار مهاربند محاسبه شود. تغییرشکل مورد انتظار مهاربند باید
۳۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
براساس تغییرشکل نسبی طبقه که در بند ۲-۴-۴-۲-۱۰ مشخص شده در نظر گرفته شود. برای
تعیین مقدار8 باید حداقل دو آزمون انجام شود و بزرگترین مقدار بهدستآمده از این دو آزمون
بهعنوان مقدار ضریب اصلاحی در نظر گرفته شود. مقدار تم درهرحال نباید کوچکتر از 1.0 در نظر
ضریب اصلاح سختشوندگی کرنش (60) باید براساس نسبت مقاومت کششی حداکثر نمونهه
آزمایششده مطابق آزمون تأیید مهاربندهای کمانشتاب معرفیشده در بخش ۹-۲-۱۰ در
تغییرشکلهای مورد انتظار به مقاومت تسلیم اندازه گیریشدهٌ نمونهٌ آزمایشی (ءور) محاسبه شود.
برای تعیین مقدار 2 باید حداقل دو آزمون انجام شود و بزرگترین مقدار بهدستآمده از این دو
آزمون بهعنوان مقدار ضریب اصلاحی در نظر گرفته شود. درصورتی که فولاد هستهٌ مرکزی نمونه
آزمایششده با مهاربند اصلی سازگار نباشد. ضریب اصلاحی (6 باید براساس آزمایش کششی
استاندارد بر روی مصالح هستهٌ مهاربند در نظر گرفته شود.
۳-۴-۴۳۷۰ الزامات تحلیل
مقاومت موردنیاز ستونهاء تیرها و اتصالات مهاربندهای کمانشتاب. باید براساس نیروی زلزله
محدود به ظرفیت هستهٌ مهاربند (150) تعیین شود.
تبصره: برای انجام این تحلیل میتوان ابتدا حرکت جانبی قاب را مقید نمود»؛ سپس اعضای مهاربندی
را از مدل تحلیلی حذف نموده و در اتصال دو انتهای آنها مقاومتهای اصلاحشده این
اعضا که بر ضریب و۷ تقسیم شدهاند. را به مدل تحلیلی اعمال کرد و پسازآن در حضور
بارهای ثقّلی (با ضرایب بار مربوطه)» سازه را مورد تحلیل و طراحی قرار داد. مقدار و برابر
0 در 18۳0و برابر 1.5 در ۸5٩10 است.
۴-۴-۴-۰ الزامات سیستم
۱-۴-۴۴۳۰ مهاربندهای ۷ با ۸
قابهای مهاربندیشده با مهاربندهای کمانشتاب و از نوع ۷ یا ۸ باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) تیرهای واقع: در دهانههای مهاربندیشده بای در حدفاصضل ستونها پیوسته باشند.
----شششششششش <<
-------- صفحهٔ بعد --------
ب( مقاطع تیرهای واقع در دهانههای مهاربندیشده باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت نسبت
بهنا به ضخامت برابر سر۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۳-۱۰ باشند.
پ( مقاومت موردنیاز تیرهای دهانههای مهاربندیشده و اتصالات و اعضای نگهدارنده آنها باید
برآساش آلزامات بند, :۳-۴۴-۲۱ تعیین شود
ت) تیرهای دهانههای مهاربندیشده باید دارای مهار جانبی کافی برای جلوگیری از کمانش
جانبی- پیچشی باشند. برای این منظور در محل اتصال مهاربندها به تیر تعبیهٌ مهار جانبی
تأمین پایداری در بین دو انتهای مهارشده, باشد.
۲-۴-۴۴۳۰ مهاربندهای به شکل +[
در قابهای مهاربندیشدهٌ کمانشتاب. استفاده از مهاربندهای به شکل چا[ مجاز نیست.
۳-۰- ۴-۴-۴-۳ توزیع نیروی جانبی
» معرفیشده در بند ۱-۲-۴-۴-۳-۱۰ از 1.3 بیشتر باشد. مهاربندهای آن طبقه باید به شکلی
پیکربندی شوند که در هر راستای بارگذاری حداقل 30 درصد و حداکثر 70 درصد نیروی جانبی
سهم آن محورء توسط مهاربندهای کششی تحمل شود؛ مگر آن که در آن طبقه مهاربندهای فشاری
دارای مقاومت موجودی بیش از آنجه تحلیل سازه برای ترکیبات بارگذاری شامل زلزله تشدیدیافته
نشان میدهد. باشند. در این بند منظور از خط مهاربندی, یک یا چند محور مهاربندیشدهٌ مستقیم
موازی است که کمتر از 10 درصد بعد ساختمان در پلان» در جهت عمود بر محورها از یکدیگر
۵-۴-۴۳۵۰ اعضا
۱-۵-۴-۴-۳-۰ الزامات تیرها و ستونها
تیرها و ستونهای واقع در دهانههای مهاربندیشده باید از نوع فشردهٌ لرزهای با محدودیت نسبت
بهنا به ضخامت برابر و۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۳-۱۰ باشند.
۳۵۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲-۵-۴۴۳۰ الزامات عمومی اعضای مهاربندی
مهاربندهای کمانش تاب باید از هستهٌ فولادی و سیستم محدودکنندهٌ کمانش تشکیل شوند.
سیستم محدودکنندهٌ کمانش بخشی از عضو مهاربندی است که بهصورت غلاف در پیرامون هستهٌ
فولادی تعبیه میشود. همچنین این نوع مهاربندها باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- ورقهای مورد استفاده در هستهٌ فولادی درصورتی که دارای ضخامت 50 میلیمتر یا بیشتر
باشند. باید ضوابط حداقل طاقت شیاری مطابق بند ۵-۱-۲-۳-۱۰ را تأمین کنند.
۲- در هستهٌ فولادی, استفاده از وصله ممنوع است.
۲- سیستم محدودکنندهٌ کمانش نباید مشارکت موْتری در انتقال نیروی محوری داشته باشد.
برآورده شدن این الزام از طریق آزمونهای تیگ مطابق بخش ۹-۲-۱۰ مشحخص میشود.
تغییرشکلهای مورد انتظار جلوگیری نماید. برآورده شدن این الزام نیز از طریق آزمونهای
تأیید مطابق بخش ۹-۳-۱۰ مشخص:میشود.
۵-۴-۴-۳-۰- ۳ مقاومت محوری اعضای مهاربندی
الف) مقاومت محوری موردنیاز اعضای مهاربندی
مقاومت محوری موردنیاز اعضای مهاربندی باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف تعیین شود.
ب) مقاومت محوری موجود اعضای مهاربندی
مقاومت محوری موجود اعضای مهاربندی در طراحی به روش 6۳10[ در کشش و فشار برایر ءور ام
و در طراحی به روش (۸51 برابر 2ک/مبر/ بوده و به شرح زیر تعیین میشود:
۱ ۱-۳-۳-۳-۹) الا 9 ین
((۵57) 1.67*-د و (1۳10) 0.90<- 0(
در رابطه فوق:
وگ < سطلح مقطع بخش جاریشوندهٌ هستههٌ فولادی
استاندارد
۳۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۵-۴-۴-۳-۰ آزمایش انطباق اعضای مهاربندی
طراحی مهاربندها باید براساس آزمایشهای چرخهای ارزیابی کفایت مطابق روش و ضوابط پذیرش
بخش ۹-۲-۱۰ انجام پذیرد. ارزیابی» حداقل بر مبنای دو آزمایش چرخهای موفق انجام میشود که
یک آزمایش بر روی قاب مهاربندیشده. با رعایت دوران موردنیاز اتصال مهاربند مطابق ضوابط بخش
۹-۳-۰ و آزمایش دیگر بر روی مهاربند تنها یا باز بهصورت قاب مهاربندیشده مطابق بخش
۹-۳-۰ صورت میگیرد. نتایج مورد ارزیابی میتواند براساس یکی از دو روش زیر به دست آید:
الف) آزمایشهایی که در پژوهشهای معتبر انجام و گزارش شده یا بهصورت مدوّن بر روی
مهاربندهای پروژههای دیگری انجام و گزارش شدهاند.
ب) آزمایشهایی که بهطور خاص برای پروژه حاضر انجام میشوند.
تبصره : درونیابی یا برونیابی خطی نتایج آزمایش برای اندازههای مختلف اعضا باید براساس
الزامات بخش ۹-۳-۱۰ و قضاوتهای منطقی انجام شود. در این قضاوتها باید توزیع تنش
و مقادیر کرنشهای داخلی با نتایج آزمایش سازگار بوده و آثار نامطلوب تغییر خصوصیات
مصالح ملاحظه شده باشند.
۵-۵-۴-۴-۳-۰ نواحی حفاظتشده
نواحی حفاظتشده مهاربند کمانشتاب شامل هستهٌ فولادی مهاربند و اجزای اتصالدهنده و وسایل
اتصال آن به تیرها و ستونها است که باید الزامات بخش ۱۷-۲-۳-۱۰ را برآورده نماید.
۶-۴-۴-۳-۰ اتصالات اعضای واقع در دهانههای مهار بندیشده
۱-۶-۴-۴-۳-۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در این نوع قابهای مهاربندیشده. جوشهای زیرء بحرانی لرزهای تلقی میشوند و باید ضوابط
بخش ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را برآورده نمایند:
الف) جوش شیاری وصلهٌ ستونها
ب) جوش اتصال ستونها به کفستونها. درصورتی که بتوان نشان داد از تشکیل مفصل پلاستیک
در پای ستون یا نزدیک آن با توجه به شرایط ستون (مثلاً درگیر شدن آن با دیوارهای بتنی
حائل خاک در زیر زمین) ممانعت شده یا در پای ستون در حضور بار لرزهای تشدیدیافته
کشش خالص ایجاد نمیشود. میتوان این جوش را بحرانی لرزهای در نظر نگرفت.
ج) جوشهای اتصالات تیر به ستون که ضوابط بند ۲-۶-۴-۴-۳-۱۰-پ را برآورده میکنند.
۳۸۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲-۶-۴-۴-۳-۰ اتصالات تیر به ستون در دهانههای مهار بندیشده
در قابهای مهاربندیشده با مهاربندهای کمانشتاب. اگر ورق گاست (ورق اتصال مهاربند) هم به
تیر و هم به ستون متصل گردد. در این صورت اتصال تیر به ستون باید مطابق یکی از حالتهای
زیر باشد:
الف) بیکربندی اتصال مطابق ضوابط بند ۲-۱-۹-۲-۱۰ بهصورت یک اتصال ساده (مفصلی) باشد
بهنحوی که حداقل 0.025 رادیان قابلیت دوران داشته باشد.
ب) پیکربندی اتصال بهصورت یک اتصال گیردار باشد و مقاومت خمشی موردنیاز اتصال که باید
همراه با مقاومتهای موردنیاز اتصال مهاربندها در نظر گرفته شود. حداقل برابر کوچکترین دو
مقدار زیر باشد:
۱- حداکتر مقاومت خمشی مورد انتظار تیر برابر و0/م۸پ1.18 که در آن ما8 لنگر بلاستیک
مقطع تیرء بر برابر نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد تیر و
مقدار م0 برایر 1.0 در 18۳0 و برابر 1.5 در ۸50 است.
۲- مجموع حداکتر مقاومت خمشی مورد انتظار ستونهای بالا و پایین اتصال تیر به ستون برابر
۳,2(/06 ,8 :1.1)2 که در آن 2 برابر اساس مقطع پلاستیک مقطع ستون, ب۸آ برابر نسبت
تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون» ,۳ برابر تنش تسلیم مشخصه
فولاد ستون و مقدار م0 برابر 1.0 در 18۳7 و برایر 1.5 در ۸570 است.
پ) اتصال تیر به ستون بهصورت یک اتصال صلب خمشی مطابق الزامات اتصالات گیردار در قابهای
خمشی معمولی طراحی شود.
۲-۶-۴-۴-۳۰ اتصالات اعضای مهار بندی
الف) مقاومت موردنیاز
مقاومت موردنیاز اتصالات مهاربند در کشش و فشار باید برابر مقاومت اصلاحشده مهاربند تقسیم بر
در نظر گرفته شود که مقاومت اصلاحشده مهاربند مطابق بخش ۱-۲-۴-۴-۲-۱۰ محاسبه
میشود. درصورتی که برای پیچهای اتصال از سوراخهای بزرگشده استفاده شده باشد. مقاومت
موردنیاز نظیر حالت حدی لغزش پیچها میتواند برابر ,مور در نظر گرفته شود.
۳۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) الزامات ورق اتصال
درصورتی که در آزمایش مهاربندهای کمانشتاب در محل اتصال عضو مهاربندی از مهار جانبی
عرضی استفاده شده باشد. در طراحی و جزئیاتبندی ورق اتصال باید نیروی مهار عرضی که از
آزمایش به دست میآید. در نظر گرفته شود. تأمین این الزام میتواند از طریق تعبیه سختکننده یا
مهار عرضی صورت گیرد.
۴-۶-۴-۴-۳-۰ وصله ستونها
وصلههٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیجی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/ «زور ]۸ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (مآیه)/( م۱ 2( کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
دنسر ما - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهُ ستون
ِا 2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
56 - برایر 1.0 در روش 1۳10 و برابر 1.5 در روش ۸57
- ارتفاع خالص ستون (فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقَهٌ موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی)» نباید از و0:
2:/0 بر کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
رو نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
,و < تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
0 - پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
< ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۵۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۴-۳-۰ الزامات لرزهای دبوارهای برشی فولادی ویزه (5۳511)
این بخش به الزامات دیوارهای برشی فولادی ویژه (5۳51۷7) می پردازد. دیوار برشی فولادی ویژه از
ورقهای فولادی نازک سختنشده (صفحهٌ دیوار) که به اجزای مرزی قائم ۰ اففشی پیرامون حود
(تیرها و ستونها) متصل می گردند. تشکیل میشود. مطابق شکل ۱-۵-۳۴-۲-۱۰. ککلیهٌ اجزای مرزی
افقی (تیرهای بالا و پایین صفحات دیوار) با اتصالات گیردار که قادر به تحمل لنگر پلاستیک اجزای
مرزی افقی هستند. باید به اجزای مرزی قائم (ستونهای دو کنار صفحهٌ دیوار) متصل شوند.
نرازم ٩ شش
لس )۵ جرء مرری فانْم
تراز ۲ ۱ ۵ را 1
مفحهٌ ۲ ۹ ۱
رز ۱
۱ 9
شکل ۱-۵-۴-۳-۱۰: پیکربندی دبوار برشی فولادی ویژه
۲-۵-۴-۳ مبانی طراحی
دیوارهای برشی فولادی ویژه که براساس الزامات این بخش طراحی میشوند. بهواسطهٌ جاری شدن
ورق جان و تشکیل مفاصل پلاستیک در انتهای اجزای مرزی افقی, از ظرفیت تغییرشکل فرا
برش و خمش نمیرود. به جز در پای ستونها که انتظار جاری شدن آنها در خمش وجود دارد.
۳۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جاری شدن صفحهٌ دیوار با تشکیل عمل میدان کششی در زاویهای حدوداً 45 درجه نسبت به
امتداد قائم و کمانش خارج از صفحهٌ ورق همراه است. طراحی و تعیین ابعاد اجزای مرزی قائم و
افقی باید به نحوی صورت پذیرد که تشکیل میدان کشش در صفحهٌ دیوار را امکانپذ یر سازد.
۳-۵-۴-۳ الزامات تحلیل
در تحلیل این نوع سیستمهای باربر جانبیء رعایت ضوابط زیر الزامی است:
الف) ورق دیوار برشی فولادی ویژه نباید در باربری تقلی موْئر در نظر گرفته شود.
ب) بارگذاری و تحلیل لرزهای سازهای که دارای دیوار برشی فولادی ویژه است. باید بر مبنای
ضوابط استاندارد ۲۸۰۰ انجام پذیرد. در این تحلیل, مقاومت برشی موردنیاز ورق دیوار باید
برابر 100 درصد برش سهم دیواز و قاب پیرامون آن در نظر گرفته شود. مقاومت موردنیاز قاب
تشکیلشده از اجزای مرزی قائم و افقی به تنهایی, نباید از 25 درصد برش مذکور کمتر باشد.
پ) مقاومت موردنیاز اجزای مرزی افقی و قائم و اتصالات آنها باید با استفاده از نیروی زلزلهٌ
محدود به ظرفیت ورق دیوار تعیین شود. آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت ورق دیوار
(30) باید بهوسیلهٌ تحلیلی که در آن فرض شده تمام ورقهای دیوار نیرویی نظیر مقاوست
کششی مورد انتظار خود را در واحد طول (,:16,۳,1,/0) با یک زاویهٌ 0 (که تعریف آن در بند
۵-۵-۴-۳-۰ آمده است) و اجزای مرزی افقی لنگرهای خمشی معادل 4 / و 1۰176 را در
هر انتهای دیوار تحمل میکنند. تعیین شود که در آن:
بل < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد موردنظر
با - لنگر پلاستیک مقطع جزء مرزی افقی
۷ - ضخامت ورق دیوار
6 < برابر 1.0 در روش 17710 و برایر 1.5 در روش ۸570
در تحلیل (پ)» در تعیین نیروی کششی ورق دیوار تأثیر بارهای ثقلی در نظر گرفته نمیشود.
در این تحلیل تنش تسلیم مورد انتظار ورق دیوار باید برابر ریگ و تنش کششی موْئر
موردانتظار برای دیوارهای برشی سوراخدار باید مطابق با ضوابط بند ۱-۷-۵-۴-۲-۱۰-ت در
نظر گرفته شود. در این تحلیل نیروی برشی بهدستآمده از رابطهٌ ۱-۱-۳-۳-۱۰ باید مدنظر
یت
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
قرار گیرد. توجه شود در بعضی از موارد ممکن است نیروهای بهدستآمده از تحلیل براساس
ترکیبات متعارف بارگذاری, بر طراحی اجزای مرزی افقی حاکم شوند. همچنین توجه شود.
مقادیر نیروهای برشی در تیرها و ستونها احتمالاً زیاد خواهند بود و جاری شدن در برش باید
مورد آرزیابی قرار گیرد.
۴-۵-۴-۳-۰ الزامات سیستم
۱۴-۵-۴۳۵۰ سختی اجزای مرزی
سختی اجزای مرزی افقی و قائم باید چنان باشد که تمام ورق دیوار در مقادیر تفییرمکان جانبی
نسبی غیرخطی طبقه, به حد جاری شدن خود برسند. علاوه بر آن, اجزای مرزی افقی و قائم باید
الزامات زیر را تأمین نمایند:
- ممان اینرسی اجزای مرزی قائم (ء1) حول محور عمود بر صفحه دیوار نباید از ب1ر:/,0.00314
- ممان اینرسی اجزای مرزی افقی (مآ) حول محور عمود بر صفحهٌ دیوار نباید از
8 )0.0031 کمتر باشد.
در روابط فوق:
فاصلهٌ مرکز تا مرکز اجزای مرزی قائم
فاصلهٌ مرکز تا مرکز اجزای مرزی افقی
ربا ضخامت ورق دیوار در پایین جزء مرزی افقی
رب ضخامت ورق دیوار در بالای جزء مرزی افقی
ممان اینرسی جزء مرزی قائم حول محور اصلی عمود بر صفحهٌ دیوار
اأ- ممان اینرسی جزء مرزی افقی حول محور اصلی عمود بر صفحهٌ دیوار
۲-۴-۵-۴-۳-۰ نسبت لنگر خمشی اجزای مرزی قائم به افقی در محل اتصال
در کلیهٌ گرههای اتصالات اجزای مرزی افقی به قائم باید مطابق بند ۶-۳-۳-۳-۱۰, ضابطهٌ نسبت
لنگر خمشی ستون به تیر در قابهای خمشی ویژه رعایت شود. در کنترل این ضابطه باید از ورق
دیوار صرفنظر شود.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳-۴-۵-۴-۳-۰ مهار جانبی
۵-۵-۴-۳-۰ الزامات اعضا
۱-۵-۵-۴-۳-۰ الزامات عمومی
اعضای با شکلپذیری زیاد را رعایت نمایند.
۲-۵-۵-۳-۳-۰ ورقهای دبوار
مقاومت برشی موجود هر چشمهٌ ورق دیوار در روش ۲1لا برایر ,رم و در روش (۸51 برابر
بوده و براساس حالت حدی تسلیم در برش به شرح زیر تعیین میشود:
40 بآ 0.427 ۶
(۱-۵-۴-۳-۱۰)
(([که) 1.67<ب,دک و (1۴010) 0.90 < ,0ج
که در آن:
مر پهنای ورق دیوار برابر فاصلهٌ آزاد بین بالهای اجزای مرزی قائم
1 < ضخامت ورق دیوار
< زاویهٌ تسلیم ورق دیوار نسبت به محور قائم. این زاویه را میتوان 45 درجه در نظر گرفت یا آن
را از رابطهٌ زیر به دست آورد:
ی
سل +[
2
3
الم ال 1+1
7 بل
(۲-۵-۴-۳-۱۰) أ یم 13
فاصلهٌ مرکز تا مرکز اجزای مرزی افقی
بآ فاصلهٌ مرکز تا مرکز اجزای مرزی قائم
۸ < سطح مقطع جزء مرزی افقی
۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
م۸ < سطح مقطع جزء مرزی فائم
[< ممان اینرسی جزء مرزی قائم حول محور اصلی عمود بر صفحهٌ دیوار
تبصره: درصورتی که در یک چشمه اجزای مرزی قائم مشابه نباشند. در رابطهٌ فوق میتوان از
متوسط سطح مقطع و ممان اینرسی اجزای مرزی قائم و نیز درصورتیکه در یک چشمه
اجزای مرزی افقی مشابه نباشند. در رابطهٌ فوق میتوان از متوسط سطح مقطع اجزای
مرزی افقی استفاده کرد.
۲-۵-۵-۴-۳-۰ احزای مرزی افقی
اجزای مرزی افقی باید به نحوی طراحی شوند که مانع تسلیم خمشی آنها بهجز در نواحی نزدیک
اتصال تیر به ستون شوند. برای این منظور یکی از شرایط زیر باید تأمین شود:
الف) مقاومت موجود جزء مرزی افقی بیش از دو برابر لنگر خمشی تیر سادهای باشد که تحت اثر
بارهای ثقلی (با ضرایب بار مربوطه) و جاری شدن ورق دیوار (,۳,/0) قرار گرفته است. مقدار
مه برایر 1.0 در 18۳7 و برایر 1.5 در ۸570 است.
ب) مقاومت موجود جزء مرزی افقی با فرض اتصال آن از نوع تیر با مقطع کاهشیافته با مقدار
7 مطابق بند ۲-۷-۳-۱۰ بیش از لنگر خمشی تیر سادهای باشد که تحت اثر بارهای
۴-۵-۵-۴-۳-۰ ناحیه حفاظتشده
نواحی حفاظتشده دیوارهای برشی فولادی ویژه که باید ضوابط بخش ۱۷-۲-۳-۱۰ را تأمین
نماید. شامل مولرد زیر است:
الف) ورق صفحهٌ دیوار
ب) اجزای منصلکنندهٌ صفحهٌ دیوار به اجزای مرزی قائم و افقی
پ) نواحی تشکیل مغفصل پلاستیک در دو انتهای اجزای مرزی افقی که طول آن از بر ستون شروع
و بهاندازه ارتفاع تیرء امتداد مییابد. بهجای طول فوق میتوان از طولی که در قابهای خمشی
ویزه مشحص شده است. استفاده کرد.
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۶-۵-۴-۰ اتصالات
۱-۶-۵-۴-۳-۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در دیوارهای برشی فولادی ویژه جوشهای زیرء جوشهای بحرانی لرزهای محسوب میشوند و باید
الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را برآورده نمایند:
الف) جوشهای شیاری وصلهٌ ستونها (اجزای مرزی قائم)
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون
استئناء: درصورتی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته در پای
ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
پ) جوشهای اتصال اجزای مرزی افقی به قائم
۲۶-۵-۳۴۳۰ اتصالات اجزای مرزی افقی به قائم
اتصالات اجزای مرزی افقی به قائم باید الزامات اتصالات قابهای خمشی معمولی موضوع بند
۴-۱-۳-۳-۱ را تأمین نمایند. ضمناٌ الزامات زیر نیز باید تأمین شوند:
الف) مقاومت موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز اتصال اجزای مرزی افقی به قائم باید با استفاده از ثار ناشی از زلزله محدود
به ظرفیت (۳) تعیین شود. آثار ناشی از زلزله محدود به ظرفیت ((ء) معادل برش محاسبهشده
از رابطهٌ ۱-۱-۳-۳-۱۰ بهعلاوه برش حاصل از مقاومت کششی تسلیم مورد انتظار در اثر جاری
شدن ورق دیوار (۳]/0پ۴) با زاویهٌ 0 است که در آن:
بوک - نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد موردنظر
- تنش تسلیم مشخصه فولاد
- ضخامت ورق دیوار
- برابر 1.0 در روش 138۳10 و برابر 1.5 در روش ۸57
ب) چشمه اتصال
چشمه اتصال اجزای مرزی قائم در مجاورت اجزای مرزی افقی بالا و بایین صفحهٌ دیوار برشی. باید
الزامات برش در چشمهٌ اتصال قابهای خمشی ویزه (موضوع بند 4-۳-۳-۳-۱۰) را تأمین نماید.
۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۶-۵-۴-۳-۰ اتصال ورق دبوار به اجزای مرزی
مقاومت موردنیاز اتصالات ورق دیوار به اجزای مرزی قائم و افقی پیرامون آن باید برابر مقاومست
تسلیم مورد انتظار ورق دیوار در کشش (16,۳1]./0) با زاویهٌ + باشد.
۳-۶-۵-۴-۳-۰ وصله ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/«زورم]8 و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (ء11ی0)/(م]1 :
2) کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
دنسر ما - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهُ ستون
م۳ ,2 - مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
- برابر 1.0 در روش 18۳170 و برابر 1.5 در روش ۸57
موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سارزهای, فاصلهٌ بین بال تحتانی تیر فوقانی و بال
فوقانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن آثار
لنگر خمشی) نباید از و6:/0:ظ ,ور کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
بوک نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
پا < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ستون
:0 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
با < ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۷-۵-۴-۳-۰ دبوارهای برشی فولادی وبژهٌ سوراخدار
۱-۷-۵-۴-۳-۰ آرایش سوراخهای دابرهای
در دیوارهای برشی فولادی ویژه استفاده از ورقهای سوراخدار مطابق با شرایط این بند مجاز است.
صفحات سوراخدار دیوار باید دارای یک الگوی سوراخ کاری منظم بوده و با فواصل برابر و قطر
۳۶۵
-------- صفحهٔ بعد --------
یکسان سوراخ بر روی سطح کامل ورق دیوار آرایش شده باشند. این آرایش باید مطابق شکل
۰- ۲-۵-۳-۲ بهصورت قطری با زاویهای یکسان نسبت به امتداد قائم باشد. همجنین در دیوارهای
برشی فولادی ویزه سوراخ دار باید از حداقل چهار ردیف افقی ۲ چهار ردیف قائم سوراخ استفاده
این شکل خاص از دیوارهای برشی فولادی ویژه ممکن است برای فراهم نمودن امکان عبور نور و
تأسیسات یا در مواردی که ورقهای نازک برای ساخت دیوار در دسترس نباشند یا کاربرد آنها از
مورد استفاده قرار گیرند. بهاین ترتیسب. امکان استفاده از دیوارهای برشی فولادی وبره برای
ساختمانهای با تعداد طبقات کم و متوسط فراهم میگردد و از شکلگیری نیروهای طراحی بزرگ
برای اجزای مرزی قائم و افقی بر مبنای ظرفیت ورق دیوار جلوگیری میشود.
4 4 ی 5 میم : در
یر ۱ ام ۳ م
رز ۹ مخ ۱۱ : 20
۹ ز کر ۱ شم ۳ ۱ ۰ ۳
۳ ۳ ۱
7
نوار قطری نمونه -
الف) مقاومت موجود ورق
مقاومت برشی موجود هر چشمهٌ دیوار برشی فولادی سوراخدار در روش 1۳۴۳1 برایر ,تپ و در
روش (۸51 برابر ,52/,ا بوده و براساس حالت حدی تسلیم در برش به شرح زیر تعیین میشود:
0.77
اس رد0 ۳
(۳-۵-۴-۳-۱۰ 5
( زار
((57ه) 1.67><,د و (13۳10) 0.90 <,ج
۳۶۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
که در آن:
([- قطر سوراخها و و5 - کمترین فاصلهٌ مرکز تا مرکز بین سوراخها در امتداد 43 درجه
ب) فواصل سوراخها
فاصلههٌ پدزه5 باید حداقل (1.671 و حداکتر (41 باشد. فاصلهٌ بین مرکز اولین سوراخ و اتصالات
صفحهٌ دیوار به اجزای مرزی قائم و افقی نباید کمتر از (1 و بیشتر از ووزن1+0.75 باشد.
پ) سختی ورق
سختی ورق دیوارهای برشی سوراخدار که با آرایش منظمی سوراخ شدهاند. باید براساس ضخامت
موْثر ورق /10) محاسبه شود. ضخامت موْئر ورق (1066) از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
( ,7
رس )|
۴-۵-۴-۳-۱ و کل
۳۳۵۳۱۰ 0 (18
1 جر 4
که در آن:
۰ ارتفاع آزاد ستون و ورق دیوار بین بالهای تیرها
,2 - تعداد ردیفهای افقی سوراخکاری
با * ضخامت ورق دیوار
زاویهٌ بین کوتاهترین خط متصل کننده مرکز تامرکز ردیف قطری سوراخها با امتداد قائم
(درجه)
ت) نیروی کششی موّْثر مورد انتظار
نیروی کششی موئر مورد انتظار در واحد طول که باید در تعیین مقاومتهای موردنیاز اجزای مرزی
افقی و قائم در برابر نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت (۳]) مورد استفاده قرار گیرد. برایر با
سر( ووزی5/ 0.
70 - لو است.
۲-۷-۵-۴-۳-۰ بریدن گوشه تقویتشده
در گوشههای صفحهٌ دیوار, استفاده از برشهای ربعدایره مجاز است به شرط آنکه لبههای ورق
بریدهشده به ورق تفویتی قوسی شکلی متصل باشد. ورقهای گوشهٌ بریده باید طوری طراحی شوند
که اجازه رسیدن به مقاومت کامل ورق دیبوار یکیارچه را بدهند و مقاومت آنها در انر
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
تغییرشکلهای متأثر از تغییرمکان نسبی طرح طبقه حفظ گردد. با رعایت شرایط زیر این هدف
الف) طراحی برای کشش: مقاومت محوری موردنیاز ورق قوسی در کشش, حاصل از کشش ورق
دیوار در غیاب سایر نیروهاء از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
ع4
که در آن:
رو < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ورق جان
وکا نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ورق
ج[ < شعاع بریدن گوشه
2 < پارامتری است که مقدار آن از رابطه (1-۰/2/2)# -» تعیین میشود.
اجزای مرزی قائم و افقی باید به نحوی طراحی شوند که نیروهای کششی محوری انتهای تقویت
ب) طراحی برای اثر توأم نیروی محوری و لنگر خمشی: مقاومت موردنیاز ورق قوسی تحت اثر توأم
نیروی محوری و لنگر خمشی در صفحهٌ دیوار ناشی از تغییرشکل اتصال در غیاب سایر نیروهاء از
روابط زیر تعیین میشود:
(: ۶۵-۴-۳۱ که ی
7 (16,1) ,0
(۷-۵-۴-۳-۱۰) > ال
که در آن:
مدول الاستیسیتهٌ فولاد
7 ارتفاع طبقه
لو ممان اینرسی ورق حول محور 7
۸ تغییرمکان جانبی نسبی طرح طبقه
اجزای مرزی قائم و افقی باید برای تحمل توأم نیروی محوری و لنگر خمشی موْثر بر انتهای تقویت
قوسی طراحی شوند.
۳۶۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی مختلط ویژه (۲-8817)
۱-۵-۳-۰ آلزامات عمومی
قابهای خمشی مختلط ویزژه (5۸/1۳-)) با اتصال گیردار تیر به ستون باید براساس الزامات این
بخش طراحی شوند. در این نوع قابهای خمشی مختلط ستونها از نوع بتنآرمه یا مختلط و تیرها
از نوع فولادی تنهاء فولادی با دال بتنی متکی بر آن و با عملکرد مختلط کامل یا مختلط محاط در
بتن و با عملکرد مختلط کامل تشکیل میشوند.
۳-۵-۳-۰ مبانی طراحی
با بهکارگیری الزامات در نظر گرفتهشده در این بخش انتظار میرود که در قابهای خمشی مختلط
ویژه. تغییرشکلهای فرا ارتجاعی قابلتوجهی در محدوده دو انتهای تیرها و تسلیم محدودی در
چشمهٌ اتصال ستونها ایجاد شود. در این نوع قابهاء طراحی ستونها باید به طریقی صورت گیرد
که در هر گره ضابطههٌ نسبت لنگر خمشی ستون به لنگر خمشی تیر (ضابطهٌ تیر ضعیف -ستون قوی)
۴-۵-۳-۰ الزامات تحلیل
در تحلیل قابهای خمشی مختلط ویژه اگر بهصورت قابهای خمشی صفحهای مجزا مورد استفاده
قرار گیرند. رعایت ضابطهٌ اضافی, الزامی نیست. در مورد استونهایی از این قابها که در محل
تقاطع دو قاب خمشی قرار میگیرند. آثار لنگر در امتداد متعامد نیز باید موردتوجه قرار گیرد.
۵-۵-۳-۰ الزامات سیبستم
۱۵-۵-۳۰ نسبت لنگر خمشی ستون به لنگر خمشی تیر
در قابهای خمشی مختلط ویژه در کلیهٌ گرههای اتصالات گیردار تیر به ستون» رعایت ضابطهٌ زیر
(ضابطهٌ تیر ضعیف-ستون قوی) الزامی است:
2 17*۳
(۱-۵-۲-۱۰) 40 <
برع دز *۸7 2
۳۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
که در آن:
"۸1 ,۵2 > مجموع مفادیر اسمی مقاومت خمشی ستونهای بالا و پایین گره اتصال در امتداد
موردنظر که با در نظر گرفتن آثار نیروی محوری ستون در محل محور مرکزی تیر
محاسبه میشود. برای ستونهای مختلط مقاومت خمشی اسمی (ءء۸0) باید براساس
الزامات بخش ۸-۲-۱۰ این مبحث و با منظور نمودن اثر نیروی محوری ستون حاصل
از ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته به دست آید. برای ستونهای بتنآرمه
مقاومت خمشی اسمی (عم۸1) باید براساس الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان
و با منظور نمودن اثر نیروی محوری ستون حاصل از ترکیبات متعارف بارگذاری
تبصره: درصورتی که گره موردنظر در محل تلاقی دو قاب خمشی قرار گرفته باشد. در صفحه
موردنظر برای محاسبهه م۸ علاوه بر اثر نیروی محوری, باید اثر لنگر خمشی موردنیاز
دعر "1 ,2 < مجموع مقادیر لنگرهای خمشی تیرها در گره اتصال و در امتداد موردنظر که نسبت به
محور ستون محاسبه میشود. محاسبهٌ مقدار این لنگرها باید براساس آثار حداکثر
ضرایب بار مربوطه. ( ۵,۸4 + ,1.11 )2 رم "۸4 م۵ صورت گیرد. بپبرم,ر 1
لنگر پلاستیک مورد انتظار مقطع مختلط بوده که میتواند براسلاس روش توزیع تنش
پلاستیک در مقطع یا سازگاری کرنش محاسبه شود؛ با این تفاوت که در این
محاسبات بهجای بو از بر بر بهجای بر از ,1.2 و بهجای ما" ] از م !1 استفاده
میشود که در آن:
تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن
بر < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد مطابق جدول ۱-۲-۳-۱۰
* نسبت تنش فشاری مورد انتظار به تنش فشاری مشخصههٌ بتن مطابق جدول ۱-۲-۳-۱۰
۳۷۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ الزامات طراحی لرزهای
بر < لنگر خمشی اضافی تیر نسبت به محور ستون ناشی از برش ظرفیتی تیر در محل تشکیل
مفصل بلاستیک و بارهای تقلی (با ضرایب بار مربوطه) روی تیر است.
6 * برابر 1.0 در روش 18۳1 و برابر 1.5 در روش ۸51
تبصره: در قابهای خمشی مختلط ویژه.
تبصره ۲ بند ۶-۲-۲۳-۲-۱۰ میتواند مورد استفاده قرار
گیرد بااین تفاوت که در این نوع قابهای خمشی, حالت (الف) این تبصره بهصورت
> م۳۲ خواهد.
۲-۵-۵-۳-۰ مهار جانبی تیرها
در قابهای خمشی مختلط ویژه. الزامات لرزهای مهار جانبی تیرها باید مشابه این الزامات در
قابهای خمشی فولادی ویژه در نظر گرفته شود
۳-۵-۵-۳-۰ الزامات مهار پایداری در محل اتصالات تیر به ستون
در قابهای خمشی مختلط ویزه, الزامات لرزهای مهار پایداری در محل اتصالات تیر به ستون باید
مشابه این آلزامات در قابهای خمشی فولادی ویزه در نظر گرفته شود.
۶-۵-۳-۰ الزامات اعضا
۱۶-۵-۳۰ الزامات کمانش موضعی تیرها و ستونها
در قابهای خمشی مختلط ویژه. بالهای مقاطع اعضا باید بهطور پیوسته به جان یا جانهای مقطع
متصل بوده و نسبت پهنا به ضخامت اجزای فولادی مقاطع اعضای آن. محدودیت اعضای با
شکلپذیری زیاد را برآورده سازند. همچنین در تیرهای با مقطع مختلط محاط در بتن فاصلهٌ
(۲-۵-۳-۱۰) که 7 موم
رشی) +1
که در آن:
<- مدول الاستیسینهٌ تیر فولادی
۳۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
بروع 1 - فاصلهٌ بال تیر فولادی تا بالای بتن
4 * عمق کلی تیر مختلط
استشناء: اعضای با مقطع مختلط محاط در بتن. در صورت وجود حداقل 50 میلیمتر پوشش بتن و
محصورشدگی میلگردهای طولی در نواحی محتمل تشکیل مفصل پلاستیک با میلگردهای
بسته (مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان) میتوانند الزامات اعضای با شکلپذیری
۰*-۲-۶-۵-۳ بالهای تیر
و بریدن پهنای بال تیر در صورتی مجاز است که آزمایش یا تأیید کیفیت نشان دهد که مفاصل
بلاستیک یایدار میتواند تا تأمین زاویهٌ تغییرمکان نسبی موردنیاز طبقه. توسعه یابد.
۳-۶-۵-۳ نواحی حفاظتشده
در دو آنتهای تیر ناحیههایی که تحت اثر کرنشهای فرا ارتجاعی قرار میگیرند. باید بهعنوان نواحی
حفاظتشده در نظر گرفته شده و در آنها الزامات بند ۱۷-۲-۳-۱۰ رعایت شوند. این ناحیه باید
۷-۵-۳-۰ اتصالات
اتصال تیر به ستون, اتصال ستون به کفستون و وصلهٌ ستون که باید بهصورت گیردار در نظر گرفته
۱-۷-۵-۳ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای خمشی مختلط ویژه جوشهای زیر بهعنوان جوش بحرانی لرزهای محسوب میشوند و
باید الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را تأمین نمایند:
الف) جوش شیاری در وصلهٌ ستونها
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون
۳۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
استشناء: درصورتی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزله
تشدیدیافته در پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی
لرزهای محسوب نشوند.
پ) جوشهای شیاری بالهای تیر به ستون» جوشهای شیاری جان تیر به ستون و جوشهای
شیاری ورقهای اتصال جان تیر به ستون در اتصالات گیردار
ت) جوشهای شیاری ورقهای پیوستگی
۲-۷-۵-۳ اتصالات تیر به ستون
در قابهای خمشی مختلط ویژه. اتصالات تیر به ستونهای مختلط باید شرایط زیر را تأمین نمایند:
الف) اتصالات خمشی تیر به ستون باید توانایی تحمل تغییرشکلهای دورانی حداقل به میزان 0.04
رآدیان را بدون کاهش قابلتوجه در مقاومت موجود خود دارا باشند
ب) مقاومت خمشی آندازهگیری شده انتصال در وجه ستون باید حداقل 0.8/۸ تیر باشد.
پ) پیکربندی اتصال تیر به ستون باید از انواع به کاررفته در اتصالات بیش تأییدشده بوده یا عملکرد
آن از طریق آزمایش مورد تأیید قرار گیرد.
استشنا: در تیرهای با مقطع مختلط محدودیتهای ۱ و ۲ مطابق بند ۱-۷-۲-۱۰-پ کاربرد ندارد.
۳-۷-۵-۳ مقاومت برشی موردنیاز
مقاومت برشی موردنیاز اتصال تیر به ستون باید براساس آثار نیروی زلزلهٌ محدود به ظرفیت
خمشی تیر در محل مفصل بلاستیک. از رابطهٌ زیر تعیین شود:
که در آن:
رررم ,را < مقاومت خمشی مورد انتظار تیر
بر < فاصلهٌ بین محل تشکیل دو مفصل پلاستیک در طول تیر
وا * برش حاصل از بارهای تقلی با ضرایب بار مربوطه
5 * برابر 1.0 در روش 116۳1 و برابر 1.5 در روش (۸51
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
۵-۳-۰- ۴-۷ ورقهای پیوستگی اتصال
تیر باشند. اتصال ورقهای پیوستگی به ستون باید بهصورت جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش
گوشهٌ دوطرفه باشند. در ستونهای مختلط پرشده با بتن تعبییه سوراخهای دایرهای شکل با قطر
۸-۵-۳-۰ وصلهه ستونها
وصله ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصله مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/«زمرمءم۸ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (ء021[1)/(ءءم8 2) کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
«دنصرععم الا < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهٌ ستون
عم ر2 < مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
5 * برابر 1.0 در روش (116۳1 و برابر 1.5 در روش (۸51
7 ۶ ارتفاع خالص ستون (فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوفانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء فولادی مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن
اثار لنگر خمشی) نباید از و2:/0:ر۳ر/ کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
روگ < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
۲ > تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ستون
0 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
1 <- ضخامت جرزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۷۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده و دبوار برشی مختلط
در این بخش. ضوابط طراحی لرزهای قابهای مهاربندیشده و دیوار برشی مختلط ارائه میشود.
سیستمهای سازهای موردبررسی در این بخش عبارتاند از:
* قابهای مهاربندیشدهه همگرای مختلط ویزه
* قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط
* دیوارهای برشی مختلط ویژه
۱-۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای مختلط ویژه (۲-5)737)
۱-۱-۶-۳ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویزه (520۳--)) باید براساس الزامات این بخش طراحی
شوند. در این نوع قابهاء ستونها باید دارای مقطع مخنلط محاط در بتن یا برشده با بتن. تیرها
بهصورت فولادی یا مختلط و اعضای مهاربندی بهصورت فولادی یا مختلط پرشده با بتن در نظر
گرفته شوند.
۲-۱-۶-۳ مبانی طراحی
الزامات این بخش برای قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویزه قابل کاربرد میباشند. در
این گونه مهاربندها خروجازمرکزیت کمتر از عمق تیر مجاز است مشروط بر اینکه برایند نیروهای
اعضا و اتصالات در طراحی لحاظ شوند و منبع مورد انتظار ظرفیت تغییرشکل غیر الاستیک تغییر
نکند. قابهای مهاربندیشدهٌ ویزءای که براساس ضوابط این بخش طراحی میشوند. انتظار میرود
بهواسطهٌ کمانش اعضای مهاربندی تحت فشار و تسلیم اعضای مهاربندی تحت کشش دارای
۳-۱-۶-۳ الزامات تحلیل
الزامات تحلیل قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویزه باید منطبق بر الزامات تحلیل قابهای
مهاربندیشدهٌ همگرای فولادی ویزه (مطابق بند ۲-۲-۴-۲-۱۰) باشد. اگر عضو موردنظر مختلط باشد
مقاومتهای مورد انتظار آن در کشش و فشار باید براساس مشخصات مقطع مختلط محاسبه شود.
۳۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴۱-۶-۳۰ الزامات سیستم
الزامات سیستم قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه باید منطبق بر الزامات سیستم
قابهای مهاربندیشده همگرای فولادی ویزه (مطابق بند ۳-۲-۴-۲-۱۰) باشد.
۵-۱-۶-۳ الزامات اعضا
۱-۵-۱-۶-۳-۰ الزامات عمومی
مقاطع ستونها و مهاربندها باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت نسبت پهنا به ضخامت برابر ۸.۷۵
مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند. مقاطع تیرها باید از نوع فشرده لرزهای با محدودیت نسبت
بهنا به ضخامت برابر ومر۸ مطابق مقادیر جدول ۴-۲-۳-۱۰ باشند.
۲-۵-۱-۶-۳-۰ اعضای مهاربندی
در قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه. الزامات اعضای مهاربندی باید منطبق بر الزامات
اعضای مهاربندی در قابهای مهاربندیشدههٌ همگرای فولادی ویژه (مطابق بند ۲-۵-۲-۴-۳-۱۰)
باشد. با این تفاوت که در محاسبات این بخش باید از شعاع زیراسیون مقطع فولادی تنها استفاده
۲-۵-۱-۶-۳-۰ نواحی حفائلتشده
نواحی حفاظتشده قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه که باید الزامات بند ۱۷-۲-۳-۱۰
را برآورده سازندء شامل موارد زیر است:
۱- در اعضای مهاربندی, ناحیهٌ یکچهارم میانی طول عضو مهاربندی و در دو آنتها فاصلهای به
طول عمق مقطع مهاربند در صفحهٌ کمانش از بر اتصال عضو مهاربندی به سمت داخل عضو
۲- اجزای اتصال مهاربندها به تیرها و ستونها
۶-۱۶-۳۰ اتصالات
در قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویزه. اتصالات علاوه بر تأمین الزامات بند ۱۱-۲-۲-۱۰
باید الزامات این بخش را نیز برآورده نمایند.
۳۷۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۱-۶-۱-۶-۳-۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در قابهای مهاربندیشدههُ همگرای مختلط ویژه. جوشهای زیر بهعنوان جوشهای بحرانی لرزهای
محسوب میشوند و باید الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را تأمین نمایند:
الف) جوش شیاری در وصله ستونها
ب) جوشهای اتصال ستون به کفستون
استشناء: درصور تی که آزمایشها یا تحلیلها نشان دهند که امکان تشکیل مفاصل پلاستیک در پای
ستون یا در نزدیکی آن وجود ندارد و ضمناً تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته در
پای ستون برکنش محتمل نیست. جوشهای این اتصال میتوانند بحرانی لرزهای محسوب نشوند.
پ) جوشهای اتصال تیر به ستون مطابق با شرایط الزامات بند ۲-۵-۱-۶-۳-۱۰-ب
۲-۶-۱-۶-۳-۰ اتصال تیر به ستون
در قابهای مهاربندیشدهٌ همگرای مختلط ویژه. اگر اتصال ورق گاست هم به تیر و هم به ستون
صورت گیرد. در این صورت اتصال تیر به ستون باید مطابق یکی از حالتهای زیر باشد:
الف) بیکربندی اتصال مطابق ضوابط بند ۲-۱-۹-۲-۱۰ بهصورت یک اتصال ساده (مفصلی) باشد.
بهنحوی که حداقل 0.025 رادیان قابلیت دوران داشته باشد.
ب) اتصال بهصورت یک اتصال گیردار در نظر گرفته شود بهنحوی که الزامات بندهای ۱۱-۲-۲-۱۰.
۳-۷-۵-۳-۱ و ۴-۷-۵-۳-۱۰ را تأمین نماید. همجنین مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر
به ستون باید براساس نتایج تحلیل در ترکیب با مقاومت خمشی موردنیاز اتصال مهاربندی و
اتصال تیر با لحاظ نمودن نیروهای جمعکننده دیافراگمی حاصل از ترکیبات بارگذاری شامل
زلزله تشدیدیافته در نظر گرفته شود.
۳-۶-۱-۶-۳-۰ اتصال اعضای مهاربندی
اتصال اعضای مهاربندی باید الزامات بند ۳-۶-۲-۴-۳-۱۰ را برآورده نماید. با این تفاوت که اگر
عضو مهاربندی از نوع مختلط باشد. مقاومت موردنیاز اتصال در کشش و فشار باید براساس مقاومت
محوری مورد انتظار عضو مهاربندی مختلط محاسبه شود. در تعیین مقاومت مورد انتظار عضو
مهاربندی باید از ضرایب برک متناسب با هر جزء مقطع مختلط استفاده شود. در صورت لزوم.
مقاومت خمشی مورد انتظار عضو مهاربندی (پبرم,ر۸1) برابر لنگر پلاستیک مورد انتظار مقطع
۳۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
مختلط خواهد بود و مقدار آن میتواند براساس روش توزیع تنش پلاستیک در مقطع یا سازگاری
کرنش محاسبه شود. با این تفاوت که در این محاسبات بهجای بر" از بو یرگ بهجای بر از «بر/ 1.2
و بهجای "۴ از م "م7 استفاده میشود که در آن:
> تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن
رگا < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد مطابق جدول ۱-۲-۳-۱۰
*نسبت تنش فشاری مورد انتظار به تنش فشاری مشخصهٌ بتن مطابق جدول ۱-۲-۲-۱۰
۷-۱-۶-۳-۰ وصلهٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا پیچی
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/,رزورمعم]۸ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (ء11و0)/(مءم31 :
2) کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
دنصرععم] - لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشونده ستون
۰ ر2 < مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
5 - برابر 1.0 در روش 13710 و برابر 1.5 در روش ۸57
۰ - ارتفاع خالص ستون (فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازءای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقهٌ موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء فولادی مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن
آثار لنگر خمشی) نباید از و0/ :مزر بر کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
روگ < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ستون
پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
با < ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۷۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲-۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشدهٌ واگرای مختلط (177-))
۱-۲-۶-۳ الزامات عمومی
قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط (0-۳8۳) باید براساس الزامات این بخش طراحی شوند.
قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط قابهایی هستند که در آنها در دهانهٌ مهاربندی یک انتهای
مهاربندها با فاصلهٌ نسبتاً کمی از یکدیگر روی محور طولی تیر یا با فاصلهٌ نسبتاً کمی از گره اتصال
تیر به ستون,» به تیر متصل میشوند و موجب تشکیل تیر پیوند میشود که تحت آثر برش و خمش
قرار میگیرد. به ناحیهای که بین نقاط تلاقی محورهای دو عضو قطری مهاربندی روی تیر تشکیل
میشود تیر پیوند میانی و به فاصلهای که بین نقطهٌ تلاقی محور عضو مهاربندی تا گره اتصال تیر به
ستون قرار دارد. تیر پیوند کناری گفته میشود.
در این نوع قابها ظرفیت تغییرشکل غیر الاستیک سیستم مهاربندی عمدتاً از طریق تسلیم برشی
در این نوع قابهاء ستونها باید دارای مقطع مختلط محاط در بتن یا برشده با بتن. تیرها بهصورت
فولادی یا مختلط. تیرهای پیوند از نوع فولادی و اعضای مهاربندی بهصورت فولادی یا مختلط
۲-۲-۶-۳ مبانی طراحی
قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط باید آلزامات بند ۲-۲-۴-۲-۱۰ را با در نظر گرفتن اصلاحات
موردنظر در این بخش برآورده نمایند.
قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط که با ضوابط این بحخش طراحی میشوند. بهواسطهٌ تسلیم
۳-۲-۶-۳-۰ الزامات تحلیل
الزامات تحلیل قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط باید منطبق بر الزامات تحلیل قابهای
مهاربندیشده واگرای فولادی (مطابق بند ۳-۳-۴-۳-۱۰) باشد.
۳۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴۲-۶-۳۰ الزامات سیستم
الزامات سیستم قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط باید منطبق بر الزامات سیستم قابهای
مهاربندیشده واگرای فولادی (مطابق بند ۴-۳-۴-۲-۱۰) باشد.
۵-۲-۶-۳ الزامات اعضا
الزامات اعضای قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط باید منطبق بر الزامات اعضای قابهای
مهاربندیشده واگرای فولادی (مطابق بند ۵-۳-۴-۳-۱۰) باشد.
۶-۲-۶۳۹۰ اتصالات
الزامات اتصالات قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط باید منطبق بر الزامات اتصالات قابهای
مهاربندیشده واگرای فولادی (مطابق بند ۶-۳-۴-۳-۱۰) باشد؛ با این استثنا که در این نوع قابها
اگر اتصال ورق گاست (ورق اتصال) هم به تیر و هم به ستون صورت گیرد. در این صورت اتصال تیر
به ستون باید مطابق یکی از حالتهای زیر باشد:
الف) درصورتی که تیر پیوند از نوع میانی باشد. پیکربندی اتصال تیر به ستون میتواند مطابق
ضوابط بند ۲-۱-۹-۲-۱۰ بهصورت یک اتصال ساده (مفصلی) باشد بهنحوی که حداقل 0.025
رادیان قابلیت دوران داشته باشد.
ب) در هر دو حالت تیر پیوند میانی و کناری, اتصال تیر به ستون میتواند بهصورت یک اتصال
گیردار در نظر گرفته شود. با این شرط که الزامات بندهای ۱۱-۲-۳-۱۰. ۳-۷-۵-۳-۱۰ و
۴-۷-۵-۰ را تأمین نماید. همحنین مفاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر به ستون باید
براساس نتایج تحلیل در ترکیب با مقاومت خمشی موردنیاز اتصال مهاربندی و اتصال تیر با
لحاظ نمودن نیروهای جمعکننده دیافراگمی حاصل از ترکیبات با رگذاری شامل زلزله
۷-۲-۶-۳ وصلهٌ ستونها
وصلهٌ ستونها باید الزامات بند ۱۳-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم ستونها باید با استفاده
از جوش شیاری با نفوذ کامل انجام شود. وصلهٌ غیرمستقیم ستونها میتواند از نوع جوشی یا بیجی
۳/۸۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای غیرمستقیم نباید از و0/«زورمءم۸ و مقاومت
برشی موردنیاز آنها نباید از (ءآآیه)/(ععم ]۱ 2( کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
دنم عم < لنگر پلاستیک کوچکترین مقطع وصلهشوندهٌ ستون
ما 2 < مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقَهٌ موردنظر
و - برابر 1.0 در روش (6۳1ل1 و برابر 1.5 در روش (۸51
1[ < ارتفاع خالص ستون (فاصلهً خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقّهٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازءای, فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقه موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء فولادی مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن
آثار لنگر خمشی» نباید از ۳«0:
8:/0ر8/ کمتر در نظر گرفته شود که در آن:
بو < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد ستون
:10 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۲ - ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
۳۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۶-۳-۰ الزامات لرزهای دبوارهای برشی مختلط ویژه (985۱۷-))
۱۳-۶-۳۰ الزامات عمومی
سازهای میتواند شامل دیوارهای برشی بتنآرمه غیرهمبسته با اجزای مرزی مختلط یا دیوارهای
برشی همبسته با یا بدون اجزای مرزی مختلط با تیر همبند فولادی یا مختلط باشد.
۰- ۲-۳-۶-۳ مبانی طراحی
از دیوارهای برشی بتن آرمه مختلط ویژه که براساس ضوابط این بخش طراحی میشوند. انتظار
یا مختلط (در صورت وجود) و یا تسلیم کششی یا فشاری اجزای مرزی» دارای شکلپذیری
در دیوارهای برشی همبسته طراحی اتصال تیرهای همبند و نیز طراحی دیوار برشی باید براساس
مقاومت مورد انتظار تیرهای همبند با لحاظ نمودن آثار سختشوندگی مصالح فولادی صورت گیرد.
مبحث نهم مقررات ملی ساختمان, به همراه الزامات لرزهای این بحخش برآورده نمایند.
در دیوارهای برشی همبسته تیرهای همبند فولادی میتوانند بهگونهای طراحی و جزئیاتبندی
شوند که رقتار آنها توسط برش یا خمش کنترل شود چنانچه طول ثیر اهمیند: کمتر از
و / 1.64 باشد. تیر همبند برش-کنترل و چنانجه طول. آن بیش از ,ٍ//م 2.6/4 باشد
خمش-کنترل و درصورتیکه طول تیر پیوند بین این دو مقدار باشد. رفتار تیر بهطور همزمان
توسط برش و خمش کنترل میگردد که در آن ۸ و با مقاومت خمشی و برشی موجود تیر
۳-۳-۶۳۵۰ الزامات تحلیل
در تحلیل دیوارهای برشی بتنآرمهٌ مختلط ویژه الزامات زیر باید تامین شوند:
الف) برای دیوارهای برشی بتنآرمه. مقادیر سختی مور مورد استفاده در تحلیلهای الاستیک باید
براساس الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان در نظر گرفته شوند.
۳۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) برای تیرهای همین مختلط سختی موْنو خمشی:باید برایز میی(1081/ق)0:07, سختی مور
برشی برابر ,۸ل) و سختی موّْئُر محوری برابر ,میی(۳۸) در نظر گرفته شود که در آن:
دم1(6ت) < صلبیت خمشی مقطع تبدیلیافتهُ ترکخورده
دم( 4۸ت1) < صلبیت محوری مقطع تبدیلیافته
8 - دهانهٌ آزاد تیر همیند
۵ - مساحت جان مقطع فولادی
0 مفول الاستیسینه برشیآفولاق
پ) زمانی که اجزای مرزی دیوار برشی بهصورت مقطع مختلط محاط در بتن باشد. تحلیل باید
ت) در تحلیل باید آثار ناشی از تغییرشکلهای برشی تیر همبند فولادی در نظر گرفته شوند.
۴۳-۶-۳۰ الزامات سیستم
در دیوارهای برشی غیرهمبسته رعایت ضابطهٌ اضافی الزامی نیست. در دیوارهای برشی هویسته.
نیروهای تیر همبند میتواند بهصورت قائم بین کفهای مجاور بازتوزیع شود. درهرحال نیروی برشی
هر یک از تیرهای همبند نباید بیش از 2076 نسبت به مقادیر الاستیک کاهش داشته باشد. مجموع
مقاومت برشی تیرهای همبند در ارتفاع ساختمان باید مساوی یا بزرگتر از مجموع مقادیر
الاستیک باشد. علاوه بر این موارد الزامات زیر نیز باید رعایت شوند:
الف) در دیوارهای همبسته. جذب انرژی ابتدا باید توسط تسلیم تیرهای همبند در سرتاسر ارتفاع
سازه و پیش از تسلیم خمشی پای دیوار صورت گیرد.
ب) در دیوارهای همبسته. مقاومت محوری موجود دیوار در نقطه متوازن (ءم) باید مساوی یا
بزرگتر از کل مقاومت محوری فشاری موردنیاز در پایهُ دیوار باشد. مقاومت محوری فشاری
موردنیاز باید براساس مجموع مقاومتهای موردنیاز دیوارها حاصل از بخش ثقلی ترکیب
بارهای لرزهای با مجموع مقاومتهای برشی مورد انتظار تیرهای پیوند که بهمنظور در نظر
گرفتن آثار سختشوندگی مصالح فولادی تیرهای همبند با ضریب 1.1 افزایش داده شده است.
یتیس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۵-۳-۶-۳ الزامات اعضا
۱-۵-۳-۶-۳-۰ اعضای شکل پذیر
در طول تیرهای همبند با مقطع آ شکل باید مطابق الزامات بند ۲-۵-۲-۴-۲-۱۰-ت.
سختکنندههای عرضی تعبیه شود. جوشکاری این سختکنندهها به تیر همبند باید براساس
ضوابط بند ۲-۵-۳-۴-۲۳-۱۰-ت -۱ صورت گیرد.
۲-۵-۳-۶-۳-۰ اجزای مرزی
اجزای مرزی مختلطی که دارای مقطع فولادی محاط در بتن نیستند. باید الزامات بند ۷-۲-۳-۱۰
برای اعضای با شکلپذیری زیاد را تأمین نمایند. همچنین در این نوع دیوارهای برشی, مقاومت
محوری موردنیاز اجزای مرزی باید با فرض اینکه نیروهای برشی توسط دیوار برشی بتنآرمه تحمل
شده و کل نیروهای ثقلی و واژگونی توسط اجزای مرزی به همراه دیوار برشی بتنآرمه تحمل شوند.
در طراحی دیوارهای با اجزای مرزی فولادی محاط در بتن» الزامات زیر باید تأمین شوند:
الف) زمانی که یک مقطع مختلط محاط در بتن بهعنوان جزء مرزی قائم مورد استفاده قرار
میگیرد.
جزء مرزی باید براساس الزامات ستون با مقطع مختلط مطابق بخش ۸-۲-۱۰ این
مبحث طراحی شود.
ب) اجزای مرزی با مقطع مختلط محاط در بتن باید الزامات اعضای با شکلپذیری زیاد را مطابق
موارد بند ۳-۹-۲-۳-۱۰-ب برآورده نمایند.
پ) میلگردهای عرضی مورد استفاده برای مهار اجزای مرزی با مقطع مختلط باید در فاصلهای به
طول 27 در داخل دیوار ادامه یابند که در آن 7 برابر با کل بعد جزء مرزی در صفحهٌ دیوار است.
ت) بهمنظور انتقال نیروهای برشی دیوار در اجزای مرزی باید از برشگیرهای از نوع گلمیخ یا
ناودانی استفاده شود.
ث) میلگردهای قائم دیوار باید توسط میلگردهای عرضی بهگونهای محصور شوند که الزامات مبحث
نهم مقررات ملی ساختمان برای اجزای مرزی را برآورده نمایند. همچنین میلگردهای افقی
دیوار نیز باید به نحو موْئری به جزء مرزی دیوار مهار گردد.
۳۸۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۵-۳۶۳۰ تیرهای همبند فولادی
درصورتی که تیرهای همبند از نوع فولادی باشند. الزامات زیر باید رعایت شوند:
الف) در صورتیکه دیوار بتنی فاقد اجزای مرزی فولادی یا مختلط باشد. حداقل طول مدفون تیر
همیند در داخل دیوار برشی (ء.]) برحسب میلیمتر از طریق رابطه زیر به دست میآید. این
4 - 0.58 ۳
(۱-۶-۲-۱۰) یا 1 ]| ل]/ ,4.
04 - ما
گر + 0.88 1 2 ات
که در آن:
رل < ضخامت جان دیوار برحسب میلیمتر
2 > پهنای بال مقطع تیر همبند برحسب میلیمتر
> تنش فشاری مشخصهٌ نمونهُ استوانهای بتن برحسب مگاپاسکال
<نسبت ارتفاع بلوک مستطیلی تنش فشاری معادل به فاصلهٌ محور خنثی تا دورترین تار
۵۵ < مقاومت برشی مورد انتظار تیر همبند مطابق رابطهٌ زیر برحسب نیوتن:
( .8 2)1.1
(۲-۶-۳-۱۰) ور 1.1 > و( 2 > مرا
9
8 < طول آزاد تیر همبند بهعلاو پوشش بتن در لبهُ دیوار در هر دو انتهای تیر برحسب میلیمتر
(مطابق شکل ۱-۳-۶-۳-۱۰)
الا < لنگر بلاستیک تیر همبند فولادی (بر2۳ < )
2 اساس مقطع پلاستیک تیر همیند فولادی نسبت به محور خمش
* تنش تسلیم مشخصه تیر همبند فولادی
۳۸۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳۳ 3
ک
۳ 91
ود <ج اس
شکل ۱-۳-۶-۳-۱۰: طول آزاد و طول مدفون تیر همبند
ب) تیرهای همبند فولادی باید الزامات تیرهای پیوند در قابهای مهاربندیشده واگرا را مطابق بند
۲-۵-۳-۴-۳-۰ تأمین نمایند؛ با این تفاوت که در تیرهای همبند ساختهشده از ورق. اتصال
جان (یا جانها) به بال تیر بهجای جوش شیاری با نفوذ کامل میتواند از نوع جوش شیاری با
نفوذ نسبی (ناقص) یا جوش گوشهٌ دوطرفه نیز باشد. مشروط بر آنکه دارای مقاومت موجود
کافی جهت توسعهٌ کامل مقاومت مورد انتظار تیر همبند باشند.
پ) در محل لبهٌ دیوارهای برشی (در دو انتهای طول آزاد تیر همبند) تعبیه سختکنندههای
عرضی در داخل تیر همبند الزامی است. این سختکنندهها باید تمامعمق و در دو طرف تیر
همبند تعبیه شوند. همحنین در مواردی که مطابق بند ۲-۵-۳-۴-۳-۱۰-ت-۱ در تیر همبند
علاوه بر تعبیه سختکنندههای عرضی میانی الزامی باشد. دوران تیر همبند باید برابر 0.05
رادیان در نظر گرفته شود.
ت) مقاومت خمشی موردنیاز تیر همبند باید با ضریب [(39)/(م.
2)] + 1 تشدید شود.
ثُ) در محدوده طول مدفون تیر همبند. مطابق شکل ۲-۳-۶-۳-۱۰ میلگردهای قائم دیوار نباید از
میلگردهای قائمی با مقاومت محوری اسمی برابر با مقاومت برشی مورد انتظار تیر همبند
(مم۷) که با ضریب زیر تشدید میشود. کمتر باشد:
7 بجر
26
0.88 - 1
< 0 )۲-۶-۳-۱۰(
۳۸۶
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ج) در هر دو ناحیه انتقال طول مدفون تیر همبند که در ابتدا و انتهای این طول قرار دارند.
مساحت آرماتورهای انتقال موردنیاز که به هر دو بال تحتانی و فوقانی تیر همبند متصل
میشوند. نباید از مقدار ارائهشده در رابطههٌ ۴-۶-۲-۱ کمتر در نظر گرفته شود. طول
آرماتورهای انتقال باید به نحوی باشد که در بالا و پایین بالهای تیر همبند طول گیرایی
کششی تأمین شود. مطابق شکل ۲-۳-۶-۳-۱۰. ناحیه انتقال ابتدایی طول مدفون تیر همبند
باید محدوده میلگردهای قائم مجاور لبهُ دیوار و ناحیه انتقال آنتهایی طول مدفون تیر همبند
باید در فاصلهٌ حداقل برابر نصف عمق مقطع تیر همبند از آنتهای طول مدفون تیر باشد.
(۴-۶-۳-۱۰) و۴ / رما 0.037 < و۸
که در آن:
4 < مساحت آرماتورهای انتقال موردنیاز در هر دو ناحیه انتقال طول مدفون تیر همبند که باید
به هر دو بال تحتانی و فوقانی تیر همبند متصل شوند
مر < طول مدفون تیر همبند در داخل دیوار برشی
<تنش فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای بتن
ور < تنش تسلیم مشخصه میلگردهای انتقال
لبه دیوار
بور۴/ اطامان/0.03 < م۸ ِ ۱ ۱ ۴۶ / اطما/0.03 < ۸۵
و۳ ] الما ن 0.03 < م۸ ۴۵ / اطما 0.031 < م۸
و : میلگردهای قالم دیوار بروشی
شکل ۲-۳-۶-۳-۱۰: میلگردهای قانم دبوار و میلگردهای انتقال در محدودهٌ طول مدفون تیر همبند
۳۸۷
-------- صفحهٔ بعد --------
تبصره ۹ در محدوده طول مدفون تیر همبند. مجموغ مساحت میلگردهای قائم دیوار برشی ۲
وصلههای مکانیکی به بالهای فوقانی و تحتانی تیر همبند جوش شوند. بهعنوان یک
راهکار دیگر در این دو ناحیهٌ انتقال, مطابق شکل ۲۳-۳-۶-۳-۱۰ استفاده از آرماتورهای
1 شکل (رکابی) که ساقهای آنها یکدرمیان بالا و پایین قرار میگیرند. بهعنوان
طول گیرایی کششی تأمین شود
۱
3 ص ۴
ْ 3
1 آ]
آرماتورهای 7 شکل ی ا
شکل ۳-۳-۶-۳-۱۰: استفاده از آرماتورهای 7 شکل بهعنوان میلگردهای انتقال
۶-۳-۰- ۴-۵-۳ تیرهای همبند مختلط
تیرهای همبند مختلط محاط در بتن باید کلیهٌ الزامات تیرهای همبند فولادی بهغیراز الزام بند
(ب) را برآورده نمایند. با این تفاوت که در الزام بند (الف) در رابطهٌ ۲-۶-۲-۱۰ بهجای وا 1.1 از
مً ۳ بهجای رل بوک 1۰1 از مر استفاده شود که در آن:
موم < لنگر خمشی مورد انتظار تیر همبند مختلط محاط در بتن است و میتواند براساس توزیع
تنش پلاستیک در مقطع یا سازگاری کرنش محاسبه شود. در این محاسبات بهجای با
باید از ,یل بهجای 1 باید از ۳ و بهجای 2 باید از گم استفاده شود.
۳/۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
ورگ مر 1.33 ۱
۱ شا و با 274157
(۵-۶-۳-۱۰) ور ع ۳ م10 0.2 + 1.18 *< ما
که در آن:
له - مساحت آرماتورهای عرضی
0 < تنش د تسلیم مشخصهٌ آرماتورهای عرضی
< نسبت تنش فشاری مورد انتظار به تنش فشاری مشخصههٌ بتن مطابق جدول ۱-۲-۲-۱۰
«رر < نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصهٌ آرماتورهای عرضی مطابق جدول
کر
طًً < مقاومت برشی اسمی تیر فولادی ( ,0.6۳ < ا)
> فاصلهٌ بین میلگردهای عرضی
۵-۵-۳-۶-۳-۰ نواحی حفائلتشده
طول آزاد تیر همبند بهعنوان ناحیه حفاظتشده محسوب میشود ۱( باید الزامات بند ۱۹۷۷-۲-۳۰
را تأمین نماید. تعبیهه سختکنندههای عرضی در دو انتهای آزاد طول تیر همبند و در صورت نیاز
۶-۳-۶-۰ جوشهای بحرانی لرزهای
در دیوارهای برشی بتنآرمه مختلط ویژه, جوشهای زیر بهعنوان جوشهای بحرانی لرزهای محسوب
میشوند و باید الزامات بند ۶-۱-۲-۳-۱۰-ب را تأمین نمایند:
۱- جوش شیاری در وصلههٌ ستونها
۲- جوشهای اتصال ستون به کفستون
۳۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
استثناء: درصورتیکه تحلیلها نشان دهد که تحت اثر ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدیدیافته
برکنش محتمل نیست. جوشهای اتصال ستون به کفستون میتواند بحرانی لرزهای
۷-۳-۶-۳-۰ وصله بخش فولادی اجزای مرزی
وصلهٌ بخش فولادی اجزای مرزی باید الزامات بند ۱۲-۲-۳-۱۰ را تأمین نمایند. وصلهٌ مستقیم
بخش: فولادی باید.با استفاده از جوش شیاری با تفوذ کامل انجام شود: وصله غیرمستقیم:بخش
فولادی میتواند از نوع جوشی یا پیجی باشد. درهرحال مقاومت خمشی موردنیاز وصلههای
غیرمستقیم نباید از و0/«نمرءءم]۸ و مقاومت برشی موردنیاز آنها نباید از (ء11ی0)/(ء0م2:
۸1)
کمتر در نظر گرفته شود. که در آن:
111 مدآ - لنگر پلاستیک کوچک ترین مقطع وصلهشوندهٌ ستون
ما 2 < مجموع لنگرهای پلاستیک دو انتهای ستون در طبقهٌ موردنظر
5 - برایر 1.0 در روش 13۳10 و برابر 1.5 در روش ۸۹٩77
- ارتفاع خالص ستون (فاصلهٌ خالص بین بال تحتانی تیر فوقانی و روی دال بتنی تیر تحتانی در
طبقههٌ موردنظر و در صورت عدم وجود دال بتنی سازهای, فاصلههٌ خالص بین بال تحتانی تیر
فوقانی و بال فوقانی تیر تحتانی در طبقه موردنظر)
تبصره: درهرحال مقاومت محوری موجود وصلهٌ هر جزء فولادی مقطع ستون (بدون در نظر گرفتن
آثار لنگر خمشی) نباید از و2:/0: ور کمتر در نظرگرفته شود که در آن:
وکا نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد ستون
10 < پهنای جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
< ضخامت جزء ستون کوچکتر وصلهشونده
و
-------- صفحهٔ بعد --------
امات طراحی لرزهای
۰ انصالات گیردار پیثر
امومی طراحی لرزهای سازهها
خمشی متوسط و ویژه برای
وابط بندهای ۶-۲-۳-۳-۱۰ و
تون باید مورد استفاده قرار ؟
۸-۲-۱ تائید شوند.
گیردار ارائهشده در جدول ۱۰-
آزمایشات مقررشده در بخش
جدول ۷-۳-۱۰-
انصال تیر با مقطع کاهشیافته
استفاده از ورق لجکی
بیجی با استفاده از ورق لجکی
اتصال بیجی به کمک ورقهای
روسری و ربرسری
اتصال جوشی به کمک ورقهای
روسری و زبرسری
اتصال مستقیم تقویتنشده جوشی
انصال تیر با مقطع کاهش یافته و
دیافراگم عبوری از ستون
اتصال تقویتنشده جوشی با
دیافراگم عبوری از ستون
اتصال تیر با بال بهنشده و
دیافراگم عبوری از ستون
۲-۲ این مبحث و الزامات :
رزهای. در بخش ۲-۲-۱۰
در این نوع قابهاء اتصالاتی
یق انجام اقدامات و آزمایشا
سیستم سازهای قابل کاربرد
خاص مربوط به
در محا تقاطع
ت مقرر شده در
های این بخش
نیازی به انجام
بخش مربوطه
۲۰
۱
۳
۱
۵-۷-۳-۰
۶۳۰
۷-۷-۳۰
۸۳۰
۹۳۰
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
۱-۷-۳-۰ الزامات عمومی
در طراحی اتصالات پیش تأییدشده. علاوه بر الزامات فصلهای ۱-۱۰ و ۲-۱۰ و الزامات لرزهای
عمومی بخش ۲-۳-۱۰ این مبحث. الزامات بخشهای ۲-۳-۳-۱۰ یا ۳-۳-۳-۱۰ حسب مورده» نیز
باید. رعایت شود..در تحلیل سازه این اتصالات باید بهصورت گیردار در نظر گرفته شوند, ضمناً کلیه
اتصالات پیش تا ییدشده باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) مصالح
۱- فولاد مورد استفاده باید ضوابط بند ۱-۱-۲-۲-۱۰ را رعایت نماید.
۲- در مواردی که بال تیر مستقیماً یا با واسطه به بال ستون جوش میشود. در محدوده اتصال تیر
به ستون, مصالح ورق بالهای ستون که دارای ضخامت مساوی یا بیش از 30 میلیمتر هستند.
باید دارای خواص تاییدشده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاربی,
حداقل از رده 0[ باشند.
تبصره: رده 0[ به ردهای از مصالح فولادی گفته میشود که طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شاربی آن
حداقل 27 ژول در دمای صفر درجه سلسیوس باشد.
ب) اعضا
بهطورکلی مقاطع تیرها و ستونها باید یکی از انواع زیر باشند. محدودیت استفاده از هر یک از این
مقاطع در انواع اتصالات پیشتاییدشده, در بخش مربوطه آمده است.
۱- مقاطع نوردشده آ یا 77 شکل
۲- مقاطع قوطیشکل (1188) برای ستونها
۳- مقاطع ساختهشده
مقاطع فوق باید دارای دو محور تقارن باشند. تیرها میتوانند دارای مقطع [ یا 17 شکل (نوردشده یا
ساخته شده از ورق) و ستونها دارای مقطع قوطیشکل (1188)» مقطع 17شکل (نوردشده یا ساخته
شده از ورق)» مقطع جعبهای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع [17آشکل همراه با ورقهای
کناری (مقاطع [17آشکل جعبهای شده) و مقطع صلیبیشکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از
نیمرخهای نوردشده باشد.
۳۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
استفاده از مقاطع قوطیشکل (1155) به شرطی مجاز است که براساس ضوابط مدارک معتبر
ساخت و طراحی شده باشند.
جان مقاطع ساختهشده باید بهطور پیوسته به بال آنها با رعایت ضوابط زیر متصل باشد:
* در دو انتهای تیرهای آ و 17 شکل ساخته شده از ورق. به طول حداقل 5+00 اتصال جان به
بال باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با جوش گوشهٌ تقویتی در هر دو طرف جان
باشد. بعد جوشهای گوشهٌ تقویتی در هر طرف جان تیر نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت
جان و 5 میلیمترء کمتر باشد. 5 فاصلهٌ بین مغصل پلاستیک در داخل تیر تا بر ستون است
که برای انواع مختلف اتصالات بیشتاییدشده در بخشهای مربوطه ارائه شده است و «ل عمق
تبصره: در مواردی که در بخشهای ۲-۷-۲-۱۰ الی ۱۰-۷-۲-۱۰ در این خصوص الزام دیگری
وضع شده باشد. تأمین شرایط فوق الزامی نبوده و بهجای آن باید الزام بخشهای مذکور
* در ستونهای 1 شکل ساخته شده از ورق, در محل انصال تیر به ستون به فاصلهای شامل عمق
تیر بهعلاوه 300 میلیمتر بالا و پایین بالهای تیر که بهعنوان نواحی بحرانی ستون نامیده
میشوند. اتصال جان به بالهای مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل با جوش
گوشهٌ تقویتی در هر دو طرف جان باشد. بعد جوشهای گوشهٌ تقویتی در هر طرف جان ستون
نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و 5 میلیمترء کمتر باشد.
8 در ستونهای جعبهای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع 171 شکل همراه با ورقهای
کناری (مقاطع 7آشکل جعبهای شده) در محل اتصال تیر به ستون به فاصلهای شامل عمق تیر
بهعلاوه 300 میلیمتر بالا و پایین بال تیر که بهعنوان نواحی بحرانی ستون نامیده میشوند.
اتصال جانها به بالهای مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورق
پشتبند باشد. در خارج از نواحی بحرانی طول ستون. اتصال جانها به بالهای مقطع ستون
میتواند با استفاده از جوش شیاری با نفوذ ناقص (بدون استفاده از ورق پشتبند) انجام پذیرد.
جزئیات اتصال جوش شیاری با نفود کامل در ستونهای جعبهای ساخته شده از ورق با ضحخامت
۳۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
کمتر یا مساوی 25 میلیمتر باید مطابق شکل ۱-۷-۳-۱۰-الف پا ۱-۷-۳-۱۰-ب و برای
ورقهای بزرگتر از 25 میلیمتر مطابق شکل ۱-۷-۲-۱۰-پ باشد.
5 ۵:5
(الف) ۲۱ 25 ما (ب) ۲۳۱ 25 کم] (پ) ۱۳۱ 25 <ما]
شکل ۱-۷-۳-۱۰: نحوهٌ ساخت ستونهای حعبهای ساخته شده از ورق
* در ستونهای با مقطع صلیبیشکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نوردشده.
در محل اتصال تیر به ستون به فاصلهای شاملْ عمق تیر بهعلاوهٌ 300 میلیمتر بالا و پایین بال
تیر» که بهعنوان نواحی بحرانی ستون نامیده میشوند. اتصال جانها به یکدیگر و به بالها باید
جوشهای گوشهٌ تقویتی در هر طرف جان ستون نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و
پ) ملاحظات اجرابی تیرها
تیرها باید مطابق الزامات بخش ۸۲-۳-۱۰ دارای مهار جانبی باشند. علاوه بر الزامات آن بخش.
بهجز در اتصالات فلنجی پیشناأییدشده» تعبیهٌ مهار جانبی اضافی در دو انتهای تیر در فاصلهای بین
انتهای ناحیهٌ حفاظتشده تا نصف عمق تیر بعد از آن» الزامی است. طول ناحیهٌ حفاظتشده برای
انواع مختلف اتصالات پیش تاییدشده, در بخشهای مربوطه ارائه شده است. در قابهای خمشی با
دال بتنی سازهای, درصورتیکه تیرها در فاصلهٌ میانی بین دو ناحیهٌ حفاظتشده دارای برشگیرهای
فولادی مدفون در بتن به فاصلهٌ حداکثر برابر 300 میلیمتر باشند. تعبیهٌ مهارهای جانبی اضافی در
۳۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۱) در قابهای خمشی با دال بتنی سازهای, بهجز در اتصالات بیشتأ پیدشده فلنجی, در نواحی
حفاظتشده تیر تعبیهٌ برشگیر در روی بال فوقانی تیر مجاز نیست. در اتصال پیشتأییدشده
هشت پیچی با استفاده از ورق لچکی. در فاصلهٌ 1.5 برابر عمق تیر از بر ستون. تعبیهٌ برشگیر
(۲) در قابهای خمشی با دال بتنی سازهای, در فاصلههٌ حداقل برابر 25 میلیمتر از طریق مصالح
انعطافپذ یر (نظیر یونولیت) باید از اتصال دال بتنی به وجوه ستون اجتناب شود.
تبصره: منظور از دال بتنی سازهای, دال بتنآرمهای است که ضخامت آن بیش از 75 میلیمتر بوده
واتنش فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای بتن. بیش از 14 مگاپاسکال باشد. در دال بتنی
همراه با عرشهٌ فولادی. ضحخامت معادل دال بتنی روی عرشه مدنظر است.
ت) جوشکاری
(۱) صد درصد جوشهای شیاری به کاررفته در ناحیهٌ اتصال تیر به ستون باید از طریق آزمایشهای
غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا اولتراسونیک (فراصوتی) تأیید شوند (مطابق بند ۲-۴-۴-۱۰).
(۲) برداشتن پشتبندهای مورد استفاده در اتصال ورقهای پیوستگی به بالها و جان (یا جانهای)
مقطع ستون. پس از اتمام عملیات جوشکاری الزامی نیست. پشتبندهایی که در محل اتصال به
بال ستون باقی میمانند باید با استفاده از یک جوش گوشه پیوستههٌ 5 میلیمتری بر لبه زیرین
جوش شیاری به بال ستون متصل شود. هنگامیکه پشتبند برداشته میشود. پاس ریشه باید تا
رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با یک جوش گوشه تقویت شود. جوش گوشهه
تقویتی باید سرتاسری بوده و بعد آن حداقل 8 میلیمتر باشد.
(۲) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون, اتصال بالهای تیر به بال ستون باید از نوع جوش
شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیرء تعبیهٌ سوراخهای دسترسی برای
انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون همراه با ورقهای پشتبند. مطابق
الزامات بند ۴-۱-۹-۲-۱۰ یا ۵-۱۱-۲-۳-۱۰ این مبحث. حسب مورد. الزامی است. اتصال
ورقهای پشتبند به بالهای تیر مجاز نیست.
۳۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۴) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون, برای اتصال بالهای تیر به بال ستون» استفاده از
ورقهای گوشواره (ناودان انتهای جوش شیاری) الزامی است. ورقهای گوشواره باید حداقل
بهانداز 25 میلیمتر یا ضخامت قطعه (هرکدام بزرگ تر بود)» از لبهُ درز امتداد داشته باشد؛ ولی
نیازی نیست بلندتر از 50 میلیمتر باشد. پس از تکمیل جوشکاری, ورقهای گوشوارهای باید
برداشته شوند.
(۵) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون, پشتبندهای مورد استفاده در بال تحتانی تیر (در
صورت وجود) باید برداشته شوند و پس از برداشتن پشتبند. پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز
جوش سالم شیارزنی شود و با جوش گوشه به ضخامت حداقل 5 میلیمتر تقویت گردد. ضخامت
جوش گوشهٌ تقویتی باید بهگونهای باشد که پنجهٌ جوش گوشه روی فلز یایه تیر قرار گیرد.
چنانچه پس از حذف پشتبند. فلز پایه و ریشهٌ جوش بهصورت یکنواخت سنگزنی شوند.
نیازی به ادامه دادن جوش گوشهٌ تقویتی روی فلز پایه نیست.
(۶) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون, برداشتن بشتبندهای مورد استفاده در بال فوقانی
تیر (در صورت وجود) الزامی نیست. درصورتیکه پشتبندها برداشته نشوند. این پشتبندها
باید با جوش گوشه به ضخامت حداقل 5 میلیمتر به بال ستون جوش داده شوند. جوشکاری
این پشتبندها به بالهای تیر مجاز نیست.
(۷) در صورت اجرای اتصالات گیردار بهصورت درختی, محل وصلهٌ تیرء شامل نواحی که وصله با
جوش یا پیچ به تیر متصل میشود. باید خارج از ناحیهٌ حفاظتشده باشد.
۳۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
اتصال گیردار تیر با مقطع کاهشیافته (شکل ۲-۷-۳-۱۰)» علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش
۱-۷-۲-۰ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد.
در این نوع اتصال قسمتی از بال تیر در مجاورت اتصال آن به ستون براساس محدودیتهای این
بخش کاهش میپابد. هدف از این اقدام این است که تسلیم و تشکیل مفاصل پلاستیک بهطور
عمده در این قسمت از تیر اتفاق بیفتد. ناحیهٌ کاهشپافتهٌ تیر باید دارای مقاومت موجود کافی در
بزایر کلیه تر کیبات با رگذاری متعارف باشند.
+ تمه .۰ ۳
شکل ۳-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش بافته (8735)
تبصره: در قابهای دارای این نوع اتصالات. در کنترل تغییرمکان جانبی نسبی طبقه باید آثار
مقطع کاهشیافته لحاظ شود. در این کنترل بهجای مدلسازی ناحیهٌ کاهشیافته. میتوان
تغییرمکان جانبی نسبی را در حالتی که ناحیهٌ کاهش یافته مدل نشده است. با ضریب 1.1
برای حالت نظیر 0.250۶ 0 تشدید نمود. برای سایر مقادیر 2 میتوان از درونیابی خطی
بین آنها و 0.2500۶ 0 بهره برد. ۵ پارامتری است که در شکل ۲-۷-۳-۱۰ نشان داده
شده و محدودیتهای آن در بخش ۱-۲-۷-۳-۱۰ بیان شده است.
۳۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱۲-۷-۳۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 11 شکل و مقاطع ساخته شده از ورق دارای مقطع
[ یا 11 شکل, برای تیر مجاز است. همچنین:
(۱) عمق مقطع تیر نباید از 1100 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از 600 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال,مقطع قیرانباید از 53 میلیمتر بیشتر باشد:
(۴) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 7 در قابهای خمشی ویژه و از 5 در قابهای
خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۵) نسبت پهنا به ضخامت بال و جان تیر باید ضوابط بندهای ۲-۲-۳-۳-۱۰ یا ۲-۳-۳-۳-۱۰ را
حسب مورد. اقناع نماید. در محاسبهه این نسبت. پهنای بال را میتوان برابر عرض بال در
انتهای دوسوم میانی ناحیه کاهشیافته بال در نظر گرفت.
(۶) در دو انتهای تیرء برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون» تعبیه سوراخهای
دسترسی الزامی, بوده: و هندسه آنها باید مطابق الرامات پیت ,۴۱-۹۲-۱۰ پاشه.
(۷) در دو انتهای تین ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر 2+0 در نظر گرفته شود. 2 و 0 در شکل
۲-۷-۲-۰ نشان داده شده است.
(۸) فاصله محل تشکیل مفصل پلاستیک از بر ستون, باید برابر 10/2 +8 < 9 در نظر گرفته شود
2 و[ در شکل ۲-۷-۲-۱۰ نشان داده شده است.
)٩( در ناحیهٌ کاهشیافتهٌ تیر محدودیتهای زیر باید تأمین: شوند. انتخاب نهایی مقادیر این
پارامترها براساس تأمین کلیهٌ الزامات مربوط به مقاومت موجود لازم تیر در مقطع کاهشیافته
و انتهای تیر صورت میگیرد.
(۱-۷-۳-۱۰) 8-0
(۲-۷-۳۲-۱۰) 075۶ که کبم 0.50
(۲-۷-۳-۱۰) 0856 > ۳ > 0.650
(۴-۷-۳-۱۰) 025۶ که > بط 0.1
در روابط فوق 8 نا ۲ ۶ و 1 در شکل ۲-۷-۲-۱۰ نشان داده شده است.
۳۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۲۲-۷-۳۰ ستونها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده 17 شکل, مقاطع ساختهشده دارای مقطع 17 شکل,
جعبهای ساخته شده از ورق با ساخته شده از مقاطع 9 شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع 1
شکل جعبهای شده) و مقاطع صلیبیشکل ساخته شده از ورق با ساخته شده از نیمرخهای نوردشده
(۱) عمق مقاطع 17 شکل و عمق و پهنای مقاطع صلیبی شکل نباید از 1000 میلیمتر و عمق و
بهنای مقاطع جعبهایشکل و 7[شکل جعبهایشده نباید از 7150 میلیمتر بیشتر باشد.
به ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۲-۷۳۹۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بالهای تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل مطابق الزامات عمومی
اتصالات پیشتاییدشده (بند ۱-۷-۲۳-۱۰-ت) صورت گیرد.
(۲) در قابهای خمشی ویژه. جان تیر باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل به بال ستون جوش
شود. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی جان در فاصلهٌ بین دو سوراخ دسترسی تعبیه شود
(شکل ۲-۷-۳-۱۰). استفاده از ورق تکی جان بهعنوان پشتبند جوش شیاری جان تیر به بال
ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید حداقل برابر 10 میلیمتر باشد. اتصال ورق
تکی به بال ستون و جان تیر میتواند از نوع جوش گوشه یکطرفه با ضخامت حداقل
آییننامهای باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از ورقهای
(۳) در قابهای خمشی متوسط انصال جان تیر به بال ستون میتواند از طریق رعایت ضوابط بند
۲ فوق انجام پذیرد. در این نوع قاب بهجای رعایت این ضوابط. اتصال جان تیر به بال ستون
میتواند از طریق یک ورق تکی پیچشده به جان تیر نیز صورت گیرد. در این حالت اتصال ورق
تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد. یا سوراخ استاندارد در یکی و
سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با محور تیر در دیگری باشد. اتصال ورق تکی به بال
ستون باید از نوع شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشهٌ دوطرفه باشد. مقاومت برشی موردنیاز
۳۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
اتصال باید براساس الزامات بند ۵-۲-۳-۳-۱۰ تعیین شود. ضخامت جوشهای گوشهٌ طرفین
ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر 0.75 ضخامت ورق نکی و ضخامت ورق تکی باید
حداقل برابر 10 میلیمتر باشد. پیچها میتوانند قبل یا بعد از جوشکاری ورق به بال ستون,
پیش تنیده شوند.
۴-۲-۷۳۳۰ برشکاری بال تیر
(۱) در ناحیهٌ کاهشیافتهٌ تیرء برشکاری بال تیر باید توسط دستگاه برش حرارتی انجام شود تا یک
انحنای هموار به وجود آید. در محل خاتمهٌ برشکاری بال تیرء تبدیل مقطع کاهشیافته به
مقطع کاهشنیافته باید بهصورت هموار و از طریق سنگزنی گوشههای تیز انجام شود. رواداری
مجاز اجرای برش حرارتی از مقادیر موردنظر, مطابق روابط ۱-۷-۳-۱ الی ۴-۷-۲-۱ به
(۲) شیارهایی که در اثر برش حرارتی ایجاد میشوند. اگر عمقی کمتر از 6 میلیمتر داشته باشند.
میتوانند با سنگزنی برداشته شوند. بعد از سنگزنی, این ناحیه باید توسط روش ۸11 بهصورت
غیر مخرب بازرسی شود تا از برداشته شدن کامل شیار اطمینان حاصل شود. سنگزنی نباید
منجر به کاهش مقطع بال تیر بهاندازهای بیش از 6 میلیمتر از مقدار موردنظر, مطابق روابط
۱-۷-۳-۰ الی ۴-۷-۳-۱۰ شود.
(۲) اگر عمق شیارهایی که در اثر برش حرارتی ایجاد میشوند. بیشتر از 6 میلیمتر ولی کمتر از
3 میلیمتر باشد. شیار باید توسط جوشکاری تعمیر شود. در این حالت ابتدا باید با سنگزنی,
شیار برداشته شده و سیس با پیشگرمایش حداقل 66 درجه سلسیوس جوشکاری انجام شود و
با سنگزنی انحنای هموار موردنظر با رعایت رواداری مربوطه ایجاد گردد. این روش را میتوان
در مورد شیارهایی که عمقی کمتر از 6 میلیمتر دارند. ولی سنگزنی آنها منجر به کاهش
مقطع بال تیر بهاندازهای بیش از 6 میلیمتر از مقدار موردنظر. مطابق روابط ۱-۷-۲-۱۰ الی
۴-۷-۳-۰ میشود. نیز به کار گرفت.
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳-۷-۳-۰ اتصال گیردار فلنجی چهار پیچی بدون استفاده از ورق لچکی(317۴۲) و
اتصال گیردار فلنجی چهار یا هشت پیچی با استفاده از ورق لجکی (85۳7)
اتصالات گیردار فلنجی (شکل ۳-۷-۳-۱۰)» علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱-۷-۳-۱۰. باید
دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
این نوع اتصال با جوش دادن تیر به ورق انتهایی در کارخانه و پیچ کردن این ورق به بال ستون در
کارگاه ساخته میشود. رفتار این نوع اتصالات توسط حالتهای حدی مخنتلفی از قبیل تسلیم
خمشی مقطع تیرء تسلیم خمشی ورق انتهایی. تسلیم چشمهٌ اتصال ستون» گسیختگی برشی و
کششی بیچهای ورق انتهایی یا گسیختگی در اجزای اتصالات جوشی آن کنترل میشود. طراحی
اتصال باید بهگونهای باشد که با تأمین مقاومت موجود کافی در اجزای آن. تغییرشکل غیر الاستیک
از طریق تسلیم مقطع تیر ایجاد شود.
ابعاد و ضخامت ورق آنتهایی و نیز مشخصات و تعداد پیچهای اتصال ورق انتهایی به بال ستون باید
براساس مقاومتهای خمشی و برشی موردنیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۶-۲-۲-۲-۱۰
یا ۸-۳-۳-۳-۱۰ حسب مورد) تعیین شود. در تعیین مقاومتهای طراحی وسایل اتصالء ضریب
کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکلپذیر, بهجای 0.75 برابر 0.9 و برای
حالتهای حدی شکلپذیر بهجای 0.9 برابر [ در نظر گرفت. همچنین در تعیین مقاومتهای مجاز
وسایل اتصال, ضریب اطمینان (۵؟) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکلپذیر. بهجای 2 برابر
الف) چهار پیچی بدون ورق سختکننده ب) چهار پیچی با ورق سختکننده پ) هشت پیچی با ورق سختکننده
۴.
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ث) هندسه اتصال فلنجی چهار پیچی با استفاده از ورق لچکی
۴۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۱ نیش
و
۳1
۱:
ج) هندسه اتصال فلنجی هشت پیچی با استفاده از ورق لچکی
شکل ۳-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار فلنجی چهار پیجی بدون استفاده از ورق لچکی(8۳17۳:۳:
۳) و اتصال گیردار
فلنجی چهار با هشت پیچی با استفاده از ورق لچکی (805۳۳:7)
۱۳-۷-۳۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 7 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع
1 یا 17 شکل, برای تیر مجاز است. همچنین:
(۱) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 7 در قابهای خمشی ویژه و از 5 در قابهای
خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود
(۲) در دو انتهای تیرء تعبیهٌ سوراخهای دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به
ورق انتهایی. مجاز نیست.
۴۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
(۲) در دو انتهای تیر ناحیهٌ حفاظتشده باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
* در اتصال فلنجی بدون استفاده از ورق لچکی, برابر کوچکترین دو مقدار عمق تیر و سه برابر
پهنای بال تیر از بر ستون؛
* در اتصال فلنجی با استفاده از ورق لجکی, برابر کوچکترین دو مقدار طول ورق لجکی
بهعلاوه نصف عمق تیر و سه برابر پهنای بال تیر از بر ستون.
(۴) فاصلهً محل تشکیل مغصل پلاستیک از بر ستون (,5)» باید برابر کوچکترین دو مقدار 2/ ول و
۶ برای اتصالات فلنجی بدون استفاده از ورقهای لجکی و برابر ما+,.آ برای اتصالات فلنجی
با استفاده از ورقهای لجکی در نظر گرفته شود که در آن «ل عمق تیرء 0۸۶ پهنای بال تیرء ,.آ
طول ورق لچکی در روی بال:تیر و ما ضخامت ورق انتهایی است.
(۵) در دو آنتهای تیرهای ساخته شده از ورق» به فاصلهٌ حداقل برابر کوچکترین دو مقدار عمق تیر
و سه برابر پهنای بال تیرء اتصال جان به بال باید از نوع جوش شیاری با نود کامل یا جوش
گوشه دوطرفه باشد. ضخامت جوشهای گوشهٌ دوطرفه نباید از .0.751 (بی ضخامت جان مقطع
تیر است) و 6 میلیمتر کمتر در نظر گرفته شود.
۲۳-۷-۳۰ ستونها
در این نوع اتصال گیردان استفاده از مقاطع نوردشدهٌ 17شکل, مقاطع ساختهشده 17شکل و مقطع
صلیبیشکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نوردشده برای ستون مجاز است.
(۱) عمق مقطع ستون نباید از 1000 میلیمتر بیشتر باشد.
۳۳-۷-۳۰ سابر الزامات
(۱) اتصالات فلنجی باید محدودیتهای ابعادی جدول ۲-۷-۳-۱۰ را تأمین نمایند.
تبصره: در قابهای خمشی ویژه با عملکرد توام دال بتنی و مقطع فولادی در سرتاسر طول تیر
عمق مقطع تیر نباید از 600 میلیمتر کمتر باشد.
۴۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۲) پهنای ورق انتهایی نباید از بال تیر متصلشونده به آن کوچکتر در نظر گرفته شود. همجنین
بهنای موْئثر ورق آنتهایی که در محاسبات منظور میشود. نباید از بال تیر متصلشونده بهعلاوه
(۲) اتصال بال تیر به ورق آنتهایی باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل بوده و در وجه داخلی بال
تیر با جوش گوشه به ضخامت حداقل 5 میلیمتر تقویت گردد.
(۴) شیارزنی ریشهٌ جوش بال تیر به ورق انتهایی در قسمتی که مستقیماً بالا یا پایین جان تیر قرار
جدول ۲-۷-۳-۱۰: محدودبتهای ابعادی اتصالات گیردار فلنجی
وحن ۱
س ۱
مک هک
ها 6 | 7 | ۵ | ۱ | ۹ | ۵۵۵
هک
لح مه
]| ۵ | ۱۵ | ۵ | 1۵ | ۷۵ | 1۵
با ۹ ]۷۱
در جدول فوق:
۶ - پهنای بال تیر
< پهنای ورق انتهایی
< عمق تیر متصلشونده به ورق آنتهایی
8 - فاصله افقی بین دو ردیف قائم پیچ
۳۰۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
- فاصلهٌ قائم بین دو ردیف پیچ در هر دو طرف بال تیر در اتصال فلنجی هشت پیچی
5 - فاصلهٌ قائم بین نزدیکترین ردیف پیچ داخلی تا بر بال کششی تیر
8 - فاصلهٌ قائم بین نزدیکترین ردیف پیچ بیرونی تا بر بال کششی تیر
۶ < ضخامت بال مقطع تیر
ما - ضخامت ورق انتهایی
(۵) اتصال جان تیر به ورق آنتهایی باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. چنانچه ضخامت
جان مقطع تیر کوچکتر یا مساوی 10 میلیمتر باشد. استفاده از جوش گوشههٌ دوطرفه نیز مجاز
است. در صورت استفاده از جوش گوشه. علاوه بر الزامات متعارف طراحی اتصالات. ضخامت آن باید
بهگونهای تعیین شود که در فاصلهٌ بینْ وجه داخلی بال تیر تا 150 میلیمتر بعد از اولین ردیف پیچ
در اتصالات چهار پیحی و دومین ردیف پیچ در اتصالات هشت پیجی, مجموع مقاومت آنها برابر
مقاومت کششی موجود همین بخش جان باشد. درهرحال ضخامت جوشهای گوشه نباید از 0.5
و 5 میلیمتر کمتر در نظر گرفته شوند.
(۶) فاصلهٌ سوراخهای پیچ (8)» نشان دادهشده در شکلهای *۷-۲-۱- ۲-ت. ث و ج. نباید از
پهنای بال تیر بزرگتر باشد. همجنین در این شکلهاء حداقل اندازهٌ 06. 00 :04 و 00 برای
پیچهای تا قطر 25 میلیمتر برابر قطر پیچ بهعلاوه 13 میلیمتر و برای پیچهای با قطر بزرگتر
برابر قطر پیچ بهعلاوه 19 میلیمتر است. در اتصالات هشت پیچی+*حذاقل اندازه 100 , نشان
دادهشده در شکل ۲-۷-۲-۱۰-ج. 2.7 برابر قطر پیچ است.
(۷) ورقهای لجکی (در صورت استفاده) باید در امتداد جان تیر و در وسط ورق انتهایی تعبیه
شوند. طول ورقهای لچکی نباید از »1.7510 کوچکتر در نظر گرفته شود که در آن .2 ارتفاع
لجکیها در امتداد محور ستون است. ورقهای لجکی مطابق شکلهای ۲-۷-۲-۱۰-ث وج
باید در دو انتهای خود طولی حدوداً 25 میلیمتر برشهای عمودی و افقی داشته و سپس
بهصورت مورب بریده شوند. ضخامت ورقهای لجکی (,1) نباید کمتر از ضخامت جان مقطع
تیر در نظر گرفته شود. همجنین ضخامت ورقهای لجکی باید بهگونهای انتخاب شوند که روابط
۵-۷-۳-۰ و ۶-۷-۳-۱ اقناع شوند.
۴۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳
(۵-۷-۳-۱۰) دا 2 عا
75
۳ 1
(۶-۷-۳-۱۰) | 0.56
۷75 ی
در روابط فوق:
> ارتفاع ورق لجکی
ارو[ > تنش تسلیم مشخصه فولاد تیر
با < ضخامت جان مقطع تیر
(۸) اتصال لجکیها (در صورت استفاده) به ورق انتهایی و بال تیر باید از نوع جوش شیاری با نفوذ
کامل باشد. چنانجه ضخامت لجکیها کوچکتر یا مساوی 10 میلیمتر باشد. استفاده از جوش
است) و 6 میلیمتر کمتر باشد. گوشهٌ ورق لجکی در محل تقاطع آن با بال تیر و ورق انتهایی
باید بهصورت مثلثی بریده شود تا فاصلهٌ آزاد با جوش بال تیر و ورق انتهایی فراهم شود.
۳-۷-۳-۱۰ به کار بردن ورقهای پرکننده انگشتی در بالا و پایین ورق انتهایی مطابق شکل )٩(
شکل ۴-۷-۳-۱۰: ورقهای پرکننده انگشتی در بالا و پابین ورق انتهایی
۴۳۰۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۷-۳-۰ اتصال گیردار پیچی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (131۳)
انصالات گیردار پیچی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (شکل ۵-۷-۳-۱۰) علاوه بر تأمین
الزامات عمومی بخش ۱-۷-۲-۱۰. باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
5+۵0 2 ناحیهٌ محافغلتشده /
کم ورقهای پیوستگی و
ورقهای پرکننده
(در صورت نیاز)
شکل ۵-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار پیچی به کمک ورقهای روسری و زبرسری (1۳ث1)
این نوع اتصال از طریق جوش دادن ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون و پیچ کردن آنها به
بال تیر ساخته میشود. این ورقها باید کاملاً یکسان باشند. ضمنا در این نوع اتصال جان تیر نیز از
طریق یک ورق تکی به بال ستون متصل میشود. منظور از ضوابط ارائهشده در این بخش این است
که وقوع تسلیم و شروع تشکیل مفصل پلاستیک در ناحیهای از تیر در انتهای ورقهای روسری و
زیرسری روی دهد. ابعاد و ضخامت ورقهای روسری و زیرسری و نیز مشخصات و تعداد پیچهای
اتصال این ورقها به بال تیر باید براساس مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر به ستون (مطابق
الزامات.بند, ۶-۲۳-۳۲۱۶ با ۸-۳۳-۳۱۸۲ خسب مورد) تعیین شود ابعاد.و ضخامت ورق: تکی
جان و نیز مشخصات و تعداد پیچهای اتصال این ورق به جان تیر باید براساس مقاومت برشی
موردتیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات پنن ۶-۲-۳۳۱۹ با ۸-۳-۳-۱ حسب مورد)
۳۴۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
تعیین شود. در تعیین مقاومتهای طراحی ورقهای روسری و زیرسری» ورق تکی جان و وسایل
اتصال, ضریب کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکلپذیرء بهجای 0.75
برابر 0.9 و برای حالتهای حدی شکلپذیر بهجای 0.9 برابر 1 در نظر گرفت. همچنین در تعیین
مقاومتهای مجاز آنها ضریب اطمینان (62) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکلپذیرء
بهجای 2 برابر 1.67 و برای حالتهای حدی شکلپذیر بهجای 1.67 برابر 1.5 در نظر گرفت.
۱-۴-۷-۳-۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردانر استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 17 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع
[ یا 11 شکل, بهعنوان تیر مجاز است. همجنین:
(۱) در دو انتهای تیر ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر فاصله از بر ستون تا دورترین ردیف پیچ در روی
بال تیر نسبت به پر ستون بهعلاوه عمق تیر در نظر گرفته شود.
(۲) محل تشکیل مفصل پلاستیک )٩( در روی تیر باید در محل دورترین ردیف پیچ در روی بال
تیر نسبت به بر ستون, در لظو گرقته شود.
(۳) جرم تیر نباید از 250 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۴) عمق مقطع تیر نباید از 1000 میلیمتر بیشتر باشد.
(۵) ضخامت بال مقطع تیر نباید از 30 میلیمتر بیشتر باشد.
(۶) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 9 در قابهای خمشی ویژه و از 7 در قابهای
خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۴-۷-۳ ستونها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده یا ساختهشده دارای مقطع 17[شکل, جعبهای ساخته
شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع 17 شکل همراه با ورقهای کناری و مقطع صلیبیشکل ساخته
شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نوردشده بهعنوان ستون مجاز است. همچنین:
(۱) عمق مقطع ستونهای 11 شکل و صلیبیشکل در قابهای خمشی با دال بتنی سازهای و دارای
برشگیر فولادی مدفون در بتن در فاصلهٌ بین نواحی محافظتشدهٌ دو انتهای تیر نباید از
0 میلیمتر و در غیاب دال بتنی سازهای از 400 میلیمتر بیشتر باشد.
شش
-------- صفحهٔ بعد --------
)۲( عمق و پهنای مقاطع جعبهایشکل و 7آشکل جعبهایشده نباید از 750 میلیمتر بیشتر باشد.
۳-۴-۷-۳-۰ سایر الزامات
(۱) استفاده از ورقهای پرکننده به ضخامت مجموعاً تا 6 میلیمتر بین ورقهای اتصال و بال تیر
مجاز است. این پرکنندهها میتوانند بهصورت انگشتی یا ورقهای سوراخشده باشند.
(۲) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذٌ کامل باشند.
این جوشها باید بحرانی لرزهای در نظر گرفته شوند. در صورت استفاده از تسمهٌ پشتبند برای
اجرای جوش شیاری با نفوذ کامل, پشتبندها باید پس از انجام جوشکاری برداشته شوند. پس
از برداشتن پشتبند. پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش
(۳) اتصال ورق تکی جان به بال ستون باید از نوع شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دوطرفه
باشد. ضخامت. جوشهای گوشهباید برساس: مقاومت برشی موردتباز اتصال ثیر به سئون
(مطابق الزامات بند ۶-۷-۲-۱۰ یا ۸-۹-۲-۱۰ حسب مورد) تعیین شود و درهرحال در هر دو
طرف نباید از ,0.81 (ویاً ضخامت ورق تکی جان است) و 5 میلیمتر کمتر در نظر گرفته
(۴) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بالهای تیر باید از نوع پیچتی با رده 10.9 یا معادل آن و
با قطر پیچ حداکثر برابر 27 میلیمتر باشد. پیچها باید در هر ردیف دو عدد و بهصورت متقارن
مرکز آخرین سوراخ) نباید از عمق تیر بیشتر باشد. سوراخهای بال تیر باید استاندارد باشند.
سوراخهای ورقهای روسری و زیرسری میتوانند استاندارد یا بزرگشده باشند. سوراخها باید با
مته ایجاد شوند. استفاده از پانچ برای سوراخ کاری مجاز نیست.
(۵) انصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع پیجی بوده و سوراخهای ایجادشده در یکی از اجزاء
یعنی ورق تکی یا جان تیرء میتواند بهصورت لوبیایی کوتاه افقی باشد.
۳۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۵-۷-۳-۰ اتصال گیردار جوشی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (۱۷۳۳)
الزامات عمومی بخش ۱-۷-۲-۱۰. باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
مقطع 8-8 مقطع ۸-۸
شکل ۶-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار حوشی به کمک ورقهای روسری و زبرسری (۹۷۳۳)
این نوع اتصال از طریق جوش دادن ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون و بال تیر ساخته
میشود. ضمنا در این نوع اتصال جان تیر نیز از طریق ورق یا ورقهای جان یا جفت نبشی به بال
هدف از ضوابط ارائهشده در این بخش این است که وقوع تسلیم و شروع تشکیل مفصل پلاستیک
در ناحیهای از تیر در آنتهای ورقهای روسری و زیرسری روی دهد.
ابعاد و ضخامت ورقهای روسری و زیرسری و نیز مشخصات جوشهای آنها به بالهای تیر باید
براساس مقاومت خمشی موردنیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۶-۲-۳-۳-۱۰) تعییر
شود. ابعاد و ضخامت ورق (یا ورقهای جان یا جفت نبشی) و نیز جوش آنها به بال ستون و جان
تیر باید براساس مقاومت برشی موردنیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۶-۲-۳-۳-۱۰)
تعیین شود. در تعیین مقاومتهای طراحی ورقهای روسری و زیرسری. ورق تکی جان (یا ورقهای
۳۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جان یا جفت نبشی) و وسایل اتصال,ء ضریب کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالتهای حدی
غیر شکلپذیر. بهجای 0.75 برابر 0.9 و برای حالتهای حدی شکلپذیر بهجای 0.9 برابر 1 در نظر
گرفت. همچنین در تعیین مقاومتهای مجاز آنها ضریب اطمینان (82) را میتوان برای حالتهای
حدی غیر شکل پذیرء بهجای 2 برابر 1.67 و برای حالتهای حدی شکلپذیر بهجای 1.67 برابر 1.5
۵-۷-۳-۹ -۱ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 11 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع
[ یا آآشکل, بهعنوان تیر مجاز است. همجنین:
(۱) در دو انتهای تیرء ناحیه حفاظتشده باید برابر فاصله از بر ستون تا انتهای ورقهای روسری و
زیرسری بعلاوه نصف عمق تیر بعدازآن, در نظر گرفته شود.
(۲) محل تشکیل مفصل پلاستیک (8) در روی تیر باید در محل انتهای ورقهای روسری و
زیرسری. در نظر گرفته شود.
(۲) عمق مقطع تیر نباید از 900 میلیمتر بیشتر باشد.
(۴) جرم تیر نباید از 250 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۵) ضخامت بال مقطع تیر نباید از 30 میلیمتر بیشتر باشد.
(۶) نسبت دهانهه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 5 کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۵-۷-۳ ستونها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده آآشکل, مقاطع ساختهشده 11آشکل, جعبهای ساخته
شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع آآشکل همراه با ورقهای کناری و مقطع صلیبی ساخته شده
از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نوردشده بهعنوان ستون مجاز است. همچنین:
(۱) عمق مقطع ستونهای آا شکل و صلیبیشکل در قابهای خمشی با دال بتنی سازهای و دارای
برشگیرهای فولادی مدفون در بتن در فاصلهٌ بین نواحی محافظتشده دو انتهای تیرء نباید از
0 میلیمتر و در غیاب دال بتنی سازهای از 400 میلیمتر بیشتر باشد.
۳۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۲) عمق و پهنای مقاطع جعبهایشکل و 7آشکل جعبهایشده نباید از 700 میلیمتر بیشتر باشد.
۳-۵-۷-۳-۰ سایر الزامات
در این نوع اتصالات گیردار الزامات زیر نیز باید رعایت شوند:
(۱) طول ورقهای روسری و زیرسری باید برابر باشد.
(۲) ورق روسری میتواند بهصورت پهنشده یا دارای پهنای ثابت باشد. در صورت استفاده از ورق
پهنشده» رعایت تناسبات نشان دادهشده در شکل ۶-۷-۲-۱۰ الزامی است. در صورت استفاده
از ورق با پهنای ثابت. این پهنا با لحاظ عرض ورقهای گوشواره (ناودان انتهای جوش) نباید از
پهنای بال ستون بیشتر باشد. در این حالت جوش گوشهٌ اتصال ورق روسری به بال تیر باید تا
(۲) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل و به
بالهای تیر از نوع جوش گوشه باشد. استفاده از جوش کام و انگشتانه به همراه جوشهای
گوشه در اتصال این ورقها به بال تیر نیز مجاز است.
(۴) در صورت استفاده از تسمههای پشتبند در جوشهای ورقهای روسری و زیرسری به بال
از برداشتن پشتبند.» پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش
تقویت گردد. درصورتیکه پشتبندها برداشته نشوند. این پشتبندها باید با جوش گوشه به
ضخامت حداقل 5 میلیمتر به بال ستون جوش داده شوند.
(۵) اتصال ورق (یا ورقهای) جان تیر به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش
گوشه باشد. در صورت استفاده از ورق تکی جان و جوش گوشه. این جوش باید بهصورت
دوطرفه اجرا شود. در صورت استفاده از جفت نبشی برای اتصال جان تیر به بال ستون. این
اتصال باید از نوع جوش گوشه باشد.
(۶) اتصال ورق جان (یا ورقها یا نبشیها) به جان تیر باید از نوع جوش گوشه باشد.
۳۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۶-۷-۳-۰ اتصال گیردار تقویتنشدهٌ جوشی (۱۷17۳-۷۷)
اتصالات گیردار تقویتنشده جوشی (اتصال شکل ۷-۷-۳-۱۰) علاوه بر نأمین الزامات عمومی بخش
۱-۷-۳-۰ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
شکل ۷-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تقوبت نشده جوشی (۷۷۲7۳-۷۷)
در این نوع اتصال گیردارء چرخش غیر الاستیک از طریق تسلیم تیر در ناحیهای نزدیک به بر ستون
تأمین میشود. نحوه تسلیم در این نوع اتصال از طریق اعمال ضوابط خاص این بخش کنترل
میشود. در این اتصال مقدار ضریب برن) که در طراحی لرزهای قابهای خمشی ویزه مطابق تعریف
بند ۶-۲-۲-۲-۱۰ مورد استفاده قرار میگیرد. باید برابر 1.4 در نظر گرفته شود. این ضریب در
محاسبهٌ مقاومت برشی موردنیاز جان تیر (بدون توجه به وجود ورق تکی جان)» مقاومتهای
موردنیاز در ناحیهٌ چشمهٌ اتصال تیر به ستون و کنترل ضابطهٌ تیر ضعیف -ستون قوی, مورد استفاده
۴۱۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۹۰ -۱-۶-۷-۳ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 17 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع
[ یا 17 شکل, بهعنوان تیر مجاز است. همچنین:
(۱) در دو انتهای تیرء برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون» تعبیه
سوراخهای دسترسی الزامی بوده و هندسهٌ آنها باید مطابق الزامات بند ۵-۱۱-۲-۳-۱۰ باشد.
(۲) در دو انتهای تیرء ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر فاصله از بر ستون تا یک برابر عمق مقطع تیر در
نظر گرفته شود.
(۲) در این نوع اتصال 5,0 در نظر گرفته میشود.
(۴) عمق مقطع تیر نباید از 1000 میلیمتر بیشتر باشد.
(۵) جرم تیر نباید از 300 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۶) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از 30 میلیمتر بیشتر باشد.
(۷) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق آن نباید از 7 برای قابهای خمشی ویزه و از 5 برای قابهای
۲-۶-۷-۳ ستونها
در این نوع اتصال گیردان استفاده از مقاطع نوردشده 11 شکل. مقاطع ساخته شده دارای مقطع 9
شکل. جعبهای ساخته شده از ورق با ساخته شده از مقاطع 7 شکل همراه با ورقهای کناری و
مقطع صلیبی ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نوردشده بهعنوان ستون مجاز است.
(۱) عمق مقطع ستونهای 1 شکل و عمق و پهنای ستونهای با مقطع صلیبیشکل نباید از 1000
(۲) عمق و بهنای مقاطع جعبهایشکل و آآشکل جعبهایشده نباید از 730 میلیمتر بیشتر باشد.
۳-۶-۷-۳ سایر الزامات
(۱) اتصال بالهای تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل صورت گیرد.
۳۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۲) جان تیر باید به بال ستون با استفاده از جوش شیاری با نفوذ کامل اتصال داده شود. علاوه بر
آن تعبیه یک ورق تکی جان به ضخامت حداقل برابر ضخامت جان مقطع تیر نیز الزامی است.
انصال ورق تکی جان به بال ستون میتواند از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش
گوشه صورت گیرد. مقاومت برشی موجود اتصال جوشی ورق تکی جان به بال ستون باید
حداقل برابر 0/(,ر0.67,۴):امل باشد که در آن
لا 7 ارتفاع ورق تکی جان
ما > ضخامت ورق تکی جان
رو < تنش تسلیم مشخصهٌ ورق تکی جان
با - نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد ورق تکی جان
6 - برابر 1.0 در 18۳0و برایر 1.5 در ۸57
(۲) اتصال ورق تکی جان به جان تیر باید از طریق جوش گوشه به ضخامت برابر ضخامت ورق
تکی جان منهای 2 میلیمتر انجام پذیرد.
(۴) ورق تکی جان باید محدودیتهای ابعادی جدول ۳-۷-۳-۱۰ را تأمین نماید.
جدول ۳-۷-۳-۱۰: محدودیتهای ابعادی ورق تکی جان در اتصال گیردار تقوبتنشده جوشی (۷۷۲:۴-۷۷)
0 25 که > 120
# پارامترهای ۵ 0 2 6 و ع در شکل ۷-۷-۲۳-۱۰ نشان داده شدهاند.
۴۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۷-۷-۳-۰ اتصال گیردار پیچی با جفت سپری (1(1)
اتصالات گیردار پیجحی با جفت سپری (شکل ۸-۷-۲-۰ علاوه بر تأمین الزامات عمومی بحش
۱-۷-۳-۰ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
وریهای پرکننده انگشتی (در صورت نیار) .
خاات- بحهای کششی / ام
ورق های پرکنده (در صورت نیاز) ۸ #ر را با گ بر بای ی
رم سپ ۳
11
بیج های اتصال جان ,
1 9
۱ 19
امش پیت میم سم مس سا :
1 1 1
۱ 9۵
ال
1
شکل ۸-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار پیچی با جفت سپری (107)
این نوع اتصال با استفاده از مقاطع سیری بریدهشده از مقاطع [ یا 17 شکل نوردشده یا مقاطع
سپری ساخته شده از ورق و بیچ کردن آنها به بالهای تیر و ستون اجرا میشود. مقاطع سیری
متصل به بالهای بالا و پایین تیر باید یکسان بوده و از طریق چهار پیچ یا هشت پیچ به بال ستون
متصل شوند. جان تیر نیز با پیچهایی به ورق تکی که به بال ستون جوش شده, متصل میشود.
رفتار این نوع اتصالات توسط تسلیم ناشی از خمش مقطع تیر در نزدیکی آخرین ردیف پیچهای
اتصال بال تیر به جان سپری کنترل میشود. شکل ۹-۷-۳-۱۰ پارامترهای مشخص کننده ابعاد این
اره هی
-------- صفحهٔ بعد --------
!1 "
1 !1
! ار
[1 1
۹ ا! را 1
+ همهم 7
1 ۰ دح ددع 9 ا ط 6
ما ۱ 1 ۱ 1 ۱
1 1
دیا 6 تساه مها ۱
1 1 ۱
ی ۳ 1
ما وویل ۱ ۱
| 7 0-۷-6 چ- ۵۰-۰
: َ ۰ دا دحا جع و دسا
6
۱ ۱
شکل ۷-۳-۱۰-+: پارامترهای ابعاد ستون و ورق اتصال برشی در اتصال پیچی با جفت سپری (11)
۱۷-۷-۳۰ تیرها
در این نوع اتصال, استفاده از مقاطع نوردشده یا ساختهشده آ یا 17 شکل. بهعنوان تیر مجاز است.
اما استفاده از مقاطع نوردشده با بال دارای ضخامت متغیر نظیر 11۳ مجاز نیست. همجنین:
(۲) جرم تیر نباید از 120 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۴) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 9 برای قابهای خمشی ویزه و از 7 برای
ر۵) در دو انتهای تیر ناحیهٌ حفاظتشده برابر فاصلهٌ بر ستون تا دورترین ردیف بیچ در روی بال
تیر نسبت به بر ستون بهعلاوه عمق تیرء در نظر گرفته میشود.
(۶) محل تشکیل مغصل پلاستیک (5) در روی تیر باید در محل دورترین ردیف پیچ در روی بال
تیر نسبت به بر ستون» در نظر گرفته شود.
۳۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
۷-۷-۳-۰ -۲ ستونها
در این نوع اتصال, استفاده از مقاطع نوردشده 17 شکل, مقاطع ساختهشده دارای مقطع 7 شکل و
مقطع صلیبی ساخته شده از ورق یا از نیمرخهای نوردشده. بهعنوان ستون محاز است. همجنین:
۷-۷-۳-۰ -۳ سابر الزامات
(۱) ضخامت ورق پیوستگی در محل اتصال نباید از ضخامت بال تیر و جان سپری کوچکتر باشد.
(۲) در صورت استفاده از سپریهای ساخته شده از ورق, اتصال جان به بال سیری باید از نوع
جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. این جوش بحرانی لرزهای محسوب میشود.
(۳) ورق تکی جان باید به بال ستون جوش شود. این جوش میتواند از نوع شیاری با نفوذ کامل یا
* پیچها باید بهصورت قرینه در دو طرف محورهای تیر و ستون اجرا شوند.
* پیچهای برشی اتصال بال تیر و سپری باید دو عدد در هر ردیف باشند. پیچهای کششی اتصال
بال ستون و سپری باید دو یا چهار عدد در هر ردیف باشند.
* سوراخهای بالهای تیر و ستون باید استاندارد باشند.
۰ سوراخهای ایجادشده روی جان سیری میتواند بهصورت استاندارد یا بزرگشده باشد.
* سوراخهای ایجادشده روی بال سپری میتواند بهصورت استاندارد یا بزرگشده یا لوبیایی
کوتاه موازی محور ستون باشد.
* سوراخهای ایجادشده روی جان تیر و ورق تکی جان باید بهصورت استاندارد باشدء ولی در
صورت تعبیهٌ سوراخ استاندارد بر روی جان یا ورق تکی جان, سوراخهای دیگری میتواند
بهصورت لوبیایی کوتاه موازی محور تیر اجرا شود.
* نسبت 18ج نباید از 7 بزرگتر باشد. 18 ضخامت بال سپری بوده و مرچ در شکل ۹-۷-۲-۱۰
نشان داده شده است.
(۵) ورقهای برکننده با مجموع ضخامت حداکثر 6 میلیمتر میتواند در محل تماس جان سیبری و
بال تیر استفاده شود. استفاده از ورقهای پرکنندهٌ مذکور در محل تماس بال سیری و بال
۴۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۷-۳-۰ اتصال گیردار تیر با مقطع کاهشیافته و دیافراگم عبوری از ستون
(110-3775)
اتصال گیردار مستقیم تیر با مقطع کاهش افته و دیافراگم عبوری از ستون (شکل ۱۰-۷-۲-۱۰)»
علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱-۷-۳-۱۰. باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد.
1 م1
مه وه موه مه
ناحیهه کاهش یافته 30۳۱۲ 30
۱ 31 1 سل ۱
۳ و اک را ی ۵9
ل ورق تکسی ین
جوش شیاری با نفوذ کامل /
جان تسیر به بال ستون
صمل ۳ 1
چشخهسهستچ کار تیار
را 2 ۱ ۱
> 3 > 0.50 پشت بند
4۵ > ۷ > م0650 تاحه حفاطت شده |
22 30 0 30
+40
ان 2 اناه ۵ 8۹8-866۵5 ورق گوشواره ای
:1 کر ۳ ال زر
7 1 سا 1 لیا
2 تع2ب5
ب) پلان اتصال
ناحیهه حفاظلت شده ,0
شکل ۱۰-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش بافته و دبافراگم عبوری از ستون (110-7775)
۴۳۴۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
در این نوع اتصال قسمتی از بال تیر در مجاورت اتصال آن به ستون براساس محدودیتهای این
بخش کاهش میپاید. هدف از این اقدام این است که تسلیم و تشکیل مفاصل پلاستیک بهطور
عمده در این قسمت از تیر اتفاق بیفتد. در این نوع اتصالات ناحیهٌ کاهشیافته تیرها باید دارای
مقاومت موجود کافی در برابر کلیه ترکیبات بارگذاری متعارف باشند.
تبصره: در کنترل تغییرمکان جانبی نسبی طبقه در قابهای دارای این نوع اتصالات. باید آثار
مقطع کاهشیافته لحاظ شود. در این کنترل بهجای مدلسازی ناحیهٌ کاهشیافته میتوان
تغییرمکان جانبی نسبی را در حالتی که ناحیهٌ کاهشیافته مدل نشده است با ضریب 1.1
برای حالت نظیر 7م0.250*) تشدید نمود. برای سایر مقادیر 2 میتوان از درونیابی خطی
بین آنها و ۶م6*0.250 بهره برد. 2 پارامتری است که در شکل (۱۰-۷-۳-۱۰) نشان داده
شده و محدودیتهای آن در بخش ۱-۸-۷-۳-۱۰ بیان شده است.
۱-۸-۷-۳ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 17شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع آ یا 7
(۱) عمق مقطع تیر نباید از 1100 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از 600 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال مقطع تیر نباید از 55 میلیمتر بیشتر باشد.
(۴) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از 7 در قابهای خمشی ویزه و از 5 در قابهای
خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۵) نسبت پهنا به ضخامت بال و جان تیر باید ضوابط بندهای ۲-۲-۳-۳-۱۰ یا ۲-۳-۳-۳-۱۰ را
حسب مورد. اقناع نماید. در محاسبهٌ این نسبت. پهنای بال را میتوان برابر عرض بال در انتهای
دوسوم میانی ناحیه کاهشیافتههُ بال در نظر گرفت.
(۶) در دو انتهای تیر, ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر 2+0 در نظر گرفته شود. یارامترهای 8 و 0 در
شکل (۱۰-۷-۳-۱۰) نشان داده شده است.
(۷) محل تشکیل مغفصل پلاستیک باید برابر 5,۳2+0/2 از بر ستون در نظر گرفته شود
۳۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
(۸) در ناحیهٌ کاهشیافتهٌ تیر» محدودیتهای زیر باید تأمین شوند. انتخاب نهایی مقادیر این
پارامترها براساس تأمین کلیهٌ الزامات مربوط به مقاومت موجود لازم تیر در مقطع کاهشیافته
و آنتهای تیر صورت میگیرد.
(۱-۷-۳-۱۰ تکراری) 0 < 8
(۲-۷-۳-۱۰ تکراری) 05۶ که کم 0.50
(۳-۷-۳-۱۰ تکراری) 0.856 > ۳ > 0.650
(۴-۷-۳-۱۰ تکراری) 5۶ که > بط 0.1
در روابط فوق:
3 * فاصلهٌ افقی از لبهٌ وزقهای دیافراگم تا ابتدای برش مقطع کاهشیافتهٌ تیر
0 < طول برش مقطع کاهشیافته تیر
۲ < عمق برش در مرکز مقطع کاهشیافتهُ تیر
0۶ <پهنای کاهشنیافته بال تیر
ال < عمق مقطع تیر
۲-۸-۷-۳-۰ ستونها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع جعبهای ساخته شده از ورق با مقاطع قوطیشکل (1758)
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از 750 میلیمتر بیشتر باشد.
ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۸-۷-۳-۰ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از 30 میلیمتر هستند. باید دارای
خواص تاییدشده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شاربی, حداقل از
رده 0[ باشند.
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل 5 میلیمتر از ضخامت بالهای تیر و حداقل 3 میلیمتر
از ضخامت ورقهای ستون بزرگتر باشد. همچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی
۴۲۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۸-۲-۳-۳-۱۰ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰. حسب مورد. را
تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در پهنای
کلی, باید حالت حدی گسیختگی در پهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده است نیز
کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالت حدی تسلیم.
بهجای 0.9 برابر 1.0 و برای حالتّ حدی: گسیختگی بهجای: 0.73 برایر 0:9 در نظر گرفت.
همجنین ضریب اطمینان (2)) را میتوان برای حالت حدی تسلیمء بهجای 1.67 برابر 1.5 و
برای حالت حدی گسیختگی, بهجای 2.0 برابر 1.67 در نظر گرفت.
(۲) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای
پشتبند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزهای محسوب شده و ضوابط
بند ۶-۱-۲-۳-۱۰ (ب) باید در نورد آن رعایت گردد. همجنین کیفیت صد درصد این جوشها
باید از طریق آزمایشهای غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۰۱۰-۷-۳-۱۰ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید حداکثر
3 میلیمتر پایینتر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
۴-۸-۷۳۵۰ سابر الزامات
(۱) برشکاری مقطع کاهش یافتهٌ تیر باید الزامات بند ۴-۲-۷-۲-۱۰ را اقناع نماید.
(۲) اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این
منظور در دو انتهای تیرء تعبیهٌ سوراخهای دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال
تیر به ورق دیافراگم» مطابق الزامات بند ۴-۱-۹-۲-۱۰ این مبحث الزامی است. برای اتصال
بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشتبند الزامی است (شکل ۱۱-۷-۲-۱۰).
اتصال ورقهای پشتبند به بالهای تیر مجاز نیست.
۰-۰ شش
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ورق دیبافراگم
شکل ۱۱-۷-۳-۱۰: اتصال بال تیر به ورق دبافراگم با استفاده از سوراخ دسترسی و ورقهای پشتبند
(۳) برای اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره الزامی است. ورق
های گوشواره باید حداقل بهانداز 25 میلیمتر یا ضخامت قطعه (هرکدام بزرگتر بود) از لبهُ
درز امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست که بلندتر از 50 میلیمتر باشد. برای تأمین این الزام
پهنای بال تیر باید به نحوی انتخاب شود که رابطهٌ زیر برقرار باشد:
(۷-۷-۲-۱۰) (۲۳ 0 و )م2) ۵7 + ۱ < ,8
که در آن:
8۵ > پهنای ورق دیافراگم
۶ > ضخامت بال تیر
۶ > پهنای بال تیر
همجنین خالجوشهای متصلکننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس از
برداشتن ورقهای گوشواره حداکتر ناهمواری مجاز سطح برابر 13 میکرون است.
(۴) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود. پشتبند باید بعد از جوشکاری برداشته شود. پس از برداشتن پشتبند
فولادی, پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم. از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشه
تقویتی. از پشت جوش شود. ضخامت جوش گوشهٌ تقویتی باید حداقل 5 میلیمتر باشد.
۴۲۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۵) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نو کامل بین بال بالایی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود و پشتبند برداشته نشود. پشتبند باید با جوش گوشهٌ سراسری به
ضخامت حداقل 5 میلیمتر بر لبهٌ زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۶) در قابهای خمشی ویژه اتصال جان تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل
صورت گیرد. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی برش جان در فاصله بین دو سوراخ دسترسی
تعبیه شده و به ستون جوش شود (شکل ۱۰-۷-۳-۱۰). استفاده از ورق تکی جان بهعنوان
پشتبند جوش شیاری جان تیر به بال ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید
حداقل برابر 10 میلیمتر باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از
ورقهای گوشوارهای الزامی نیست.
(۷) در قابهای خمشی متوسط اتصال جان تیر به بال ستون میتواند از طریق رعایت ضوابط بند
۶ فوق انجام پذیرد.. در این نوع قاب بهجای رعایت این ضوابط اتصال جان تیر به بال ستون
میتواند از طریق یک ورق تکی پیچشده به جان تیر نیز صورت گیرد (شکل ۱۲-۷-۳-۱۰). در
این حالت اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد یا سوراخ
استاندارد در یکی و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با محور تیر در دیگری و اتصال آن به
بال ستون از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشهٌ دوطرفه باشد. در این حالت
مقاومت برشی موردنیاز اتصال باید براساس الزامات بند ۵-۲6۴-۳-۱۰ تعیین شود. ضخامت
جوشهای گوشهٌ طرفین ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر 0.73 ضخامت ورق تکی و
ضخامت ورق تکی باید حداقل برابر 10 میلیمتر باشد.
(۸) در صورت نیاز استفاده از پیچهای نصب با سوراخهای استاندارد یا سوراخهای لوبیایی کوتاه
۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
1
1
کی 3 > 0.50
850 > ۵ > 0.650
25 > 6 > 0.10
2 ورق گوشوارهای ۳ 30
+
> باه ۵ ۳۲-۳۵۵5
8
]
2 ت52
ب) پلان اتصال
ناحبه حفاظت شده 0
شکل ۱۲-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش یافته و دیافراگم عبوری از ستون در قابهای خمشی
متوسط
۳۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزاماتث طراحی لرزهای
۹-۷-۳-۰ اتصال گیردار تقویت نشده جوشی با دیافراگم عبوری از ستون
(70-۷۳۷۷)
اتصال گیردار تقویت نشدهٌ جوشی با دیافراگم عبوری از ستون (شکل ۱۳-۷-۳-۱۰) علاوه بر تأمین
الزامات عمومی بخش ۱-۷-۲۳-۱۰. باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد.
9 1
۱ ُ : 1 اْ
ورق تک 30 30
زوورور ۲ 1 ۱
سسوو ر ر مر س و ٍ ی
۰ ی 1
/ 0 کی
دا جوش شباری با نفوذ کامل ۵ ین
جان تسیر به بال ستون /
ها ۱۹
<< فلس ات اف ۹ ر
جوش ورق تکسی به ستون
الف) نمای اتصال ..
ورق گوشواره ای
۱ 30 ی 30
جوش شیاری با نفود کامل ۱ کم رس
جان تیر به بال ستون :
۵ ال
0 > ناحیهه حفانلت شده 0
شکل ۱۳-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تقوبتنشدهٌ حوشی با دبافراگم عبوری از ستون (110-۷۷۲7۳۹۷۷)
در این نوع اتصال چرخش غیرالاستیک از طریق تسلیم تیر در ناحیهای نزدیک به بر ورقهای
دیافراگم تأمین میشود. نحوه تسلیم در این نوع اتصال بهواسطهٌ اعمال ضوابط خاص این بخش در
خصوص جزئیات جوشهای بال تیر به ورقهای دیافراگم و جزئیات اتصال جان تیر و ورق تکی به
۴۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
بال ستون کنترل میشود. همچنین مقدار ضریب برٍن) که در طراحی لرزهای قابهای خمشی ویزه
مورد استفاده قرار می گیرد. باید برابر 1.4 در نظر گرفته شود. این ضریب در محاسبهٌ مقاومت برشی
موردنیاز جان تیر (بدون توجه به وجود ورق تکی جان) مقاومتهای موردنیاز در ناحیهٌ چشمهه
اتصال و کنترل ضابطه تیر ضعیف-ستون قوی مورد استفاده قرار میگیرد.
۱۹-۷-۳۰ تیرها
در این نوع اتصال, استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 17 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع آ یا 7
شکل. بهعنوان تیر مجاز است. همچنین:
(۱) عمق مقطع تیر نباید از 1000 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از 300 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از 30 میلیمتر بیشتر باشد.
(۴) در دو انتهای تیر ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر فاصله از بر ورق دیافراگم تا یک برابر عمق
(۵) در این نوع اتصال 50 در نظر گرفته میشود.
(۶) نسبت دهانهٌ آزاد تیر به عمق آن نباید از 7 برای قابهای خمشی ویژه و از 5 برای قابهای
خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۹-۷-۰ ستونها
در این نوع اتصال, استفاده از مقاطع جعبهای ساخته شده از ورق یا مقاطع قوطیشکل (17185)
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از 750 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بالها و جانهای مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیه چشمه اتصال نیازی به
ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۹-۷-۳-۰ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از 30 میلیمتر هستند. باید دارای
خواص تاییدشده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاریی, حداقل
از ردخ 70 باشند.
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل 5 میلیمتر از ضخامت بالهای تیر و حداقل 3 میلیمتر
از ضخامت ورقهای ستون بزرگتر باشد. همچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی
باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۸-۲-۳-۳-۱۰ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰. حسب مورد.
را تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در
بهنای کلی. باید حالت حدی گسیختگی در بهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده
است. نیز کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالت
حدی تسلیم, بهجای 0.9 برابر 1.0 و برای حالت حدی گسیخنگی, بهجای 0.75 برابر 0.9 در
نظر گرفت. همچنین ضریب اطمینان (۵؟) را میتوان برای حالت حدی تسلیم, بهجای 1.67
برابر 1.5 و برای حالت حدی گسیختگی. بهجای 2.0 برابر 1.67 در نظر گرفت.
(۳) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای
پشتبند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزهای محسوب شده و ضوابط
بند ۶-۱-۲-۳-۱۰(ب) باید در مورد آن رعایت گردد. همجنین کیفیت صد درصد این جوشها
باید از طریق آزمایشهای غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۰۱۳-۷-۳-۱۰ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید حداکثر
3 میلیمتر پایینتر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
۴-۹-۷-۳-۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این
منظور در دو انتهای تیرء تعبیهُ سوراخهای دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال
تیر به ورق دیافراگم, مطابق الزامات بند ۵-۱۱-۲-۳-۱۰ این مبحث. الزامی است. برای اتصال
بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشتبند الزامی است (شکل ۱۱-۷-۳-۱۰).
اتصال ورقهای پشتبند به بالهای تیر مجاز نیست.
(۲) برای اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره الزامی است. ورقهای
گوشواره باید حداقل بهانداز 25 میلیمتر یا ضخامت قطعه (هرکدام بزرگتر بود) از لبهُ درز
امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست بلندتر از 50 میلیمتر باشد. برای تأمین این الزام پهنای
بال تیر باید به نحوی انتخاب شود که رابطهٌ زیر برقرار باشد:
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۸-۷-۲-۱۰) لت 0 و ]۲ ا2) 1۵7 - 0 > ۲۵۶
همچنین خالجوشهای منتصل کننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس
از برداشتن ورقهای گوشواره حداکتر ناهمواری مجاز سطح برابر 13 میکرون است.
(۲) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود. پشتبند باید بعد از جوشکاری برداشته شود. پس از برداشتن پشتبند
فولادی, پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم. از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشهه
تقویتی, از پشت جوش شود. ضخامت جوش گوشهٌ تقویتی باید حداقل 5 میلیمتر باشد.
(۴) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال بالایی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود. و پشتبند برداشته نشود. پشتبند باید با جوش گوشهٌ سراسری به
ضخامت حداقل 5 میلیمتر بر لبهٌ زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۵) در این نوع اتصالات. انتقال برش باید از طریق دو عامل. یکی اتصال مستقیم جان تیر به بال
ستون و دیگری اتصال ورق تکی جان به بال ستون صورت گیرد. اتصال جان تیر به بال ستون
باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. اتصال ورق تکی جان به بال ستون میتواند از
طریق جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه صورت گیرد. مقاومت برشی طراحی اتصال
ورق تکی جان به بال ستون باید حداقل برابر 00/(م,۴ر0.
63) ماما باشد که در آن مزا ارتفاع
ورق تکی جان و با ضخامت آن و ول برابر 1.0 در 1.8۳1 و برابر 1.5 در (۸51 است. اتصال
ورق تکی جان به جان تیر باید از طریق جوش گوشه به ضخامت برابر ضخامت ورق تکی جان
منهای 2 میلیمتر انجام پذیرد. ضخامت ورق تکی جان باید حداقل برابر ضخامت جان مقطع
تیر باشد. ورق تکی جان باید محدودیتهای ابعادی جدول ۳-۷-۳-۱۰ را تأمین نماید.
(۶) در صورت نیاز. استفاده از پیچهای نصب با سوراخهای استاندارد یا سوراخهای لوبیایی کوتاه
۴۳.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۱-۷-۳-۰ اتصال گیردار تیر با بال پهنشده و دیافراگم عبوری از ستون
(110-۱۷106000)
اتصال گیردار تیر با بال پهنشده و دیافراگم عبوری از ستون (شکل ۱۴-۷-۳-۱۰) علاوه بر تأمین
الزامات عمومی بخش ۱-۷-۲-۱۰. باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد.
م1 م1
وس و وه
4 ما پشتبند
30 30
۱3۳ 1 سل ۱
رهگ هگکککگککککخ ای تس 01 سا 0 ی
ْ ورق تکی من
0 رم
حوش شیاری با نفوذ کامل /
جان تیر به بال سستون
یت 0 00010 0 0 0000 ۳300000000000 [ ]۱ َ ی
1 25
(برط 300 م۱۷3۵۳)0.750 <ما 4 0 سه
نا حفاشت شده ۱ ۱
الف) نمای اتصال ناد حفاشت ند
30 30
ورق گوشوارهای سم 1
8
لس خا تا سس
رز ار
5 برسا رسارس رسارس ارسترسفیس ارس سس اد رانا : : 8
0>30 ا[ ۱۱| پشت بند |
۰ سس ۳ ۱
: سس
ب) پلان اتصال 4,2 وا
ناحیبهه حفانلت شده 06
شکل ۱۴-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تیر با بال پهنشده و دبافراگم عبوری از ستون (110-۹۷10۳77۳:0)
۴۳۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
در این نوع اتصال در دو انتهای تیر قسمتی از بالهای تیر در مجاورت اتصال آن به ورقهای
دیافراگم براساس الزامات و محدودیتهای این بخش بپهن میشود. هدف از این اقدام این است که
تسلیم و تشکیل مغصلهای پلاستیک بهطور عمده در ابتدای نواحی پهنشده تیر (در دو انتهای
ناحیهٌ با مقطع ثابت تیر) اتفاق بیفتد. در این نوع اتصال گیردار ستونها و تیرها شامل ناحیهٌ پهن
شده و بهننشده باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر کلیهٌ ترکیبات بارگذاری متعارف باشند.
تبصره: در کنترل تغییرمکان جانبی نسبی طبقه میتوان اثرات مربوط به ناحیهٌ پهنشده تیر را نیز
۱۱-۷-۳۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نوردشده آ یا 17 شکل و مقاطع ساختهشده دارای مقطع آ یا ۴7
(۱) عمق مقطع تیر نباید از 1200 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از 700 کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از 55 میلیمتر بیشتر باشد.
(۴) طول ناحیهٌ بال با پهنای متغیر (و[) نباید از «0.754 و 00۶ (هرکدام بزرگتر باشد)»
کوچکتر در نظر گرفته شود که در آن «4 عمق کلی مقطع تیر و م0 پهنای بال تیر در ناحیهٌ
بال یکنواخت است (شکل ۱۴-۷-۲-۱۰). همجنین شیب پهنای ناحیهٌ بال متغیر نباید از 30
درجه بیشتر باشد. انتخاب نهایی این مقادیر براساس تأمین کلیهٌ الزامات مربوط به مقاومت
موجود لازم تیر در مقطع شروع پهن شدن بال و انتهای تیر و نیز کنترل رابطه ۹-۷-۳-۱۰
صورت میگیرد. در این نوع اتصال, بهعنوان یک گزینهٌ دیگر میتوان پهنای بال را مطابق شکل
۱۵-۷-۳۰ افزایش داد.
(۵) در دو انتهای تیرء ناحیهٌ حفاظتشده باید برابر فاصله از بر ورق دیافراگم تا نصف عمق مقطع
تیر بعد از محل شروع ناحیهٌ بال با پهنای متغیر به سمت وسط تیر در نظر گرفته شود.
گرفته میشود.
۴۳۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
(۷ نسبت دهانهه آزاد تیر به عمق آن نباید از 7 برای قابهای حمشی ویزه ۰ از 5 برای قابهای
1 م1
1 1
, + یا پشت ند
30 ۳ 30
۱3۳۳ ۱ ۱
سس دم وی سوت با ۳
نیت نصب ۳4
ل ورق تکسی ین
ی
جوش شیاری با نفود کامسل ۳ /
حان تیر به بال ستون
سح َ ی
با
(برط 200 م۱۷۵۷)۵۰750 <ما 0/2 اس
الف) نمای اتص ال ناه حفاظطلت شده ِ
30 0 30
8
0 ۹ تک << و8 5
]
ب) پلان اتصال 1/2 + یا
0
شکل ۱۵-۷-۳-۱۰: گزبنهٌ دبگر برای اتصال گیردار تیر با بال پهنشده و دبافراگم عبوری از ستون
(۸) وصلهٌ لببهلب ورق بال تیر با جوش شیاری با نفوذ کامل در محل شروع پهنشدن آن.
درصورتی که اولاً وصلهٌ جان تیر حداقل بهانداز عمق تیر به سمت میانهٌ تیر از وصلهٌ بال فاصله
داشته باشد و ثانیاً در کارخانه با صد درصد آزمایشات غیر مخرب کنترل گردد. مجاز است.
۴۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲-۱-۷-۳ استونها
در این نوع اتصال, استفاده از مقاطع جعبهای ساخته شده از ورق یا مقاطع قوطی شکل (۲788)
بهعنوان ستون مجاز است. همچنین:
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از 750 میلیمتر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بالها و جانهای مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیهٌ چشمهٌ اتصال نیازی به
ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۱-۷-۳ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از 30 میلیمتر هستند. باید دارای
خواص تاییدشده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاریی, حداقل
از رده 0[ باشند.
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل 5 میلیمتر از ضخامت بالهای تیر و حداقل 3 میلیمتر
از ضخامت ورقهای ستون بزرگتر باشد. همجچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی
باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۸-۲-۳-۳-۱۰ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰. حسب مورد. را
تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در پهنای
کلی. باید حالت حدی گسیختگی در پهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده است. نیز
کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (0) را میتوان برای حالت حدی تسلیم.
بهجای 0.9 برابر 1.0 و برای حالت حدی گسیختگی, بهجای 0.75 برابر 0.9 در نظر گرفت.
همجنین ضریب اطمینان (4؟) را میتوان برای حالت حدی تسلیم, بهجای 1.67 برابر 1.5 و
برای حالت حدی گسیختگی, بهجای 2.0 برابر 1.67 در نظر گرفت.
(۳) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای
پشتبند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزهای محسوب شده و ضوابط
بند ۶-۱-۲-۳-۱۰ -ب باید در مورد آن رعایت گردد. همجنین کیفیت صد درصد این جوشها
باید از طریق آزمایشهای غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۰۱۵-۷-۳-۱۰ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید به
حداکثر 3 میلیمتر پایینتر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۴-۱۰-۷-۳-۹۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این
منظور در دو آنتهای تیرء تعبیهُ سوراخهای دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال
تیر به ورق دیافراگم. مطابق الزامات بند ۴-۱-۹-۲-۱۰ این مبحث. الزامی است. برای اتصال
بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشتبند الزامی است (شکل ۱۱-۷-۲-۱۰).
اتصال ورقهای پشتبند به بالهای تیر مجاز نیست.
(۲) برای اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره (ناودان انتهای جوش
(هرکدام بزرگتر بود) از لبهُ درز امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست بلندتر از 50 میلیمتر
باشد. برای تأمین این الزام. پهنای بال تیر در محل اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم
باید به نحوی انتخاب شود که رابطهٌ زیر برقرار باشد:
(۹-۷-۳-۱۰) [ و 50 200 ما2) ۳۵۳ - 80] > ب8
در رابطهٌ فوق:
وت > پهنای ورق دیافراگم
رث > پهنای بال تیر در محل اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم
(۳) خالجوشهای متصلکننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس از
(۴) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود. پشتبند باید بعد از جوشکاری برداشته شود. پس از برداشتن پشتبند
فولادی, پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشه
تقویتی, از پشت جوش شود. ضخامت جوش گوشهٌ تقویتی باید حداقل 8 میلیمتر باشد.
۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
(۵) هنگامیکه پشتبند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال بالایی تیر و ورق
دیافراگم استفاده شود و بشتبند برداشته نشود. پشتبند باید با جوش کوشهٌ سراسری به
ضخامت حداقل 5 میلیمتر بر لبهُ زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۶) در قابهای خمشی ویزه اتصال جان تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل
صورت گیرد. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی برش جان در فاصله بین دو سوراخ دسترسی
تعبیه شده و به ستون جوش شود (شکل ۱۴-۷-۲-۱۰). استفاده از این ورق تکی جان بهعنوان
پشتبند جوش شیاری جان تیر به بال ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید
حداقل برابر 10 میلیمتر باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از ورق
های گوشوارهای الزامی تدیست.
(۷) در قابهای خمشی متوسط. اتصال جان تیر به بال ستون میتواند از طریق رعایت ضوابط بند
۶ فوق انجام پذیرد. در این نوع قاب به جای رعایت این ضوابط اتصال جان تیر به بال ستون
میتواند از طریق یک ورق تکی پیچشده به جان تیر نیز صورت گیرد (شکل ۱۶-۷-۳-۱۰). در
این حالت اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد یا سوراخ
بال ستون از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دوطرفه باشد. در این حالت
جوشهای گوشه طرفین ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر 0.75 ضخامت ورق تکی و
ضخامت ورق تکی باید حداقل برابر 10 میلیمتر باشد.
(۸) در صورت نیاز استفاده از بیچهای نصب با سوراخهای استاندارد یا سوراخهای لوبیایی کوتاه
۳۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
1 ع
سر سر
50 وا پبشت بنشد
30 ۷ : 30
ِ 1۳ 1 ۱
سح ۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰+ + امه 00 ۳۳۳۳۳۳۳ ی
رح ۱۱ 1
۵ ی
در ۹ 1 / ۸
جوش شیاری با نفشوذ ۱ ی
کامل به ستون ۷ | »
: 5
و ال ۱ ی
ْ 5هعما
(بوط 200 ۱۷۵۷)0۵۰750۰ <عا 0/2 رم
ز بشت بنشد
ناحیهه حفاظت شده ِ
الف) نمای اتصال ۰ ۲ ی
ورق گوشواره ای نان 01 ان
030 5 !
5 پرسار ساسا رسارس وود موسوم ۳ ا 8
: : فک بشت بشنشد |!
: 31 | ۱ ر
ب) پلان اتصال 1/2 کا
ناحیهه حفاظت شده 00
شکل ۱۶-۷-۳-۱۰: اتصال گیردار تیر با بال پینشده و دبافراگم عبوری از ستون (773-۷۷10۳77۳)
در قابهای خمشی متوسط
۴۳۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
اتصالات گیرداری که برای استفاده در قابهای خمشی متوسط و ویژه پیشنهاد میشوند. باید قبلاً
مورد تأیید قرار گیرند. اتصالات گیردار معرفیشده در بخش ۷-۳-۱۰ در صورت تأمین الزامات و
محدودیتهای آن بخش, بهعنوان اتصالات گیردار پیشتاٌ بیدشده محسوب میشوند و نیازی به
تائید مجدد آنها نیست. استفاده از سایر انواع اتصالات یا اتصالات پیشتاییدشده در خارج از
محدودههای مجاز بر طبق بندهای ۲-۷-۲-۱۰ الی ۱۰-۷-۲-۱۰ در قابهای خمشی متوسط و
ویرّه مشروط به طی مراحل تائید مطابق الزامات این بحخش است:
اتصالات گیردار پیشنهادی باید با انجام آزمایشهاء مطالعات تحلیلی پشتیبان و ارائه روشهای
برای استفاده در قابهای خمشی متوسط یا بند ۸-۲-۳-۲-۱۰ برای استفاده در قابهای خمشی
وبره حجسب مورد. است تمام حالتهای حدی که بر سحتی. مقاومت ۰ شکلپذیری اتصال تاثیر
می گذارند. باید شناسایی شده و اثر متغیرهای طراجی بر آنها موردتوجه قرار گیرد.
۲-۸-۳-۰ مرجع تائید اتصال
مجموعه مدارک تهیهشده برای تأیید اتصال پیشنهادی باید توسط کمیتهای متشکل از حداقل 3
نفر متخصص به انتخاب کمیتهٌ تخصصی مبحث دهم بررسی شده و طی یک گزارش مکتوب
۳-۸-۳-۰ متغیرهای طراحی
برای تأیید اتصال پیشنهادی لازم است محدودیتهای مربوط به متغیرهای طراحی به شرح زیر در
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
الف) محدودبتهای ثیر و ستون
* نوع مقطع ([ یا 11 یا جعبهای و یا قوطی)
* روش ساخت مقطع (نوردشده یا جوششده)
* عمق مقطع و ضخامت بال
* نسبت دهانه به عمق تیر
* جهت قرارگیری مقطع ستون نسبت به تیر
* مهار جانبی تیر و ستون
ب) ورقهای پیوستگی و مضاعف
* تعیین شرایط مربوط به نیاز این ورقها
* ضخامت. عرض و عمق ورق
* نحوه اتصال
پ) جوش و پیج
* قطر و نوع پیچ, نوع سوراخ و نحوهٌ سوراخکاری و نصب پیچ و پیشتنیدگی
ت) سابر پارامترهای مربوط به نوع خاص اتصال پیشنهادی
۴-۸-۳-۰ روش طراحی
برای تائید اتصال گیردار بیشنهادی لازم است دستورالعملی برای طراحی اتصال پیشنهاد شود.
۵-۸-۳-۰ مستندات لازم
مستندات لازم برای تائید اتصال پیشنهادی عبارتاند از:
* نقشههای اتصال حاوی کلیهٌ جزئیات لازم
* توصیف رفتار مورد انتظار اتصال در ناحیهٌ الاستیک و غیر الاستیک, نقاط مورد انتظار تشکیل
مفصل پلاستیک و حالتهای حدی که مقاومت و شکلپذیری اتصال را کنترل میکند.
* نتایج تحلیلهای مدلهای عددی
* نوع سیستمی که اتصال در آن قابلاستفاده است (قاب خمشی متوسط یا ویژزه)
۴۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
* فهرست کلیهٌ محدودیتهای مذکور در بند ۲-۸-۲-۱
* تعیین کلیهٌ جوشهای بحرانی لرزهای
* تعیین ناحیهٌ محافظتشده اتصال
* گزارش آزمایشهای انجامشده برای تائید اتصال
* رویههای کنترل کیفی
* دستورالعملهای طراحی اتصال
۶-۸-۳-۰ آزمایشگاههای معتبر
آزمایشهای مورد استفاده برای تائید اتصال باید در آزمایشگاههای معتبر دارای تجهیزات مناسب و
نفرات مجرب انجام شود. آزمایشگاه و روش انجام آزمایشها باید به تائید کمیتهٌ معرفیشده در بند
۲-۸-۳-۰ رسیده باشد.
۷-۸-۳-۰ نمونههای مورد آزمایش
نمونههای زیرسازه مورد آزمایش باید حتیالامکان شرایطی را که در اتصال در هنگام اثر زلزله ایجاد
میشود. بازسازی کند. در این زیرسازء شرایط زیر باید رعایت شود:
* زیرسازه باید حداقل شامل یک ستون و تیری باشد که از یک طرف یا از هر دو طرف به ستون
* نقاط عطف تغییرشکل خمشی در زیرسازه باید با نقاط مذکور در قاب اصلی تطابق داشته باشد.
* مهارهای جانبی در زیرسازه باید مشابه مهارهای سازهٌ اصلی باشد ولی تعبیهٌ مهارهای اضافی
در نقاط اعمال بار و تکیهگاه مجاز است
۸-۸-۳-۰ متغیرهای اساسی آزمایش
متغیرهای زیر باید در نمونههای مورد آزمایش شبیهسازی شود:
الف) منابع دورانهای غبر ارتجاعی
دورانهای غیر ارتجاعی نمونه باید با تحلیل دادههای تغییرشکلهای نمونه محاسبه شود. منابع این
دورانهای غیر ارتجاعی شامل تسلیم اعضاء تسلیم اجزا و ادوات اتصال و لغزش بین اعضا و اجزای
اتصال است.
۴۴۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۱۰ الزامات طراحی لرزهای
ب) اعضا
تیر مورد استفاده در نمونهٌ آزمایش باید در محدوده زیر باشد:
* عمق تیر نباید کمتر از 907۵ عمق تیر در سازهٌ اصلی باشد.
* وزن واحد طول تیر نباید کمتر از 737۵ وزن مربوطه در سازه اصلی باشد.
* نسبت طول تیر به عمق آن نباید از 0.9 این نسبت در سازه اصلی بزرگتر باشد.
ستون مورد استفاده در نمونه آزمایش باید در محدوده زیر باشد:
* عمق ستون نباید کمتر از 90*۵ عمق ستون در سازه اصلی باشد.
* نسبت مقاومت ستون به تیر نباید کمتر از این نسبت در نمونه اصلی باشد.
پ) جزئیات اتصال
جزئیات اتصال در نمونه آزمایش باید مشابه سازه اصلی باشد.
ت) ورق پیوستگی
جزییات ورق پیوستگی و اتصال آن به ستون در نمونهُ آزمایش باید مشابه سازه اصلی باشد.
ث) اآننش تسلیم فولاد
تنش تسلیم تمام اعضا و عناصر اتصال در نمونههای آزمایش که با تسلیم آنها دورانهای غیر
ارتجاعی اتصال حاصل میشود. باید با انجام آزمایش تعیین شود. استفاده از مقادیر مشخصه تولید
فولاد برای این منظور جایز نیست. شرایط زیر در مورد مقادیر تعیینشده با انجام آزمایش باید
رعایت شود:
تنش تسلیم بال تیر نباید کمتر از ,0.5514۲ فولادی که قرار است در تیر سازهٌ اصلی
استفاده شود. باشد.
* تنش تسلیم ستون و عناصر اتصال نباید از ,0.5516 فولادی که قرار است در همین اجزای
سازهٌ اصلی استفاده شود کمتر و از 1.15۳ بیشتر باشد.
که در آن:
بر نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد
بر تنش تسلیم مشخصه فولاد
۴۴۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ج) اتصالات حوشی
جوشهای نمونهُ مورد آزمایش باید دارای شرایط زیر باشد:
* جوشکاری باید براساس یک دستورالعمل جوشکاری (۷/۳5) معین انجام شود که مشابه
دستورالعمل مذکور در سازهٌ اصلی باشد. مقاومت کششی و طاقت نمونهٌ شیاردار شاربی
(01/۸7) جوشهای شیاری باید با انجام آزمایش تعیین شود. استفاده از مقادیر مندرج در
گزارشهای تولیدکننده الکترود برای این منظور کافی نیست.
* مقاومت کششی مشخصهٌ الکترودی که در نمونهٌ آزمایش استفاده میشود باید با مقاومت
مذکور در سازهٌ اصلی مطابقت داشته باشد.
* مقدار مشخصهٌ حداقل طاقت نمونهٌ شیاردار شاربی )0٩/87( الکترودی که در نمونهٌ آزمایش
استفاده میشود. نباید از مقدار مذکور در سازه اصلی بیشتر باشد. ضمناً مقداری که با انجام
آزمایش برای این پارامتر به دست میآید. نباید بیش از 5096 مقدار مشخصهٌ مربوطه در
سازهٌ اصلی یا [ 34 ( هرکدام بیشتر باشد)» از مقدار مذکور در سازهٌ اصلی بزرگتر باشد.
* وضعیت جوشکاری که در نمونهٌ آزمایش استفاده میشود باید با این وضعیت در سازه اصلی
مشابه باشد.
* جزئیات جوشکاری در نمونه آزمایش شامل پشتبند. سوراخ دسترسی و غیره باید با این
جزئیات در سازه اصلی تطابق داشته باشد.
* روشهای بازرسی, انجام آزمایشهای غیر مخرب و ضوابط پذیرش جوش در نمونهٌ آزمایش
باید مشابه سازه اصلی باشد.
چ) اتصالات پیجی
اتصالات پیجی نمونهٌ مورد آزمایش باید مشابه همین اتصالات در سازهٌ اصلی باشد. الزامات زیر در
این خصوص باید رعایت شود:
* نوع و مقاومت پیچ مورد استفاده در آزمایش باید مشابه سازه اصلی باشد.
* روشهای پیچکاری در نمونهٌ آزمایش شامل سوراخکاری» آرایش سوراخهاء وضعیت سطوح
۴۴۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۹-۸-۳-۰ تاربخچهه بارگذاری
نمونهٌ مورد آزمایش باید تحت اثر تاریخجهٌ بارگذاری چرخهای قرار گیرد که در این بخش بیان
میشود. تاریخجه بارگذاری اعمالی به نمونه آزمایش برحسب زاویه تغییرمکان نسپی طبقهای (8)
باید به شرح زیر باشد:
6 - 0.00375 ۲80 چرخه بار در 6 ٩
86 - 0.005 ۳۲۵30 چرخه بار در 6 ٩
6 چرخه بار در ۳30 0.0075 - 86
۹ 4جرخه بار در 0.01720 - 86
ه 2 چرخه بار در ۲۵0 0.015 - 80
ه 2 چرخه بار در 0.027۵0 - 86
ه 2 چرخه بار در 0.03730 - 80
2 جچرخه بار در 0.04720 - 86
پس از این چرخه. بارگذاری میتواند در گامهای 0.01 رادیان و اعمال دو چرخه بار در هر گام ادامه
یابد.
۱-۸-۳-۰ گزارش آزمایشها
برای هر آزمایش باید گزارش مکتوبی تهیه شود. گزارش باید بهصورت دقیق تمام ویزگیهای
جوشکاری و بیجکاری
* فهرست کلیهٌ متغیرهای اساسی آزمایش به شرح مذکور در بند ۸-۸-۲-۱۰
* نمودار تاریخچه بارگذاری اعمالی به نمونه
* فهرست جوشهای بحرانی لرزهای
۰ ناحیهٌ محافظتشده
۴۴۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
آنموداز باز اعمالی به تموئه برحسب جابجابی
* نمودار لنگر اعمالی به تیر برحسب زاویهٌ تغییرمکان نسبی طبقه. در این نمودار مقدار لنگر و
زاویهٌ تغییرمکان نسبی باید نسبت به محور ستون محاسبه شود.
* زاویه تغییرمکان نسبی طبقه و زاویهٌ دوران غیر ارتجاعی ایجادشده در نمونه. روش محاسبه
زاویهٌ دوران غیر ارتجاعی باید بهطور شفاف بیان شود.
* کلیهٌ مشاهدات آزمایش شامل تسلیمء لغزش ناپایداری» ترکخوردگی و شکست در اعضا و
اجزا
* حالت خرابی کنترل کننده رفتار نمونهٌ آزمایش
* نتایج آزمایشهای تعیین خواص و مشخصات مواد
* دستورالعمل جوشکاری (۷۷۳8) و گزارشهای بازرسی جوش
۱-۸-۳-۰ معیار پذیرش
نمونههای مورد آزمایش باید حسب مورد الزامات اتصالات قابهای خمشی متوسط یا ویژه را مطابق
ضوابط بندهای ۶-۲-۳-۳-۱۰ یا ۸-۳-۳-۳-۱۰ اقناع کند. برای این منظور نمونه باید تمام
چرخههای بارگذاری بند ۹-۸-۲-۱۰ شامل حداقل دو چرخه کامل بار در زاویهٌ تغییرمکان نسبی
موردنظر راء بدون آنکه مقاومت بیشتر از 1596 حداکثر مقاومت کاهش یابد.ء تحمل نماید. برای
تاییدشدن هر نوع اتصال با محدودیتهای معین ابعادی مطابق ضوابط بند ۸-۸-۳-۱۰ آزمایش دو
نمونه ضروری است.
۴۴۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۹-۳۰ روش تأیید مهاربندهای کمانش تاب
۱-۹-۳-۰ دامنه کاربرد
در این بخش حداقل ضوابط روش تأیید کفایت مهاربندهای کمانش تاب ارائه میگردد آزمایشهایی
که در این بخش به آنها اشاره میشود. شامل آزمایش مهاربند کمانشتاب تنها و آزمون مهاربند
کمانشتاب نصبشده در قاب است.
هدف از آزمایش مهاربند کمانشتاب تنهاء حصول اطمینان از تأمین مقاومت و تغییرشکل غیر
الاستیک مهاربند مطابق ضوابط بخش ۵-۴-۳-۱۰ این مبحث است. این آزمایش همجنین حداکتر
نیروی مهاربند را بهمنظور طراحی اجزای مجاور مشخص میکند.
هدف از آزمایش مهاربند کمانشتاب نصبشده در قاب. حصول اطمینان از طراحی مهاربند در
تأمین تغییرشکل موردنیاز و چرخشهای طراحی است. همچنین این آزمایشها بهمنظور نشان
دادن یکسانی رفتار چرخهای مهاربند نصبشده و تنها است.
۲-۹-۳-۰ نمونه مهاربند کمانش تاب نصبشده در قاب
نمونهٌ مهاربند کمانش تاب نصبشده در قاب باید ضوابط زیر را برآورده نماید:
۱- سازوکار تأمین چرخشهای غیرخطی در نمونهٌ آزمایش و مهاربند اصلی یکسان باشد.
تغییرشکل چرخشی قابل حصول در نمونهٌ آزمایش باید مساوی یا بزرگتر از مهاربند اصلی
باشد.
۲- مقاومت تسلیم محوری هسته فولادی مهاربند (مورو۳]) در نمونه آزمایش نباید کمتر از 9096
مقاومت تسلیم مهاربند اصلی باشد. مقاومت تسلیم از حاصلضرب سطح مقطع هسته (م۸)
در تنش تسلیم آن. حاصل از آزمایش کشش استاندارد به دست میآید.
۳- شکل مقطع و وضعیت قرارگیری هستهٌ فولادی در نمونه آزمایش و مهاربند اصلی یکسان باشد.
۴ از روش طراحی مدون و مکتوب یکسانی برای طراحی نمونهٌ آزمایشی و مهاربند اصلی استفاده
شود. بهاین ترتیب امکان مقایسه تغییرشکلهای چرخشی این نمونه و مهاربند اصلی فراهم
میشود. در محاسبات پایداری, تیرهاء ستونها و ورقهای اتصال مهاربند. هرکدام باید بخشی از
شش ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۵- حاشیه ایمنی محاسبهشده برای طراحی اتصال, پایداری هستهٌ فولادی, کمانش کلی و خرابی
سایر جزئیات مرتبط اجرایی مهاربند غیر از ورق اتصال مهاربند در مهاربند اصلی, باید مساوی
یا بیشتر از نمونه آزمایش باشد.
۶ وضعیت مهار جانبی مهاربند اصلی و نمونه آزمایش یکسان باشد.
۷- نمونه آزمایش و مهاربند اصلی با رویههای همسان کنترل کیفیت ساخته شوند.
۳-۹-۳-۰ نمونهٌ مهاربند تنها
نمونه مهاربند تنها باید در جزئیات. ساخت و مشخصات مصالح تا حد امکان مشابه مهاربند اصلی
الف) طراحی نمونه مهاربند تنها
از روش طراحی مدون و مکتوب یکسانی در طراحی نمونه آزمایش و مهاربند اصلی استفاده شود.
محاسبات طراحی باید حداقل موارد زیر را نشان دهند:
۱- حاشیه ایمنی محاسبهشده برای پایداری کمانش کلی مهاربند اصلی مساوی یا بیشتر از نمونه
آزمایش باشد.
۲- حاشیههای ایمنی مورداشاره در بند فوق باید تفاوت مشخصات مصالح شامل سختی. تنش
تسلیم. تنش نهایی و کرنش نهایی را جبران نمایند.
ب) ساخت نمونه آزمابش
نمونهٌ آزمایش و مهاربند اصلی با رویههای همسان کنترل کیفیت ساخته شوند.
پ) برای همسان بودن نمونهٌ آزمابش و مهاربند اصلی, نمونهٌ آزمایش باید ضوابط زیر را
۱- شکل مقطع و وضعیت قرارگیری هستهٌ فولادی آن با مهاربند اصلی یکسان باشد.
۳۲ مقاومت جاری شدن محوری هستهٌ فولادی مهاربند (مو۳) کمتر از 3016 یا بیشتر از 1206
مهاربند اصلی نباشد که این مقاومت از ضرب سطح مقطع هسته (ءیش) در تنش تسلیم آن
(و۳)» حاصل از آزمایش کشش استاندارد به دست میآید.
۴۴۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۳- مصالح و روش جداسازی هستهٌ فولادی از سیستم محدودکننده کمانش در نمونهٌ آزمایش و
ت) حزئیات اتصال
جزئیات اتصال نمونه آزمایش باید تا حد امکان نمایندهٌ جزئیات اتصال مهاربند اصلی باشد.
ث) مصالح
۱- هسته فولادی: شرایط زیر برای هستهه فولادی نمونهه آزمایش باید برآورده شود:
8 تنش تسلیم مصالح هستهٌ فولادی حداقل 9096 تنش تسلیم هستهٌ مهاربند اصلی
بهدست آمده از آزمایش کشش استاندارد باشد.
* حداقل تنش و کرنش نهایی مشخصهٌ نمونههٌ آزمایش از مهاربند اصلی بیشتر نباشد.
آزمایش و مهاربند اصلی یکسان باشند.
خ) اتصالات
اتصالات جوشی, پیجی و پینی نمونهٌ آزمایش حتیالامکان مانند مهاربند اصلی باشد.
۴-۹-۳-۰ تاریخچه بارگذاری
نمونهٌ آزمایش باید تحت بارگذاری چرخهای مطابق ضوابط بندهای ۴-۹-۳-۱۰-ب و ۴-۹-۳-۱۰-پ
قرار گیرد. به کارگیری پلههای بارگذاری افزون بر بند ۴-۹-۳-۱۰-پ مجاز است. هر چرخه باید
شامل کشش کامل و فشار کامل برای حصول تغییرشکلهای تجویزی باشند.
ب) کنترل آزمایش
آزمایش باید همراه با کنترل میزان تغییرشکل محوری یا تغییرشکل چرخشی (م۸) در نمونه
آزمایشی. صورت گیرد. بهعنوان یک جایگزین» تغییرشکل چرخشی حداکثر را میتوان با رعایت
پروتکل معرفیشده برای تغییرشکلهای محوری, در طول آزمایش به کار گرفت.
۴۴۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
پ) توالی بارگذاری
بارگذاری باید بهمنظور ایجاد تغییرشکلهای زیر بر نمونه اعمال شود که در آن تغییرشکل, همان
تغییرشکل محوری هستهٌ فولادی نمونهٌ آزمایش و تغییرشکل چرخشی موردنیاز برای آزمایش نمونهٌ
مهاربند نصبشده در قاب است:
۱ 2 چرخه بارگذاری در تغییرشکل متناظر با رم۸خمو۸
۲ 2 چرخه بارگذاری در تغییرشکل متناظر با م۸ ۸0<0.5
۳ 2 چرخه بارگذاری در تغییرشکل متناظر با و۸۸
۴ 2 چرخه بارگذاری در تغفییرشکل متناظر با ب5۸. |<ر۸
۵ 2 چرخه بارگذاری در تغییرشکل متناظر با ۸۷2.0۸
۶ چرخههای کامل اضافی متناظر با ری5۸. | م۸ بهنحوی که تغییرشکل محوری غیر الاستیک
تجمعی نمونهٌ مهاربند به حداقل 200 برابر تغییرشکل جاری شدن آن برسد. این مرحله برای
نمونهه نصبشده در قاب موردنیاز نیست.
که در آن:
م4 میزان تغییرشکل متناظر با تغییرمکان جانبی طراحی طبقه
و۸۸ میزان تغییرشکل در اولین جاری شدن نمونه
تبصره: تغییرمکان جانبی طراحی طبقه برای محاسبه برم۸ نباید کمتر از یک درصد ارتفاع طبقه
آزمایش, به نحو قابلاثباتی مساوی یا بیشتر از توالی فوق باشد. میتوان برای آزمایش تائید
کفایت از توالی بارگذاری متفاوت با مقادیر توصیهشدهٌ فوق استفاده کرد.
ابزار کافی بهمنظور اندازه گیری یا محاسبه خروجیهای آزمایش خواستهشده دربند ۷-۹-۲-۱۰ باید
۴۴۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۶-۹-۳-۰ ضوابط آزمایش مصالح
آزمایش کشش باید روی نمونههای اخذشده از همان فولاد مورد استفاده برای ساخت هسته
فولادی انجام شود. از نتایج آزمایش کشش تأییدشده میتوان در گزارشهای آزمایش مصالح
استفاده کرد.ء ولی آنها را نمیتوان جایگزین آزمایشهای کشش موردنیاز این بخش نمود. نتایج
آزمایش کشش باید مطابق ضوابط بند ۶-۹-۳-۱۰-ب باشند.
ب) روشهای آزمابش کشش
آزمایش کشش باید مطابق ۸6 ۸٩71/ ۸370 ]۸57۸ و 58 ۸57۸1 با در نظر گرفتن استثنائات
زیر انجام شود:
6 تنش تسلیم» براساس تنش تسلیم تعریفشده در ۸370 ۸511 گزارش میشود که در آن از
روش تصویر کردن در کرنش 0.002 استفاده میگردد.
9 نرخ بارگذاری در آزمایش کشش تا حد امکان مانند نرخ بارگذاری نمونه آزمایش مهاربند باشد.
برش و آمادهسازی نمونهٌ آزمایش کشش باید به نحوی انجام شود که محور طولی آن. موازی
محور طولی هسته فولادی مهاربند باشد.
۷-۹-۳-۰ ضوابط ارائه گزارش آزمابش
برای هر نمونهٌ آزمایش, یک گزارش مکتوب که شرایط این بخش را برآورده کند. باید تهیه شود.
این گزارش باید تمامی مشخصات نمونه و نتایج آزمایش را در بر گیرد و شامل اطلاعات زیر باشد:
۱- نقشه یا شرح کامل نمونه آزمایش, شامل ابعاد اصلی»ء شرایط مرزی در نقاط بارگذاری و نقاط
تکیهگاهی و موقعیت مهارهای جانبیء در صورت وجود.
۲- نقشهای از جزئیات اتصال که در آن اندازه اعضاء نوع فولاد. ابعاد تمامی اجزای اتصال, مشخصات
جوشکاری شامل نوع الکترود مصرفی, اندازه و موقعیت سوراخهای پیچ یا پین, اندازه و نوع
اتصالدهندهها و سایر اجزئیات اتصال» مشخص شده باشد.
۴۴۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳- فهرستی از سایر متغیرهای ضروری معرفیشده در بخشهای ۲-۹-۳-۱۰ و ۳-۹-۳-۱۰ در
صورت اطلاق.
۵- نموداری که بارهای اعمالشده را در برابر تغییرشکلهای حاصله (م۸) نشان دهد. روش تعیین
تغییرشکل باید بهروشنی معرفی شود و نقاطی که بارگذاری و تغییرشکل بر روی نمونه
اندازهگیری شدهاند بهروشنی معرفی شود.
۶- فهرستی از ترتیب زمانی مشاهدات حائز اهمیت حین آزمایش. شامل مشاهده جاری شدن.
لغزش. ناپایداری, جابجایی جانبی نسبت به محور اثر نیرو در طول نمونهها و شکست هرایک از
اجزای نمونه و اتصالات آن. در صورت وقوع.
۷- نتایج آزمایشهای نمونههای مصالح مطابق مورد ۶-۹-۳-۱۰
۸- رویههای کنترل کیفیت ساخت (ل)0)) و برنامه تضمین کیفیت (0(۸)) استفادهشده در ساخت
نمونههای آزمایش. این موارد باید شامل مشخصات رویههای جوشکاری (85) و گزارشهای
بازرسی جوش باشد.
میتواند در بخشی از گزارش آزمایش ارائه گردد.
۸-۹-۳-۰ معیار پذ برش
حداقل یک آزمایش نمونهٌ نصبشده در قاب که ضوابط بند ۲-۹-۳-۱ را برآورده نماید. باید برای
حداقل یک آزمایش نمونهُ مهاربند تنها که ضوابط بخش ۲-۹-۳-۱۰ را برآورده نماید. برای هر تیپ
مهاربند باید انجام شود.
در بازه بروتکل آزمایش, همه نمونهها باید ضوابط زیر را برآورده کنند:
۱- نمودار تاریخچهٌ نیروی اعمالی نسبت به تغییرمکان باید نشاندهنده رفتار پایدار و قابل تکرار
همراه با سختی افزاینده مثبت باشد.
۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای
۲- نباید شکست و ناپایداری مهاربند یا خرایی در بخش متصلشوندهٌ انتهایی در نمونهٌ آزمایشی
مهاربند رخ دهد.
۳- در آزمایش نمونههای مهاربند تنهاء در هر چرخه با تغییرشکل بیش از روش حداکثر نیروی
کششی و فشاری نباید کمتر از مقاومت اسمی هستهٌ مهاربند باشد.
۴- در آزمایش نمونههای مهاربند تنهاء در هر چرخه با تغییرشکل بیش از روش نسبت حداکثر
نیروی فشاری به حداکثر نیروی کششی نباید از 1.5 بیشتر باشد.
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
ساخت. نصب و کنترل
۱-۴-۰ کلبات
این فصل به ارائهُ مشخصات فنی و ضوابط تهیهٌ مصالح, برشکاری, مونتاژ جوشکاری, حمل, پیشنصب.
برپاداشتن, نصب. کارهای تکمیلی جوشکاری و محکم کردن پیچهاء آماده سازی سطوح و رنگآمیزی و
رواداریها اختصاص دارد.
الف) وظابف سازندهٌ اسکلت فولادی
براساس مفاد این فصل و طبق نقشهها و مدارک فنی, سازنده سار فولادی موظف به انجام کنترل
کیفیت (ن)0)) در موارد زیر است:
- تهیهُ مصالح . تجهیزات و نیروی انسانی لازم
- تهیهٌ نقشههای اجرایی در هماهنگی با نقشهها و مدارک فنی محاسباتی» تجهیزات و امکانات اجرایی
- برشکاری,» سوراخکاری و مونتاژ قطعات
- جوشکاری قطعات مونتاژشده
- آمادهسازی سطوح, تمیزکاری و رنگآمیزی قطعات
- حمل قطعات ساختهشده به محل نصب
- ایجاد امکانات لازم برای انبار کردن قطعات فولادی
- پیشنصب قسمتهای کار در محل کارگاه ساخت در صورت نیاز
- برپاداشتن و تکمیل جوشکاری یا محکم کردن پیچهاء مونتاژ قطعات طبق نقشهها و کارهای تکمیلی
.در بعضی فواره این کار .را کارفرما بر شهده میگیرد
۰
-------- صفحهٔ بعد --------
ب) وظایف نمابنده کارفرما با مقام قانونی مسئول
(الف) بر عهده نماینده کارفرما یا مقام قانونی مسئول است.
۲-۴-۰ مشخصات مصالح فولاد سازهای
کلیه فولادهای سازهای اعم از ورق, تیراهن, ناودانی, نبشی, تسمه و غیره باید از انواع مورداشاره در
فصلهای ۱-۱۰ تا ۳-۱۰ باشد.
قطعات فولادی باید از معایبی که به مقاومت یا شکل ظاهری آن لطمه میزند. عاری باشند. همه
قطعات فولادی سازهٌ ساختمان باید حتیالامکان یکیارچه باشد و از وصله کردن قطعات کوتاه خودداری
شود. مگر آنکه محل درز جوشی یا وصله در نقشههای اجرایی مشخص شده باشد یا موافقت مهندس
طراح برای وصلهٌ موردنظر جلب شود.
هرگاه مطابق مفاد بند ۴-۱-۱۰ نیاز به تعیین مشخصات و انطباق مصالح فولادی باشد. نماینده
کارفرما باید از هر محموله مصالح فولادی (مطابق تعریف انتهای این بخش) واردشده به کارخانه یا مشابه
آن به تعداد 2 نمونه اتفاقی انتخاب و آزمایشهای زیر را مطابق استانداردهای ملی یا بینالمللی " در
مورد آنها انجام دهد:
- برای همه نمونهها آزمایش تعیین ترکیب آلیاژی فولاد
- برای همه نمونهها آزمایش تعیین مقاومت کششی با اندازءگیری تغییرشکل نسبی
- برای همه نمونهها آزمایش ضربه
محموله مصالح فولادی جهت نمونهگیری شامل مقاطع مشابه با رده مقاومتی مشابه و محدود ضخامت
مشابه تهیهشده از یک منبع, به شرح زیر است:
- به ازای هر 40 تن و کسر آن برای همه مقاطع
- به ازای هر 60 تن و کسر آن برای مقاطع سنگین با وزن واحد طول بیش از 100 کیلوگرم بر متر
- به ازای هر 80 تن و کسر آن برای همه مقاطع با شمارهُ ذوب یکسان براساس برچسب محصول
یا گواهی کارخانه
آماننه ۸370 /۸357۸
۴۵۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
۲-۴-۰ ساخت و نصب قطعات فولادی
۱-۳-۴-۰ کلیات
الف) سازنده موظف است براساس نقشههای محاسباتی ابتدا نقشههای اجرایی کارگاهی " را تهیه و به
تصویب طراح سازه برساند. کنترل مهندس طراح در حد انطباق با نقشههای محاسباتی و مشخصات
فنی بوده و مسئولیت هندسهٌ قطعات. فواصل سوراخها و زاویهٌ پخها برعهدهٌ سازندهٌُ اسکلت است.
ب) نقشههای اجرایی باید کلیهٌ اطلاعات و جزییات لازم برای برشکاری و ساخت قطعات اعم از
ابعاد و اندازءهاء آمادهسازی لبههاء اندازه جوشهاء اندازهٌ پیچها و سوراخکاری را شامل شود.
پ) نقشههای اجرایی باید جوشهای کارخانهای را از جوشهای کارگاهی متمایز کرده. نوع اتصال
(انکایی, پیشتنیده و لغزش بحرانی) را مشخص نموده و نیز حد و روش سفت کردن پیچها و نوع
سطوح تماس را بهوضوح معین نماید.
ت) قبل از شروع به ساختن و نصب قطعات باید اندازءهای مندرج در نقشهها بهمنظور تطبیق کامل و
جلوگیری از بروز هرگونه آشکال در موقع ساخت و نصب توسط سازنده به دقت کنترل شود.
ث) هر قطعه پس از آن که با اندازه و شکل مشخصشده در نقشههای اجرایی کارگاهی ساخته شد. باید
با شماره مشخصشده در نقشه. علامت گذاری شود.
ج) برش مونتاژ جوشکاری و متصل کردن قطعات به یکدیگر به استثنای اتصالات وصلههای کارگاهی
(در محل)» باید در کارخانه سرپوشیده و محجهز ساخت اسکلتهای فولادی توسط استادکاران و
کارگران ماهر و زیر نظر متخصص فن انجام شود.
چ) در تمام مراحل تولید. هر قطعه یا هر بسته از قطعههای مشابه از اجزای فولادی, باید قابلشناسایی
باشند. شناسایی میتواند بهوسیلههٌ دستهبندی یا بهوسیلهٌ شکل و اندازه جزء یا با استفاده از
علامتهای قابلتشخیص و با دوام انجام گیرد. علامتگذاری باید به صورتی باشد که باعث ایجاد
ح) علامتگذاری با مهرهای سخت برای فولادهای بالاتر از ردهٌ 5355 مجاز نیست و در سایر موارد باید
فقط در نواحی مشخصی به کار رود که بر مقاومت و شکلپذیری محصول تأثیری نداشته باشد.
5000 85 ً
شم
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳-۴-۰ بریدن و سوراخکاری
الف) قطعات باید با ابعاد و شکلهای لازم به دقت بریده شده و در محلهای لازم سوراخ شوند. برش
ورقهایی که در ساختن قطعات فولادی مصرف میشود باید توسط دستگاه برش حرارتی ریلی یا
فرایندهای خودکار انجام گیرد. برای ورقهای با ضخامت مساوی یا کمتر از 15 میلیمتر
برشکاری توسط دستگاه گیوتین مجاز است. در این حالت لبههای برش باید کاملاً یکنواخت و
خالی از ناهمواریهای سطحی بیش از 0.5 میلیمتر باشند. ناهمواریها و زخمهای بیشازحد
مجاز را باید با سنگ زدن و در صورت لزوم تعمیرکاری توسط جوش, هموار کرد.
ب) در قطعات و نیمرخهای سنگین با ضخامت اجزای تشکیلدهنده بیش از 40 میلیمتر. باید قبل از
برش حرارتی» پیشگرمایش تا دمای حداقل 65 درجه سلسیوس انجام شود.
پ) برش انتهایی نیمرخهای فولادی که برای ساخت مهاربندهاء تیرهاء ستونها و اتصالات آنها
مصرف میشوند. در صورت موافقت مهندس ناظر میتواند با آره یا برش حرارتی بهصورت دستی
انجام گیرد. درهرصورت کلیهٌ ناصافیهایی که بر اثر برشکاری به وجود میآید. باید با سنگ زدن
برطرف شوند.
ت) سوراخکاری نهایی ورقها و نیمرخها با ضخامت بیش از 15 میلیمتر باید به کمک منهٌ دوار انجام
پذیرد. برای سوراخهای با قطر زیاد میتوان ابتدا سوراخی با قطر کوچکتر توسط منگنه (پانچ)
ایجاد نمود و سپس با مته. سوراخ را به قطر دلخواه رساند. قطعاتی که با پیچ به هم متصل
میشوند در صورت آمکان باید همه به هم خالجوش شده و با هم سوراخکاری شوند. سوراخکاری
ورقها و نیمرخها به کمک منگنه برای ضخامتهای بیش از 15 میلیمتر مجاز نیست.
ث) تیرهای با مقطع کاهشیافته باید با استفاده از برش حرارتی برای ایجاد قوسی ملایم ساخته شوند.
زبری سطح بریدهشده با برش حرارتی باید حداکثر 13 میکرون باشد. تمام نواحی انتقالی بین تیر
با مقطع کاهشیافته و مقطع دستنخورده باید در جهت طول بال تیر برای کاهش آثار نامطلوب
ناشی از تغییر ناگهانی مقطع گرد شوند. گوشههای بین سطح مقطع کاهشیافته و بالاا و پایین
بالهای تیر جهت برداشتن لبههای تیز باید سنگ زده شوند. ولی رعایت حداقل شعاع گردی یا
۴۵۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
ج) حداکثر رواداری برش حرارتی از خط برش تلوری 6+ میلیمتر است. حداکثر رواداری عرض موْئر
ورقها در هر مقطع 10 میلیمتر است.
چ) تورفتگیها و زخمهای ایجادشده در اثر برش حرارتی در سطح برش کاهشیافته با حداکثر عمق 6
میلیمتر را میتوان با سنگ زدن اصلاح نمود. طول ناحیهٌ دارای تورفتگی و زخم که سنگ زده
میشود. نباید از 5 برابر عمق تورفتگی در هر طرف کمتر باشد. از جوشکاری میتوان برای اصلاح
تورفتگیها و زخمهای ایجادشده با عمق حداقل 6 میلیمتر و حداکثر 13 میلیمتر استفاده نمود.
همچنین برای اصلاح نواحی که بر اثر سنگ زدن عمق موّْئُر برش ناحیهٌ کاهشیافته از رواداریهای
مجاز بیشتر شده است. نیز میتوان از جوش استفاده نمود. تورفتگیها و زخمها باید برداشته شده
و در محل آنها گودی با عمق حداقل 6 میلیمتر با سنگ زدن ایجاد شود. همجنین در ناحیه
موردنظر پیشگرمایش با دمای حداقل 66 درجهٌ سانتیگراد انجام شود. تورفتگیها و زخمهای با
عمق بیش از 13 میلیمتر باید توسط روشی که به تأیید نماینده کارفرما رسیده است. اصلاح شوند.
۳-۳-۴-۰ ساخت و آماده کردن قطعات قبل از مونتاز
الف) قطعات فولادی باید طوری ساخته شوند که هیچ نوع تغییرشکلی علاوه بر مقادیر رواداری
ساخت. غیر از آنجه در نقشه مشخص شده. در آنها به وجود نیاید. انحنا و تغییرشکلهایی که
طبق نقشه یا دستور مهندس طراح لازم باشد» باید هنگام ساختن قطعات ایجاد شود.
ب) پخزنی و آماده کردن لبهُ قطعات برای جوشکاری باید هنگام برش حرارتی» با زاویه دادن به سر
مشعل و با سنگزنیهای بعدی انجام پذیرد. استفاده از دستگاههای پخزن ضربهای یا مکانیکی
برای قطعات و ورقهای با ضخامت بیش از 15 میلیمتر مجاز نیست. پخزنی و آماده کردن لبهها
باید مطابق جزییات اجرایی دستورالعمل جوشکاری (۱۷۳5) باشد.
پ) الزامات مربوط به پیشخیز و پیشتنظیم در قطعات باید پس از تکمیل مونتاژ کنترل شوند.
ت) بهکارگیری روشهای گرم کردن موضعی برای ایجاد انحنا یا صاف کردن قطعات با تأیید نماینده
کارفرما مجاز است ". دمای موضع گرم شده نباید از 650 درجهٌ سلسیوس برای فولاد معمولی و
5 درجهٌ سلسیوس برای فولاد پرمقاومت و آلیاژی بیشتر شود. این دما باید به کمک کچهای
رنگی مخصوص که در دمای زیاد تغییر رنگ میدهند. مورد کنترل قرار گیرد. استفاده از روشهای
مکانیکی برای صاف کردن تا سه برابر مقادیر رواداریهای مجاز قابلقبول است.
الزامات صافکاری حرارتی در استاندارد 04.4 ۸۲/8 ارائه شده است.
۳۵۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۳-۴-۰ پیشنصب
الف) درصورتی که در اسناد پیمان مشخص شده باشد. پیمانکار موظف است تیرها و ستونهای فولادی
را در محل کارخانه یا پای کار پیشنصب نماید. هدف از پیشنصب قطعات فولادی حصول اطمینان
ب) به هنگام پیشنصب باید حداقل 23 درصد از پیچهای هر اتصال که کمتر از دو پیچ نباشد. بسته
شوند. پیچهای پیشنصب میتوانند از نوع پیچهای معمولی انتخاب شوند.
۵-۳-۴-۰ نصب قطعات فولادی
الف) صفحات پای ستونها (کفستونها) باید مطابق ضوابط زیر اجرا شوند:
۱- بهجز موارد اشارهشده در بندهای ۲ و ۲ استفاده از ورقهای اتکایی و صفحهستونها (کفستونها)
تا ضخامت حداکثر 50 میلیمتر بدون صفحه تراشی, مشروط به ایجاد سطح اتکایی صاف و بدون
زخم مجاز است. ورقهای با ضخامت 50 تا 100 میلیمتر را میتوان با پرس کردن صاف نمود. اگر
پرس در دسترس نبود.ء میتوان از صفحه تراشی برای دستیابی به سطح صاف و بدون زخم استفاده
کرد. برای ورقهای با ضخامت بیش از 100 میلیمتر باید از فرزکاری استفاده نمود.
۲- سطح زیرین ورقهای آتکایی و صفحهستونها (کفستونها) که با دوغاب ریزی تماس اتکایی کامل
با شالوده برقرار میکند. نیازی به صفحه تراشی ندارد.
۳- درصورتی که برای اتصال ستون به صفحهستون از جوش شیاری با نفوذ کامل استفاده شده باشد.
نیازی به صفحه تراشی سطح فوقانی ورق اتکایی نیست.
۴- سوراخ میلمهارها را میتوان با استفاده از برش حرارتی براساس ضوابط بخش ۲-۳-۴-۱۰ ایجاد
۵- در مواردی که آب میتواند در اعضای با مقطع قوطی شکل در زمان ساخت یا در طول مدت
بهرهبرداری جمع شود باید با ایجاد سوراخ زهکش در صفحهٌ پای ستون زهکشی شود یا از عضو
در برابر نفوذ آب محافظت شود.
۶- صفحهستون (کفستون) باید در رقوم ارتفاعی صحیح تراز شده و تماس آتکایی کامل با بتن یا
مصالح بنایی به کمک گروت داشته باشد. درصورتی که برای نصب سازه نیاز به تعبیهٌ سوراخهای با
قطر بزرگتر از سوراخ استاندارد باشد. باید الزام مورد ب-۵ از بند ۲-۲-۹-۲-۱۰ تأمین شود.
۳۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
ب) در نصب قابهای فولادی موارد زیر باید مدنظر قرار گیرند:
۱- قابهای سازءهای فولادی باید بهدرستی برپا شده و مطابق محدودیتها و رواداریهای آرائهشده در
بخش ۸-۴-۱۰ نصب شوند. در حین نصب. سازه باید برای تحمل بارهای مرده و سایر بارهای
حین نصب ایمن باشد. مهاربندهای موقت باید در محلهایی که سازه تحت بارهای ناشی از
تجهیزات و عملیات اجرایی قرار میگیرد. تأمین شود. این مهاربندها تا زمانی که برای تأمین ایمنی
نیاز باشد. باید در جای خود باقی بمانند.
۲- تا زمانی که بخشهای مختلف سازه نصبشده مطابق مدارک ساختنشده باشند. نباید
هیچیک از اتصالات جوشی یا پیجی دائمی آن و نیز سقفها شامل اتصالات عرشههای فولادی (در
صورت کاربرد) اجرا شود.
۳- نبود سطح تماس کامل بین سطوح با فاصلهٌ کمتر از 2 میلیمتر صرفنظر از نوع اتصال (جوش
شیاری با نفوذ نسبی یا پیجی)» مجاز است. اگر این فاصله بین 2 تا 6 میلیمتر باشد و بررسی
مهندسی نشان دهد که سطح تماس کافی وجود ندارد. باید فواصل خالی با پرکنندهٌ فولادی مناسب
۶-۳-۴-۰ کنترل کیفیت و تضمین کیفیت
فعالیتهایی که در خصوص کنترل کیفیت (02) مطرح است. باید توسط سازنده و نصبکننده سازه
مقام قانونی مسئول یا کارفرما توسط دستگاه نظارت ذیصلاح انجام پذیرد.
۱۶-۳-۴۰ برنامهٌ کنترل کیفیت سازنده و نصبکننده
سازنده و نصبکننده باید روشهای کنترل کیفیت را برای اطمینان از اجرای کار براساس الزامات
این مبحث و مدارک ساخت پایهریزی و اجرا کنند. سازنده باید مراحل اجرائی ساخت و برپایی حاوی
جزئیات کنترلها و سمتهای سازمانی مجری این کنترلها را مکتوب داشته و در اختیار مقام قانونی
مسئول و کارفرما قرار دهد.
۱-۱-۶-۳-۴-۰ شناسایی مصالح
سازنده باید روش کاربردی. مدون و مکتوبی منطبق بر استانداردهای ملی یا بینالمللی برای
شناسایی مصالح در زمان اجرا تا قبل از نصب ارائه دهد. این روش باید توسط مسئول کنترل کیفیت
سازنده. بررسی و تائید شود.
۴۵۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲۱-۶-۳۴۵۰ رویه کنترل کیفیت سازنده
کنترل کیفیت سازنده باید حداقل بازرسیهای موارد زیر را شامل شود:
الف) اجرای برشها در کارخانه .و سطوح تمامشده مطابق ضوابط بتک ۲-۳-۴-۱
ب) اجرای جوش در کارخانه و جزئیات آنها مطابق ضوابط بندهای ۱-۴-۴-۱۰ و ۸-۵-۴-۱۰
پ) خیز دادن انحنا دادن و صاف کردن از طریق گرما مطابق ضوابط بند ۲-۲-۴-۱۰
ت) روآداریهای ساخت مطابق ضوابط پخش لکشم
۳-۱-۶-۳-۴-۰ روبههٌ کنترل کیفیت نصب کننده
کنترل کیفیت نصبکننده باید حداقل بازرسی موارد زیر را شامل شود:
الف) جوش در محل؛ پیچ پرمقاومت و جزئیّات آنها مطابق ضوابط بندهای ۱-۴-۴-۱۰ و ۸۵-۴-۱۰
ب) اجرای عرشههای فولادی مطابق ضوابط استانداردهای ملی یا بینالمللی *
پ) جاگذاری و اتصال گلمیخهای فولادی مطابق ضوابط بند ۱-۴-۴-۱۰
ت) سطوح برشیافته در محل مطابق ضوابط بند ۲۳-۴-۱۶
ث) صاف کردن از طریق گرما در محل مطابق ضوابط بند ۲-۲-۴-۱۰
ج) رواداریهای نصب در محل مطابق ضوابط بخش ۸-۴-۱۰
۷-۶-۳-۰ مدا رک سازنده و نضاب
الف) سازنده با تصاب نوظف است مدار ک زیر را جهت: تائیده ثبل از ساخت با نصا آراته کند:
۱- نقشههای کارگاهی ساخت
۲- نقشههای کارگاهی نصب
۳- برنامه کلی بازرسی و آزمایش (17])
۴- دستورالعمل رویههای جوشکاری (۷۷/۳85)
۵- گواهی انطباق با استانداردهای مربوطه و گواهی صلاحیت تولیدکننده برای الکترود جوش, سیم
جوش, پودر جوشکاری و گاز محافظ مطابق بخش ۴-۱-۱۰
" استاندارد ملی ایران شماره 21973 و آییننامه 5717
شش
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
۶- کاتالوگ اطلاعات یا برگههای معرفیکنندهٌ محصول برای فلز پرکننده جوش و روکش آن. این
برگههای اطلاعات شامل شرح محصول, محدودیتهای استفاده پارامترهای جوش نمونه یا
پیشنهادی» روشهای انبار کردن و الزامات قرارگیری در معرض شرایط محیطی از جمله
پیش گرمایش و ... است.
۷- گواهی کفایت طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاریی برای مصالح جوش بهکاررفته در اتصالات و
وصلههای سیستم باربر جانبی لرزهای. این گواهی در صورتی مورد تأیید است که طاقت نمونه شیار
دادهشدهٌ شاریی فلز جوش در دمای 18- درجهٌ سلسیوس, حداقل 27 ژول باشد. در صورت ارائه
نکردن این گواهی توسط تولیدکنندهُ مصالح جوش, سازنده یا نصاب باید آزمایشهای لازم را به
هزینه خود انجام داده و گزارش کاربردی از نتایج آزمایشها جهت مستندسازی کفایت مصالح
۸- دستورالعمل پیچکاری
-٩ تعیین ترتیب مونتاژ اتصالات. روش و ترتیب اجرای جوشکاری و سایر موارد اجرانی خاص تعیینشده
در نقشههاء مشخصات فنی و استانداردها
۰- طرح اختلاط بتن و نتایج آزمایشهای مربوطه برای اعضای مختلط
۱- نقشههای کارگاهی میلگردهای اعضای مختلط
۳- توالی بتنریزی و روشها و محدودیتهای آن در اعضای مختلط
ب) مدارک زیر باید جهت بازبینی توسط نمایندهٌ کارفرما قبل از ساخت یا نصب بهصورت فایل
الکترونیکی یا نسخه کاغذی در دسترس باشد:
۱- نتایج آزمایشهای مصالح برای اعضای اصلی فولادی ساختمان, مطابق ضوابط بخش ۴-۱-۱۰
۲- نتایج آزمایشهای مصالح برای فولاد ریخته گریشده. مطابق ضوابط بخش ۴-۱-۱۰
۳- گواهی صلاحیت تولیدکننده برای بستهاء مطابق ضوابط بخش ۴-۱-۱۰
۴- نتایج آزمایشهای میلمهار کفستونها و میلههای رزوهشده. مطابق ضوابط بخش ۴-۱-۱۰
۵- گواهی صلاحیت تولیدکننده برای گلمیخهاء مطابق ضوابط بخش ۴-۱-۱۰
۴۶۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ مدارک صلاحیت دستورالعمل رویههای جوشکاری (۳)14). برای آن دسته از جوشهایی که
منطبق بر جوشهای پیش پذیرفته نیستند.
- مدارک صلاحیت اجرایی پرسنل جوشکاری (۷۷۳)
۸- دستورالعمل مکتوب کنترل کیفیت سازنده یا نصبکننده که باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
* روشهای کنترل مصالح
* روشهای بازرسی
* روشهای بررسی عدم انطباق
* مدارک صلاحیت بازرس کنترل کیفیت سازنده پا نصبکننده
ان مدارک صلاحیت پرسنل آزمایشهای غیر مخرب (1[1(1) سازنده
۳-۶-۳-۰ ارزبابی صلاحیت بازرسین
الف) بازرسین مسئول تأیید یا رد مصالح و اجرا باید مورد ارزیابی و تشخیص صلاحیت قرار گیرند.
مبانی ارزیابی بازرسین باید مستند شود.
ب) ارزیابی بازرسین باید بر مبنای «آییننامهٌ ملی ارزیابی بازرسین» انجام شود. در نبود آییننامه
ملی» میتوان از آییننامههای بینالمّللی یا معتبر استفاده نمود "
پ) مهندسین یا تکنسینهایی که بهواسطهٌ تمرین یا تجربه و یا ترکیبی از آن دوء در زمینههٌ بازرسی
ساخت و انجام و تفسیر آزمایشهای ارزیابی, دارای صلاحیت باشنگ با تأیید نمایندهٌ کارفرما یا
مقام قانونی مسئول, میتوانند بهعنوان بازرس جوش انجام وظیفه نمایند.
ت) بازرسین جوش میتوانند چند کمک داشته باشد که تحت نظارت وی در امر بازرسی عمل
مینمایند. کمک بازرسین باید با تمرین و کسب تجربه در آموری که به آنها محول میشود.
ارزیابی قرار گیرد.
٩ معیارهای ارزیابی قابلقبول به شرح زیر هستند:
55 8 3/۵1۵0 که درمننهمز نا م0 کاخ ۵۶ هام51 :001 ۸۸/5 -
6121100 کش 51200270 و20 5-۲ 6010 مرک دا 3/102 اه دمننه 00 :3178.2 20۵ ما5 -
۴۳۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
ث) بازرس و کمک بازرس باید تحت معاینهٌ چشم قرار گیرند. بهطوری که با یا بدون استفاده از
عینک. قدرت دید نزدیک در فاصلههٌ 300 میلیمتر و قدرت دید دور در حد 20/40 را دارا باشند.
گواهی معاینهُ چشم باید هر سه سال یکبار (یا کمتر در صورت اعلام نیاز توسط نماینده کارفرما)
تکرار شود و در صورت درخواست قابلارائه باشد. ارزیابی قدرت بینایی مطابق الزامات استاندارد
ملی ایران به شماره 18490 انجام شود.
۰ ۴-۶-۳-۴ وظایف بازرس
الف) بازرس کنترل کیفیت سازنده باید اعضای فولادی ساختهشده را بازرسی کرده و تطابق آنها را
با جزئیات ارائهشده در نقشههای کارگاهی بررسی کند.
ب) بازرس کنترل کیفیت نصاب باید قطعات فولادی نصبشده را بازرسی کرده و تطابق آنها را با
جزئیات ارائهشده در نقشههای کار گاهی بررسی کند.
پ) بازرس تضمین کیفیت باید هنگام جاگذاری میل مهارها و سایر اقلام مدفون نگهدارنده اعضای
فولادی جهت تطابق با مدارک ساخت در محل حضور داشته باشد. حداقل باید قطرء رده نوع و
طول میلمهار یا قطعهٌ مدفون و طول مدفون در بتن قبل از ریختن بتن بررسی و ثبت شده و به
نمایندهٌ کارفرما گزارش شود.
ت) بازرس تضمین کیفیت باید قاب فولادی ساخته و نصبشده را جهت تطابق با جزئیات موجود در
مدارک ساخت بازرسی کند. پذیرش یا عدم پذیرش جزئیات اتصالات باید ثبت و مستندسازی
ث) وظایف بازرس نماینده کارفرما بر اساس الزامات طرح بازرسی و آزمایش پروژه مشخص میشود.
وظایف بازرس نماینده سازنده نیز بر اساس الزامات طرح بازرسی و آزمایش پروژه و استاندارد
1 8187/1890[ برای جوشکاری مشخص می شود.
۵-۶-۳-۴-۰ ارزیابی و تعیین صلاحیت پرسنل آزمایشهای غیر مخرب
الف) ارزیابی پرسنل مسئول انجام آزمایشهای غیر مخرب. بهغیراز آزمایشهای عینی» باید منطبق
معتبر استفاده نمود یا
زش۸ 1-1-1 527 1 27که) عصناده1 عنام نصاده 2100 حدصننه ما0 مد منم ناد 0 [همدموره2 - 1
۳۵7501 8 ناه 1 عنام سدع 2100 01 دمننهعنگ 0 مه دمننهمنناه 0 عط ۵۶ 5102۵ -
([0۳-189 1 [2ک57/۸ آته)
[65021م ۵0227101 دنه هه مصده دمننه منز اه 2-0 صناکه1 عنام تساکه 0- 9712-770 150 -
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) اشخاصی مجاز به انجام آزمایشهای غیر مخرب هستند که توسط یک موسسه معتبر ایرانی یا
دارای نمایندگی در ایران, در پایهٌ دو صلاحیت آزمونهای غیر مخرب. ارزیابی و تعیین صلاحیت
شده باشند. اشخاصی که در پایه یک ارزیایی شده باشند. فقط میتوانند زیر نظر یک کارشناس
پایه دو به آزمایش بیردازند. در موسسههٌ مورداشاره ارزیابی افراد در پایه یک و دو باید توسط
فردی از پایه سه انجام شود. افراد پایه سه باید تحت نظر انجمن آزمایشهای غیر مخرب ارزیابی
شوند یا دارای تحصیلات عالیه در این زمینه باشند.
۴-۴-۰ اتصال با جوش
برای برقراری اتصالات جوشی رعایت مشخصات مندرج در آییننامه جوشکاری ساختمانی ایران *
لازم است. علاوه بر مفاد آییننامهٌ مورداشاره. رعایت الزامات بندهای زیر ضروری است.
۱-۴-۴-۰ کنترل کیفیت و تضمین کیفیت جوش
رئوس برنامههای مربوط به کنترل و بازرسی جوشکاری سازههای فولادی را میتوان در قالب پنج
مورد زیر بیان نمود:
۱- جوشکاران ([۳۵7507(6)
۲- فرایند جوشکاری (۳700655)
۳- آمادهسازی درز جوش (08721107ع87)
۴- دستورالعمل جوشکاری (ع۲7۵066076)
۵- بازرسی و تأیید (ع۳70۷)
فعالیتهای بازرسی جوش شامل کنترل کیفیت و تضمین کیفیت در سه مرحله قبل, حین و پس از
جوشکاری انجام میشود که این سه مرحله در جداول ۱-۴-۱۰ تا ۳-۴-۱۰ ارائه شده است.
فعالیتهایی که باید توسط هر دو بخش کنترل کیفیت و تضمین کیفیت انجام پذیرد. میتواند
بهصورت همزمان با هماهنگی بین طرفین توسط یک شخص حقیقی یا حقوقی ثالث ذیصلاح انجام
پذیرد. در این جداول فعالیتهای بازرسی مشمول یکی از دو حالت زیر است:
: نشریه ۲۲۸ دفتر امور قنی و تدوین معیارها. سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
ِ
ِ
اهده (0)): بازرس مربوطه باید این موارد را مشاهده و بررسی نج
اهده شامل تمامی موارد نشده و میتواند بهصورت غیرمنظم انجام س
ینیهاء رافع مسئولیت لل) و ۸ل) نیست. در این حالت ادامهٌ ساخ
ام (۳): این فعالیتها باید برای هر مورد انجام پذیرد و انجام مرحلهٌ به
بدیه مرحلهٌ قبل میشود.
جدول ۱-۴-۱۰: بازرسی قبل از جوشکاری
شرح فعالیت
بررسی گواهینامه صلاحیت جوشکاران "
بررسی دستورالعملهای جوشکاری
بررسی گواهینانه مولامصرفی جوش
قابلشناسایی بودن مواد و مصالح (نوع و رده)
کنترل آمادهسازی درز جوش شیاری:
۰ آمادهسازی اتصال
* تمیزی درز جوش
* وضعیت خالجوش کاری (کیفیت و محل خالجوش)
* نوع پشتبند و مونتاژ آن
کنترل آمادهسازی درز جوش گوشه:
* تمیزی درز جوش
* وضعیت خالجوش کاری (کیفیت و محل خالجوش)
ی دورههای آموزشی جوشکاران و صدور گواهینامههای صلاحیت به آنها تو
گرفته باشد.
هه
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۲-۴-۱۰: بازرسی حین جوشکاری
کنترل شرایط نگهداری و جابجایی الکترود:
* زمان در معرض هوا بودن
عدم جوشکاری روی ترکهای خال جوش
پیروی از ۷۷۳5:
سرعت جوشکاری
انتخاب الکترود و سیم جوش
نوع و دبی گاز محافظ
پیشگرمایش و دمای بین دو عبور
وضعیت جوشکاری (۳, 7آ, ٩7 , 017 مطابق شکل ۱-۳-۱۰)
* تمیزکاری بین دو عبور و عبور نهایی
* هندسه جوش هر عبور
بت سقفی (017) (پ) وضعیت قانم (۷) (ب) وضعیت افقی (
11) (الف
شکل ۱-۴-۱۰: چهار وضعیت اصلی جوشکاری برای جوشکاری با حوش ؟
۴۶۶
1
1
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۳-۴-۱۰: بازرسی پس از حوشکاری
شرح فعالیت
کنترل تمیزکاری جوش
کنترل ابعاد جوش (بعدء طول و محل جوش)
عدم وقوع ترک
امتزاج جوش با فلز پایه و عبورهای قبل
چالهٌ جوش
هندسه مقطع جوش
لکهٌ قوس
بازرسیهای عبر مخرب
کنترل سوراخ دسترسی جوش مقاطع سنگین برای اطمینان از عدم
ترک خوردگی
کنترل برداشتن پشتبند و ورق گوشواره (ناودان جوش) در صورت لزوم
م جوشکاری ورقهای مضاعف. ورقیهای پیوستگی و سخت کنندههاء بازود
ترک در ناحیهٌ لا ورق جان تا فاصلهٌ 75 میلیمتر بالا و پایین جوش ان<
شکل ۲-۴-۱۰ به حدفاصل نقطهٌ شروع گردی ریشه اتصال بال به جا
7 ۱
ناحیه ۴ 0 3868
اس ه
[ ۲
-------- صفحهٔ بعد --------
أ
ز
۱
۲-۴-۴-۰ آزمایشهای غیر مخرب جود
زمایش فراصوت (71]). آزمایش ذرات مغ
رتونگاری (161) در صورت نیاز باید منطبق
احد تضمین کیفیت انجام شود. در جدول "
ست. نتیجه تمام این آزمایشها باید در برو
کارفرما قرار گیرند. تفسیر ناظر از نتایج آزمای
جدول ۴-۴-۱۰: میزان آزماش
نوع جوش مورد آزمایش
۲- جوشهای لببهلب عرضی بالهای کششی.
شباری ورق روسری و زیرسری به ستون در
اتصال صلب تبر به ستون
۳- جوشهای لببهلب طولی بالهای کششی و
۴- جوشهای لببهلب عرضی و طولی در
بالهای فشاری و اعضای فشاری خرپاها و
۵- جوشهای لببهلب عرضی جان تیرها که
شامل بند ۲ فوق نیست و جوشهای
لببهلب طولی جان تیرها
۶- جوش گوشه بال به جان و سختکنندهها
۷- حوشهای کوشهٌ اتصالات مهاربندها و
اتصالات تیر به ستون
2
و
ناطیسی (۸11)» آزماین
۴-۴-۱ میزان آزمایش«
دههای مخصوص ثبت
فای غبر مخرب جوش هن
(7 با 71
(1 یا [17)
پرتونگاری یا فراصوت
(1 یا 177)
(37 یا 77])
رنگ نافذ (۳7) یا ذرات
رنگ نافذ (87) یا ذرات
۳۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
الزامات تکمیلی جدول ۴-۴-۱۰ به شرح زیر است:
۱ ورقهای با ضخامت کمتر یا مساوی 8 میلیمتر نیاز به آزمایش پرتونگاری (61) یا فراصوت
(71]) ندارند.
۲) ساختمانهای گروه ۲ دارای ۴ طبقه یا بیشتر روی سطح زمین, مطابق گروءهای ۱ و ۲ ارزیابی
میشوند.
۱-۳-۴-۴-۰ نرخ مردودی آزمایش پرتونگاری با فراصوت "
نرخ مردودی آزمایش پرتونگاری یا فراصوت از تقسیم تعداد جوشهای معیوب به جوشهای کامل
به دست میآید. جوشهایی که دارای ناییوستگی در حد قابلقبول هستند. در هنگام تعیین نرخ
مردودی نباید جزو جوشهای معیوب حساب شوند. برای ارزیابی نرخ مردودی جوشهای پیوسته با
طول بیش از یک متر و گلوی موْثر جوش حداکثر 25 میلیمترء هر 300 میلیمتر بهعنوان یک
جوش در نظر گرفته میشود. برای ارزیابی نرخ مردودی جوشهای پیوسته با طول بیش از یک متر
طول و گلوی موْئر بیش از 25 میلیمترء هر 150 میلیمتر بهعنوان یک جوش در نظر گرفته میشود.
۲۲-۴-۴۰ کاهش تعداد آزمابش پرنونگاری با فراصوت
در پروژههایی که تعداد حداکتر 40 جوش داشته باشند. نباید هیچ کاهشی در میزان آزمایشهای
برتونگاری یا فراصوت صورت گیرد. در حالتی که در ابتدا مقرر شده باشد که 100 درصد جوشها
تحت آزمایش پرتونگاری یا فراصوت قرار گیرند. برای یک جوشکار مشخص میتوان این میزان را تا
5 درصد کاهش داد مشروط بر آنکه نرخ مردودی جوشهای اجراشده توسط آن جوشکار حداکتر
5 درصد باشد. در هر پروژه باید به تعداد حداقل 40 جوش کامل اجرا شده باشد تا این ارزیابی برای
کاهش تعداد آزمایشها صورت گیرد.
۲-۲-۴-۴-۰ افزابش تعداد آزمابش پرنونگاری با فراصوت
در حالتی که از ابتدا مقرر شده باشد که 10 درصد از جوشها تحت آزمایش برتونگاری یا فراصوت
قرار گیرند. درصورتی که نرخ مردودی جوشهای اجراشده توسط یک جوشکار مشخص بیش از 5
۵۵ 60( عسناده: عزدهعد انآ
۳۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
درصد باشد. این میزآأن باید به 100 درصد افزایش یابد. باید تعداد حداقل 20 جوش کامل قبل از
اعمال این افزایشها اجرا شده باشد. اگر نرخ مردودی برای جوشهای اجراشده توسط جوشکاری
برای تعداد حداقل 40 جوش کامل به 5 درصد یا کمتر کاهش یابد. میزان آزمایشهای پرتونگاری یا
فراصوت را مجدداً میتوان به 10 درصد کاهش داد.
۴-۲-۴-۴ مستندسازی
تمام آزمایشهای غیر مخرب اجراشده باید مستندسازی شوند. برای کارگاه ساخت. گزارش آزمایش
غیر مخرب (8711) باید جوش آزمایششده را با اسم قطعه و موقعیت جوش معرفی کند. برای محل
نصب گزارش آزمایش باید جوش آزمایششده را برحسب موقعیت آن در سازه. اسم قطعه و موقعیت
جوش معرفی کند. اگر جوشی براساس آزمایش غیر مخرب مردود شده باشد. گزارش آزمایش غیر
مخرب باید موقعیت عیب و علت مردودی را بیان کند.
۳-۴-۴-۰ ضوابط اجرایی
۱-۳-۴-۰ شرابط غیرمجاز جوشکاری
جوشکاری در شرایط زیر مجاز نیست:
الف) زمانی که دمای محیط کار کمتر از 10- درجهٌ سلسیوس است.
ب) زمانی که دمای فلز پایه کمتر از مقادیر ذکرشده در جدول ۵-۳-۱۰ است.
پ) زمانی که سطح کار مرطوب یا در معرض بارش باران و برف است.
ت) زمانی که محل جوشکاری در معرض وزش باد با سرعت بیش از 10 کیلومتر بر ساعت است.
ث) زمانی که پرسنل جوشکاری تحت شرایط غیر ایمن و نامتعادل هستند.
۲۳-۴-۴۰ آمادهسازی فلز پابه
سطحی که فلز جوش روی آن رسوب میکند. باید صاف. یکنواخت و عاری از هرگونه یوسته. ترک.
زانده و هرگونه ناییوستگی که اثر سوء بر کیفیت یا مقاومت جوش میگذارد. باشد. سطوحی که باید
جوش شوند و سطوح مجاور نوار جوش. باید عاری از هرگونه فلس ضخیم یا شل. گل جوشکاری.
رنگ. زنگ. رطوبت. چربی و سایر مواد که از اجرای صحیح و کامل جوش جلوگیری کرده و باعث
مشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
بخارهای مضر میشود. باشند. فلسی که با برس سیمی زدوده نمیشود. پوشش خاص نازک ضدزنگ
تا 30 میکرون و مواد ضد پاشیدگی جوش میتوانند در جای خود باقی بمانند. در اعضای سازهءای که
تحت بار دینامیکی قرار دارند. فلس موجود در ناحیهٌ نوار جوش که با جوش قوسی زیرپودری یا
جوش قوسی با الکترود روکشدار کم هیدروژن انجام میشود. باید برداشته شود.
زخمها و گود آفتادگیهای اتفاقی و پراکنده را میتوان با اجازهٌ بازرس» با جوش تعمیر نمود.
مراحل تعمیر باید به شرح زیر باشد:
۱- آمادهسازی منطقهٌ تعمیر بهطور مناسب
۲- جوشکاری با استفاده از الکترود کم هیدروژن
۳- سنگ زدن محل تعمیر بهطوری که سطح آن صاف شده و همتراز با سطوح مجاور شود.
۳-۳-۴-۴ خالجوشها
به استثنای موارد ذکرشده در زیر خالجوشها باید با همان ضوابط کیفیتی جوش اصلی اجرا شوند:
۱- برای خالجوشهایی که در نوار جوش اصلی ذوب میشوند. پیش گرمایش اجباری نیست.
۲- ناپیوستگیها نظیر؛ بریدگی لبهُ جوش» چالهٌ انتهای جوش و تخلخل, لازم نیست قبل از نوار
جوش نهایی» تعمیر شوند.
خالجوشهایی که جزئی از جوش اصلی هستند. باید با الکترودی که شرایط "جوش اصلی را تأمین
مینماید. جوش شوند. خالجوشهای چند عبوره باید دارای انتهای پلهای باشند. بهاستثنای
سازههای تحت بار استاتیکی, خالجوشهایی که جزئی از جوش اصلی نیستند» باید برداشته شوند.
در سازههای تحت بار استاتیکی نیازی به حذف خالجوشها نیست. مگر اینکه بازرس این کار را
الزام نماید.
۴-۳-۴۴۵۰ تعمیر
برای برداشتن مصالح اضافی جوش یا قسمتی از مصالح پایه میتوان از تراشکاری, سنگزنی,» لبهزنی
یا شیارزنی استفاده نمود. اعمال مذکور نباید باعث کاهش ضخامت در فلز یا جوش مجاور شوند. در
فولادهای اصلاحشده شیارزنی توسط برش جواگاز مجاز نیست. در هنگام برداشتن جوشهای مردود
(غیرقابل پذیرش)» مقادیر برداشتهشده از فلز پایه باید در حداقل ممکن حفظ شود. قبل از جوشکاری
اه
-------- صفحهٔ بعد --------
محل تعمیری, باید سطح شیار ایجادشده کاملاً پاک شود. در جوشکاری تعمیری, کلیهٌ کاهش
ضخامتهای ایجادشده در محل سنگزدهشده. باید کاملاً بر شوند.
سازنده میتواند جوش مردود را تعمیر نماید یا تمام آن را برداشته و محدداً بهطور کامل جوش دهد
مگر اینکه در مشخصات خصوصی کار به نحو دیگری مشخص شده باشد. معیار پذیرش جوش
تعمیرشده, مطابق جوشهای اصلی بوده و با همان روش باید مورد آزمایش قرار گیرد. اگر سازنده
تصمیم به تعمیر جوش بگیرد. روش کار به شرح زیر است:
الف) لوچه (بیرونزدگی). تحدب بیشازحد: مصالح جوش اضافی باید به روش مناسبی برداشته شود.
ب) تقعر بیشازحد حوضجه انتهایی, کمبود در اندازه جوش, بریدگی پای جوش: سطح جوش باید
آمادهسازی شده و سیس با انجام عبورهای متوالی, کمبود ضخامتها جبران شود.
ت) ترک در جوش یا فلز پایه: در این حالت عمق نفوذ ترک باید به کمک آزمایشهای مناسب
(ذرات مغناطیسی, رنگ نافذ فراصوت و سایر روشهای موْئر) تعیین شده و تا 50 میلیمتر
فراتر از ریشهٌ ترک. مصالح باید کاملا برداشته شده و مجددا با جوش پر شود.
۵-۳-۴-۰ پرکردن سوراخهای اضافی با جوش
برحسب مورد و طبق نظر مهندس طراح, سوراخهای اشتباه ایجادشده توسط منگنهکردن و مته را
میتوان بهصورت باز رها نمود یا آنها را توسط پیچ یا جوش پر کرد. در صورت تصمیم به پر کردن
سوراخهای اشتباه با جوش, باید موارد زیر مراعات شود:
(۱) درصورتیکه فلز پایه تحت تنشهای کششی دینامیکی قرار نداشته باشد. آنها را میتوان با
جوش پر نمود. مشروط بر اینکه سازنده برای اجرای جوش از مشخصات فنی مربوط به
تعمیرات جوش تبعیت نماید. سلامت جوش باید به کمک یکی از روشهای غیر مخرب. به
(۲) درصورتیکه فلز پایه تحت تنشهای کششی دینامیکی قرار داشته باشد. میتوان سوراخ را
توسط جوش پر نمود. مشروط بر اینکه اولاً نماینده کارفرما تعمیر با جوش و دستورالعمل
۳۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
جوشکاری را تأیید کرد
۶-۳-۴-۴-۰ پیش گرمای:
بهمنظور جلوگیری از وقوع
حداقل دماهای مقررشده د
پابد و بالعکس در شرایط مء
حدول ۱۰-
حرارت ورق
(سانتی گراد)
> 0
200
41065
1< 5
>0
200
4065
1< 5
> 0
200
4065
1< 5
۱- در جوشکاری ورقها با
باید از الکترودهای کم :
۲- هرقدر گیرداری قطعهٌ م
۳- دمای پیشگرمایش لازه
۵ باشد. تانیا سلامت جوش با استفاده از روش
ری کششی به تأیید برسد.
ن و حرارت عبورهای میانی
ترک. مقدار پیشگرمایش و حرارت عبورهاه
ر جدول ۵-۴-۱۰ در اکتر حالات برای جلو؟
بی شامل گیرداری زیاد. هیدروژن زیاد» حرارد
شرایط حداکتری مشخصات فنی. لازم است ده
کوس حالات فوق, میتوان دمای پیشگرمایش
۵-۴: حداقل پیش گرمابش و درجه حرارت عبورها:
جوش دستی با الکترود روکشدار
(غیر از الکترودهای کم هیدروزن)
جوش دستی با الکترود روکشدار کم هیدروژن
جوش زیرپودری
جوش با الکترود توپودری
جوش دستی با الکترود روکشدار کم هیدروژن
جوش زیرپودری
جوش با الکترود توپودری
صخامت بزرگتر از 25 میلیمتر که تحت بارهای د
هیدروژن استفاده نمود.
ورد جوش بیشتر باشد. دمای پیشگرمایش باید افزا
۴۷۳
نای غیر مخرب |
میانی باید کاه
بری از وقوع تر
القایی جوشکار
ای پیش گرمایش
را کاهش داد.
ی مبانی
۳۲, < 400 2
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۳-۴-۴-۰ دستورالعمل روبهٌ جوشکاری (۷۷885)
دستورالعمل رویهٌ جوشکاری باید حاوی کلیهٌ اطلاعات لازم جچهت آمادهسازی درز جوش, روش
جوشکاری و سایر ویژگیهای موْئر در مشخصات جوش باشد. دستورالعمل جوشکاری باید طبق فرم
استاندارد آن تهیه و به تأیید نمایندهٌ کارفرما برسد.
۱-۷-۳-۴-۴-۰ دستورالعمل جوشکاری پیش تأییدشده
دستورالعملهای جوشکاری که از همه لحاظ منطبق بر ضوابط آییننامه جوشکاری ایران (نشریه
۸ باشند. میتوانند بهعنوان پیشتأییدشده فرض شوند. این جوشها را میتوان از آزمایشهای
ارزیایی معاف کرد. در هر حالت مشخصات فنی خصوصی بهمنظور حصول اطمینان از سلامت و
۲-۷-۳-۴-۴-۰ متغیرهای پایه در دستورالعمل جوشکاری پیش تأبیدشده
دستورالعمل جوشکاری پیش تأییدشده باید توسط سازنده بهصورت کتبی تهیه شده و برای مراجعه
در دسترس باشند. دستورالعملهای جوشکاری بیشتأییدشده میتواند مطابق فرمت آییننامه
جوشکاری تهیه شود. لیکن درج اطلاعات زیر در آن الزامی است:
۱- شدت جریان (آمپراز)
۲- اختلاف پتانسیل (ولتاز)
۳- سرعت حرکت الکترود
۴- دبی گاز محافظ
۵- نوع الکترود
۶- دمای پیشگرمایش
۷- وضعیت جوشکاری
۸- نوع بازرسی
تغییر در هر یک از پارامترهای فوق باید با تأیید نماینده کارفرما امکانپذیر بوده و در صورت تغییر
نیاز به تدوین دستورالعمل جوشکاری جدید است. همچنین میتوان از ترکیبی از دستورالعملهای
بیش تا پیدشده و نشده در کار استفاده نمود.ء مشروط بر اینکه محدودیتهای اساسی هر دو
دستورالعمل موردتوجه قرار گیرد.
۴۷۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۴-۹۰ اتصال با پیچ
شکل ۲-۴۳-۱۰ اجزای مختلف مجموعه پیچ و مهره را نشان میدهد. طول گیر بیچ. فاصلهٌ خالص
مابین واشر کلگی پیچ (در صورت وجود) تا واشر مهره (در صورت وجود) است که شامل ضخامت
واشر طول گیر پیچ
ٍ ْ واسر کلگی
مهره ب
سطح واشر (در صورت وحوده)
۱ 2 سس ۳ * در بیچهای اتکایی
0
۱ 08 1111 ۹ واشر مهره لازم است.
زا سیک 4 -فطراسی ب
دنداند (ررود) س کلگی
۵ ۱ *طلول گبر< طول
شکل ۳-۴-۱۰: احزای مختلف بیج و مهره
در اتصالات پیجی الزامات زیر باید رعایت شوند:
ضروری باید به نحو مناسبی انتخاب شود.
ب) در یک سازه ترجیحا از کاربرد پیچهای با ردههای مقاومتی مختلف پرهیز شود. طول پیچ باید
بهاندازهای باشد که پس از محکم کردن آن. حداقل یک دندانهه کامل پیچ از هر طرف مهره
بیرون بماند.
پ) در انتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی با استفاده از بیچهای با تنش تسلیم 900 مگایاسکال.
درصورتی که مصالح فولادی اعضای متصل شونده دارای حد تسلیم کمتر از 280 مگایاسکال
باشند. استفاده از واشر سخت تخت در زیر مصهره و کلهٌ بیچ الزامی است.
ت) اگر اعضای متصل شونده دارای بوشش حفاظتی در سطوح خارجی باشند. لازم است بهمنظور
جلوگیری از آسیب چرخش روی پوشش, از واشر زیر مهره و واشر زیر کلگی پیچ استفاده شود.
ث) درصورتی که پیچ در سوراخ لوبیایی یا سوراخ بزرگشده نصب میشود. لازم است از واشر مناسب
زیر کلگی پبیچ و مهره استفاده شود.
۳۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ج) درصورتی که سطح فولاد مماس با کلهٌ پیچ یا مهره دارای زاویهای بیش از 3 درجه نسبت به
صفحهٌ عمود بر محور پیچ باشد. باید از واشر سخت گوهای در زیر پیچ یا مهره استفاده شود.
چ) هیچ نوع مصالح قابل تراکم مانند واشرهای لاستیکی یا فنری یا مواد عایقبندی نباید در
لایههای اتصال وجود داشته باشد.
ح) تمامی سطوح تماس اتصال باید از هرگونه مواد خارجی یا آلودگی و فلس بهجز فلسهای محکم
طبیعی فولاد» پاک باشند.
خ) در اتصالات اتکایی» وجود پوشش محافظ زنگزدگی با هر ترکیب شیمیایی در سطوح تماس
مجاور سوراخ پیچ مجاز است.
د) سطوح تماس مجاور سوراخ پیچ در اتصالات لغزش بحرانی باید شرایط زیر را برآورده کنند:
۱- در اتصالات بدون پوشش ویژّه۰۱۰ باید هرگونه پوشش یا آلودگی سطحی در محدودهای
نزدیک تر از یک قطر پیچ و حداقل 25 میلیمتر از لبه سوراخ پاک شود.
۲- در اتصالات دارای پوشش تأییدشده. باید سظوح مجاور اتصال بهوسیلهٌ ماسهپاشی یا ساچمهزنی
آمادهسازی شده و با پوشش تأییدشده که حداقل ضریب اصطکاک 0.33 را تأمین نماید.
۳- سطوح گالوانیزهشده مجاز بوده و قبل از نصب باید توسط برس دستی خشدار شوند.
۱-۵-۴-۰ انواع پیج
الف) پیچهای معمولی
پیچهای معمولی که از آنها فقط در اتصالات اتکایی (غیر پیشتنیده) استفاده میشود. از فولاد با
تنش کششی نهایی (ر۳) از 400 تا 600 مگاپاسکال ساخته میشوند و قابل پیشتنیدگی نیستند.
ب) پیچهای پرمقاومت
پیچهای پرمقاومت که در سازههای فولادی از آنها در اتصالات اتکایی» پیشتنیده و لغزش بحرانی
استفاده میشود. از فولادهای پرمقاومت با تنش کششی نهایی 800 تا 1200 مگاپاسکال ساخته
" پوشش ویژه- پوششهای خاصی هستند که چنانچه مطابق ۸878 آزمایش لغزش روی آنها انجام شود. حداقل
ضریب اصطکاک کلاس ۸ پا 8 را تأمین نمایند.
شش
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
میشوند. برای استفاده در اتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی. مطابق استاندارد 14399 ۳۸۲ این نوع
پیچها در دو دستهٌ 17 و 11۷ تولید میشوند. دستهٌ 77 شامل مجموعهٌ پیچ و مهره ۰8.8 10.9 و
129 بوده و منطبق بر استاندارد 145399-3 ۸ هستند. دستهه ۲1۷ شامل محموعهٌ پبیچ و مهره 10.9 ۰
9 بوده و منطبق بر استاندارد 143994 ۳7 هستند. مطابق استاندارد ۳3125 ۸87۸/1 این پیچها
شامل ردههای ۸۵325 و ۸490 میشوند.
درهرحال در اتصالات بیشتنیده و لغزش بحرانی فقط از پیچهای پرمقاومتی میتوان استفاده کرد
پ) میلمهارها
مشخصات مکانیکی میلمهارها بایذ منطبق بر استاندارد 898-1 180 باشد یا از فولاد گرم نوردشده
مطابق استاندارد 10025-2 ۳۸ تا 100254 ۳۸۲ استفاده شود. استفاده از میلگردهای ساده و آجدار
ساختمانی با کرنش نهایی حداقل 12 درصد و با طول نشانه 10 برابر قطر میلگرد نیز درصورتیکه در
مدارک طرح مشخص شده باشد: مجاز است. در این صورت فولاد مصرفی باید مطابق استاندارد ملی
2 یا استاندارد 10080 3۸۲ بوده و رده آن مشخص شده باشد. همجنین میتوان از ردههای
مختلف استاندارد ۳1554 ۸۵851۸1 نیز استفاده نمود.
در مواردی که میلمهارها از میلگردهای آجدار ساخته میشوند. در تعیین مقاومتهای اسمیء سطح
مقطع اسمی ناحیهٌ تراشکاریشده میلگرد آجدار (که اعموماً کوچکتر از قطرزمینه میلگرد است)»
ملاک محاسبه خواهد بود.
۲-۵-۴-۰ آزمایشهای پیچ. مهره و واشر
ویژگی انواع پیچ و مهره باید با استاندارد ملی ایران شماره 2874 یا استاندارد 898 180 مطابقت
داشته باشد. پیجها و مهرهها منطبق بر استانداردهای جدول ۵-۱-۱۶ با مندرج در پیوست.۹.
قابلاستفاده تحت مفاد این مبحث هستند.
لیست آزمایشهای پیچ. مهره و واشر براساس استاندارد 898 180 مطابق جدول ۶-۴-۱۰ است که
باید توسط آزمایشگاه ذیصلاح و با توجه به شرایط استاندارد انجام پذیرد. در صورت استفاده از پیچ و
مهرههای با رده ۸۵851۸1 باید مطابق دستورالعملهای مربوطه در آن استاندارد انجام پذیرد.
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۶-۴-۱۰: آزماشهای موردنیاز
(الف)
ابعاد و رواداریها
تنش نظیر ازدیاد طول 0.296
مقاومت تحت بار گوهای
مقاومت در برابر ضربه
(ب) م
ابعاد و رواداریها
ابعاد و رواداریها
/۸
سحث ۱
پیج و مهره و واشر مطابق 898 150
پیچها
۳1 ]50 898-1
۳۲۷ 14399-3 ,4
۳1 ]50 898-2
14399-3 ۳۳1 برای سبسنم 171۳
208982 ۳۸ برای سبستم 11۷
143993 ۳۸۲ برای سبستم 11
098-2 ۳۸۲ برای سبستم 11۷
6, 14399-5 ۲۲
898-3 150 ۳1
14399-5 ۳۷ و 14399-6 سم
-------- صفحهٔ بعد --------
تعداد نمونههای لازم برای انجام بازرسی و آزمایشهای پیچهاء برحسب تعداد پیچهای مورد ارزیابی
مشابه که از یک منبع تأمین شدهاند. مطابق جدول ۷-۴-۱۰ است. در مواردی که تعداد پیچ و مهرخ
مورد ارزیابی زیاد باشد و درنتیجه هزینهٌ آزمایشها زیاد شود. میتوان از استاندارد مربوط به
نمونهبرداری پیچ و مهره 2859-1 150 استفاده نمود. ارائه گواهی انطباق توسط سازندهٌ معتبر به
معنی انجام آزمایشهای ارزیابی به تعداد کافی در کارخانه و موجود بودن اسناد آن جهت بررسی
بوده و استفاده کننده را از انجام آزمونهای کامل جدول ۶-۳-۱۰ معاف میسازد.
جدول ۷-۴-۱۰: حداقل تعداد پیج جهت بازرسی
۲-۵-۴-۰ مشخصات مصالح پیچ و مهره و پوشش آنها
انتخاب مصالح جهت ساخت پیچ و مهره و واشر باید به نحوی انجام شود که درنهایت مشخصات
شیمیایی و مکانیکی موردنیاز در استانداردهای مربوطه برآورده شود.
فرآیند تولید پیچ و مهره از رده 10.9 باید به نحوی تحت کنترل باشد که احتمال تردی هیدروژنی
بهخصوص در اثر فرآیند پوشش ضدزنگ به حداقل برسد. رزوه پیچ رده 10.9 باید به روش نورد
انجام شود. پوشش همه اجزای پیچ و مهره باید سازگار باشد و باید مقاومت در برابر خوردگی مشابه
داشته باشند. درصورتی که لازم باشد از پیچ و مهره با بوشش گالوانیزه گرم استفاده شود. باید
الزامات استاندارد 10684 150 رعایت شود. گالوانیزهٌ گرم پیچ و مهرهها باید تحت کنترل تولیدکننده
بیچ و مهره باشد. استفاده از پوشش کالوانیزهٌ گرم برای پیچهای با رده 10.9 و بالاتر توصیه نمیشود.
۳۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۵-۴-۰ نیروی پیشتنیدگی پیچها در اتصالات پیش تنیده و لغزش بحرانی
در اتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی. لازم است از پیچهای برمقاومت و دارای قابلیت بیش تنیدگی
5 5 مر : هد ۱ ۱۲
0 درصد حداقل مفاومت کششی نهایی پیچ در سطح موْئر پیچ در نظر گرفته میشود . در
جدول ۲۸-۴-۱۰الف وب مقادیر بار گواه". نیروی پیشتنیدگی و حداقل بار کششی پیچهای
برمقاومت رایج اه دا ۰ (۱۵۱۵ ارائه شده است.
جدول ۸-۴-۱۰- الف: حداقل نیروی پیشتنیدگی و بار گواه در پیچهای پرمقاومت طبق استاندارد ۸877
که
له ها ها ها | 60|
" سطح تنش عبارت است از سطح مقطع بیچ بدون احتساب ارتفاع دنده که از فرمول زیر محاسبه میشود:
5 - )0.7854 < کسس) جعنش۸ 58
((132:
3) قطر اسمی بیچ 2«
((1:
3) گام رزوه < ۳
در نشریه ۲۶۴ (آییننامه اتصالات ایران) جهت سادهسازی محاسبات از 55 درصد نیروی کششی نهایی در سطح مقطع
اسمی بیج استفاده شده است.
"۷ مطابق آییننامه 105 و استاندارد 1090-2 150
۳ بار گواه عبارت است از حداکتر بار ایمن که میتوان به بیج و مهره بدون ایجاد تغییرشکل دائمی اعمال کرد.
۴۸۰
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۸-۴-۱۰-ب: حداقل نیروی پیش تنیدگی و بار گواه در پیچهای پرمقاومت طبق استاندارد 150
۱ حداقل بار کششی بار گواه نبروی پیش تننیدگی
قطر اسمی پیج | سطح موثر (37) (3) (37)
((13۱1) 3ص
اس
۵-۵-۴-۰ روش تعیین لنگر پیچشی متناظر با نیروی پیشتنیدگی
در عمل نیروی پیشتنیدگی پیچهای پیشتنیده. با مقدار لنگر پیچشی اعمالشده توسط آچارهای
مدرج که اصطلاحاً ترکمتر نامیده میشوند. اندازه گیری و کنترل میشوند. لنگر بیجشی (]1)
متناظر با نیروی پیشتنیدگی («1[) را میتوان بهطور تقریبی از رابطهٌ زیر تعیین نمود:
(۱-۵-۴-۱۰) 161۳ > با
که در آن:
«أّ* نیروی پیشتنیدگی لازم مطابق جدولهای ۸-۴-۱۰ الف و ب
گواهینامهٌ بیچ و مهره ارائه شود. اعداد مندرج در جدول ۹-۴-۱۰ میتوانند بهعنوان راهنمای
حدودی مورد استفاده قرار گیرند.
لنگر پیچشی متناظر با نیروی پیشتنیدگی بهعنوان لنگر بازرسی هر قطر و نوع پیچ باید بهصورت
ادواری (یک با چندروزه) در شرایط کارگاهی با دستگاه محصوص اندازه گیری شود و سیس ترکمتر
تبصره: استفاده از سایر ابزارهای تعیین لنگر پیچشی متناظر با نیروی پیشتنیدگی موردنیاز مطابق
مراجع معتبر نظیر استاندارد 1090-2 ۳.3 مجاز است.
۴۳۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۹-۴-۱۰: ضریب مهره
واکس کارناپا 0148
پیج نو و بدون پوشش
0137
۶-۵-۴-۰ بستن و محکم کردن پیچها در اتصالات پیش تنیده و لغزش بحرانی
محکم کردن پیچهای هر اتصال در دو مرحله انجام میگیرد. در مرحلههٌ اول پیچها تا حد سفتی
کامل محکم میشوند. تا اطمینان حاصل شود که سطوح تماس کاملاً به هم چسبیدهاند. در مرحلهٌ
دوم با چرخاندن اضافی مهره. پیچها پیشتنیده میشوند. در هر یک از مراحل محکم کردن پیچها.
باید از قسمتی که اتصال صلبتر است و صفحات تغییرشکل کمتری میدهند. شروع به بستن پیچها
کرد. در وصلهها.
قسمت صلب اتصال, وسط ورق وصله است. بعد از محکم کردن بیچهای وسط با
حفظ تقارن و ترتیب. پیچهای کناری تا لبه آزاد ورق اتصال محکم میشوند. سپس میتوان به
بیچهای وسط پرداخت تا اطمینان حاصل شود سفت کردن پیچهای کناری. آنها را از حالت کاملاً
سفت خارج نکرده است. در تمام مراحل محکم کردن پیچها باید دقت کرد از چرخیدن بیچ و مهره
با هم جلوگیری به عمل آید.
در پیچ سفتی کامل * را به حالتی میگویند که کارگر ماهر با آچار معمولی بدون آنکه با وزن خود
به دسته آچار نیرو وارد کند. با بهکارگیری آخرین توان خود نتواند پیچ را از آن محکمتر نماید. برای
پیش تنیده کردن چنین پیجی باید کلهٌ پیچ یا مهره آن را بهاندازه مقداری که در جدول ۱۰-۴-۱۰
مشخص شده اضافه چرخاند. این چرخش اضافی را میتوان به کمک آچار دسته بلند. یا با آچار
اون و5
۴۳۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
معمولی با استفاده از دو کارگر یا بهوسیله آچار بادی تأمین نمود. حصول پیشتنیدگی باید توسط
آچار مدرج مطابق بند ۷-۵-۴-۱۰ تأیید شود.
جدول ۱۰-۴-۱۰: چرخش اضافی لازم برای پیش ننیده کردن پیچهای کاملاً سفت (,1 قطر اسمی پیج است)
یک سطح اتصال عمود بر | دو سطح اتصال شیبدار
معور پیج و سطح یگ با شیب کمتر از ۱:۳۰
5 2
اگر برای چرخاندن پیچها از آچارهای بادی استفاده شود. فشار باد را باید طوری تنظیم کرد که در
یک مرحله. مهرهها را بدون چرخیدن پیچ تا مرحلههٌ سفتی اولیه برساند و در مرحلهٌ بعد با ازدیاد
فشار باد یا با دست به روشی که در بالا گفته شد. پیچها را پبیشتنیده کرد. تنظیم باد کمیرسور
متضمن استفاده از آچار مدرج کالیبرهشده و انجام آزمون و خطاهای متوالی است و باید در آن دقت
کامل به عمل آید.
۷-۵-۴-۰ روشهای کنترل پیش تنیدگی
سازنده موظف است کنترل کیفیت دقیقی بر عملیات بستن پیچها و مهرهها و نیز پیشتنیده کردن
پیچها در کارگاه نصب اعمال داشته و گزارشهای مربوط به این کنترلها را جهت بررسی و تأیید
نماینده کارفرما ارائه نماید. نمایندٌ کارفرما میتواند بهطور مستقل یا از طریق آزمایشگاه با
برای پیچهای پرمقاومت به کار گرفتهشده در انصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی, نیروی پیشتنیدگی
لازم برای سفتکردن بیچها باید مطابق مقادیر جدولهای ۲۸-۳-۱۰الف وب انتخاب شود.
پیش تنیدگی میتواند به یکی از روشهای زیر انجام شود:
۴۳۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
الف) جرخاندن اضافی مهرهها
پیچهایی که بهوسیلهٌ چرخاندن اضافی مهره پیشتنیده میشوند. بعدازآنکه پیچها کاملاٌ سفت شدند.
مطابق شکل ۴-۴-۱۰ نقطهای از پیچ و مهره را که روبهروی هم قرار دارند. نشانهگذاری کرده سپس
کنترل میشود که چرخش اضافی مطابق جدول ۱۰-۴-۱۰ به میزان کافی انجام شده باشد. برای
کنترل پیشتنیدگی پیچها باید از آچار مدرج مناسب که قبلاً مطابق بند ۵-۵-۴-۱۰ کالیبره شده
است. استفاده شود.
۱ ۱
رواداری ۳۰۹ + موقعیت نهایی چرخش
کی نشانگر عدم نشانهگذاری پیچ و مهرم
چرخش پیچ بعد از سفتی اولیه
پس از اعمال چرخش اضافی مهره پس از محکم کردن پیج تا حد سفتی اولیه
(حداقل ۱۲۰۶ تا حداکتر ۱۵۰۴۶) و نشانهگذاری پیچ و مهره
۱
دور
۲
موقعیت نهابی چرخش /
نشانهگذاری پیج و مهره
بعد از سفتی اولیه
پس از اعمال چرخش اضافی مهره پس از محکم کردن پیچ تا حد سفتی اولیه
(حداقل ۱۸۰۴ تا حداکثر *۲۱۰) و نشانهگذاری پیج و مهره
شکل ۴-۴-۱۰: دستورالعمل چرخش مهره
ب) آچار مدرج
برای بیشتنیده کردن پیچها میتوان از آچار مدرج کالیبرهشده مطابق بند ۵-۵-۳-۱۰ استفاده
نمود. در این حالت باید از واشر در زیر بیچ و مهره تحت چرخش استفاده شود..
پ) پیچهای کشش - کنترل (860[1 16)
پیچهایی هستند که با رسیدن به نیروی پیشتنیدگی. قطعهٌ شاخص منصل به انتهای بدنه توسط
اچار مخصوص بهصورت پیچشی کنده میشود. در این روش باید اطمینان حاصل شود که نیروی
کششی در لحظههٌ کنده شدن قطعهٌ مورداشاره. همان مقدار نیروی پیش تنیدگی پیچ براساس جداول
۴۸۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۰ ساخت. نصب و کنترل
۸-۴-۰ (الف یا ب) یا بیشتر از آن است. ترتیب محکم کردن این پیچ نیز باید بهصورت متقارن از
بخشهای صلب اتصال شروع شود و باید بهگونهای انجام شود که میزان کاهش در نیروی
پیشتنیدگی پیچهای سفتشده به حداقل برسد. ضوابط مربوط به نگهداری, انبارداری و تمیزکاری
مطابق مشخصات فنی کارخانهٌ تولیدکنندهٌ پیچ و مهره در نظر گرفته شود و در صورت از بین رفتن
و آلوده شدن پوشش, برای پوشش مجدد و تنظیم نیروی پیشتنیدگی به کارخانه ارسال شود.
در شکل ۵-۳-۱۰ جزئیات پیچهای کشش- کنترل در سه مرحله قبل از بستن پیچ» حین بستن
بیچ و بعد از بستن بیچ نشان داده شده است.
شیار سس
۹ ب/م رزوه سب
/ ۳۹ 9
(بعد از بستن پرج) (حین بستن پیج) (قبل از بستن پیج)
شکل ۵-۴-۱۰: پیج کشش -کنترل (011ظ -16)
ی رک همم ۷۵۲
ت) واشرهای نما بانگر پیشتنیدگی " (1011)
واشرهای ویژهای تحت عنوان واشرهای نمایانگر پیشتنیدگی هستند که در زیر کلگی پیچ یا مهره
استفاده میشوند و تختشدن برآمدگیهای واشر تا حد معیتی نشاندهنده رسیدن نیروی کششی
محوری پیچ به حد موردنظر است. در این روش باید اطمینان حاصل شود که نیروی متناظر با
تختشدن برجستگیهای روی سطحء همان نیروی پیشتنیدگی پیچ براساس جداول ۸-۳-۱۰ (الف
یا ب) یا بیشتر از آن است. مراحل محکم کردن این پیچها نیز مانند بند (پ) در فوق است.
در شکل ۶-۴-۱۰ محل قرار گرفتن واشر در روش 111 نشان داده شده است. همجنین برای
کارخانهٌ تولیدکننده این ابزار استفاده شود.
1 ۰ ۰ ۰
م0131 راکمه 7 از
۳۸۵
-------- صفحهٔ بعد --------
محل اندازهگیری فاصله واشر 111 محل اندازهگیری فاصله واشر 1171
پو را ۸۹6 واشر 8071
۸57۷۲6
ب) واشر 011 زیر مهره پیج - الف) واشر 271 زیر کلگی پیچ -
مهره میچرخد. مهره میچرخد.
محل آندازهگیری فاصله واشر 1011 محل اندازهگیری فاصله واشر 1011
ت) واشر 011 زیر مهره پیچ - پ) واشر 111 زیر کلگی پیج -
گلگی میچرخد. گلگی میچرخد.
شکل ۶-۴-۱۰: محل قرار گرفتن واشر در روش 1777
واشر 871
7۱ ا
ً
م۳ ۹ ۷ ۳ ای 7
۹
/۱:3 1
290
دواسلسنج
شکل ۷-۴-۱۰: فاصلهٌ قابل مشاهده در روش 1177 بس از بیشتنیده کردن
۴۳۸۶
-------- صفحهٔ بعد --------
در اجرای روشهای فوق برای کنترل بیشتنیدگی لازم است قبل از آغاز عملیات پیشتنیدگی,
کفایت روش موردنظر و مصالح و ابزار وی آن از طریق فرآیندهای واسنجی کشش پیچ مطابق بند
۹-۵-۴-۰ توسط بازرسان 00 و 0۸ مورد آزمایش و تأیید قرار گیرد.
۸-۵-۴-۰ بازرسی اتصالات با پیچهای پرمقاومت
وظایف بازرس لل) و 0۸) قبل, حین و پس از نصب پیچ و مهره در جداول ۱۱-۴-۱۰ ۱۲-۳-۱۰
۰ ۱۳-۴-۱۰ ارائه شده است. در این جدولها فعالیتهای بازرسی مشمول یکی از دو حالت زیر
اب مشاهده * (0): بازرس مربوطه باید این موارد را مشاهده و بررسی نماید. این بررسی و مشاهده
شامل تمامی موارد شده و میتواند بهصورت غیرمستمر انجام شود. بههرحال تعداد بازبینیها
رافع مسئولیت 67 و ۸ نیست. در این حالت ادامه ساخت موکول به انجام بازرسی نیست.
* انجام "" (8): این فعالیتها باید برای هر مورد انجام پذیرد و انجام مرحلهٌ بعدی منوط به صدور
تأییدیهٌ مرحلهٌ قبل میشود.
سایر الزامات عبارتاند از:
۱۳-۳-۰ ضروری نیست. همچنین الزامی به حضور بازرس لل) و ۸ حین بستن این نوع
ب) برای اتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی. زمانی که نصاب از روش چرخش مهره با
علامت گذاری یا پیچهای کشش -کنترل و یا واشرهای نمایانگر پیشتنیدگی استفاده میکند.
همه ردیفهای جدول ۱۳-۴-۱۰ باید انجام پذیرد. الزامی به حضور بازرس 6ل) و 0۸) حین
پ) برای اتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی, زمانی که نصاب از روش آچار مدرج یا روش چرخش
مهره بدون علامتگذاری استفاده میکند. همه ردیفهای جدول ۱۲-۴-۱۰ باید انجام بذیرد.
حضور بازرس 06) و 4۸) در حین بستن این نوع پیچها الزامی است.
مهو 0
3060۳
۳۸۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جدول ۱۱-۴-۱۰: بازرسی قبل از پیچکاری
انحام آزمونهای صحتسنحی پیشنصب که بهوسیلهٌ نفرات نصاب انجام میشود
و مشاهده و مستندساری روشهای به کاررفته برای نصب و پیشتنیدگی پیجها
حصول اطمینان از شرایط سفتی اولیه قبل از پیشتنیده کردن
حصول اطمینان از عدم چرخش پیج و مهره با هم
حصول اطمینان از سفتکردن و پیشتنیده کردن همهٌ پیچها و رعایت ترتیب.
بهنحوی که از نقاط صلبتر به سمت نقاط آزادتر شروع به پیشتنیده کردن شود.
حدول ۱۳-۴-۱۰: بازرسی پس از پیچکاری
۴۳۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
۹-۵-۴-۰ واسنجی کشش
واسنجی کشش, فرآیندی است که میزان پیشتنیدگی پیچها را بهطور مستقیم اندازهگیری و
مشخص مینماید. در مواردی که پیچهای پیشتنیده به کار میروند. جهت اطمینان از روشهای
کنترل پیش تنیدگی مطابق بند ۷-۵-۴-۱۰. این فرآأیند باید در کارگاه انجام شود. در استفاده از این
فرآیند. در کارگاه باید موارد زیر کنترل شوند:
۱- بررسی و تأیید مناسب بودن مجموعه پیچ و مهره و اجزای آن برای عملیات پیش تنیدگی؛
۲- کنترل کفایت پوشش روانکاری پیچ و مهره؛
۳- بررسی و تأیید روش و صحت عملکرد پرسنل پیچکار مشغول در کارگاه نصب.
پیش از نصب. باید حداقل تعداد 3 نمونه کامل از پیچ و مهره برای هر ترکیبی از قطرء طول, رده و
شمارهٌ محمولههٌ پیچ مورداستفاده در پروژه بهمنظور تأیید روشها و ضوابط اجرایی کنترل شود.
واشرهای مورداستفاده در این مرحله باید منطبق بر واشرهای اصلی مورداستفاده در پروژه باشد.
درصورتی که در این مرحله نتایج مربوط به نیروهای پیشتنیدگی, کمتر از مقدار مشخصشده توسط
جداول ۸-۴-۱۰ (الف و ب. حسب مورد) باشد. باید علت آن مشخص و اصلاح شود.
۱-۵-۴-۰ اصلاح سوراخها
برای مونتاژ نهایی قطعات. بعدازآنکه قطعات علامت گذاریشده بر روی خرک چیده شدند و ورقهای
اتصال بر روی سوراخها قرار گرفتند. قطعات بهوسیلهٌ سنبههایی که از سوراخهای اتصال میگذرند.
در جای خود ثابت میشوند. حداکتر عدم انطباق برابر 15 درصد تعداد سوراخهای یک اتصال است.
در چنین حالتی باید این سوراخها را با گذراندن یک پیچ امتحانی پیدا کرده, به وسیلهٌ برقوزنی آنها
سوراخ را بیش از 5 میلیمتر افزایش دهد. استفاده از برش شعله برای گشاد کردن سوراخها مجاز
ت.
۱-۵-۴-۰ استفادهٌ مجدد از پیچهای پیش ننیدهشده
استفاده مجدد از بیچهایی که تا حد سفتی اولیه محکم شدهاند. بلامانع است. استفاده مجدد از
پیچهای پیشتنیده شده و مهرههای آنها مجاز نیست.
۴۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱-۵-۴-۰ انبارداری و ذخیرهٌ پیچجها
همه وسایل اتصال باید در بستهبندی کارخانه و در ظرف دربسته به خریدار تحویل شود و در محل
کارگاه در بستهبندی فوق در برابر گردوغبار, آلودگی و رطوبت نگهداری شوند. فقط پیچهایی که در
هر نوبتکاری در سازه نصب میشوند. مجاز به خارج شدن از بستهبندیهای فوق هستند.
درصورتی که در انتهای نوبتکاری از وسایل اتصال استفاده نشود. باید مجدداً به بستهبندیهای
حفاظتشده برگردانده شوند. روغن مخصوصی را که در کارخانه روی سطح وسایل اتصال آغشته
شده است. نباید پاک نمود. وسایل اتصال موردنظر برای اتصالات پیشتنیده و لغزش بحرانی» باید از
آلودگی ناشی از محیط کارگاه پاک باشند.
۶-۴-۰ انبار کردن. حمل و رفع معایب قطعات ساختهشده
انبار کردن و حمل قطعات فولادی در کارگاه ساخت و محل نصب باید به نحوی صورت گیرد که
قطعات تغییر شکل نداده و تنشهای بیشازحد در آنها ایجاد نشود و هیچ آسیبی به آنها وارد نیاید.
قطعاتی که به هر علتی تغییرشکل داده یا آسیب دیدهاند. باید قبل از بهکارگیری به نحو رضایتبخشی
با تأیید ناظر کارفرماء اصلاح و مرمت شوند. درصورتیکه تعمیر قسمتهای معیوب بدون کاهش
مقاومت و تغییر مشخصات مندرج در طرح میسر نباشد. باید آن قسمتها تعویض شوند.
در انبار کردن قطعات فولادی, محافظت در مقابل رطوبت باید موردتوجه قرار گیرد. در انبار کردن
قطعات. باید زیر قطعات سکوهای مناسبی قرار داد تا قطعه با زمین فاصله داشته باشد. تعداد و فاصلهٌ
سکوها باید به نحوی انتخاب شود که قطعات دچار تنش یا تغییرشکل بیشازحد نشوند.
جابجا کردن قطعات باید با در نظر گرفتن ضوابط ایمنی با وسایل مناسب و به نحوی انجام گیرد که
در نقاط مناسب و یا نقاطی که قبلاً تعیین و علامتگذاری شده است. بلند شوند تا هنگام جابهجا
کردن و نصب. تنش و تغییرشکل بیشازحد در هیچ قسمتی ایجاد نشده و به اتصالات و سوراخهای
پیچها نیز آسیبی وارد نشود.
اقدامهای پیشگیرانه تعیینشده در جدول ۱۴-۴-۱۰ برای جابجایی و انبار کردن در صورت مصداق
باید اعمال شوند.
س_حخحخحح_____نجک سس
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
جدول ۱۴-۴-۱۰: موارد اقدامهای پیشگیرانه برای جابجابی. انبار کردن. حفاظت و حملونقل قطعات فولادی
بالابری
حفاظت از اجزا در برایر آسیتب در نقطههای بالابری
پرهیز از بالابری تکنقطهای برای احرای بلند (استفاده از تیرهای پخش کننده *" یا شاهین)
بستن احرای سبک به یکدیگر. بهخصوص اجزایی که اگر بهصورت منفرد حمل شوند مستعد سیب
|اجزای ساختهشده که قبل از حمل با برپایی انبار میشوند. بهگونهای انبار شوند که از تماس با
۵ تأمین تکیهگاههای ضروری و کافی برای جلوگیری از تغییر شکلهای دائمی
۶ انبار کردن ورقهای شکلداده شده سرد و دیگر مصالح تأمینشده با سطوح ترئینی بیش برداختشده.
مطابق با الزامات استانداردهای مربوطه صورت پذ یرد.
جلوگیری از جمعشدگی آب
پیشگیریهای لازم بهمنظور پرهیز از نفوذ رطوبت به بستههای مقاطع دارای پیشپوششهای فلزی
۸ ایادآوری: در صورت انبار کردن روباز و طولاتیمدت در محل پروژه» بستهبندی مقاطع باید باز و از
یکدیگر جدا شوند تا از وقوع زنگردگی جلوگیری شود
پیش از ارسال کارهای ساختهشده. تدابیر ویر لازم بهمنظور حفاظت در برابر خوردگی اجزای
۹ افولادی شکلدادهشده سرد با ضخامت کمتر از 4 میلیمتر انحام شود. به صورتی که در برابر عوامل
جوی در حین حملونقل, انبار کردن و برپایی اولیه مقاومت نمایند.
تدابیر ویژهُ موردنیاز برای حفاظت اجزای تولیدشده در حین حملونقل
سدع :53016
۳۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۳-۰ رنگ آمیزی و گالوانیزه کردن قطعات فولادی
برای حفاظت در مقابل خوردگی. تمامی سطوح سازههای فولادی باید رنگآمیزی شوند. در موارد زیر
لزومی به رنگآمیزی سطوح سازههای فولادی نیست:
۱- سطوح فولادی که در بتن مدفون میشوند و بتن پوششی شرایط محافظت در برابر خوردگی را
فراهم مینماید.
۲- سطوح فولادی که پوششهای ضد حریق بر آنها اعمال میشود و پوشش موردنظر الزامات
محافظت در برابر خوردگی را تأمین مینماید.
۳ صفحاتی که قرار است در اتصالات لغزش بحرانی روی هم قرار گیرند.
۴ در مناطق با شرایط محیطی ملایم مطابق تعریف جدول ۱۵-۴-۱۰ که سطوح فولادی حداقل
0 میلیمتر توسط مصالح بنایی بوشش شدهاند.
در مناطقی که سطوح فولادی در مجاورت خاک یا رطوبت زیاد قرار میگیرند. باید تمهیدات حفاظتی
ویژهای برای آنها در نظر گرفت.
۱-۷-۴-۰ مواد مورداستفاده
رنگهای مورداستفاده برای قسمتهای فولادی باید از نوع آماد مصرف و مناسب با شرایط آب و
هوایی منطقه باشند. استفاده از رنگها پس از مشخص شدن کارخانه تولیدکننده آنها منوط به
تصویب نمایندٌ کارفرما است. تمام مواد مورد استفاده جهت آمادهسازی سطح و رنگآمیزی آن باید
مطابقت کامل با استانداردهای معتبر بپوشش رنگ داشته و مورد تصویب نمایندهٌ کارفرما قرار گیرند.
درهرصورت حصول به کیفیت نهایی مطلوب رنگ بر عهده سازنده خواهد بود.
۲-۷-۴-۰ آمادهسازی سطوح
تمیزکاری با مواد ساینده بهترین روش برای از بین بردن زنگ. اکسیدهای حاصل از نورد و رنگهای
قدیمی با چسبندگی کم است. بهطورکلی در مورد آمادهسازی سطح با پاشش مواد ساینده به کمک
فشار هواء موارد زیر حائز اهمیت هستند:
الف) مقدار مناسب فشار هوا در آمادهسازی سطوح با پاشش مواد ساینده تقریباً ۸/83 0.7 است. بعد
از آمادهسازی سطح با مواد ساینده. باید بلافاصله سطح را با رنگ آستری مناسب پوشش داد.
قبل از اعمال رنگ آستری باید گردوخاک باقیمانده از خرد شدن مواد پاششی بر روی سطح را با
۴۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
هوای فشرده (عاری از آب و روغن) یا جاروی برقی صنعتی کاملاً تمیز کرد.
ب) اگر مقدار زنگ و رنگهای با چسبندگی کم بر روی سطح زیاد باشد. بهتر است ابتدا با تراشیدن,
حجم مواد زائد را کم کرده و سیس عملیات آمادهسازی با پاشش مواد ساینده را آغاز نمود.
۳-۷-۴-۰ درجات مختلف کیفیت آمادهسازی سطوح "!
۱۳-۷-۴۰ تمیزکاری با پاشش مواد ساینده
درجات آمادهسازی که در زیر مطابق با استاندارد 8501 180 آورده میشوند. بیانگر تمیزی سطح فولاد
است که باید از کنافات و چربیها پاک شده و همجنین لایههای ضخیم زنگ از روی سطح آن برداشته
شده باشد.
1 تمیز کردن با ماسه پاشی خفیف
سطح فولاد پس از ماسهپاشی خفیف. بدون استفاده از ذرهبین, باید عاری از روغنء چربی, کثیفی, لایهٌ
اکسید حاصل از نورد (که چسبندگی آن کم است)» زنگ. پوششهای رنگی و مواد خارجی باشد.
2 : تمیز کردن بهصورت ماسه پاشی متوسط
سطح فولاد پس از ماسهپاشی, بدون استفاده از ذرهبین باید عاری از روغن» چربی و کئیفی باشد و نیز
عمده مقدار لایهٌ اکسید حاصل از نورد. زنگ و پوششهای رنگی و مواد خارجی از روی سطح زدوده
شده باشد. هرگونه مواد آلاینده باقیمانده باید به سختی به سطح چسبیده باشند.
5 52 : نمیز کردن با ماسهپاشی عمیق
سطح فولاد پس از ماسهپاشی. بدون استفاده از ذرهبین باید عاری از روغن» چربی و کثیفی باشد و نیز
باید لایهُ اکسید حاصل از نورد.ء زنگ. پوششهای رنگی و مواد خارجی کاملاً زدوده شده باشند. هرگونه
اثر بهجامانده از مواد آلاینده» فقط بهصورت لکههای جزئی به شکل خالها و نوارها به نظر بیاید.
3 تمیز کردن با ماسه پاشی با حصول سطح نقرهای
سطح فولاد پس از ماسهپاشی. بدون استفاده از ذرهبین باید عاری از روغن» چربی و کثیفی باشد و نیز
باید لایهُ اکسید حاصل از نورد. زنگ. پوششهای رنگی و مواد خارجی کاملاً زدوده شده باشند. چنین
۹
مطابق 8501 150
۴۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
سطحی باید دارای نمای فلزی یکنواخت نقرهای باشد.
۲-۳-۷-۴-۰ نمیزکاری با برس سیمی
درجات آمادهسازی سطوح در صورت استفاده از برس سیمی, با برس دستی یا برسهای دوار برقی یا
بادی. به شرح زیر است:
2 تمیز کردن با برس سیمی متوسط
سطح فولاد پس از استفاده از برس سیمی. بدون استفاده از ذرهبین. باید عاری از روغن, چربی» کتیفی.
لایهٌ اکسید حاصل از نورد که چسبندگی آن کم است. زنگ. پوششهای رنگی و مواد خارجی باشد.
3 تمیز کردن با برس سیمی عمیق
همانند سطح 512 ولی سطح فولاد باید عمیقتر و به کمک برسهای دوار برقی یا بادی, برس زده
شود. بهطوری که سطح فلز درخشان شود.
۴-۷-۴-۰ رنگ آمیزی
الف) قبل از شروع عملیات رنگآمیزی باید تمام سطوح را کاملاً تمیزء خشک و آماده نمود بهطوریکه
برای رنگآمیزی شرایط مناسبی داشته باشند.
ب) هر لایه از رنگ مصرفی باید کاملاً سطح موردنظر را پوشش دهد. رنگهای آستر و رویه باید از یک
کارخانهٌ سازنده تهیه شوند. رنگآمیزی سطوح بزرگ باید با اسپری بیهوا صورت گیرد. استفاده از
سایر روشهای رنگآمیزی برای لکهگیری و سطوح محدود مجاز است.
پ) رنگآمیزی با اسپری بیهوا باید در محیط مناسب و سربسته انجام شود.
ت) قطعاتی که تازه رنگ شدهاند. تا زمان خشک شدن باید از گردوخاک محافظت شوند.
ث) رنگآمیزی باید در شرایط آب و هوایی منطبق با مشخصات فنی کارخانهٌ سازنده رنگ
صورت گیرد.
ج) سازنده موظف است عملیات رنگآمیزی را حداکثر تا 48 ساعت برای شرایط ملایم و 24 ساعت
برای سایر شرایط بعد از تمیزکاری سطوح انجام دهد.
چ) تمام نقاطی که رنگ قطع شده یا آسیب دیده و سطح فلز نمایان است. باید تمیز شده و مجدداً
رنگآمیزی شوند بهطوریکه سطح کاملاً پوشیده شده و یکپارچگی رنگ با سطوح مجاور
رنگشده تأمین شود.
ح) در تمام سطوحی که طبلهکردن. وجود ترکها و پوستهشدن رنگ و سایر علائم حاکی از این است
۴۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
که چسبندگی رنگ به سطح تأمین نشده است. باید عملیاتترمیم رنگ انجام گیرد. بدین ترتیب
که رنگ سطوح فوق بهطور کامل برداشته شود و مجدداً عملیات مربوط به آماده نمودن سطوح و
رنگآمیزی صورت گیرد.
خ) سطوح تمامشدهٌ رنگ. باید دارای ظاهری یکنواخت. ماتی و شفافیت یکنواخت رنگ. عدم وجود
موج. سایه و چروک و پخش نشدن پوستهٌ رنگ. ایجاد پوشش کامل و بدون شره و انطباق لایهٌ
اجراشده با مشخصات. باشد.
د) رنگآمیزی نباید در هوای سرد یا تاریک و یا زمانی که درصد رطوبت جوا بالا باشد انجام گیرد. در
رطوبت بیش از 80 درصد و در حالتی که اختلاف دمای محیط و نقطهٌ شبنم کمتر از 5 درجهٌ
ذ) بهجز سطوح تماس, بقیه سطوحی که بعد از ساخت. قابلدسترس نخواهد بود باید قبل از سرهم
کردن قطعات. تمیز و رنگآمیزی شود مگر آنکه این سطوح آببند باشند.
ر) در اتصالات اتکایی, رنگ کردن سطوح تماس بهطورکلی مجاز است. در اتصالات پیشتنیده و لغفزش
بحرانی. رنگآمیزی سطوح تماس مجاز نبوده و باید در صورت نیاز به پوشش, مقررات پوشش
مربوط به پیچهای لغزش بحرانی رعایت شود.
ز) سطوح تماس قبل از نصب و پیشتنیده کردن پیچها. باید در مقابل خوردگی محافظت شوند. بدین
منظور از یک لایه مصالح ضدزنگ که بتوان آن را قبل از نصب بهآسانی برطرف کرد یا مواد یا
روشهای مخصوصی که احتیاج به برطرف کردن نداشته باشد. میتوان استفاده کرد.
ژ) بهجز حالتهایی که در مشخصات فنی خصوصی بهعنوان شرط خاص قید شده باشد. کلیهٌ
سطوحی که در فاصلهٌ 50 میلیمتری از محل هر جوش کارگاهی قرار میگیرند. باید از موادی که
به جوشکاری صدمه میزند یا در حین جوشکاری گازهای سمی و مضر تولید میکند. کاملاً پاک
شود. قبل از جوشکاری باید رنگ کارخانهای از روی سطوحی که جوش انجام میگیرد. توسط برس
سیمی کاملاً برطرف و پاک شود.
س) سطوح گالوانیزهشده. سطوح مشکلی برای رنگآمیزی هستند. زیرا چسبندگی لایه استری به
سطوح فوق بسیار کم است. در این شرایط ابتدا باید سطح را با یک حلال قوی کاملاً
چربیزدایی کرد. سپس یک لایه واش پرایمر بر روی سطح اعمال نموده و آنگاه سیستم رنگ
ارائهشده را بر روی آن اعمال کرد.
۴۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۳
اد
ان
م
۱
رنک
رنگآمیزی باید با ت
ه در یک لایه رنگ ند
لازم. بهصورت چند
قطعهٌ فولادی در داخل
دیوار و نازککاری
0 میکرون ضدزنگ
الکیدی (۵)
0 میکرون
از روی
0 میکرون آستر
اپوکسی غنی از روی
0 میکرون رویه
اپوکسی ۸170
سول, استفاده از یک سب
مرطی که مشخصات فنی
. آب و هوایی با رطوبت نس
وجه به میزان تعیینشده تو
آمیزی قطعات فولادی در شرا
نوع و ضخامت رنگ
قطعهٌ فولادی بهصورت روباز
40 میکرون صضصدزنگ الکیدی
0 میکرون رویهٌ الکیدی
0 میکرون استر اپوکسی
غنی از روی
0 میکرون لایهٌ میانی
ابوکسی ۸70
10 میکرون رویهٌ پلیپورتان
0 میکرون آستر اپوکسی
غنی از روی
0 میکرون لایهٌ مبانی
ایو کسی 110
0 میکرون رویهٌ پلییورتان
تم رنگآمیزی با محافظت درم
مربوطه توسط کارشناس ذیصلا
بی متوسط مساوی با کمتر از ۵
بی بیش از 5016 و مساوی با ک
بت نسبی متوسط بیش از 806
رطوبت نسبی متوسط ماهانه در
۳۹۶
کند. رنگآمیزی آن لایه باید
بط محیطی مختلف ٩
قطعهٌ فولادی در معرض
شرایط جوی
0 میکرون ضدرنگ الکیدی
0 میکرون لایه میانی الکیدی
0 میکرون رویهٌ الکیدی
0 میکرون آستر اپوکسی غنی
از روی
0 میکرون آستر میانی
اپوکسی ۸70
0 میکرون رویهٌ پلییورتان
نواحی مانند تاحیه جزر و مدی
که نیاز به مطالعهٌ خاص دارد.
در سایر موارد حداقل سه لایه
اپوکسی با ضخامت کل 400
میکرون
قابل خوردگی مطابق استانداردهای
ح آتهیه شده و به تایید طراح برسد.
50
مر از 8096
مرطوبترین ماه سال است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
۶-۷-۴-۰ انبارداری رنگ
رنگها باید مطابق دستورالعمل سازنده انبار شوند. در صورت نبودن ضابطهای برای نگهداری در دمای
بهحصوص, رنگها باید در مکانی با دمای محیط حداقل برابر 18 و حداکتر 35 درجهٌ سلسیوس انبار
شوند. مدت نگهداری رنگ در آنبار باید با تاریخ انقضای خواص مطلوب رنگ مطابق مشخصات
۷-۷-۴-۰ گالوانیزه کردن
عملیات گالوانیزه کردن باید با شیوه غوطهوری داغ در مخزن روی با خلوص 958 درصد مطابق استاندارد
3 ۸۹7 انجام شود. قبل از عملیات گالوانیزه کردن سطح فلز باید کاملاً تمیز و عاری از هرگونه
آلودگیهای خارجی شود.
محلهایی که مورد عملیات جوشکاری قرار خواهند گرفت, نباید نزدیکتر از 50 میلیمتر به محل
جوش گالوانیزه شوند یا لایهٌ گالوانیزه از سطح آنها زدوده شود. قسمتهایی که گالوانیزه نشدهاند.
مطابق آنجه در بخش رنگآمیزی آورده شده است. باید مورد عملیات حفاظت در برابر خوردگی فرار
۸-۴-۰ رواداریها
۱-۸-۴-۰ رواداریهای جوش
۱-۱-۸-۴-۰ قطعاتی که باید بهوسیلهٌ جوش گوشه به یکدیگر جوش شوند. باید تا حد امکان در
تماس نزدیک با یکدیگر باشند. فاصلهٌ ریشه (بازشدگی درز) نباید از 5 میلیمتر بزرگتر شود. اگر فاصلهٌ
ریشهٌ جوش گوشه از 2 میلیمتر بزرگتر شود. اندازه ساقهای جوش مندرج در نقشه. باید بهاندازه آن
افزایش یابد. یا مهندس طراح باید تأیید نماید که ضخامت موْئر گلوی موردنظر طراحی حاصل شده
است (شکل ۸-۴-۱۰).
بازشدگی بین سطوح در تماس جوشهای انگشتانه و کام و همچنین فاصلههٌ بین تسمهٌ پشتبند با ورق
در درزهای لببهلب نباید از 2 میلیمتر بزرگتر شود. استفاده از مصالح پرکننده مجاز نیست. مگر
اینکه استفاده از آن در نقشهها تصریح شده باشد یا به تائید مهندس طراح برسد.
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
شکل ۸-۴-۱۰: بازشدگی ربشه
۲۱-۸-۴۰ قطعاتی که با جوش شیاری بهصورت لببهلب به یکدیگر متصل میشوند. باید با دقت
با یکدیگر همباد و تراز شوند. حداکثر ناهمترازی بین دو قطعه. مساوی 10 درصد ضخامت قطعهٌ
نازکتر و حداکثر 3 میلیمتر است. برای اصلاح ناهمترازی نباید شیبی بزرگتر از 4 درصد در جوش به
وجود آورد. ناهمترازی باید بر مبنای میانتار قطعات اندازهگیری شود. مگر اینکه در مشخصات فنی
حصوصی به نحو دیگری مشخص شده باشد (شکل ۹4-۳۴-۰).
اززردزه هک برای بالهای با ضخامت مساوی
>> ط برای پالهای با ضخامت نامساوی
: صفحه نظیر همترازی
ناهمترازی 1 ناهمترازی 1
ِ
(الف) مقادیر مجاز ناهمترازی
ناحیه شیبدار برای ۱
(ب) اصلاح ناهمترازی و ناهمیخوری۳ باستراری
شکل ۹-۴-۱۰: ناهمترازی و اصلاح آن
۳۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲-۱-۸-۴-۰ قطعاتی که توسط جوش شیاری با نفوذ نسبی در امتداد طولی به یکدیگر متصل
میشوند. باید تا حد امکان در تماس با یکدیگر قرار گیرند. فاصلهٌ ریشه بین دو قطعه نباید از 5
میلیمتر بزرگ تر شود.
۴-۱-۸-۴-۰ رواداریهای مربوط به زاویه شیار فاصلهً ریشه (1) و ضخامت ریشه (1) در جدول
۱۶-۴-۵۰ و شکل ۱۰-۴-۱۰ نشان داده شده است. درصورتی که ابعاد و اندازهٌ مقطع جوش اختلافی
بیش از مقادیر ارائهشده در شکل با اندازه نشان دادهشده در نقشهها داشته باشد. درز با شرایط زیر
قابلپذیرش است. درصورتی که اختلاف فاصلهٌ ریشه با مقدار نقشه بزرگتر از رواداری مجاز مذکور در
شکل ۱۰-۳-۱۰ باشد ولی از دو برابر ضخامت ورق نازکتر یا 20 میلیمتر (هرکدام که کوچکتر
باشند) بزرگتر نباشد. با استفاده از جوشکاری (قبل از جوشکاری درز اتصال) قابل اصلاح است.
.و
7
1
ی 8 1۳1۲۳۵۵
(الف) جوش شیاری بدون پشتبند-یدون جوش پشت
6 درد
۳
۰+۳۲
1
۵ص ۵ ۶+ مش
(ب) جوش شیاری با تسمه پشتبند-یدون جوش پشت
اس
و
سر
0 ۲+
سا بر ۳
(پ) جوش شیاری بدون پشتبند-با جوش پشت
شکل ۱۰-۴-۱۰: رواداریهای مونتاژ در درزها با جوش شیاری
۴۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جدول ۱۶-۴-۱۰: رواداریهای مونتاژ در درزها با جوش شیاری
تست
0 20-
۵-۱-۸-۴-۰ قطعاتی که به یکدیگر جوش میشوند. باید همباد یکدیگر قرار گرفته و تا اتمام
جوشکاری, بهوسیله پیچ گیره. گوه قید یااخالجوش در وضعیت خود تثبیت شوند. در صورت امکان
استفاده از قیدها و قالبهای تثبیتکننده» توصیه میشود. لازم است در قیدها آزادیهای حرکتی
مناسب برای جمعشدگی و تابیدگی وجود داشته باشد. جمعشدگی و تابیدگی معمولاً با تغییرشکلهای
اولیه عمدی در خلاف جهت این آثار جبران میشود.
۲-۸-۴-۰ کنترل تابیدگی و جمعشدگی
۱-۲-۸-۴-۰ در مونتاژ و انجام جوش درزهای اعضای ساختهشده از ورق یا نیمرخ و همچنین
تقویت نیمرخهاء دستورالعمل و توالی جوشکاری باید طوری انتخاب شود: که مقادیر تابیدگی و
۳-۳-۸-۴-۰ تا حد امکان, توالی جوشها باید طوری انتخاب شود که حرارت جوشکاری در حین
۳-۳-۸-۴-۰ سازنده باید روش مونتاژ دستورالعمل جوشکاری و توالی جوشکاری را طوری انتخاب
نماید که قطعهٌ بهدستآمده منطبق بر ضوابط کنترل کیفی قطعه باشد. قبل از شروع جوشکاری, توالی
جوشکاری و برنامه کنترل تابیدگی باید جهت اطلاع و اظهارنظر به نمایندهٌ کارفرما تسلیم شود.
۴-۳-۸-۴ مسیر پیشرفت جوشکاری یک عضو باید از نقطه با گیرداری بیشتر به سمت نقطه با
آزادی بیشتر باشد.
۵-۳-۸-۴-۰ در هنگام مونتاژ درزهایی که از آنها انتظار جمعشدگی بزرگتری میرود. باید قبل
موی
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۰ ساخت. نصب و کنترل
از درزهایی که انتظار جمعشدگی کمتری از آنها داریم» جوش شوند. جوشکاری این درزها باید تا حد
امکان با بهکارگیری کمترین قیدهای حرکتی کمی انجام شود.
۶-۲-۸-۴-۰ در ساخت اعضای ساخته شده از ورق و نیمرخ, قطعهسازی باید قبل از مونتاژ انجام
شود. یعنی ابتدا باید ورقها مطابق ابعاد دادهشده در نقشهها سرهم شوند و سپس مونتاژ و جوش عضو
انجام شود. اعضا با طول بلند را میتوان به چند قطعه تقسیم نمود. در هنگام وصلهکردن قطعات فوق
در کارگاه یا کارخانه. جوشکاری بالها و جان باید نسبت به محورهای ضعیف و قوی مقطعء متعادل
باشد.
۷-۲-۸-۴-۰ در جوشکاری با وجود قیدهای خارجی ممانعتکننده از جمعشدگی, جوشکاری باید
بهطور پیوسته تا اتمام کل کار پا رسیدن به نقطهای انجام پابد که دارای آزادی حرکت است. در حین
جوشکاری نباید اجازه داده شود دمای درز کمتر از دمای مقرر برای پیشگرمایش یا دمای بین دفعات
عبور شود.
۳-۸-۴-۰ رواداریهای ابعادی
۱۳-۸-۴۰ برای ستونها و اعضای اصلی خرپا که با استفاده از جوش ساخته میشوند.ء بدون
توجه به سطح مقطع عضو میزان انحراف مجاز در همراستایی عضو (انحراف محور عضو از خط راست)
برابر است با:
* برای اعضای با طول کمتر از 9 متر:
طول عضو و
3
9 برای اعضای با طول 9 تا 14 متر مساوی 9 میلیمتر.
9 برای اعضای با طول بزرگتر از 14 متر:
سس سس ی
۲۳-۸-۴۰ برای تیرها و شاهتیرهای جوش شده که در آنها پیشخیزی در نظر گرفته نشده
باشد. بدون توجه به شکل و ابعاد مقطع, میزان انحراف مجاز از راستای مستقیم برابر است با
طول عضو تاداس
3
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
در پیشنصب قطعات عضو در کارخانه. میزان انحراف مجاز از انحنای پیشخیز در نظر گرفتهشده برای
وصله کارگاهی .۴.5
شکل ۱۱-۴-۱۰: روش اندازه گیری پیشخیز تیرها
در وسط دهانه: در وسط دهانه میزان انحراف محاز باید مطابق جدول ۱۷-۴-۱۰ در نظر گرفته شود.
حدول ۱۷-۴-۱۰: میزان انحراف مجاز در وسط دهانه
در تکیهگاهها: در تکیه گاهها میزان انحراف مجاز باید به شرح زیر در نظر گرفته شوند:
0 0+ برای تکیهگاههای انتهایی
0 3+ برای تکیهگاههای میانی
در نقاط میانی: در نقاط میانی میزان انحراف مجاز باید به شرح زیر در نظر گرفته شوند:
-0 و +۴۵۱ -2/٩( ۵
5
که در آن:
2 > فاصلههً نفطهٌ موردنظر تا نزدیکترین تکیهگاه (متر)
8 > طول دهانه (متر)
۰۲
-------- صفحهٔ بعد --------
0 < 20 میلیمتر برای دهانههای کوچکتر از 20 متر
0 میلیمتر برای دهانههای مساوی با بزرگتر از 20 متر و کوچکتر از 20 متر
0 میلیمتر برای دهانههای مساوی یا بزرگتر از 30 متر
باد آوری: بدون توجه به چگونگی نمایش پیشخیز در نقشههاء علامت (+) نشاندهندهٌ بالای منحنی
پیشخیز و علامت (-) نشاندهنده پایین این منحنی است.
اندازهگیریهای پیشخیز باید در حالت بدون بار انجام شود.
۴۳-۸-۴۰ برای تیرها با انحنای افقی, انحراف مجاز از منحنی مقرر در وسط دهانه برابر است با:
طول عضو بر حسب متر
ررمشمششک هار ی
3
مشروط بر اینکه تیر دارای انعطافپذیری جانبی کافی برای اتصال مهاربندی عرضی بدون وارد نمودن
سیب به اعضای سازهای باشد.
محور مرکزی جان و محور مرکزی بال در محلهای تماس, مساوی حداقل ,0.010 یا 6 میلیمتر است
زشکل ۱۳-۴-۷۰
۵اه
(3 ۶ +1۰۱ 100۰ < م۸۵ ْ
ا
۱
شکل ۱۳-۴-۱۰: رواداری محل اتصال جان به بال
1 ۱ ۱ ۵ ۱
۶-۳-۸-۴-۰ برای تیرهاء انحراف محاز از صفحهای بودن جان دیر مساوی 6 بوده که در آن ای
۰۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۳-۸-۴-۰ میزان رواداری چرخشی و افتادگی بال و اعوجاج مقطع در مقاطع ساختهشده از ورق
مطابق شکل ۱۳-۴-۱۰ است:
0
۱۵۰
(۳۱۱۱1(۱ با ) ۱1۵7 <۵
آلف- آفتادگی ال ب- خرخش بال
ب اعوجاج متطع
شکل ۱۳-۴-۱۰: رواداریهای انحراف بال
۸-۳-۸-۳-۰ برای تیرورقهای ساخته شده از ورق, رواداری مجاز پهنای بال مساوی 3+ میلیمتر
برای پهنای کوچکتر یا مساوی 300 میلیمتر و 4+ میلیمتر برای پهنای بزرگتر است. رواداری مجاز
در ارتفاع کل تیر که در صفحهٌ مرکزی جان اندازهگیری میشود. مطابق جدول ۱۸-۳-۱۰ است.
حدول ۱۸-۴-۱۰: رواداری مجاز ارتفاع کل تیرورق
لاد
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۰ ساخت. نصب و کنترل
۴-۸-۴-۰ رواداری سختکنندهٌ تکیهگاهی در محل بارهای متمرکز
انتهای سختکننده تکیهگاهی باید نسبت به جان گونیا و در تماس با بال باشد. حداقل 75 درصد
مساحت کل سختکننده باید در تماس با بال باشد.
سطح خارجی بال تیر که بر صفحهٌ نشیمن فولادی تکیه میکند. در 75 درصد سطح تصویر جان و
سختکنندهها باید در تماس با صفحهٌ نشیمن با حداکثر 0.25 میلیمتر جدایی باشد. در 25 درصد
باقیمانده حداکثر جدایی | میلیمتر است. درصورتی که سختکنندهٌ آنتهایی موجود نباشد. حداکثر
جدایی در 75 درصد سطح تصویر جان» 0.25 میلیمتر و مساوی | میلیمتر در 25 درصد سطح
باقیمانده است. در این حالت زاویه بین بال تحتانی و جان (با حفظ رواداری بند: ۷-۳-۸-۴-۱۰) بایذ
90 در جه باشد. شکلهای ۱۳-۴۳-۱۰ و" ۱۵-۳-۱ رواداریهای فوق 7 نشان میدهند.
شکل ۱۴-۴-۱۰: رواداری در محل تماس تیر با تکیهگاه -تیر با سختکننده تکیهگاهی
زاویه بین بال و جان در ناحیه
تماس مساوی ۰ درجه باید باشد
موس
میلیمتر در ۷۵ درصد سطح و
مساوی ۱ میلیمتر در ۲۵ درصد را ل_مرسطح تصویر جان
باقیمانده ۲
تیر بدون سختکننده تکیهگاهی
شکل ۱۵-۴-۱۰ رواداری در محل تماس تیر با تکیهگاه - تیر بدون سختکننده تکیه گاهی
۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۴-۸-۴۰ هم امتداد بودن سختکنندههای اتکابی جفت: حداکثر رواداری غیر همراستا بودن
سختکنندههای انکایی جفت که در طرفین جان عضو قرار دارند. نسبت به یکدیگر مساوی + است.
سا ضخامت جان عضو است.
۲۴-۸-۴۰ انحنای داخل و خارج از صفحهٌ لبه سختکنندههای تکیهگاهی و حانمابی آن:
میزان حداکثر رواداری در انحنای سخت کنندههای تکیه گاهی مطابق جدول ۱۹-۴-۰ است:
جدول ۱۹-۴-۱۰ انحنای سخت کنندههای تکبهگاهی
رواداری (میلیمتر) ارتفاع تیرورق (میلیمتر)
00
حداکثتر رواداری انحراف محور مرکزی واقسی سخت کننده از محور مرکزی معرر ان مساوی 1۳5
۵-۸-۴-۰ رواداری سخت کنندههای میانی
۱۵-۸-۴۰ انحنای داخل و خارج از صفحههٌ لبهٌ سختکنندههای میانی: میزان حداکثر رواداری در
جدول ۲۰-۴-۱۰: انحخنای سختکننده میبانی
رواداری (میلیمتر) ارتفاع ثیر (میلیمتر)
0 >
00
۶-۸-۴-۰ نای ستونها
در خصوص کنترل نای ستونها رعایت الزامات زیر ضروری است:
مطابق شکل ۱۶-۴-۱۰ است. رواداری نای ستونهای مجاور شفت آسانسور مثل ستونهای
۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۵
سمت داخل
7۷*۰ 3 /
۵* 3
113 سم ومد ۶
رواداری استقرار روی کفستون
شکل ۱۶-۴-۱۰: پوش نای ستون
در مورد ستونهای داخلی, ناراستایی در محدودهٌ پوش نای مجاز است (شکل ۱۸-۴-۱۰).
۷
-------- صفحهٔ بعد --------
نقطه کلراستون رواداری نای در سمت نما
پوش ناراستایی ستویهای محور نمای ساختمان در هر تراز ۰ رواداری نای در سمت داخل
برای طول ساختمان تا ۹۰۵: 8۲۵ ۴۰ -:۴
برای طول ساختمان نیش از 3 ۹۰: به آرای هر 2 ۰.۳۰ ۵ ۱۳ به رواداری اضافه میشود نا حداکثر ۴۳-۷۵۲۵
رواداری تاشافولی
شکل ۱۷-۴-۱۰: ناراستابی ستونهای محور خارحی
شکل ۱۸-۴-۱۰: ناراستابی ستونهای داخلی
۷-۸-۳-۰ رواداری مرکز سوراخ پیچها
در خصوص رواداری مرکز سوراخ پیچهاء رعایت الزامات زیر ضروری است:
الف) رواداری هممحور بودن مرکز سوراخ بیچها در دو قطعهٌ متصلشونده مطابق شکل ۱۹-۴-۱۰
ای
سل
0 04۳
شکل ۱۹-۴-۱۰: هممحور بودن مرکز سوراخ پیچها در دو قطعهٌ متصل شونده
۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۰ ساخت. نصب و کنترل
ب) رواداری فواصل مرکز سوراخ پیچها نسبت به فواصل مقرر در نقشهها مطابق شکل ۲۰-۳-۱۰ است:
]
0 ۳۲ ۸۵
۳۳ ۸02
۳+ غخر[۸
0 ۳ 2[ [۵۸
۱ 8-0
> 0
شکل ۲۰-۴-۱۰: رواداری فواصل مرکز سوراخ پیجها نسبت به فواصل مقرر در نقشهها
پ) رواداری مختصات مرکز سوراخ پیچها نسبت به مخنصات مقرر در نقشهها مطابق شکل ۲۱-۴-۱۰
۸۵۸ * ۳۳۲
۵ > ۳۳۲ 0
شکل ۲۱-۴-۱۰: رواداری مختصات سوراخ پیچها نسبت به مختصات مقرر در نقشهها
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۴-۰ کنترل کیفیت. تضمین کیفیت و الزامات اجرابی لرزهای
۱-۹-۴۷ کلیات
الزامات این بخش که تحت عنوان الزامات اجرایی لرزهای ارائه میشود. باید علاوه بر الزامات عمومی
اتصالات سیستم باربر جانبی لرزهای ساختمان رعایت شود.
۲-۹-۴-۰ مدارک تضمین کیفیت (0۸)
دستگاه تضمین, کیفیت: باید سدار ک زیز را به نماینده کارفرماء مقام قانونی مستول و جارفرما ارانه تماید:
الف) رویههای انجام بازرسی مستمر و کنترل عملیات دستگاه تضمین کیفیت شامل موارد زیر:
۱- رویهٌ انتخاب و مدیریت نفرات بازرسی, شامل نحوه آموزش. کسب تجربه و آزمونهای موردنیاز
بهمنظور تأیید صلاحیت نفرات بازرسیٌ
۲- رویهٌ بازرسی دستگاه تضمین کیفیت شامل بازرسی عمومی, کنترل مصالح و بازرسی چشمی
جوش
ب) مدارک صلاحیت حرفهای مدیریت و نفرات دستگاه تضمین کیفیت که برای پروژه به کار گرفته
میشوند.
پ) مدارک سوابق بازرسان و تکنسینهای آزمایشهای غیر مخرب (۸11) که در پروژه به کار گرفته
میشوند.
ت) رویهٌ اجرایی 111 و سوابق واسنجی تجهیزاتی که برای ۸111 مورداستفاده قرار میگیرد.
ث( رویهه اجرایی ۱( اد : تحهیزات آزمایش بتن برای ساختوساز مختلط
علاوه بر ضوابط ارائهشده در بندهای ۳-۶-۳-۴-۱۰ و ۵-۶-۳-۴-۱۰ بازرسی چشمی باید توسط
بازرس آارشد صورت گیرد و همجنین اشخاصی مجاز به انجام آزمایشهای غیر مخرب هستند که در
۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۰ ساخت. نصب و کنترل
۴-۹-۴-۰ وظایف بازرس
نحوه مستندسازی و وظایف بازرس در دستگاههای کنترل کیفیت (021)) و تضمین کیفیت (44۸)) برای
اعضاء و: اجزای سیستم باربز لرزهای باید مطابق جدولهای: ۲۱-۴-۲۰ ۵ ۳۰-۴-۱۰ باشد.: در این
جدولهاء علامتهای 8.0 و 0 به شرخ زیر است:
الف) مشاهده (0)
بازرس مربوطه باید این موارد را مشاهده و بررسی نماید. این بررسی و مشاهده شامل تمامی موارد
نشده و میتواند بهصورت غیرمنظم ولی روزانه انجام شود. بههرحال تعداد بازرسیها رافع مسئولیت
۸) و نا) نیست. در این حالت ادامه ساخت موکول به انجام بازرسی نیست.
ب) انجام (۳)
این فعالیتها باید برای هر مورد انجام پذیرد و انجام مرحله بعدی منوط به صدور تأییدیه مرحلهٌ قبل
پ) مستندسازی (10)
بازرس باید گزارشهایی تهیه نماید که نشان دهد که کار براساشس مستندات قرارداد انجام میشود.
برای ساخت در کارخانه گزارش باید دربردارندهٌ شمارهٌ قطعه بازرسی شده باشد برای کار در کارگاه.
گزارش باید شامل محورء طبقه و تراز ارتفاعی بازرسی شده باشد. کارهایی که مطابق قرارداد اجرا نشده
یا مطابق قرارداد نبوده ولی بهصورت رضایت بخشی تعمیر شده است. باید در گزارش بازرسی قید
شوند.
۵-۹-۴-۰ بازرسی جوش و آزمایشهای غیر مخرب
بازرسی جوش و آزمایشهای غیر مخرب باید نیازمندیهای این بخش را فراهم نماید.
۱) بازرسی چشمی جوش:
بازرسی چشمی جوش باید توسط نفرات در ستگاه کنترل کیفیت(00) و تضمین کیفیت (0۸4)
انجام شود. حداقل وظایف این دو دستگاه در جداول ۲۱-۴-۱۰ تا ۲۲-۴-۱۰ ارائه شده است.
۲ آزمایشهای غیر مخرب اتصالات جوشی:
علاوه بر الزامات بخشهای قبل, آزمایشهای غیر مخرب جوش باید مطابق ضوابط این بخش انجام شود.
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-الف) آزمایشهای غیر مخرب جوشهای شیاری با نفوذ کامل:
۰ درصد جوشهای شیاری با نود کامل که ضخامت فلز پایهٌ آن بیش از 8 میلیمتر باشد. باید
آزمایش پرتونگاری (147) یا فراصوت (71]) شود. ضوابط پذیرش ناپیوستگیهای جوش, مطابق ضوابط
مندرج در آییننامه جوشکاری ساختمانی ایران (نشریه ۸) است. علاوه بر آن برای 25 درصد از
جوشهای شیاری با نفوذ کامل اتصال تیر به ستون باید آزمایش ذرات مغناطیسی (۸]1) انجام شود.
کاهش درصد آزمایشهای فراصوت و ذرات مغناطیسی براساس ضوابط بند ۲-۴-۴-۱۰ مجاز است.
۲-ب) آزمایشهای غیر مخرب فلز پایه برای پارگی ورقهای و لایهای شدن:
در اتصالات سپری (7 شکل) و گوشه (.1 شکل) مطابق شکل ۰۳۲۲-۴-۱۰ درصورتی که ضخامت فلز پایه
مساوی یا بیش از 40 میلیمتر و ضخامت قطعهٌ متصل به آن با جوش شیاری با نفوذ کامل مساوی یا
بیش از 20 میلیمتر باشد. باید آزمایشن فراصوت جهت تشخیص لایهای شدن فلز پایه. در پشت و
8
ضوابط مندرج در آییننامهُ جوشکازی ساختمانی ایران (نشریه ۲۲۸) پذیرفته یا مردود شود. 1 ضخامت
پارگی ورقهای ۱ تحت کشش
پارگی ورقهای
شکل ۲۳-۴-۱۰ پارگی ورقهای و لابهای شدن
۲-پ) آزمایشهای غیر مخرب سوراخهای دسترسی و لبههای برشداده تیر در محل اتصال:
زمانی که ضخامت بال مقطع در مقاطع نوردشده و ضخامت جان مقطع در مقاطع ساختهشده از ورق
مساوی 40 میلیمتر یا بیشتر شود. لبههای برشداده شده تیرها ۳ سوراخهای دسترسی در محل اتصال
ایجادشده با برش حرارتی, باید تحت آزمایش ذرات مغناطیسی (۸]1) یا مواد ناف (۳1) قرار گیرند.
۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
اخت. نصب و کنترل
جدول ۳۱-۴-۱۰: بازرسی قبل از جوی
فابلشناسایی بودن مواد و مصالح (نوع و رده)
سیستم شناسایی جوشکاران (علامتگذاری بند جوش)
کنترل آمادهسازی درز جوش شیاری:
آمادهسازی اتصال
هندسه (همراستایی, فاصلهٌ ریشه. عمق ریشه. پخ)
وضعیت خالجوش کاری (کیفیت و محل خالجوش)
نوع پشتبند و مونتاز آن
کنترل شکل و پرداخت سوراخ دسترسی
کنترل آمادهسازی درز جوش گوشه:
* تمیزی درز جوش
* وضعیت خالجوش کاری (کیفیت و محل خالجوش)
ز انجام بازرسی برای 10 جوش اجراشده توسط یک جوشکار :
ات را درک کرده و تواناییها و ابزار لازم برای بررسی این
تقلیل یافته و انجام بازرسی این موارد باید توسط جوشکار ص
انحام این وظایف را متوقف کرده است. فعالیت بازرسی تا
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۲۳-۴-۱۰: بازرسی حین حوش
پیروی از دستورالعمل رویه جوشکاری (۷۷۳5):
سرعت جوشکاری
انتخاب الکترود و سیم جوش
نوع و دبی گاز محافظ
وضعیت جوشکاری (۴ 13, ۷, 0[7)
عدم استفاده از الکترودهای با جنس متفاوت در
طرح اجازه داده شده باشد.
استفاده از جوشکارهای صلاحیتدار
کنترل شرایط نگهداری و جابجایی الکترود:
* زمان در معرض هوا بودن
شرایط محیطی:
* بارش و دما
* تمیزکاری بین دو عبور و عبور نهایی
* هندسه جوش هر عبور
عدم جوشکاری روی ترکهای خال جوش
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
اخت. نصب و کنترل
جدول۳۳-۴-۱۰: بازرسی بعد از حون
شرح فعالیت
کنترل هندسه جوش (بعد. طول و محل جوش)
* ممانعت از ترک
* امتزاج جوش با فلز پایه و عبورهای قبل
* چاله جوش
* هندسه مقطع جوش
٩ تخلخا
اجرای جوش تقویتی با محدب با مسطح کردن سطح جوش
گوشه (در صورت نیاز)
کنترل برداشتن پشتبند و ناودان جوش و اجرای جوش
گوشه (در صورت نیاز)
جوشکاری ورقهای مضاعفهء ورقهای پیوستگی و سختکنند
ورق جان تا فاصله 75 میلیمتر بالا و پایین جوش انجام و
۶-۹ باز رسی پیچهای پرمقاومت
بیچ باید توسط نفرات دو دستگاه کنترل کیفیت (1ع0)) و
داقل فعالیتها در جدولهای ۲۴-۴-۱۰ تا ۲۶-۴-۱۰ ارائ
۵۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۳۴-۴-۱۰ بازرسی قبل از بیچ
بررسی تطابق پیچ و مهره با جزثبات اتصال
بررسی روش و دستورالعمل پیچکاری انتخابی برای
حزئیات اتصال
بررسی اجزای اتصال شامل سطوح تماس اتصال و نحوه
انجام آزمونهای صحتسنجی پیشنصب که بهوسیله
روشهای به کاررفته برای نصب و پیشتنیدگی پیچها
بازرسی محل انبار و نحوه نگهداری پیچهاء مهرهها و
واشرها و سایر اجزای اتصال
حدول ۲۵-۴-۱۰: بازرسی حین پیج
اطمینان از وجود پیچها در همهٌ سوراخها و تعبیه واشرها
اطمینان از عدم چرخش پیچ و مهره با هم
ازادتر شروع به پیشتنیده سازی شود.
حدول ۲۶-۴-۱۰ بازرسی پس از پیچ
۱۶
کاری
سازی
۹1
کاری
سازی
۹۱
۹۱
9
کاری
سازی
۳2
مبحث دهم
سازی
۹1۱
سازی
۹۰1۱
۹۱
۹59
سازی
۲2
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
۷-۹-۴-۰ بازرسیهای تکمیلی
این بازرسیها باید توسط دستگاه کنترل کیفی (0)) و تضمین کیفیت (0۸)) انجام شود. شرح
فعالیتها در جدول ۲۷-۴-۱۰ ارائه شده است.
نواحی حفاظتشده باید بعد از تکمیل کارگروههای تأسیسات مکانیکی, الکتریکی, نصب دیوارهای
داخلی و نما مجدداً بازرسی شوند.
جدول ۲۷-۴-۱۰: بازرسیهای تکمیلی
الزامات اتصال تیر با مقطع کاهش یافته (05ل1):
* بازرسی ظاهر بیرونی و سطح تمامشده
* رواداریهای ابعادی
ناحیهٌ حفاظتشده:
* کنترل عدم وجود سوراخ و ملحقات غیر موجود در
طرح
۸-۹-۴-۰ بازرسی اعضای سازهای مختلط
بازرسی اعضای سازءای مختلط باید آلزامات این بخش را فراهم نماید. بازرسیها باید توسط نفرات
دستگاه کنترل کیفیت (00)) و تضمین کیفیت (0۸) انجام شود.
بازرسی قسمت فولادی اعضای سازءای مختلط باید مطابق با آلزامات مطرحشده در این بخش باشد و
بازرسیهای مربوط به قسمت بتنی نیز باید با الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان مطابقت داده
۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۲۸-۴-۱۰ بازرسی اعضای سازهای مختلط
شرح فعالیت
بازرسی انتخاب نوع و رده میلگرد
بازرسی الزامات پذیرش میلگردها
کنترل استحکام. پایداری و نگهداری میلگردها
کنترل تأمین فواصل آزاد میلگردها و پوشش لازم
حدول ۳۹-۴-۱۰ بازرسی اعضای سازهای مختله
شرح فعالیت
آنها (مخلوط کن یا پمپ)
بازرسی محدودیت ارتفاع بتنریزی بهمنظور جلوگیری از
حداشدگی
حدول ۳۰-۴-۱۰: بازرسی اعضای سازهای مختلط
شرح فعالیت
بازرسی رسیدن به حداقفل مقاومت فشاری در اسنهای
مشخصشده
۱۸
قبل از بتنربزی
سازی
]۹
۹۲۱
:]۹
۹۱
]۹
۹۲۱
]۹
[ حین بتنریزی
سازی
بعد از بتنریزی
سازی
مبحث دهم
سازی
۹۱
۹1
۹۱
۹1۱
۹۱
۹1
۹
سازی
سازی
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ساخت. نصب و کنترل
٩-۹-۴-۰ الزامات اجرایی جوشهای بحرانی لرزهای
علاوه بر الزامات بندهای ۴-۴-۱۰ الزامات اضافی اجرایی جوشهای بحرانی لرزهای به شرح زیر
۹-۹-۴-۰ الزامات مربوط به دستورالعملهای روبهٌ جوشکاری (۲۷۳5)
الف) مشخصات سازندهٌ الکترود و نام تجاری آن مشخص باشد.
۳ 0
ب) محدودیتهای حرارت ورودی برای جوشهای بحرانی لرزهای مطابق آییننامههای معتبر
رعایت شود.
پ) روشهای محاز جوشکاری شامل 5۸]۸۷۷, 5۸۱۷, ۳۸۷۷ و روش 1۸۱7 7۸) است.
ت) الکترود مورداستفاده در جوشهای بحرانی لرزهای باید از ردذ 70نل ۳:80 و ۳:90 باشند. خواص
مکانیکی الکترودهای مورداستفاده در این نوع جوشها باید مطابق جدول ۲۱-۳-۱۰ باشد.
جدول ۳۱-۴-۱۰: خواص مکانیکی الکترود جوشهای بحرانی لرزهای
طاقت نمونهٌ شیاردادهشده شارپی استاندارد فلز | حداقل 54 ژول | حداقل 54 ژول | حداقل 54 ژول
جوش - 0٩/1 در دمای ل)؟ 20 | در دمای ل)؟ 20 | در دمای ت)* 10
ث) سطح هیدروژن الکترودهای جوشکاری و ترکیب پودر- الکترود باید حداقل 1116 و مطابق
الزامات آ ییننامههای معتبر باشد.
ج) حداکتر دمای بین عبورهای الکترود از یک نقطه مساوی 300 درجه سلسیوس است که باید در
فاصلههٌ 25 تا 75 میلیمتری درز جوش اندازه گیری شود.
به طور متال آییننامه /1321.8/301.80 ۸7/5
۵۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۹-۹-۴۰ الزامات اجرآبی و بازرسی
الف) تشخیص صلاحیت جوشکاران برای جوشهای بحرانی لرزهای که جهت جوشکاری بال پایین تیر
به ستون از طریق سوراخ دسترسی انجام میشود باید مطابق آییننامههای معتبر انجام پذیرد.
ب) همه جوشکاران باید دارای کدهای شناسایی باشند.
پ) جوشکاری تحت حفاظت گاز نباید در معرض باد با سرعت بیش از 5 کیلومتر بر ساعت انجام
ت) در جوشهای شیاری با نفوذ کامل در صورت عدم استفاده از پشتبند. باید ریشهٌ جوش تا فلز
سالم از پشت شیارزنی و با فلز جوش پر شود. بریدگیهای ناشی از جوشکاری باید اصلاح شوند.
ث) در صورت نیاز به جوشهای گوشه تقویتی در محل برداشتن پشتبند. حداقل بعد آن باید 8
میلیمتر باشد. ساق مجاور بال تیر باید به نحوی باشد که پنجه جوش بر روی فلز پایه قرار
گیرد. درصورتی که سطح جوش گوشه تقویتی و فلز پایه بهوسیله سنگزدن صاف شده باشد.
نیازی به امتداد دادن جوش گوشه تا فلز پایه نیست ( شکل ۲۲-۴-۱۰).
۹ احداقل ۸
جوش گوشه با سای مساوی که ۱ 7
ربشه را کاملا پوشانده است
حداقل نقد خوش کوشه ۳:۲۵ ۸
(الف) قابل قبول
خوش گوشه رنشه را کاملانپوشانده ولی سطح ." 4
چجوش گوشه و ریشه پا سنگ زدن صاف شده است ۱
حدافل بعد جوش گوشه ۱۲۲۱ ۸
۱ ۱
خوش گوشه با ساق بامساوی ۳ ٩ خدافل ۸۵8
که ریشه را کاملا بوشانده 1
حدافل بعد جوش گوشه 8۱۵ ۸"
(ب) قابل قبول
شکل ۲۳-۴-۱۰ جزئیات پذبرش جوش گوشه تقویتی
۲۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ ساخت. نصب و کنترل
ج) جهت جوشکاری بشتبند فولادی دائمی به ستون. حداقل بعد جوش گوشه باید 8 میلیمتر باشد.
چ) بشتبند فولادی دائمی در درزهای بین بال تیر و بال ستون, نباید به بال تیر جوش با
خالجوش شود.
خ) ورقهای گوشوارهای (ناودانهای انتهای جوش) باید حداقل بهانداز 25 میلیمتر یا ضخامت
قطعه (هرکدام بزرگتر بود) از لبهُ درز امتداد داشته باشند و نیازی نیست که بلندتر از 50
خ) در ناحیهٌ حفاظتشده. خالجوشهای متصل کننده درق گوشوارءای (ناودان انتهای جوش) باید
د) پس از برداشتن ورق گوشوارهای (ناودان انتهای جوش). حداکثر ناهمواری سطح بال اعضای
منصلشونده تا 13 میکرومتر قابلقبول است (شکل ۲۴-۴-۱۰).
خالت(۲) , حالت ۱۱ ,
7 تا
یر 1 اس
سس یس
تلا
حالت (۳) ۰ * رعایت شماع حداثل
حداکثر ۶11۷۷ , ۱ 1
5 ۹
بسک خوش ]| سئون بسک خوش ]| تون سنون تبر سون | آخوش | تیر
با تبر با تبر
قابل قول قابل قبول قابل قبول قابل قبول
حالت (۲ -الف) حالت (۱)
حداکثر فرورشگی ۲۱۲۲ ۱۵ ۹ حداگتر برآمدگی ۶۲۱۱1۱۱ ۹
ورف : ۱ ورف ۱ ۱ ورف ۰ ۱ ورف : ۱
بیوسگی خوس | ستون بپوسنگی چوس | شوش بیوستگی وس | سئون پیوسگی وس | شون
با سیر با نی
رعایت شماع حداقل - _
ضروری نیس قابل قبول قابل قبول حداکتر فرورفمگی حداکتر برآمدگی
حالت (۳) حالت (۲-ب)
شکل ۲۴-۴-۱۰: وضعیتهای قابلقبول برداشتن ورق گوشوارهای (ناودان انتهای جوش)
۵۲۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ذ) قطعهٌ کلگی انتهایی "" مطابق شکل ۲۵-۴-۱۰ نباید بهصورت مستقیم در انتهای درز جوش
شیاری قرار گیرد؛ مگر اینکه پس از ورق گوشوارهای (ناودان جوش) نصب شده و در پایان
جوشکاری به همراه ورق گوشوارهای برداشته شود.
ورق گوشوارهای 7
قابل قبول غیرقابل قبول
(مشروط به برداشتن ورق
گوشوارهای در انتهای جوشکاری)
شکل ۳۵-۴-۱۰ شرابط پذبرش قطعذٌ کلگی
ر) در جوشکاری جوش شیاری با نفوذ کامل اتصال بال پایین تیر به بال ستون با استفاده از سوراخ
دسترسی جوش, باید موارد زیر رعایت شود:
۱) توقف جوشکاری درست در زیر جان تیر اتفاق نیفند.
۲ قبل از شروع عبورهای بعدی, جوشکاری هر عبور باید در کل عرض بال تکمیل شده باشد.
۳) محل وقفههای جوشکاری هر عبور در مقایسه با وقفههای عبور قبل از آن باید در سمت
ز) الزامات عنوانشده در جدول ۳۲-۴-۱۰ در خصوص برداشتن ورق گوشوارهای (ناودان انتهای
جوش) و پشتبند باید رعایت شود.
۳۵۵ 2
۵۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
:
ز
ز:
ز
۴ ساخت. نصب و کنترل
جدول ۳۲-۴-۱۰: الزامات برداشتن پشتبند و ورق گوشوارهای (ناودان انتهای جوش)
قابهای خمشی
باق بماند و با جون شه به
اتصال بال فوقانی تیر به بال ستون برداشته شود ای مان وا خوش کوضه .
ستون (نه به تیر) جوش داده شود
توصیه میشود در گوشه اتصال بال
به جان ستون (نزدیک ناحیهٌ ج[) | باقی بماند و با جوش گوشه به
در صورت استفاده باقی بماند
قابهای مهاربندیشدهٌ همگرا
قابهای مهاربندیشده واگرا
وصله ستونها (در قابهای خمشی و مهاربندیشدهٌ همگرا و واگرا)
)1 ایحاد ملحقات جوشی از جمله جوش گلمیخها و بستهای نگهدارنده و سایر موارد در ناحیههٌ
حفاظتشده ممنوع است.
سس( بریدگیها ۳ زخمها در ناحیههٌ حفاظتشده باید با شیب 1 به 5 در امتداد موازی محور عضو و 1
به 2.5 در امتداد عمود بر آن سنگزنی و اصلاح شود.
ش) پیش گرمایش برای تمام خال جوشکاریها باید مطابق دستورالعمل جوشکاری (۷7۳8) باشد.
س) در ناحیه حفاظتشده هیچگونه خالجوش خارج از درز جوش مجاز نیست و خالجوشهای
اشتباه باید با سنگزنی برداشته شوند.
۲۳
-------- صفحهٔ بعد --------
ض) اگر محل برداشتهشدن ورق گوشوارهای (ناودان انتهای جوش) با جوشکاری اضافی اصلاح شده
باشدء سلامت ناحیهٌ اصلاحشده و مجاورت آن باید با آزمایش ]۸11 کنترل شود.
ط) جوشکاری خارج ناحیهٌ +[ در محل اتصال ورق پیوستگی به جان ستون باید مطابق شکلهای
۲۴-۴-۰-الف وب انجام بذ یرد و پس از 8 ساعت از اتمام جوشکاری تا محدوده 75
میلیمتری,» آزمایش ۸11 شود.
حداقل حدافل
0 ۳۸ 0 ۳۸
عقبرفتگی جوش گوشه۳ | م۳ عقبرفتگی جوش گوشه | مزا
حداکک
0 ۱۳
۱
۳
ناحه ۲
ناحیه ال
شکل ۲۶-۴-۱۰: جوشکاری خارح ناحیهٌ 1 در محل اتصال ورق پیوستگی
ظ) برای جزئیات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نوردشده باید از شکل ۲۷-۴-۱۴ و جدول
۳۳ در دستورالعمل جوشکاری استفاده شود.
1
اس
شکل ۲۷-۴-۱۰: جزئیات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نوردشده
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
دول ۳۳-۴-۱۰: حرزز
تی با الکترود روک
دری
ت حفاظت گکاز با |
با جوش دستی
ب با جوش زیربود
یات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نوردشده
آمادهسازی درز
0 0-, جسصر گ. 1+ ططط ۳6
مطابق نورد مقطع به ِ مطابق نورد
"00 0 0 | و ,10+
0 0-, سصر ؟. [+ مت ۳6
مطابق نورد مقطع 1 ِ مطابق نورد
*0دحه 0۵0 | و 0+
0حچ 0 رس 5 ۱+ حرصر 6+
مطابق نورد مقطع 1 ِ مطابق نورد
"وحم 0۵0 | و 10+
شدار
کترود تو بودری
حفاظت گاز
ری
۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۰ فهرست استانداردهای معتبر مصالح
ذهرست استانداردهای معتبر
مصالح سازههای فولادی مورد تانئید
مصالح قابل بهکارگیری در سازههای فولادی شامل نیمرخها. ورقها. پیچ و مهرهها. الکترودها.
گلمیخها و مصالح مصرفی جوشکاری باید با استانداردهای معتبر این پیوست انطباق داشته باشند.
صدور گواهینامه معتبر انطباق با استاندارد. توسط کارخانهٌ سازنده یا فروشنده رسمی مصالح
ضروری است. در صورتی گواهینامهٌ انطباق محصول نه با یکی از استانداردهای معرفیشده در این
بیوست. بلکه با سایر استانداردهای معتبر صادر گردد. میتوان با انجام آزمونهای معادلسازی, آن
محصول را با یکی از استانداردهای معرفیشده در این پیوست انطباق داد. نحوه معادلسازی در
بحش ۲-۴۱۰ معرفی شده است.
۵5۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۱-۱ استانداردهای فولاد سازهای معتبر مورد تأیید
۱-۱۰ الف استانداردهای موسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی آبرآن
(۱۳۷۲ ۱۶۰۰ :فولادهای ساختمانی- اصول کلی
(۱۴۲۶۲-۱)۱۳۹۱ : فولادهای سازهای گرم نوردیده- قسمت ۱- شرایط عمومی فنی تحویل
ر(۱۳۹۱) ۱۴۳۲۶۸۲۲ : فولادهای سازهای گرم نوردیده - قسمت ۲ شرابط فنی تحویل فولادهای سارزهای
غیر آلیاژی
ر(۱۳۹۱) ۱۳۳۲۶۸۲۳ : فولادهای سازهای گرم نوردیده - قسمت ۳- شرایط فنی تحویل فولادهای سارزهای
نرماله جوش پذیر ریزدانه
ر(۱۳۹۱) ۱۳۳۶۸۲۴ : فولادهای سازهای گرم نوردیده- قسمت ۴- شرایط تحویل فولادهای سازهای
ریزدانه جوش پذیر/ نورد ترمودینامیکی
(۱۳۹۱ ۱۴۲۶۳۲۵ : فولادهای سازهای گرم نوردیده - قسمت ۵- شرایط عمومی تحویل فولادهای
(۱۳۹۱) ۱۴۲۶۲-۶ : فولادهای سازهای گرم نوردیده- شرایط عمومی تحویل فولادهای سازهای تخت
دارای استحکام تسلیم بالا
(۱۳۹۰) ۱۴۳۲۷۵ : فولادهای سازهای گرم نوردیده تخت- رواداری ابعاد و شکل- صفحات با ضخامت
(۱۳۹۰) ۱۴۲۷۶ : فولادهای سازهای گرم نوردیده تخت عریض- رواداری ابعاد و شکل
(۱۳۸۹ ۱۳۹۶۸-۱ :نبشیهای گرم نوردیده - نبشیهای بال مساوی, ویژگیها و روش آزمون
(۱۳۸۹ ۱۳۹۶۸-۲ :نبشیهای گرم نوردیده - نبشیهای بال نامساوی, ویژگیها و روش آزمون
(۱۷۹۱۱۳۹۴ : تیرآهن نوردیده بال نیم پهن موازی 12- ویژگیها و روش آزمون
(۳۲۷۷)۱۳۹۴ : تیرآهن نوردیده بال باریک شیبدار 11- ویژگیها و روش آزمون
(۱۳۹۴ ۳۶۹۴ : ورق فولادی گرم نوردیده با کیفیت ساختمانی
(۱۳۹۴) ۵۷۳۲۲ : انواع ورق فولادی سرد نوردیده با کیفیت ساختمانی
(۱۳۹۲) ۳۱۳۲ : میلگردهای گرم نوردیده برای تسلیح بتن- ویژگیها و روش آزمون
(۱۳۸۸ ۱۳۰۶۵ : فولادهای ساختمانی - فولادهای ساختمانی برای ساختمان با مقاومت به زلزله
بهبودیافته - شرایط فنی تحویل
(۱۳۹۶) ۲۲۴۴۰ مشخصههای در امتداد ضخامت محصولات فولادی
۵۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۰ فهرست استانداردهای معتبر مصالح
۰ یٍ۱-۱-ب استانداردهای اتحاد به اروپا (127)
(2006) 10021 ۴۳۲ : شرایط عمومی تحویل محصولات فولادی
(2011) 10025-1 1۷7 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط عمومی تحویل فنی
(2011) 3۳710025-2 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط تحویل فنی فولاد سازهای
غیر آلیاژی
(2011) 10025-3 3۳7 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط تحویل فنی فولاد نرمالیزه
سازهای ریزدانه جوشپذیر
(2011) 3۳710025-4 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط تحویل فنی فولاد نوردیده
شده ترمومکانیکی ریزدانه جوشپذیر
(2011) 3۳710025-5 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط تحویل فنی فولاد سازهای با
مقاومت بهبودیافته در برابر خوردگی اتمسفری
(2011) 37710025-6 : محصولات گرم نوردیده از فولاد سازهای- شرایط تحویل فنی تحت فولادهای
سازهای پر مقاومت آبدیده نرم شده
(2005) 37۲10027-1 : مشخصات سازه فولادها- بخش ۱ شیوه نامگذاری فولادها
(1991) 10029 3۳7۳7 : ورقهای فولادی گرم نوردیده با ضخامت مساوی بیشتر از 3 میلیمتر
رواداریهای ابعادی و شکلی
(1993 10034 37۲ : مقاطع آ و 1 سازهای رواداریهای ابعادی و شکلی
(1993) ۴7۲10056-2 :نبشیهای با بال مساوی و نامساوی از فولاد سازهای- ابعاد
(1995) 10024 377 : مقاطع آ گرم نوردیده؛ با بالهای شیبدار
(2003) 10060 377 : میلگردهای گرم نوردیده برای مصارف عمومی- ابعاد و رواداریهای ابعادی و
شکلی
(2005) 10080 3۳۳7 : فولاد برای تسلیح بتن- آرماتورهای جوش پذیر- عمومی
(2005) 10017 3۳7 : میلههای فولادی برای کشیدن و نورد سرد- ابعاد و رواداریها
(2006) 10219 37۳۲ : مقاطع توخالی فولادی سره شکل دادهشده از فولاد غیر آلیاژی و ریزدانه-
شرایط فنی تحویل
(2006) 10219-2 3۳۳7 : مقاطع توخالی فولادی سرد شکل داده نشده از فولاد غیر آلیاژی و ریزدانه-
رواداریها ابعاد و مشخصات مقطع
۵۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۰ ی۱-۱-پ استانداردهای سازمان جهانی استاندارد ((150)
(2011) 630-1 180 : فولادهای ساختمانی- بخش ۱- شرایط تحویل فنی محصولات گرم
نوردیده
(2011) 630-2 180 : فولادهای ساختمانی- بخش ۲- شرایط تحویل فنی فولادهای ساختمانی
برای کاربردهای عمومی
(2012) 630-3 150 :فولادهای ساختمانی- بخش ۳- شرایط تحویل فنی فولادهای سازهای
ریزدانه
(2012) 630-4 150 : فولادهای ساختمانی- بخش ۴- شرایط تحویل فنی فولادهای با مقاوصت
تسلیم بالا آبدیده نرم شده
(2014) 630-5 150 : فولادهای ساختمانی- بخش ۵- شرایط تحویل فنی فولادهای بهبودیافته
از نظر خوردگی اتمسفری
(2014) 630-6 150 : فولادهای ساختمانی- بخش ۶- شرایط تحویل فنی فولادهای بهبودیافته
مقاوم در برابر زلزله برای کاربردهای ساختمانی
(2006) 24314 180 :فولادهای ساختمانی- شرایط تحویل فنی فولادهای بهبودیافته مقاوم در
برابر زلزله برای کاربردهای ساختمانی
(2003) 1۹504950-1 : محصولات فولادی تخت با مقاومت تسلیم بالاا بخش !۱ الزامات عمومی
(2003) 4950-2 180 : محصولات فولادی تخت با مقاومت تسلیم بالا بخش ۲ محصولات
عرضهشده در شرایط نرمالیزه با نورد کنترلشده
(2003) 1۹504950-3 : محصولات فولادی تخت با مفاومت تسلیم بالا بخش ۲ محصولات
عرضهشده در شرایط اصلاح حرارتی (آبدیده- نرم شده)
(2013) 1807452 : ورقهای نورد گرم شده- رواداریهای اندازه و شکل
(2014) 7778 7180 مشخصات در امتداد ضخامت مصالح برای محصولات فولادی
۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۱ فهرست استانداردهای معتبر مصالح
۰ -پ۱-۱-ت استانداردهای آنجمن آزمایش مصالح آمریکا (181 5ه۸)
4 ]۸8۹7۹ : مشخصات فنی استاندارد برای الزامات عمومی میلههاء ورقهاء نیمرخها و
سپرهای. نورد شده و ساختهشده از فولاد سازهای
۸36/36۸14 ۸5131 : مشخصات فنی استاندارد فولاد کربنی سازهای
۸53/535172 ۸51311 مشخصات فنی استاندارد برای لولههای فولادی بدون پوشش و با پوشش
گالوانیزه گرمء بدون درز و با درز
۸242/24231-3 ۸8731 : مشخصات فنی استاندارد برای فولادهای سازهای پرمقاومت کم آلیاز
283/28313 ۸ ۸5131 : مشخصات فنی استاندارد برای ورقهای فولادی کربنی با مقاومت کم و
متوسط
۸500/50081-3 ۸۹5121 : مشخصات فنی استاندارد برای لوله و سایر مقاطع بستهٌ سازهای سرد
شکل دادهشده بدون درز و با درز ساخته شده از فولاد کربنی
۸501/50111-4 ۸5131 : مشخصات فنی استاندارد برای لوله و سایر مقاطع بسته سازهای گرم شکل
دادهشده بدون درز و با درز ساخته شده از فولاد کرینی
۸514/5141-4 ۸51۸1 : مشخصات فنی استاندارد ورق فولادی مناسب برای جوشکاری, دارای
مقاومت تسلیم بالاء آبدیده نرم شده
۸529/5291-4 ۸5131 : مشخصات فنی استاندارد فولادهای پرمقاومت کرین- منگنزی با کیفیست
سازهای
۸572/5725 ]۸81731 : مشخصات فنی استاندارد برای فولادهای سازهای پرمقاومت کم آلیاژ دارای
کلمبیوم - وانادیوم
۸588/58827-5 ۸851731 : مشخصات فنی استاندارد برای فولادهای سازهای پرمقاومت کم آلیاز با
تنش تسلیم حداقل تا (۸/]۳8 345) ۲1 50 با مقاومت در برابر خوردگی
۱ ۰ ی
۸606/6061-5 ]۸85131 : مشخصات فنی استاندارد برای فولادهای سازهای پرمقاومت کم آلیاژه ورق
و تسمه گرم نوردیده و سرد نوردیده با بهبود مقاومت در برابر خوردگی
۳۱ ۰ ی
۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
8/618871-5 ۸61 1 ک۸ : مشخصات فنی استاندارد برای مقاطع بسته سازهای گرم شکل دادهشده
بدون درز و با درز ساخته شده از فولاد پرمقاومت کم آلیاز
۸668/66821-4 ]۸85721 : مشخصات فنی استاندارد برای فولادهای کربنی و آلیاژی آهنگری شده
برای استفادههای عمومی صنعتی
709/70913 1731کش۸ : مشخصات فنی برای فولاد سازهای پلها
۸847/8471-4 ۸51311 : مشخصات فنی استاندارد برای مقاطع بسته سازهای سرد شکل دادهشده
بدون درز و با درز ساخته شده از فولاد پرمقاومست کم آلیاژ با بهبود
مقاومت در برابر خوردگی اتمسفری
۸913/9135 ]۸۹73 ۰: مشخصات فنی استاندارد برای نیمرخهای فولادی پرمقاومت کم آلیاز با
کیفیت شازهای که بهوسیله فرآیند آب دادن و خود نرم شدن (051))
تولید شدهاند
۸992/9921 ۸۹1۸1 : مشخصات فنی استاندارد برای نیمرخهای ساخته شده از فولاد سازهای
۰ ی ۱-۱ -ث استانداردهای صنعتی زاین (15
3136-02 ی 715 :فولاد نورد شده برای سازههای ساختمانی
2 )+ 718 : رواداریهای ابعادی و شکلی مقاطع فولادی گرم نوردیده
3 )+ 718 : رواداریهای ابعادی و شکلی ورقهای فولادی گرم نوردیده
4 )+ 718 :رواداریهای ابعادی و شکلی فولادهای سازهای گرم نوردیده تخت
۲-۱-۰ استانداردهای پیج و مهره سازهای معتبر مورد تائید
۱۰پ ۲-۱ -الف استانداردهای ابرآن
(۱۳۷۸) ۵۶۵۴ : خواص مکانیکی مهرههای دنده درشت- ویژگیها و روش آزمون
۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۰ فهرست استانداردهای معتبر مصالح
۰-پ۲-۱-ب استانداردهای اتحادبه اروپا (1377) و سازمان جهانی استاندارد (850])
(2013) 898-1 ۳۳7-150 : مشخصات مکانیکی وسایل اتصال ساخته شده از فولاد کربنی و آلیاژی
(2012) 898-2 3۳77-150 : مشخصات مکانیکی وسایل اتصال ساخته شده از فولاد کربنی و آلیاژی
بخش ۳- مهرههای با بار معیار مشخص شده- دندانه درشت.
(2007) 15048 ۳1۷ :پیچهای غیر پیشتنیده بخش ۱- الزامات عمومی
( 2015) 8۴۲14399-1 : پیچ و مهره پرمقاومت قابل پیشتنیدگی بخش ۱- الزامات عمومی
(2015) 14399-3 ۳۷ : پیج و مهره پرمقاومت قابل پیشتنیدگی بخش ۳- پیچ و مهره ششگوش
(2015) ۴7۷14399-4 : پیج و مهره پرمقاومت قابل پیشتنیدگی بخش ۴- پیچ و مهره ششگوش
(2015) 14399-5 ۳:
1۷ : پیچ و مهره پرمقاومت قابل پیشتنیدگی بخش ۵- واشرهای تخت
(2015) 3996 ۳.7 بیج و مهره برمقاومت قابل پیش تنید گی بخشضش ۶ واشرهای تخت با لبه
پخدار
(2009) 14399-9 1:
1 : پیج و مهره پرمقاومت قابل پیشتنیدگی بخش -٩ پیچ و مهره سیستمهای
4 و ۲1۷ با واشر 111 (نمایشگر مستقیم کشش)
(2009) 14399-10 ۳1۲ بیج و مهره پر مقاومت قابل پیش تنید گی بخش ۱۰- پیچ و مهره با
پیشتنیدگی کالیبره شده سیستم ۲1۸6
*پ۲-۱-پ استانداردهای انجمن آزمایش مصالح آمریکا (۸5171) و موسسه
استاندارد ملی آمریکا ( [۸7757)
1318.2.6-0 ۸7۷51 : هندسه پیچ و مهره برای کاربردهای سازهای
۸193/19327-5 ۸8۹131 : مشخصات فنی استاندارد برای مصالح پیجهای ساخته شده از فولادهای
آلیاژی و فولادهای زنگنزن برای بهرهبرداری در دمای بالاء فشار بالا و
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۸1945 ]۸۹1۹ : مشخصات فنی استاندارد برای مهرههای ساخته شده از فولادهای کربنی.
آلیاژی و زنگنزن برای پیچهای مورد بهرهبرداری در دما یا فشار بالا
۸٩77۹] ۸۵3074 : مشخصات فنی استاندارد برای پیچها و میلههای دندانه شده ساخته شده
از فولاد کربنی با مقاومت کششی ۲91 60
۸3541 ]۸8۹73۹1 : مشخصات فنی استاندارد برای پیچهای فولادی, میلههای دو سر
دندانهشده و سایر وسایل اتصال دارای دندانههای خارجی, ساخته شده از
فولاد آبدیده نرم شده
۸4494 ]۸۹7۹ : مشخصات فنی استاندارد برای پیچهای فولادی با سر ششگوش و
میلههای تمام دندانه. اصلاح حرارتی شده. با مقاومست کششی حداقل
1[ 120/105 (رده 8.
8) با کاربرد عمومی
۸5635 ]۸۹7۹1 : مشخصات فنی استاندارد برای مهرههای ساخته شده از فولادهای کربنی
و آلیاژی
۳436-41 ۸۹7۹1 : مشخصات فنی استاندارد برای واشرهای فولادی سخت شده
۸٩7۹] 4361-41 : مشخصات فنی استاندارد برای واشرهای فولادی سخت شده با سیستم
ابعادی متریک
۳844-08 ۸51311 : مشخصات فنی استاندارد برای واشرهای فولادی مسطح سخت نشده برای
استفادههای عمومی
959-5 ۸5731 : مشخصات فنی استاندارد برای واشرهای قابل فشرده شدن نشاندهنده
مستقیم کشش (11(]) برای کاربرد به همراه پیچ و مهره سازهای
59-3 ]۸۹7۹ : مشخصات فنی استاندارد برای واشرهای قابل فشرده شدن نشاندهنده
مستقیم کشش (11(]) برای کاربرد به همراه پیج و مهره سازهای با
سیستم ابعادی متریک
554-5 71 ۸۴51۸1 : مشخصات فنی استاندارد برای پیچهای مهاری فولادی با مقاومت تسلیم
5536 و یز 105
/ 5 آچ1ک2۸ : مشخصات فنی استاندارد برای پیچهای برمقاومت سازهای ساخته شده از
نهایی (۱1۳۵ 0)) ٩۱ 120 و (۱1۳۵ 0) زعز 150 در دو سیستم
5۳۴۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۰ فهرست استانداردهای معتبر مصالح
۲-۱-۰ استانداردهایی مصالح مصرفی جوشکاری معتبر مورد نانید
۳-۱-۰ الف استانداردهای موسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی آبران (157777)
(۱۳۸۳) ۸۷۱ : ویژگیهای الکترودهای روپوشدار جوشکاری با قوس الکتریکی
۰-پ۳-۱-ب استانداردهای اتحادیه اروپا (1:
27) و سازمان جهانی استاندارد (150)
(2004) 756 1:
7 : مصالح مصرفی در جوشکاری- سیمهای جوشکاری. بودر جوشکاری و
ترکیبهای الکترودهای لولهای و پودر برای جوشکاری زیر پودری
فولادهای غیر آلیازی و ریزدانه- طبقهبندی
(1997) 757 117 : مصالح مصرفی در جوشکاری- الکترودهای روکشدار برای جوش قوس
(1996) 760 1۷1 : مصالح مصرفی در جوشکاری- پودرهای جوشکاری زیر پودری طبقهبندی
(2009) 2560 3۳۳7-1۹0 : مصالح مصرفی در جوشکاری - الکترودهای روکشدار برای جوش قوس
الکتریکی دستی فولادهای غیر آلیازی و ریزدانه- طبقهبندی
(2008) 13918 8۳7-190 : حوشکاری, گلمیخها و حلقههای سرامیکی برای جوش گلمیخ
(2008) 13918 ۳.۳۲180 : مصالح مصرفی جوشکاری, گازها و مخلوطهای گازی برای جوشکاری
۰-پ۳-۱-پ استانداردهای انجمن جوشکاری آمریکا (۸۹۷5)
(2012) ۸5.1/۸5.131 ۸۱۷۹5 : مشخصات فنی الکترودهای مورداستفاده برای جوش قوس الکتریکی
با الکترود روکشدار فولاد کربنی
(2014) ۸5.5/۸5.521 ۸۱۷۹ : مشخصات فنی الکترودهای مورداستفاده برای جوش قوس الکتریکی
با الکترود روکشدار فولاد کم آلیاز
(1997 ۸5.17/۸5.1781 ۸۱۷85 : مشخصات فنی الکترودها و پودرهای مورداستفاده برای جوش قوس
الکتریکی زیر پودری فولاد کربنی
۵۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(2005) ۸5.17/۸5.1821 ۸۹۷۹5 : مشخصات فنی الکترودها و میلههای مورداستفاده برای جوش قوس
الکتریکی با گاز محافظ فولاد کربنی
(2005) ۸5.20/۸5.2031 ۸۱۷8 : مشخصات فنی الکترودهای مورداستفاده برای جوش قوس الکتریکی
با الکترود توپودری فولاد کربنی
(2011) ۸5.23/۸5.2331 ۸۷۹ : مشخصات فنی الکترودها و پودرهای مورداستفاده برای جوش قوس
الکتریکی زیرپودری فولاد کم آلیاز
۸۷۷8٩ ۸5.25/۸5.2581 1997( : مشخصات فنی الکترودها و پودرهای مورداستفاده برای جوشکاری
سرباره الکتریکی فولادهای کربنی و کم آلیاز
(2005) ۸5.28/۸5.2821 ۸۹۷85 : مشخصات فنی الکترودها و میلههای مورداستفاده برای جوش قوس
الکتریکی با گاز محافظ فولاد کم آلیاژ
(2010) ۸5.29/۸5.2921 ۸۱۷8 : مشخصات فنی الکترودهای مورداستفاده برای جوش قوس الکتریکی
با الکترود توپودری فولاد کم آلیاز
(2011) ۸5.32/۸5.3231 ۸۱۷۹ :مشخصات فنی برای مواد مصرفی جوشکاری- گازها و مخلوط
گازهای جوشکاری برای جوش ذوبی و فرآیندهای همبسته.
وشن
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۲ ضریب طول مور اعضای فشاری
پیوست ۲ ضریب طول موْثر اعضای فشاری
درصورتی که برای تأمین الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری از روش طول موْئر استفاده
شود. مقاومت موجود کلیهٌ اعضای دارای بار محوری فشاری باید براساس ضریب طول موْثر (16)
تعیین شود. ضریب طول موْئر اعضا (16) متناسب با نوع سیستم باربر باید براساس این پیوست
تعیین گردد. در روش طول موْثرء برای محاسبهٌ ضریب طول موْئثر اعضای فشاری, سیستمهای باربر
به شرح زیر دستهبندی میشوند:
قابهای مهارشده
۹ قابهای مهارنشده
* استون«های متکی به قابهای باربر جانبی
* ستونهای با شرایط تکیهگاهی ایدهآل
۱۰پ ۱-۲ قابهای مهارشده و طول موْثر کمانشی اعضاء
قابهای مهارشده به قابهایی گفته میشود که در آنها پایداری جانبی و مقاومت در برابر بارهای
جانبی به سختی خمشی ستونها وابسته نبوده و در آنها حرکت جانبی قاب با تکیهکردن بر
مهاربندهای مورب. دیوارهای برشی یا به شیوههای مشابه مقید میشود. در اینگونه قابهاء ضریب
طول موْثر (16) برای اعضای فشاری بهطور محافظهکارانه باید برابر 1.0 در نظر گرفته شود.
۰ پ۲-۲ قابهای مهارنشده و طول موْثر کمانشی اعضاء
قابهای مهارنشده به قابهایی گفته میشود که در آنها فقط سختی جانبی قابها در پایداری
جانبی موْئر هستند و قاب به دیوار برشی یا مهاربندی متکی نیست. در این نوع قابها ضریب طول
موْثر (1۳) باید با استفاده از تحلیل کمانشی و الزامات بند ۱-۱-۲-۱۰ تعیین شود و هیچگاه نباید
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
ای ۱-۲ یا راب
شکل ۱۰-پ
در روابط ۱۰پ |
سختی دو انتهای
ریب طول موّْئر (1)
۲-۱ و یا نموگراف شکا
؟(
9
ری
5,0
40
3.0
2,0
15
1,0
طول موّثُر (15) اعضای
پ ۲-۲ و نیز در نموگر
و فشاری بوده و عبارن
۳۸
۸
1/۳
(7:/1۳) ۱
ور 11۳7/5
۱
فشاری قابهای مبهارن
اف شکل ۱۰پ ۱-۲
۵
شده را از رابطهٌ
-17/(2) 66|
(ج 6)6۸+6
گیگگتا -
2 ۴
۰ و و6
بارامترهای مبین
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۲ ضربب طول موّثر اعضای فشاری
ستونهای منصل به گره 4 : 2
۳
(۱۰سپ ۳-۲) ع و
تیرهای متصل به گره ۸4 : (ل) 8
8
ستونهای متصل به گره ۶ : 2
(۱۰سپ۴-۲) ی وق
تیرهای منصل به گره لا )2
مدول الاستیسیته فولاد
> ممان اینرسی تیرها و ستونها حول محور عمود بر صفحهٌ کمانش
بحطول آعضاء
بادداشت: برای محاسبه ۸ و ول از روابط فوق ملاحظات زیر باید مورد توجه قرار گیرند:
(۱) برای انتهای گیردار ستون که ضریب 7 بهصورت نظری صفر است. برابر یک فرض شود.
(۲) برای انتهای مفصلی ستون که ضریب 7 بهصورت نظری بینهایت است. برابر 10 فرض شود.
(۳) هرگاه تیر متصل به عضو فشاری, طرهای باشد. .۳/1 آن تیر مساوی صفر در نظر گرفته شود.
(۴) هرگاه انتهای نزدیک تیرء مفصلی باشد. .آ/۳1 آن تیر مساوی صفر در نظر گرفته شود.
(۵) هرگاه انتهای دور تیر» مفصلی باشد. .۳1/1 آن تیر باید در ضریب 0.5 ضرب شود.
(۶) هرگاه دوران انتهای دور تین کاملاً مقید: باشدهء .81/7 آن تیز باید در ضریب 2/3 ضرب شود:
تبصره: هرگاه نسبت تغییرمکان جانبی نسبی حداکثر حاصل از تحلیل مرتبه دوم به تغییرمکان
جانبی نسبی حداکثر ناشی از تحلیل مرتبهٌ اول یا بهطور تقریب مقداز ضریب 12 در تحلیل
الاستیک مرتبههٌ اول تشدید یافته برای تمام طبقات هر نوع سیستم سازهای کمتر یا مساوی 1.1
باشد. کلیهٌ قابهای آن سیستم سازهای را میتوان بهعنوان قابهای مهارشده تلقی نمود و درنتیجه
مطابق بند ۱۰پ ۱-۲ ضریب طول موْثر (گ1) برای اعضای فشاری کلیهٌ قابهای این نوع
۰اپ ۳-۲ ستونهای متکی به قابهای باربر جانبی
در یک قاب ساختمانی ستونهای متکی, به ستونهایی گفته میشود که سختی جانبی آنها در
مقایسه با سختی جانبی سیستم مقاوم در برابر بارهای جانبی بسیار ناچیز بوده و فقط برای بارهای
ثقلی طراحی میشوند. این ستونها باید براساس طول واقعی ستون (1۳<1) طراحی شوند. پایداری
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
جانبی این ستونها باید از طریق قابهای خمشی. قابهای مهاربندیشده. دیوارهای برشی یا سایر
سیستمهای مقاوم در برابر بار جانبی. تأمین شود. آثار ۳-۵ ناشی از بار وارده بر ستونهای متکی
باید به سیستمهای مقاوم در برابر بارهای جانبی منتقل شده و در تعیین مقاومتهای موردنیاز و
طراحی اعضای سیستمهای باربر جانبی مورد توجه قرار گیرند. آثار ۳-۸ ناشی از بار وارده بر
ستونهای قابهای ثقلی باید به اعضای سیستمهای مقاوم در برابر بار جانبی منتقل شده و در
محاسبات مقاومتهای طراحی اعضای فشاری سیستمهای باربر جانبی مورد توجه قرار گیرند. در
سیستمهای سازهای دارای قابهای مهارشده (نظیر قابهای مهاربندیشده یا قابهای دارای دیوار
برشی) این آثار قابلتوجه نبوده و در طراحی اعضاء فشاری قابهای مهارشده میتوان از آن
چشمپوشی کرد. لیکن در سیستمهای سازهای از نوع قاب خمشی که در آن برخی از قابها فقط
دارای عملکرد ثقلی هستند. تأثیر انتقال آثار 3-۸ ناشی از بارهای وارده بر ستونهای قابهای ثقلی
به ستونهای قابهای خمشی قابلملاحظه بوده و باید در طراحی اعضاء فشاری قابهای خمشی
لحاظ شوند. برای در نظر گرفتن تأثیر انتقال آثار 3-۵ قابهای تقلی به اعضاء فشاری قابهای
خمشی کافی است ضریب طول موْئثر اعضاء فشاری قابهای خمشی به شرح زیر محاسبه شود:
7122
0
که در آن:
2 < ضریب طول موْئر ستون قاب خمشی با لحاظ تأثیر ستونهای متکی
مگ < ضریب طول موْثر ستون باربر جانبی مدنظر از نمودار ۱۰پ ۱-۲
بررمپ۳ < مجموع بارهای قائم کلیهٌ ستونهای باربر جانبی و تقلی طبقهای که این ستونها در آن
قرار دارند. در روش (8۳1] منظور از برموپو# همان ,2 :2 طبقه بوده که باید براساس
ترکیبات بارگذاری نظیر این روش محاسبه شود. در روش (۸51 منظور از برجوپو# همان
2 طبقه بوده که باید براساس ترکیبات بارگذاری نظیر این روش محاسبه شود.
+ > بار قائم ستون موردنظر در سیستم باربر جانبی. در روش (6۳1لآ منظور از ج همان , ستون
موردنظر بوده که باید براساس ترکیبات بارگذاری نظیر این روش محاسبه شود. در
روش(۸851 منظور از + همان ی ستون موردنظر بوده که باید براساس ترکیبات بارگذاری
۵۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۲ ضریب طول موّثر اعضای فشاری
۰-پ ۴-۲ ضریب طول مور ستونهایی با شرایط تکیه گاهی ایده آل
طول موْثر درواقع فاصله بین نقاط عطف شکل کمانش یافته عضو فشاری است. در +
تعدادی ستون با شرایط تکیهگاهی ایدهآل همراه با ضرایب طول مور نظری آنها
است. با توجه به اینکه ایجاد شرایط تکیهگاهی ایدهآل در عمل امکانپذیر نیست
بخش برای ضرایب طول موْئر این گونه ستونها باید از مقادیر پیشنهادی این جدول
جدول ۱۰-پ۱-۲: ضریب طول موُّر (15) اعضای فشاری با شرابط تکیهگاهی |,
انواع مختلف اعضای فشاری با شرابط تکیهگاهی ابدهآل
۹ - انتقال مقید. دوران آزاد
(۱
نشان داده شده
آزاینرو در این
دهآل
-------- صفحهٔ بعد --------
۵۴۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۰پ۲ تحلیل مرتبه دوم از طربق تحلیل الاستیک مرتبه اول تشد بدیافته
تحلیل مرتبه دوم از طربق تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدیدیافته
این پیوست الزامات روش تحلیل مرتبه دوم از طریق تحلیل مرتبه اول تشدیدیافته را بیان میکند.
مطابق این مبحث استفاده از روش تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدیدیافته بهعنوان جایگزین روش
تحلیل مرتبه دوم مجاز است. مطابق آلزامات این پیوست. نیروهای محوری فشاری و لنگرهای
خمشی بهدستآمده از تحلیل مرتبه اول, ابتدا باید تشدید شوند و سپس مبنای طراحی اعضا.ء اجزاء
و اتصالات قرار گیرند.
مطالب این بیوست تحت عناوین زیر ارائه می گردد:
۱۰-پ۱-۳ محدودیت تحلیل
یو ای ۲-۲ نحوه محاسبهه مقاومتهای موردنیاز
۰-پ ۱-۳ محدودبت تحلیل
استفاده از این روش تحلیل برای لحاظ نمودن آثار 3-۸ فقط به سازههایی که در آنها بارهای ثقلی
عمدتاً توسط ستونهای قائم دیوارهای قائم یا قابهای قائم تحمل میشوند. محدود میگردد. اما
استفاده از این روش تحلیل برای لحاظ نمودن آثار 3-6 برای انواع مختلف سازهها مجاز است.
۰-پ۲-۳ نحوهٌ محاسبه مقاومتهای موردنیاز
در این روش تحلیل, مقاومتهای خمشی مرتبه دوم موردنیاز (,8) و مقاومتهای محوری مرتبه
دوم موردنیاز (,۳) برای تمامی اعضای سازهای باید از طریق روابط زیر تعیین گردند:
(۱۰پ۱-۳) و8 + 8:۸1 - ۸1
(۱۰-پ ۲-۲) ۶رد + بر کج
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
در روابط فوق:
ر8* ضریب تشدید برای در نظر گرفتن اثر 8-8 این ضریب باید برای هر عضوی که تحت اثر توأم
نیروی محوری فشاری و لنگر خمشی است. در هر راستای خمشی عضو مطابق بخش
۰۰پ ۱-۲-۲ بهطور جداگانه محاسبه گردد. برای اعضایی که در معرض نیروی محوری
فشاری قرار ندارند. این ضریب باید برابر یک منظور گردد.
وِل< ضریب تشدید برای در نظر گرفتن اثر ۳-۵. این ضریب باید برای هر طبقه ساختمان و در هر
مقاومتهای محوری و خمشی موردنیاز کلیهُ اعضای باربر جانبی طبقه باید با این ضریب
> مقاومت خمشی موردنیاز مرتبه دوم که در روش 14۳1 بیانگر ,۸ و در روش (۸51 بیانگر
را است.
رال لنگر خمشی مرتبه اول متناسب با نوع روش طراحی ((6۳1آ یا (۸۵51) برای حالتی که از
انتقال جانبی قاب جلوگیری شده باشد و براساس بند ۱۰-پ۳-۲-۳ تعیین میگردد.
4 لنگر خمشی مرتبه اول متناسب با نوع روش طراحی (1۳۴0 یا ۸8) فقط به علت انتقال
جانبی که براساس بند ۱۰-پ ۳-۲-۳ تعیین میشود.
۶< مقاومت محوری موردنیاز مرتبه دوم که در روش (6۳1ل] بیانگر بر و در روش ۵51 بیانگر 7
ببرگ< نیروی محوری مرتبه اول متناسب با نوع روش طراحی ((11۳1 یا (۸81) برای حالتی که از
انتقال جانبی قاب جلوگیری شده باشد و براساس بند ۱۰پ ۲-۲-۲ تعیین میگردد.
> نیروی محوری مرتبه اول متناسب با نوع روش طراحی (17۳70 یا (۸57) فقط به علت انتقال
۰اپ ۱۲-۳ ضریب تشدید رل
11 یر میشود:
۵8۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ پ۲ تحلیل مرتبه دوم از طربق تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدبدیافته
(۱۰ب۳-۳) یک -رج
7 (رم08۳/8)-1 ٩
که در آن:
مقدار این ضریب باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
(۱۰ب۴-۳) شخ 0.4 - 0.
6 - برع
2
دو انتهای ناحیهٌ مهارنشده عضو موردنظر در صفحهٌ خمش بوده و | :۸1| > |,م۸1| است. در رابطهٌ
۸
۱۰پ ۴-۳ درصورتی که انحنای عضو به علت لنگرهای (۸4۲ و 1,2 ساده باشد. نسبت خی منفی و
َ 712
. : : ۳ ۸
درصورتی که انحنای عضو به علت لنگرهای ۸1۱ و درل مضاعف باشد. نسبت متبت است.
۲) برای اعضایی که در تحت اثر بار جانبی در بین دو انتهای عضو در صفحهٌ خمش قرار دارند.
مقدار بر را میتوان بهطور محافظهکارانه برابر یک فرض نمود. مگر آنکه تحلیل دقیق مقدار
کمتری را نشان دهد.
۱ مقاومت کمانش بحرانی الاستیک عضو موردنظر در صفحه خمش بوده و با فرض عدم انتقال
جانبی قاب از رابطهٌ زیر تعیین میگردد:
اقا ی
5 همست
که در آن:
(77)> صلبیت خمشی کاهشیافتهٌ عضو موردنظر برای حالتی که برای تأمین الزامات طراحی از روش تحلیل
تأمین الزامات طراحی از روش طول موْثر استفاده میشود (۳7).
ت- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
[< ممان اینرسی مقطع عضو موردنظر در صفحهٌ خمش
[< طول عضو موردنظر
۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
([< ضریب طول موْئُر عضو در صفحهٌ خمش و مقدار آن برای اعضای موردنظر کلیهُ سیستمهای
سازهای باید برابر یک در نظر گرفته شود.
مقاومت محوری موردنیاز مرتبه دوم که در روش (6۳1[] بیانگر بر و در روش (۵51 بیانگر و
است. در رابطه ۱۰-پ۳-۳ برای محاسبه 13۱ براساس تخمین اولیه مقدار +8 را میتوان از
رابطهٌ م۳ + م۳ > 7 تعیین نمود.
۷۰پ ۲-۲-۳ ضریب نشدید د«3[
ضریب تشدید ول[ برای هر طبقه ساختمان و در هر راستای جابجایی جانبی محاسبه میشود و
1
ر جوز ی اس
۱۰۱ سپ ۶-۲) 40 < مر و
رک
که در |.-:
ز ال
روگ > مجموع بارهای قائم کلیهٌ ستونهای باربر جانبی و نقلی (ستونهای متکی) طبقه. در
روش (۳1]آ منظور از برووپ2 همان ,2 ,2 طبقه بوده که باید براساس ترکیبات بارگذاری
نظیر این روش محاسبه شود. در روش ۸۵851 منظور از برریپ# همان ی 2 طبقه بوده که باید
براساس ترکیبات بارگذاری نظیر این روش محاسبه شود.
ماو ول _ مقاومت کمانش بحرانی الاستیک طبفه در راستای جابجایی جانبی موردذبررسی بوده و از
7
)۰ اپ ۷-۲) رس 7 رر ی
1
از
(۱۰-ب۸-۳) و01 - 1 - برچ
۱ 5۳0۵۲۷
به کاررفته در ترکیب بارگذاری موردنظر که باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۰پ۲ تحلیل مرتبه دوم از طربق تحلیل الاستیک مرتبه اول تشد بدیافته
۱ چنانجه در امتداد موردمطالعه سیستم باربر جانبی از نوع قاب ساختمانی ساده توأم با
مهاربندی یا دیوار برشی باشد. در این صورت یر باید برابر صفر در نظر گرفته شود.
0 بر8 و 0 بط
۲) چنانجه در امتداد موردمطالعه. سیستم باربر جانبی از نوع قاب خمشی یا دوگانه (ترکیبی از قاب
خمشی و مهاربندی یا دیوار برشی) بوده و در آن کلیهٌ اتصالات گیردار باشند. در این صورت
۶ باید برابر با مجموع نیروی قائم کلیه ستونهای طبقه در نظر گرفته شود
0.35 < برگ و و۳ 7 رو
۳ چنانچه در امتداد موردمطالعه. سیستم باربر جانبی از نوع قاب خمشی یا دوگانه (ترکیبی از قاب
خمشی و مهاربندی یا دیوار برشی) بوده. لیکن در آن برخی از قابها (یا ستونها) بهصورت
تقلی طراحی شده باشند. در این صورت بر باید برابر با مجموع نیروی قائم ستونهای
40 > روگ > 0.85 و و دنه ۳۵ 9 و۳ 7 بر
بر۸* تغییرمکان جانبی نسبی طبقههٌ موردبررسی تحت اثر نیروهای جانبی بر پایهٌ تحلیل مرتبه اول
و صلبیت خمشی "(۳1) "(۳1) پارامتری است که در رابطهٌ ۱۰-پ۵-۳ تعریف شده است. در
مختلف سنحیده میشود) یا بهطور محافظه کارانه برابر تغییرمکان جانبی حداکثر طبقه در
نظر گرفته شود.
17- برش طبقه ناشی از بارهای جانبی که مقدار بر۸ براساس آنها محاسبه شده است.
آ- ارتفاع طبقه
72
۳ 5۲۵7 7 )
2 )٩-۳-پ-(۱ ۰»
۵۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
که در آن مطابق بیوست ۲. مقدار ۴۴2 برای قابهای خمشی بدون ستونهای منکی, از طریق
روابط ۱۰پ ۱-۲ یا ۱۰پ ۲-۲ و یا از طریق نموگراف ۱۰-پ۱-۲ و برای قابهای خمشی توأم با
ستونهای متکی از طریق رابطهٌ ۱۰-پ ۵-۲ تعیین میشود.
۷۰پ ۳-۲-۳ محاسبههٌ پر ما۰۸ ۳ و31
در قابهای نسبتاً متقارن و با بارگذاری نسبتاً متقارن» 3,۱ و ۸,6 را میتوان از تحلیل مرتبه اول
قاب در اثر بارهای تقلی ضریبدار (متناسب با ضرایب بار روش طراحی موردنظر) و ۳:۲ و :۸1 را از
تحلیل مرتبه اول قاب در اثر بارهای جانبی (متناسب با ضرایب بار روش طراحی موردنظر) به دست
آورد. باید توجه داشت که در هر دو مرحله. ضرایب بار باید متناسب با ضرایب بهکاررفته در ترکیب
بارگذاری نظیر راستای تغییرمکان جانبی موردبررسی, انتخاب شود.
در قابهای با هندسه یا با بارگذاری نامتقارن». چون در هنگام تحلیل برای بارهای قائم امکان انتقال
جانبی برای قاب وجود دارد. آزاینرو در اینگونه قابهاء تحلیل باید به شرح زیر در دو مرحله
صورت گیرد:
۱ مطابق شکل ۱۰-پ۱-۳-الف تحلیل قاب برای بارهای قائم با فرض عدم انتقال جانبی در قاب
۲) مطابق شکل ۱۰-پ۱-۲-ب تحلیل قاب برای بارهای جانبی به همراه واکنشهای تکیهگاهی
بهدستآمده از مرحلهٌ (۱) بالا"
کدی چا
الف) محاسبهٌ ۳ ۸ ب( محاسبهٌ 1۳1 0
شکل ۰۰اب ۱-۳ مراحل مختلف تحلیل مر تبه اول قاب برای محاسبه (الف): ۳9 و و (ب): ۳ 117
۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۴ الزامات اعضای کششی با تسمهٌ لولا شده با خار مغزی با تسمهٌ سریهن
الزامات اعضای کششی با اتصال لولایی با استفاده از تسمه
لولاشده با خار مغزی با نسمهه سر هن
۰-پ ۱-۴ الزامات اعضای کششی با نسمههٌ لولاشده با خار مغزی
۱۰پ ۱-۱-۴ مقاومت کششی موجود
مقاومت 4 کشنی موجود این نوع اعضای کششی در طراحی به روش ۳۳1 ] با 0 نشان داده
میشود و به آن مقاومت کششی طراحی گفته میشود. همچنین مقاومت کششی موجود این نوع
اعضای کششی در طراحی به روش ۸4٩1 با ۳۳/5۵ نشان داده میشود و به آن مقاومت کششی
محاسبهشده براساس حالتهای حدی زیر در نظر گرفته شود:
الف) گسیختگی کششی در سطح مقطع خالص موْئر:
)۰ اپ ۱-۳) ( ۶۶و مر 2) را ی ۳
(57ش) 2.00 <بدگ و (7۳0) 0.75 < 0
ب) گسیختگی برشی در سطح مقطع موْئر:
(۱۰-پ ۲-۳) 67 > و
(۸57) 2.00 <ید؟ و (1۳10) 0.75 و0
۵۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
پ) مقاومت اتکایی در سطح تصویرشده خار مغزی: برای کنترل مقاومت انکایی به بند ۷-۳-۹-۲-۱۰
مراجعه شود.
ت) تسلیم در سطح مقطع کلی:
(۱۰سپ۲-۴) ۷5 * وفرط بط
(۸50) 0۵-167 و (070 0-09
در روابط فوق (با توجه به شکل ۱۰-پ ۱-۳۴):
۸ - سطح مقطع کلی
< تنش تسلیم مشخصه فولاد
را تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
۵ - مقاومت کششی اسمی
2 - کوتاهترین فاصله بین لبهُ سوراخ تا لبِهُ عضو در راستای نیرو
- قطر پین (خار مغزی)
< ضخامت تسمه در ناحیهٌ دور از سوراخ
- پهنای تسمه
< ضخامت تسمه در ناحیهٌ سوراخ
۲ - پهنای موْثر مطابق رابطهٌ زیر که نباید بزرگتر از فاصلهٌ واقعی لبهٌ سوراخ تا لبه تسمه در
۲ - سطح مقطع مور در مسیر گسیختگی برشی مطابق رابطهٌ زیر:
لّ
(۱۰-پ ۵-۴) +0),ع2 و۸
0 - فاصلههٌ بین لبهُ سوراخ تا لبهُ تسمه در امتداد عمود بر راستای نیرو
۷۰پ ۲-۱-۴ محدودیتهای ابعادی نسمههای لولاشده با خار مغزری
قطر سوراخ نباید بیش از یک میلیمتر از قطر قلم بزرگتر باشد.
۵۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۴ الزامات اعضای کششی با تسمه لولا شده با خار مغزی با تسمهٌ سررهن
* پهنای تسمه در محدوده سوراخ نباید از م20۳۳ کوچکتر باشد.
* کوتاهترین فاصله بین لبهٌ سوراخ تا لبهُ عضو در راستای نیرو در محدودهٌ لهیدگی انتهای پین (8)
نباید از 8 کوچکتر باشد.
* گوشههای بعد از محور سوراخ را میتوان با زاویه 45 درجه نسبت به محور طولی عضو بَخ زد.
مشروط بر آن که مقطع باقیمانده بعد از سوراخ در امتداد عمود بر خط بریدهشده. کوچکتر از
سطح مقطع عمود بر راستای نیروی وارده نباشد.
* کلیه محدودیتهای ابعادی تسمههای لولاشده در شکل ۱-۳۴۰ نشان داده شده است.
4
+ رروط2 < ۶۷ (2)
)3(
گ 161000 + ما2 < روط (4)
10 + مق <پق ر(ق)
۷۷ > وش (6)
۷
/
۱ ۱
مقطع « ۱۳۵
| | 1
شکل ۱۰-پ ۱-۴: محدودبتهای ابعادی نسمهٌ لولاشده با خار مغزی
(۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲-۴-۰ الزامات اعضای کششی با تسمهٌ سرپهن
۷۰پ ۱۲-۴ مقاومت کششی موجود
مقاومت کششی موجود این نوع اعضای کششی در طراحی به روش 6۳1 با ,0 نشان داده
میشود و به آن مقاومت کششی طراحی گفته میشود. همجنین مقاومت کششی موجود این نوع
اعضای کششی در طراحی به روش ۵851 با ۳,/5۵/ نشان داده میشود و به آن مقاومت کششی
مجاز گفته میشود. در این نوع اعضای کششی مقادیر 0 ۵ و بر باید براساس کوچکترین مقدار
محاسبهشده براساس حالتهای حدی زیر در نظر گرفته شود:
الف) گسیختگی کششی در سطح مقطع خالص موْئُر:
(۱۰پ۶-۳) ( مرو )را < بط
(۸570) 2.00 > بدگ و (۳ل) 0.75 < 0
ب) گسیختگی برشی در سطح مقطع موْئر:
(۱۰-پ ۷-۴ 0.
67 - بط
(۸5) 0۵*200 و (0۳0) 0.
75 - روم
پ) مقاومت اتکایی در سطح تصویرشده لولا: برای کنترل مقاومت اتکایی به بند ۷-۳-۹-۲-۱۰
مراجعه شود.
(۱۰سپ۸-۴) (۳)۷۶ * فرظ -< بط
(۸8) 0۵-167 و (0832 0-09
در روابط فوق (با توجه به شکل ۱۰-پ ۲-۲):
۸ < سطح مقطع کلی
< تنش تسلیم مشخصه فولاد
ال < تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
۵ - مقاومت کششی اسمی
2 < فاصله بین لبهٌ سوراخ تا لبهُ بیرونی تسمه در راستای نیرو
۵.4۵۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۴ الزامات اعضای کششی با تسمدٌ لولا شده با خار مغزی با تسمهٌ سرپهن
مِل < قطر پین (قلم لولا)
۷ < پهنای تسمهٌ سریهن در ناحیهای دور از سوراخ
- پهنای موْئر مطابق رابطهٌ زیر که نباید بزرگتر از فاصله واقعی لبهٌ سوراخ تا لبه تسمه در
سطح مقطع موْثر در مسیر گسیختگی برشی مطابق رابطهٌ زیر:
و
(۱۰-پ ۱۰-۳) (چ + 0 - و۸
ا- فاصلهٌ بین لبهُ سوراخ تا لبهُ تسمه در امتداد عمود بر راستای نیرو
۲-۷-۲-۲-۰ محدودیتهای ابعادی نسمهٌ سرپهن
* ضخامت تسمههای سرپهن باید ثابت باشد و در ناحیهٌ سوراخ نباید افزایش یابد و کاملاً
صفحهای باشد. همجنین سرپهن این تسمهها باید دایرهای و هممرکز با سوراخ پین باشد.
شعاع قسمت ماهیجهای شکل که در لبهٌ اتصال قسمت بهن به تسمه وجود دارد. نباید از قطر
7
* قطر پین نباید از و پهنای تسمه کوچکتر باشد.
* قطر سوراخ نباید بیش از یک میلیمتر بزرگتر از قطر پین (خار مغزی) باشد.
* برای فولادهای پرمقاومت (با تنش تسلیم بیش از 485 مگاپاسکال). قطر سوراخ نباید از پنج
برابر ضخامت تسمه بیشتر باشد و بهنای تسمه باید متناسب با آن کاهش داده شود.
تسمه را نباید کمتر از 12 میلیمتر در نظر گرفت. مگر حالتی که قلم اتصال دارای مهره باشد
۰ ۰ ۰ ۰ ۰ 2 من 3 ۰ رک خ ۱
امتداد عمود بر راستای نیروی وارده نباید کمتر از و بیشتر از پهنای تسمه در نظر گرفته
هه
-------- صفحهٔ بعد --------
* کلیهٌ محدودیتهای ابعادی تسمهٌ سرپهن در شکل ۱۰-پ ۲-۴ نشان داده شده است.
/ 0۳ 3
7
۳ , اه
۱ ام اه
مقطع 2-3 3 ۰ |«
0 12 <۶ (2)
۶ > ۷ (3)
7
روت 1 (4)
10 + مره که (5)
70 <۶ (6)
><م (7)
3 > ظ > : ر8)
» 7 ۷۲ 3
۶ > پم (9)
شکل ۱۰پ ۲-۴: محدودبتهای ابعادی تسمههای سریین
از۵ ۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۵ الزامات طراحی تبرهای لانه زنبوری
الزامات طراحی تیرهای لانهزنبوری با
سوراخهای شش ضلعی
۱۰پ ۱-۵ دامنهه کار برد
این پیوست به الزامات طراحی تیرهای لانهزنبوری با سوراخهای ششضلعی میپردازد. کاربرد این نوع تیرها
محدود به تیرهای باربر تققلی و عموما دو سر مفصل بوده که در سرتاسر طول خود دارای مهار جانبی کافی
باشد. این نوع تیرها هم میتواند بهصورت فولادی تنها و هم بهصورت مختلط مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از این نوع تیرها در سیستم باربر جانبی از نوع قاب خمشی (فولادی و مختلط)» در دهانههای
مهاربندیشدهٌ همگرا و واگرا و در جزء افقی دیوارهای برشی فولادی مجاز نیست,
۰ پ۲-۵ نحوهٌ ساخت
مراحل ساخت این نوع تیرهای لانهزنبوری که باید از تیرهای نوردشده تولید شوند»ء مطابق شکل
۰ -پ۳-۵ الزامات طراحی تیرهای لانهزنبوری
۰-پ ۱-۳-۵ الزامات تحلیل
در تحلیل و مدلسازی تیرهای لانهزنبوری» برای در نظر گرفتن آثار حضور سوراخهای متوالی در
طول تیر و نیز آثار تغییر شکلهای برشی» مشخصات هندسی مقطع تیر باید براساس 90 درصد
هه
-------- صفحهٔ بعد --------
اضافی ی
2 اضافی
جان باز
شکل ۱۰پ ۱-۵: مراحل ساخت تیرهای لانهزنبوری با سوراخهای ششضلعی
۰-پ ۲-۳-۵ مقاومتهای موردنیاز
الف) مقاومت محوری موردنیاز
مطابق شکل ۱۰پ -۲-۵. در هر ایک از سوراخها مقاومت موردنیاز (+[ و ۲[) در مقاطع بحرانی 1 و
2 باید از طریق تبدیل لنگر خمشی تیر در آن مقاطع به یک زوج نیروی کششی و فشاری که باید
در محل محور خنتی الاستیک دو بخش آ شکل فوقانی و تحتانی قرار گیرد. تعیین میشود.
ب) مقاومت برشی موردنیاز
در هر یک از سوراخها مقاومت برشی موردنیاز هریک از مقاطع [ شکل فوقانی و تحتانی (۷۲) در
وسط سوراخ (وسط مقاطع بحرانی !1 و 2 در شکل ۱۰-پ-۲-۵) برابر نصف مقاومت برشی موردنیاز
کل در این مقطع خواهد بود.
2 1
|
44
۵
۰ ۱
ا
| |
|[ 1۱
شکل ۱۰پ ۲-۵: مقاطع بحرانی در محل سوراخها
4۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ۵ الزامات طراحی تیرهای لانه زنبوری
تبصره: درصورتی که مقاطع آ] شکل فوقانی و تحتانی دارای عمق متفاوتی باشند. مقاومت برشی
موردنیاز هر یک از مقاطع [ شکل باید متناسب با سختی آنها تعیین شود.
پ) مقاومت خمشی ثانوبه موردنیاز
در هر ایک از سوراخهاء مقاومت خمشی ثانویهٌ موردنیاز در مقاطع بحرانی 1 و 2 از طریق
(2 ۷ج ۳).
ت) مقاومت برشی افقی موردنیاز در جان (مقاومت برشی موردنیاز در مقطع 3-3)
در حدفاصل هر یک از سوراخهاء مقاومت برشی موردنیاز افقی در مقطع 3-3 از طریق تفاضل
مقاومت محوری موردنیاز دو سوراخ متوالی به دست میآید.
ث) مقاومت خمشی موردنیاز در جان (مقاومت خمشی موردنباز در مقطع 4-4)
مقاومت خمشی موردنیاز در جان, از طریق حاصلضرب مقاومت برشی افقی موردنیاز در مقطع 3-3
در فاصلهٌ عمودی مقاطع 3-35 و 4-4 تعیین میشود.
ج) مقاومت محوری موردنیاز در مقطع 3-3
مقاومت محوری موردنیاز در مقطع 3-3 باید برابر تفاضل نیروی برشی قائم مقاطع [ شکل در دو
تبصره ۱: چنانجچه سوراخهای متوالی بهصورت دایرهای شکل باشند. مقاومتهای موردنیاز باید
براساس بحرانیترین مقدار در فاصلهٌ بین مرکز سوراخ تا انتهای آن در حضور مقاومتهای موجود
تبصره ۲: چنانچه مقطع تیر لانهزنبوری از نوع مختلط با دال بتنی متکی بر تیر فولادی توأم با
برشگیرهای کافی باشد. مقاومت محوری موردنیاز (موضوع بند الف) در مقاطع بحرانی 1 و 2 باید از
طریق تبدیل لنگر خمشی تیر در آن مقاطع به یک زوج نیروی کششی و فشاری که باید در محل
محور خنتی الاستیک مقطع تبدیلیافتهُ فوقانی و محور خنتی الاستیک مقطع [ شکل تحتانی قرار
۵4۵۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ ۳-۳-۵ مقاومتهای موحود
الف) مقاومت محوری موجود
مقاومت کششی موجود هر یک از قطعات 1[ شکل به ترتیب باید براساس الزامات بخشهای
۳-۲-۰و ۴-۲-۱۰ تعیین شود.
ب) مقاومت برشی موجود
مقاومت برشی موجود هر یک از قطعات ] شکل باید براساس الزامات بخش ۶-۲-۱۰ برای تیرهای
لانهزنبوری با مقطع فولادی تنها و براساس الزامات بخش ۸-۲-۱۰ برای تیرهای لانهزنبوری با مقطع مختلط
مقاومت خمشی موجود در هر یک از قطعات آ[ شکل باید براساس الزامات بخش ۵-۲-۱۰ تعیین
ت) مقاومت برشی افقی موجود در جان (مقاومت برشی موجود در مقطع 3-3)
مقاومت برشی افقی موجود در جان باید مطابق الزامات بخش ۶-۲-۱۰ تعیین شود.
ث) مقاومت خمشی موجود در حان (مقاومت خمشی موحود در مقطع 4-4)
در این مقطع مقاومت خمشی موجود در جان باید براساس الزامات بخش ۵-۲-۱۰ تعیین شود. در
تعیین مقاومتهای موجود این بخش علاوه بر تأمین الزامات فصل ۲-۱۰ این مبحث. رعایت الزامات
تکمیلی راهنمای شماره 31 آییننامه ۸1562 * نیز ضروری است.
۰-پ ۴-۳-۵ اثر بار متمرکز
در صورت وجود بار متمرکز در محدودهٌ هر یک از سوراخهای موجود در جان, این سوراخ باید از
طریق ورق پوشانده شود. همجنین در محل بار متمرکز کلیهٌ کنترلهای مربوط به این بارء نظیر
خمش موضعی بال, تسلیم موضعی جان, چروکیدگی موضعی جان و کمانش جانبی جان مطابق
الزامات فصل ۲-۱۰ این مبحث الزامی است.
1 32210 ۲۳۵1113۳ 200 ۲2512113460 :31 0:۵6 مع:د16 ۸52 ۱
۵4۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حفاظلت در برابر آتش
۰ ۰ ۰ 7
حفاظت در برابر اآتش
۰-پ ۱-۶ کلیات
گیرد. درجهبندی مقاومت اعضای سازههای فولادی در برابر آتش برحسب نوع ساختار و نوع عضو
سازهای تابعی از مساحت. ارتفاع 9 تصرف با توجه به مقررات مبحث مذکور تعیین میگردد که در
محدوده 1[ تا 3 ساعت است.
برای تأمین مقاومت در برابر آتش مورد نیاز اعضای سازءای فولادی, علاوه بر روشهای ذکر شده در
این پیوست. روشهای ارزیابی ۰ طراحی مواد ۲ سیستمهای محافخلت کننده در مقابل حریق مطابق
۰-پ ۲-۶ جزئیات حفانلت ستونهای فولادی
در کلیهه روشهای حفاظتی, مواد پوششی محافظت کننده در برابر آتش نباید هیچگونه نقشی در
باربری ستون داشته باشد.
در روشهای حفاظتی در این بخش. درجهبندی مقاومت ستون در برابر آتنش براساس ضخامت بوشش
محافظت کننده در برابر آتش. جرم واحد طول ستون (6 ۸ و محیط در معرض گرمای ستون ((1) ارائه
میگردد که در آن مطابق شکل ۱۰پ ۱-۶ منظور از محیط در معرض گرما (1)» محیط داخلی
هه
-------- صفحهٔ بعد --------
علاوه بر موارد ذکر شده در این بخش, استفاده از سایر انواع روشهای حفاظتی تایید شده توسط
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و مدارک فنی پشتیبان آن یا مرجع قانونی صدور گواهینامه فنی
(مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی) مانند رنگهای پفکننده, تختههای مقاوم در برابر حریق و ...
2/0 + ول -<(/
ای » وه
ال < (/ (( + 200 <(/ ((/ + )2 <(/
شکل ۱۰پ ۱-۶: محیط در معرض گرمای ستونهای با مقاطع مختلف (1)
۰-پ۱-۲-۶ حفاظت با استفاده از گچ برگها
گچ برگهای ضد آتش و روش نصب و اجرا باید تایید شده توسط مرجع قانونی صدور گواهینامه فنی
(مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی) باشد. در صورت وجود گواهینامه فنی معتبرء مقاومت در برابر
آتش ستونهای فولادی که با استفاده از گچ برگهای ضدآتش محافظت میشوند به شرح زیر
میتواند تعیین گردد:
الف) برای 5 کل
75
۷
(۱۰پ۱-۶) کد |م6.[- 8
۵۶۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ پ۶ حفاظت در برابر آتش
که در آن:
درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت)
(آ- محیط در معرض گرمای ستون فولادی (میلیمتر)
- مجموع جرم واحد طول ستون و گچ برگ (برحسب کیلوگرم بر متر) مطابق رابطهٌ زیر:
(۰اسب۲-۶) 2ط0.0008+ ۱1۱-۱1
1 جرم واحد طول ستون (کیلوگرم بر متر)
ات
) برای 0.215 <ست:
ب) برای 5
در این حالت درجهبندی مقاومت در برابر آتش با فرض مقادیر زیر تعیین میشود:
ات
(۱۰-پ ۲-۶) 0 + 2-347 و 0.215 5
شکل ۱۰پ ۲-۶: حفاظت ستونهای فولادی با استفاده از گچ برگها
*-پ ۲-۲-۶ حفاظت با استفاده از مواد حفاظتی پایه معدنی پاششی
مواد حفاظتی پایه معدنی پاششی و روش اجرا باید تایید شده توسط مرجع قانونی صدور گواهینامه
فنی (مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی) باشد. در صورت وجود گواهینامه فنی معتبر مقاومت در
برابر آتش ستونهای فولادی که با استفاده از مواد حفاظتی باششی محافظت میشوند. به شرح زیر
۱ع۵
-------- صفحهٔ بعد --------
تعیین میشود:
(۱۰سپ۴-۶) ۱ ,0096+( شت 8
۸ < درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت)
0 - ضخامت لایهٌ حفاظتی پاشیده شده (میلیمتر)
([< محیط در معرض گرمای ستون (میلیمتر)
1 - جرم واحد طول ستون (کیلوگرم بر متر)
رن و ون) - ثابتهای وابسته به نوع پوششی حفاظتی است. این ضرایب از طریق آزمونهای استاندارد
مطابق مراجع علمی معثبر و بر حسب نوع پوشش توسط مرجع صدور گواهینامه فنی تعیین
میشود. در صورت عدم امکان آزمایش در مراحل اولیهٌ طراحی میتوان از مقادیر زیر به
در نهایت باید از طریق؛ گواهینامه فنی تأیید گردد.
* اگر مواد حفاظتی پاششی از نوع سیمانی سبک با جرم مخصوص 200 تا 240 کیلوگرم بر متر
مکعب باشند., 2.<1.15 و 0.52<ر) در نظر گرفته شود.
* اگر مواد حفاظتی پاششی از نوع معدنی سبک با جرم مخصوص 200 تا 240 کیلوگرم بر متر
مکعب باشند, 1.05 و 20.7 در نظر گرفته شود.
* اگر مواد حفاظتی پاششی از نوع معدنی, پرلیت یا ورمیکولیت با جرم مخصوص 300 تا 800
کیلوگرم بر مترمکعب باشند. 2<0.5ن) و زن) مطابق رابطهٌ ۱۰-پ۵-۶ تعیین میشود.
اگر مواد حفاظتی پاششی از نوع سیمانی یا گجی با جرم مخصوص 300 تا 500 کیلوگرم بر
نترامکعب باشنده 2۳1.2 و 01 مطابق رابطه: *۱ ۵-۶ تعیین میشود.
۰ ۱-پ۵-۶) 30 ۹
1
7 > جرم مخصوص مصالح (کیلوگرم بر متر مکعب)
۶۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حفاظطلت در برابر آتش
شکل۱۰-پ۳-۶: حفاظت ستونهای فولادی با استفاده از مواد حفاظتی پاششی
۰-پ ۳-۲-۶ حفاظت با استفاده از بتن
مقاومت در برابر آتش ستونهای فولادی که با بتن محافظت شههاند. از روابط زیر به دست میآید:
(۱۰ سپ ۶-۶) ( 0.03 +۱) و۸ -< ۸
.0 5 16
(۱۰سب۷-۶) شش 1+31000 ۱
۱ (2 +آ) للیعمم 2
در روابط فوق:
07
/ ۰
6 <- 2 4 + 0.001 7
1 ۳
[٩ درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت)
م#- درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت) برای بتن بدون رطوبت
01 میزان رطوبت بتن (درصد از حجم) مطابق جدول ۱۰-پ۱-۶
1- جرم واحد طول ستون (کیلوگرم بر متر)
(- محیط در معرض گرمای ستون (میلیمتر)
(أ- ضخامت لایهٌ بتن حفاظتی (میلیمتر). مطابق شکل ۱۰پ ۴-۶ هنگامیکه ضخامت پوشش بتنی
در تمام نواحی ثابت نباشد. از میانگین مقادیر ,و دا استفاده شود.
ما ضریب انتشار حرارت بتن در دمای محیط )٩۷/۸-12( مطابق جدول ۱۰پ ۱-۶
چگالی بتن (کیلوگرم بر متر مکعب) مطابق جدول ۱۰-پ۱-۶
گرمای ویزهٌ بتن در دمای محیط مطابق جدول ۱۰پ ۱-۶
[- انداز وجه داخلی لایه محافظ بتنی (میلیمتر). مطابق شکل ۱۰-پ۴-۶. هنگامی که ابعاد وجوه
۵.
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
داخلی پوشش بتنی برابر نباشد. با برابر میانگین دو مقدار :.آ و ۵[ در نظر گرفته شود.
1 ظرفیت حرارتی ستون در دمای محیط (127/10.
2) مطابق رابطهٌ زیر:
(۱۰-ب۸-۶) - ۲1
هنگامیکه مطابق شکل ۱۰-پ۴-۶-پ فضای بین لبههای بال و جان ستون با بتن پر شده باشد و
ستون کاملاً در بتن محصور شده باشد. ظرفیت حرارتی ستون باید مطابق رابطه زیر افزایش داده شود:
(۱۰سپ۹-۶) 0۴ و۸ م۲ ) وعوم + 11-0461
۶ عرض بال ستون (میلیمتر)
0 ارتفاع ستون (میلیمتر)
۸- سطح مقطع ستون (میلیمتر مربع)
۱
(ب) (ب) (الف)
ستون با مقطع [ شکل ستون با مقطع جعبهای ستون با پوشش
مدفون دربتن مدفون دربتن بتنی پیشساخته
شکل ۱۰پ ۴-۶: حفاظطت ستونهای فولادی با استفاده از بتن
جدول ۱۰-پ۱-۶: مشخصات بتن
0.61 ۷7/۹ 1.64 ۷۷/۹
۶۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حفاظطلت در برابر آتش
۰-پ۴-۲-۶ حفاظت مقاطع توخالی پرشده با بتن
مقاومت در برابر اتش ستونهای فولادی با مقاطع توخالی برشده با بتن غیرمسلح. از رابطهٌ زیر تعیین
میشود:
9 (20+:
1)
(۱۰ی۱۰-۶) ۵۱ ۱ نمممششجوجوون
[ (1000- )60
- درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت)
ضریبی است که مقدار آن به شرح زیر تعیین میشود:
* برای ستونهای با مقطع توخالی دایرهایشکل پرشده با بتن با سنگدانه سیلیکاتی - 0.07
* برای ستونهای با مقطع توخالی دایرهایشکل پرشده با بتن با سنگدانه کربناتی - 0.08
* برای ستونهای با مقاطع توخالی قوطیشکل پرشده با بتن با سنگدانه سیلیکاتی - 0.06
* برای ستونهای با مقاطع توخالی قوطیشکل پرشده با بتن با سنگدانه کربناتی < 0.07
تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن (مگاپاسکال)
(آ- به شرح زیر تعیین میشود:
* قطر خارجی برای ستونهای با مقطع دایرهایشکل (میلیمتر)
* بعد خارجی برای ستونهای با مقطع مربع (میلیمتر)
* کوچکترین بعد خارجی برای ستونهای با مقطع مستطیل (میلیمتر)
-۲- نیروی فشاری ناشی از بارهای مرده و زنده بدون ضریب (کیلو نیوتن)
بل طول موْثر ستون (میلیمتر)
استفاده از رابطهٌ ۱۰-پ۱۰-۶ در صورتی مجاز است که تمامی محدودیتهای زیر برآورده شوند:
۱ مدتزمان مقاومت در برابر آتش حداکثر برابر 2 ساعت باشد.
۲ تنش فشاری مشخصه بتن حداقل برابر ۸/1۳2 20 و حداکتر برابر ۸/1۳2 40 باشد.
۳ ارتفاع موثر ستون حداقل 2 متر و حداکثر 4 متر باشد.
۴ بعد خارجی مقطع (10) برای تمامی مقاطع حداقل برابر 140 میلیمتر باشد. همچنین بعد
مقاطع قوطیشکل (مربع یا مستطیل) حداکتر برابر 305 میلیمتر و بعد مقاطع دایرهایشکل
۵۶۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۵) نیروی محوری فشاری (:)) از مقاومت موجود هستهٌ بتنی بیشتر نباشد.
۰-پ ۵-۲-۶ حفاظت با استفاده از بلوکهای بنابی
مقاومت در برابر آتش ستونهای فولادی محافظتشده با بلوکهای بنایی از رابطهٌ زیر به دست میآید:
0.5 1.6 07
۸ 16 ای
(۱۰سب۱۱-۶) سس |392+] ۱« 9 اح 8-122
: (م7 +0.250) 1 با 02 10
ج[- درجهبندی مقاومت در برابر آتش (ساعت)
4 جرم واحد طول ستون (کیلوگرم بر متر)
([< محیط در معرض گرمای ستون (میلیمتر) مطابق شکل ۱۰پ ۵-۶
کل ضریب انتشار حرارت واحد بنایی بتنی یا سفالی مطابق جدول ۱۰پ ۲-۶
مش سطح مقطع ستون فولادی (میلیمتر مربع)
ول چگالی واحد بنایی بتنی یا سفالی (کیلوگرم بر متر مکعب)
[- ضخامت معادل واحد بنایی بتنی یا سفالی (میلیمتر) که از رابطهٌ زیر تعیّین میشود:
۷۳
(۱۰سب۱۲-۶) یآ
2 1
ول حجم خالص واحد بنایی (میلیمتر مکعب)
[- طول مشخصهٌ واحد بنایی (میلیمتر)
1 ارتفاع مشخصهٌ واحد بنایی (میلیمتر)
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
پ ۶ حفاظطت در برابر آ تس
(20 + 2۷ 2 0
ال
۹8۱۳1۱
۳
ستون با مقطع جعبهای
شکل ۱۰پ
ج
واحد بنایی
واحد بنایی
سفالی
۵ 2 0
0
زه
۱ 5 0
دایرهای سس
-۵: حفاظلت ستونهای فو
دول ۱۰پ ۲-۶: ضربب انتشا
چگالی واحد بنایی
(8/11)
1280
130
14140
15120
1600
ر ۱۳
1160
1۹۹40
1920
2000
2080
2100
22410
23120
24100
1920
200
۵۶۷
(ریم)-)2+(0-2)0+0
لادی با استفاده از بلوکهای بنایی
ر حرارت واحدهای بنای
-------- صفحهٔ بعد --------
۰-پ ۲-۶ جزئیات حفانلت تیرهای فولادی
روشهای حفاظتی مورد استفاده برای تیرهای فولادی باید تائید شده توسط مبحث سوم مقررات ملی
ساختمان و مدارک فنی پشتیبان آن یا از طریق آزمون و ارزیابی دارای تائید از مرجع صدور گواهینامه
فنی (مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی) باشند.
در این بخش ضخامت پوشش حفاظتی برای تیرهای فولادی در معرض آتش براساس جرم واحد طول
(۸) و محیط در معرض گرمای تیر (10) ارائه میشود. منظور از محیط در معرض گرما (10 محیط
داخلی بوشش مقاوم در برأبر آتش تیرهای فولادی بودذه ۲ مطابق شکل ۰ ۱-بپ۶-۶ تعیین میشود.
۳
۱ ال با را
۷ + 20 5 0 2 - 20 + ۲ط3 0-۶
شکل ۱۰پ ۶-۶: محیط در معرض گرمای تبرها با مقاطع مختلف (1)
روش آرائهشده در این بخش. برای تیرهای فولادی محافظلتشده با مواد حفاظتی پایه معدنی پاششی
قابلاستفاده است. ضخامت پوشش برای تیرهای با مقاطع مختلف به تنهایی یا در مجموعه با سیستم
کف. براساس نمونههای آزمایشی تأییدشده همان محصول تعیین میشود".
ضخامت لایهٌ حفاظتی از رابطهٌ ۱۰پ -۱۳-۶ به دست میآید:
1
6 +
(۱۰پ۱۳-۶) 8 سل |-< روط
6 + کی
2
- مجموعهای از نتایج آزمایشگاهی بر روی نمونههایی با پیکربندیهای مختلف در مراجع تأیید روشهای
۵۶۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حفاظلت در برابر آتش
(ا- ضخامت لایهٌ حفاظتی پاشیدهشده (میلیمتر)
1 جرم واحد طول تیر (کیلوگرم بر متر)
(آ- محیط در معرض گرمای تیر (میلیمتر)
در رابطه ۱۰-پ-۰۱۳-۶ زیرنویس ۱ مربوط به مشخصات نمونهٌ آزمایشی تأییدشده مشابه و زیرنویس
۲ مربوط به مشخصات تیر موردنظر است.
استفاده از رابطهٌ مذکورء در صورت برآورده شدن محدودیتهای زیر مجاز است:
تست یر موردنظر حداقل 0.022 باشد.
۲) ضخامت لایه حفاظتی (102) محاسبهشده. کمتر از 9.5 میلیمتر نباشد.
۳) برای تیرهای مهارشده» مقطع تیر شرایط فشردگی را دار باشد.
۰-پ ۴-۶ جزئیات حفانلت خرپاهای فولادی
ضخامت پوشش محافظ اعضای خرپاهای فولادی میتواند مطابق بخش ۱۰-پ۱-۲-۶ به دست آید.
مقدار نسبت ر اعضای خرپا به شرح زیر تعیین میشود:
۰ ۰ ۰ 7 ۰۰ این
9 برای اعضای خرپا که از تمام وجوه در معرض آتش قرار دارند.ء نسبت مشابه ستونها تعیین
می گردد.
ان
۰-پ ۵-۶ روابط محاسباتی باربری اعضای فولادی در معرض آتش و افزایش دما
این بخش به مشخصات مصالح در دماهای بالا و روشهای محاسباتی جهت تعیین مقاومت اعضای
فولادی در معرض آتش میپردازد.
۷۰پ ۱-۵-۶ ترکیبات بارگذاری مورد استفاده
مقاومت اعضای سازه که در معرض آتش و افزایش دما قرار گرفتهاند. تحت ترکیبات با رگذاری مندرج
۵۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۷۰پ ۲-۵-۶ مشخصات مصالح در دماهای بالا
۰-پ ۱-۲-۵-۶ انبساط حرارتی
مقدار ضریب انبساط حرارتی در دماهای بالا به شرح زیر تعیین میشود:
۱) فولاد ساختمانی و میلگردها: ضریب انبساط حرارتی در دماهای بالاتر از 66 درجه سلسیوس
برابر 1075/۹۳ 1.4 در نظر گرفته شود.
۲) بتن معمولی: ضریب انبساط حرارتی در دماهای بالاتر از 66 درجه سلسیوس برابر
۳ 1.810 در نظر گرفته شود.
۳) بتن سبک: ضریب انبساط حرارتی در دماهای بالاتر از 66 درجه سلسیوس برابر
۳ در نظر گرفته شود.
۰-پ۲-۲-۵-۶ مشخصات مکانیکی مصالح در دماهای بالا
مقاومت و سختی مصالح با افزایش دما کاهش مییابد که این تغییرات باید در تحلیل اعضای سازء به
شرح زیر در نظر گرفته شود:
۱ برای اعضای فولادی مقادیر (7:)7 (0)7 (7)م7 (۳۶,)1 و (۳.)71 در دماهای بالا بهصورت
نسبتی از مقادیر آنها در دمای محیط (20*0) در جدول ۱۰پ۳-۶ ارائه شده است. م۳
(7) حد خطی فولاد در دماهای بالا بوده که براساس نسبتی از تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد
(,۳) بیان شده است.
۲) برای مصالح بتنی مقادیر (1) مگ (7) م۳ و (7) رمه در دماهای بالا بهصورت نسبتی از مقادیر
آنها در دمای محیط (20*0) در جدول ۱۰پ ۴-۶ ارائه شده است. برای بتن سبک مقدار
(1) 2 باید با توجه به نتایج آزمایشگاهی تعیین شود.
۳) برای بیچهای مقادیر (1) ,۳ و (آ) بر در دماهای بالا بهصورت نسبی از مقادیر آنها در
دمای محیط (20*0) در جدول ۱۰-پ۵-۶ ارائه شده است.
8۷۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ایی ۶ حفاظلت در بر
دمای فولاد
(۳*)
1۵
+ از مشخصات دمای
دمای بتن
00
ابر آتش
حدول ۱۰پ ۲۳-۶: مشخصات فولاد در دماهای بالا
- 0
۳0)7(/5 < 10 71(/5)ر۴ * با و/(1)رظ را
متعارف محبط استفاده شود.
حدول ۱۰پ ۴-۶: مشخصات بتن در دماهای بالا
ی
/ (7) 5
ی
سک ی لعف
تلف
سک ینعی
کل نی
ع لت
تیلست
قلعت
۷۱
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۱۰ -ب ۵-۶: مشخصات پیچهای پرمقاومت در دماهای بالا
ی
کی
,۱3333333333
۰-پ ۳-۵-۶ روش تفصیلی تحلیل و طراحی سازه در برابر آتش (تحلیل حرارتی -مکانیکی)
در این روش عملکره کل اعضای سازه در معرض آتش مورد تحلیل قرار میگیرد. تحلیل سازه شامل
پاسخ حرارتی و مکانیکی اعضای سازه است. پاسخ حرارتی سازه بیانگر تغییرات دمایی اعضای سازه
تحت اثر سناریوی آتشسوزی موردنظر است. پاسخ مکانیکی سازه. بیانگر تغییرات نیروها و
تغییرشکلهای ایجادشده در اعضا ناشی از باسخ حرارتی و بارهای موجود است.
اثرات ناشی از کاهش مقاومت و سختی در آثر افزایش دما انبساط حرارتی, رفتار غیرخطی و بازتوزیع
نیروهاء تغییرشکلهای بزرگ و تغییرات تابع زمان نظیر خزش و تغییر مشخصات مصالح با افزایش دما
باید در تحلیل سازه و پاسخ مکانیکی اعضاء دیده شود.
نتایج تحلیل باید امکان آرزیابی تمامی حالتهای حدی ممکن از قبیل تغییرشکلهای بزرگ.
گسیختگی اتصالات و کمانشهای کلی و موضعی را فراهم نماید.
۵۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حناظلت در برابر آتش
۰-پ ۴-۵-۶ روش سادهشدهٌ تحلیل و طراحی سازه در برابر آنتش
* روشهای آرائهشده در این بخش, برای آرزیابی عملکرد یک عضو سازءای منفرد در معرض
آتش بهکار میرود.
* شرایط مرزی (شامل شرایط تکیهگاهی و نیروهای ایجادشده در عضو) در دماهای بالا همانند
شرایط عادی و بدون تغییر فرض گردد.
8 پاسخ حرارتی اعضای فولادی و مختلط را میتوان با استفاده از معادله انتقال حرارت یکبعدی
تعیین کرد. برای اعضای خمشی. دمای فولاد باید به بال پایینی اعمال گردد.
حرارت باید به شرح زیر تعیین گردد:
الف) مقاومت کششی اسمی
مقاومت کششی اسمی عضو در دماهای بالا باید براساس الزامات بخش ۳-۲-۱۰ و با فرض مصالح با
مشخصات ارائهشده در بخش ۱۰-پ ۲-۵-۶ تعیین شود. فرض میشود که دما در تمام سطح عضو
بهصورت یکنواخت به میزان حداکتر رسیده است.
ب) مقاومت فشاری اسمی
مقاومت فشاری اسمی عضو در دماهای بالا باید براساس الزامات بخش ۴-۲-۱۰ و با فرض مصالح با
مشخصات آارائهشده در بخش ۱۰۰ -پ ۲-۵-۶ و رابطهٌ زیر تعیین شود:
تنش فشاری ناشی از کمانش خمشی در دماهای بالا از رابطهٌ زیر به دست میآید:
۴, )7(
(۱۰پ۱۴-۶) (3),طا ۰
۳ )7( ۲ 2
(1) و۳ < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد در دمای موردنظر
اههد
-------- صفحهٔ بعد --------
(1) م۳۰ - تنش کمانشی الاستیک با استفاده از رابطهٌ ۴-۴-۲-۱۰ و با فرض استفاده از (۳)1 در
دمای موردنظر
برای تیرهای فولادی دما را در تمام عمق مقطع میتوان تابت و برابر با دمای محاسبهشده برای بال
جانبی- پیچشی, در دماهای بالا براساس الزامات بخش ۵-۲-۱۰ و با فرض مصالح با مشخصات
ارائهشده در بخش ۱۰۰ -پ ۲-۵-۶ به شرح زیر تعیین میگردد:
۱ برای (17) > ننآ:
9
۴ نآ
(.اپغعد0 (1)رلا>۱ اسش-۱ || (7)بلا-(1) ولد +(1)بلا ۵۶ -(1) ۷۶
(71) را
۲( برای (1)جآ 2 ۳آ:
(۱۰پ۱۶-۶) (7) م31 > پرگ(7) ۳ < (7) ب1
که در آن:
*) ع[ (7*438)7 00
شید ش - (1) ۳
(۱۰سپ ۱۷-۶) ۵ میرگ اه
15
1 * م[ [ | (7)
(۱۰-پ ۱۸-۶) واه سل وش لکش ردو 1- (1.,)1
(1)ظ 0 رک رگ (1) ۲
(۱۰پ۱۹-۶) 7(5) ۳ <(7) ,۸1
(۱۰پ۲۰-۶) ( 0.
31 - مکل) روط -(7) ۳۲
(۱۰پ۲۱-۶) 2 (7)
۳ - (1)م 21
۵۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ای ۶ حفاظلت در برابر آتش
1
(۱۰سپ۲۲-۶) 3 کت +06 < ی
250
1 دمای فولاد به علت قرار گرفتن در معرض آتش (درجه سلسیوس)
در تیرهای مختلط فولادی, دما از بال پایین تا وسط ارتفاع جان مقطع بهصورت ثابت در نظر گرفته
شده و از آنجا تا بال فوقانی بهصورت خطی و به میزان حداکثر 25 درصد کاهش یابد. مقاومت خمشی
اسمی اعضای مختلط در دماهای بالا با استفاده از روابط بخش ۸-۲-۱۰ و با فرض مصالح با مشخصات
ارائهشده در بحخش ۰ ۱-پ ۲-۵-۶ تعیین میگردد. همحنین مقاومت حمشی اسمی تیرهای مختلط
فولادی در دماهای بالا را میتوان از رابطهٌ زیر نیز به دست آورد. [ دمای بال پایینی عضو است.
(۱۰سپ۲۳-۶) 7(22)- (7) ۸1۰
جدول ۱۰پ ۶-۶: ضربب حفظ مقاومت برای مقاطع مختلط - (1)1
۳۹ 51
۱3333333,
۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مشخصات آرائهشده در بخش ۱۰۰ پ ۲-۵-۶ تعیین شود. فرض میشود که دما در کل مقطع
بهصورت ثابت باشد.
ج) مقاومت اسمی عضو برای ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی
مقاومت اسمی اعضا برای ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی حول یک یا دو محورء با یا بدون
لنگر پیجشی باید براساس الزامات بخش ۷-۲-۱۰ و با مقاومت محوری و خمشی ارائهشده در
بندهای (الف) تا (ت) این بخش تعیین شود. مقاومت پیجشی اسمی عضو باید براساس الزامات بخش
۷-۲-۰ و با فرض مصالح با مشخصات آرائهشده در بخش ۱۰-پ ۲-۵-۶ تعیین شود. دما در کل
مقطع بهصورت ثابت در نظر گرفته میشود.
۶
۱ 3 را
وزارت راه و شهرسازی
مبحث دهم مقررات ملی ساختمان
طرح و اجرای ساختمانهای فولادی
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
ویرایش پنجم (۱۴۰۱)
-------- صفحهٔ بعد --------
هنن نان من منم نی نی نی یی م میم میم نمممی
۰ ۰
: سرششاسه ۰ معاونت مسکن و ساخنمان وزارت راه و شهرماری -دفتر مفرزات ملی و کل ساخنمان :
: 4 ,۱39۷ ,۱۲۵۵ :
: عموان و نام پد ید اور : طرح و اجرای ساحتمان های فولادی/نهبه کسده دفتر مفرزات ملی و کل ساخنمان ور رت راه و شهرماری :
و وضعبت ویراست لویراست ۵) 0
۳ مضحصات نشر مرکر تحفبفات راه. مسکن و شهرماری. ۱۹۰۱ ۳
ه: منضاحصات طاهری ۰ من. 9۷۶ ص.. مصور. جدول :
فروست : مفررات ملی ساختمان ایرآن.
مبحث دهم :
۳ مرکر تحفبفات راه. مسکن و شهرماری. شماره نشر. ک۷۵۸۰ اس
: شانک ۰ ۹ :
۳ عنوان ۰ مبحث دهم مفررات ملی ساخنمان. طرع و اجرای ساحنمان های فولادی ۳
موضوع : صییفت ساختمان - فوانی و مقررات - ایران :
ه موضوع ۱1/۵ -- ۱۵۵۱۹۱21100 300 ها - ۱۵۵۶۲۲۷ ۹1۳۵۱۱۵۳ ما 0
۳ موضوع ساحتمان ساری - ایران - ساره های فولادی - اسناند اردها 0
موضوع 51۵80۵۲05 51۳01/65۰ 51661 - 1۵0 - ۳۵۹۱۳۵۵1۵
۳ شاسه افرود۰ ۰ وزارت راه و شهرماری مفاونت مسکن و ساختمان :
شناسه افرود۰ ۰ ۳0۹1۳۵61۱۵ 2۳0 ۲۷۵۵۶۱۳۵ 1۵۲ تام 06 ,00۷۵۱۵0۳۵۳۲ هط ال] 3۵ ۵۵م۴ ۵۶ ۱۷۸۳۱۶۱۲ ۷
شناسه افرود۰ وف مفرزات ملی و کنیل ساخنمان ه
۰ ۰
۰ ۰
ردهنندی کنگره مها اهر :
ه رده دی دیوی : ۳۳۳۵ :
و شماره کتانشنامی ملی ۸۸۹۳۶۱۲ ۳
اطلاعات رکوز: کنانشنامی . فببا ۳
اهر را ار ار را را را را را را را ار ار ار ابا را انا
یس 5 ی
۰ ..
ور ارت راو و مرا ری
نام کتاب: مبحثن دهم مقررات ملی ساختمان طرح و اجرای ساختمان های فولادی
تهیه کننده: دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
نوبت چاپ: اول ۰۱۴۰۱ ویرایش بنجم
قطع: وزیری
لیتوگرافی. چاپ و صحافی: اداره انتشارات و جاب مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی
شایک: ۹۷۸-۶۰۰-۱۱۳-۴۱۴-۲ 978-600-113414-2 :157
کلیه حقوق جاب و انتشار این انر برای وزارت راه و شهرسازی محفوظ است
نشانی ناشر: تهران» بزرگراه شیح فصل ا... نوری» روبروی فار ۲ شهرک فرهنگیان» خیابان نازگل, خیابان شهید علی مروی» خیابان
حکمب صندوق بسمی: ۵-۹ ۱۳۱۴ تلفن: ۸۸۲۵۵۹۴۲-۶ دور نگار: ۴۲
بست الکترونیکی: ۲[ ۳1۱۳۵.30 0۵/20 فروش الکرونیکی: 00.011.30.17 //:110
بِ
-------- صفحهٔ بعد --------
به نام خدا
پیشگفتار
وزارت راه و شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین
مقررات ملی ساختمان را بر عهده دارد. مقررات ملی ساختمان کشور بی شک یکی از کاملترین و
موثرترین مفررات بومی موجود و لازم الاجرا در میان کشورهای منطقه میباشد که حاصل تلاش
اسانید. صاحبنظران و حرفهمندان صنعت ساختمان طی سالهای متمادی در کشورمان است. در
سالهای اخیر مقررات ملی ساختمان گامهای موْری در ارتقای کیفیت ساخت و ساز و مقاومت بناها و
ساماندهی و استانداردسازی مصالحء روشهای طراحی و ساخت و کاهش هزینههای مصرف انرژی,
محیط زیست. ایمنی, بهداشت«و. آسایش و رفاه استفادهکنندگان داشته است. در این راستا پایش
مستمر بازخوردهای مقررات ملی ساختمان در زمینههای گوناگون» پس از انتشار آن» و برنامهریزی
جهت بازنگری و رفع نقایص موجود و ارتقای مداوم محتوای آن از اهداف اصلی وزارت راه و شهرسازی
است.مقایسه کیفیت ساختمانها: خصوصاً از لحاظ سازهای: در سنانهای اخیر با قبل از تدوین مقررات
ملّی ساختمان موید تأثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمانها است. در هر حال باید به کلیه
دستاندرکاران صنعت ساختمان متذکر شوم در کنار رعایت مقررات و آییننامهها پایبندی به اصول
اخلاق حرفهای و وجدان کاری مهمترین ضامن در پیشبرد اهداف و اصول فنی و حرفهای در این صنعت
میباشد.
از کلیه اساتید. صاحبنظرانء حرفهمندان و تدوینکنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و بازنگریهای
متعدد در مباحث مقررات ملّی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارتخانه از هیچ
کوششی دریغ ننمودهاند سپاسگزارم. و از تمامی نخبگان و جوانان متخصص دعوت میشود ما را در
پیشبرد اهداف عالیه قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان یاری نمایند. همچنین برای تمامی
دستاندرکاران صنعت ساختمان اعم از مراجع صدور پروانه» کنترل ساختمان و کلیه اشخاصی که در
اجرای مقررات و رعایت اصول اخلاق حرفهای تلاش می نمایند توفیق و سربلندی آرزو مینمایم.
در خاتمه از تلاشها و زحمات اعضاء شورای تدوین» کمیتههای تخصصی, دبیرخانه مقررات ملّی
ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلّد همکاری نمودهاند سپاسگزاری مینمایم.
وزیر راه و شهرسازی
3
-------- صفحهٔ بعد --------
(1) ری این تاریخ : ۱۴۰۱/۰۲/۲۸
۰ ۰ ۰
ریک را
9/ رس راو وصمرماری
وزم شماره : ۲۷۷۳۳/۱۰۰/۰۲
اد ان
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر وحیدی
وزبر محترم کشور
با سلام و احترام
در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدینوسیله
ویرایش پنجم مبحث دهم دقرّرات ملی ساختمان«طرح و اجرای ساختمان های فولادی»
که مراحل تهیه, تدوین و تصویب را در این وزارت گذرانده است. بشرح پیوست ابلاغ
می گردد. زمان انقضای ویراش سال ۱۳۹۲ این مبحث یکسال بعد از تاریخ این ابلاغ خواهد
بود و بدیهی است تا آن زمان استفاده از هر گدام از این دی ویرایش مجاز است.
پر ۸
ی و رستم فاسمی
4 /
کر متس
را یا /
ای ۹ ۷
(
رونوشت: سب
- جناب آفای محمودزاده» معاون محترم مسکن و ساختمان جهت آگاهی و اقدام لازم
- جناب آقای حیدری» سرپرست محترم مرکز تحقیقات راء » مسکن و شهرسازی جهت آگاهی و اقدام لازم
جناب آقای نیکزاد رئبس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جهت آگاهی و اقدام لازم
- سازمان نظام مهندسی ساخشمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم
۰ سازمان نظام کاردانی ساختمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم
میدان آرزاندین .پلوار آفریقا ۴۴۹
اراقی اس ابساه
ساحتمان شهیددادمان
کدپستی : ۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱
صندوق پستی :۱۵۸۷۵-۴۵۶۸۰
بیع 1
-------- صفحهٔ بعد --------
هیات تدوین کنندگان مبحث دهم مقررات ملی ساختمان - وبرایش پنجم (۱۴۰۱)
(براساس حروف الفبا)
الف-۱) شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره هفتم از ۱۳۹۸ تا ابلاغ این ویرایش
دکتر فرهاد آزرمی عضو 9 مهندس فررانه صادق مالواجرد عضو
* مهندس یعقوب آصفی عضو 9 مهندس امیر فرجامی عضو
مهندس مصطفی احمدوند عضو ۹ دکتر غلامرضا کاظمیان شیروان عضو
دکتر اباذر اصغری عضو دکتر محمود گلابچی عضو
دکتر شهربار افندیزاده عضو ٩ مهندس حامد مانیفر عضو و دبیر
دکتر بهروز بهنام عضو دکتر محمود محمودزاده رییس
9 زندهباد مهندس اکبر ترکان عضو دکتر سید مجید مفیدی شمیرانی عضو
۹ دکتر بهرنگ سجادی عصو * دکتر سید رسول میرقادری عغصو
۹ دکتر محمد شکرچیزاده عضو ٩ مهندس سید حمید میرمیران عضو
دکتر غلامرضا شبران عضو
الف-۲) شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره ششم از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸
دکتر محمدنقی احمدی رییس * مهندس علی اصغر طاهری بهبهانی عضو
9 مهندس محمدرضا انصاری عضو 9 مهندس شابور طاحونی عضو
دکتر حمید باقری عضو 9 مهندس بهروز غلمداری میلانی عضو
* دکتر سعید بختیاری عصو زندهیاد مهندس مسعود غازی سلحشور . عضو
9 دکتر حمید بدیعی عصو ۹ مهندس یونس قلیزاده طیار عصو
دکتر ناصر بنیادی عضو دکتر بهروز گتمیری عضو
* مهندس محسن بهرامغفاری عضو دکتر محمودرضا ماهری عضو
دکتر محسن تهرانیزاده عضو دکتر بهروز محمدکاری عضو
9 مهندس محمدابراهیم دادسرشت عضو 9 زندهیاد مهندس حشمت اللْه منصف عضو
رندهباد دکتر علیاکبر رمضانیانیور عضو * مهندس نادر نجیمی عضو
* دکتر محمد شکرچیزاده عصو 8 مهندس سیدرضا هاشمی عصو
* معاون مسکن و ساختمان عضو
-------- صفحهٔ بعد --------
ب) اعضای کمیته تخصصی
* دکتر علیاکبر فا کوچک عضو تنظیم و تدوین متن نهابی:
* دکتر مجتبی ازهری عضو ه دکتر اباذر اصغری
* دکتر اباذر اصغری عضو ٩ دکتر سید رسول میرقادری
* مهندس امیر پیمان زندی عضو
* مهندس شایور طاحونی عضو
* دکتر شروین ملکی عضو
دکتر بهنام مهریرور دبیر
* دکتر سید رسول میرقادری رئیس
پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره هفتم
* مهندس حامد مانی فر مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان و دبیر شورای تدوین
* مهندس امیرعباس محمودی رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم مقررات ملّی ساختمان مربوط به "طرح و اجرای ساختمانهای فولادی" است و هدف
آن ارآئهحداقل ضوابط و مقرراتی است: که با رعایت آنها شرایط ایمنی, قابلیت بهرهبرداری و پایایی
سازههای موضوع این مبحث فراهم میشود.
با توجه به تجارب و تحقیقات روزافزون و نیز پیشرفتهای به وجود آمده در همه علوم و فنون
مهندسی, امروزه تغییرات پیوستهای در تمام شاخههای مهندسی در حال رخداد است. روشهای
طراحی و اجرای ساختمانهای: فولادی نیز از این تغییرات بیبهره نبوده و بازنگری ویرایش قبلی
این مبحث اجتنابناپذیر است. ویرایش حاضرء وبرایش پنجم این مبحث بوده و هدف از آن. بهروز
کردن ضوابط و مقررات براساس آخرین ویرایش آییننامههای معتبر دنیاء آسانسازی استفاده و رفع
برخی ابهامات و کمبودهای ویرایش قبلی بوده است. همچنین علائم و اختصارات بهکاررفته در این
مبحث به نحوی انتخاب شده است که هماهنگ با علائم و اختصارات متحدالشکل مورد تائید
سازمان بینالمللی استاندارد (180) بوده و واژهها و عناوین نیز هماهنگ با سایر مباحث مقررات
ملّی ساختمان و سایر آئیننامههای ملّی در این زمینه باشد.
الزامات و مقررات این مبحث شامل تعاریف. چهار فصل اصلی به شرح زیر و شش پیوست است:
۱-الزامات عمومی (فصل ۱-۱۰)
۲- الزامات طراحی (فصل ۲-۱۰)
۳- الزامات طراحی لرزهای (فصل ۲-۱۰)
۴- الزامات ساخت. نصب و کنترل (فصل ۴-۱۰)
تغییرات این ویرایش نسبت به ویرایش قبلی چشمگیر بوده و مهمترین آنها به شرح زیر است:
- را الزامات حالتهای حدی مقاومت به دو روش ضرایب بار و مقاومت (1.310) و مقاومت
مجاز ((۸51). لازم به توضیح است که چون در هر دو روش مورداشاره. برای محاسبهه
مقاومتهای اسمی از یک رابطه استفاده شده و تفاوت دو روش فقط به نحوهٌ اعمال ضرایب
اطمینان در طراحی مربوط میشود. درنتیجه حجم مطالب مبحث تغییر قابلتوجهی
نداشته»؛ ضمن اینکه همانند برخی آییننامههای معتبر, امکان طراحی براساس روش
-------- صفحهٔ بعد --------
- اضافه شدن استانداردهای مورد تائید تحت عتوان پیوست یک؛
- اضافه شدن الزامات حفاظت در پرآبر آتش تخت عنوان پیوست شش؛
> تکمیل و بهروز شدن آلزامات طراحی آعضا برای حالتهای حدی مقاومت؛
- اضافه شدن الزامات طراحی اعضای با اجزای لاغر برای کاربردهای غیر لرزهای؛
- اضافه شدن الزامات طراحی تیرهای لانهزنبوری با سوراخهای ششضلعی برای کاربردهای
- تکمیل و بهروز شدن الزامات طراحی اعضای با مقطع مختلط برای دو نوع عملکرد مختلط
کامل و ناقص؛
- تکمیل الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری بهویژه کنترل ارتعاش (لرزش)؛
- تکمیل و بهروز شدن الزامات طراحی لرزهای؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای قابهای خمشی خرپایی ویزه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای سیستم کتسولی فولادی ویزه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای مهاربندهای کمانشتاب؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای دیوارهای برشی فولادی ویزه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای قابهای خمشی مختلط ویزه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده واگرای مختلط؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای دیوارهای برشی مختلط ویزه؛
- تکمیل و بهروز شدن الزامات اتصالات گیردار پیش تأییدشده؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای اتصال پیجی با جفت سپری؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای اتصال تیر با مقطع کاهشیافته و دیافراگم عبوری از ستون؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای اتصال تقویتنشده جوشی و دیافراگم عبوری از ستون؛
- اضافه شدن الزامات لرزهای اتصال تیر با بال پهنشده و دیافراگم عبوری از ستون؛
- اضافه شدن الزامات روش تأیید اتصالات گیردار؛
- اضافه شدن الزامات روش تأیید مهاربندهای کمانشتاب؛
- تکمیل و بهروز شدن الزامات ساخت. نصب و کنترل با توجه به شرایط و امکانات موجود.
دفتر مقررات ملّی و کنترل ساختمان امیدوار است با توجه به جامعیت و بهروز بودن الزامات مبحث
ح
-------- صفحهٔ بعد --------
و سهولت کاربرد آن در نرمافزارهای مهندسی متداول, طراحی سازههای فولادی هر چه بیشتر
استاندارد و یکنواخت شده و نقش موْئری در ارتقای کیفیت سازههای فولادی داشته باشد.
در پایان این دفتر از تمامی اساتید. مهندسان, انجمنهای مهندسی و سازمانهای نظام مهندسی و
نیز کلیه دستاندرکاران صنعت ساختمان که نظرات نگارشی و تخصصی خود را در ارتباط با
پیشنویس این مبحث ارسال نمودهاند. صمیمانه تشکر و قدردانی نموده و از هرگونه اظهارنظر
پیشنهاد و انتقاد استقبال و از آنها جهت انجام اصلاحات بعدی استفاده خواهد نمود. لذا عموم
علاقهمندان میتوانند با مراجعه به درگاه اینترنتی 1107.17 نسبت به ثبت نقطهنظرات خود اقدام
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
۰
-------- صفحهٔ بعد --------
9/
« ۰
ری
۸
(«
4
یس مً/
۸ ۵
ره
۰ 7
: ۱
اس
ی
مس
۳
«
۴(
۱
«
سس
۸
<<
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
۱-۰ الزامات عمومی
۲-۱-۰ مبانی طراحی
۳-۱-۰ روشهای تحلیل سازه
۴-۱-۰ مصالح فولادی سازهها
۵-۱-۰ مدارک فنی
۶-۱-۰ الزامات طراحی لرزهای
۸-۱-۰ علانم. اختصارات 9 واحدها
۲-۰ الزامات طراحی
۱-۳-۰ الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری
۲-۲-۰ الزامات مقاطع اعضای فولادی
۳-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی کششی
م
۳۳
۳۳
۳۴
۳۷
۳۸
۳۵
۳۶
۳۶
۳۶
۳۹
۴۳۰
۵۰
۵۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی فشاری ۶۶
۵-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای لنگر خمشی ۸۳
۶-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی برشی ۱۳۴
۷-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای تر کیب نیروی محوری و لنگر خمشی و ترکیب لنگر
پیچشی با سایر نیروها ۱۳۴
۸-۲-۰ الزامات طراحی اعضای با مقطع مختلط ۱۳۳
۹-۲-۰ الزامات طراحی اتصالات ۱۸۵
۱-۲-۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری ۳۲۳۳
۳-۰ الزامات طراحی لرزهای ۳۱۴۹
۱-۳-۰ دامنه کاربرد ۳۵۰
۲-۳-۰ الزامات لرزهای عمومی ۳۵۱
۲-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی فولادی ۳۲۸۴
۴-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده و دبوارهای برشی فولادی ۳۱۹
۵-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای خمشی مختلط وبژه ۳۸۹
۶-۳-۰ الزامات لرزهای قابهای مهاربندیشده و دبوار برشی مختلط ۳۷۵
۷-۳-۰ اتصالات گیردار پیش تأییدشده ۳۹۱
۸-۳-۰ روش تأیید اتصالات گیردار ۴۳۸
۹-۳-۰ روش تأیید مهاربندهای کمانش تاب ۳۴۵
۴-۰ الزامات ساخت. نصب و کنترل ۴۹۳
۱-۴-۰ کلیات ۴۹۳
۲-۴-۰ مشخصات مصالح فولاد سازهای ۳۵۹۴
۳-۴-۰ ساخت و نصب قطعات فولادی ۴۵۵
ن
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۳۰ اتصال با جوش ۴۶۴
۵-۴-۰ اتصال با پیج ۴۷۵
۶-۴-۰ انبار کردن. حمل و رفع معایب قطعات ساختهشده ۴۹۰
۷-۴-۰ رنگ آمیزی و گالوانیزه کردن قطعات فولادی ۴۹۲
۸-۴-۰ رواداریها ۳۹۷
۹-۴-۰ کنترل کیفیت. تضمین کیفیت و الزامات اجرایی لرزهای ۵۱۰
پیوست ۱ فهرست استانداردهای معتبر مصالح سازههای فولادی موردتایید ۵۲۷
پیوست ۲ ضریب طول موّتر اعضای فشاری ۵۳۷
پیوست ۳ تحلیل مرتبهدوم از طریق تحلیل الاستیک مرتبهاول تشدیدیافته ۵۴۳
پیوست ۴ الزامات اعضای کششی با اتصال لولابی با استفاده از تسم لولاشده با
خار مغزی با تسمه سرپهن ۵۳۹
پیوست ۵ آلزامات طراحی تیرهای لانهزنبوری با سوراخهای ششضلعی ۵۵۵
پیوست ۶ حفالت در برابر آتش ۵۹
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
۳۲ «»
۸
«
رل
ای
۸« «
.>
۹۳ مین
۱ ِ ۹
:
ی
ِ
۳
۸
«
21 +
9
۳
«
)
9
)
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
اتصال اتکابی: اتصالی که در آن انتقال نیروی برشی از طریق اتکای بدنهٌ بیچ به جداره سوراخ
صورت میگیرد و از مقاومت اتصال در برابر لغزش صرفنظر میشود.
اتصال پیش ننیده: اتصالی که در آن انتقال نیروی برشی از طریق اتکای بدنهٌ بیچ به جدارخ سوراخ
صورت میگیرد و از مقاومت اتصال در برابر لغزش صرفنظر میشود. بااینوجود در اجرا و هنگام
اتصال کفستون؛ اتصالی است که از ورق کفستون, اجزای اتصالدهنده (شامل سخت کنندههای
قائم. افقی و لچکی) و وسایل اتصال (شامل میلمهارهاء پیچ و جوش) تشکیل شده و وظیفه آن
انتقال نیروهای ایحادشده در یای ستون به شالوده است.
اتصال گیردار پیش تأبیدشدهٌ تیر به ستون: اتصال گیرداری است که دارای توانایی تحمل
الزامات این نوع اتصالات در بخش ۷-۲-۱۰ ارائه شده است.
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
اتصال گیردار تأبیدشدهٌ تیر به ستون: اتصال گیرداری است که عملکرد آن مطابق الزامات
۳
بخش * ۸-۳-۱ تأیید:میشود.
اتصال گیردار تیر به ستون: اتصالی است که در آن زاویهٌ بین تیر و ستون پس از تغییرشکل
حاصل از کلیهٌ بارها تقریبا بدون تغییر مانده و لنگر خمشی تیر قابلانتقال به ستون است.
اتصال لغزش بحرانی: اتصالی که در آن هیچگونه لغزشی بین سطوح تماس مجاز نبوده و انتقال
نیروی برشی در اتصال از طریق نیروی اصطکاک بین سطوح در تماس اتصال انجام میپذیرد.
آثار ۳-8: به آثار اضافی ناشی از بارها گفته میشود که به علت وجود تغییرشکل در طول اعضا به
وجود میآید.
آثار ۳-۸: به آثار اضافی بارها به علت تغییرمکان جانبی نسبی کل سیستم سازهای گفته میشود و
به علت برونمحوری ناشی از تغییرمکان جانبی دو انتهای اعضا نسبت به یکدیگر به وجود میآید.
اجزای با دو لبه مقید: ورقهای تحتفشار تشکیلدهنده مقطع یک عضو سازهای که دو لبهٌ آن در
راستای بارگذاری به اجزای دیگر مقطع متصل باشند.
اجزای با یک لبه مقید: ورقهای تحتفشار تشکیلدهنده مقطع یک عضو سازهءای که فقط یک
آزمابش طاقت نمونههٌ شیار دادهشدهٌ شارپی: آزمایش دینامیکی که بر روی نمونههٌ شیار دادهشده
استاندارد فولادی تحت اثر یک ضربهٌ استاندارد صورت میگیرد و میزان طاقت (جذب انرژی) نمونه
آزمون غیر مخرب: آزمایشی که در آن بر عضو سازهای اسییی وارد نگردد و پیوستگی مصالح
فولادی سازه و اجزای مقطع آن به هم نخورد.
انحنای ساده: منحنی تغییرشکلیافتهٌ عضو حاصل از لنگر خمشی که هیچ نقطهٌ عطفی در طول
دهانه وجود نداشته باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
بار ثقلی: نیروهای ناشی از شتاب ثقل که بهصورت قائم و از بالا به پایین به سازه وارد میگردد
(نظیر وزن مصالح تشکیل دهنده ساختمان یا وزنهای ناشی از کاربری).
بار جانبی: نیروهایی که بهصورت افقی به سازه وارد میشوند (نظیر نیروی باد یا زلزله).
بار جانبی فرضی: نیروی افقی فرضی برای منظور کردن آثار نواقص هندسی اولیه در اعضای باربر
بازرس تضمین کیفیت: به شخص حقیقی یا حقوقی مستقلی اطلاق میگردد که قبل و حین اجرل
بازرسیهای تضمین کیفیت را سازماندهی و اجرا مینماید.
باز رس کنترل کیفیت: به شخصی حقیقی یا حقوقی اطلاق میگردد که بازرسی کنترل کیفیت را
در حین اجرا و بر روی عملیات اجراشده انجام میدهند.
برش افقی در تیرهای با مقطع مختلط: نیروی برشی افقی بین تیر فولادی و دال بتنی متکی بر
آن با عرشهٌ فولادی یا بدون آنکه در اثر عملکرد خمشی مختلط ایجاد میشود.
برش قالبی: به گسیختگی کششی نواحی تأثیرپذیر اعضا و اجزای اتصالدهنده در راستای عمود بر
نیروی کششی همراه با تسلیم یا گسیختگی برشی در راستای موازی نیروی کششی اطلاق
می گردد.
برگشت جوش: به طولی کوتاه از جوش گوشه گفته میشود که برای اجتناب از قطع ناگهانی
برنامه تضمین کیفیت: به برنامهای اطلاق میشود که شرکت عامل یا بازرس تضمین کیفیت
بهمنظور انطباق کار اجراشده با الزامات تعیینشده در مدارک فنی تأییدشدهٌ ساخت و استانداردهای
مرجع پیادهسازی میکند.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
برنامه کنترل کیفیت: به برنامهای اطلاق میشود که در آن سازنده و نصاب در حین اجراء الزامات
و روشهای انجام کار اجراشده را با مشخصات نی مطابقت داده و بازرسی مینمایند.
بست: ورق, نبشی, ناودانی یا پروفیلهای دیگر که بهصورت موازی یا مورب دو یا چند نیمرخ را در
اعضای ساختهشده. در فواصلی به یکدیگر متصل مینماید.
پایداری: شرایطی که در آن در اثر ایجاد تغییر کمی در بارهای وارده یا هندسهٌ سازه در هیچ
بخشی از سازه تغییرمکان بزرگ ایجاد نشود.
پهنای موّثر: پهنای کاهشیافته ورق در مقاطع فولادی یا دال بتنی در مقاطع مختلط که رفتار
ناشی از توزیع یکنواخت تنش در آن» مغادل رفتار ناشی از توزیع غیریکنواخت تنش یا عدم وجود
پیشخیز: به انحنای ایجادشده در یک تیر یا خریا قبل از بارگذاری برای جبران تغییرمکانهای
تأخیر برشی: به آثار ناشی از توزیع غیریکنواخت تنش کششی در یک عضو یا جزء اتصالدهنده در
تحلیل الاستیک مرتبه اول: تحلیل سازهای که تحت اثر ترکیبات بارگذاری, تغییرشکلهای سازه
کوچک فرض شده و رفتار مصالح اعضا در محدوده الاستیک (ارتجاعی) باشد.
تحلیل الاستیک مرتبه دوم: تحلیل سازهای که در آن معادلات تعادل در وضعیت سازوٌ
تغییرشکل یافته فرمولبندی شده و در آن آثار ۳-۵ و ۳-۸ منظور شده باشد.
تحلیل سازه: به تعیین آثار نیروهای خارجی بر روی سازه و به دست آوردن نیروهای داخلی و
تغییرشکلها در اعضاء اجزاء و اتصالات بر مبنای اصول مکانیک سازهها اطلاق میگردد.
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
تعاریف
تحلیل غیر الاستیک: تحلیل سازهای که در آن رفتار مصالح کلیه یا برخی از اعضا و اجزای سازه
بهصورت غیر ارتجاعی در نظر میشود و این تغییر رفتارء در تحلیل سازه موردتوجه قرار گیرد.
ترکیبات بار گذاری (۸81: ترکیبات بارگذاری مشخصشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان
که در طراحی به روش (۸51 به کار میرود.
ترکیبات بارگذاری 1.7۳1 ترکیبات بارگذاری مشخصشده در مبحثک ششم مقررات ملی
ترکیبات بارگذاری شامل زلزلهٌ تشدبدیافته: ترکیبات بارگذاری که در آن زلزله تشدیدیافته
جایگزین زلزله طرح میشود.
ترکیبات بارگذاری متعارف: ترکیبات بارگذاری که در آن کلیهٌ بارهای وارد بر سازه با ضرایب
مشخصشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان برای طراحی به روش ۳1لا[ یا طراحی به
روش ۸510 در نظر گرفته میشود.
تضمین کیفیت: به برنامهریزیها. اقدامات مدیریتی. دستورالعملها و کنترلهایی اطلاق میشود
که نشان دهد مصالح به کاررفته و کار انجامشده توسط سازنده و نصاب. الزامات و مدارک تأییدشده
تنش تسلیم مشخصه: به حد پایین تنش تسلیم مصالح فولادی گفته میشود که از نظر آماری
تنها 5 درصد احتمال نقض آن وجود دارد.
تنش تسلیم مورد انتظار (,۴,): به حاصلضرب تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد (,۳) در ضریب
تنوع تولید در 1 فولاد (ِ18) اطلاق میگردد و بیانگر بیشترین تنش تسلیم کششی محتمل مصالح
تنش کششی نهایی: به حد بایین تنش کششی نهایی مصالح فولادی گفته میشود که از نظر
آماری نمونههای ناقض به درصد پایینی محدود شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
تنش کششی نهایی مورد انتظار (,3ب3): به حاصلضرب تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
(ر۳) در ضریب تنوع تولید ی* فولاد (:
14) اطلاق میگردد و بیانگر بیشترین تنش کششی نهایی
محتمل مصالح فولادی است.
تیر: عضو سازهای است که عملکرد اصلی آن تحمل حمش حاصل از نیروهای وارده ۲ انتقال آثار
تیر پیوند: در قابهای مهاربندیشده فولادی واگرل تیر پیوند به بخشی از تیر اطلاق میگردد که
مهاربندی با تیر تا وجه ستون قرار دارد.
تیر مختلط محاط در بتن: تیر مختلط فولادی- بتنی است که بخش فولادی مقطع بهطور کامل
در بخش بتنی مقطع مختلط مدفون گردیده و بخش فولادی و بتنی بهصورت مشترک در تحمل
لنگرهای خمشی عمل مینماید. درصورتی که بتن اطراف مقطع فولادی با دال بتنی کف بهصورت
همزمان اجرا شده باشد. تیر مختلط محاط در بتن با دال بتنی کف بهطور مشترک در تحمل
تیرستون: عضو سازهای است که عملکرد اصلی آن تحمل همزمان لنگر یا لنگرهای خمشی و
نیروی محوری حاصل از نیروهای وارده است.
تیر مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن: تیر فولادی با دال بتنی متکی بر آن با
تیر مختلط پرشده با بتن: عضو خمشی مختلط فولادی-بتنی است که بخش بتنی مقطع بهطور
۶
-------- صفحهٔ بعد --------
تعاریف
تیرهای با مقطع کاهشبیافته: تیرهایی که در آنها در یک ناحیه با طول مشخص. پهنای دو بال
آن نسبت به سایر نواحی طول تیر کاهش داده میشود. بهطوریکه مغصل پلاستیک احتمالی
بهطور مطمئن در این ناحیه تشکیل گردد (تغییرشکلهای فرا ارتجاعی بهطور مطمئن در این ناحیه
صورت گیرد) و در طراحی برای ظرفیت. تقاضای نیرویی کمتری برای خارج از این ناحیه. اتصالات
تیر به ستون» چشمهٌ اتصال و ستون فراهم گردد.
بارهای جانبی لرزهای بهصورت توام عمل نمایند.
می گردد.
جزء مرزی قائْم (۷3): به ستونهای متصل به لبههای قائم ورق دیوار برشی فولادی اطلاق
می گردد.
جوش انگشتانه: به جوش بهکاررفته در داخل سوراخ دایرهایشکل داخل یک ورق گفته میشود
که آن را به سطح قطعهٌ فلزی دیگری متصل مینماید.
جوش کام: به جوش بهکاررفته در داخل سوراخ لوبیاییشکل داخل یک ورق گفته میشود که آن
جوش بحرانی لرزهای: به جوشهای مشخصشده در فصل ۲-۱۰ این مبحث اطلاق میگردد که
در آنها فلز جوش باید از مشخصات ویزهءای برخوردار باشد.
جوش شیاری با نفوذ کامل (7۳)): به جوشهایی گفته میشود که در آنها فلز جوش در کل
ضخامت ورق متصلشده نفوذ مینماید.
جوش شیاری با نفوذ نسبی یا ناقص (۳7۳): به جوشهایی گفته میشود که در آنها فلز جوش
در بخشی از ضخامت ورق متصلشده نفوذ مینماید.
-------- صفحهٔ بعد --------
جوش گوشه: جوشهایی که شکل آنها عموما مثلنی بوده و بر روی سطوح دو ورق (اتصال آ])
سطح یک ورق و لبه ورق دیگر (اتصال رویهم) یا ضخامت دو ورق (اتصال بل) را به یکدیگر متصل
جوش گوشهٌ تقوبتی: جوش گوشهای که در محل درز جوش بر روی جوش شیاری یا در زیر آن
چروکیدگی جان: به گسیختگی موضعی ورق جان عضو تحت اثر بار متمرکز فشاری یا
عکسالعملهای تکیهگاهی در مجاورت محل اثر با گفته میشود.
چشمهٌ اتصال: به ناحیهای از جان یا جانهای ستون» محصور بین بالهای ستون و ورقهای
پیوستگی یا امتداد ورقهای بال تیر یا امتداد ورقهای روسری و زیرسری در گرهٌ اتصال گیردار تیر
به ستون اطلاق میشود. وظیفههٌ اصلی این ناحیه انتقال لنگر خمشی تیر به ستون بوده و متحمل
تنشهای برشی زیادی علاوه بر تنشهای محوری و خمشی خواهد بود.
حالت حدی: به شرایطی اطلاق میگردد که اگر تمام یا بخشی از سازه به آن حالت برسد. دیگر
قادر به انجام وظایف خود نبوده و قابلیت استفاده را از دست میدهد.
حالت حدی بهرهبرداری: حالتی که سازه شامل اعضا و اتصالات آن, با وقوع آن نظیر تغییرشکل,
لرزش و ... قابلیت نگهداری, شرایط ظاهری, دوام یا کارایی خود را از دست میدهد و دیگر قادر به
انجام وظایف ۲ تأمین آسایش بهرهبرداران نخواهد بود.
خردشدگی بتن: به حالت حدی گسیختگی فشاری در بتن اطلاق میگردد: که در آن بتن به
کرنش نهایی خود میرسد.
خمش موضعی بال ستون: به حالت حدی وقوع تغییرشکل غیرارتجاعی بزرگ در بال ستون
اطلاق میگردد که تحت اثر بار متمرکز عرضی بال کششی تیر ایجاد میگردد.
دوران تیر پیوند: به تغییرمکان نسبی دو انتهای تیر پیونده که عمود بر محور طولی تیر پیوند به
وقوع میپیوندد. تقسیم بر طول تیر پیوند» دوران تیر پیوند گفته میشود. دوران تیر پیوند شامل
دورانهای الاستیک و غیر الاستیک آن است.
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
دیافراگم کف: دیافراگم کف یک صفحه افقی صلب با انعطافپذیر بوده که وظیفه اصلی آن تحمل
نیروهای جانبی ناشی از بارگذاری جانبی و انتقال آن به سیستمهای باربر جانبی است. این دیافراگم
عموما از طریق برشگیرهای تعبیهشده روی تیرهای فولادی و مدفون در دیافراگم کف. نیروهای
جانبی را از طریق جمعکنندهها به سیستم باربر جانبی منتقل مینماید.
دبوار برشی: دیواری که مقاومت و سختی لازم برای تحمل نیروهای جانبی که در صفحهٌ دیوار
وارد میشود را فراهم نموده و پایداری سیستم سازه را تأمین مینماید.
دبوار برشی فولادی ویژه: سیستمی متشکل از ورقهای فولادی تقویتنشدههٌ محصور بین اجزای
مرزی فولادی افقی در تراز طبقات و اجزای مرزی فولادی قائم در دو طرف ورق است. شکلپذیری
مورد انتظار در این سیستم باربر جانبی زیاد بوده که از طریق تغییرشکلهای فرا ارتجاعی کششی
ورق فولادی در ارتفاع دیوارن تغییرشکل خمشی فرا ارتجاعی در دو انتهای اجزای مرزی افقی و
تغییرشکل خمشی فرا ارتجاعی در پای اجزای مرزی فولادی قائم تامین میگردد.
دبوار برشی مختلط وبژه: این سیستم سازهءای میتواند شامل دیوارهای برشی بتنآرمه
غیرهمبسته با اجزای مرزی مختلط یا دیوارهای برشی همبسته با یا بدون اجزای مرزی مختلط با
تیر همبند فولادی یا مختلط باشد. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم باربر جانبی زیاد بوده و
از طریق تغییرشکلهای فرا ارتجاعی خمشی و برشی دیوار بتنآرمه» تغییرشکلهای فرا ارتجاعی
محوری کششی و فشاری اجزای مرزی و تغییرشکلهای فرا ارتجاعی خمشی یا برشی تیرهای
همبند فولادی یا مختلط (در صورت وجود) تأمین می گردد.
روش توز یج تنش پلاستیک: روش تعیین مقاومت حمشی اسمی در اعضای مختلط است که در
آن در مقطع عضو بخش فولادی بهطور کامل پلاستیک در نظر گرفته شده و فرض میشود
دورترین تار فشاری بخش بتنی در آستانه کرنش نهایی قرار دارد.
روش سازگاری کرنش: روش تعیین مقاد بر مقاومت حمشی اسمی در اعضای مختلط که بر مبنای
محدود نمودن حداکثر کرنش فشاری بتن به 0.0035 استوار است.
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
روش ضرایب بار و مقاومت ((1۳1آ): طراحی و تناسببندی اعضاء اجزاء و اتصالات بهنحوی که
مقاومت طراحی (حاصلضرب مقاومت اسمی در ضریب کاهش مقاومت) آنها بزرگتر یا مساوی
مقاومت موردنیاز آنها تحت اثر ترکیبات بارگذاری مربوط به این روش طراحی باشد.
روش مقاومت مجاز ((571ش): طراحی و تناسببندی اعضاء اجزاء و اتصالات بهنحوی که مقاومت
مجاز (مقاومت اسمی تقسیم بر ضریب اطمینان) آنها بزرگتر یا مساوی مقاومت موردنیاز آنها
تحت اثر ترکیبات بارگذاری مربوط به این روش طراحی باشد.
زاوبه تغییرمکان نسبی طبقه: زاویهای که از تقسیم تغییرمکان جانبی نسبی هر طبقه بر ارتفاع
زلزلهٌ تشدید بافته (ییم[): به نیروهای بهدستآمده از حاصلضرب نیروی جانبی ناشی از زلزله
طرح در ضریب اضافه مقاومت (م2؟) اطلاق میشود. مقدار ضریب اضافه مقاومت (م2؟) به پارامترهای
متعددی نظیر درجات نامعینی تسازه» میزان ظرفیت اضافی موجود در سازه جزئیاتبندی اعضاء
اثرات اجزای غیر سازهای و بستگی دارد ۰ مقدار آن برای سیشستمهای مختلف مقاوم در برابر زلزله
در استاندارد ۲۸۰۰ ارائه شده است.
زلزلهٌ محدود به ظرفیت (ن۳): این نیرو معادل نیروی زلزلهٌ افقی است که مقدار آن محدود به
ظرفیت اعضای شکلبذ بر سیستم بوده و ملاک طراحی اعضای غیر شکلپذ بر قرار می گیرد.
سازهخای شکل ید بر: به سازههای باربر جانبی لرزهای اطلاق میشوند که بتوانند در نواحی خاصی
از اعضای خود تغییرشکلهای فرا ارتجاعی را پذیرا بوده و این ویژگی را در بارگذاریهای رفت و
ستون: به عضو سازهای معمولا بهصورت قائم اطلاق میشود که عملکرد اصلی آن تحمل نیروی
محوری فشاری وارده در راستای محور طولی خود است.
ستون متکی: ستونهای متکی به ستونهایی گفته میشود که سختی جانبی آنها بهواسطه
اتصال مفصلی تیرها ناچیز بوده و فقط برای بارهای تقلی طراحی میشوند.
۹۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
تعاریف
ستون مختلط: به عضو متشکل از مقطع فولادی محاط در بتن یا برشده با بتن اطلاق میشود که
بهعنوان ستون در سیستمهای باربر تقلی و جانبی به کار میرود.
سختکننده: به یک جزء سازهای نظیر ورق یا نبشی گفته میشود که به یک عضو سازهای متصل
میگردد تا سختی آن را افزایش داده و توزیع بار را هموارتر نماید.
سختکنندههٌ عرضی: به سختکنندههای تعبیهشده در جان اعضا اطلاق میشود که عمود بر
بالهای آنها بوده و عملکرد اصلی آن افزایش مقاومت کمانش برشی جان اعضا است. در محل
بارهای متمرکز نیز برای جلوگیری از تسلیم. گسیختگی و کمانش موضعی از سختکنندههای
عرضی استفاده میشود.
سختی: نسبت نیروی وارده به تغییرمکان حاصله را سختی انتقالی ۰ نسبت لنگر وارده به دوران
سطح مقطع خالص: به سطح مقطع کل عضو یا جزء سازهای فولادی منهای سطح تصویر سوراخها
یا شکافهای آن اطلاق میشود.
سطح مقطع خالص موْئر: به سطح مقطع خالصی گفته میشود که مقدار آن با ضریب تأخیر برش
([1) کاهش داده میشود. ضریب تأخیر برش (7]) معرف توزیع غیریکنواخت تنش کششی در اثر
حاصل ضرب بهنا در ضخامت اجزای عضو به دست میآید.
سیستم باربر جانبی لرزهای (5۳15): سیستم باربر جانبی لرزهای به بخشی از سیستم سازهای
اطلاق میگردد که وظیفهٌ اصلی آن تأمین مقاومت جانبی. سختی جانبی و شکلپذیری در برابر
نیروهای جانبی زلزله وارد بر سیستم سارزهای است.
سیستم سازهای: به مجموعهای از اعضا و اجزای سازهای و اتصالات اطلاق میشود که قابلیت
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
سیستم کنسولی فولادی وبژه: این سیستم باربر جانبی لرزهای» یک نوع قاب متشکل از
ستونهای کنسولی فولادی است که شکلپذیری مورد انتظار در آن محدود بوده و از طریق
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی خمشی در پای ستونها تأمین میگردد.
سیستم مهاربندهای چند ردیفی در یک طبقه: یک سیستم قاب مهاربندیشده است که در
حدفاصل دیافراگم دو کف مجاور یا دو تراز مهارشده. از دو یا چند ردیف مهاربند تشکیل میشود.
ضریب ,هل عبارت است از نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد (۳) که
بهمنظور در نظر گرفتن مقاومتهای مورد انتظار اعضای شکلپذیر سیستم سازهای برای طراحی
ظرفیتی اتصالات و سایر اعضای غیر شکلپذیر آن به کار میرود.
افزودنیهای بهکاررفته در طی روند تولید فولاد در کارخانهها بستگی دارد.
ضریب اضافه مقاومت (52): صریبی که به عوامل منعددی نظیر درجات نامعینی سازه میزأن
ظرفیت اضافی موجود در سازه. جزئیاتبندی اعضا ۳ آثار اجزای غیر سازهای بستگی دارد و در
محاسبهٌ نیروی زلزلهٌ تشدیدیافته به کار گرفته میشود.
ضربب اطمینان (52): صریبی که در طراحی به روش ([۸5 کاربرد دارد ۳ درب رگیرنده میزان
قطعیتهای تحلیل و نحوه خرابی اعضا و بیامدهای ناشی از آن بوده و در تعیین مقاومت محاز اعضا
مورد استفاده قرار میگیرد.
ضریب طول موْثر (6آ): به نسبت طول موْئر کمانش عضو به طول مهارنشده آن اطلاق میگردد.
ضریب کاهش مقاومت (0): ضریبی که در طراحی به روش (11۳1 کاربرد دارد و دربرگیرنده
میزان انتحراف مقاومت واقعی از مقاومت اسمی. عدم قطعیتهای تحلیل 9 نحوه خرابی اعضا 9
بیامدهای ناش از آن بوده و در تعیین مقاهمت طراح , اعضا مورد استفاده ق,ا گیرد.
/ ی ناسی از آن بوده و در تعیین معاو حی مور قرار می گیر
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
سازه برای فراهم شدن معیارهایی نظیر مقاومتهای موردنیازن شرا بط بهرهبرداری. دوام. قابلیت
ساخت. الزامات صرفهجویی در مصالح, تعیین میگردد.
طول موْثُر عضو: به طول حدفاصل دو نقطه عطف متوالی در مُد کمانشی غالب عضو محوری فشاری
عرشهٌ فولادی: ورقهای نازکی هستند که با نوردسرد بهصورت یک صفحهٌ کنگرهدار فولادی شکل
داده شده و بهعنوان قالب ماندکار در اجرای گروهی از تیرهای مختلط به کار میروند. چنانجه
سطوح عرشهٌ فولادی دارای برجستگی باشد. میتواند بهعنوان بخشی از فولاد کششی دال بتنی
عضو جمع کننده: به عضوی اطلاق میشود که نیروهای حاصل از بار جانبی از طریق دیافراگم کف
به این عضو منتقل شده و از طریق آن به اعضای سیستم باربر جانبی منتقل میشود.
عضو محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن: به عضو محوری اطلاق میشود که بخش بتنی
مقطع آن. داخل بخش فولادی آن قرار گرفته و در آن بتن و فولاد در تحمل نیروی محوری
مقطع آن. بهطور کامل در بخش بتنی آن محاط شده و در آن بتن و فولاد در تحمل نیروی محوری
عضو مختلط: عضوی است که در آن بخش فولادی و بخش بتنی عضو بهصورت اجزای یک مقطع
یکپارچه. نیروهای وارده را تحمل مینمایند.
عضو مهاربندی: عضو سازهای مورب که با رفتار غالب محوری, نیروهای جانبی ناشی از زلزله را
تحمل و در بارهای تقلی به پایداری سازه کمک مینماید. این اعضا میتوانند بهصورت قطری.
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
یک غلاف بیرونی تشکیل شده است. هستهٌ فولادی وظیفهٌ تحمل نیروهای کششی و فشاری حاصل
از زلزله و تامین شکلپذیری موردنیاز را دارد. غلاف بیرونی» بدون مشارکت در باربری محوری,
وظیفههٌ مهار جانبی هستههٌ فولادی در برابر کمانش را بر عهده دارد.
عضو مهاربندی مختلط: به عضو متشکل از مقطع فولادی پرشده با بتن اطلاق می گردد که
بهصورت مهاربندی مورب وظیفهٌ تامین سختی. مقاومت و شکلپذیری را در سیستمهای باربر
جانبی لرزهای مربوطه. بر عهده دارد.
عمل آهرمی: به افزایش نیروی کششی پیچ گفته میشود که در اثر اتکای لبهُ ورق اتصال انتهایی
به سطح تکیهگاه آن ایجاد میگردد و ممکن است موجچجب گسیختگی بیچها شود. در ورقهای
اتصال انتهایی انعطافپذیرء توجه به این موضوع ضروری است.
عمل میدان کششی: در یک چشمه از جان یک تیرورق که بین بالها و سختکنندههای عرضی
قطر دیگر آن ایجاد میشود. در این چشمه به توسعههٌ نیروی کششی در جان پس از کمانش قطری
و برقراری تعادل نیروها از طریق نیروهای فشاری ایجادشده در سختکنندههای عرضی, عمل
قاب خمشی خرپابی ویژه: در این سیستم باربر جانبی لرزهای» تیرها بهصورت خرپای فولادی با
ابعاد محدود و ستونها بهصورت فولادی هستند. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم باربر
جانبی قابلملاحظه بوده و از طریق تغییرشکلهای خمشی. برشی و محوری فرا ارتجاعی ناحیهٌ ویژهٌ
خرپای فولادی که در نیمه میانی آن قرار دارد. تأمین میشود. ستونهاء اعضای واقع در قسمتهای
خارج از ناحیهٌ ویزه خریا محسوب شده و اتصالات سیستم باید برای نیروهای زلزله محدود به
ظرفیت ناحیه ویژه طراحی شوند.
قاب خمشی فولادی: به سیستم سازهای اطلاق میگردد که سختی. مقاومت ۳( شکل پذیری آن از
۱۴
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
قاب خمشی معمولی: در این سیستم باربر جانبی لرزهای, تیرها و ستونها باید فولادی باشند. در
تحمل بارهای تقلی میتوان از عملکرد مختلط بین تیر فولادی با دال بتنی متکی بر آن استفاده
نمود. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم حداقل بوده و از طریق تغییرشکلهای دورانی فرا
ارتجاعی کم در انتهای تیرها و ستونها و تسلیم برشی کم در ناحیه چشمه اتصال تأمین میشود.
قاب خمشی متوسط: در این سیستم باربر جانبی لرزهای, تیرها و ستونها باید فولادی باشند. در
تحمل بارهای ثقلی با رعایت الزامات اتصالات گیردار پیشتأییدشده. میتوان از عملکرد بین تیر
فولادی با دال بتنی متکی بر آن استفاده نمود. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم باربر جانبی
محدود بوده و از طریق تغییرشکلهای دورانی فرا ارتجاعی محدود در انتهای تیرها یا آنتهای
ستونها و تسلیم برشی محدود در ناحیه چشمه اتصال تأمین میشود.
قاب خمشی ویژه: در این سیستم باربر جانبی لرزهای, تیرها و ستونها باید فولادی باشند. در
تحمل بارهای ثقلی, با رعایت الزامات اتصالات گیردار پیش تأییدشده میتوان از عملکرد مختلط
بین تیر فولادی با دال بتنی متکی بر آن استفاده نمود. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم
باربر جانبی قابلملاحظه بوده و از طریق تغییرشکلهای دورانی فرا ارتجاعی زیاد در آنتهای تیرهاء
تسلیم برشی کم در ناحیه چشمهٌ اتصال و تغییرشکلهای فرا ارتجاعی دورانی در ستونها در تراز
پایه تأمین میشود.
قاب خمشی مختلط ویژه: در این سیستم باربر جانبی لرزهای. ستونها بهصورت مقطع مختلط
محاط در بتن یا پرشده با بتن یا مقطع بتنآرمه و تیرها بهصورت فولادی تنها یا تیر فولادی با دال
بتنی متکی بر آن یا تیر فولادی محاط در بتن هستند. اتصالات تیرها به ستونها بهصورت گیردار
هستند. شکلپذیری مورد انتظار در این سیستم باربر جانبی قابلملاحظه بوده و از طریق
تغییرشکلهای دورانی فرا ارتجاعی زیاد در انتهای تیرهاء تسلیم برشی کم در ناحیههٌ چشمهه اتصال و
تغییرشکلهای فرا ارتجاعی دورانی در ستونها در تراز پایه تأمین میشود.
قاب مهار بندیشده: یک سیستم خرپایی قائم بوده که برای تأمین سختی, مقاومت و پایداری در
براپر بارهای جانبی و نیز تأمین پایداری در برابر بارهای ثقلی به کار میرود. در این سیستم باربر
جانبی لرزهای, تأمین شکلپذیری موردنیاز بر عهده این قابها است.
۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
قاب مهار بندیشدهٌ همگرای معمولی: در قاب مهاربندیشده همگرای معمولی, محورهای اعضای
مهاربندی, تیرها یا ستونهای متصل به گره باید همگرا باشند. در این سیستم باربر جانبی» کلیهٌ
اعضا شامل تیرهاء ستون و اعضای مهاربندی باید فولادی باشند. رفتار غالب اعضای این سیستم
تحت اثر بارهای جانبی لرزهای بهصورت محوری است. در تحمل بارهای تقلی میتوان از عملکرد
مختلط بین تیر فولادی و دال بتنی متکی بر آن استفاده نمود. شکلپذیری مورد انتظار در این
سیستم حداقل بوده و از طریق تغییرشکلهای فرا آرتجاعی کم در اعضا و اتصالات فراهم میگردد.
قاب مهاربندیشدهٌ همگرای ویژه: در قاب مهاربندیشدهٌ همگرای معمولی, محورهای اعضای
مهاربندی, تیرها یا ستونهای متصل به گره باید همگرا باشند. در این سیستم باربر جانبی» کلیهٌ
اعضا شامل تیرهاء ستون و اعضای مهاربندی باید فولادی باشند. رفتار غالب اعضای این سیستم
باربر تحت اثر بارهای جانبی لرزهای بهصورت محوری است. در تحمل بارهای ثقلی میتوان از
عملکرد مختلط بین تیر فولادی و دال بتنی متکی بر آن استفاده نمود. شکلپذیری مورد انتظار در
این سیستم باربر جانبی قابلملاحظه بوده و از طریق ایجاد تغییرشکلهای فرا ارتجاعی ناشی از
کمانش غیر الاستیک مهاربند فشاری و تغییرشکلهای فرا ارتجاعی محوری حاصل از تسلیم
قاب مهاربندیشده واگرا: قابهای مهاربندیشدهای هستند که در یک انتهای عضو مهاربندی
محورهای تیر ستون و مهاربند همگرا بوده و در انتهای دیگر محورهای مهاربند و تیر واگرا است. در
این سیستم باربر جانبی, ستونهاء تیرها و اعضای مهاربندی باید فولادی باشند. در تحمل بارهای
نقلی میتوان از عملکرد مختلط بین تیر فولادی با دال بتنی متکی بر آن استفاده نمود. شکلپذیری
مورد انتظار در این سیستم باربر جانبی لرزهای قابلملاحظه بوده و از طریق تغییرشکلهای فرا
قاب مهار بندیشدهٌ کمانش تأب: یک سیستم قاب مهاربندیشده همگرای ویژه است که از تیر و
ستون فولادی و نیز اعضای مورب کمانشتاب تشکیل میگردد. شکلپذیری مورد انتظار در این
سیستم باربر جانبی قابلملاحظه بوده و از طریق تغییرشکلهای فرا ارتجاعی محوری در مهاربندهای
۱۶
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار بف
قاب مهاربندییشدهٌ همگرای مختلط ویژه: در قاب مهاربندیشده همگرای مختلط ویژه
محورهای تیرهاء ستونها و اعضای مهاربندی متصل به گرهها همگرا هستند. در این سیستم باربر
جانبی لرزهای ستونها بهصورت مختلط با مقطع فولادی محاط در بتن یا پرشده با بتن» تیرها
بهصورت فولادی تنها یا فولادی با دال بتنی متکی بر آنها و مهاربندها بهصورت فولادی تنها یا
مختلط با مقطع فولادی پرشده با بتن هستند. شکلپذیری این نوع قابها قابلملاحظه بوده و از
طریق تغییرشکلهای فرا ارتجاعی محوری مهاربند کششی و تغییرشکلهای فرا ارتجاعی ناشی از
قاب مهاربندییشدهٌ واگرای مختلط: در قابهای مهاربندیشدهٌ واگرای مختلط در یک انتهای
عضو مهاربندی محورهای تیر ستون و مهاربند همگرا بوده و در انتهای دیگر محورهای مهاربند و
تیر واگرا است. در این سیستم ستونها بهصورت مختلط با مقطع فولادی پرشده با بتن» تیر پیوند
باصورت فولادی تنها» تور خارج :از ناحیه پیوند بدصورت فولادی با مختلط با دا بتنیمتکی یز آن
و اعضای مهاربندی بهصورت فولادی تنها یا مختلط پرشده با بتن هستند. شکلپذیری مورد انتظار
در این سیستم باربر جانبی لرزهای قابلملاحظه بوده و از طریق تغییرشکلهای فرا ارتجاعی خمشی
یا برشی در تیر پیوند تامین میشود.
کمانش: به تغییر ناگهانی در هندسهٌ یک سازه یا اجزای آن تحت اثر تنش فشاری اطلاق میگردد.
کمانش برشی: به کمانش قطری ناشی از تنش اصلی فشاری اطلاق میگردد که در آن تحت اثر
برش در یک ورق فولادی نظیر جان تیرورقهاء تغییرشکل ناگهانی خارج از صفحه رخ دهد.
کمانش پیچشی: به کمانش عضو تحت اثر بار محوری فشاری حول محور طولی و مار بر مرکز
برش مقطع بدون تغییرشکل خمشی حول محورهای اصلی آن» گفته میشود.
تغییرشکل جانبی داده و همزمان با آن مقطع تیر حول محور طولی مار بر مرکز برش دوران نماید.
کمانش خمشی: به کمانشی گفته میشود که در آن عضو محوری فشاری بهصورت جانبی حول
محورهای اصلی مقطعء بدون پیچش و هرگونه تغییر در شکل مقطع, تغییرشکل دهد.
۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
کمانش خمشی -پیچشی: کمانشی که در آن عضو محوری فشاری بهصورت جانبی حول یکی از
محورهای اصلی یا هر دو محور اصلی مقطع تغییرشکل داده و همزمان حول محور طولی مار بر
کمانش موضعی: کمانشی که در اثر آن یک جزء فشاری از عضو محوری فشاری یا عضو خمشی در
طول محدودی ناپایدار گردد.
کنترل کیفیت: به کنترلها ۰ بازرسی توسط سازنده ۰ نصاب بهمنظور رعایت الزامات مدارک فنی
تأیید و ابلاغشده و استانداردهای مرجع اطلاق میگردد.
جهت ساخت و نصب سازههای فولادی اطلاق میگردد و در غیاب مشخصات فنی حصوصی لازمالاجرا
مشخصات فنی خصوصی: به مشخصات فنی موردنظر طراح یا کارفرما اطلاق میگردد که در
تکمیل مدارک مشخصات فنی عمومی و مقررات حاکم با درج در نقشههای اجرایی یا ابلاغ بهصورت
مجزا در زمان عقد قرارداد جزء اسناد پیمان قرار میگیرد و رعایت آنها توسط سازنده یا نصاب
ضروری است.
مقاطع ساختهشده: به مقاطعی اطلاق میگردد که از چندین ورق جوششده به یکدیگر تشکیل
میشوند. مقاطعی که از دو یا چند نیمرخ یا از دو یا چند نیمرخ به همراه ورقهای سراسری که
بهوسیلهٌ بستهای موازی یا مورب یا بهصورت مستقفیم با اتصالات جوشی یا پیچی به یکدیگر متصل
شدهاند. نیز در ردیف مقاطع ساختهشده قرار میگیرند.
مقاومت اتکابی: به تسلیم فشاری موضعی مصالح فلزی یا خرد شدن مصالح غیرفلزی اطلاق
میگردد که در اثر تماس یا اتکای یک عضو به عضو دیگر ایجاد میشود.
۱۸
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
مقاومت اسمی: به مقاومت یک جزء سازهای یا یک عضو سازهای در برابر بارهای وارده بدون در
میشود.
یک تیر مختلط در نواحی که تارهای فوقانی مقطع در کشش باشند. گفته میشود.
مقاومت کمانشی اسمی: به مقاومت عضو در برابر کمانش گفته میشود که میتواند براساس یکی
از حالتهای حدی کمانش خمشی. کمانش پیجشی یا کمانش خمشی-بیجشی به دست آید.
مقاومت گسیختگی اسمی: به مقاومت عضو ناشی از شکست ترد یا بارگی اعضا یا اجزای اتصال
مقاومت موجود: در طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت (61نآ) مقاومت موجود همان
۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مقطع با اجزای غیر لاغر: مقطعی که نسبت پهنا به ضخامت اجزای تشکیلدهندهٌ آن طوری است
که در محدودهٌ رفتار الاستیک. در هیچیک از اجزای مقطع کمانش موضعی رخ ندهد.
مقطع با اجزای لاغر: مقطعی که نسبت پهنا به ضخامت حداقل یک جزء تشکیلدهندهٌ آن طوری
است که در محدودهٌ رفتار الاستیک. در آن جزء کمانش موضعی رخ دهد.
مقطع تبدپل بافته: در اعضای با مقطع مختلط به مقطعی گفته میشود که در آن پهنای موّئر دال
بتنی بر م11<[,/۳ تقسیم میگردد و بهاین ترتیب مقطع مختلط به یک مقّطع فولادی معادل تبدیل
میشود.
مقطع جعبهای: مقطع توخالی مربعی یا مربعمستطیلی شکلی که از چهار ورق تشکیل شده و در
لبههای طولی به یکدیگر جوش میشوند.
مقطع غیر فشرده: مقطعی است که ککلیهٌ اجزای تشکیلدهندهٌ آن دارای چنان نسبت پهنا به
مقطع فشرده: مقطعی است که اجزای تشکیلدهندهٌ آن دارای چنان نسبت پهنا به ضخامتی
باشند که تا توسعه کامل تنش تسلیم در کلیهٌ اجزای آن تا حد لنگر خمشی پلاستیک مقطعء در
هیچیک از اجزای مقطع کمانش موضعی رخ ندهد.
مقطع فشردهٌ لرزهای: مقطعی است که کلیهٌ اجزای تشکیلدهنده آن دارای چنان نسبت پهنا به
میزان, کافی برای پلاستیک شدن ,نقطع بوسورت مفمال پلاستیگ با چرشن پلاستزگ مورهتظر:
مقطع قوطیشکل (1189 مقطع توخالی مربعی یا مربعمستطیلی شکل است که از ورق با
ضخامت ثابت و بهصورت تاشده تشکیل شده و از طریق جوش طولی بهصورت یک مقطع بسته
.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
تعار یف
مهار پیچشی: مهاری است که عمود بر مقطع عضو تعبیه میشود و از دوران عضو حول محور
طولی آن جلوگیری مینماید.
مهار جانبی: عضو سازهای که با سختی و مقاومت حود از جابجایی خارج از محور یا خارج از صفحهٌ
عضو دیگر در محل نقطهٌ مهارشده جلوگیری میکند.
نا پا بدآری: به شرایطی اطلاق میشود که در اثر ایجاد تغییر کمی در بارهای وارده یا هندسهٌ سازه.
در عضو سازهای یا کل سازه. تغفییرمکانهای بزرگ ایجاد میگردد.
ناحیهٌ حفاظتشده: به ناحیهای از طول عضو اطلاق میشود که انتظار میرود در این ناحیه
تغییرشکلهای فراارتجاعی حمشی. کششی و برشی تشکیل شود. نظر به اهمیت ناحیهٌ حفاظتشده
و رفتار حساس آن در حرکات رفت و برگشتی سازه. این ناحیه باید عاری از هرگونه عملیاتی باشد
حفاظتشده در هر یک از سیستمهای باربر جانبی لرزهای در فصل ۲-۱۰ معرفی شده است.
ناحیهٌ انتقال بار: ناحیهٌ انتقال بار درواقع ارتفاع کل اتصال تیر به ستون است که نیروهای خارجی
از طریق این ناحیه به عضو با مقطع مختلط منتقل میشود.
نقشههای طراحی: به اسناد و مدارک گرافیکی متشکل از تصاویر و نوشتهها اطلاق میگردد که
درب رگیرنده جزئیات و هندسهٌ طراحی سازه باشد. این نقشهها باید اطلاعات کامل مقاطع. محل قرار
گرفتن اعضای سازه نسبت به یکدیگر تراز کفهای ساختمانی. محورهای مار بر مرکز ستونها.
پیشآمدگیها و پسرفتگیها با اندازءها و اطلاعات مربوط به اتصالات و وصلهها را شامل باشد.
بهطوری که با مراجعهٌ به آنها پیمانکار بتواند نقشههای اجرایی کارگاهی را تهیه نماید.
نواحی مرزی: به بخشی از دو انتهای مقطع دیوار یا دو بخش خارجی دیافراگم کف که با استفاده
از مقاطع فولادی یا آرماتورهای طولی و عرضی تقویت شده باشند. نواحی مرزی گفته میشود.
۲۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
می گردد. این برآیند میتواند بهصورت نیروی محوری,» نیروی برشی, لنگر خمشی, لنگر پیجشی با
ترکیبی از آنها باشد.
ورق اتصال مهاربندی (ورق گاست): به ورق اتصال اعضای خرپا در گرههای اتصال و ورق اتصال
عضو مهاربندی به تیر یا به گره اتصال تیر-ستون و یا به گره پای ستون اطلاق میگردد.
ورق پر کننده: به ورق به کاررفته در نواحی وصلهها که فاصله بین مقطع وصلهشونده ۲ ورقهای
وصله را بر نموده ۳ امکان اجرای درق پوششی وصله بین مقاطع وصلهشونده را فراهم نماید. گفته
میشود.
ورق پوششی: به ورق تقویتی که براروی ورقهای بال تیرها یا ستونها جوش یا پیچ میشوند و
ورق پیوستگی: به ورقهای تقویتی که در راستای بالها یا ورقهای اتصال بال تیر به وجه ستون
در چشمهٌ اتصال تعبیه شده و به بالها ۲ جان (یا جانهای) ستون متصل میشوند. اطلاق میشود.
ورق مضاعف: به ورقهای اضافی گفته میشود که موازی جان تیرها یا ستونها در ناحیهٌ چشمهه
اتصال در مقابل نیروهای متمرکز تعبیه میشود و موجب افزایش مفاومت برشی چشمهٌ اتصال میشود.
وصله: به اتصال بین دو عضو سازهای در راستای تنشهای وارد بر عضو اطلاق میگردد که یک
عضو سازهای با طول بزرگ تر تشکیل دهد.
۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۱-۰ هدف و دامنه کاربرد
۱-۱-۱-۰ هدف این مبحث تعیین حداقل ضوابط و مقرراتی است که باید در تحلیل, طراحی و
اجرای ساختمانهای فولادی جهت نأمین شرایط ایمنی و امکان بهرهبرداری مناسب مورد استفاده
قرار گیرد. این مبحث دارای چهار فصل شامل فصلهای ۱-۱۰ (الزامات عمومی). ۲-۱۰ (الزامات
طراحی)» ۳-۱۰ (الزامات طراحی لرزهای) و ۴-۱۰ (الزامات ساخت. نصب و کنترل) است. همجنین
این مبحث دارای ۶ پیوست است که پیوست ۱ به معرفی استانداردهای معتبر مصالح سازههای
فولادی موردتائید این مبحث.
پیوست ۲ به ضریب طول موْثر اعضای فشاری, پیوست ۲ به تحلیل
مرتبه دوم از طریق تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدید یافته.
پیوست ۴ به الزامات اعضای کششی
با تسمهٌ لولاشده با خار مغزی یا تسمهٌ سرپهن. بیوست ۵ به ضوابط طراحی تیرهای با جان باز و
پیوست ۶ به حفاظت در برابر آتش می پردازد.
۲-۱-۱-۰ محدوده کاربرد این مبحث ساختمانهای فولادی با کاربریهای مندرج در قانون نظام
مهندسی و کنترل ساختمان و آییننامههای اجرایی آن است. سازههای خاص از قبیل پلهای
فولادی, مخازن هوایی و زمینی, دکلهای مخابراتی و انتقال نیرو و سایر سازههای فولادی که برای
تحلیل, طراحی و اجرای آنها مقررات و ضوابط ویژهای موردنیاز است. مشمول ضوابط این مبحث
نمیشوند.
۳-۱-۱-۰ همراه بااین مبحث باید ضوابط سایر مباحث مقررات ملی ساختمان رعایت شوند.
۴-۱-۱-۰ در مواردی که ضوابط این مبحث دارای ابهام یا مسکوت بوده و موضوع با قضاوت صحیح
مهندسی یا رجوع به مدارک فنی معتبر باز از ابهام برخوردار است یا مورد اختلاف قرار دارد. پاسخ
استعلام از دبیرخانههٌ شورای تدوین مقررات ملی ساختمان ملاک عمل خواهد بود.
۲۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-1-۰ مبانی طراحی
در این مبحث مبنای طراحی سازههاء بررسی و کنترل آنها در حالتهای حدی مقاومت و
بهرهبرداری با رعایت ملاحظات طراحی خاص هر سازه یا عضو سازهای است.
۱-۲-۱-۹ حالتهای حدی
حالتهای حدی به شرایطی اطلاق میگردد که اگر تمام پا بحشی از سازه به هر یک از آن حالتها
برسند. دیگر قادر به انجام وظایف خود نبوده و قابلیت استفاده را از دست میدهند. مطابق این
مبحث پیکربندی. ابعاد و مشخصات اجزای سازه باید چنان باشد که سازه. شامل اجزاء و اتصالات
آن. تحت اثر ترکیبات بارگذاری محتمل, به هیچیک از حالتهای حدی زیر نرسد:
الف) حالتهای حدی مقاأومت
حالتهای حدی مقاومت. حالتهایی هستند که سازه شامل اعضاء. اجزاء ۰ اتصالات آن بس از
رسیدن به آن حالتهاء تحت اثر هر یک از ترکیبهای بارگذاری با وقوع خرابیهایی نظیر تسلیم.
گسیختگی. کمانش و غیره. مقاومت و شکلپذیری موردنیاز خود را از دست میدهند.
ب) حالتهای حدی بهرهبرداری
حالتهای حدی بهرهبرداری. حالتهایی هستند که سازه شامل اعضاء و اتصالات آن. با وقوع آنها
میدهند و دیگر قادر به انجام وظایف و تأمین آسایش بهرهبرداران نخواهند بود.
۲-۲-۱-۰ طراحی براساس حالتهای حدی مقاومت
در طراحی براساس حالتهای حدی مقاومت. به شرح زیر رعایت الزامات بندهای ۱-۲-۲-۱-۱۰
الی ۲-۲-۲-۱-۰ صضروری است:
۱-۲-۲-۱-۰ مطابق این مبحث. برای تأمین الزامات حالتهای حدی مقاومت. استفاده از روش
ضرایب بار و مفاومت (بهاختصار (9 0 ۱۵ 08 یا روش مقاومت محاز (بهاختصار ([۸5) قابلقبول بوده.
لیکن در یک ساره فولادی, به کار گیری همزمان دو روش مورداشاره قابلقبول نیست.
۲۴
-------- صفحهٔ بعد --------
در طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت ((6۳1 411 دو دسته ضرایب ایمنی به شرح زیر در تحلیل
و طراحی منظور میگردد:
الف) ضرایب بار (۷). که مقدار آنها به میزان عدم اطمینان در برآورد مقدار بارها و ایجاد
بحرانیترین شرایط در ترکیبات بارگذاری بستگی دارد. مقدار این ضرایب بار باید مطابق با
ترکیبات بارگذاری ارائهشده در مبحک ششم مقررات ملی ساختمان باشد. این ضرایب اکثراً
بزرگتر از یک و ندرتاً برابر یک یا کوچکتر از یک هستند.
ب) ضرایب کاهش مقاومت (0)» که مقدار آنها با توجه بهدقت تئوریهای مقاومت مصالح مورد
استفاده, نوع حالت حدی مقاومت. تغییرات احتمالی مشخصات مصالح و رواداریهای ابعادی
مقطع تعیین میگردد. مقادیر ضریب کاهش مقاومت (0) در فصلهای ۲-۱۰ و۲-۱۰ این
مبحث برای هر عضوٍء اتصال یا جزء سازهای ارائه شدهاند. این ضرایب عموماً کوچکتر یا
در طراحی به روش مقاومت مجاز ((۸51) نیز دو دسته ضرایب ایمنی به شرح زیر در تحلیل و
طراحی منظور میگردد:
الف) ضرایب بار (۷) که از ترکیبات بار معرفیشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان برای
روش طراحی مقاومت مجاز به دست میآیند. این ضرایب اکثراً مساوی یک و ندرتاً کوچکتر
ب) ضرایب اطمینان (۵؟) که مقادیر آنها با توجه به عدم قطعیتهای طراحی, نوع حالت حدی
مقاومت و اهمیت عضو اتصال یا جزء سازءای در فصلهای ۲-۱۰ و۲-۱۰ این مبحث معرفی
شده است. مقادیر 2؟ عموماً بین 5 تا 2.0 در تغییر هستند.
۲-۲-۲-۰ در طراحی برای حالتهای حدی مقاومت. حالتهای حدی تسلیم گسیختگی,
کمانش., تشکیل مکانیزم خمیری, ناپایداری و وازگونی باید مورد کنترل قرار گیرند. معیارهای
کنترل حالتهای حدی مقاومت. در فصلهای ۲-۱۰ و ۲-۱۰ این مبحث ارائه شده است. همجنین
حالتهای حدی خستگی. ترد شکنی. جداشدگی لایهای. خزش و جمع شدگی بتن در مقاطع
مختلط. باید مطابق با مراجع معتبر کنترل شوند.
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲-۲-۱-۰ مقاومتهای موحود و موردنیاز
در طراحی به روش 1۳1[ منظور از مقاومت موجود همان مقاومت طراحی است که بهصورت ,06
بهصورت 8,,/62 معرفی میشود. منظور از مقاومت موردنیاز درواقع همان نیروهای داخلی
بهدستآمده از تحلیل سازه تحت اثر ترکیبات بارگذاری هر یک از روشهای طراحی فوق است که
در طراحی به روش (1۳1] با ی و در طراحی به روش (۸51 با ۳ نشان داده میشود.
صورت پذیرد که مقاومت طراحی آنها (م16ه) بزرگتر یا مساوی مقاومت موردنیاز (ی)
بهدستآمده از تحلیل سازه تحت اثر ترکیبات بارگذاری مربوطه, باشد.
(۱-۲-۱-۱۰) 0۵ ک ر8
در طراحی به روش مقاومت مجازء طراحی اعضاء اتصالات و اجزای مختلف سازهای باید چنان
صورت گیرد که مقاومت مجاز آنها (2/ ,ب) بزرگتر یا مساوی مقاومت موردنیاز (ی1) بهدستآمده
از تحلیل سازه تحت اثر ترکیبات بارگذاری مربوطه. باشد.
(۲-۲-۱-۱۰) 0۵ ببظ > یج
در روابط فوق:
به- مقاومت اسمی که مقادیر آن در فصلهای ۲-۱۰ و ۳-۱۰ ارائه شده است.
ریک مقاومت موردنیاز در طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت ((16۳1[)
مک مقاومت موردنیاز در طراحی به روش مقاومت مجاز ((۸517)
0 ضریب کاهش مقاومت در طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت است که مقدار آن برای اعضاء
پیا- مقاومت طراحی در طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت
۵ ,ر- مقاومت مجاز در طراحی به روش مقاومت مجاز
۲۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۲-۷ طراحی براساس حالتهای حدی بهرهبرداری
حالتهای حدی بهرهبرداری نظیر تغییرشکل. ارتعاش. بیشخیز و ... باید مطابق ضوابط بخش
۴-۲-۱-۰ حفاظلت در برابر آتش
مقاومت سازه در برابر آتش باید با بیشبینی تمهیدات خاص تأمین شود. در این مورد رعایت ضوابط
۵-۲-1-۰ ترکیبات بارگذاری
ترکیبات با رگذاری مورد استفاده در طراحی برای حالتهای حدی مقاومت و بهرهبرداری. باید
مطابق مبحک ششم مقررات ملی ساختمان., در انطباق با روش طراحی مورد استفاده در این مبحث
با رگذاری مبحث ششم مقررات ملی ساختمان باید مورد استفاده قرار گیرند.
۲-۱-۰ روشهای تحلیل سازه
هدف از تحلیل سازههاء تعیین مقاومت موردنیاز یا نیروهای داخلی اعضاء اجزاء و اتصالات مختلف
سازه و تعیین تغییرشکلها و تغییرمکانهای سازه تحت ترکیبات بارگذاری موردنظر به لحاظ
مشخصات هندسی و مکانیکی آنها است. در این مبحث روشهای تحلیل الاستیک با رعایت الزامات
بخش ۱-۲-۱۰ موردپذیرش هستند.
در مواردی که براساس مبحک ششم مقررات ملی ساختمانی ایران از روشهای تحلیل غیرالاستیک
(غیرخطی مصالح) در ترکیبات بارگذاری شامل نیروی زلزله استفاده شود. کلیهٌ ضوابط آن مبحث
برای سختی. مقاومت و ظرفیت شکلپذیری اعضا.ء اجزاء و اتصالات به همراه در نظر گرفتن آثار
مرتبه دوم (۴-۵ و ۳۴-۵) باید رعایت شود.
برای کنترل معیارهای طراحی در حالتهای حدی بهرهبرداری, تنها استفاده از روشهای تحلیل
۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۱-۰ مصالح فولادی سازهها
۱-۴-۱-۰ مصالح قابل بهکارگیری در سازههای فولادی شامل نیمرخهاء ورقهاء پیچ و مهرههاء
الکترودهاء گلمیخها و مصالح مصرفی جوشکاری باید با استانداردهای معتبر موردقبول این مبحث
انطباق داشته باشند. این استانداردها در پیوست ۱ این مبحث معرفی شدهاند. معیارهای پذیرش
مصالح باید به شرح زیر مطابق الزامات بندهای (الف) تا (ت) باشد:
الف) ضامن انطباق بر استاندارد. تولید مصالح توسط تولیدکنندگان باصلاحیت. استفاده از مواد
اولیه با کیفیت و حاکم بودن سیستمهای تضمین و کنترل کیفیت بر فرآیندهای تولید است.
همچنین محصول باید مستقیماً توسط تولیدکننده یا فروشندهٌ رسمی به دست مصرفکننده
برس و دارای گواهینامه انطباق با یکی از استتاندارههای پیوست ۲ باشد:
ب) با تأمین شرایط بند (الف)» صدور گواهینامهٌ معتبر انطباق با استاندارد. توسط تولیدکننده فولاد
یا فروشندهٌ رسمی آن با رعایت مشخصات اصلی مطابق با مقادیر جداول ۱-۱-۱۰ ۲-۱-۱۰
۳۰و ۴-۱-۱۰ و نیزوهایت شرایط بخش ۲-۴-۱۰ برای اقناع ضوابط این مبحث کافی
پ) درصورتیکه شرایط بند (الف) در مورد ضابطهبندی و یکنواختی فرایند تولید و توزیع برقرار
باشد. ولی گواهینامهٌ انطباق محصول نه با یکی از استانداردهای معرفیشده در پیوست ۱ این
مبحث. بلکه با یکی از استانداردهای معتبر دیگر که در پیوست !۱ معرفی نشدهاند. صادر گردد.
میتوان با انجام آزمونهای معادلسازی, آن محصول را با یکی از استانداردهای معرفیشده در
پیوست !۱ انطباق داد. نحوهٌ معادلسازی در بخش ۲-۴-۱۰ معرفی شده است.
ت) مصالح غیرمنطبق با یکی از استانداردهای پیوست ۱ در سازهٌ فولادی قابلاستفاده نبوده و باید
از حیطهٌ کار خارج گردد.
۲-۴-۱-۰ فولادهای سازهای
فولاد سازهای باید دارای مقاومت و شکلپذیری مناسب بوده و کاملاً جوشپذیر باشد. همچنین در
بعضی از کاربردهاء فولاد سازءای باید طاقت ضربهای مطلوب داشته و در برابر جداشدگی لایهای
مقاوم باشد. حدود کمی هر یک از مشخصههای مورداشاره, در صورت نیاز باید در نقشههای اجرائی
۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
و مدارک فنی طرح معرفی گردیده یا به استانداردی که مشخصههای موردنظر را محدود نموده
است. ارجاع داده شود.
در این مبحث. مقدار مدول الاستیسیتهٌ (ضریب ارتجاعی) مصالح فولادی (۳) مساوی 2107
مگاپاسکال و مقدار نسبت پواسون مصالح فولادی (۷) مساوی 0.3 در نظر گرفته میشود. همجنین
مطابق این مبحث. تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد سازهای (,۳) نباید از 460 مگاپاسکال بیشتر باشد.
بهوسیلهٌ دندانهشدن و کاربرد مهره یا اتصالات مخصوص فولاد پیشتنیدگی و کابلهاء مجاز
است. برای مشخصات فولادهای پیشتنیدگی و کابلها به استانداردهای ۳۸ و ۸51۸1
مطابق استانداردهای 14262 15[7, 10025 ۳۸7 و 630-2 150 مصالح فولادی از نظر طاقت نمونه
شیار دادهشده شاریی به شرح زیر به سه رده ۳آآء 0[ و 2[ طبقهبندی میشوند:
الف) رده هل به ردهای از مصالح فولادی گفته میشود که طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شاریی آن
حداقل 27 ژول در دمای 20+ درجه سلسیوس باشد. به لحاظ طاقت نمونهٌ شیار دادهشده
شاربی. شرایط پذیرش این رده آسانتر از شرایط پذیرش ردههای 0و 2[ است:
ب) ردهٌ 0[ به ردهای از مصالح فولادی گفته میشود که طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شاریی آن
حداقل 27 ژول در دمای صفر درجه سلسیوس باشد. به لحاظ طاقت نمونهٌ شیار دادهشده
شارپی» شرایط پذیرش این رده آسانتر از شرایط پذیرش رده 2[ اما سختگیرانهتر از شرایط
پذپرش رده ال است.
پ) رده 2ل: به ردهای از مصالح فولادی گفته میشود که طاقت نمونهٌ شیار دادهشدهٌ شارپی آن
حداقل 27 ژول در دمای
20- درجه سلسیوس باشد. به لحاظ طاقت نمونهٌ شیار دادهشده
شاربی» شرایط پذیرش این رده هم از شرایط پذیرش رده ما[ و هم از شرایط پذیرش رده 0[
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۱۰
14202
* نام رده فولاد
جدبد ابران, ۳:7
و 150
# در صورت استفاد
مطابق بخشهای
برای ردههای و
کششی نهابی د
از 40 میلیمتر م
واع فولادهای ساخ
7 (قدیم ابران). 25
7 (بینالمللی)
شرابط لرزهای. تا
مبحث ضروری اس
یل و طراحی. برای
تر را مبنا قرار داد
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۲-۱-۰ نام و مشخصات مکانیکی انواع فولادهای ساختمانی بهبود یافته برای شرابط لرزهای
مطابق استانداردهای 12065 157187 و 24314 150
نام رده فولاد
استانداردهای
45 1517
و 34 150
235 - 5 6 2
235 - 5 12 6
235 - 5 16 0
215 - 5 40 >> 5
400 - 0
3525 - 5 6 2
325 - 5 172 6
325 - 5 16 > ) > 0
295 - 5 40 >) 5
490 - 0
345 - 0 6) 2
345 - 40 17216
345 - 40 16 >) 0
345 - 0 40 >) > 5
برای ردههای 52355 و 53255 الزامات لرزهای مصالح مقررشده در فصل ۳-۱۰ برای حداکثر نسبت
تنش تسلیم به تنش کششی نهای و حداقل طاقت نمونه شیار دادهشدهٌ شاربی. مطابق استاندارد این
دو رده فولاد تضمین میشوند. لیکن رعابت سابر الزامات لرزهای مصالح. مطابق بخشهای ۲-۳-۱۰.
۷-۳-۰ و ۹-۴-۱۰ این مبحث ضروری است.
برای رده 83455. در صورت استفاده در سیستمهای باربر جانبی لرزهای معمولی که از اعضای آنها
انتظار رفتار فرا ارتجاعی حداقل میرود. الزامات لرزهای مقررشده در فصل ۳-۱۰ برای حداکثر نسبت
تنش تسلیم به تنش کششی نهابی و حداقل طاقت نمونهٌ شیار دادهشده شارپی. مطابق استاندارد این
رده فولاد تضمین میشوند. اما رعابت سابر الزامات لرزهای مصالح. مطابق بخشهای ۰۲-۳-۱۰ ۷-۳-۱۰
و ۹-۴-۱۰ این مبحث ضروری است. در صورت استفاده از این رده در سیستمهای باربر جانبی لرزهای
متوسط با ویژه که از اعضای آنها انتظار رفتار فرا ارتجاعی محدود با قابلملاحظه میرود. تأمین کلیه
الزامات لرزهای مصالح. مطابق بخشهای ۰۲-۳-۱۰ ۷-۳-۱۰ و ۹-۴-۱۰ این مبحث ضروری است.
برای ردههای فولاد این جدول. تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد (ر۳) باید برابر حد پایین تنش تسلیم و
تنش کششی نهابی مشخصهٌ فولاد (ر1) باید برابر حد پایین تنش کششی نهابی در نظر گرفته شود.
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۳-۱-۰: ناه
مطابق استاندارد
1 کش
36 1317 که
2 1317 کد۸
2 ۲۳3046
0 ع072304)
5 ع0۳30)
۳0
۳5
8 1317 که
ع0۳30)
تج ع۳30ی
9 1317 که
6 ۲۳8306
50ع ی
5 ۲۳3016
3+ 131 که
0 ع0۳2304)
0 0۳306
5 ۳3046
2 131 که
در صورت استفاده
مطابق بخشهای :
برای ردههای فولا
مه
)۱3(
تا 200
بیشتر از 200
از ردههای فولاد این
۰۲-۳-۱۰ ۷-۳-۱۰ وه
د این جدول, تنش :
ی مشخصه فولاد (ن ۲
انواع فولادهای ساخ
بالج آمریکا (۸877/1)
(۱1۳۵)
290
345
390
415
450
345
345
250
345
450-5
345
415
450
450-5
جدول برای شرابط لر
۹-۴-۱ این مبحت ضر
) باید برابر حد پابین :
۳۳۲
ی 5 ۸ ۸
نهابی
(۱1۳۸)
55040
415
450
4۹5
520
550
4۹5
4۹5
55040
450
450
450
520
550
زهای. تأمین کلیه الزا
نش کششی نهابی در
کرنش نهابی
(رع)
(م50)
24
21
20
18
17
21
18
17
مات لرزهای مصالح.
نظر گرفته شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۴-۱-۱۰*: ناه
** نام رده فولاد
مطابق استاندارد
6 )۲ 15[
54900
۵ ا در اون
# در صورت استفاه
مطابق بخشهای
۶ برای ردههای فو
تنش کششی نها
نیکی انواع فولاده
235
235 - 5
235 - 5
235 - 5
215 - 5
235 - 5
235 - 5
215 - 5
325
325 - 5
325 - 5
325 - 5
295 - 5
325 - 5
325 - 5
295 - 5
د این جدول برای
۷ -۹-۴ایین م
(,۳) باید برابر <
۳۳
لابق استاندارد 136
نأمین کلیهٌ الزامات
ید برابر حد پابین
سشی نهابی در نظر
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحختث دهم
۳-۴-۱-۰ پیچ و مهره و واشر
مشخصات مکانیکی انواع پیچ. مهره و واشر باید مطابق استانداردهای معرفیشده در بیوست ۱
باشد. مشخصات مکانیکی انواع مختلف بیچها در جدول ۵4-۱-۱۰ ارائه شده است. مشخصههٌ موردنیاز
برای واشرهاء هندسه و سحی آنها است. شرایط کاربردی مهرهها ۰ واشرها باید سازگار با پیچها ۰
مطابق الزامات بخش ۵-۴-۱۰ باشد.
حدول ۵-۱-۱۰: مشخصات مکانیکی پیچها"
48 1۳7-1۹0 مشخصه (,) | نهابی (.
5)
کح نع لس
نحل
نع کل
نا هه اه ا ها
5 ۸3 :
490 ۰
نا سا ها ی
+ در اتصالات پیشتنیده و لغزرش بحرانی فقط از پیجهای بر مقاومتی میتوان استفاده کرد که مطابق
پیچ. مهره و واشر مطابق استاندارد معتبر نظیر 14399 150 1:1 تولید شده باشند.
۴-۴-۱۱۰۸ میلههای دندانهشده ۲ میلمهارها
در سازءهای فولادی, میلههای دندانهشده دو سر رزوه و میلمهار کفستونها میتواند از نوع بیچها
مطابق با الزامات بند ۲-۳۳۱۳۱۰ باشد. برای میلمهارها استفاده از میلگرد ساده ۲ اچدار مطابق
مبحت نهم مقررات ملی ساختمان محاز است. همحنین برای میلمهارها استفاده از میلگرد ساده
پرمقاومت از نوع ۲1645 با مشخصات مکانیکی ۸483 400 رل ۸/1۳2 600 ,۴ و 9۵ 25 ری مطابق
با استانداردهای معتبر مجاز است.
۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۴-۱-۰ مصالح مصرفی حوشکاری
معتبر موردقبول این مبحث در زمینه مصالح فوق. در بیوست ۱ آمده است. همجنین در جدول
۶-۱-۰ مشخصات مکانیکی فولاد مغزه الکترودهای جوشکاری قوس الکتریکی خود حفاظ معرفی
از تنش کششی نهایی مشخصه الکترود برحسب 51». ذکر شده است.
حدول ۶-۱-۱۰: مشخصات مکانیکی فولاد مغزهٌ ردههای اصلی الکترود حوشکاری براساس
استانداردهای موردقبول این مبحث
مغزه الکترود (مر*)
(81۳۵)
۵-۱-۰ مدارک فنی
پس از طراحی و محاسبه سازه توسط مهندس محاسب. تهیهٌ مدارک فنی شامل مدارک طراحی
(فایلهای محاسباتی و جزئیات طراحی اجزاء و اتصالات)» نقشههای طراحی اعضاء اجزاء و اتصالات
با جزئیات کامل, مشخصات فنی عمومی و خصوصی, علائم و یادداشتهای فنی و اطلاعات تکمیلی
موردنیاز نظیر میزان پیشخیز در ساخت قطعات. الزامی است. در مدارک فنی موارد زیر نیز باید
رعایت شوند:
الف) نقشههای طراحی باید اطلاعات کامل مقاطع. محل قرار گرفتن اعضای سازه نسبت به یکدیگرء
تراز کفهای ساختمانی» محورهای مار بر مرکز ستونهاء پیشآمدگیها و پسرفتگیها با
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
اندازهها و اطلاعات مربوط به اتصالات و وصلهها را شامل باشد. بهطوری که با مراجعهٌ به آنها
ب) در مدارک فنی باید سیستم سازهای مقاوم در برابر بارهای تققلی و نیروهای جانبی (مطابق
کلی در مورد مقادیر بارهای وارده باشد؛ بهطوریکه با مراجعه به آنها بتوان نقشههای طراحی
را کنترن کرک
پ) در مدارک فنی باید از حروف و علائمی که بهطور استاندارد از طرف مقررات ملی ساختمان
تعیین میشود. استفاده شود. در صورت ناکافی بودن آنهاء استفاده از علائم دیگر به همراه
یادداشتهای فنی برای تفهیم زوش کار یا نتایج موردنظر باید روشن و واضح باشد.
۶-۱-۰ الزامات طراحی لرزهای
در طراحی لرزهای سیستمهای سازهای مشمول این مبحث. رعایت ضوابط طراحی لرزهای مطابق
فصل ۲-۱۰ الزامی است.
۷-۱-۰ الزامات ساخت. نصب و کنترل
اجرایی جوشکاری, الزامات اجرایی پیجکاری رنگآمیزی, انبارداری. رواداریهاء کالوانیزه کردن
کیفیت و الزامات اجرایی لرزهای و سایر مواردی که رعایت آنها برای عملکرد صحیح سازه ضروری
است. باید مطابق با ضوابط قیدشده در فصل ۴-۱۰ این مبحث تحت عنوان الزامات ساخت. نصب و
کنتول باش.
۸-۱-۰ علانم. اختصارات 3 واحدهاً
۱-۸-۱-۰ علائم و اختصارات به کاررفته در این مبحث. بهطورکلی با علائم و اختصارات مورد تائید
سازمان بینالمللی استاندارد (150) هماهنگ است.
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۸-۱-۰ دراین مبحث سیستم واحدهای مورد استفاده برای کمیتهای مختلف. سیستم آحاد
بینالمللی (51) است. واحدهایی که در این مبحث مورد استفاده قرار گرفتهاند. عبارتاند از:
الف) برای ابعاد شامل طول, عرض, ارتفاع و ضخامت: متر (10) و میلیمتر (/)
ب) برای سطح: مترمربع (*03) و میلیمتر مربع (*8)
پ) برای بارهای متمرکز و وزن: نیوتن (17) و کیلونیوتن (7ل برای بارهای گسترده خطی:
کیلونیوتن بر متر (187/10) و برای بارهای گسترده در سطح: کیلونیوتن بر مترمربع (۴27/0)
معادل یک کیلوپاسکال (۴۳۵)
ت) برای جرم مخصوص (جرم واحد حجم): کیلوگرم بر مترمکعب (*8/80)
ث) برای وزن مخصوص (وزن واحد حجم): کیلونیوتن بر مترمکعب (7/80)
ج) برای تنشها و مدول الاستیسیته: مگاپاسکال (4۸1۳8 معادل یک نیوتن بر میلیمترمربع
(7/۶) یا مگانیوتن بر مترمربع (*۸437/8)
چ) برای مقاومتهای خمشی و بیجشی موردنیاز و نیز برای مقاومتهای خمشی و بیجشی اسمی و
موجود: کیلونیوتن- متر (۴07.
10)
ح) برای مقاومتهای محوری و برشی موردنیاز و نیز برای مقاومتهای محوری و برشی اسمی و
موجود: نیوتن (1۸) و کیلونیوتن (۷8)
خ) برای دما: درجه سلسیوس (*)
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸
مبحخت دهم
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۰ الزامات طراحی
این فصل به الزامات طراحی مجموعهٌ سازه شامل اعضا و اتصالات آن براساس حالتهای حدی
(حالتهای حدی مقاومت و حالتهای حدی بهرهبرداری) میپردازد. در بهکارگیری الزامات این
فصل, برای دستیابی به یک طرح ایمن, رعایت مقررات این فصل همراه با مقررات فصلهای ۱-۱۰
۳۰و ۴-۱۰ الزامی است.
تبصره: الزامات این فصل بهطور عمده براساس تأمین الزامات حالتهای حدی مقاومت تنظیم
گردیده است. در تحلیل و طراحی, برای تأمین الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری,
الزامات بخش ۱۰-۲-۱۰ باید توأم با قضاوت مهندسی جهت تأمین ضروریات شرابط
بهرهبرداری مناسب به کار گرفته شود.
مقررات این فصل تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
* ۱-۲-۱۰ الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری
۲-۲-۱۰ الزامات مقاطع اعضای فولادی
* ۳-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی کششی
۵ ۴-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی فشاری
* ۵-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای لنگر خمشی
* ۶-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای نیروی برشی
8 ۷-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی و ترکیب لنگر پیچشی
با سایر نیروها
۸-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضای با مقطع مختلط
* ۹-۲-۱۰ الزامات طراحی اتصالات
۵ ۱۰-۲-۱۰ الزامات حالتهای حدی بهرهبرداری
شش
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲-۰ الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری
این بخش به الزامات عمومی تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری کل سازه و تمامی اجزای آن
۱۱-۲-۱۰ الزامات عمومی
۳-۱-۲-۰ روشهای تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری
9 ۴-۱-۲-۰ روشهای تحلیل مرتبه دوم
8 ۵-۱-۲-۰ الزامات تحلیل و طراحی
8 ۶-۱-۲-۰ جدول خلاصهشده از روشهای تحلیل و طراحی
تأمین پایداری کل سازه و تمامی اجزای آن از الزامات د تحلیا و طراحی است. مطابق الزامات این
بخش. پایداری کل سازه و تمامی اجزای آن در صورتی تأمین میشود که آثار ذکرشده در زیر به
نحو موْتری در تحلیا و طراحی آنها لحاظ شده باشند.
)۱( تغییر شک های محوری. » حمشی و برشی اعضای سازه و تغییر شکا های سایر اجراء (نظیر
اتصالات) که در جابجایی سازه موترند.
(۲) آثار مرتبه دوم (شامل آثار 3-۵ و ۳-۸)
(۲) نواقص هندسی (شامل کجی و نای)
(۴) کاهش سختی اعضا ناشی از رفتار غیرالاستیک و اثر تنشهای بسماند
روش تحلیل مورد استفاده باید تمامی ثار فوق را لحاظط نماید. بهمنظور حصول اطمینان از این
اهداف استفاده از دو روش "تحلیل مستقیم" و "طول موْئر" در طراحی برای تأمین پایداری
سازههای فولادی و مختلط محاز است.
۴۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۱-۲-۰ آثار مرتبه دوم ۳-6 و ۳-۸
مطابق بند ۰۱-۱-۲-۱۰ در اعضای فولادی مقاومتهای موردنیاز که از تحلیل سازه به دست میآیند.
باید شامل آثار مرتبه دوم باشند. این آثار شامل موارد زیر است:
الف) آثار مرتبه دوم ۳-3 آثار ۳-۵ به آثار اضافی ناشی از بارها گفته میشود که به علت وجود
تغییرشکل در فاصلهٌ دو انتهای هر یک از اعضا به وجود میآید.
ب) آثار مرتبه دوم ۳-۸ آثار ۳-4۸ به آثار اضافی بارها به علت تغییرمکان جانبی نسبی کل سیستم
سازهای مربوط میشود و سبب ایجاد نیروهای اضافی داخلی در اعضا میشوند که به علت
برونمحوری ناشی از تغییرمکان جانبی یک انتهای عضو نسبت به انتهای دیگر آن به وجود
میآیند. تغییرمکان جانبی نسبی دو انتهای عضو ممکن است به علت بارهای قائم یا بارهای
جانبی یا ترکیبی از آنها باشد.
۳-۱-۲-۰ روشهای تحلیل و طراحی برای تامین پایداری
الف) روش تحلیل مستقیم
در روش تحلیل مستقیم تمامی آثار ذکرشده در بخش ۱۱-۲-۱۰ بهصورت مستقیم در تحلیا
۱-۵-۱-۲-۰ و مقاومتهای موجود اعضا مطابق با بخشهای ۲-۲-۱۰ تا ۹-۲-۱۰ تعیین میشوند.
استفاده از این روش برای تمامی سازههای فولادی و مختلط مجاز است.
ب) روش طول موثر
استفاده از روش سنتی طول موْئثر بهعنوان روش دیگر طراحی مطابق با الزامات و محدودیتهای بند
۲-۵-۱-۰ مجاز است. در این روش نیز مقاومتهای موجود اعضا مطابق با بخشهای ۲-۲-۱۰
۴-۱-۲-۰ روشهای تحلیل مرتبه دوم
در این مبحث استفاده از روشهای تحلیلی زیر بهعنوان روشهای تحلیل مرتبه دوم مجاز دانسته
شده است:
۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
الف) تحلیل الاستیک مرتبهٌ دوم: تحلیل الاستیک مرتبههٌ دوم به تحلیلهایی گفته میشود که در
آنها روش تحلیل سیستم سازهای الاستیک بوده. لیکن در حین انجام تحلیل, آثار مرتبهٌ دوم
(شامل آثار 3-6 و ۳-۸) در آن لحاظ میگردد.
ب) تحلیل مرتبه دوم از طریق تحلیل الاستیک مرتبهٌ اول تشدیدیافته: در این مبحث استفاده از روش
تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدیدیافته بهعنوان یک روش تحلیل مرتبه دوم مجاز دانسته شده
است. الزامات این نوع روش تحلیل مرتبه دوم در پیوست ۲ این مبحث ارائه شده است.
تبصره ۱: در طراحی به روش (1 کال تحلیل مرتبه دوم باید تحت اثر ترکیبات بارگذاری متناظر با
این روش طراحی (شامل بار جانبی فرضی مطابق بند ۱-۱-۵-۱-۲-۱۰) صورت گیرد. در
طراحی به روش (5ش تحلیل مرتبه دوم باید ابتدا تحت اثر 1.6 برابر ترکیبات بارگذاری
متناظر با این روش (شامل بار جانبی فرضی مطابق بند ۱-۱-۵-۱-۲-۱۰) صورت گرفته و
سپس کلیهٌ نتایج حاصله بر عدد 1.6 تقسیم شوند. تا مقاومتهای موردنیاز به دست آیند.
تبصره ۲: در روش تحلیل الاستیک مرتبه دوم (ذکرشده در بند ۴-۱-۲-۱۰الف)» با ارضاء
محدودیتهای زیر میتوان از آثار ۳-83 صرفنظر نمود. مشروط بر اینکه لنگرهای خمشی
بهدستآمده از روشهای تحلیلی مذکور در اعضای تحت اثر توأم نیروی محوری فشاری و
(۱) بارهای ثقلی عمدتاً توسط ستونهاء دیوارها یا قابهای قائم تحمل شوند.
(۲) نسبت تغییرمکان جانبی نسبی حداکثر تحلیل مرتبهٌ دوم به تغییرمکان جانبی نسبی حداکثر
تحلیل مرتبه اول یا بهطور تقریبی مقدار ضریب دا در تحلیل الاستیک مرتبهٌ اول تشدیدیافته.
در تمام طبقات و در راستای موردنظر کوچکتر یا مساوی 1.7 باشد.
۵-۱-۳-۹ الزامات تحلیل و طراحی
برای طراحی بهمنظور تأمین یایداری سازه باید آثار ذکرشده در بند ۱-۱-۲-۱۰ لحاظ شده باشند.
روشهای تحلیل مستقیم و طول موْئر با رعایت محدودیتها و الزامات ذکرشده در بندهای
۱-۵-۱-۲-۰ و ۵-۱-۳-۱۰- ۲ بهعنوان روشهای تحلیل و طراحی قابلقبول هستند.
۳۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۱-۵-۱-۲-۰ محدودیتها و الزامات روش تحلیل مستقیم
برای تعیین مقاومتهای موردنیاز اعضا و طراحی آنها و تحلیل و طراحی به روش تحلیل مستقیم.
باید محدودیتها و الزامات زیر تأمین شوند:
الف- محدودیتها
در تحلیل و طراحی به روش تحلیل مستقیم هیچگونه محدودیتی وجود ندارد.
ب- الزامات
(۱) تحلیل سازه مطابق بند ۴-۱-۲-۱۰ براساس یکی از روشهای تحلیلی مرتبه دوم باشد.
(۲) مطابق الزامات بند ۱-۱-۵-۱-۲-۱۰ آثار نواقص هندسی اولیه (شامل کجی و نای) در
(۲) مطابق الزامات بند ۲-۱-۵-۱-۲-۱۰ تحلیل مرتبه دوم براساس سختی کاهشافته اعضا
صورت گیرد.
(۴) مقاومت موجود کلیهٌ اعضای دارای بار محوری فشاری با ضریب طول موْئر یک (1<1) تعیین
۱-۱-۵-۱-۳-۰ ملاحظات نواقص هندسی اولیه
در روش تحلیل مستقیم. آثار نواقص هندسی اولیه (شامل کجی و نای اعضا) باید از طریق
مدل کردن این نواقص در تحلیل مرتبهٌ دوم سازه انجام پذیرد. در سازههایی "که بارهای ثقلی عمدتا
توسط ستونهاء دیوارها یا قابهای قائم تحمل میشوند. بهجای در نظر گرفتن نواقص هندسی
اولیه در مدلسازی, میتوان به شرح زیر یک بار جانبی فرضی در طبقات ساختمان اعمال نمود:
۸/: - 0.002 )13
که در آن:
1 بار جانبی فرضی در طبقههٌ 1 ام
بار ثقلی در طبقهٌ 1 ام متناسب با ضرایب بار بهکاررفته در ترکیبات مختلف بارگذاری
در هنگام اعمال بار جانبی فرضی (:
ل) به طبقات ساختمان, توجه به نکات زیر ضروری است:
(۱) توزیع بار جانبی فرضی در کف هر طبقه باید مشابه توزیع بارهای تقلی در کف همان طبقه در
نظر گرفته شود
۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۲) بار جانبی فرضی (:ل2) باید به کلیه ترکیبات بارگذاری اضافه شود. در مواردی که نسبت
تغییرمکان جانبی نسبی حداکثر تحلیل مرتبه دوم به تغییرمکان جانبی نسبی حداکتر تحلیل
مرتبه اول تحت اثر ترکیبات بارگذاری (11۳1 یا 1.6 برابر ترکیبات بارگذاری (۸51 (یا بهطور
تقریبی مقدار ضریب تشدید 2 در تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدیدیافته) با احتساب سختی
کاهشیافتهُ اعضا (مطابق تنظیمات بند ۲-۱-۵-۱-۲-۱۰)» در کلیهُ طبقات کوچکتر یا مساوی
7 باشد. میتوان بارهای جانبی فرضی (:
1۷) را فقط در ترکیبات بارگذاری ثقّلی منظور نمود و از
اثر آنها در ترکیبات بارگذاری شامل بارهای جانبی صرفنظر نمود.
(۲) بارهای جانبی فرضی باید در راستایی به سازه اعمال شود که بیشترین اثر ناپایداری را داشته
باشد. در ترکیبات بارگذاری تقلی. بارهای جانبی فرضی باید بهطور مجزا در دو راستای متعامد
و بهصورت رفت و برگشت درنظر گرفته شود.
تبصره: کاربرد ملاحظات نواقص هندسی اولیه فقط برای تعیین مقّاومتهای موردنیاز اعضا محدود
میگردد و برای سایر مقاصد طراحی (نظیر کنترل تغییرمکان جانبی نسبی طبقات. کنترل
خیز تیرهاء کنترل ارتعاش اعضا و کفها و محاسبهٌ زمان تناوب اصلی ساختمان) در نظر
۲-۱-۵-۱-۲-۰ کاهش سختی اعضا
در تحلیل و طراحی به روش تحلیل مستقیم برای تعیین مقاومتهای موردنیاز در تحلیل مرتبه
دوم باید به شرح زیر از ضرایب کاهش سختی استفاده شود:
(۱) ضریب کاهش 0.5 برای کلیهٌ سختیهایی که در پایداری سازه موئرند. اعمال این ضریب
کاهش برای کلیهٌ سختیهای تمامی اعضاء حتی اگر در پایداری سازه نقشی نداشته باشند. نیز
(۲) علاوه بر ضریب کاهش 0.8 یک ضریب کاهش اضافی 26 نیز به شرح زیر در سختی خمشی
اعضایی که در پایداری سازه موثر هستند:
(۲-۱-۲-۱۰) 7[ 0.8 ((ط)
که در آن:
۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
5 < مدول الاستیسینهٌ فولاد
[ <- ممان اینرسی مقطع عضو حول محور خمش
۳
5 > خبجن 1.0
0
/ وچ
۳ 0۳ 5
(۳-۱-۲-۱۰) 5 < خن سش - 1 ]و4
را و
(57م) 1.6 < 0 و (1۳0) 1.0 > »0
در رابطههٌ ۳-۱-۲-۱۰ ,ال مقاومت محوری فشاری موردنیاز و رل مقاومت تسلیم محوری عضو
(رلّم۸<ر1) است. درصورتیکه عضو فشاری لاغر باشد. در تعیین مقاومت تسلیم محوری باید از
مساحت موْئر مقطع (م۸) استفاده شود.
استثناء: در اعضای با مقطع مختلط پرشده با بتن یا محاط در بتن, مقدار رر7 باید برابر 0.5 در نظر
(۳) وقتی از روش بار جانبی فرضی برای مدلسازی نواقص هندسی اولیه استفاده شده است. بهجای
استفاده از 6 متغیر در رابطهٌ ۲-۱-۲-۱۰ به منظور کاهش اضافی سختی خمشی اعضاء میتوان
مقدار 5۵ را برای کلیه نسبتهای تج برابر یک فرض کرد. مشروط بر اینکه یک بار چانیی فرضی
اضافی برابر ,۳ 0.001 به کلیهٌ طبقات ساختمان اعمال شود. این بار جانبی فرضی اضافی باید در
کلیهٌ ترکیبات بارگذاری به همراه بارهای جانبی و بارهای جانبی فرضی در اثر نواقص هندسی اولیه
در نظر گرفته شود. مورد ۲ از بند ۱-۱-۵-۱-۲-۱۰ شامل این بار جانبی اضافی نمیشود.
(۴) چنانچه در یک سیستم سازهای برای تأمین پایداری آن از اعضایی با مصالح دیگری به جزء
فولاد استفاده شده باشد و مقررات سازهای مربوط به نوع مصالح ضریب کاهش سختی
کوچکتری (کاهش سختی بیشتری) را الزام کرده باشد. برای آن نوع اعضا باید ضریب کاهش
سختی کوچکتر مورد استفاده قرار گیرد.
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
محاسبهٌ زمان تناوب اصلی ساختمان) نباید از ضرایب کاهش سختی استفاده شود.
۲-۵-۱-۳۲-۰ محدودیتها و الزامات روش طول موْثر
برای تعیین مقاومتهای موردنیاز اعضا و طراحی آنها در تحلیل و طراحی به روش طول موْئر
محدودیتها و الزامات زیر باید تأمین شوند:
الف - محدودبتها
(۱) بارهای تقلی عمدتاً توسط ستونهاء "دیوارها یا قابهای قائم تحمل شوند.
(۲) نسبت تغییرمکاناجانبی نسبی حداکثر مرتبه دوم به تغییرمکان جانبی نسبی حداکتر مرتبه
اول یا بهطور تقریبی مقدار ضریب تشدید «لل در تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدیدیافته. در
کلیهُ طبقات کوچکتر یا مساوی 1.5 باشد.
(۱) تحلیل سازه مطابق بند ۴-۱-۲-۱۰ براساس یکی از روشهای تحلیلی مرتبه دوم و بدون در
(۲) آثار نواقص هندسی اولیه (شامل کجی و نای اعضا) مطابق ملاحظات بند ۱-۱-۵-۱-۲-۱۰
در تحلیل مرتبه دوم منظور گردد.
(۲) مقاومت موجود کلیهٌ اعضای دارای بار محوری فشاری براساس ضریب طول موْثر (6]) تعیین
۶-۱-۳-۰ جدول خلاصهشده از روشهای تحلیل و طراحی
خلاصه روشهای تحلیل ۳ طراحی موردبحث فوق در جدول ۱-۱-۲-۱۰ برای سهولت استفاده
کاربران ارائه شده است.
۴۶
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
حدول ۱-۱-۲-۰
با ضریب ۲ ثابت
.متهای روشهای طراحی
تقیم
الزامات
انجام تحلیل مرتبه دوم
0.87 < ]با
4 << *۸ با
۳
5 > دجم 1.0
رش
5 > ی
: 7 ۹ 7 7 ۹
(۸۹8) 1.6 2 و (0770 1.0 <»
ضرایب 8 و 8 استفاده نمیشود.
1 (برای تعیین م۳)
اعمال بارهای جانبی فرضی در کلیه ترکیبات
با رگذاری. اگر 1.7 > رورش / رش باشد.
نقلی وارد میگردند.
انجام تحلیل منرتبه دوم
ی
4 << *۸ ۳
1 - 57
ضرایب 8 و 8 استفاده نمیشود.
اعمال بارهای جانبی فرضی در کلیه ترکیبات
با ر گذاری. اگر 1.7 گ میر۸/ رش باشد. بخش
2 بارهای جانبی فرضی, فقط در ترکیبات
بارهای نقلی وارد میشود. ولی بخش 0.001
ناشی از 2 ثابت. در کلیه ترکیبات بارگذاری
وارد میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
ادامه حدول ۱-۲-۱۰
با ضریب 7 ثابت
مبحت ده«
.ودتهای روشهای طراحی
انجام تحلیل مرتبه اول
0.871 - *[ج
4 << *۸۵ ال
(۸۹0) 16 > و (18۴0) 10 < »8
1ر) (برای تعیین ر8)
21 (برای تعیین م۳ و (8)
اعمال بارهای جانبی فرضی در تمامی ترکیبات
بار گذاری. اگر 1.7 > وق باشد. بارهای جانبی
فرضی فقط در ترکیبات پارهای لقلیوارد
میشوند.
انجام تحلیل مرتبه اول
0.87 ]با
4 << * ۵4
1 < ر7
1 (برای تعیین (۳)
اعمال بارهای فرضی در کلیه ترکیبات بارگذاری.
اگر 1.7 > ر8 باشد. بخش 0.002 بارهای
جانبی فرضی. فقط در ترکیبات بارگذاری نقلی
وارد میشود. ولی بخش 0.001 ناشی از 7۵
نابت. در کلیه ترکیبات بارگذاری وارد میکردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-۲ الزامات طراحی
مرثبه دوم
تحلیل الاستیک مرتبه اول
۱-۱-۲-۷ الزامات و محدودبته
پ - روش طول مور
5 گ پر / ی رد۸
(برای تمامی طبقات)
5 ک م۸ / رد۸
(برای تمامی طبقات)
۳۹
ای روشهای طراحی
انجام تحلیل مرتبه دوم
عدم اعمال کاهش سختی
41 -) (برای تعیین (۴)
اعمال بارهای جانبی فرضی در تمامی
اگر 1.7 > پی.4۸/مپرر۸ باشد. بارهای
بار گذاری نقلی وارد میشوند.
انجام تحلیل مرتبه اول
عدم اعمال کاهش سختی
محاسبه 1<ر۴ برای ,8
محاسبه ۴221 برای (8
41 -ا) (برای تعیین (0)
اعمال بارهای جانبی فرضی در تمامی
ترکیبات با رگذاری. اگر 1.7 > و
باشد. بارهای جانبی فرضی فقط در
ترکیبات بارگذاری لقلی وارد
ممیشوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲-۳-۰ الزامات مقاطع اعضای فولادی
این بخش به الزامات کمانش موضعی اجزای فشاری اعضای سازه و طبقهبندی آنها و نیز به تعاریف
برخی دیگر از مشخصات مقاطع اعضا میپردازد. مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه می گردد:
۹ ۱-۲-۲-۰ الزامات عمومی
8 ۲-۲-۲-۰ طبقهبندی مقاطع فولادی از منظر کمانش موضعی
8 ۲-۲-۲-۱ پهنای آزاد اجزای با یک لبه مقید
8 ۴-۲-۲-۱ پهنای آزاد اجزای با دو لبه مقید
۹ ۵-۲-۲-۰ تعیین سطح مقطع کل و خالص در اعضای سازه
۱-۲-۲-۰ الزامات عمومی
تأمین پایداری کل سازه و تمامی اعضا و نی تمامی اجزای تشکیلدهندهٌ مقاطع اعضاء از الزامات
تحلیل و طراحی است. پایداری اجزای تشکیلدهندهٌ مقاطع اعضا در صورتی تأمین میشود که
الزامات این بخش به نحو موْئری در تحلیل و طراحی آنها لحاظ شده باشد.
۲-۲-۲-۰ طبقهبندی مقاطع فولادی از منظر کمانش موضعی
۱-۲-۲-۰ طبقهبندی مقاطع فولادی از منظر کمانش موضعی برای فشاز محوری
برای فشار محوری, مقاطع فولادی به دو گروه زیر طبقهبندی میشوند:
* مقاطع با اجزای غیرلاغر
* مقاطع با اجزای لاغر
مقاطع با اجزای غیر لاغر به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت اجزای
فشاری تشکیلدهندهٌ مقطع عضو از عم مشخصشده در جدولهای ۱۲-۲-۱۰ و :۲-۲-۲-۱
7 مشخصشده در جدولهای ۱-۲-۲-۱ و۲-۲-۲-۱۰ بیشتر باشد. در این صورت مقطع با
اجزای لاغر محسوب میشود.
۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۳۲-۳-۳-۰ طبقهبندی مقاطع فولادی از منظر کمانش موضعی برای لنگر خمشی
برای لنگر خمشی. مقاطع فولادی به سه گروه زیر طبقهبندی میشوند:
* مقاطع غیرفشرده
* مقاطع با اجزای لاغر
الف) مقاطع فشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها اولاً بالها بهطور سراسری و پیوسته به
جان یا جانها متصل باشند. ثانیاً نسبت پهنا به ضخامت اجزای فشاری تشکیلدهنده مقطع
عضو از ۸ مشخصشده در جدولهای ۲-۲-۲-۱۰و :۴-۲-۲-۱ بیشتر نباشد.
ب) مقاطع غیرفشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت یک یا چند
جزء فشاری از مقطع عضو از م/, مشخصشده در جدولهای ۲-۲-۲-۱۰ و ۴-۲-۲-۱۰ بیشتر
بوده, اما از ع/, مشخصشده در جدولهای ۳-۲-۲-۱۰و ۴-۲-۲-۱ کمتر باشد.
پ) مقاطع با اجزای لاغر به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت حداقل یکی
از اجزای فشاری تشکیلدهنده مقطع عضو از ب/ مشخصشده در جدولهای ۲-۲-۲-۱۰ و
۴-۲-۲-۰ بیشتر باشد.
۳-۲-۳-۰ پهنای آزاد اجزای با یک لبه مقید
امتدادی بهموازات نیروی فشاری به جزء یا اجزاء دیگر متصل شدهاند. بهنای آزاد چنین اجزایی باید
به شرح زیر تعیین شود:
الف) برای بالهای نیمرخهای آ و نیمرخهای سپری (71) پهنای آزاد (0) برابر نصف پهنای کل بال
0۵) است.
ب) برای ساقهای نیمرخهای نبشی ([) بالهای نیمرخهای ناودانی ([]) و نیمرخهای 2 شکل,
پهنای آزاد (0) معادل کل بعد اسمی بال است.
پ) برای مقطع ساخته شده از ورق. پهنای آزاد (0) برابر فاصلهٌ بین لبهٌ آزاد تا اولین ردیف بیچ با
ت) برای تیغهُ (جان) نیمرخهای سپری (1) پهنای آزاد (0) برابر ارتفاع کل مقطع سیری است.
۵۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۲-۲-۰ پهنای آزاد اجزای با دو لبه مقید
مطابق الزامات این بخش. اجزای با دو لبه مقید به اجزایی گفته میشود که در هر دو لبه در
امتدادی موازی با نیروی فشاری به جزء یا اجزاء دیگر متصل شدهاند. پهنای آزاد چنین اجزایی باید
به شرح زیر تعیین شود:
الف) برای جان مقاطع نوردشده, «ا عبارت است از فاصلهٌ بین نقاط شروع گردی ریشهٌ اتصال جان
به بال.
ب) برای جان مقاطع ساخته شده از ورق» 3[ عبارت است از فاصلهٌ بین نزدیکترین دو ردیف پیچ و
چنانجچه از جوش استفاده شده باشد. 13 برابر فاصلهٌ خالص بین دو بال است. برای مقاطع با
بالهای نامساوی, 10 عبارت است از دو برابر فاصلهٌ محور خنتی در حالت الاستیک تا
نزدیکترین ردیف وسایل اتصال در سمت بال فشاری و چنانچه از جوش استفاده شده باشد.
عبارت است از دو برابر فاصلهٌ محور خنثی در حالت الاستیک تا رویهٌ داخلی بال فشاری.
همچنین برای مقاطعی با بالهای نامساوی ما عبارت است از دو برابر فاصلهٌ محور خنثی در
استفاده شده باشد. عبارت است از دو برابر فاصلهه محور خنتی در حالت پلاستیک تا رویههٌ
داخلی بال فشاری.
پ) برای مقاطع جعبهای ساخته شده از ورق. پهنای 0 و [ا عبارت از فاصلهٌ بین دو خط جوش
ت) برای ورقهای پوششی (تقویتی) در بال تیرها و ورقهای دیافراگم در مقاطع ساخته شده از
ورق» پهنای 0 عبارت است از فاصلهٌ بین دو ردیف پیچ یا دو خط جوش است.
ث) برای بالهای مقاطع توخالی مستطیلی شکل (1155) پهنای 0 عبارت است از فاصلههٌ آزاد بین
جانها منهای شعاع گوشهٌ داخلی در هر طرف. برای جانهای مقاطع توخالی مستطیل شکل
(1155). 3[ عبارت است از فاصلهٌ آزاد بین بالها منهای شعاع گوشهٌ داخلی در هر طرف.
چنانجه شعاع گوشهها معلوم نباشد. مقادیر ۳ و 3[ را میتوان معادل بعد متناظر خارجی منهای
ج) برای مقاطع توخالی دایرهای شکل. 1 عبارت است از قطر خارجی مقطع دایرهای.
8۲
-------- صفحهٔ بعد --------
مات طراحی
جدول ۱۲-۲-۱۰ ند
بالهای معاطع [ سکل
نوردسده. ورقهای بیرونزده از
معاطع ] سکل نوردسدم
ساقهای بیرونزدهٌ جفت
نمی با اتصال بیوسه. بالهای
معاطع ناودانی و بالهای
مقاطع سٍری
بالهای معاطع آ سکل ساخنه
سده از ورق» ورقها با ساقهای
نبشی بیرونزده از مفاطع ]
سکل ساخبه سده از ورق
ساقهای نبشیهای تکه
ساقهای نبشیهای جفت دارای
و سایر اجزای تفویسنشده
ت اثر فشار محوری
به ضخامت
(مرز لاغر و غیر لاغر)
۸
۱
لاد
| 0.56
۲
اد ی
| 0.64
و۳ ۹
اد
| 0.45
اد
| 0.75
۵۳
با یک لبه مقید
۶ 7
۱ 1
: 7
رش رس
رت ۳
۱۳
8 آ مم ی
0
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۲-۲-۲-۱۰: ن
جان معاطع آ سکل با دو
محور تفارن و
جان مفاطع ناودانی
بالها و جانهای معاطع
قوطی سکل (1155)
ورقهای بوسشی و ورقهای
دیافراگم در حدفاصل
خطوط جوش با بیچ
بالها و جانهای معاطع
جعبهای ساخبه سده از ورق
و سایر آجزای فشاری
به ضخامت احزای فشار
ت اثر فشار محوری
حداکثر نسبت پهنا به
(مرز لاغر و غیر لاغر)
2
1.49
5 :
بر
بو
149
ارض
۴۳
0.11
۵۸۴
ی با دو لبه مقید
ی 0722
2 [ 7
1
۱ ۱
19
۳
ی
۳۳
۹
رل
-------- صفحهٔ بعد --------
به ضخامت احزای
(مرز فشرده و غیرفشرده)
نی
038
ار
038
ار
054
را
۳ 038
بر
2
۸.۵
فشاری با یک لبه مقب
( مرز غیرفشرده و لاغر)
2۸
و
[۲] و [۳]
ط 095
7
091
را
ار
152
ا
د در اعضای تحت اثر خمش
1 0)
سم اس
ی
[)
7
۱
ده + مضه
ا
7۳ ۵
۱ 1
1
۵ ۵
9
| را
۹
سدسا
-------- صفحهٔ بعد --------
۴-۲-۲-۱ نیسیه
شرح اجزاء
جان مفاطع آ]
سکل با دو محور
تفارن و جان
جان معاطع آ
سدّل با یک
محور تفارن
بالهای معاطع
قوطی سکل (۲155)
ورقهای بوسشی و
ورقهای دیافراگم
در حدفقاصل
خطوط جوش
جانهای معاطع
توخالی مسطیل
سکل (1155)
و جعبهای
به ضخامت اجزای فشاری با
حداکثر نسبت پهنا به
( مرز فشرده و غیرفشرده)
از
376
ار
[۴]
ی
ست 2 وین
540
5 112
ار
112
ار
ک 242
را
۵۶
اعضای تخت اثر < خمسر
نو
را | ۳۰
2 ْ 2
۳۸ ات ححلُم
۳
۳۸ حا م۴۸
1 ری
: َ ِ : 8
و
۱ اه ۵
] 7 رشسشی ] «سرم
رل رل
!1
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ادامه حدول ۳-۲-۲-۱۰: نسبتهای پهنا به صخامت احزای فشاری با دو لبه مقید در اعضای تحت اثر خمش
حالت شرح اجزاء بهنا به ۱ 9 9 مثالهای نمون
سر 2 شام ( مرز فشرده و غیرفشرده) ( مرز غیرفشرده و لهای نمونه
ی 2۳ زاو
چم
معاطع دایرها 12 2
:۳ ۳ ]| رو 0.07 0.31 0
1
بالهای معاطع
4
جعبها را
۳ ی /0 12 149 اس 4
ساخبه سده را را 5
از ورق
بادداشتها:
[۱] 7 مدول الاستیسیتهٌ فولاد و بر < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد
|۲] مقدار م۸ از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
4
6 س << > 0.35
1
یش
[۳] برای خمش حول محور قوی در مقاطع [ شکل ساخته شده از ورق با جان فشرده و غیرفشرده
مقدار ٍ/ از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
9 برای 0.7 < مبرگ/ میرگ 0.7 ک ۳
+
9 برای 0.7 > یرگ / میرک 05 < رو شش > رط
مگ
که در آن:
برک < اساس مقطع الاستیک نسبت به بال کششی
|۲۴ ,۸ لنگر تسلیم نظیر دورترین تار مقطع و م1- لنگر خمشی پلاستیک مقطع
۵۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳-۳-۰ سطح مقطع کل و سطح مقطع خالص اعضا
الف) سطح مقطع کل عضو (و۸) برابر با مجموع سطح مقطع اجزای تشکیلدهنده آن و سطح
مقطع هر جزء برابر با حاصلضرب پهنای کل در ضخامت آن است. برای نیمرخ نبشی, پهنای
کل عبارت است از مجموع پهناهای دو بال منهای ضخامت بال.
ب) سطح مقطع خالص عضو (,۸) برابر با مجموع حاصلضربهای پهنای خالص اعضا در ضخامت
مربوطه است. پهنای خالص عبارت است از پهنای کل منهای قطر سوراخهای عضو که به شرح
زیر در نظر گرفته میشود:
۱- عرض سوراخ پیچ باید به اندازه دو میلیمتر بزرگتر از ابعاد اسمی سوراخ منظور شود. ابعاد
اسمی سوراخ در بخش ۹-۲-۱۰ تعریف شده است.
۲- اگر سوراخهای متعددی به شکل زنجیره (بهصورت قطری یا زیگزاگ) در مسیر مقطع
بحرانی احتمالی قرار داشته باشند. برای محاسبه پهنای خالص باید از پهنای کل
موردبررسی, مجموع قطر سوراخهای مسیر زنجیره را کم و به آن برای هر ردیف گام مورب
در زنجیره, یکمرتبه جملهٌ 5*/49 را اضافه کرد که در آن. در زنجیرهٌ موردنظر:
5 فاصلهٌ مرکزنامرکز هر دو سوراخ متوالی در امتداد طولی (راستای نیرو)
- فاصلهٌ مرکز تامرکز هر دو سوراخ متوالی در امتداد عرضی (راستای عمود بر امتداد
نیرو)
۲- در مقطع نبشی گام عرضی برای سوراخهای واقع در روی دو بال منتعامد. عبارت خواهد بود
از جمع فواصل سوراخها تا پشت نبشی منهای ضخامت آن.
تبصره ۱: مقطع خالص بحرانی. مقطعی است که در آن نسبت مقاومت کششی موردنیاز به مقاومت
کششی موجود حداکتر باشد.
تبصره ۲: در مواردی که در یک اتصال جوشی, سوراخ یا سوراخهایی تعبیه شده باشد (نظیر تعبیه
سوراخ جهت استفاده از جوش انگشتانه یا کام)» سطح مقطع خالص عضو باید از مقطعی
که از محل سوراخ یا سوراخها میگذرد. موردمحاسبه قرار گیرد. بهعبارتدیگر. در
مقطعی که یک جوش انگشتانه یا کام قطع شود. فلز جوش نباید در محاسبههٌ سطح
۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۳-۰ الزامات طراحی اعضا براأی نیروی کششی
این بخش به الزامات طراحی اعضا تحت آثر نیروی محوری کششی میپردازد که در امتداد محور
طولی عضو بارگذاری شدهاند. علاوه بر الزامات این بخش. در طراحی اعضای کششی که تحت اثر
پدیدهٌ خستگی یا تمرکز تنش به علت تغییر ناگهانی مقطع قرار می گیرند. باید آثار این پدیدهها نیز
به نحو موْئری لحاظ شود.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میشود:
۵ ۱-۳-۲-۰ الزامات عمومی
8 ۲-۲-۲-۰ محدودیت لاغری در اعضا کششی
8 ۲-۳-۲-۰ نعیین سطح مقطع خالص و موْثر اعضای کششی
۵ ۴-۳-۲-۰ مقاومت کششی
۹ ۵-۳-۲-۰ اعضای کششی ساختهشده (مرکب) از چند نیمرخ یا نیمرخ و ورق
تبصره ۱: الزامات اعضای کششی با نسمهٌ لولاشده با خار مغزی و نیز اعضای کششی با تسمهٌ
سریهن در پیوست ۴ این مبحث ارائه شده است.
تبصره ۲: برای بررسی الزامات اعضای تحت اثر توأم نیروی کششی و لنگر خمشی به بخش
۷-۲-۰ مراجعه شود.
تبصره ۳: برای بررسی الزامات میل مهارها به بخش ۹-۲-۱۰ مراجعه شود.
تبصره ۴: برای بررسی الزامات وسایل اتصال و قطعات اتصالدهنده در برابر نیروی کششی به بخش
۹-۲-۰ مراجعه شود.
تبصره ۵: در انتهای اعضای کششی, برای بررسی مقاومت گسیختگی قالبی به بخش ۹-۲-۱۰
مراجعه شود.
۱-۳-۲-۰ الزامات عمومی
در این مبحث برای طراحی اعضای کششی تنها معیار مقاومت بهعنوان ضابطهٌ اصلی طراحی در
نظر گرفته شده است و کنترل معیار لاغری صرفاً به خاطر شرایط بهرهبرداری ارائه شده است.
۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
در طراحی اعضای کششی بایستی تلاش کرد تا شکل عضو و اتصالات آن بهگونهای تنظیم شود که
عضو تنها به کشش کار کند و خمش در آنها ایجاد نشود. در غیر این صورت باید به برونمحوری
موجود در طرح و آثار آن در محاسبه توجه شود.
۲-۳-۲-۰ محدود بت لاغری در اعضای کششی
کشش اولیه. عضو به حالت مستقیم درآیده رعایت محدودیت لاغری الزامی نیست.
۲-۳-۲-۰ سطح مقطع خالص موثر در محل اتصالات و وصلههای اعضای کششی
در محل اتصالات و وصلههای اعضای کششی, سطح مقطع خالص موْئْر به شرح زیر تعریف میشود:
(۱-۳-۲-۱۰) 7 > ما۸
در رابطه فوق:
و سطح مقطع خالص عضو (سطح مقطظع اکل منهای سطح مقطع سوراغها: با شکافها) اگر
سوراخهای متعددی به شکل زنجیره (بهصورت قطری یا زیگزاگ) در مسیر مقطع بحرانی
قطر سوراخهای مسیر زنجیره را کم و به آن برای هراردیف گام مورب در زنجیره. یکمرتبه
جملهٌ 48/ *5 را اضافه کرد.
مت سطح مقطع خالصض مزتز عضو
7 ضریب تأخیر برش مطابق جدول ۱-۳-۲-۱۰.
در مقاطع باز (نظیر مقاطع ] .۰1.۰ 7۰17 و ... ) مقدار ضریب تأخیر برش لازم نیست از نسبت
سطح مقطع قسمتهای اتصالیافته به سطح مقطع کل کمتر در نظر گرفته شود. این الزام در
مورد مقّاطع بسته (نظیر مقاطع قوطی شکل نوردشده و مقاطع جعبهای ساخته شده از ورق)
کاربرد ندارد.
۶۰
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول۱-۳-۲-۱۰: ضربب تخیر
کلیه اعضای کششی که در آنها
به کلیهٌ اجزای مقطع منتقل گردد
(بهغیراز حالتهای ۰۴ ۵ و ۶).
کلیه اعضای کششی (بهغیراز
تسمهها و مقاطع قوطی و لولهای)
که در آنها بار بهوسیله بیچ با
ترکیبی از جوش طولی و عرضی
توسط قسمتی از اجزای مقطع (و
نه تمام آن) منتقل گردد. برای
مقاطع آ شکل نوردشده و سپری [
بریدهشده از آنها و نیز نیمرخهای
] شکل بالبهن. استفاده از مقادیر
همچنین برای نبشیها استفاده از
کلیه اعضای کششی که در آنها
بار بهوسپلهٌ فقط جوش عرضی و
توسط قسمتی از اجزای مقطع (و
نه تمام آن) منتقل گردد.
ورقها (تسمههای کششی).
نبشیهاء ناودانیها و مقاطع ] شکل
با قطعات متصلشونده که در آنها
نیروی کششی فقط از طریق
جوشهای طولی در دو لبهٌ موازی
(در انتهای قطعه) منتقل میشود.
در مقاطع لولهای با یک ورق
اتصال هممحور که در آن طول
جوشها نباید از قطر لوله کمتر
بأشد؛
برش ورگ در محل اتصالات و وه
1 < 7
۸۰ * سطح معطع قسمه (با
قسمبهای) اتصال یافنه
[1 و(۲]
(3ا_
)3+۷/1-3(
مقدار 1 براساس حالبت ۲ این
جدول تعیی میسود.
29 با
1 8.5170 بر
2 0
۱
بلههای اعضای کششی
4
۱
۱
> ۲ بر ُ
1 ی
1
حلص
منص شده ۷
1 :
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
در مقاطع
قوطی شکل
در نیمرخهای آ]
نوردشده و
سپری [
بریدهشده از
آنها و
دیگری نظیر
بال بهن.
استفاده از
مقادپر بزرگتر
از حالت ۳۲ این
جدول مجاز
است
(بزرگترین
مقذار
بهدستآمده از
حالت ۲و این
حالت بهعتوان
مقدار [آ در نظر
گرفته میشود).
پر
چنانچه اتصال تنها
به کمک یک ورق
هممحخور ضصورت
گیرد که در آن
طول جوشها نباید
از 11 کمتر باشنه
چنانچه اتصال به
کمک دو ورق اتصال
و در دو وجه مقابل
صورت گیرد که در
آن طول", جوشها
نباید از ]1[ کمتر باشده
در اتصالات بیچی
درصورتیکه اتصال از
طریق بالها برقرارشده
و حناقل سه وسیله
اتصال در هر ردیف در
آمتداد تأیر نمرو
موجود باشنه
در اتصالات بیچی
درصورتیکه اتصال از
طریق جان برقرار شده
و حداقل چهار وسیله
اتصال در هر ردیف در
امتداد.. تأثیر نیرو
موجود باشنه
7
7 - 1 < 7
2- با +202
از اس
4۳0-4 +27
7 < ]
ی 312
۹ 1( (جپرییج) < 0
82 8
سس 2 زر
(4)8+۳
و -0 ج بویّدبط
بسو دح ال
سس :
5 << لا + >> ری
۶۲
مثالهای نمونه
۰ 1
کت هوق که و شا
مب و ی
کت بم
اه
[ ی اس
۹ .
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ضربب تخیر برش» 7]
در نیمرخهای
نبشی تک ودوبل
درصورتی که توسط
یک بال متصل شده
مقادیر بزرگتر از در هر ردیف در امتداد
است. (بزرگترین | اگر تعداد وسیلهٌ اتصال در
مقدار بهدستآمده | هر ردیف در امتداد تأثیر
حالت بهعنوان آنگاه مقدار :لآ *باید از
مقّدار 17 در نظر | طریق حالت ۲ این جدول
در این جدول:
] - طول اتصال در امتداد نیرو, مساوی فاصلهٌ اولین و آخرین پیج در اتصال بیچی و طول جوش در اتصال جوشی
|۱] #- خروج از مرکزیت اتصال (فاصلهٌ عمودی مرکز اتصال تا مرکز هندسی بخشی از عضو که نیروی آن توسط
د[+ 11 ۱ ۱ کزان
|1۲ چِل < | که در آن. راو وا نباید از 4 برابرابعد جوش کمتر باشد.
۴-۳-۲-۰ مقاومت کششی
شرح زیر برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس حالتهای حدی تسلیم کششی در مقطع
کل (و4) و گسیختگی کششی در مقطع خالص عضو (,ر4) در خارج از ناحیهٌ اتصال و نیز مقطع
خالص موْثر (م4) در محل اتصال در نظر گرفته شود:
(۲-۳-۲-۱۰) واه را 2
(۸۹2) 0-167 و (0770 00.9
۶,۳
-------- صفحهٔ بعد --------
ب) براساس گسیختگی کششی در مقطع خالص عضو و در خارج از ناحیه اتصال عضو کششی:
۳۳۳ را دس
(۸52) 2:00 0 و (1330) 0.75 0
پ) براساس گسیختگی کششی در مقطع خالص موْئر عضو در محل اتصال عضو کششی:
(۴-۳-۳-۱۰) رای مس
(۸520) 2.00 0 و (13220) 0.75 > 0
در روابط فوق:
وا- سطح مقطع کل
با سطح مقطع خالص
مل- سطح مقطع خالص مور
۵-۳-۲-۰ اعضای کششی ساخته شده از جند نیمرخ یا نیمرخ و ورق (اعضای مر کب)
در طراحی اعضای کششی مرکب از چند نیمرخ یا نیمرخ و ورق الزامات زیر باید تامین شوند:
الف) چنانجه در یک مقطع مرکب تحت کشش؛ ورقهای متصل به یک نیمرخ فولادی یا به یک
ورق دیگر توسط نوارهای جوش منقطع به یکدیگر متصل شوند. فاصلهٌ آزاد بین نوارهای
جوش منقطع در امتداد طولی عضو نباید از مقادیر زیر بیشتر شود:
* در قطعات رنگشده و قطعاتی که رنگ نمیشوند ولی احتمال زنگزدگی و خوردگی ندارند.
4 برابر ضخامت نازکترین ورق یا 300 میلیمتر
* در قطعات رنگ نشدهای که تحت آثر خوردگی ناشی از عوامل جوی قرار داشته باشند. 14
برابر ضخامت نازکترین ورق یا 150 میلیمتر
ب) چنانجچه در یک مقطع مرکب تحت کشش, ورقهای متصل به یک نیمرخ فولادی یا به یک ورق
دیگر توسط پیچ به یکدیگر متصل شوند. حداقل و حداکثر فاصلهٌ مرکز سوراخها تا لبهُ قطعات
متصلشونده ۱( نیز حداقل ۳( حداکثر فاصله مر کز تا مرکز سوراخها باید الزامات بحخش ۹٩-۳۲-۰
را تأمین نمایند,
۶۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ) در اعضای کششی که از دو یا تعداد بیشتری نیمرخ یا ورق تشکیل میشوند و بین آنها به
فواصلی قطعات لقمه قرار گرفته و در این نقاط به یکدیگر متصل میشوند. فاصلههٌ بین لقمهها
باید طوری انتخاب شود که نسبت لاغری هریک از اجزای تشکیلدهندهٌ عضو در فاصله آزاد از
ت) در اعضای کششی که از دو یا تعداد بیشتری نیمرخ در تماس با یکدیگر تشکیل میشوند.
نسبت لاغری هر یک از اجزای تشکیلدهنده عضو در فاصلههٌ آزاد از 300 بیشتر نباشد. بعلاوه»
فاصلهٌ مرکز تا مرکز وسایل اتصال یا فاصلهٌ آزاد بین نوارهای جوش منقطع نباید از 600
ثُ) در اعضای کششی مرکب. به کار بردن ورقهای پوششی مشبک در وجوه باز نیمرخ مرکب
قیدهایی باشد که آنها را به اجزای عضو متصل میکند. فاصلهٌ مرکز تامرکز وسایل اتصال یا
فاصلهٌ آزاد بین نوارهای جوش منقطع در امتداد طولی ورق مشبک نباید از 150 میلیمتر
چ) در اعضای کششی مرکب. به کار بردن بستهای موازی در وجوه باز نیمرحخ مرکب محاز است.
2
بهنای بستهای موازی در امتداد طولی عضو باید حداقل به انداز 5 فاصله بین خطوط جوش
یا قیدهایی باشد که آنها را به اجزای عضو متصل میکند. ضخامت بستهای موازی نباید
که نسبت لاغری هریک از اجزای تشکیلدهندهٌ عضو در این فاصله از 300 بیشتر نباشد.
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴-۳-۰ الزامات طراحی اعضا برای نیرویی فشاری
این بخش به الزامات طراحی اعضای منشوری میپردازد که تحت آثر نیروی محوری فشاری در
امتداد محور طولی عضو قرار دارند.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر آرائه میگردد:
۵ ۱-۴-۲-۱ الزامات عمومی
۵ ۲-۳-۲-۰ نسبت لاغری
۹ ۳-۴-۲-۰ مقاومت فشاری اسمی براساس کمانش خمشی در اعضای با مقطع بدون
اجزای لاغر
۴-۳-۲-۰ مقاومت فشاری اسمی براساس کمانش پیچشی و کمانش خمشی - پیجشی در
اعضای با مقطع بدون اجزای لاغر
۵ ۵-۴-۲-۰ اعضای با مقطع نبشی تک
۵ ۶-۴-۲-۰ اعضای فشاری ساختهشده (مرکب)
9 :۷-۴-۲-۱ اعضای فشاری دارای اجزای لاغر
۱-۴-۲-۰ الزامات عمومی
اعضای فشاری میتوانند از نیمرخ تک. نیمرخهای مرکب و نیمرخهای ساختهشده از ورق یا ترکیبی
از ورق و نیمرخ باشند.
در روش (1۳1 مقاومت فشاری طراحی اعضا برابر م0 و در روش (۸51 مقاومت فشاری مجاز
اعضا برابر م۳۳/5۵ است. ,۳ مقاومت فشاری اسمی است که باید برابر کوچکترین مقدار
محاسبهشده براساس حالتهای حدی کمانش خمشی. کمانش پیچشی و کمانش خمشی- بیچشی
(حسب مورد) در نظر گرفته شود. در طراحی اعضای فشاری مقدار 0 برابر 0.9 و مقدار ع۸؟ برابر
7 است.
حالتهای حدی حاکم بر طراحی اعضای فشاری براساس شکل مقطع. مطابق جدول ۱-۳۴-۲-۱۰
۶
-------- صفحهٔ بعد --------
]
]
1
1
0
دهای حدی حاکم بر طرا<
حالت با حالتهای حدی
حاکم بر طراحی برای مقاطع
بدون اجزای لاغر
- کمانش خمشی حول هر
یک از محورهای اصلی مقطع
- کمانش پیچشی حول محور
طولی عضو
-. کمانش خمشی حول محور
عمود بر مور تقارن مقطع
حول مور تقارن مقطع و
محور طولی عضو
- کمانش خمشی حول هر
یک از محورهای اصلی مقطم
- کمانش پیچشی حول
محور طولی عضو
۳۷
باری برای مقاطع مختا
حالت با حالتهای حدی
حاکم بر طراحی برای
مقاطع دارای اجزای لاغر
- کمانش موضعی
- کمانش خمشی حول
مور عمود۵ بر .مور
تفارن مفطع
حول محور تقارن مقطع
و مخور طولی عضو
- کمانش خمشی حول
هر یک از مخورهای
اصلی مقطع
- کمانش پبخشی حول
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۴-۲-۷ حالت با <
سبت لاغری
ر (1)» برای محاسب:
بخش ۱-۲-۰ این
ده عضو حول محور
المتهای حدی حاکم بر ط
حالت با حالتهای حدیی
حاکم بر طراحی برای مقاطع
بدون اجزای لاغر
- کمانش خمشی حول مور
عمود بر محور تقارن مقطع
حول محور تقارن مقطع و
محور طولی عضو
- کمانش خمشی حول محور
عمود بر مخور تفارن مقطع
حول محور تقارن مقطع و
محور طولی عضو
- کمانش خمشی حول
محورهای اصلی
حول محورهای اصلی مقطع و
حول محور طولی عضو
ه 4 هیر شود که
۶۸
فشاری برای مقاطع م
حالت با حالتهای حدی
حاگم بر طراحی برای
مقاطع دارای احرای لاغر
- کماش موصعی
- کماش حمنی حول
مور عمود بر مور
فارن مقطع
حول معور فارن مقطع
و محور طولی عصو
- کماش موصعی
- ماش حصنی حول
مور عمود بر مور
فارن مقطع
حول محور شفارن مقطع
و محور طولی عصو
- کماش موصعی
حول محورهای اصلی
مقطع و حول محور
طولی عصو
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
7- شعاع زیراسیون مقطع عضو حول محور کمانش موردنظر
نسبت لاغری (5۳) اعضایی که برای تحمل نیروی محوری فشاری طراحی میشوند. نباید از 200
۳-۴-۲-۰ مقاومت فشاری اسمی براساس کمانش خمشی در اعضای با مقطع بدون
اجزای لاغر
مقاومت فشاری اسمی بر اعضای فشاری با مقطع دارای یک یا دو محور تقارن بدون اجزای لاغر
براساس کمانش خمشی حول محور موردنظر با استفاده از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
(۱-۴-۲-۱۰) سل بر
که در آن:
سطح مقطع کلی عضو
۳1 ۳
الف) اگر 471 > ریا 2.25 > ) باشد:
ا 7 رس
نو
(۲-۴-۲-۱۰) ۳ 3 با ست
7 1 را ۰
ب) اگر 47 > ۳ (یا 2.25 < ( باشد:
(۲-۳-۲-۱۰) ع ۳
در روابط فوق:
72 نسبت لاغری عضو حول محور کمانش موردنظر
۳ > مدول الاستیسیتهٌ فولاد
* ضریب طول موثر حول محور کمانش موردنظر مطابق ضوابط بخش ۱-۲-۱۰
ب[ < طول مهارنشده عضو حول محور کمانش موردنظر
1 > شعاع زیراسیون مقطع عضو حول محور کمانش موردنظر
۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳ <تنش کمانش الاستیک که مقدار آن عبارت است از
ار
22
ض)
۴-۴-۲-۰ مقاومت فشاری اسمی براساس کمانش پیچشی و کمانش خمشی- پیچشی در
اعضای با مقطع بدون اجزای لاغر
)۴-۴-۲-۱۰(
همانطور که در جدول ۱-۴-۲-۱۰ نیز عنواأن شده است. الزامات این بند برای تعیین مقّاومت
فشاری اسمی اعضای فشاری با مقاطع دارای دو محور تقارن. یک محور تقارن و نامتقارن مورد
استفاده قرار میگیرد.
مقاومت فشاری اسمی (یر/) در اعضای فشاری با مقاطع بدون اجزای لاغر براساس کمانش پیجشی
و کمانش خمشی- پیچشی (حسب مورد) برابر م7 است که در آن و4 سطح مقطع کلی عضو و
تنش فشاری بوده که مقدار آن با استفاده از روابط ۲-۴-۲-۱۰ و ۳-۴-۲-۱۰ ولی براساس
تنشهای کمانش پیجشی الاستیک و خمشی - پیجشی الاستیک (ٍ۳) که برای حالتهای مختلف
به شرح زیر تعیین میشود. به دست میآید:
الف) برای مقاطع دارای دو محور تقارن براساس حالت حدی کمانش بیجشی حول محور طولی
مار بر مرکز برش:
1 7۲27۳
(۵-۴-۲-۱۰) | رو وش | - بط
و + با )1 تس ِ
ب) برای مقاطع با یک محور تقارن که محور تقارن آنها ۱۷ نامگذاری شده است. براساس حالت
۳ ۲ رما
(۶-۴-۲-۱۰) 1 (ت) رطظ
21
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
و محور طولی ماربر مرکز برش م7 عبارت است از کوچکترین ریشهٌ معادله درجه سوم زیر:
2 و 2 2 70 2
0 << (4) ( بر ۳( ۳ (ک) ( رج۳ ۳( ۳ ( مه ( بر (برج۳ 9 ۳(
0 0
(۷-۴-۲-۱۰)
در روابط فوق:
بی) - ثابت تابیدگی
کا < ضریب طول موْئر برای کمانش پیچشی. مقدار این ضریب بهطور محافظهکارانه میتواند برابر
در هر دو آنتها مقید. در نظر گرفته شود. مقید شدن در برابر تابیدگی میتواند از طریق جعبهای
کردن مقطع در انتها در طولی حداقل برابر بزرگترین بعد مقطع ستون انجام شود.
۰ 1 :
ت) - مدول الاستیسینهٌ برشی تجح < 0 (با فرض 0.3 ۶ ۷)
م و ولا < مختصات مرکز برش نسبت به مرکز سطح در راستای محورهای اصلی 5 و لل
و بر < شعاع زیراسیون حول محورهای اصلی 5 و لل
- شعاع زیراسیون قطبی نسبت به مرکز برش که از رابطهٌ زیر محاسبه میشود:
]7 + رآ
(۸-۴-۲-۱۰) و ما هت
و
2 2
)۹٩-۴-۲-۱۰( 2 [ - با
م7
3
(۱۰-۴-۲-۱۰) ور > برع
(ی)
۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
772 ۳
۱۱-۴-۳۰ > رم
/ ( (عک5)
7
(۱۲-۴-۲-۱۰) 1 ارو | -رم
7و4 ع( ی 2
رو و بر < ممان اینرسی حول محورهای اصلی
سل بسا و یا - طول مهارنشده عضو به ترتیب حول محورهای کمانش ۰3 لا و 2
بوک و چگ - ضریب طول موْئر برای کمانش خمشی حول محورهای اصلی * و لا
تبصره: برای مقاطع آ[ شکل با دو محور تقارن» ,را میتوان مساوی 1/4 در نظر گرفت که در
آن و فاصله مرکز تا مرکز بالها است. برای مقاطع ناودانیی. ی را میتوان برایر
مطلن) ۲
بال, ارتفاع و ضخامت جان ناودانی هستند. برای مقاطع سپری و نبشی جفت پشتبهپشت. در
محاسبهٌ »۳ میتوان از جملات حاوی صرفنظر کرد و و را مساوی صفر در نظر گرفت.
۵-۴-۲-۰ اعضای با مقطع نبشی تک
مقاومت فشاری اسمی (,). اعضای فشاری با مقطع نبشی تک باید براساس کوچکترین مقدار
بهدستآمده از حالتهای حدی کمانش خمشی مطابق الزامات بند ۳-۴-۲-۱ (چنانجه دارای
اجزای لاغر نباشند) یا مطابق الزامات بند ۷-۴-۲-۱ (چنانجه دارای اجزای لاغر باشند) و حالت
حدی کمانش خمشی- پیچشی مطابق الزامات بند ۷-۴-۲-۱۰ فقط برای حالنی که :7 ی
باشد. در نظر گرفته شود (0 پهنا و 1 ضخامت ساق نبشی است).
نبشیهایی که بهصورت برونمحور بارگذاری میشوند. درصورتی که شرایط زیر برقرار باشند. در
طراحی میتوان از برونمحوری آنها صرفنظر کرد:
(۱) نیروی محوری نبشی از دو انتهای آن و فقط از طریق یک ساق اعمال گردد.
(۲) اتصال دو انتهای عضو به کمک جوش یا حداقل دو بیچ انجام شود.
(۳) هیچگونه بار عرضی میانی بر عضو اعمال نگردد.
۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
نبشیهای تکی که شرایط فوق را دارند و نیز شرایط انتهایی آنها با یکی از حالتهای مشخصشده
در بندهای (الف) و (ب) زیر مطابقت دارد. میتوانند براساس نسبتهای لاغری اصلاحشده که در
این بخش ارائه میشود. بهعنوان عضوی که تنها تحت آثر نیروی فشاری قرار دارد. طراحی شوند.
نبشیهای تکی که این شرایط را ندارند یا شرایط انتهایی آنها با حالتهای مشخصشده در
بندهای (الف) و (ب) زیر متفاوت است. باید برای ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی مطابق
اتصال یا یال خریا متصل شدهاند. لاغری اصلاحشده با استفاده از روابط زیر به دست میآید:
۳
7 کر
(۱۳-۴-۲-۱۰) 75 0ج 2
1 اش
برای 80 < 2 :
(۱۳-۴-۲-۱۰) 200 و
71 1
4
برای نبشی با ساق نامساوی با نسبت ساق کوچکتر از 1.7 که از طریق ساق کوچکتر متصل
شدهاند. باید به ک بهدستآمده از روابط ۱۳-۳۴-۲۰ ۳( ۱۳-۴-۲۰ جملهه [1-*,4])۷۷۳ اضافه
6
شود. لیکن -- بهدستآمده نباید کمتر از ,0.95[./1 در نظر گرفته شود.
ب) برای نبشی با ساقهای مساوی یا نامساوی که از طریق ساقهای بلندتر متصل شدهاند و عضوی
یآ
13
(۱۵-۴-۲-۱۰) و و جهه - لک
۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
برای 75 < :
(۱۶-۴-۲-۱۰) 200 و لک
1 ی
برای نبشی با ساقهای نامساوی با نسبت بعد دو ساق کمتر از 1.7 که از طریق ساق کوچکتر
متصل شدهاند. باید به ککٌ بهدستآمده از روابط ۱۵-۴-۲-۱۰و ۱۶-۴-۲-۱۰جمله [6])0/800(1-1
اضافه شود. لیکن کت بهدستآمده نباید کمتر از ,0.52[/7 در نظر گرفته شود.
در روابط فوق:
( - پهنای ساق بزرگتر نبشی
۰ - پهنای ساق کوچکتر نبشی
2 - شعاع زیراسیون حول محور موازی با ساق متصلشده
2 - شعاع زیراسیون حول محور اصلی ضعیف نبشی
۶-۴-۲-۰ اعضای فشاری ساختهشده (مرکب)
مقاطع ساختهشده موردبحث در این بخش مقاطعی هستند که از دو یا چند نیمرخ با قطعات لقمه
بین آنها یا از دو یا چند نیمرخ به همراه ورق سراسری یا بستهای موازی یا مورب و یا از دو نیمرخ
که با بیچ یا جوش به هم متصل شدهاند. ساخته میشوند. مقاومت فشاری اسمی و محدودیتهای
ابعادی اینگونه مقاطع مطابق با الزامات بندهای ۱-۶-۴-۲-۱۰ و ۲-۶-۴-۲-۱۰ است.
۱-۶-۴-۰ مقاومت فشاری اسمی
مقاومت فشاری اسمی مقاطع ساختهشده باید براسلس الزامات بندهای ۳-۴-۲-۱۰ و ۴-۴-۲-۱۰ یا
۷-۴-۲-۰ و با اصلاحات لاغری ارائهشده در حالتهای (الف) و (ب) این بند تعیین شود:
الف) در اعضای فشاری ساختهشده که در آنها اتصال قطعات متصلکننده میانی به اجزای مختلف
مقطع بهصورت پیجی و با عملکرد انکانی است. نسبت لاغری نسبت به محور عمود بر صفحهه
بست (محور بدون مصالح مقطع ساختهشده) باید از رابطهٌ زیر تعیین شود:
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
)۱۷-۴-۲-۱۰(
ب( در اعضای فشاری ساختهشده که در آنها اتصال قطعات میانی متصا کنندهٌ نیمرخهای مختلف
مقطع بهصورت جوشی یا پیج بیشتنیده یا لغزش بحرانی است. نسبت لاغری نسبت به محور
عمود بر صفحهٌ بست (محور بدون مصالح مقطع ساختهشده) باید از رابطهٌ زیر تعیین شود:
(۱۸-۴-۲-۱۰) [5)- لگ 40 گ
(۱۹-۴-۲-۱۰) - رگ : 0 > *
پر 7 7
در روابط فوق:
- نسبت لاغری اصلاحشدهٌ عضو فشاری نسبت به محور بدون مصالح مقطع ساختهشده
و(5) - نسبت لاغری عضو فشاری نسبت به محور بدون مصالح مقطع ساختهشده
بگ - 0.5 برای مقطع نبشی پشتبهپشت. 0.75 برای مقطع ناودانی پشتبهپشت و 0.56 برای سایر
مقاطع
فاصلههٌ بین متصلکنندهها
7 شعاع زیراسیون حداقل هر یک از نیمرخها
۲-۶-۴-۲-۰ محدودیتهای ابعادی
محدودیتهای ابعادی نیمرخهای اعضای فشاری ساختهشده به شرح زیر هستند:
الف) هر یک از نیمرخهای اعضای فشاری ساختهشده (مرکب) باید در فاصلهٌ 4 به یکدیگر متصل
باشند, به نحوی که ضریب لاغری مور هر یک از نیمرخها (/0) در این فاصله از - نسبت لاغری
تعیینکنندهٌ کل عضو ساختهشده بیشتر نشود. در این محاسبه. ,1 شعاع زیراسیون حداقل هر
۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) اتصالات متصلکنندههای میانی میتوانند از نوع جوشی یا پیچی با عملکرد آتکانی» پیش تنیده
یا لغزش بحرانی باشند. لیکن اتصالات متصلکنندههای انتهایی باید از نوع جوشی یا پیجی
پیشتنیده یا لغزش بحرانی با وضعیت سطحی کلاس ۸ یا 0 باشند.
پ) در انتهای اعضای فشاری ساختهشده. در محل فشار مستقیم بر کفستونها یا در محل سطوح
صاف و تنظیمشده در درز وصلهها و نیز ناحیهٌ اتصالات تیر به ستونهای ساختهشده. تمامی
نیمرخهای اعضای ساختهشده باید در فاصلهٌ 1.5 برابر بعد حداکثر مقطع ساختهشده با
پیچهایی که فاصلهٌ محور به محور آنها از یکدیگر حداکنر 4 برابر قطرشان باشد. به یکدیگر
متصل شوند. اگر وسیلهٌ انصال جوش باشد. تمامی نیمرخهای متصل به یکدیگر باید در طولی
بزرگتر یا مساوی بعد حداکتر مقطع ساختهشده. با جوش پیوسته به یکدیگر متصل شوند.
ت) چنانچه عضو فشاری ساختهشده. از نیمرخها و ورقهای سراسری تشکیل شده باشد. در ناحیه
میانی فواصل طولی محور به محور بین پیچها یا فاصلهٌ آزاد بین نوارهای جوش منقطع باید به
نحوی انتخاب شود که مقاومت لازم تأمین گردد. حداقل و حداکتر فاصلهٌ مرکز سوراخها تا لبه
قطعات متصلشونده و نیز حداقل و حداکثر فاصلهٌ مرکز تا مرکز سوراخها باید الزامات بخش
۹-۲-۰ را تأمین نماید. همجنین حداکتر فاصلهٌ خالص بین جوشهای منقطع و فاصلهٌ مرکز
تا مرکز سوراخها نباید از مقادیر زیر بیشتر شود:
00 075 برابر ضخامت ورق خارجی و حداکتر 300 میلیمتر برای حالتی که اتصالات در
خطوط اتصال مجاور در حالت پسوپیش نباشند (روبروی هم باشند).
)۲( 2 برابر ضخامت ورق خارجی و حداکثر 450 میلیمتر برای حالتی که اتصالات در
خطوط اتصال مجاور به حالت پسوپیش قرار گیرند.
ثُ) چنانچه عضو فشاری از نیمرخها و ورقهای سوراخدار تشکیل شده باشند. درصورتی که ضوابط
زیر رعایت شده باشند. بخشی از پهنای این ورقها (پهنای کلی ورق سوراخدار منهای عرض
سوراخ) به همراه سطح مقطع نیمرخها میتواند بهعنوان سطح مقطع خالص جهت کمک به
تأمین مقاومت موجود در نظر گرفته شود:
(۱) نسبت بهنای کلی ورق سوراخدار به ضخامت آن از ۹ کمتر باشد.
۷۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
(۲) نسبت طول سوراخ (در راستای تنش) به عرض سوراخ از 2 بیشتر نباشد.
(۳) فاصله خالص بین سوراخها در راستای تنش از فاصلهٌ عرضی متصلکنندهها کمتر نباشد.
(۴) شعاع بیرامون سوراخها در تمامی نقاط حداقل 40 میلیمتر باشد.
چ) چنانجه عضو فشاری از نیمرخها و بستهای مورب تشکیل شده باشد. ضوابط زیر باید رعایت
شوند:
(۱) بستهای مورب در انتهای عضو فشاری باید به ورق بست انتهایی ختم شوند. در
قسمتهای میانی عضو درصورتیکه نظم بستهای مورب به هم خورده باشد. باید
ورقهای اتصال به تیر تعبیه گردد. طول ورقهای بست آنتهایی (در امتداد طولی عضو)
باید حداقل برابر فاصلهً مراکز هندسی نیمرخهای تشکیلدهنده عضو فشاری باشد و طول
ورقهای اتصال به تیر باید فضای کافی برای برقراری اتصال را داشته باشد.
ضخامت ورقهای انتهایی و ورقهای اتصال به تیر باید طوری انتخاب شوند که مقاومت
کافی در برابر نیروهای منتقلشده از طرف عضو فشاری به کفستون و از طرف تیر و
مهاربندی به ستون را دار باشند. درهرحال ضخامت ورقهای انتهایی و ورقهای اتصال به
تیر نباید از 1/50 کمتر باشد؛ که در آن 0 برابر پهنای ورق انتهایی و ورق اتصال در
اتصالات جوشی و برابر فاصلهٌ عرضی وسایل اتصال در اتصالات بیجی است.
پهنای ورقهای انتهایی و ورقهای اتصال باید حداقل برابر فاصلهٌ بین مراکز هندسی
نیمرخهای تشکیلدهنده عضو فشاری باشد. چنانجه اتصال این ورقها به نیمرخهای عضو
فشاری از نوع پیجی باشد. فاصلهٌ عرضی (عمود بر محور طولی عضو فشاری) وسایل اتصال
اگر وسایل اتصال ورقهای آنتهایی و ورقهای اتصال به تیر از نوع بیچی باشد. فاصلهٌ این
وسایل از یکدیگر در امتداد طولی عضو فشاری (امتداد تنش) نباید از 6 برابر قطر آنها
بیشتر شود. در هر ورق آنتهایی و ورق اتصال به تیر باید حداقل 3 عدد پیچ تعبیه شود.
درهرحال, تعداد و قطر پیچها باید طوری انتخاب شوند که مقاومت کافی در برابر نیروی
منتقلشده از طرف عضو فشاری به کفستون و از طرف تیر و مهاربندی به ستون را دارا
۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
اگر وسیلهٌ اتصال ورقهای انتهایی و ورقهای اتصال به تیر از نوع جوشی باشد. دورتادور
این ورقها باید به عضو فشاری جوش شود. ضخامت جوش اتصال به عضو فشاری باید
طوری انتخاب شود که مقاومت کافی در برابر نیروی منتقلشده به عضو فشاری را دارا
باشد.
(۲) بستهای مورب را میتوان از نسمه. نبشی, ناودانی یا مقطع مناسب دیگر انتخاب کرد.
همانند نیمرخهای کلیهٌ اعضای فشاری ساختهشده. بستهای مورب را باید طوری قرار داد
که نسبت لاغری موْثر هر یک از نیمرخهای عضو فشاری در فاصلهٌ بین اتصال بستهای
مورب به عضو فشاری, الزامات بند (الف) از محدودیتهای ابعادی اعضای فشاری
ساختهشده (مرکب) را تأمین نماید.
(۲) مشخصات هندسی بستهای مورب شامل طول, مقطع و وسایل اتصال دو انتهای آنها به
عضو فشاری, باید بهگونهای انتخاب شوند که منجر به تأمین مقاومت برشی لازم گردد.
مقاومت برشی لازم برابر نیروی برشی عضو فشاری در آثر نیروهای خارجی بعلاوه معادل 2
درصد مقاومت فشاری موجود عضو در نظر گرفته میشود.
(۴) طول کمانش برای محاسبهٌ نسبت لاغری بستهای مورب در بستهای تکی برابر فاصلههٌ
بین مرکز هندسی انصالات (پیچ یا جوش) دو انتهای آنها به عضو فشاری و در بستهای
مورب ضربدری 70 درصد این فاصله به حساب میآید.
(۵) نسبت لاغری بستهای مورب تک نباید از 140 و نسبت لاغری بستهای مورب ضربدری
نباید از 200 بیشتر شود.
(۶) زاویهٌ محور طولی بستهای مورب نسبت به محور طولی عضو فشاری مرکب (0) نباید
کمتر از 45 درجه برای بستهای مورب ضربدری و کمتر از 60 درجه برای بستهای
مورب تکی باشد.
(۷) اگر فاصلهٌ بین مرکز هندسی اتصالات دو انتهای بست بیش از 400 میلیمتر باشد. ارجح
است که بستها بهصورت ضربدری در نظر گرفته شوند یا از نیمرخ مناسب (مانند نبشی
یا ناودانی) طراحی شوند.
۷۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ال (فاصله پین مرکز سطح نیمرخها]<0
۹
۱ ۳
ا ورق اتصال به بر از نقاع بر
۱ و
۸ مر !۱ ۳
٩ سل ساسا (مجور با مصالح) 4
۱
۱ ۱ ِ 7 1۰ طول کافی برای انصال
| الیل ]| نیشیهاولجکیهای ۳
محور عمود بر صفحه پست هر ابصال می باشد ی
(محور بدون مصالح)
۱۳|
وری اننهانی !۱ حدابل مساوی!
شکل ۳-۴-۲-۱۰: عضو فشاری ساختهشده (مرکب) با بستهای مورب
چ) چنانچه عضو فشاری ساختهشده. از نیمرخها و بستهای موازی تشکیل شده باشد. ضوابط زیر
باید رعایت شوند:
نسبت لاغری موْثر هر یک از نیمرخهای عضو فشاری ساختهشده در فاصلهٌ بین مرکز تا
مرکز دو بست متوالی, الزامات بند (الف) از محدودیتهای ابعادی اعضای فشاری
ساختهشده را تأمین نماید.
(۲) استفاده از تسمه. نبشی یا هر مقطع مناسب دیگر بهعنوان بست مجاز است. مشروط بر آن
که کلیه محدودیتهای عنوانشده در موردهای ۱ تا ۵) از بند (ج) همین قسمت در
آنها رعایت شده باشد.
عضو فشاری. باید بهگونهای انتخاب شود که منجر به تأمین مقاومت برشی لازم گردد.
مقاومت برشی لازم باید برابر نیروی برشی عضو فشاری در اثر نیروهای خارجی بعلاوه 2
درصد مقاومت فشاری موجود عضو در نظر گرفته شود.
۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۴) بستهای موازی در انتهای عضو فشاری مورب و نیز در محل اتصال تیر به ستون باید
محدودیتهای عنوانشده در مورد (۱) از بند (ج) در خصوص ورقهای آنتهایی و ورقهای
اتصال را تأمین نماید.
و
(۵) طول بستهای میانی نباید از کمتر باشد.
شکل ۴-۴-۲-۱۰: عضو فشاری ساختهشده (مرکب) با بستهای موازی
۷-۴-۲-۰ اعضای فشاری دارای اجزای لاغر
این بخش به طراحی اعضای منشوری با مقطع دارای اجزای لاغر میپردازد که تحت اثر نیروی
محوری فشاری قرار دارند. مقاومت فشاری اسمی (,» این نوع اعضا براساس حالتهای حدی
کمانش خمشی. کمانش پیچشی و کمانش خمشی- پیچشی در آندرکنش با کمانش موضعی باید با
استفاده از رابطهٌ زیر تعیین شود:
(۲۰-۴-۲-۱۰) ی مر ۴ برس
- مجموع سطح مقطع موْئثر اجزای عضو در فشار که با توجه بعد موْئر کاهشیافته 02 یا ع و یا
جزء با استفاده از روابط *۲۱-۴-۲-۱ و ۲۲-۴-۲-۱۰ محاسبه میشود یا مستقیماً براساس
روابط ۲۴-۴-۲-۱۰ و ۲۵-۴-۲-۱۰ به دست میآید.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
یل - تنش بحرانی که براساس حالتهای کمانش از روابط بخشهای ۲-۴-۲-۱۰و ۴-۴-۲-۱ به
دست میآید. در مورد مقاطع نبشی تک فقط باید از ضوابط بخش ۲-۴-۲-۱۰ برای محاسبهٌ
۱-۷-۴-۲-۰ اعضای دارای اجزای لاغر به استثنای مقاطع توخالی دابرهای
پهنای موْثر کاهشیافته (م) در اجزای این مقاطع از روابط زیر محاسبه میشود. این روابط برای
محاسبه ارتفاع موْثر جان اجزای لاغر (م12) یا عمق موتر تیغه مقاطع سپری (ء0) نیز قابلاستفاده
رم ۳
الف) اگر ج +2 > 2 باشد:
(۲۱-۴-۲-۱۰) ط < یط
مر ۳۷
ب( اگر | ۸۶ < 2 باشد:
(۲۲-۴-۲-۱۰) ظ 2 0 1 - وظ
در روابط فوق:
- پهنای جزء (در محاسبه م[ یا م0 از پارامترهای ۱[ یا 0 که به ترتیب ارتفاع جان یا عمق تیغه
هستند. استفاده شود)
- نسبت پهنا به ضخامت جزء
ب2 - حداکثر نسبت پهنا به ضخامت جزء که از جدول ۱-۲-۲-۱۰ به دست میآید.
2
۰ با
(۲۳-۴-۲-۱۰) 9 یه]) < بیط
< ضرایب تأثیر نقص اولیه که از جدول ۲-۴-۲-۱۰ به دست میآید.
۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۲-۴-۲-۱۰: ضرایب تأثیر نقص اولیه در محاسبه بعد موْثر کاهشیافته
,۰ | اجزای با دو لبه مقید مقطع به استثنای بالهای مقاطع ۹1
توخالی مربعی با مستطپل شکل ۱
۲-۷-۴-۲-۰ مقاطع توخالی دابرهای لاغر
در این مقاطعء سطح مقطع موْئر (ءم41) از روابط زیر محاسبه میشود:
الف) اگر 0.112 > < باشد:
(۲۴-۴-۲-۱۰) > عم
۳ 8 ۳
ب) اگر 0 > 9 یک 11 باشد:
2 0.0388
(۲۵-۳-۲-۱۰) اه ماه
3۱8 تج ات
در روابط فوق:
1 <- ضخامت دیواره مقطع توخالی دایرهای
هش < سطح مقطع کلی عضو
۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۵-۲-۰ الزامات طراحی اعضا برای لنگر خمشی
این بخش به الزامات طراحی اعضایی میبردازد که تحت اثر خمش ساده حول هر یک از محورهای
اصلی مقطع قرار دارند. در حالت خمش ساده عضو در صفحهای بهموازات محورهای اصلی و مار بر
مرکز برش مقطع بارگذاری شده یا در محل اعمال بار و در تکیهگاهها در مقابل پیجش نگهداری
شده باشد.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
۱۵-۲-۱۰ الزامات عمومی
با مقطع ناودانی فشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
۹ ۲-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع [ شکل با دو محور تقارن با بالهای
غیرفشرده یا لاغر و جان فشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
۰ ۳-۵-۲-۱ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع [ شکل با یک با دو محور تقارن با بالهای
فشرده یا غیرفشرده یا لاغر و جان فشرده یا غیرفشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
فشرده یا غیرفشرده یا لاغر و جان لاغر تحت اثر خمش حول محور قوی
محور ضعیف
محورهای قوی و ضعیف
۹ ۸-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای توخالی
۹-۵-۲-۱ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع سیری و نبشی جفت با بارگذاری در صفحهٌ تقارن
۰ ۱۰-۵-۲۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نبشی تک
۹ ۰- ۱۱-۵-۳۲ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای و چهارگوش تویر
۹ ۰- ۱۳-۵-۳۲ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نامتقارن
۵۹ ۱۳-۵-۲-۰ تناسبات ابعادی مقطع اعضای حمشی
۵۹ ۱۳-۵-۲-۰ ملاحظات مربوط به بازشو در جان تیرها
۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
حدول ۱-۵-۲-۱۰: انتخاب بند مم
سس
بل ]
مبحث دهم
سمی
تسلیم
کمانش موضعی بال
تسلیم
کمانش موضعی بال
کمانش موضعی بال
تسلیم
کمانش موضعی بال
کمانش موضعی بال
کمانش موضعی جان
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات ط
۱
۱-۵-۲-۹ ال
۱-۱-۵-۲
براپر 1.67 و ]۷
تبصره ۱: دامنه
باز (
احی
ادامهٌ جدول ۱-۵-۲-۱۰: انتخاب بند
کاربرد این بخش مربوط به تیر
نیرهای لانهزنبوری) به پیوست ه
3 اسمی
تسلیم
کمانش موضعی
تسلیم
کمانش موضعی بال
تسلیم
کمانش موضعی ساق
تسلیم
روش ۸517 مقاومت
و2 ضریب اطمینان
۲-۵-۲ با ۱۳-۵-۲-۱۰
راحی تیرهای با جان
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
تبصره ۴ اثتخاب بند فربوط به آتعیین نقاومت: خمشی آسمی, اعضای: خمشی برای مقاطع مختلت
میتواند مطابق جدول ۱۵-۲-۱۰ انتخاب شود.
۳-۱-۵-۰ تمامی الزامات این بخش بر این فرض استوار هستند که از پیچش مقطع حول محور
طولی عضو در نقاط تکیهگاهی اعضای خمشی جلوگیری شده است.
۳-۱-۵-۳-۰ برای اعضا با مقطع دارای یک محور تقارن و با انحنای ساده و خمش حول محور
قوی و برای کلیهٌ اعضا با مقطع دارای دو محور تقارن» ضریب اصلاح کمانش جانبی- پیچشی (,)
در نمودار لنگر خمشی غیریکنواخت در حدفاصل دو مقطع مهارشده از رابطهٌ زیر تعیین میگردد و
مقدار آن نباید بزرگتر از 3.0 در نظر گرفته شود:
(۱-۵-۲-۱۰) 1 < لح
4 + و 424+ 321+ بر 2.524
که در آن:
ور کح < قدرمطلق لنگر خمشی حداکثر در حدفاصل دو مقطع مهارشده
1 < قدرمطلق لنگر خمشی در نقطهٌ - طول مهارنشده
14 قدرمطلق لنگر خمشی در نقطه < طول مهارنشده
قدرمطلق لنگر خمشی در نقطهٌ < طول مهارنشده
تبصره ۱: برای تیرهای طرهای که در تکیهگاه آنها از تابیدگی مقطع جلوگیری شده و انتهای آزاد
آنها فاقد مهار جانبی باشد. رل) مساوی 1.0 است.
تبصره۲: برای اعضا با مقطع دارای یک محور تقارن و با انحنای مضاعف ضریب اصلاح کمانش
جانبی-پیجشی ( م)) باید براساس یک تحلیل مستدل محاسبه گردد. برای مقاطع [ شکل
دارای یک محور تقارن (محور بهعنوان یک روش تقریبی حالت حدی کمانش جانبی -
پیچشی باید بهطور مجزا برای لنگرهای خمشی مثبت و منفی کنترل شوند. در این
محاسبات ضریب رل بهدستآمده از رابطهٌ ۱-۵-۲-۱۰ را میتوان در ضرایب اصلاحی
(برای لنگر خمشی مثبت) و رگم (برای لنگر خمشی منفی) ضرب کرد. مشروط بر
آنکه مقدار بهدستآمده بزرگتر از 3.0 در نظر گرفته نشود.
شش
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
2
۱ ع 7 7
(۲-۵-۲-۱۰) ش 2 +05 بر۸ و 2 +0.
5- برظ
را را
که در آن:
< ممان اینرسی مقطع حول محور اصلی نز
رآ < ممان اینرسی بال تحت فشار مقطع حول محور اصلی از برای ناحیهٌ لنگر خمشی منفی
تبصره ۳: برای اعضای خمشی با مقطع نامتقارن»
ن) را میتوان بهطور محافظهکارانه مساوی 1.0
۲-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع ۱ شکل فشرده با دو محور تقارن و
اعضای با مقطع ناودانی فشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع [] شکل فشرده با دو
محور تقارن و اعضای با مقطع ناودانی فشرده که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.
3 ای ی ی ری ی ری [ ومد
7۳ نسوس
: 7
1 ا: 1 ا! »1 ۸
۱ ۵ 7 َ
ای ا
5 ۲
ُ. ۱
سمتسخمسستست سس سس
بالها و حان فشرده بالها و حان فشرده بالها و حان فشرده
مقاومت خمشی اسمی (,۸1) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم و کمانش جانبی-پیچشی در نظر گرفته شود.
الف) حالت حدی تسلیم
(۳-۵-۲-۱۰) بر رلک ور لک پر ۸
در رابطهٌ فوق:
۸۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
- لنگر پلاستیک
2۶ - اساس مقطع پلاستیک حول محور (محور قوی)
ب) حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی
ب- اگر با > ون باشد. لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی- پیچشی نیست.
ب-۲) برای > > و
وس با
(۴-۵-۲-۱۰) > 1 رو 058 - کا 1 و - ,21
ظٍ 7۳
ب-۳۲) برای >
(۵-۵-۲-۱۰) کی - بر ۸8
ط
در روابط فوق:
و - فاصلهٌ بین دو مقطع از طول عضو که در آن مقاطع از تغییرمکان جانبی بال فشاری یا از
تکیهگاه جانبی متوالی بهعنوان طول مهارنشده عضو نامیده میشود.
ورن < طول مهارنشده عضو مطابق رابطهٌ زیر که مرز بین حالت حدی تسلیم و حالت حدی کمانش
8
(۶-۵-۲-۱۰) سل ,1.767 > ور
۳ رز ی
,7 < طول مهارنشدهٌ عضو مطابق رابطهٌ زیر که مرز بین حالت حدی کمانش جانبی- پیجشی
)۷-۵-۳۲-۱۰(
- تنش بحرانی کمانش الاستیک جانبی -پیجشی مطابق رابطهٌ ۸-۵-۲-۱۰:
۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
)۸-۵-۳۲-۱۰(
نظر گرفت
- مدول الاستیسیته فولاد
7 - تابت پیجشی که مقدار آن را بهطور تقریبی میتوان از طریق رابطه اه تعیین نمود که
در آن 0 پهنا و 1 ضخامت اجزاء مقطع است.
رگد - اساس مقطع الاستیک حول محور 7 (محور قوی)
وا < فاصلهٌ مرکز تا مرکز بالها
و < شعاع زیراسیون موْئر طبق رابطهه زیر:
11 ۳
23 )۹-۵-۲-۱۰(
2 < ضریبی است طبق روابط زیر:
- برای مقاطع ناودانی برع/ بر1/.م/0.5 <ع
رو - ثابت تابیدگی
بآ * ممان اینرسی مقطع حول محور ل (مخور ضعیف)
تبصره ۱: برای مقاطع آ شکل دارای دو محور تقارن با بال مس مستطیلی, بر < بوده و در نتیجه
برای این نوع مقاطع. رابطهٌ ۹-۵-۲-۰ بهصورت زیر ساده میشود:
0 2
(۱۰-۵-۲-۱۰) لس مر
مقطعی شامل بال فشاری و یکششم جان حول محور ماربر جان در نظر گرفت:
۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
)۱۱-۵-۲-۱۰(
7 و م2 به ترتیب ضخامت و پهنای بال فشاری مقطع
بر و /- به ترتیب ضخامت و پهنای جان مقطع
۱ یر ۱ 26+ 30/ غتطرا ری بر :
تبصره ۲: برای مقاطع ناودانی برن) را میتوان برابر ار رمرم ۱ در نظر گرفت که در آن
۳-۵-۲-۰ مقاومت خمشی آسمی آعضای با مقطع 1[ شکل با دو محور تقارن با بالهای
غیرفشرده با لاغر و جان فشرده حول محور قوی
تقارن با بالهای غیر فشرده یا لاغر و جان فشرده که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.
5
سس
بالها غبرفشرده با لاغر. حان فشرده بالها غبرفشرده با لاغر. حان فشرده
حالتهای حدی کمانش جانبی- پیجشی و کمانش موضعی بال فشاری در نظر گرفته شود.
الزامات این حالت حدی عیناً مشابه الزامات بند ۲-۵-۲-۱۰-ب است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ب) حالت حدی کمانش موضعی بال فشاری
ب-۱) برای مقطع با بالهای غیرفشرده:
اس مرلو
17 گِ نت
(۱۳۲-۵-۲-۱۰) اعد ,و032 ,)سرا با
7 :
ب-۲) برای مقطع با بالهای لاغر:
کر 0.9
(۱۳-۵-۲-۱۰) شیر 11
۸
که در آن
ی
۳ 24۸
را است ان ای حد لاغری برای بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
2 رب < حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابقٌ جدول ۳-۲-۲-۱۰
و م2 به ترتیب ضخامت و پهنای بال فشاری مقطع
رگ < اساس مقطع الاستیک حول محور ۴
4
عبرابر با 7 که نباید از 0.35 کمتر و از 0.76 بیشتر در نظر گرفته شود.
1
۴-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی سابر اعضای با مقطع 1[ شکل با یک با دو محور تقارن
با بالهای فشرده با غیر فشرده با لاغر و جان فشرده با غیرفشرده تحت اثر
خمش حول محور قوی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی سایر اعضای با مقطع آ شکل با یک یا
دو محور تقّارن که جان به وسط ورق بال متصل شده و دارای بالهای فشرده یا غیرفشرده یا لاغر و
۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
مقاومت خمشی اسمی (1) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم بال فشاری, کمانش جانبی- پیچشی. کمانش موضعی بال فشاری و تسلیم
بال کششی در نظر گرفته شود.
تبصره: مقاومت خمشی اسمی این نوع اعضا را بهطور محافظهکارانه میتوان براساس ضوابط بند
۵-۵-۲-۰ نیز تعیین نمود.
الف) تسلیم بال فشاری
(۱۴-۵-۲-۱۰) پگ رک یر بر ری 8 - ,24
که در آن:
تنش تسلیم مشخصه فولاد
3 - اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور 7
پر 4 لنگر تسلیم نسبت به بال فشاری و برابر با پبرگذر/
بو /< ضریب پلاستیک جان مقطع براساس حالت حدی تسلیم بال فشاری مطابق روابط زیر:
7
- اگر 3 < کر و 2۸ > ۸ باشد:
ای
(۱۵-۵-۲-۱۰) سا
۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
7
اگر 3 دح و پر < 2 باشد:
1
1 وس پر 1 1
(۱۶-۵-۲-۱۰) ایا لش میت 1
ار رن رگا مر
رد
- اگر 0.23 > مش باشد:
رد
(۱۷-۵-۲-۱۰) سا
که در آن:
رولّ< ممان اینرسی مقطع حول محور از
رآ < ممان اینرسی بال فشاری مقطع حول محور از
و کل پر رو - لنگر پلاستیک مقطع حول محور ۲ که نباید بیشتر از ,1.675 در نظر گرفته شود.
رم اساس مقطع پلاستیک حول محور 7
بر5- اساس مقطع الاستیک حول محور 7
2 < .2 حد لاغری برای جان فشرده مطابق جدول ۴-۲-۲-۱۰
بسا - ۸ - حد لاغری برای جان غیر فشرده مطابق جدول :۴-۲-۲-۱
< دو برابر فاصلهٌ محور خنثی الاستیک تا آغاز گردی ریش اتصال جان به بال» برای مقاطع
نوردشده
- دو برابر فاصلهٌ محور خنثی در حالت الاستیک تا نزدیکترین خط وسایل اتصال در ناحیهٌ
فشاری, برای مقاطع ساخته شده از ورق با وسایل اتصال غیر از جوش
- دو برابر فاصلههٌ محور خنثی در حالت الاستیک تا وجه داخلی بال فشاری, برای مقاطع ساخته
شده از ورق با اتصال جوشی بال به جان
۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب-۱) اگر یرل > ون باشد لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی-بیچشی نیست.
بی۲) برای راک > رل
وب
(۱۸-۵-۲-۱۰) ما ی او ( رک رت - بر گ۵یر 8) - مر لیر 8 ایک 24
ٍ ۳
(۱۹-۵-۲-۱۰) رم گ هر کنر > بر ۸4
در روابط فوق:
ولک- ضریب اصلاح کمانش جانبی-پیجشی مطابق الزامات بند ۲-۱-۵-۲-۱۰
هورگ مر ۸4 و برگ< مشابه تعاریف قسمت (الف) بند ۴-۵-۲-۱۰
< طول مهارنشده عضو
ور < طول مهارنشده عضو مطابق رابطهٌ زیر که مرز بین حالت حدی تسلیم و حالت حدی کمانش
3
(۲۰-۵-۲-۱۰) ِا 1.17 > ول
غیرالاستیک و الاستیک را مشخص میکند:
مر 7 اد
(۲۱-۵-۲-۱۰) واه اپ سا م1957 > بر
5 و وال یرگ 9
- تنش بحرانی کمانش الاستیک جانبی- پیجشی. مطابق رابطهٌ زیر:
7 3
و8 0.07 +1 در
(۲۲-۵-۲-۱۰) را 7
7
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
7 - ثابت پیجشی مقطع که در حالت 0.23 > رل مرآ مقدار آن صفر منظور میشود.
ول - فاصلهٌ مرکز تا مرکز بالها
7 - تنش اسمی بال فشاری که مرز کمانش الاستیک و غیر الاستیک را نشان میدهد و از طریق
روابط زیر تعیین میشود:
5
- اگر 0.7 < لش باشد:
(۲۳-۵-۲-۱۰) 0.7 ۳
0
5
(۲۴-۵-۲-۱۰) 0.5 < 5 راد سر
7
رگ اساس مقطع الاستیک نسبت به بال کششی حول محور ۲
7- شعاع ژیراسیون موْثر برای کمانش جانبی-پیجشی مطابق روابط زیر:
- برای مقاطع آ شکل با بال فشاری مستطیلی بهطور محافظه کارانه:
)۲۵-۵-۲-۱۰(
یا بهطور محافظه کارانهتر:
7
۲۶۵
/ ( مات
- برای مقاطع آشکل با بال فشاری غیرمستطیلی نظیر بالهای تقویتشده با ورق یا ناودانی,
برابر با شعاع زیراسیون قسمتی از مقطع شامل مجموع بال فشاری و اجزای تقویت کنندم
آن به همراه یکسوم ناحیهٌ فشاری جان حول محور مار بر جان تیر (محور از) که در آن:
120
(۲۷-۵-۲-۱۰) نک - رن
۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
را و م1 < مطابق تعاریف بند ۴-۵-۲-۱۰الف
- فاصلهٌ مراکز دو بال
#- ارتفاع کل مقطع
ارتفاع جان برابر با فاصله خالص بین دو بال
پ) کمانش موضعی بال فشاری
پ-۱) برای مفاطع با بال فشاری فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی بال فشاری
پ-۲) برای مقاطع با بال فشاری غیرفشرده:
ی - ۸7
(۲۸-۵-۲-۱۰) چا نس ای ما سس مهن
ور < ۸
پ-۳) برای مقاطع با بال فشاری لاغر:
کر 0.9
(۲۹-۵-۲-۱۰) توس ان
/
که در آن:
بر و بر ۸ < مطابق تعاریف بند ۴-۵-۲-۱۰-الف
7۸
211
بر - و2 - حد لاغری برای بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
۸-7 - حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۱۰
1 و 2 به ترتیب ضخامت و پهنای بال فشاری مقطع
,5 <اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور 7
4
* برابر با ره ۷ که مقدار آن نباید از 0.35 کمتر و از 0.76 بیشتر در نظر گرفته شود.
ره و /- به ترتیب ضخامت و ارتفاع ورق جان مقطع براساس تعاریف بند ۴-۲-۲-۱۰
۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ت) تسلیم بال کششی
ت-۱) چنانچه ,2.5 ,رک باشد. لزومی به در نظر گرفتن تسلیم بال کششی نیست.
ت-۲) درصورتیکه ,> برد باشد:
(۲۰-۵-۲-۱۰) بر گر - بر 14
که در آن:
5 اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور 7
رگا اساس مقطع الاستیک نسبت به بال کششی حول محور 7
بر 14 لنگر تسلیم نسبت به بال کششی و برابر با بپرگرر7
تنش تسلیم مشخصه فولاد
,رگ < ضریب پلاستیک جان مقطع براساس حالت حدی تسلیم بال کششی مطابق روابط زیر:
7
- اگر 0.23< 9 ۸ باشد:
۹
9 طبر
1
(۳۱-۵-۲-۱۰) سکس رو 8
پر 1
رد
- اگر 0.23< شش و .2 < ۸ باشد:
رد
۸ .۸ ۱ 2
(۳۲-۵-۲-۱۰) اج سای 3
12-فا( بقه) بر۸
9 1
- اگر 0.23 کش باشد:
7
۹
(۲۳-۵-۲-۱۰) بر
که در آن:
بر 7- ممان اینرسی مقطع حول محور از
ر/ <ممان اینرسی بال فشاری مقطع حول محور از
,2( <لنگر پلاستیک مقطع حول محور 3 که نباید بیشتر از برکرٍ/1.6 منظور شود
بر - اساس مقطع پلاستیک حول محور 7
۹1۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
رب2 < و2 حد لاغری برای جان فشرده مطابق جدول ۴-۲-۲-۱۰
<< حد لاغری برای جان غیرفشرده مطابق جدول ۴-۲-۲-۱۰
- دو برابر فاصلهٌ محور خنثی در حالت الاستیک تا آغاز گردی ریشهٌ اتصال جان به بال, برای
مقاطع نوردشده
- دو برابر فاصله محور خنتی در حالت الاستیک تا نزدیکترین خط وسایل اتصال در ناحیه
فشاری, برای مقاطع ساخته شده از ورق با وسایل اتصال غیر از جوش
- دو برابر فاصلهٌ محور خنثی در حالت الاستیک تا وجه داخلی بال فشاری, برای مقاطع ساخته
9
شده از ورق با اتنصال جوشی بال به جان
رل < ضخامت جان.
۵-۵-۲ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع آ شکل با یک با دو محور تقارن با
بالهای فشرده و غیرفشرده با لاغر و جان لاغر تحت اثر خمش حول محور قوی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع آ شکل با یک یا دو محور
تقارن با بالهای فشرده و غیرفشرده یا لاغر و جان لاغر که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.
ز مجح
قمحا دام سس
ط ر میم
بالها فشرده یا غیرفشرده یا لاغرء جان لاغر
۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
مقاومت خمشی اسمی (,۸1) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم بال فشاری: کمانش جانبی- پیچشی. کمانش موضعی بال فشاری و تسلیم
الف) تسلیم بال فشاری
(۳۴-۵-۲-۱۰) بر 3 روگ چیر کل > ور
که در آن:
تنش تسلیم مشخصه فولاد
مرک < اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور 7
یر < ضریب تقلیل مقاومت خمشی برای جان لاغر مطابق رابطهٌ زیر:
(۳۵-۵-۲-۱۰) | بو عط س هگ[ پر
۳ با اب3000 +1200
- مدول الاستیسینتهٌ فولاد
دو برابر فاصله محور خنتی در حالت الاستیک تا آغاز گردی ریشه اتصال جان به بال. برای
مقاطع نوردشده
<- دو برابر فاصله محور خنتی در حالت الاستیک تا نزدیکترین خط وسایل اتصال در ناحیهٌ
فشاری, برای مقاطع ساخته شده از ورق با وسایل اتصال غیر از جوش
- دو برابر فاصلهً محور خنتی در حالت الاستیک تا وجه داخلی بال فشاری. برای مقاطع ساخته
شده از ورق با اتنصال جوشی بال به جان
رر< ضخامت جان
- نسبت دو برایر مساحت جان تحت فشار به مساحت بال فشاری مطابق رابطهٌ ۲۷-۵-۲-۱۰ که
نباید بزرگتر از 10 در نظر گرفته شود.
ب) کمانش جانبی - پیچشی
ب-۱) اگر بر > ول باشد لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی- پیجشی نیست.
۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب-۲) برای اه ال
(۲۶-۵-۲-۱۰) پر قاس هس 1
که در آن:
میرگ < اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور 7
ری تنش کمانشی مطابق روابط زیر:
را
رک > بر : ال رش کح ( ,0.
35 ) جر 7 ۲
رسای
(۳۷-۵-۲-۱۰) ۱ 5
اف یا ی ورگ چا
ط
7
ون فاصلهٌ بین مهارهای جانبی متوالی
مقادیر ورن و رن از طریق روابط زیر تعیین میشوند:
52
(۲۸-۵-۲-۱۰) 7۳ 1.17 > ول
9
ات
۳ 0.7
7 شعاع ژیراسیون موْئر مربوط به کمانش جانبی-پیچشی مطابق روابط بند ۲-۵-۲-۱۰-ب
پ-۱) برای مقاطع با بال فشاری فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی بال فشاری نیست.
پ-۲) برای مقاطع با بال فشاری غیرفشرده و لاغر:
(۴۰۵-۳-۱۰) بر هسرع 7ج 4 بر 7
که در آن:
ورزر کل < ضریب تقلیل مقاومت خمشی مطابق رابطهٌ ۲۵-۵-۲-۱۰
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
< تنش کمانشی مطابق روابط زیر:
2
(۴۱-۵-۲-۱۰) ایس
را .
۸
- برای مقاطع با بال فشاری لاغر:
0
(۴۲-۵-۲-۱۰) ان
»۳
ازع
21
2 - و2 - حد لاغری برای بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۱۰
۸-7 - حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابق جدول ۳-۲-۲-۱۰
4
-برابر با سح که نباید از 0.35 کمتر و از 0.76 بیشتر در نظر گرفته شود.
۷ باید از 0.33 کمتر و از 0.76 بیشتر در نظر گرفته شو
بر و 7 به ترتیب ضخامت و پهنای ورق جان مقطع براساس تعاریف بند ۳-۲-۲-۱۰
ت-۲) درصورتی که مر رگ باشد:
(۴۳-۵-۲-۱۰) پپرقروال > بر ۸
که در آن:
بر گ- اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری حول محور +7
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۶-۵-۲-۹ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع 1 شکل و ناودانی تحت اثر خمش حول
محور ضعیف
بس 7 1 8 و۱ و
1 1 1 را 1 ! را
! اص اس
نا 5 :
بالها فشرده» عیرفشرده با لاغعر
حدی تسلیم و کمانش موضعی بال در نظر گرفته شود.
الف) تسلیم
(۴۴-۵-۲-۱۰) گنر 1.6 گ برضرر کب 5 > بر 28
که در آن:
ب-۱) برای مقاطع با بالهای فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی بال نیست.
ب-۳) برای مفاطع با بالهای غیرفشرده:
2
(۴۵-۵-۲-۱۰) ااسسش 14) - ,24 - ,۸1
ی
گر گ
ب-۳) برای مقاطع با بالهای لاغر:
0.75
(۴۶-۵-۲-۱۰) یس ان
۸
۱۰۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
که در آن:
هُ
5
گ
7 و2 < حد لانغری بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
رر< بر۸ < حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۱۰
2 < برای مقطع آ شکل برابر با نصف بهنای بال, برای مقطع ناودانی برابر با پهنای بال
۷-۵-۲-۹ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع قوطی شکل (1155) و جعبهای تحت اثر
خمش حول محورهای قوی و ضعیف
جعبهای با بالها و جانهای فشردهء غیرفشرده یا لاغر که تحت اتر خمش حول محورهای قوی با
»)
ا
1
/ »۲
بالها فشرده. غیرفشرده با لاغرء حانها فشرده. غیرفشرده با لاغر
مقاومت حمشی اسمی (ر۸1) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم, کمانش موضعی بال, کمانش موضعی جان و کمانش جانبی- پیچشی در
نظر گرفته شود.
الف) تسلیم
(۴۷-۵-۲-۱۰) مرو < 4 -< 1
که در آن:
۱۰۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب) کمانش موضعی بال
ب-۱) برای مقاطع با بالهای فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی بال نیست.
ب-۲) برای مقاطع با بالهای غیرفشرده:
م۸
۵-۳-۰ ما ۳ ی - | /2-
(۴۸-۵-۲-۱۰) چ (8 بر 14) - ,21 , 17
تا ی
ب-۳) برای مقاطع با بالهای لاغر:
(۴۹-۵-۲-۱۰) و درو > پر ۲
که در آن:
ریت
از
ی
مراک وتو حد لاغری برای بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۱۰
2 < حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابق جدول ۳-۲-۲-۱۰
2 < پهنای بال مقطع مطابق تعریف به کاررفته در بخش ۲-۲-۱۰
مک <اساس مقطع الاستیک موْئر که بر مبنای پهنای موْثر بال فشاری ,۵ محاسبه میشود.
< پهنای مور بال فشاری مقاطع قوطی شکل و جعبهای براساس روابط زیر:
- در مقاطع قوطی شکل (188]):
| 0.38 3
نا تا است )۰۱-۲-۵-۰۵(
7 ۳
0.34 3
(۵۱-۵-۲-۱۰) 1 ات 4 << و
1۳ 17 ۷175
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ) کمانش موضعی جان
پ-۱) برای مقاطع با جانهای فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی جان نیست.
پ-۳) برای مقاطع با جانهای غیر فشرده:
.2
(۵۲-۵-۲-۱۰) کش از کر - ر 21) - و 24 ,21
2 > یرت
پ-۳) برای مقاطع با جانهای لاغر:
(۵۲-۵-۲-۱۰) ری پر کل 7 بر 14
که در آن:
3.6
(۵۴-۵-۲-۱۰) را
7
7
5 اساس مقطع الاستیک حول محور خمش
ار
یش 1
رگ < ضریب تقلیل مقاومت خمشی مطابق رابطههٌ ۳۵-۵-۲-۱۰ براساس مغ0/ پرغ/2 > 6
ت) کمانش جانبی - پیچشی
ت-۱) اگر رل > ون باشد. لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی-بیچشی نیست.
ب-۲) برای ,1 ک ول > بو :
ی 7
و 7
(۵۵-۵-۲-۱۰) 1 > اععا ,0.757 - و 14) - 1 ۲۵ ,21
۱۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ب-۳۲) برای < ان
۳
۸1, 286, 11 )۵۶-۵-۲-۱۰(
ْ 9
در روابط فوق:
زک< ضریب اصلاح کمانش جانبی- پیچشی مطابق رابطه ۱-۵-۲-۱۰
ون < طول مهارنشده عضو
رل < طول مهارنشده عضو مطابق رابطه زیر که مرز بین حالت حدی تسلیم و حالت حدی کمانش
ملد
(۵۷-۵-۲-۱۰) ی و7
11
< طول مهارنشده عضو مطابق رابطهٌ زیر که مرز بین حالت حدی کمانش جانبی- پیجشی
غیرالاستیک و الاستیک را مشخص میکند.
۸4 ۰
(۵۸-۵-۲-۱۰) 2 7 ت 7
5 "
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
پم < مساحت ناخالص مقطع
بادداشت: حالت حدی کمانش جانبی-پیجشی در مقاطع قوطی مربعی و مقاطع تحت خمش حول
محور ضعیف حاکم نیست. روابط فوق عمدتا برای مقاطع با نسبت عمق به پهنا و طول
۱۰۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۰ الزامات طراحی
۸-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای توخالی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت حمشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای توخالی که
در آنها 0.45 > 7 است.
ٍ 9
۱ ۱
0
مقاومت حمشی اسمی (بر) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم و کمانش موضعی در نظر گرفته شود.
الف) تسلیم
(۵۹-۵-۲-۱۰) مرو > و 4 < بر اه
که در آن:
ب) کمانش موضعی
ب-۱) برای مقاطع فشرده لزومی به در نظر گرفتن کمانش موضعی نیست.
ب-۲) برای مقاطع غیرفشرده:
00
(۶۰-۵-۲-۱۰) ۱ ک بر ۸7
0
(۶۱-۵-۲-۱۰) اس
ُ
۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
که در آن:
85 اساس مقطع الاستیک
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
در قطر خارجی مقطع
- ضخامت جداره مقطع
۹-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع سپری و نبشی جفت با بارگذاری در صفحههٌ نقارن
که در صفحهٌ تقارن بارگذاری شدهاند (حمش حول محور 7).
بال یا بالها: فشرده با غیرفشرده یا لاغرء حان با جانها: فشرده با غیرفشرده یا لاغر
حالتهای حدی تسلیم. کمانش جانبی-پیچشی, کمانش موضعی بال و کمانش موضعی جان در نظر
الف) تسلیم
(۲-۵-۲-۱۰ع و 51611 ر2رظ < و 24 ,۸1
(۶۳-۵-۲-۱۰) رک > بر 4
الف-۳) درصورتی که بال مقطع نبشی جفت., کششی باشد:
۱۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
(۶۴-۵-۲-۱۰) > بر 1.54 > بر 1
در روابط فوق:
ره < اساس مقطع پلاستیک حول محور ۲ (محور خمش)
رگا < بر کرو - لنگر تسلیم متناظر با تسلیم دورترین تار مقطع
ب-۱) درصورتیکه بال مقطع سپری یا نبشی جفت فشاری باشد:
ب-۱-۱) اگر بر > و باشذ. لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی- بیچشی نیست.
ب-۲-۱) برای ربا گ ون > رن
(۶۵-۵-۲-۱۰) عم و14 بر ۸4)- و 24- بر 14
ظٍ 7
24, 4 )۶۶-۵-۲-۱۰(
در روابط فوق:
- طول مهارنشدههٌ عضو
2
(۵-۲-۱۰-/۶۷) ۳ ,1.767 ۴ سم
37
(۶۸-۵-۲-۱۰) 1+ 7 4 220 لا ۶ وا با
: 195
۵ (*8+۹1+8)] رل سیون
ظ
جر - مدول الاستیسینهٌ فولاد
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ر< شعاع ژیراسیون مقطع حول محور عمود بر محور خمش
رو ل< ممان اینرسی مقطع حول محور عمود بر محور خمش
#4 عمق جان مقطع سپری یا پهنای بال نبشی جفت در کشش
1
(۷۰-۵-۲-۱۰) تاه ما 3 << لا
7 را
برای تمام مقادیر طول مهارنشده وب:
ب-۱-۳۲) در مقاطع سپری:
(۷۱-۵-۲-۱۰) و لک ی > بر 4
1 ۱ 1
1 ک سخ : (ی لور 1.5) 1 ک رال 192-117 اک بر 4
7 ۸1
)۷۲-۵-۲-۱۰(
01 1
ای و ۱ تک 0.92 ابر 2
9 1
که در آن تمام کمیتها به جزء ]لا مطابق تعاریف بخش ۹-۵-۲-۱۰-ب-ا است.
62 1.95
(۷۳-۵-۲-۱۰) [ :۱+8 + -] بر رس 24
ظ
پ) کمانش موضعی بال
حالت حدی کمانش موضعی بال برای مقاطعی که بال آنها تحت فشار است. مورد استفاده قرار
می گیرد.
۱۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ-۱-۱) برای مقاطع با بال فشاری فشرده لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی کمانش موضعی
پ-۳-۱) برای مقاطع با بال فشاری غیر فشرده:
رال
(۷۴-۵-۲-۱۰) 1 لف رک ۳ 0.
7- ,14]- 2 ,24
یا 67 2 تا ۳
گ و لا
پ-۳-۱) برای مقاطع با بال فشاری لاغر:
(۷۵-۵-۲-۱۰) کی را
که در آن:
44 2 ,7 لنگر پلاستیک مقطع
< مدول الاستیسیتهٌ فولاد
رل < تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد
مر گ< اساس مقطع الاستیک نسبت به بال فشاری
۶
۳
27
رل 5 ور < حد لاغری برای بال فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
رب < حد لاغری برای بال غیرفشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
7 پهنای بال مقطع مطابق تعریف بهکاررفته در بخش ۲-۲-۱۰
نبشی تک) محاسبه میشود که در آنها ,5 نسبت به بال فشاری محاسبه میشود.
حالت حدی کمانش موضعی جان برای سپریهایی که بال آنها تحت کشش است. مورد استفاده
قرار میگیرد.
۱۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
ت-۱) برای مقاطع سپری:
ت-۱-۱) برای مقاطع با جان فشرده لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی کمانش موضعی بال
ت-۲-۱) برای مقاطع با جان غیر فشرده:
0
ارس برن2
(۷۶-۵-۲-۱۰) شش[ ر/0.352)- ,21 ,21
ار 7
15
و
1۳
)۷۷-۵-۲-۱۰(
که در آن:
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
#
زب
7۳
ورن 5 ورن < حد لاغری برای جان فشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۱۰
راخ وله < حلش:لاغری برای جان غیرفشرده مطابق جدول ۲-۲-۲-۰
4 - عمق کلی مقطع مطابق تعریف به کاررفته در بخش ۲-۲-۱۰
را < ضخامت بال مقطع
ت-۲) برای مقاطع نبشی جفت:
نبشی تک) محاسبه میشود که در آنها .5 اساس مقطع الاستیک حول محور خمش نسبت به
۱۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۱-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نبشی تک
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نبشی تک که تحت
اثر لنگر خمشی قرار دارد.
2 /
2 ۷
در نبشیهای تک که در تمام طول خود بهطور پیوسته در مقابل کمانش جانبی-پیچشی مهارشده
باشند.ء طراحی براساس مشخصات هندسی محورهای 3 و از مجاز است. اما در نبشیهایی که در
مقاومت حمشی اسمی (,ر۸) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالتهای حدی تسلیم کمانش جانبی-پیچشی و کمانش موضعی ساق نبشی در نظر گرفته شود.
الف) تسلیم
(۷۸۵-۲-۱۰) 13 را
که در آن:
حالاتی که در آن مقطع دارای مهار جانبی کافی در مقابل کمانش جانبی- پیچشی در تمام طول
خود هستند لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی کمانش جانبی- پیچشی نیست.
۱۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
مقاومت خمشی اسمی نبشیهای فاقد مهار جانبی کافی باید به شرح زیر تعیین شود:
ی
(۷۹-۵-۲-۱۰) 1.5 ۳ 9 ]- 11
(۸۰-۵-۲-۱۰) | ود سووه | - 11
رن
در روابط فوق. ار لنگر حمشی کمانش جانبی- پیجشی بوده و از روابط زیر تعیین میشود:
ب-۱) هرگاه ۳ خمش حول محور اصلی قوی نبشی (محور 1۷) باشد:
2
شظوو+
)۸۱-۵-۲-۱۰(
7
که در آن:
«)- ضریب اصلاح کمانش جانبی- پیجشی مطابق رابطه ۱-۵-۲-۱۰ که مقدار آن نباید بیشتر از
مدول الاستیسیتهٌ فولاد
و - مساحت مقطع نبشی
7- شعاع ریراسیون حول محور اصلی ضعیف
ون < طول مهارنشدهٌ عضو
,ل] < مشخصههٌ هندسی مقطع نبشی برای در نظر گرفتن اثرات ساقهای نامساوی. برای حالتی که
هر دو ساق نبشی برابر باشند مقدار ,ِ] برابر صفر منظور میشود. برای حالتی که ساق کوتاه
در فشار است ,]| مثبت و برای حالتی که ساق بلند در فشار است ,]| منفی است (شکل
1
(۸۲-۵-۲-۱۰) 44-4( 1+22 0] 2 رد ۸
۵
۱۱۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
که در آن:
رو < ممان اینرسی مقطع حول محور اصلی قوی
و 2 فاصلهٌ مرکز برش تا مرکز سطح نبشی در راستای محور اصلی ضعیف مقطع
2 و ۷< مختصات نقاط مقطع براساس محورهای قوی و ضعیف براساس شکل ۱-۵-۲-۱۰
مرکز برش مرکز برش
مر ۳ 2 ۳
۹ ۷
۷۷ ۷۷
۱ حالت خاص:
برای مقاطع با ساقهای مساوی
00 است.
(الف) 0> ,0 (ب) 0,.<0
شکل ۱-۵-۲-۱۰: مشخصات مقطع نبشی تک و علامت مثبت با منفی ,۳
ب-۲) هرگاه خمش حول محور یکی از محورهای هندسی مقطع (محور یا [) نبشی با دو ساق
مساوی باشد و نیروی محوری به آن اعمال نشود:
ب-۱-۳) اگر نبشی فاقد مهار جانبی در مقابل کمانش جانبی- پیجشی در تمام طول خود باشد:
- برای حالت فشار حداکتر در لبهٌ آزاد ساق نبشی (پنجهٌ نبشی):
058/۳
.7 2
7
(۸۳-۵-۲-۱۰) [- اش 0.88 +1
2 :
- برای حالت کشش حداکثر در لبهٌ آزاد ساق نبشی (ینجهٌ نبشی):
2 4
(۸۳-۵-۲-۱۰) 1+ اش ۵ ۸
7 2
۵
در روابط فوق, ظ پهنای کلی ساق نبشی است.
۱۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ب-۲-۲) اگر نبشی فقط در محل لنگر خمشی حداکتر دارای مهار جانبی در مقابل کمانش
جانبی- پبیجحشی باشد. در این حالت ۸1 باید 1.25 برابر مقدار بهدستآمده از روابط
۰- ۸۱-۵-۲۳ یا ۸۲ و /4 باید برابر با مقدار لنگر تسلیم مقطع منظور شود.
پ) کمانش موضعی ساق نبشی
حالت حدی کمانش موضعی ساق نبشی در حالتی کاربرد دارد که لبهٌ آزاد ساق نبشی (ینجه نبشی)
در فشار باشد.
پ-۱) برای مقاطع فشرده لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی کمانش موضعی ساق نیست.
پ-۲) برای مقاطعی با ساق غیرفشرده:
را ۱ط
(۸۵-۵-۲-۱۰) جر لها 7 243-2 مر > بر ۸
پ-۳) برای مقاطعی با ساق لاغر:
0715
کب - ۸1
(۸۶-۵-۲-۱۰) طْ
که در آن:
ضخامت ساق فشاری نبشی
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
نبشیهای دو ساق مساوی که تحت اثر خمش حول یکی از محورهای 7 و از قرار دارند و در
تمام طول خود فاقد مهار جانبی هستند. ,م5 برابر 0.5 اساس مقطع الاستیک حول محورهای
و از نسبت به دورترین تار فشاری مقطع در نظر گرفته میشود.
۱۱۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۱-۵-۳-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای و چهارگوش توپر
الزامات این بند مربوط به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع چهارگوش توپر که تحت
اثر خمش حول یکی از محورهای اصلی قرار دارند و نیز اعضای با مقطع دایرهای توپر است.
مقاومت خمشی اسمی (۸) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس
حالات حدی تسلیم و کمانش جانبی- پیچشی در نظر گرفته شود.
الف) تسلیم
(۸۷-۵-۲-۱۰) برای مقاطع چهارگوش رم رل و > 1۸1
(۸۸-۵-۲-۱۰) برای مقاطع دایرهای برد 1.6 سا ۸
ب-۱) برای مقاطع چهارگوش توپر تحت اثر خمش حول محور ضعیف و مقاطع دایرهای توپر لزومی
ب-۲) برای مقاطع چهارگوش تویر تحت اثر خمش حول محور قوی:
ب-۱-۲) برای حالتی که شووه که باشد. لزومی به در نظر گرفتن حالت حدی کمانش
(
۱۱۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
123 هیا
-۲-۲) برای حالنی که و ز > > 0.08 باشد:
۱۳۲۳ برای حالشی ۹ چر ۱ در 7
7,4
(0۸۹-۵-۲-۱۰) ما انم رن
1
2
کر 19
ی کات کب
(۹۰-۵-۲-۱۰) زار ور ای
و
که در آن:
رگ اساس مقطع الاستیک حول محور خمش
ون طول مهارنشده عضو
#4- عمق مقطع عمود بر محور خمش
1 پهنای مقطع موازی با محور خمش
- ضریب اصلاح کمانش جانبی- پیجشی مطابق رابطهٌ ۱-۵-۲-۱ که نباید از 1.5 بزرگتر در
۱-۵-۲-۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نامتقارن
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع نامتقارن بهجز مقاطع
نبشی که تحت اثر خمش قرار دارد. مقاومت خمشی اسمی (بر۸) این نوع اعضا باید برابر
کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس حالتهای حدی تسلیم. کمانش جانبی- پیچشی و کمانش
موضعی در نظر گرفته شود.
)٩۱-۵-۲-۱۰( ند ی
رو تسه ی وی
۸1
پر < تنش اسمی مقطع نامتقارن که چنین تعیین میشود:
۱۱۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
الف) تسلیم
)٩۳-۵-۲-۱۰( لاخ بر
)٩۳-۵-۲-۱۰( رگ لک بر
که در آن:
< تنش نظیر کمانش جانبی- پیچشی مقطع که از طریق تحلیل به دست میآید.
تبصره: برای اعضای با مقطع یم شکل, 7 نظیر کمانش جانبی- پیجشی را میتوان معادل نصف
رم مقاطع ناودانی با مشخصات بال و جان مشابه در نظر گرفت.
)٩۴-۵-۲-۱۰( سحران سانش
7 تنش نظیر کمانش موضعی مقطع که از طریق تحلیل به دست میآید.
۱۳-۵-۲۰ تناسبات ابعادی مقطع اعضای خمشی
الف) اعضای با مقاطع دارای بال کششی سوراخدار
این بند مربوط است به اعضای با مقاطع نوردشده و ساخته شده از ورق که مقطع آنها دارای
در این گونه اعضا در صورت وجود سوراخ در بال یا بالهاء در محاسبهٌ مقاومت خمشی اسمی (ر/)
در محدودهٌ سوراخ باید محدودیتهای گسیختگی بال کششی در نظر گرفته شود.
الف-۱) درصورتی که چ کرد بل 2.-> رک باشد. هیچگونه محدودیتی در محاسبهٌ مقاومت خمشی
اسمی به خاطر وجود سوراخ در بال کششی در نظر گرفته نمیشود.
الف-۲) درصورتی که پم 4,ر7)[ 1.2 > ۶,4 باشد. در محدودهٌ سوراخ بال کششی, مقاومت خمشی
اسمی نباید بزرگتر از مقدار زیر در نظر گرفته شود:
4
ی
۱۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
که در آن:
وم - سطح مقطع کلی بال کششی
م4 - سطح مقطع خالص بال کششی که براساس الزامات بخش ۲-۲-۱۰ محاسبه میشود.
, [< ضریب تأثیر سوراخ که برای حالت 0.8 > ,7] ,7 برابر 1.0 و برای سایر حالتها باید براپر 1.1 در
نظر گرفته شود.
ر- اساس مقطع الاستیک حول محور خمش نسبت به دورترین تار مقطع
ب) اعضای با مقطع [ شکل
ب-۱) اعضای با مقطع [ شکل دارای یک محور تقارن باید محدودیت زبر 7 برآورده سازند.
7
(۹۶-۵-۲-۱۰) 9 > کل > [.0
7
که در آن:
رر< ممان اینرسی کل مقطع حول محور از
روآ < ممان اینرسی بال فشاری در حالت انحنای ساده 9 ممان اینرسی بال کوچکتر در حالت
ب-۲) در اعضای با مقطع آ شکل با جان لاغر باید محدودیتهای زیر نیز رعایت شوند.
۸/1
ام 1.5 > -,
برای 1
13 ۸
)٩۷-۵-۲-۱۰( سا 12 >
5
۸1
برای 7
:1 /
(۹۸-۵-۲-۱۰) خ 0 >
رد ی
که در آن:
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
7 - فاصله آزاد بین سخت کنندههای عرضی
فاصلهٌ بین شروع گردی ریشهٌ جان به بالء برای نیمرخهای نورد شده
- فاصلههٌ آزاد بین دو بال, برای مقاطع ساخته شده از ورق
0 ضخامت جان
ب-۳) در اعضای بدون سخت کنندههای عرضی نسبت 1:4 نباید از 2600 ۰ نسبت دو برابر
پ-۱) تقویت بالها
بال مقاطع تیرهای نوردشده و تیرهای ساختهشده از ورق را میتوان به کمک ورقهای پوششی بال,
تقویت نمود. در مواردی که اتصال ورق پوششی بال به بال مقاطع تیرها از نوع پیجی یا جوشی
باشد. در هر بال مجموع سطح مقطعهای ورقهای پوششی نباید از 70 درصد سطح مقطع کل بال
(شامل ورقهای پوششی) تجاوز نماید.
پ-۲) اتصال ورقهای پوششی به بال
اتنصال ورقهای پوششی به بال تیر باید از نوع جوشی یا پیجی با پیچهای پرمقاومت و با عملکرد
لغزش بحرانی باشد و بر مبنای برش افقی ناشی از تغییرات لنگر خمشی تیر طراحی شوند. توزیع
طولی پیچها و جوشهای منقطع باید متناسب با شدت برش باشد. لیکن فاصلهٌ آنها نباید از
مقادیر ارائهشده در بند ۵-۲-۲-۱۰ برای بال کششی و مقادیر ارائهشده در بند ۲-۶-۳-۲-۱۰ برای
بال فشاری بیشتر شود. در صورت استفاده از جوش گوشه» درهرحال بعد جوش نباید از بعد حداقل
آن کمتر شود. در ضمن این پیچها یا جوشها باید برای انتقال هر نیرویی که مستقیماً از طریق بال
به جان منتقل میشود. طراحی گردند؛ مگر اینکه این نیرو به طریقی دیگر به جان انتقال یابد.
۱۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
پ-۳) قطع ورقهای پوششی بالها
ورقهای پوششی که در تمام طول دهانه ادامه ندارند. باید بعد از نقطهٌ قطع محاسباتی به طول
گوشه به بال متصل شوند. این طول, طول گیرایی نامیده میشود.
طول گیرایی باید به اندازءای باشد که اتصال ورق پوششی در این طول قادر به انتقال برش افقی
ناشی از مقاومت خمشی سهم ورق پوششی از مقاومت خمشی موردنیاز تیر در نقطهه قطع
پوششی در تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد باشد.
حداقل طول گیرایی که از انتهای ورق پوششی آندازهگیری میشود. باید به شرح زیر در نظر گرفته
شود:
(۱) برابر پهنای ورق پوششی. در حالتی که جوش انتصال ورق پوششی به تیر در طول .۰ پیوسته و
بعد ساق آن حداقل سهچهارم ضخامت ورق پوششی بوده و در دو لبهُ کناری و لبهُ انتهایی ورق
(۲) یک و نیم برابر پهنای ورق پوششی, در حالتی که بعد جوش پیوسته به طول 7 در دو لبهٌ
کناری ورق پوششی و در انتهای آن کمتر از سهچهارم ضخامت ورق تقویتی باشد.
(۲) دو برابر پهنای ورق پوششی. در حالتی که جوش پیوسته به طول 7 فقط در دو لبهُ کناری ورق
وجود دارد و در لبِهُ آنتهایی جوش اجرا نمیشود.
ت) اعضای ساخته شده از چند نیمرخ
هنگامی که از دو یا چند نیمرخ برای ساخت مقطع یک عضو خمشی با عملکرد مشترک استفاده
شود. اتصال آنها باید براساس ضوابط بخش ۹-۲-۱۰ انجام گیرد. برای انتقال بار از یک نیمرخ به
نیمرخ یا نیمرخهای دیگر یا توزیع آن بین نیمرخهاء باید دیافراگمهایی در امتداد عمود بر محور
طولی عضو با سختی کافی از طریق پیچ یا جوش به نیمرخها متصل شود.
۱۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ث) انصال جان به بال اعضای ساخته شده از ورق
اتصال جان به بال مقاطع ساخته شده از ورق باید از نوع جوشی بوده و بر مبنای برش افقی ناشی از
منقطع. توزیع طولی آنها باید متناسب با شدت برش باشد. لیکن فاصلهٌ آنها نباید از حداقل
مقادیر ارائهشده در بند ۵-۳-۲-۱۰ برای بال کششی و مقادیر ارائهشده در بند ۲-۶-۴-۲-۱۰ برای
ضمن این جوشها باید برای انتقال هر نیرویی که مستقیماً از طریق بال به جان منتقل میشود.
طراحی گردند؛ مگر اینکه این نیرو به طریقی دیگر به جان انتقال یابد.
۱۴-۵-۲۰ ملاحظات مربوط به بازشو در جان تیرها
در تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع فولادی, تأثیر بازشوهای موجود در جان باید به
نحو مناسبی در نظر گرفته شود. الزامات مربوط به تیرهای دارای بازشوهای متوالی در جان (تیرهای
لانهزنبوری) در پیوست ۵ ارائه شده است.
مج
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۶-۳-۰ الزامات طراحی اعضا برای نبروی برشی
این بخش به الزامات طراحی اعضای با مقطع دارای یک یا دو محور تقارن تحت اثر برش در صفحهٌ
جان, اعضای با مقطع نبشی تک. اعضای با مقطع دایرهای شکل توخالی, قوطی شکل (1188) و
جعبهای, اعضای با مقطع تحت اثر برش در امتداد عمود بر محور ضعیف می بردازد.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
۱-۶-۲-۱ الزامات عمومی
۲-۶-۲-۱۰ مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع آشکل و ناودانی تحت اثر برش در صفحهٌ جان
۳-۶-۲-۰ مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع سپری تحت اثر برش در صفحهٌ تقارن و
۴۶۲۳۶ مقاومت برش اسمیجاعضای با مقطع قوطلیشکل (1188)»جعیهای و سایر مقاطع
دارای یک یا دو محور تقارن
۵-۶-۲-۰ مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع دایرهای شکل توخالی
۶-۶-۲-۰ مقاومت برشی اسمی اعضای دارای یک یا دو محور نقارن که تحت اثر برش در
راستای عمود بر محور ضعیف مقطع
۷-۶-۲-۱۰ ملاحظات مربوط به بازشو در جان تیرها
۱-۶-۲-۰ الزامات عمومی
در روش 114۳1 مقاومت برشی طراحی مساوی ,لاه و در اروش (۸851 مقاومت برشی مجاز مساوی
۷0 است که در آن:
< ضریب کاهش مقاومت برشی بوده و برای کلیهٌ الزامات این بخش برابر 0.9 است. بهجز در
مورد بند ۱-۲-۶-۲-۱۰-الف که مقدار آن باید برابر 1.0 در نظر گرفته شود.
با - ضریب اطمینان مقاومت برشی بوده و برای کلیه الزامات این پخش بزایز 1.67 اسثه بهجز در
مورد بند ۱-۲-۶-۲-۱۰-الف که مقدار آن باید برابر 1.5 در نظر گرفته شود.
ولا مقاومت برشی اسمی اعضا بوده که مطابق الزامات بندهای ۲-۶۲-۱۶ تا ۷2-۲-۱۶ باید
برابر کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس حالتهای تسلیم برشی و کمانش برشی در نظر
>
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲-۶-۲-۰ مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع 1 شکل و ناودانی تحت اثر برش در
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع ] شکل نوردشده یا
ساختهشده از ورق دارای یک یا دو محور تقارن و ناودانی که تحت اثر برش در صفحههٌ جان قرار
است. در روش اول برای محاسبهٌ مقاومت برشی اسمی اعضا مطابق الزامات بند ۱-۲-۶-۲-۱۰ از
عمل میدان کششی استفاده نمیشود؛ اما در روش دوم برای تعیین مقاومت برشی اسمی اعضا
مطابق الزامات بند ۲-۲-۶-۲-۱۰ از عمل میدان کششی استفاده میشود.
۱-۲-۶-۰ مقاومت برشی اسمی بدون در نظر گرفتن عمل میدان کششی
مقاومت برشی اسمی (ممّاً)» براساس حالتهای حدی تسلیم برشی و کمانش برشی از رابطهٌ زیر تعیین
میشود:
(۱-۶-۲-۱۰) ۲ یش ۶0.67 ,۲۲
که در آن:
روگ < تنش تسلیم مشخصههٌ فولاد جان
ی ,46 مساحت جان که برابر است با حاصلضرب عمق کلی مقطع در ضخامت جان
۶« ضریب مقاومت برشی جان به شرح زیر:
الف) برای جان مقاطع [ شکل نورد شده که ِا 2.24 ظ باشد:
۹ »
(۲-۶-۲-۱۰) اه
! »
(۳-۶-۲-۱۰) ۳
۱۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
یز »۱
1.1
سس - 1
(۴-۶-۲-۱۰) ۳ /
زو
در روابط فوق. ,۸ ضریب کمانش برشی ورق جان بوده و به شرح زیر تعیین میشود:
- برای جان مقاطع بدون سختکننده:
(۵-۶-۲-۱۰) 4 << را
برای جان مقاطع دارای سخت کننده و3 > 1
5
(۶-۶-۲-۱۰) پچ +5 < ربا
*(0/ه)
- برای جان مقاطع دارای سختکننده و 3 < 2
(۷-۶-۲-۱۰) 4 << با
در روابط فوق:
- فاصلهٌ آزاد بین سختکنندههای عرضی جان
- فاصلههٌ آزاد بین دو بال منهای گردی محل اتصال جان به بال. برای تیرهای نورد شده
- فاصلههٌ آزاد بین دو بالء برای مقاطع ساختهشده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیله جوش
- فاصله بین خطوط بیچ. برای مقاطع ساخته شده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیلههٌ بیچ
در مواردی که قطعات سختکننده عرضی با 3 > 11 در جان تیر تعبیه شود. در چشمههای
داخلی فاقد بازشو در جان میتوان برای تعیین مقاومت برشی اسمی اعضا از عمل میدان کششی
استفاده نمود. در این حالت مغفاومت برشی اسمی 69 براساس حالتهای حدی تسلیم برشی و
کمانش برشی از روابط زیر تعیین میشود:
۱۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
الف) برای غگا رم
را »دض
(۸-۶-۲-۱۰) 0.6 > با
ب) برای ت 1
ی »7
. 2 1 1
ب-۱) در صورت برقراری هر سه شرط 2.5 > یگ و وی لگ و معا
در[
۱15/1 +)2/(
(۹-۶-۲-۱۰) + ور بش06 ۲
ب-۲) در غیر این صورت:
درک[
۱1
(۱۰-۶-۲-۱۰) + دی | ی 0.6 > ۳
در روابط فوق:
2 - پهنای بال فشاری
پهنای بال کششی
تعریف سایر پارامترها در بند ۱-۲-۶-۲-۱۰ آمده است.
دراک - ضریب کمانش برشی جان به شرح زیر:
ات 11 س
۳ نس
- برای
(۱۱-۶-۲-۱۰) | هه
برلی ظا رورش شگا ۱۱
3 7
۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
8 11
»1
برلی طا بور دول
۱ 8
16,5 1.5
(۱۳-۶-۲-۱۰) سس
۱۸/۸۳
تبصره: درصورتی که مقاومت برشی اسمی بهدستآمده با توجه به عمل میدان کششی کوچکتر از
مقاومت برشی حاصل از رابطهٌ ۱-۲-۶-۲-۱۰ باشد. مقاومت برشی اسمی را میتوان بدون
توجه به عمل میدان کششی محاسبه نمود.
۳-۲-۶-۰ سختکنندههای عرضی
در مواردی که ر۳] 2.54,/,8> ,۸/4 باشد. تعبیه سختکنندههای عرضی ضروری نیست.
درصورتی که ٍ۳] 2.54,/2,8< ,۸/4 بوده و برای تأمین مقاومت برشی اسمی استفاده از
سختکنندههای عرضی مدنظر باشد. محدودیتهای زیر باید موردتوجه قرار گیرند:
الف) درصورتی که به عمل تماسی مستقیم بین قطعه سختکننده و بال تیرء برای انتقال بارهای
متمرکز یا عکسالعمل تکیهگاهی نیاز نباشد. میتوان سختکننده عرضی را به بال کششی
جوش نداده یا حتی میتوان قطعهٌ سختکننده را نرسیده به بال کششی قطع کرد. در صورت
عدم جوشکاری سختکننده به بال کششی, جوشهایی که قطعهٌ سختکننده را به جان تیر
متصل میکنند باید در فاصلهای نه کمتر از 4 برابر و نه بیشتر از 6 برابر ضخامت جان از بر
جوش اتصال سختکننده به جان و بال کششی ختم شوند.
ب) سختکنندههای عرضی باید به بال فشاری متصل گردند تا از بلند شدن بال در اثر پیجش
جلوگیری به عمل آید.
پ) فاصلهٌ مرکز تا مرکز پیچهایی که سختکنندهها را به جان تیر متصل میکنند. نباید از 300
میلیمتر بیشتر باشد. چنانچه برای اتصال سختکنندهها به جان تیر از جوشهای گوشه
منقطع استفاده شود. نباید فاصلهٌ آزاد بین جوشهای منقطع از 16 برابر ضخامت جان و 250
۱۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ت) کمانش موضعی ورقهای تشکیلدهنده قطعات سختکننده باید کنترل شود:
2 ط
(۱۳-۶-۲-۱۰) سا[ 0.56 > 1
ور 5
که در آن:
۳ ای نسبت بهنا به ضحخامت ورقهای سخت کننده
- مدول الاستیسینته فولاد
(۱۵-۶-۲-۱۰) [ در 7 بر 7)+ دار < 1
در رابطهٌ فوق:
بو 7- ممان اینرسی قطعات سختکننده حول محور مرکزی جان. برای قطعات سختکننده جفت
ره زو ۲ ۱
11 0 1311101000 ۱1 10151051 با و
جان تبر جان تیر
9
1
3 1 3 3 1
۱۳ از + طه)ا- 7
شکل ۱-۶-۲-۱۰: مقطع ورقهای سخت کنندههای عرضی
- نسبت نیروهای برشی در چشمهٌ مجاور براساس رابطهٌ زیر که نباید کوچکتر از صفر در نظر
]۳
(۱۶-۶-۲-۱۰) ۰( عم ا- :2
- ۳
,۳ مقاومت برشی موردنیاز در چشمه موردنظر
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
رم ۳ برابر پر رل در 1۳1و ,۵؟/ بر در (۸51 است که در آن مقدار بر در چشمههٌ موردنظر از
روابط 1-۶-7-1 با ۹۶-۱ و ۱۶۲۱۶ تحیین میگردد,
دم - برابر پر رم در 1۳1و ,5۵ / بر در ۸510 است که در آن مقدار بر در چشمهٌ موردنظر از
رابطهٌ زیر تعیین میگردد:
(۱۷-۶-۲-۱۰) در یر 0.6 > بر
رم - 0.9
دیا ضریب کمانش برشی جان مطابق روابط, ۱۱-۶۲-۱۰ تا ۱۳
رب - با 47- مساحت جان مقّطع که برابر است با حاصلضرب عمق کلی مقطع در ضخامت جان
سا
(۱۸۶-۲-۱۰) سرام رز
541
را 40
(۱۹-۶-۲-۱۰) 0.50 < ۱ ابوادبتش |
1 )4/0( ۳
بر < ضخامت جان مقطع
- فاصلهٌ آزاد بین سختکنندههای عرضی جان در چشمهٌ موردنظر
#- فاصلهٌ آزاد بین دو بال منهای گردی محل اتصال جان به بال, برای تیرهای نورد شده
- فاصلهٌ آزاد بین دو بال, برای مقاطع ساختهشده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیلهٌ جوش
- فاصلهٌ بین خطوط پیچء برای مقاطع ساخته شده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیله پیچ
2 - کوچکترین مقدار 6 و :/
پر < بزرگترین مقدار ۱ ی سر و1
روگ - تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد جان
تبصره: به منظور تأمینَ حداقل ممان اینرسی لازم برای سختکنندههاء بهجای رابطهٌ ۱۵-۶-۲-۱۰ بهطور
محافظه کارانه میتوان از رابطهٌ رپ7< ,7 استفاده کرد.
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۳-۶-۳-۰ مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع سپری تحت اثر برش در صفحهٌ نقارن و
نبشی نک تحت اثر برش در امنداد یکی از ساقها
مقاومت برشی اسمی (باً) براساس حالتهای حدی تسلیم برشی و کمانش برشی از رابطهٌ زیر تعیین
میشود:
(۲۰-۶-۲-۱۰) در 0.6۳01 > با
که در آن:
تنش تسلیم مشخصه فولاد
0- عمق مقطع سپری یا پهنای ساق نبشی مقاوم در برابر نیروی برشی
1- ضخامت جان سپری یا نبشی مقاوم در برابر نیروی برشی
درل < ضریب برشی جان مطابق روابط ۱۱-۶-۲-۱۰ تا ۱۳ با فرض //ط- 1/4 و 1.2 ,با
۴-۶-۲-۰ مقاومت برشی اعضای با مقطع قوطی شکل (1585]). جعبهای و سابر مقاطع
دارای یک با دو محور تقارن
میشود:
(۲۱-۶-۲-۱۰) ری 0.67 ۶ ,۳
که در آن:
روگ - تنش تسلیم مشخصهٌ فولاد جان
الف) برای مقاطع قوطی شکل (1155) و جعبهای
یله - 2۳1
/- ضخامت جداره مقطع قوطی شکل و ضخامت جانها در مقاطع جعبهای
پهنای جان مقطع مقاوم در برابر نیروی برشی
- فاصلهٌ آزاد بین دو بال منهای گردی محل اتصال جان به بال, برای مقاطع نورد شده
- فاصلهٌ آزاد بین دو بال برای مقاطع ساخته شده از ورق
<- بعد بیرونی (کلی) منهای سه برابر ضخامت بال. در صورت مشخص نبودن شعاع گردی اتصال
جانها به بالها
۱۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
د,۳)< ضریب برشی جان مطابق روابط ۱۱-۶-۲-۱۰ تا ۱۳-۶-۲-۱۰ با فرض :> :1 و
5 بط
ب) برای سایر مقاطع دارای یک یا دو محور تقارن:
بل - مساحت جان یا جانهای مقاوم مقطع در برابر نیروی برشی
1- ضخامت جان مقاوم در برابر نیروی برشی
پهنای جان مقطع مقاوم در برابر نیروی برشی
- فاصلهٌ آزاد بین دو بال, برای مقاطع ساخته شده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیله جوش
- فاصلهٌ بین خطوط پیچ. برای مقاطع ساخته شده از ورق با اتصال جان به بالها بهوسیله پیچ
,۳ < ضریب برشی جان مطابق.روابط ۱۱-۶-۲-۱۰ تا ۱۳ با فرض 71/۸ ,1۸/4 و5 - ,تا
تبصره: در مقاطع صلیبی متشکل از دو نیمرخ ] شکل عمود بر هم مقادیر ریا 4 و 7 باید
براساس فقط جان موازی با امتداد نیروی برشی تعیین گردیده و از مقاومت برشی اسمی
بالها صرفنظر شود.
۵-۶-۲-۰ مقاومت برشی اعضای با مقطع دا برهای شکل توخالی
میشود:
(۲۲-۶-۲-۱۰) یی 0.57 - ۲۹
که در آن:
(:
۷۱-ع ۷ ,0.6 > و کش ۳
معا
در روابط فوق:
#7 <مذون الاستیسیته فولاد
با - سطح مقطع کلی مقطع
(- قطر خارجی مقطع
۱۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ضخامت طراحی مقطع لولهای معادل 0.93 برابر ضخامت اسمی مقطع برای مقاطع ساخته
شده با جوش قوس الکتریکی و معادل ضخامت اسمی مقطع برای مقاطع ساخته شده با جوش
زیرپبودری
رم - فاصلهٌ بین محل نیروی برشی حداکثر تا محل نیروی برشی صفر در طول عضو
۶-۶-۳-۰ مقاومت برشی آسمی اعضای دارای یک با دو محور تقارن تحت آثر برش در
راستای عمود بر محور ضعیف مقطع
در صورتی که این نوع اعضا تحت اثر پیجش قرار نداشته باشند. مقاومت برشی اسمی (بلاً) هر یک
از اجزای مقاوم در برابر برش باید از رابطهٌ زیر بهدست آید:
(۲۴-۶-۲-۱۰) درم ام 0.60 > با
که در آن:
1 ضخامت جزء مقاوم در مقابل برش
7 پهنای جزء مقاوم در مقابل برش
درل < ضریب کمانش برشی جان مطابق روابط ۱۱-۶-۲-۱۰ تا ۱۳ با فرض م /2/ رط- بر۸/:/
برای مقاطع آ شکل و سیری و // مظ- ,,//:/ برای مقطع ناودانی و 1.2 < با
۷-۶-۲-۰ ملاحظات مربوط به بازشو در جان تیرها
تأثیر تمامی بازشوهای موجود در جان در تعیین مقاومت برشی اسمی اعضای با مقطع فولادی و
اعضای با مقطع مختلط باید در نظر گرفته شود. در مواردی که مقاومت برشی موردنیاز در محل
بازشو از مقاومت برشی موجود بیشتر باشد. تأمین مقاومت برشی موردنیاز از طریق تقویت مقطع در
محل بازشو بهشرطی مجاز است که ورق یا ورقهای تقویتی به بال مقطع تیر نیز متصل شده باشد.
الزامات مربوط به مقاومت برشی موجود تیرهای دارای بازشوهای متوالی در جان (تیرهای
لانهزنبوری) در بیوست ۵ این مبحث ارائه شده است.
ممشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۷-۳-۰ الزامات طراحی اعضا برای ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی و ترکیب
لنگر پیچشی با سایر نیروها
این بخش به الزامات طراحی اعضا تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی حول یکی از
محورها یا هر دو محور با یا بدون لنگر پیچشی و نیز اعضای تحت آثر پیجش خالص میپردازد.
الزامات این بخش تحت عناوین زیر آرائه میگردد:
۱۷-۲-۱۰ الزامات عمومی
۲-۷-۲-۰ اعضای با مقطع دارای یک یا دو محور تقارن تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی
* ۲-۷-۲-۰ اعضای با مقطع نامتقارن و سایر اعضا تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی
* ۴-۷-۲-۱ مقاومت پیجشی مقاطع دایزهای شکل توخالی, قوطی شکل (1155) و جعبهای
۵-۷-۲-۰ اعضای تحت اثر ترکیب پیچش» خمش, برش و نیروی محوری با مقطع دایرهای شکل
توخالی, قوطی شکل (1155) و جعبهای
* ۶۷-۲-۱۰ ترکیب تنشها در سایر مقاطع (مقاطع باز)
۷-۷-۲-۰ گسیختگی بالهای دارای سوراخ تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی
۱-۷-۲-۰ الزامات عمومی
طراحی این گونه اعضا بر اصولی استوار است که در بخشهای قبلی این فصل ارائه شد. بهعبارتدیگر,
مباحک مطرحشده در بخشهای قبلی برای طراحی اعضا در برابر نیروی کششی» نیروی فشاری,
لنگر خمشی و نیروی برشی و نیز الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری و الزامات کمانش
موضعی, در طراحی اینگونه اعضا مورت استفاده قرار خواهند گرفت,
۲-۷-۲-۰ اعضای با مقطع دارای یک با دو محور تقارن تحت اثر همزمان نیروی محوری
۱-۲-۷-۰ اعضای با مقطع دارای یک با دو محور تقارن تحت اثر همزمان لنگر خمشی و
نیروی محوری فشاری
اثر توأم لنگر خمشی و نیروی محوری فشاری در اعضای با مقطع دارای یک یا دو محور تقارن که
تحت اثر خمش حول محور 5 یا لیا حول هر دو محور 5 و لا قرار دارندء به شرح زیر تعیین
می گردد:
و
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
4
الف) برای 0.2 < ل,
2
4 را 8 +ط
(۱-۷-۲-۱۰) 0 > رل کل رل
4
ب) برای 0.2 > لح :
ان ۳
سل
(۲-۷-۲-۱۰) 0 کول رل رد
که در آن:
< مقاومت فشاری موردنیاز (,2 در 13۳0و ,2 در ۸57)
3 < مقاومت فشاری موجود (,7) در 1377و م62/ ۳ در 57ه)
< ضریب کاهش مقاومت فشاری مساوی 0.9 در (113۳7
< ضریب اطمینان مقاومت فشاری مساوی 1.67 در ۸57
- مقاومت خمشی موردنیاز نسبت به محور قوی 5 (,.۸5 در 11۳ و 2 در 57ه)
,۸ - مقاومت خمشی موردنیاز نسبت به محور ضعیف از (ررآ۸ در ۳1لا و ری۸ در (۸51)
۱
2 - مقاومت خمشی موجود نسبت به محور قوی 7 (:,۸ه در 11۳7 و 2 در (۸51)
ان
با < مقاومت خمشی موجود نسبت به محور ضعیف از (,مم در 1770 و در ۸57)
۲-۲-۷-۰ اعضای با مقطع دارای یک با دو محور نقارن تحت اثر همزمان لنگر خمشی و
نیروی محوری کششی
اثر توام لنگر خمشی و نیروی محوری کششی در اعضای با مقطع دارای یک یا دو محور تقارن که
تحت اثر لنگر خمشی حول محور 5 یا [ یا هر دو محور 5 و از قرار دارنده به شرح زیر تعیین
میشود:
۱ 2
۷ ۳
1 .8 ۳
(۳-۷-۲-۱۰) 0 رل و کل رل
۱۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
2
ب( برای 0.2 < ,
چا 7
4 ربا جط
(۴-۷-۲-۱۰) 0( بت را
که در آن:
۶ - مقاومت کششی موردنیاز (ی2 در 18۳1و :7 در (۸57)
۶ - مقاومت کششی موجود (,۳,ه در 1۳1و ۳/62 در (۸51)
- ضریب کاهش مقاومت کششی در 1371 (مطابق الزامات بخش ۲-۲-۱۰)
- ضریب اطمینان مقاومت کششی در (۸51 (مطابق الزامات بخش ۲-۲-۱۰)
2 - مقاومت خمشی موردنیاز نسبت به محور قوی 5 (بری/۸ در 71لا و برر۸ در (۸51)
ات
- مقاومت خمشی موردنیاز نسبت به محور ضعیف # (,ه0۸1 در (۳۴1 نآ و 7 در (۸51)
1
۸ - مقاومت خمشی موجود نسبت به محور قوی 7 (,ی/۸, در 13۳7 و ی در (۸57)
ان
1 - مقاومت خمشی موجود نسبت به محور ضعیف ۷ (,,۸مه در 1377و 5 در ۸57)
۵ - ضریب کاهش مقاومت برای خمش مساوی 0.9 در 77[
< ضریب اطمینان مقاومت برای خمش مساوی 1.67 در ۸57
تبصره: برای اعضای دارای دو محور تقارن تحت اثر همزمان لنگر خمشی و نیروی محوری کششی.
در بخش ۵-۲-۱۰ ضریب اصلاح کمانش جانبی- پیحشی (مل)) میتواند با ضریب
یه
3 + 1 ]| افزایش یابد که در آن بم۳ از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
رد5 بر
13 > ره
)۵-۷-۲-۱۰(
که در آن:
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
بو - ممان اینرسی حول محور ضعیف ۷
ضآ - فاصلهٌ بین دو مقطع از طول عضو که در آن مقاطع از تغییرمکان جانبی بال فشاری یا از
پیجش کل مقطع جلوگیری شده است (فاصلهٌ دو تکیهگاه جانبی متوالی).
- برابر 1.0 در 1870 و برایر 1.6 در ۸57
۱۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۳-۲-۷-۰ اعضای با مقطع نوردشده فشرده دارای دو محور نقارن تحت اثر همزمان نیروی
محوری فشاری و لنگر خمشی زباد حول محور قوی (0.05> ی۹1/81)
برای اعضای با مقطع نوردشده فشرده دارای دو محور تقارن با ر(67آ) ک,(67) که در آن ,(۳7)
طول موْثر برای کمانش خمشی حول محور ضعیف (لز)
و :(-ل1) طول موْئر برای کمانش پیچشی
است. تحت اثر همزمان نیروی محوری فشاری و لنگر خمشی حول یک محور, بهجای الزامات
ارائهشده در بند ۱-۲-۷-۲-۱۰. میتوان حالتهای حدی کمانش در صفحهٌ خمش و کمانش خارج
از صفحه (کمانش جانبی-پیجشی) را به شرح زیر بهطور جداگانه مورد بررسی قرار داد:
الف) برای حالتهای حدی کمانش در صفحهٌ خمش. کنترل مناسب بودن مقطع. براساس روابط
۱-۷-۲-۰ و :۲-۷-۲-۱ با فرض محاسبهٌ پی2 (مقاومت فشاری موجود براساس حالت حدی
کمانش خمشی حول محور )» س81 و بن۸1 در صفحهٌ خمش, صورت میگیرد.
ب) برای حالتهای حدی کمانش در خارج صفحهٌ خمش:
(۶-۷-۲-۱۰) 0 آسچ ی 505
که در آن:
بو - مقاومت فشاری موجود براساس حالت حدی کمانش خمشی حول محور لا یا کمانش پیجشی
حول محور طولی عضو هرکدام کوچکتر باشد.
ال < ضریب اصلاح کمانش جانبی- بیجشی مطابق الزامات بخش ۵-۲-۱۰
الا - مقاومت خمشی موجود نظیر حالت حدی کمانش جانبی- پیجشی برای خمش حول محور
قوی (:
7) مطابق الزامات بخش ۵-۲-۱۰ با فرض 1- مل)
2 - مقاومت خمشی موردنیاز (ی2 در 17۳2 و بر۸ در ۸57)
< مقاومت فشاری موردنیاز (2 در 1۳70و ,2 در ۸570)
۳-۷-۳-۰ اعضای با مقطع نامتقارن و سایر اعضا تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی
الزامات این بند مربوط به اثر توأم نیروی محوری و لنگر خمشی اعضایی است که مشمول الزامات
بند ۲-۷-۲-۱۰ نمیشوند. در این نوع مقاطع رعایت رابطهٌ ۷-۷-۲-۱۰ الزامی است.
۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۷-۷-۲-۱۰) > أعطدٌ ب عضئ و هل
و بیش ۴ ۳0
که در آن:
جرا < تنش محوری موردنیاز در نقطهٌ موردنظر (وراً در 11۳1 و درا در (۸51)
ول < تنش محوری موجود (تنش محوری طراحی در (1 ۴٩لا و تنش محوری مجاز در (۸51) مطابق
الزامات بخش ۳-۲-۱۰ برای اعضای کششی و بخش ۴-۲-۱۰ برای اعضای فشاری
با تنشهای خمشی موردنیاز در نقطهٌ موردنظر ناشی از بیم۸1 (برمیٌ در ان[ و سردا در (۸51)
مطً - تنشهای خمشی موردنیاز در نقطهٌ موردنظر ناشی از ی۸ (یوی؟ در 187 و دیر در ۸57)
- تنشهای خمشی موجود حول محور اصلی قوی (محور ۷7) که براساس یل کمانشی یا
ی
[ را 9۷ ۷2
- زیرنویس مربوط به خمش حول محور اصلی قوی
2 5 زیرنویس مربوط به خمش حول محور اصلی ضعیف
۴-۷-۲-۰ مقاومت پیچشی مقاطع دایرهای شکل توخالی. قوطی شکل (1155) و جعبهای
مقاومت پیجشی موجود اعضای با مقطع دایرهای شکل توخالی. قوطی شکل (1155) و جعبهای
مساوی 071۰ در 1371 9 6۳ ] در ([51؟۸ بوده که در آن 47 ضریب کاهش مقاومت پبیحخشی
برابر 0.9 62۳ صضریت اطمینان مقاومت بیجشی برابر 1.67 و 10 مقاومت بیجخشی اسمی است که
براسلاس حالتهای حدی تسلیم پیچشی و کمانش پیچشی با استفاده از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
(۸-۷-۲-۱۰) نی > پر
که در آن.
ن) ثابت پیجشی مقطع و ی[ تنش کمانشی مقطع هستند و به شرح زیر تعیین میشوند:
الف) مقاطع دایرهای شکل توخالی:
۱۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
برای این نوع مقاطع, ی" باید از طریق رابطهٌ زیر تعیین شود:
0.6 13
067 بت و تسام رط
(۹-۷-۲-۱۰) 2 1
1 زا و۲
۳ ثابت پیجشی مقطع است که برای مقاطع دایرهای شکل توخالی بهطور محافظه کارانه از رابطهٌ
زیر محاسبه میشود:
0-4
را 0-4
2
در روابط فوق:
[- طول عضو
([ - قطر خارجی مقطع
1 ضخامت جدار لوله
ب) مقاطع قوطی شکل (1155) و جعبهای:
برای مقاطع قوطی شکل (1155) و جعبهای, ی[ حسب مورد از روابط زیر به دست میآید:
2 1
5 5
* برای 3.07 5 گ 245
را ار
)0.6۳
(۱۲-۷-۲-۱۰) مه مشاه نش یی 1
س
5
برای 260 > 1/۲ | > کی 307
0
(۱۳-۷-۲-۱۰) یت اد
ا
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
( - ثابت پیجشی مقطع است که برای مقاطع قوطی شکل (1155) و جعبهای بهطور محافظه کارانه
از رابطه زیر محاسبه میشود:
(۱۴-۷-۲-۱۰) 454-1 - 23-0374 حم
پارامترهای به کاررفته در روابط فوق مطابق شکل زیر است:
1
1
7 - ضلع بزرگ
شکل ۱-۷-۲-۱۰: مقطع قوطی شکل
۵-۷-۳-۰ اعضای تحت اثر ترکیب پیچش. خمش. برش و نیروی محوری با مقطع دایرهای
شکل توخالی. قوطی شکل (11855) و جعبهای
هرگاه مقاومت پیجشی موردنیاز 17( کمتر یا مساوی 20 درصد مقاومت پیجحشی موجود 0ع1)
باشد.ء در این صورت پیچش در ترکیب با خمش, برش و نیروی محوری قابل صرفنظر بوده و اثر
توأم خمش و نیروی محوری براساس الزامات بند ۲-۷-۲-۱ تعیین میشود. اما اگر مقاومت
پیجشی موردنیاز (.
1) بیش از 20 درصد مقاومت پیچشی موجود (ء [) باشد.ء در این صورت اثر توأم
پیجش, خمش. برش و نیروی محوری از رابطهٌ زیر تعیین می گردد:
2د 1۶[ ۷ ۳ 07۲
(۱۵-۷-۲-۱۰) 0[ شش ]۳[ ۳-۳ ]
1 ۷ 6 ع8
که در آن:
۳ - مقاومت محوری موردنیاز مساوی ۳ در 8 ۱۳۱۵ و ۳ در ([1ک ۸
۳
<مقاومت محوری موجوه مساوی و0۳ در 1610و در ۸57
۱۴۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ الزامات طراحی
2 < مقاومت خمشی موردنیاز مساوی ,۸ در 1.8۳10 و ۳ ۸50
- مقاومت خمشی موجود مساوی ,4:۸ در 1.8۳0 و ٩ در ۸50
مقاومت برشی موردنیاز مساوی ٩, در 18۳7و ,۷ در ۸50
۰ مقاومت برشی موجود مساوی 0۷۰ در 316۳10 ی در (۸51
7 مقاومت بیجشی موردنیاز مساوی نآ در ۳1کاناً و ۳ در (۸51
]7
< مقاومت بیجشی موجود مساوی ,4+1 در 1377 و در ۸۹70
1
تنش اسمی این نوع مقاطع که براساس تحلیل کمانشی یا تسلیم به دست میآید. باید برابر
کوچکترین مقدار محاسبهشده براساس حالتهای حدی تسلیم تحت اثر تنش نرمال, تسلیم تحت
اثر تنش برشی و کمانش در نظر گرفته شود. که در آن:
الف) حالت حدی تسلیم تحت اثر تنش نرمال:
(۱۶-۷-۲-۱۰) و ۳
(۱۷-۷-۲-۱۰) 0.6 ۳
پ) حالت حدی کمانش:
(۱۸-۷-۲-۱۰) رل ۱
که در آن:
ی < تنش کمانشی که از طریق تحلیل کمانشی تعیین میگردد.
۷-۷-۳-۰ گسیختگی بالهای دارای سوراخ تحت اثر همزمان نیروی محوری و لنگر خمشی
در محل سوراخ پیچها در بالهای تحت اثر تنش کششی ناشی از اثر توأم نیروی محوری (کششی یا
فشاری) و لنگر خمشی حول محور قوی. گسیختگی بال کششی باید از طریق رابطهٌ ۱۹-۷-۲-۱۰
کنترل گردد:
۱۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
(۱۹-۷-۲-۱۰) 0 ل رص
ین ۸ 9
که در آن؛
- مقاومت محوری موردنیاز (,2 در 17۳70 و ,2 در ۸57)
< مقاومت محوری موجود با توجه به وجود سوراخ در بالهای مقطع (,۳ه در 1۴۳10 و در
(51 هش
پا - مقاومت خمشی موردنیاز (ی1 در 13۳0و بی1 در ۸57)
2 - مقاومت خمشی موجود با رعایت الزامات بند ۱۳-۵-۲-۱۰-الف برابر ۸و0 در 13۳10 و
رآ
10
ضریب کاهش مقاومت گسیختگی کششی برابر 0.75 در 1370
۸٩51( در
۱۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۸-۲-۰ الزامات طراحی اعضای مختلط
این بخش به الزامات طراحی اعضای مختلط متشکل از نیمرخ فولادی نوردشده یا ساخته شده از
ورق محاط در بتن یا دایرهایشکل توخالی, قوطیشکل (1155) و جعبهای پرشده با بتن میبردازد
که بهواسطهٌ برشگیرهای متصل به فولاد و مدفون در بتن یا بهواسطهٌ چسبندگی با یکدیگر بهطور
توأم در تحمل بار عمل میکنند. همچنین به الزامات طراحی تیرهای خمشی فولادی با دال بتنی
متکی بر آن میپردازد که توسط برشگیرهای فولادی به هم اتصال یافتهاند. علاوه بر موارد فوق. این
بخش به الزامات طراحی تیرهای خمشی با دهانههای ساده یا پیوسته با دال بتنی متکی بر آن
همراه با برشگیرهای فولادی, تیرهای خمشی فولادی محاط در بتن یا برشده با بتن میبردازد که
با یا بدون استفاده از پایههای موقت اجرا میشوند.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
۵ ۱-۸-۲-۰ الزامات عمومی
9 ۲-۸-۲-۰ اعضای محوری با مقطع مختلط
۵ ۳-۸-۲-۰ اعضای خمشی با مقطع مختلط
۵ ۴-۸-۲-۰ مقاومت برشی موجود اعضای با مقطع مختلط
8 ۵-۸۲-۱۰ ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی در اعضای با مقطع مختلط
۹ ۶-۸-۲-۰ انتقال بار در اعضای با مقطع مختلط محاط در بتن و برشده با بتن
8 ۷-۸-۲-۱۰ دیافراگمهای مختلط
۵ ۸-۸-۲-۱ برشگیرها در تیرهای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن
8 ۱-۸-۲-۱ کنترل فشار هیدرواستاتیک در مقاطع مستطیلی پرشده با بتن
در تعیین آثار بار در اعضا و اتصالات سازههایی که دارای اعضای با مقطع مختلط هستند. لازم است
توجه کافی به میزان موْئر بودن بخشهای مختلف مقطع عضو در هر مرحله از افزایش بارگذاری
۱۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ساختمان (طرح و اجرای ساختمانهای بتنآرمه) تعیین گردند. مگر آنکه در این بخش الزامات
خاصی برای آنها مقرر شده باشد.
۱-۱-۸-۰ مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط
مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط براساس یکی از روشهای زیر تعیین میگردد:
* روش سازگاری کرنش
* روش توزیع تنش الاستیک
* روش تنش-کرنش موْتر
در محاسبهٌ مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط از مقاومت کششی بتن صرفنظر میشود. آثار
پرشده با بتن باید مطابق ضوابط این بخش در نظر گرفته شود. در اعضای مختلط با مقطع مختلط
محاط در بتن» لزومی به در نظر گرفتن آثار کمانش موضعی نیست.
الف) روش توزیع تنش پلاستیک
در این روش مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط براساس فرضیات زیر محاسبه میشود:
۱- تنش در اجزای بخش فولادی و میلگردهاء هم در ناحیهٌ فشاری و هم در ناحییهٌ کششی به تنش
یکنواخت ,۳ میرسد که در آن و۳ تنش تسلیم اجزای بخش فولادی و میلگردها است.
۲- تنش در اجزای بخش بتنی در ناحیهٌ فشاری به تنش یکنواخت ء/0.85 میرسد که در آن ء]
تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن است. برای اعضای با مقطع مختلط دایرهای شکل
توخالی که با بتن پرشده باشند. به دلیل محصورشدگی بتن توسط مقطع فولادی میتوان تنش
بتن در ناحیهٌ فشاری را ع*/0.95 در نظر گرفت.
ب) روش سازگاری کرنش
در این روش مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط با این فرض صورت میگیرد که تغییرات کرنش
در مقطع مختلط بهصورت خطی بوده بهطوری که مقدار حداکثر کرنش در ناحیه فشاری اجزای
۱۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
بتنی برابر 0.003 باشد. روابط تنش- کرنش مصالح فولادی, میلگردها و بتنی باید براساس نتایج
آزمایش تعیین گردد یا برای تعیین آنها به نتایج منتشرشده برای مصالح توسط مدارک معتبر
رجوع شود. روش سازگاری کرنش عموماً در تعیین مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط نامنظم و
نیز در حالتهایی که اجزای فولادی مقطع دارای رفتار الاستو پلاستیک نیستند. مورد استفاده قرار
می گیرد.
پ) روش توزیع آتنش الاستیک
در این روش مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط با در نظر گرفتن جمع آثار تنشهای الاستیک
برای حالت حدی آستانهٌ تسلیم اجزای فولادی یا خردشدگی اجزای بتنی محاسبه میشود.
ت) روش تنش- کرنش موّثر
در این روش مفاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط با در نظر گرفتن سازگاری کرنش و رابطه
تنش- کرنش موْئثر برای اجزای بتنی و فولادی امتأثر از آثار کمانش موضعی, تسلیم اندرکنش و
محصورشدگی محاسبه میشود.
۲-۱-۸-۲-۰ محدودبتهای مصالح در اعضای با مقطع مختلط
مشخصات مصالح بتنیء میلگرد و بخش فولادی اعضای با مقطع مخختلط باید دارای شرایط زیر
۱- برای محاسبهٌ مقاومت موجود اعضای با مقطع مختلط تنش فشاری مشخصهٌ نمونهٌ استوانهای
بتن (ء*1) برای بتنهای با وزن مخصوص معمولی نباید از ۸/1۳2 20 کمتر و از ۸1۳8 70 بیشتر و
برای بتنهای با وزن مخصوص سبک نباید از ۸41۳۵ 20 کمتر و از ۸1۳۵ 40 بیشتر باشد. مصالح
بتنی با مقاومت بیشتر را میتوان برای استفادهٌ آنها در سختی اعضا به کار برد. لیکن در
محاسبه مقاومت اسمی اعضای با مقطع مختلط تمیتوان به آن نکیه کرد مگر آنکه استفاده از
آنها توسط آزمایش یا تحلیل توجیه داشته باشد.
۲- در محاسبههٌ مقاومت موجود اعضای با مقطع مختلط تنش تسلیم مشخصههٌ بخش فولادی و
میلگردها به ترتیب نباید بیشتر از 460و 550 مگاپاسکال در نظر گرفته شوند.
۱۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۳-۱-۸-۰ طبقهبندی مقاطع مختلط پرشده با بتن از منظر کمانش موضعی
برای نیروی محوری فشاری و لنگر خمشی در اعضای با مقاطع مختلط پرشده با بتن» مقاطع
فولادی به سه گروه زیر طبقهبندی میشوند:
* مقاطع با اجزای فشرده
* مقاطع با اجزای غیرفشرده
* مقاطع با اجزای لاغر
برای نیروی محوری فشاری, مقاطع با اجزای فشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا
به ضخامت کلیهٌ اجزای تشکیلدهندهٌ مقطع فولادی از م۸ مشخصشده در جدول ۱۸-۲-۱۰ بیشتر
نباشد. مقاطع با اجزای غیرفشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت یک یا
چند جزء مقطع فولادی از م۸ مشخصشده در جدول ۱-۸-۲-۱۰ بیشتر بوده اما از ۸ مشخصشده در
جدول ۱-۸-۲-۱۰ کوچکتر باشد. مقاطع با اجزای لاغر به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت
پهنا به ضخامت حداقل یکی از اجزای مقطع فولادی از م۸ مشخصشده در جدول ۱۸-۲-۱۰ بزرگتر
باشد؛ اما نسبت پهنا به ضخامت هیچیک از آنها از حداکثر نسبت پهنا به ضخامت مجاز مشخصشده در
جدول ۱۸-۲-۱۰ بزرگتر نباشد.
برای لنگر خمشی, مقاطع با اجزای فشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به
ضخامت اجزای فشاری بال و جان مقطع فولادی از 2 مشخصشده در جدول ۲-۸-۲-۱۰ بیشتر
نباشد. مقاطع با اجزای غیرفشرده به مقاطعی گفته میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت یک
یا چند جزء فشاری بال و جان مقطع فولادی از ۸ مشخصشده در جدول ۲-۸-۲-۱۰ بیشتر بوده
اما از ۸ مشخصشده در جدول ۲-۸-۲-۱۰ کوچکتر باشد. مقاطع با اجزای لاغر به مقاطعی گفته
میشوند که در آنها نسبت پهنا به ضخامت حداقل یکی از اجزای فشاری بال و جان مقطع فولادی
از ۸ مشخصشده در جدول ۲-۸-۲-۱۰ بزرگتر باشد؛ اما نسبت پهنا به ضخامت هیچیک از آنها
از حداکثر نسبت پهنا به ضخامت مجاز مشخصشده در جدول ۲-۸-۲-۱۰ بزرگتر نباشد. برای
تعاریف 0 4 11 و 1 مشخصشده در جدولهای ۱۸-۲-۱۰ و ۲-۸-۲-۱ به بخش ۲-۲-۱۰
مراجعه شود.
۱۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
حدول ۱-۸-۲-۱۰: نسبتهای بهنا به ضخامت احزای فولادی مقطع مختلط پرشده با بتن
در اعضای تحت اثر نیروی محوری فشاری
0۳ ایا اس مات |[ بوسر
5 شرح اجزاء پهنا به 1 2 نسبت و
یهام ۳ : نمونه
ضخامت | (غیرفشرده/فشرده | (لاغر/غیرفشرده) مجاز
۱ مقاطع فوطی شکل ۳ ۳ ۳ :
۳ : ال
۲ ون ۸ اگوده | ویو | رده 409
دایرهای شحل نم ان ان رن
1
حدول ۲-۸-۲-۱۰: نسبتهای بهنا به ضخامت احزای فولادی مقطع مختلط برشده با بتن
5 : ۱ ات اس ی مقاطع فولادی
1: شرح اجزاء بهنا به 1 2 نسبت 1
نمونه
ضخامت | (غیرفشرده /فشرده) | (لاغر/غیرفشرده) مجاز
بالهای مقاطع ظ
قوطی شکل /ه 5 ۳ 3 2
۱ و جعبهای ۳ 6 ۳ 3 ۳ 5 .
جانهای مقاطع 1
(0185 2 2 2 1۰:21
تسش ۸ 31 رو ا سا 7و ۸:۰ او
و جعبهای ۳ ۳ ۳ *
۱۷ مفاطح دبای | پر وو .0 رده | رده 49
شکل 0 ۳
1
۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۴۱-۸-۲۰ سختی اعضای با مقطع مختلط پرشده با بتن و محاط در بتن و تعیین مقاومتهای
موردنیاز
در تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری. مقاومتهای موردنیاز اعضای با مقطع مختلط برشده با
بند ۲-۸-۲-۱۰ ارائه شده است. در نظر گرفته شود.
- سختی محوری اسمی اعضای تحت اثر بار محوری فشاری خالص باید برابر مجموع سختی
محوری بخشهای فولادی و بتنی مقطع مختلط در نظر گرفته شود.
تبصره: در تحلیل و طراحی به روش تحلیل مستقیم مقدار ,2 باید برابر 0.5 در نظر گرفته شود.
۲-۸-۲-۰ اعضای محوری با مقطع مختلط
اعضای محوری با مقطع مختلط به دو گروه زیر طبقهبندی میشوند:
الف) اعضای محوری با مقطع مختلط محاط در بتن که در آن مقطع فولادی نوردشده یا ساخته
شده از ورق در بتن سازهای محاط است (شکل ۱-۸-۲-۱۰-الف).
ب) اعضای محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن که در آن مقطع فولادی نوردشده یا ساخته شده
از ورق و مقطع دایرهای شکل توخالی یا مقطع قوطی شکل (1755) با بتن سازهای پرشده است
(شکل ۱-۸-۲-۱۰- ب و پ).
(الف) عضو محوری مخلط محاط در بسن (ب) عضو محوری مخلط جعهایی (ب) عضو محوری مخلط با مقطع دابرهای
شکل ۱-۸-۲-۱۰:اءضای محوری با مقطع مختلط
۱۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۱-۲-۸-۰ اعضای محوری با مقطع مختلط محاط در بتن
الف) محدود بتها
اعضای محوری با مقطع مختلط محاط در بتن باید محدودیتهای زیر را برآورده نمایند:
۲- پوشش بتنی هستهٌ فولادی باید به کمک میلگردهای طولی و تنگهای عرضی یا ماربیچ مسلح
شوند. حداقل قطر تنگهای عرضی 10 میلیمتر است. چنانجه از تنگ عرضی با قطر 10 میلیمتر
استفاده شود. حداکتر فاصلهٌ مرکز تا مرکز تنگها در راستای طولی عضو محوری 300 میلیمتر
و چنانجه از تنگهای عرضی با قطر 12 میلیمتر یا بیشتر استفاده شود. حداکتر فاصله مرکز تا
مرکز تنگها 400 میلیمتر است. درهرحال حداکتر فاصلهٌ تنگهای عرضی در راستای طولی
۳- نسبت مساحت میلگردهای طولی به مساحت کل مقطع مختلط (,م) باید حداقل 0.004 باشد.
(۱-۸-۲-۱۰) 4و < 4 - ۳
4
که در آن:
۸ - سطح مقطع کل مقطع مختلط
,وش - مجموع سطح مقطع آرماتورهای طولی
ب) مقاومت فشاری موجود
برای مقاطع مختلط محاط در بتن و دارای دو محور تقارنء مقاومت فشاری موجود در روش (11۳1
برابر 08 و در روش ۸57 پرابر ش است که در آن ,8 مقاومت فشاری اسمی مقطع بوده و باید
براساس حالت حدی کمانش خمشی با توجه به لاغری عضو به شرح زیر تعیین شود:
(۸57) 2.0حدک و (1۳۳1) 0.75حته0
(۱) برای2.25 > هی
م۶
(۲-۸-۲-۱۰) ( 2۰ 0.658)می8 و8
سس
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
م۳
(۲) برای 2.25 < 0
(۳۲-۸-۲-۱۰) ۱
(۴-۸-۲-۱۰) ۲0.85 موز ۳+ درو مب
۵-۸۰ 6 مر
۱ ( 2 ۳7
که در آن:
۶ - سطح مقطع بخش فولادی
- مدول الاستیسیتهٌ بتن. در این بخش میتوان از رابطهٌ ۴ /.0.043۷/25< عم محاسبه نمود
که در آن ۷:2 جرم مخصوص بتن برحسب کیلوگرم بر مترمکعب. ٍ مقاومت مشخصههٌ فشاری
نمونهٌ استوانهای بتن برحسب مگاپاسکال و ءثل برحسب مکاپاسکال است.
- صلبیت خمشی موْثر مقطع مختلط مطابق رابطه زیر:
(۶-۸-۲-۱۰) ور + ول ول + ولو - ل(اط)
که در آن 2:۱ ضریبی است که برای تعیین سختی موّْئر عضو فشاری با مقطع مختلط محاط در بتن
از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
(۷-۸-۲-۱۰) 7 > شب 3ب
- مدول الاستیسیتهٌ فولاد
و- تنش تسلیم مشخصه فولاد
ور - تنش تسلیم مشخصهٌ میلگردهای فولادی
ج[- ضریب طول موْثر عضو محوری فشاری مختلط
م[- بل
۱۵۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
4 جرم مخصوص بتن برحسب کیلوگرم بر مترمکعب با محدودیت:
- برای بتنهای با وزن مخصوص معمولی قور/وا 2500 کب قوس /ها 2300
- برای بتنهای با وزن مخصوص سبک ق/یا 2300 کبک تقو /یط 1400
تبصره: مقاومت فشاری موجود اعضای مختلط محاط در بتن لزومی ندارد کمتر از مقاومت فشاری
مقطع فولادی تنها در نظر گرفته شود
مقاومت کششی موجود اعضای محوری کششی با مقطع مختلط محاط در بتن در روش 11۳1
۳
برابر و در روش (۸51 برابر ی است که در آن ۳ مقاومت کششی اسمی بوده و باید براساس
حالت حدی تسلیم کششی از رابطهٌ زیر تعیین شود:
ت) انتقال بار
الزامات انتقال بار برای اعضای محوری با مقطع مختلط محاط در بتن باید با توجه به الزامات بند
۶-۸-۳-۰ تعیین گردد.
ث) جزئیاتبندی اعضای محوری با مقطع مختلط محاط در بتن
۱- الزامات مربوط به پوشش بتن روی میلگردهاء وصلهٌ میلگردها.ء فواصل میلگردها از یکدیگر و خم
۲- فاصله آزاد بین میلگردها و مقطع فولادی باید از 1.5 برابر قطر میلگرد طولی و 40 میلیمتر
بزرگتر باشد.
۳- بهطورکلی در اعضای فشاری با مقطع مختلط محاط در بتن لزومی به در نظر گرفتن الزامات
کمانش موضعی برای اجزای فولادی نیست. لیکن درصورتیکه مقطع فولادی از دو یا تعداد
بیشتری مقطع فولادی تشکیل شده باشد. مقاطع فولادی باید توسط بست که میتواند از تسمه.
نبشی, ناودانی یا مقاطع دیگر باشد. به یکدیگر متصل شوند تا از کمانش هر یک از مقاطع
فولادی به تنهایی در اثر بارهای وارد بر آنها قبل از سفتشدن بتن جلوگیری به عمل آید.
۱۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۲-۲-۸-۰ اعضای محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن
الف) محدودیتها
اعضای محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن باید محدودیتهای زیر را برآورده نمایند:
۲- نسبت پهنا به ضخامت در اجزای مقطع فولادی باید مطابق با الزامات بند ۲-۱-۸-۲-۱۰ تعیین شود.
۳- در اعضای محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن. لزومی به تأمین حداقل میلگرد طولی نبوده و در
صورت استفاده از میلگردهای طولی نیازی به تنگهای عرضی برای تأمین مقاومت نیست.
ب) مقاومت فشاری موجود
مقاومت فشاری موجود اعضای فشاری با مقطع مختلط پرشده با بتن دارای دو محور تقارن باید
براساس الزامات بند ۱-۲-۸-۲-۱۰-ب و با اصلاحات زیر تعیین شود:
۱- برای مقاطع با اجزای فشرده:
(۹-۸-۲-۱۰) ول > مرظ
که در آن:
۱۸-۲-۱۱ (خیی۸+مه) را سا
ی 0.85 برای مقاطع قوطی شکل (1155) و جعبهای و 0.95 برای مقاطع دایرهای شکل توخالی
۲- برای مقاطع با اجزای غیرفشرده:
2
(۱۱-۸-۲-۱۰) - )بلط ال - رم - موم
ُِ (م- 2۳)
که در آن:
- مطابق رابطهٌ ۱۰-۸-۲-۱۰
(۱۲-۸-۲-۱۰) (خی۸۳۸] مگ 7 .0ج دح 3
ما حد لاغری برای اجزای فشرده مطابق جدول ۱-۸-۲-۱۰
ب1- حد لاغری برای اجزای غیرفشرده مطابق جدول ۱-۸-۲-۱۰
۱۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
(۱۳-۸-۲-۱۰) و۸ ۸] 1 0.7+ شب تحموظ
که در آن:
95
برای مقاطع قوطی شکل (155]) وجعبه ای 2
8
برای مماطع دایره ای شکل ۲
اد
1(
(۱۵-۸-۲-۱۰) مت ون ی لوط یکی
برشده با بتن از رابطه زیر تعیین میشود:
۱۶-۸-۲۰ ۳ 1 8
(۱۶-۸-۲-۱۰) 9 > | 3+ کدوسی
تبصره: مقاومت فشاری موجود اعضای با مقطع مختلط برشده با بتن لزومی ندارد کمتر از مقاومت
پ) مقاومت کُشَشی موجود
مقاومت کششی موجود اعضای محوری کششی با مقطع مختلط پرشده با بتن. در روش (116۳1
مساوی ,00 و در روش ۸51 برابر است که در آن ,2 مقاومت کششی اسمی بوده و مقدار آن
باید براساس حالت حدی تسلیم کششی از رابطهٌ زیر تعیین شود:
رورش + روش و۳
0.0.9 )12۳2۱۷-۸-۲-۱۰(
0-167 (8ه)
که در آن: وش بیش بل و یم در بند ۱-۲-۸-۲-۱۰-ب تعریف شدهاند.
ت) انتقال بار
برای اعضای محوری با مقطع مختلط پرشده با بتن. الزامات انتقال بار باید براساس ضوابط بند
۶-۸-۲-۰ تعیین شود.
۱۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۸-۲-۰ اعضای خمشی با مقطع مختلط
اعضای خمشی با مقطع مختلط به سه گروه زیر طبقهبندی میشوند:
الف) اعضای خمشی با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن به همراه برشگیر
پ) اعضای خمشی با مقطع مختلط پرشده با بُتَنْ
۱۳-۸-۲۰ پهنای موْثر و حداقل ضخامت دال بتنی
الف) پهنای موْثر
پهنای موْئثر دال بتنی برابر با مجموع پهناهای موْئر در هر طرف محور مقطع فولادی بوده و با تیر
فولادی به کمک برشگیرها بهصورت مختلط عمل مینماید. پهنای موْئر دال بتنی در هر طرف تیر
نباید از کوچکترین مقادیر زیر بزرگتر در نظر گرفته شود:
ا<ایکهشتم طول دهانه تیرام کر تا مرکز تکیهگاههای تیر)
۲- نصف فاصلهً محور تیر تا محور تیر مجاور برای تیرهای مختلط میانی
۳- فاصلهً محور تیر تا لبهُ آزاد دال بتنی برای تیرهای مختلط کناری
ب) حداقل ضخامت دال بتنی
حداقل ضخامت دال بتنی در حالت بدون استفاده از ورقهای عرشه که با مقطع فولادی بهصورت
۲-۳-۸-۲-۰ مقاومت در برابر بارهای حین اجرا
درصورتی که در اعضای خمشی با مقطع مختلط. در هنگام بتنریزی دال بتنی در زیر تیر فولادی از
پایه موقت استفاده نشود. عضو فولادی تا قبل از رسیدن بتن به 75 درصد تنش فشاری مشخصهٌ
نمونهٌ استوانهای (ء"/ باید به تنهایی دارای مقاومت کافی برای تحمل وزن بتن تر و بارهای حین
۱۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۳-۳-۸-۲-۰ مقاومت خمشی موحود اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن
الف) در نواحی لنگر خمشی مثبت
در نواحی لنگر خمشی مثبت. مقاومت خمشی موجود اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی
۸7
بر آن با عملکرد مختلط کامل در روش 713۳1 برابر ,8۸ و در روش (۸51 برابر خر است که باید
براساس حالت حدی تسلیم به شرح زیر تعیین شود:
(7گش) 1.67خر0 و (077230 و9.لح(
الف-۱) درصورتی که 7/7 3.76,/85 ص باشد, ,2 مطابق شکل ۲-۸۷-۱۶ باید براسان, توزیع
که در آن:
1 ضخامت جان تیر فولادی
0 فاصلهٌ بین شروع گردی ریشههٌ جان به بال برای نیمرخهای نوردشده و فاصلهٌ آزاد بین دو بال
: 0
01351 سم
ی سس سس محورخنفی سا ِ
ار پلا ی << ۱۳
۰ ول 7 ۷۰ 4
5 1 (الف) مه ۱
۳۷
: 0
051 سم
ول ْ 7 /
۱ (ب) ۱ یاس ۱
۳۷
(الف) محور خنثی در بخش بتنی مقطع قرار گرفته است (ب) محور خنثی در بخش فولادی مقطع قرار گرفته است
شکل ۳-۸-۲-۱۰: توزبع تنش پلاستیک در مقطع مختلط در حالت عملکرد مختلط کامل
۱۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
درصورتی که مقاومت برشگیرهای بهصورت گلمیخ یا ناودانی به کاررفته در حدفاصل حداکثر لنگر
خمشی مثبت و لنگر خمشی صفر (م ر2)» از کوچکترین دو مقدار ۸ و مش0.85/۸ کمتر
باشد. در این صورت تیر دارای عملکرد مختلط ناقص خواهد بود. در این حالت برای محاسبهٌ
مقاومت خمشی اسمی موجود. ابتدا باید یک بلوک فشاری فرضی به ارتفاع ۷ از بالاترین تار مقطع
جایگزین بخش بتن شود. سپس مقدار 2 از رابطهٌ م0 0.85/0/, 2 محاسبه شده و پسازآن از
طریق تعادل استاتیکی, مقدار لنگر خمشی اسمی تیر تعیین شود (شکل ۲-۸-۲-۱۰).
0
1 0.85
[ و سا
۷ ۷ بپبلاس تیک
ول ای
شکل ۳-۸-۲-۱۰: توزیع تنش پلاستیک در مقطع مختلط در حالت عملکرد مختلط ناقص
4
با فرض مقطع تبدیلیافته. براساس تنشهای حاصل از بارهای قبل از سفت شدن بتن روی دورترین
تار مقطع فولادی و بارهای پس از سفت شدن بتن در دورترین تارهای مقطع مختلط تعیین شود.
در این حالت مقدار ۸۲ برابر کوچک ترین دو مقدار بهدستآمده از و۸ و رب۸ خواهد بود که در
آن. وب۸4/ لنگر خمشی نظیر تنش ۳۷ در دورترین نار تحتانی مقطع مختلط و وِبٍ۸4 لنگر خمشی
نظیر تنش .0.1/7 در دورترین تار فوقانی مقطع مختلط بوده و به شرح زیر محاسبه میشوند:
* در صورت استفاده از پایههای موقت (مطابق شکل ۳-۸-۲-۱۰):
4 رو ۸/۸
02 7 +
(۱۸-۸-۲-۱۰) رگ 4 :27 0 0.7 دبر ۸
(ر۸ و ویر۸4) 10 ۸۸
۱۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
-۰ الزامات طراحی
6 در صورت عدم استفاده از بایههای موقت (مطابق شکلهای ۵-۸-۲-۰):
مبا۸ + 57 ۷ 7 0.70 در
(۱۹-۸-۲-۱۰) مرا . ما - 1
ی این ی زش َ نیوا تون
( دب و ۸ (1 * ۸1
تبصره: درصورتیکه مقاومت برشگیرهای بهصورت گلمیخ یا ناودانی بهکاررفته در حدفاصل
حداکثر لنگر متبت و لنگر صفر (,,) ,2 از کوچکترین دو مقدار الیش و مش"/0.85
کمتر باشد. در این حالت برای محاسبه مقاومت خمشی اسمی موجود. اساس مقطع موْئر
متناظر با تار تحتانی مقطع مختلط باید برابر (52۴4 - 5 + وک < او رک و
اساس مقطع موْثر متناظر با تار فوقانی مقطع مختلط باید برابر (*(5/)ُر52) 5۶۲ < مک
در نظر گرفته شود که در آن * 5۴ اساس مقطع الاستیک مقطع تبدیلیافته نسبت به
دورترین تار تحتانی مقطع, 5.۴ اساس مقطع الاستیک مقطع تبدیلیافته نسبت به
دورترین تار فوقانی مقطع و *526 اساس مقطع الاستیک مقطع فولادی تنها نسبت به
دورترین تار تحتانی آن است.
و ۳
که ی
5۶ ۹
۶
الاستیک
۳ عْ :
»
57
شکل ۴-۸-۳-۱۰: نوزیع الاستیک نتنش در مقطع مختلط تبدیل بافته در صورت استفاده از پایههای موقت
۱۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ما۸
( سا اساسا مخورخنشی -
فولاد تنها ات
1
ی
۸1۴ - ۸1
»/
5 1
7
شکل ۸-۲-۱۰ -۵: تنوزیع الاستیک ننش در مقطع مختلط نبدبل بافته در صورت عدم استفاده از پایههای موقت
ب) در نواحی لنگر خمشی منفی
در نواحی لنگر خمشی منفی, مقاومت خمشی موجود را ماد را مر ای بآ با
مختلط کامل, در روش 1.16۳10 برابر م0۸ و در روش (۸51 برابر ر بوده که در آن 0۰ برابر 0.9
6 برابر 1.67 و ۸ را میتوان بهطور محافظه کارانه برابر مقاومت موی اس منفی مقطع فولادی تنها
براساس ضوابط بخش ۵-۲-۱۰ در نظر گرفت. در صورت اقناع شرایط زیر مقاومت خمشی اسمی منفی
مقطع مختلط را میتوان براساس توزیع تنش پلاستیک و با منظور کردن میلگردهای موجود در دال
بتنی در محدوده پهنای موْثر تیر محاسبه نمود:
۱- اجزای مقطع فولادی فشرده و دارای اتکای جانبی کافی مطابق الزامات بخش ۵-۲-۱۰ باشد.
۲- در ناحیهٌ لنگر خمشی منفی, دال بتنی به کمک برشگیرهای کافی به تیر فولادی وصل شده باشد.
۲- در محدودهٌ عرض مور دال بتنی» میلگردهای موازی با محور تیر بهطور کامل الزامات مربوط به
چسبندگی و طول مهاری را مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان برآورده نمایند.
۱۵۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
درصورتی که رد مت ۳ ر2 باشد. در ناحیهٌ لنگر حمشی منفی عملکرد مختلط کامل بوده و
مقدار ۸ میتواند مطابق شکل ۶-۸-۲-۱۰-الف. براساس توزیع تنش پلاستیک تعیین شود. اما
اگر +وتابو۸ > در ر2 باشد. در ناحیههٌ لنگر خمشی منفی عملکرد مختلط ناقص بوده و مقدار ۸
میتواند مطابق شکل ۶-۸-۲-۱۰-ب تعیین گردد. درهرحال, در ناحیهٌ لنگر خمشی منفی در
صورتی میتوان از عملکرد مختلط ناقص استفاده کرد که کمتر از 5 نباشد.
راون
0
5 وج
7 مت م1
۱ ی ۳
0 ی مجحورخنلی سس سس سس
۰ 9 پلاستیگ. ._ :
ای ولا
(الف)
۳۲
۱ 0
۹ روت ناوید و با
2506 ۱ 1
۱ ساب مسالت سا
2 و روت سس
۳ پلاستیک
(ب) 1
۳۷
(الف) عملکرد مختلط کامل (ب) عملکرد مختلط ناقص
شکل ۶-۸-۲-۱۰: مقاومت خمشی منفی اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن
ب( مقاومت خمشی موجود اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن به همراه
عرشهه فولادی
مقاومت خمشی موجود اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر ان به همراه عرشهٌ
۱۹۹
-------- صفحهٔ بعد --------
گردد:
۱- ارتفاع اسمی عرشه فولادی (1]) نباید از 75 میلیمتر بیشتر باشد. پهنای متوسط
کنگرههای پرشده با بتن (/۷) نباید کمتر از 50 میلیمتر باشد. لیکن در محاسبات نباید
بزرگتر از حداقل پهنای آزاد (خالص) در نزدیکی سطح فوقانی عرشه فولادی در نظر گرفته
۲ دال بتنی باید بهوسیله برشگیرهای از نوع گلمیخ با قطر حداکثر 20 میلیمتر به مقطع
فولادی متصل شوند. گلمیخها باید از طریق عرشهٌ فولادی یا بهطور مستقیم به مقطع
فولادی جوش شوند. یس از نصب. ارتفاع گلمیخها که از بالای عرشهٌ فولادی اندازه گیری
میشود. نباید از 40 میلیمتر و نصف ضخامت دال بتنی روی عرشه کوچکتر باشد.
۳- پوشش بتن روی گلمیخها نباید از 15 میلیمتر کمتر باشد.
۴- ضخامت دال بتنی در قسمت فوقانی عرشهٌ فولادی نباید کمتر از 55 میلیمتر باشد.
۵- عرشهٌ فولادی باید در فواصلی حداکنر 450 میلیمتر به مقطع فولادی و سایر اعضای
تکیهگاهی مهار شوند. این مهارها میتوانند برشگیرهای از نوع گلمیخ. ترکیبی از گلمیخها
و جوشهای نقطهای یا هر راهکار فنی دیگر باشد.
حداقل 40 میلیمتر :
رو سر ۳ . را حت
حداثل 5/ میلی متر 31
حداقل 55 میلیمتر حداقل 50 میلیمتر ۱ حداقل 15 میلیمتر
. ,7 مض > ددعت ۰ . 5
حداقل 75 میلیمتر 9
اقل 40 -
حداقل ۹۳ 2002 حداقل 50 میلیمتر
شکل ۷-۸-۲-۱۰: ملاحظات و محدودبتهای عرشه فولادی برای حالت یک گلمیخ در پهنا
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ-۳) عرشه فولادی که کنگرههای آنها عمود بر محور طولی تیر است
در تعیین مشخصات هندسی مقطع مختلط و نیز در محاسبهٌ م۵ باید از بتن موجود در زیر سطح
فوقانی عرشهٌ فولادی صرفنظر شود (شکل ۸-۸-۲-۱۰).
۱ 8200 گک ۱
تا بت ج ی
_-
صرفنظر میشود
شکل ۸-۸-۲-۱۰: عرشهٌ فولادی که کنگرههای آن عمود بر محور طولی تیر است
پ-۳) عرشهٌ فولادی که کنگرههای آنها موازی با محور طولی تیر است
میتوان از بتن موجود در داخل کنگرههای عرشهٌ فولادی استفاده نمود. همجنین عرشهٌ فولادی را
میتوان در روی تیر فولادی تکیهگاهی از هم جدا کرد بهطوریکه در روی بال مقطع فولادی یک
چنانجه ارتفاع اسمی عرشهٌ فولادی (0) برابر 40 میلیمتر یا بزرگتر باشد.ء پهنای متوسط
کنگرههای پرشده با بتن در روی تیر تکیهگاهی نباید: کمتر از 50 میلیمتر برای حالت یک گلمیخ
در پهنا باشد. این پهنای حداقل برای هر گلمیخ اضافی در,پهناء باید به اندازهٌ 4 برابر قطر گلمیخ
افزایش یابد.
11 3
۷/۲
شکل۹4-۸-۲-۱۰: عرشهٌ فولادی که کنگرههای آن موازی با محور طولی تیر است
۱۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
ت) مقاومت برشی موردنیاز بین تیر فولادی و دال بتنی
ت-۱) در نواحی لنگر خمشی مثبت
برش افقی موردنیاز کل (۷۸) بین تیر فولادی و دال بتنی در فاصلهٌ نقطهٌ حداکثر لنگر خمشی
مثبت و نقَطههٌ النگر خمشی صفر در حالت عملکرد مختلط کامل باید برابر کوچکترین دو مقدار
بهدستآمده از حالتهای حدی زیر در نظر گرفته شود:
۱- خردشدگی بتن مطابق رابطه زیر:
(۲۰-۸-۲-۱۰) بش ۷۷0.857
۲- تسلیم کششی مقطع فولادی مطابق رابطه زیر
(۲۱-۸-۲-۱۰) ۹/۳۸
خمشی صفر) چنانجه مقدار ما2 مساوی یا بیش از ٩ باشد تیر دارای عملکرد مختلط
کاملء کمتر از ٩/۵ و مساوی با بیشتر از 0.251/۸ باشد تیز دارای عملکره مختلط تاقصن :و
کمتر از «/0.251 باشد تیر بدون عملکرد مختلط در نظر گرفته میشود.
در روابط فوق:
۰- سطح مقطع دال بتنی در محدوده پهنای موْئر
بش امساحت بقطع فولادی
20 مقاومت اسمی برشگیرهای تعبیهشده در فاصلهٌ بیل نقطهٌ لنگر خمشی صفر و نقطهٌ با
ت-۲) در نواحی لنگر خمشی منفی
در تیرهای پیوسته و خمشی که در آن میلگردهای طولی در نواحی لنگر خمشی منفی بهصورت
مختلط با مقطع فولادی عمل مینمایند. برش افقی موردنیاز کل ( رلا) بین دال بتنی و تیر فولادی
تسلیم میلگردهای داخل بتن در پهنای موْثر دال بتنی از رابطهٌ زیر تعیین شود:
(۲۲-۸-۲-۱۰) بش۷۳
اج
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
که در آن:
۸- سطح مقطع میلگردهای طولی تعبیهشده در عرض موْئر دال
تبصره: در ناحیهٌ لنگر خمشی منفی (فاصلهٌ بین نقطهٌ حداکثر لنگر خمشی منفی و نقطهٌ لنگر
خمشی صفر) چنانچه مقدار )2 مساوی یا بیش از ,۷ باشد تیر دارای عملکرد مختلط
کامل, کمتر از ,۷ و مساوی یا بیش از ,0.25۷ باشد تیر دارای عملکرد مختلط ناقص و
کمتر از 0.25۷ باشد تیر بدون عملکرد مختلط در نظر گرفته میشود.
۴-۳-۸-۰ تغییرشکلهای قانم و تغییرمکانهای جانبی اعضای خمشی مختلط
برای محاسبهه تغییرشکلهای قائم و تغییرمکانهای جانبی در تحلیل الاستیک سیستمهای شامل
اعضای با مقطع مختلط ممان اینرسی موئر اعضای با مقطع مخنلط میتواند براساس رابطهٌ زیر
(۲۳-۸-۲-۱۰) ( ومآ8 ۳ و0 )0.75 > موهاه ترچ هآ
که در آن:
ووررً- ممان اینرسی موْثر عضو خمشی مختلط در ناحیهٌ خمشی مثتبت براساس مقطع تبدیلیافته
در حالت عملکرد مختلط کامل
وهبرآ- ممان اینرسی موْثر عضو خمشی مختلط در ناحیهٌ خمشی منفی براساس مقطع تبدیلیافته
در حالت عملکرد مختلط کامل
0 و ثل- ضرایب وزنی مورد استفاده در محاسبهٌ ممان اینرسی موْئثر مقطع مختلط عضو خمشی که
باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
- برای تیرهای دو سر ساده. مقدار 0 برابر 1.0 و مقدار ] برابر صفر
- برای تیرهای پیوسته تحت بارهای تقلی. مقدار :0 برابر 0.6 و مقدار 8 برابر 0.
4
- برای تیرهای خمشی مخنلط واقع در قابهای خمشی تحت اثر بارهای تقلی. مقدار 0
برابر 0.6 و مقدار 8 برابر 0.
4
- برای تیرهای خمشی مختلط واقع در قابهای خمشی تحت اثر بارهای جانبی. مقدار
هر دو ضریب 0 و ث] برابر 0.5
۱۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
چنانجه عملکرد مختلط بین بخش بتنی و فولادی مطابق بند ۲-۳-۸-۲-۱۰-ت بهصورت ناقص
باشد. در رابطهٌ ۲۳-۸-۳۲۱۰ برای مقادیر ۱۳۳ و 8 باید مطابق روأبط زبر از مقادیر موْتر آنها
استفاده شود:
(۲۴-۸-۲-۱۰) )۱ با سر ل) (6/ ,۰120+ ,07]1- ی
(۲۵-۸-۲-۱۰) ۱ بلاق بل۸/ ,9 ۰2+ ,071 ی
که در آن:
,2,۵ < مقدار مقاومت برشی اسمی برشگیرهای بهصورت گلمیخ یا ناودانی تعبیهشده در
اسمی برشگیرهای بهصورت گلمیخ یا ناودانی تعبیهشده در حدفاصل لنگر حداکتر منفی
و لنگر صفر در رابطه ۲۵-۸-۲-۱۰
۶ - حداقل دو مقدار روم و مش/ 0.85
و < ممان اینرسی مقطع تیر فولادی تنها
۵-۳-۸-۲-۰ مقاومت خمشی موجود مقاطع مختلط محاط در بتن
مقاومت حمشی موجود مقاطع مختلط محاط در بتن. مساوی مه در روش 1۳۳17 ۳ مساوی 5
(۸57) 1.67حردک و (1۳710) 00.9
و مقاومت خمشی اسمی (,ر۸1) باید براساس یکی از روشهای زیر تعیین شود:
۱- در صورت تعبیهٌ برشگیرهای کافی در سرتاسر طول عضو مختلط. براساس یکی از روشهای
نوزیع تنش بلاستیک (شکل ۱۰-۸-۲-۱۰) یا سازگاری کرنشها بر روی مقطع مختلط
اولین نقطهٌ تسلیم در مقطع مختلط (مطابق شکل ۱۱-۸-۲-۱۰ در حالت بدون استفاده از
پایههای موقت و مطابق شکل ۱۲-۸-۲-۱۰ در حالت استفاده از یایههای موقت)
۳- براساس توزیع تنش پلاستیک بر روی مقطع فولادی تنها (م۸)
۱۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
0.85
را
توزیسع تسش در توزیع نش در نوزیع تسش
آرماتورهای طولی مقطع فولادی در بشن
شکل ۱۰-۸-۲-۱۰: مقاومت خمشی مقاطع مختلط محاط در بتن براساس روش نوزبع تنش پلاستیک
(۱/۳
۸۰
شکل ۱۱-۸-۲-۱۰: مقاومت خمشی مقاطع مختلط محاط در بتن براساس روی همگذاری تنشهای الاستیک
با فرض مقطع تبدبل یافته در حالت بدون استفاده از پابههای موقت
۱۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱1/۳
150.71 ۲ ۱ ۱ ۱
۷ و ۶ . 6
۲۷ ۱
ند ۳۸
۳ دس
/
۵ 0 ۱ ا ۱
۱ ۲ ا
_ ۱ ۱
۱ 125۴/2 | وی -ا 1
1 0 ا
1 1 5 را اه
ی
0
شکل:۱۳-۸-7-۱: مقاومت خمشی مقاطع مختلط محاط در بتن براساس روی همگذاری تنشهای الاستیک با
فرض متقطع نبد بل بافته در حالت استفاده از پابههای موقت
۶۳-۸-۲۰ مقاومت خمشی موحود مقاطع مختلط پرشده با بتن
مقاومت حمشی موجود مقاطع مختلط برشده با بشن در روش 11۳7 برابر ما0 و در روش ([۸51
برابر (م52/ بر ) است که در ن 0 برابر 09 ۳ 9 برابر 1.67 بوده و ۸ مقاومت حمشی اسمی
۱ برای مقاطع فشرده
که در آن:
بل لنگر خمشی پلاستیک: مقطع مختلطمطابق شکل ۱۳-۸۲۹۰ النگرخمشی متناظر با
توزیع تنشی که در آن مقطع فولادی در کشش و فشار به تسلیم کامل رسیده و تنش در
۱۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۲- برای مقاطع غبرفشرده
در این مقاطع مقاومت خمشی اسمی (,ر۸) از رابطهٌ زیر تعیین میشود:
۲۷-۸-۲۱ م1 س
(۲۷-۸-۲-۱۰) را( - ب0) م۸4 < ما
که در آن:
< حد لاغری برای بال و جان فشرده مطابق جدول ۲-۸-۲-۱۰
ب1- حد لاغری برای بال و جان غیرفشرده مطابق جدول ۲-۸-۲-۱۰
و <لنگر تسلیم مقطع مختلط. مطابق شکل ۱۴-۸-۲-۱۰ لنگر متناظر با تسلیم کامل بال کششٍ
و بخشی از جان کششی و شروع تسلیم در تار فشاری بخش فولادی و همچنین توزیع خطی
تنش با حداکثر مقدار 0.71 در دورترین تار فشاری, در ناحیهٌ فشاری بخش بتنی است.
۳- برای مقاطع با اجزای لاغر
مطابق شکل ۱۵-۸-۲-۱۰ در این گونه مقاطع ,۸1 باید براساس توزیع خطی تنش بر روی مقطع مختلط
با حداکثر مقادیر تنش بم# مطابق رابطه ۱۴-۸-۲-۱۰در دورترین تار فشاری بخش فولادی وتنش چا
در دورترین تار کششی بخش فولادی (با توزیع خطی تنش) و همجنین توزیع خطی تنش با حداکثر
مقدار 0.7 در دورترین تار فشاری بخش بتنی و مقدار صفر در محل محورٌ خنثی, تعیین گردد.
نیروهای وارد نیروهای وارد ۸ ط ۲
بر بخش بتنی. ابراجزاء فولادی لش فربگن نش در قولاه اوح
ر ۵/۴ 0.85 ۳ کون 5
)0.0570 ۳ ۱ آ
۴ ات 1۲
راو دا و لا
۰ ۳ ا بر
ر۴ما2(م۲-۵) 8
۲-۵
سا الا سل . 1
۴
ارظ 0.856 + وال2۳ ۳ ۱
,0.85720 + 7/0۴ * 80 : عمق محور خنشی از دورترین تار فشاری مقطع مختلط
شکل ۱۳-۸-۲-۱۰: محاسبه لنگر خمشی پلاستیک مقطع مختلط پرشده با بتن برای مقاطع فشرده
۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
نیروهای وارد نیروهای وارد
بر بخش بتنی بر اجزاء فولادی تنش دربتن ننش درفولاد ۶ا8-2,ظ
3 ی هس
,)0.357
ر200.5,ر2
رما ۲۷-23,(2)
ر۴/ارظ
۵,۲ 0.356 + ماما 2۴
ااش ک نا واه کی ی ۰ ۳ ده ا پا -
زظع/0.35 + 1 * بر8 عمق محور حنمی از دورترین تأر فشاری مقطع مختلط
شکل ۱۴-۸-۲-۱۰: محاسبه لنگر خمشی تسلیم مقطع مختلط پرشده با بتن برای مقاطع غیرفشرده
نیروهای وارد بر نیروهای وارد بر
تیش در فولاد
۰
بر
را )035 وطمارظ
7 ,۱۴ 35/1 ۱0۵ بوابار۴
0 +۱ ,۴ + اما
: عمق محور حنتی از دورترین تار فشاری مقطع محخنلط
* از تغییراب تنش در ضخامب بال فشاری بخش فولادی در حدقاصل دو جان صرفنظر شده است.
شکل ۱۵-۸-7-۱۰: محاسبه لنگر خمشی مقطع مختلط درصورتی که مقطع فولادی دارای اجزای لاغر باشد
۴-۸-۲-۰ مقاومت برشی موجود اعضای با مقطع مختلط
مقاومت برشی موجود اعضای با مقطع مختلط به شرح زیر تعیین میگردد:
الف) اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن
در اعضای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن» با و بدون عرشههای فولادی, مقاومت
برشی موجود برابر و07۷ در روش 18۳10 و برابر 52/,؟ در روش (۸51 است که در آن مقاومت
برشی اسمی (بمّاً) باید براساس مقطع فولادی تنها و مطابق الزامات بخش ۶-۲-۱۰ تعیین شود.
۱۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ب) اعضای مختلط محاط در بتن
در اعضای مختلط محاط در بتن, مقاومت برشی موجود برابر ,07۷ در روش 116۳10 و برابر ,7/5۵
در روش (۸51 است و میتواند براساس یکی از روشهای زیر محاسبه شود:
۱- براساس مقاومت برشی موجود مقطع فولادی تنها بر مبنای الزامات بخش ۶-۲-۱۰
۲- براساس مقاومت برشی موجود بخش بتنی مقطع مختلط (بتن و میلگردهای عرضی) مطابق
الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان با منظور نمودن 0.75 -07 و 2-,د)
۳- براساس مقاومت برشی اسمی مقطع فولادی تنها بر مبنای الزامات بخش ۶-۲-۱۰ بعلاوه
مقاومت برشی اسمی میلگردهای عرضی مطابق الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان با
منظور نمودن 0.
75 - ,0 و 2-,2؟ برای هر دو بخش مقطع فولادی و میلگردهای عرضی
پ) اعضای مختلط پرشده با بتن
در اعضای با مقطع مختلط پرشده با بتن, مقاومت برشی موجود برابر ,07۹ در روش 1۳1 و
برابر 10/52 در روش (۸87 است که در آن ,0 برایر 0.9 و ,2 برابر 1.67 بوده و ٩8 از رابطه زیر
محاسبه میشود:
(۲۸-۸-۲-۱۰) م006۵ + م06 ۶
که در آن:
با < سطح مقطع موْئر برشی بخش فولادی مقطع مختلط پرشده با بتن که مقّدار آن برای مقاطع
قوطیشکل (1155) و جعبهای ساخته شده از ورق باید برابر مجموع مساحت دو جان (مطابق
بخش ۶-۲-۱۰) و برای مقاطع دایرهایشکل باید برابر 24/7 در نظر گرفته شود:
ی < مساحت بخش فولادی مقطع مختلط
برای کلیه مقاطع چنانجه 0.7 > ۸1۳/7۳4 باشد باید برابر یک. برای مقاطع مختلط قوطیشکل
(1155) و جعبهای ساخته شده از ورق با مقطع فشرده چنانچه 0.5 > ۸1۳/1۳6 باشد باید
برابر ۰10 برای مقاطع مختلط دایرهایشکل با مقطع فشرده چنانجه 0.5 > ۸1۲/1۳4 باشد باید
برابر 9 و برای مقاطع غیرفشرده و لاغر باید برابر یک در نظر گرفته شود. برای مقاطع فشرده با
شرایط 0.7 > ۸1۳۲/1۳02 > 0.5 میتوان از درونیابی خطی استفاده نمود.
۱۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
4 - عمق کلی مقطع در راستای برش
84 - مقاومت خمشی موردنیاز ستون
۳ - مقاومت برشی موردنیاز ستون
<تنش فشاری مشخصههٌ نمونهٌ استوانهای بتن برحسب مگاپاسکال
۵-۸-۲-۰ ترکیب نیروی محوری و لنگر خمشی در اعضای با مقطع مختلط
اثر همزمان نیروی محوری و لنگرهای خمشی در اعضای با مقطع مختلط باید با رعایت الزامات زیر
(۱) اثر همزمان نیروی محوری و لنگرهای خمشی در اعضای با مقطع مختلط باید با در نظر گرفتن
الزامات تحلیل و طراحی برای تأمین پایداری مطابق الزامات بخش ۱-۲-۱۰ صورت گیرد.
(۲) مقاومت محوری و خمشی موجود باید بر مبنای الزامات بندهای ۲-۸-۲-۱۰ و ۳-۸-۲-۱۰
(۲) برای اعضای مختلط محاط در بتن و اعضای مختلط برشده با بتن با اجزای فولادی فشرده.
اثر همزمان نیروی محوری و لنگرهای خمشی میتواند براساس الزامات بخش ۲-۷-۲-۱۰ یا
براساس یکی از روشهای قیدشده در بند ۱-۱-۸-۲-۱۰ در نظر گرفته شود.
(۴) برای اعضای مختلط پرشده با بتن با اجزای فولادی غیرفشرده یا لاغرء اثر همزمان نیروی
محوری و لنگرهای خمشی باید براساس الزامات بخش ۲-۷-۲-۱۰ یا براسلاس روش تنش-
کرنش موْئر معرفیشده در بند ۱-۱-۸-۲-۱۰-ت و یا از طریق روابط زیر تعیین شود:
٩ چنانچه رم <گ: یت سا مت
کح کلم ب ام
و را و۴
که در آن:
۲ < مقاومت محوری موردنیاز عضو با مقطع مختلط
< مقاومت محوری موجود عضو با مقطع مختلط
مشچ
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
< مقاومت خمشی موردنیاز عضو با مقطع مختلط
و ببر6 < ضرایبی هستند که براساس جدول ۲-۸-۲-۱ و مقدار «وع تعیین میشوند. در این
محاسبات مقدار «وء از رابطه زیر به دست میآید:
۳۹-۸-۲۱۰۱ ( عم 4)/ (جر میاه ۳ ی ) > بو
۶-۸-۲-۰ انتقال بار در اعضای با مقطع مختلط محاط در بتن و پرشده با بتن
۱-۶-۸-۰ ۱ لزامات عمومی
هنگامی که اعضای با مقطع مختلط محاط در بتن یا پرشده با بتن تحت آثر نیروی محوری خارجی
قرار میگیرندء در مرز بخش بتنی و فولادی, برش طولی موردنیاز (۳)» متناسب با نحوهٌ انتقال بار
به مقطع مختلط. براساس الزامات بند ۲-۶-۸-۲-۱۰ تعیین میگردد. مقاومت برش طولی موجود
در روش 1.16۳10 برابر مها و در روش (۸51 برابر ۵؟/ با است و براساس نوع مکانیزم انتقال نیرو
مطابق الزامات بند ۳-۶-۸-۲-۱۰ تعیین میشود. مقاومت برش طولی موجود باید بزرگتر یا مساوی
مقاومت برش طول موردنیاز (۳ا) باشد.
۲-۶-۸-۲-۰ مقاومت برش طولی موردنیاز در مقاطع مختلط محاط در بتن و پرشده با بتن
مقاومت برشی طولی موردنیاز (۲) در مقاطع مختلط محاط در بتن و پرشده با بتن به شرح زیر
۱۷۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
الف) هنگامی که نیروی خارحی مستقیماً به مقطع فولادی وارد میشود
در این حالت مقاومت برش طولی موردنیاز که باید به بخش بتنی انتقال یابد (َا) از رابطهٌ زیر
(۲۰-۸-۲-۱۰) (مو ۸/7( 1-۳) ۳ < را
که در آن:
- تنش تسلیم مشخصهٌ مصالح مقطع فولادی
رابطهٌ ۴-۸-۲-۱۰ برای مقاطع مختلط محاط در بتن و روابط ۹-۸-۲-۱۰ و ۱۱-۸-۲-۱۰
برای مقاطع مختلط برشده با بتن دارای اجزای فولادی فشرده و غیرفشره (حسب مورد)
ب) هنگامیکه نیروی خارجی مستقیماً به بتن وارد میشود
در این حالت مقاومت برش طولی موردنیاز که باید به بخش فولادی منتقل گردد (ا) از روابط
زیر تعیین میگردد:
۱- برای مقاطع مختلط محاط در بتن و مقاطع پرشده با بتنی که اجزای فولادی مقطع, فشرده و
(۳۱-۸-۲-۱۰) (می7/بش۸رج) ۲۲ با
۲- برای مقاطع مختلط پرشده با بتن با اجزای فولادی لاغر
(۳۲-۸-۲-۱۰) (می۳ وش ۳) ۳ با
که در آن:
۲[ تنش کمانشی بحرانی اجزای لاغر بخش فولادی در مقطع مختلط مطابق رابطهٌ ۱۳۴-۸-۲-۱۰
مو۳: مقاومت محوری فشاری اسمی مقطع مختلط بدون در نظر گرفتن آثار طول موْئرء مطابق رابطهٌ
۴-۸-۲-۰ برای مقاطع مختلط محاط در بتن و رابطه ۹-۸-۲-۱۰ برای مقاطع مختلط پرشده
۱۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
پ) هنگامی که نیروی خارجی به طور همزمان به بخش فولادی و بخش بتنی وارد شود
در این حالت مقاومت برش طولی موردنیاز (ما)» از طریق تعادل نیروها در مقطع مختلط تعیین
میگردد.
۶-۸-۲-۰- ۲ مقاومت برش طولی موجود در مقاطع مختلط محاط در بتن و پرشده با بتن
مقاومت برش طولی موجود اعضای با مقطع مختلط محاط در بتن براساس یکی از مکانیزمهای
انتقال نیرو شامل برشگیرهای تعبیهشده و اتکای مستقیم و مقاومت برش طولی موجود اعضای با
مقطع مختلط پرشده با بتن براساس یکی از مکانیزمهای انتقال نیرو شامل چسبندگی بین بتن و
فولاد. برشگیرهای تعبیهشده و اتکای مستقیمء براساس الزامات این بند تعیین میگردد. به کار گیری
همزمان مکانیزمهای انتقال نیرو مجاز نیست.
الف) مقاومت برش طولی موجود براساس مکانیزم چسبندگی بین بتن و فولاد
هنگامی که در مقطع مختلط پرشده با بتن مقاومت برش طولی موردنیاز از طریق مکانیزم چسبندگی
بین بتن و فولاد انتقال مییابد. مقاومت برش طولی موجود در روش (11۳1 مساوی بِکاه و در روش
0 مساوی 52/ ,را بوده و بهصورت زیر تعیین میگردد:
(۳۳-۸-۲-۱۰) رک بر 2 پگ
(0ک۸) 0-3 و (0۳0 0.5 - ۵(
که در آن:
ورزر < تنش اسمی پیوستگی برحسب مگاپاسکال که برابر است با:
برای مقاطع توخالی جعبهای مستطیلی: 7 > 2100/۲۶ - بط
برای مقاطع لولهای شکل: 4 > 5300/02 کبورزط
([ < قطر خارجی مقاطع لولهای برحسب میلیمتر
1[ < حداکثر بُعد عرضی مقطع توخالی جعبهای برحسب میلیمتر
سا < طول مقرر بار که انتقال برش از طریق آن صورت میگیرد. شامل عمق اتصال تیر به ستون
بعلاوه 2 برابر حداقل ببعد ستون در پایین و بالای ناحیهٌ اتصال برحسب میلیمتر
ال < مقاومت اسمی پیوستگی
۱۷۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
1 ضخامت مقطع توخالیفولادی
ب) مقاومت برش طولی موجود براساس مکانیزم برشگیرهای تعبیهشده
هنگامی که در مقطع مختلط محاط در بتن یا پرشده با بتن مقاومت برش طولی موردنیاز از طریق
مکانیزم برشگیرهای تعبیهشده انتقال مییابد» مقاومت برش طولی موجود مساوی مقّاومت برشی
موجود گلمیخهای فولادی یا ناودانیشکل بوده و از رابطهٌ زیر به دست میآید:
(۳۴-۸-۲-۱۰) رد8 ۱
که در آن:
بو ن2: جمع مقاومت برشی موجود برشگیرهای بهصورت گلمیخ یا ناودانی در طول مقرر بار که در
روش ([11۳ برابر 200 و در روش ([1ک۸ برابر که بوده و مطابق الزامات بند
پ) مقاومت برش طولی موجود براساس مکانیزم اتکای مستقیم
هنگامی که در مقطع مختلط محاط در بتن یا پرشده با بتن مقاومت برش طولی موردنیاز از طریق
مکانیزم اتکای مستقیم در محدوده عمق اتصال یا زیر آن و در داخل محدودهٌ طول مقرر بار انتقال
مییابد». مقاومت برش طولی موجود مساوی مقاومت اتکایی موجود بتن بوده و در روش 16۳1[
مساوی بِجلْط0 و در روش ۸57 مساوی مد؟/ پر است که براساس حالت" حدی خردشدگی بتن از
رابطهٌ زیر به دست میآید:
(۳۵-۸-۲-۱۰) بش77 1خی8
(۸۹0) 2.31 * و۵ و (1۳0) 0.
65 - و0
که در آن» رش سطلح با ر گذاری شده بش است.
۴-۶-۸-۰ جزئیاتبندی
الف) اعضای مختلط محاط در بتن
مکانیزم انتقال بار باید در طول ناحیهای که انتقال برش از طریق آن صورت میگیرد. توزیع گردد.
این طول بهعنوان طول مقرر بار نامگذاری شده و نباید از ارتفاع اتصال تیر به ستون بعلاوه دو برابر
۱۷۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
حداقل بعد عرضی مقطع محاط شده در بالا ۰ پایین این ناحیهٌ اتصال بیشتر گردد. برشگیرهایی که
برای انتقال برش طولی در طول مقرر بار به کار میروند. باید حداقل در دو وجه مقطع فولادی
بهصورت متقارن نسبت به محور مقطع فولادی تعبیه شوند. فواصل برشگیرها در محدوده داخل و
خارج طول مقرر بار باید الزامات بند * ۹-۸-۲-۱-ج را برآورده نماید.
ب) اعضای با مقطع مختلط پرشده با بتن
مکانیزم انتقال بار باید در طول ناحیهای که انتقال برش از طریق آن صورت میگیرد. توزیع گردد.
این طول بهعنوان طول مقرر بار نامگذاری شده و نباید از ارتفاع اتصال تیر به ستون بعلاوه دو برابر
حدافل بُعد عرضی مقطع مستطیلی فولادی توخالی یا دو برابر قطر مقطع فولادی دایرهای شکل در
بالا و پایین این ناحیهٌ اتصال بیشتر گردد. فواصل برشگیرها در محدوده داخل و خارج طول مقرر بار
باید الزامات بند ۹-۸-۲-۱۰-ج را برآورده نماید.
8
محاط درس ۱
: 4 6
/ به
۳ را(
: 2 4
58
: : ۱
۱ ۱
شکل ۱۶-۸-۲-۱۰: ناحیه انتقال و طول مقرر بار
۱۷۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۷-۸-۲-۰ دیافراگمهای مختلط
دیافراگمهای کف و اجزای مرزی در بخش خارجی آن باید براساس ترکیبات بارگذاری متعارف
مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و الزامات فصل ۳-۱۰ این مبحث طراحی شوند. همچنین
کلیهٌ دیافراگمها باید الزامات زیر را تأمین نمایند:
۱- برای انتقال بار بین دیافراگمها و اعضای مرزی, اجزای جمعکننده و اعضای افقی سیستم باربر
۲- در دالهای بتنی متکی بر تیر فولادی, مقاومت برشی اسمی دیافراگم در داخل صفحه. برای
حالت بدون استفاده از عرشهٌ فولادی باید براساس کل ضخامت دال بتنی و برای حالت
استفاده از عرشهٌ فولادی براساس ضخامت دال بتنی در روی کنگرهٌ ورق عرشه (بدون در نظر
گرفتن بتن داخل کنگرهها) تعیین شود.
۸-۸-۲-۶ برشگیرها در تیرهای مختلط با مقطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن
الف) الزامات عمومی
۱- در تیرهاء برشگیرهای موردنیاز در هر ایک از طرفین نقطهٌ النگر حداکثر مثبت یا منفی را
میتوان بین آن نقطه و نقاط مجاوری که دارای لنگر صفر هستند. بهطور یکنواخت توزیع نمود.
لیکن مقدار برشگیر موجود بین هر بار متمرکز و نزدیکترین نقطهٌ دارای لنگر صفر باید جهت
۲- در تیرهای مختلط قطر برشگیرهای از نوع گلمیخ باید مساوی یا کوچکتر از 20 میلیمتر
باشد. فقط برای انتقال نیروهای برشی دیافراگمهایی از نوع دال بتنی تویر به تیر میتوان از
برشگیرهای از نوع گلمیخ تا قطر 25 میلیمتر استفاده نمود. همچنین قطر گلمیخها نباید از
5 برابر ضخامت فلز پایهای که گلمیخ به آن جوش میشود. بیشتر شود. مگر اینکه گلمیخ
درست در امتداد جان مقطع فولادی قرار گیرد.
۳- طول برشگیرهای از نوع گلمیخ نباید از چهار برابر قطر آن کوچکتر باشد.
۴ در اعضای مختلط با مقاطع فولادی و دال بتنی متکی بر آن» پوشش بتن روی برشگیرهای از
نوع گلمیخ نباید از 15 میلیمتر و روی برشگیرهای از نوع ناودانی از 20 میلیمتر کوچکتر
باشد.
۱۷۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۵- در دالهای بتنی تویر متکی بر تیر فولادی ارتفاع برشگیرهای از نوع گلمیخ و ناودانی نباید از
ب) مقاومت برشی اسمی پرشگهرهای از از نوع سس کلاهک دار
(۲۶-۸-۲-۱۰) را شم لیا > 1 بش05 خر(
که در آن:
ش- سطح مقطع گلمیخ
مج تنش فشاری مشخصهٌ نمونه استوانهای بتن
تنش کششی نهایی مصالح گلمیخ
جدول :۴-۸-۲-۱ مقادبر 1 و و1
- مقاطع مختلط بدون استفاده از عرشهٌ فولادی
تست
کگرهاموزی با ۱ ۳8215 | ۱ 075
محور تبر فولادی 5
۲- مقاطع مختلط تعداد گلمیخ در یک کنگره در محل
با استفاده از عرشهٌ تقاطع با تیر برابر با ]
تقاطع با تیر برابر با 2
تقاطع با تیر برابو یا بزرگتر از 3
فولادی
در جدول فوق:
,۸ -ارتفاع اسمی کنگره ورق عرشه
< پهنای متوسط بتن داخل کنگره فولادی
* درصورتی که فاصلهٌ بین لبهُ بدنه گلمیخ تا نصف ارتفاع عرشهٌ فولادی بیشتر از 50 میلیمتر
باشد. این مقدار میتواند تا 0.75 افزایش یابد.
*# برای گلمیخ تکی
۱۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
پ)مقاومت برشی اسمی برشگیرهای از نوع ناودانی
مقاومت برشی اسمی برشگیرهای از نوع ناودانی که بر بال فوقانی تیر فولادی متصل شده و در
داخل دال بتنی قرار میگیرند. بدون توجه به جهت قرارگیری ناودانی در طول تیر از رابطه زیر
(۲۷-۸-۲-۱۰) لمآ (با5. 0.307۳0 0
که در آن:
1#- ضخامت متوسط بال ناودانی
با ضخامت جان ناودانی
ول طول ناودانی
7 تنش فشاری مشخصهٌ نمونه استوانهای بس
۱
ار ۱ 1
شکل ۱۷-۸-۲-۱۰: برشگبرهای از نوع ناودانی
مقاومت حاصل از رابطهٌ ۲۷-۸-۲-۱۰ از طریق جوش ناودانی به بال تیر با در نظر گرفتن
برونمحوری ناودانی تامین میگردد. در صورت تأمین کلیهٌ محدودیتهای زیرء طراحی جوش
اتصال ناودانی به بال تیر میتواند بدون در نظر گرفتن اثر برونمحوری ناودانی انجام پذیرد:
* نسبت ضخامت بال به جان ناودانی بزرگ تر از 1 و کوچکتر از 5.5 باشد.
* نسبت ارتفاع ناودانی به ضخامت جان از 5 بزرگتر باشد.
* نسبت طول ناودانی به ضخامت بال آن از 6 بزرگتر باشد.
کوچکتر از 1.6 باشد.
۱۷۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
ت) تعداد برشگیرهای موردنیاز
مجاور با لنگر صفر از تقسیم برش افقی بهدستآمده از رابطهٌ بندهای ۲-۳-۸-۲-۱۰-ت۱ و
۲-۳-۸-۲-۰-ت-۲ بر مقاومت برشی اسمی یک برشگیر بهدستآمده از روابط ۳۶-۸-۲-۱۰ یا
۷-۸-۳-۰ (حسب مورد) محاسبه میگردد. در حدفاصل یک بار متمرکز و نقطهٌ مجاور با لنگر
خمشی صفر باید به تعداد کافی برشگیر تعبیه شود تا ظرفیت خمشی لازم برای تحمل خمش
ث) جزئیاتبندی
۱- تعداد برشگیرهای موردنیاز در هر طرف نقطهٌ با لنگر خمشی حداکثر متبت یا منفی, باید
بهصورت یکنواخت با فواصل مساوی تا نقطهٌ با لنگر خمشی صفر توزیع شوند. مگر اینکه توسط
مهندس طراح راهکار دیگری با مستندات کافی ارائه شده باشد.
۲- در راستای عمود بر محور طولی تیر برشگیرها باید حداقل 25 میلیمتر پوشش جانبی از بتن
داشته باشند.
۲- در امتداد محور طولی تیر فاصلهٌ برشگیرها تا لبهُ بتن برای بتنهای با وزن مخصوص معمولی
نباید کوچکتر از 200 میلیمتر و برای بتنهای سبک کوچکتر از 250 میلیمتر باشد.
- فاصلهٌ مرکز تا مرکز برشگیرهای از نوع گلمیخ در راستای طولی تیر نباید کوچکتر از 6 برابر
قطر آنها و در برشگیرهای از نوع ناودانی کوچکتر از 4 برابر پهنای بال ناودانی در نظر گرفته
شود. همجچنین فاصلهٌ مرکز تا مرکز بین برشگیرهای از نوع گلمیخ در امتداد عمود بر محور
طولی تیر نباید کوچکتر از 4 برابر قطر آنها در نظر گرفته شود.
۵- حداکتر فاصلهً مرکز نا مرکز برشگیرها نباید از 5 برابر ضخامت کل دال بتنی یا 900 میلیمتر
دی ۰ باشد.
۹-۸-۲-۰ برشگیرها در ستونها و سابر اعضای مختلط
الزامات مندرج در این بند برای محاسبههٌ مفاومت اسمی برشگیرهای بهکاررفته در طول مقرر بار
ستونها و تیرستونهای با مقطع مختلط. تیرهای با مقطع مختلط محاط در بتن یا پرشده با بتن,
۱۷۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
تیرهای همبند با مقطع مختلط و دیوارهای برشی با مقطع مختلط بوده که در آنها اجزای بتنی و
فولادی بهواسطهٌ عملکرد مختلط در طول عضو با یکدیگر کار میکنند. ضوابط این بند برای
سازههای مرکب از اعضای بتنی و فولادی که در آنها بتن و فولاد با یکدیگر کار نمیکنند. قابل
کاربرد نیست.
محاسبات مربوط به مقاومت برشگیرهای مدفون در دال بتنی یا در دال بتنی واقع بر عرشه فولادی
در بند ۸-۸-۲-۱۰ ارائه گردیده است. حالتهای حدی مرتبط با گسیختگی برشگیر و گسیختگی
قالبی بتن در این بخش ارائه میگردد. علاوه بر این. ضوابط مرتبط با فاصلهگذاری و محدودیتهای
هندسی برشگیرها مندرج در این بخش. از قلوهکن شدن بتن در تماس با برشگیر تحت اثر بارهای
برشی و همچنین گسیختگی قالبی بتن در تماس با برشگیر تحت اثر بارهای کششی جلوگیری
در اعضای با مقطع مختلط قطر برشگیرهای از نوع گلمیخ باید مساوی یا کوچکتر از 20 میلیمتر
باشد. همچنین قطر گلمیخها نباید از 2.5 برابر ضخامت فلز پایهای که گلمیخ به آن جوش
در بتنهای با وزن مخصوص معمولی, چنانجه برشگیر از نوع گلمیخ تنها تحت اثر برش قرار گیرد.
ارتفاع برشگیر از نوع گلمیخ پس از نصب نباید از 5 برابر قطر گلمیخ کمتر باشد. چنانچه گلمیخ
تحت اثر کشش یا ترکیبی از کشش و برش قرار گیرد. ارتفاع گلمیخ نباید از 8 برابر قطر آن
کوچکتر باشد. در بتنهای با وزن مخصوص سبک. چنانچه گلمیخ تنها تحت اثر برش قرار گیرد.
ارتفاع گلمیخ پس از نصب نباید از 7 برابر قطر آن و چنانچه گلمیخ تحت اثر کشش قرار گیرد.
ارتفاع گلمیخ نباید از 10 برابر قطر آن کوچکتر باشد.
مقاومت اسمی برشگیرهای از نوع گلمیخ مدفون در بتن با وزن مخصوص سبک که تحت اثر
ترکیبی از بارهای کششی و برشی قرار میگیرند. باید براساس ضوابط مبحث نهم مقررات ملی
ساختمان تعیین شوند. در این نوع اعضا مشخصات هندسی برشگیرها در جدول ۵-۸-۲-۱۰ نیز
ارائه شده است. قطر کلاهک برشگیرهای از نوع گلمیخ که تحت اثر کشش یا ترکیبی از کشش و
برش قرار میگیرند. باید از 1.6 برابر قطر بدنهُ گلمیخ بزرگتر باشد.
۱/۸۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
جدول ۵-۸-۲-۱۰: حداقل نسبت ارتفاع گلمیخ به قطر آن در ستونها و تیرستونها
۳0
و - ارتفاع گلمیخ
- قطر گلمیخ
ب) مقاومت برشی موجود برشگیرهای از نوع گلمیخ کلاهک دار
در مواردی که گسیختگی قالبی بتن در برش بهعنوان یک حالت حدی محسوب نشود. مقاومت
برشی موجود گلمیخها در روش 8۳1] برابر 0,6۵ و در روش (۸51 برابر 5۵/,ن۵) بوده که در
آن:
(۲۸-۸-۲-۱۰) وش 0۳
(۵50) 2.31 > دک و (۳1ن1) 0.65 < 0
تنش کششی نهایی گلمیخ
۸3 - سطح مقطع گلمیخ
چنانجه گسیختگی قالبی بتن در برش بهعنوان یک حالت حدی محسوب شود. مقاومت برشی
طراحی یک برشگیر گلمیخ باید براساس یکی از حالات زیر تعیین شود:
گسیختگی در بتن کار گذاشته شود. کوچکترین مقدار بهدستآمده از معادله ۳۸-۸-۲-۱۰ و
۲) براساس الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان
پ) مقاومت کششی موجود برشگیرهای از نوع گلمیخ
برابر ارتفاع گلمیخ و فاصلهٌ مرکز تا مرکز گلمیخها بزرگتر یا مساوی 3 برابر ارتفاع گلمیخ باشد.
۱۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
مقاومت کششی موجود گلمیخها در روش (1.1۳1 مساوی ,,ه و در روش (۸51 برابر :۵/62
است. که در آن:
(۳۹-۸-۲-۱۰) وش لح ی)
(۸50) 2.00 * ب۹۵ و (080) 0.75 7(
راو یگ همان تعاریف بهکاررفته در بند (ب) فوق هستند.
تبصره: در مواردی که فاصلهٌ مرکز گلمیخ تا لبهٌ آزاد بتن در امتداد عمود بر ارتفاع گلمیخ
کوچکتر از 1.5 برابر ارتفاع گلمیخ یا فاصلهٌ مرکز تا مرکز گلمیخها کوچکتر از 3 برابر
ارتفاع گلمیخ باشد. مقاومت کششی طراحی گلمیخها باید براساس یکی از حالات زیر
۱ چنانچه براساس الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان, میلگرد لازم در دو طرف
ناحیهٌ گسیختگی در بتن کار گذاشته شود. کوچکترین مقدار به دست آمده از رابطهٌ
۹-۸-۲-۰ و مقاومت اسمی میلگرد باید بهعنوان مقاومت برشی اسمی گلمیخ (0,4))
محسوب شود.
ت) اثر همزمان برش و کشش در گلمیخها
در مواردی که گسیختگی قالبی بتن در برش بهعنوان یک حالت حدی محسوب نشود و نیز فاصلهٌ
مرکز گلمیخ تا لبه آزاد بتن در امتداد عمود بر ارتفاع گلمیخ بزرگتر از 1.5 برابر ارتفاع گلمیخ و
فاصله مرکز تا مرکز گلمیخها بزرگتر یا مساوی 3 برابر ارتفاع گلمیخ باشد. اثر توأم برش و کشش
در گلمیخ باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
5 5
(۴۰-۸-۲-۱۰) 9 رو ۱ 1 سا
با کی 0 07
5 5
(۴۱-۸-۲-۱۰) 0ک د0 5 :)۹
0/۷ 4
در روابط فوق:
برلی) < مقاومت کششی موردنیاز گلمیخ در (1 ۳۳[
۱۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
برلی) <- مقاومت کششی موردنیاز گلمیخ در (۸51
سر - مقاومت برشی موردنیاز گلمیخ در ۳1لا[
- مقاومت برشی موردنیاز گلمیخ در (۸51
- مقاومت کششی اسمی گلمیخ
بوی) < مقاومت برشی اسمی گلمیخ
< ضریب کاهش مقاومت کششی گلمیخ مساوی 0.75
۷ - ضریب کاهش مقاومت برشی گلمیخ مساوی 0.65
< ضریب اطمینان مقاومت کششی گلمیخ مساوی 2.00
4 - ضریب کاهش مقاومت برشی گلمیخ مساوی 2.31
ث) مقاومت برشی موجود برشگیرهای از نوع ناودانی
مقاومت برشی موجود برشگیرهای از نوع ناودانی در روش (114۳1 مساوی 0:2 و در روش ۸510
مساوی ,0/62 است. که در آن:
(۸57) 2.00 برد و (۳۳۵ن1) 0.75 < 0
و «و مقاومت برشی اسمی برشگیرهای از نوع ناودانی بوده که باید براساس رابطهٌ ۲۷-۸-۲-۱۰
ج) جزئیاتبندی
۱- برشگیرها باید حداقل 25 میلیمتر پوشش جانبی از بتن داشته باشند.
۲- حداقل فاصلهٌ مرکز تا مرکز گلمیخها در هر امتداد 4 برابر قطر گلمیخ است.
۳- حداکتر فاصلهٌ مرکز تا مرکز گلمیخها 32 برابر قطر گلمیخ است.
۴- حداکثر فاصلهً مرکز تا مرکز برشگیرهای از نوع ناودانی 600 میلیمتر است.
چ) حالتهای خاص
هنگامی که عضو با مقطع مختلط منطبق بر مقررات این بند نباشد. مقاومت اسمی برشگیرها و
جزئیات اجرایی آنهاء باید براساس یک برنامهٌ آزمایشی مناسب تعیین شود.
۱۸۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحتث دهم
۱-۸-۳-۰ کنترل فشار هیدرواستاتیک در مقاطع مستطیلی پرشده با بتن
در صورتی که در هنگام ریختن بتن به داخل مقاطع مستطیلی شکل فشار هیدرواستاتیکی بزرگی به
دیواره مقطع فولادی (به جدارهای مقطع مستطیلی شکل) وارد شود ممکن است دیواره مقطع
دچار تغییرشکل بزرگی شود. این مسئله علاوه بر ایجاد ظاهر نامناسب در مقطع. ممکن است
موجب فراهم شدن شرایطی برای شروع کمانش موضعی جدارهای مقطع مستطیلی شکل شود. برای
کنترل این گونه تغییرشکلها میتوان از روابط زیر استفاده کرد:
4 2 ۱
2 م4 + مط
(۴۲-۸-۲-۱۰) ,۳ 0.5 ک 4 << موی و0
30 ( + 2 1
2 7 م4 + م3۱۵۸
4
(۴۳۲-۸-۲-۱۰) ش ک 3 ( 1 3 روبرق
2000 3ب / م4 + ما32
در روابط فوق:
بو مر > تنش عمودی حداکثر در جدار مقطع مستطیلی شکل ناشی از فشار هیدرواستاتیک
ی بر > تغییرشکل حداکثر در جدار مقطع مستطیلی شکل ناشی از فشار هیدرواستاتیک
8 * بعد بزرگ مقطع مستطیلی شکل وع2 - 8 ۶ راغ
8 * بعد کوچک مقطع مستطیلی شکل و 2۶ - 8 < وط
< ضخامت دیواره مقطع مستطیلی شکل
7 > فشار هیدرواستاتیک
1 < طول فشار هیدرواستاتیک
وخ مدول الاستیسینهٌ فولاد
۱۸۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۰ الزامات طراحی
۹-۳-۰ الزامات طراحی اتصالات
این بخش به الزامات طراحی اتصالات. شامل اجزای اتصالدهنده (ورقهاء قطعات تقویتی. ورقهای
سختکننده در محل اتصالات اعضا به یکدیگر, نبشیها و لحکیهای اتصال) و وسایل اتصال
(جوش. پیچ و میلههای دندانهشده) میبردازد که تحت آثار ناشی از خستگی قرار ندارند
(شکل ۱-۹-۲-۱۰). به الزامات طراحی عضو در بخشهای قبلی این فصل برداخته شده است.
جزء اتصالدهنده (ورق گاست)
شکل ۱-۹-۲-۱۰: نامگذاری قسمتهای مختلف یک اتصال
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
8 ۱۹-۲-۱۰ الزامات عمومی
8 ۲-۹-۲-۰ جوشها
8 ۲-۹-۲-۱۰ پیچها و میلههای دندانهشده
۵ ۴-۹-۲-۱ مقاومت موجود اجزای اتصالدهنده و نواحی تأثیرپذیر اعضا
8 ۵-۹-۲-۱ ورقهای پرکننده
۶-۹-۲-۰ وصلهها
۵ ۷-۹-۲-۱۰ مقاومت اتکایی موجود سطوح متکی به هم
۸-۹-۲-۰ کفستونهاء ورقهای نشیمن و فشار مستقیم بر بتن و مصالح بنایی
* ۱۰- ۹-۹-۲ میلمهارهای کفستون و اقلام مدفون
9 ۱۰-۹-۲-۱۰ الزامات ویزه بالها و جان مقاطع اعضای تحت اثر بارهای متمرکز
۱۸۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث دهم
۱-۹-۲-۰ الزامات عمومی
۱-۱-۹-۰ مبانی طراحی
مقاومت موجود یک اتصال در روش (1۳۳1 برابر م6 و در روش (۸51 برابر 52/یاا بوده و مطابق
الزامات این بخش, براساس کوچکترین مقدار از بین مقاومت اجزای اتصال و وسایل اتصال, تعیین
مقاومت موردنیاز یک اتصال (ب) باید بر مبنای تحلیل سازه برای ترکیبات بارگذاری متناظر با
روش طراحی یا متناسب با ظرفیت باربری (مقاومت موجود) اجزای متصلشده. چنانچه در این
مبحث مشخص شده باشد. تعیین گردد.
تبصره: در اتصال اعضای با نیروی محوری باید سعی شود که محورهای مار بر مرکز ثقل اعضا در
ناچیز میتوان صرفنظر کرد. در اتصالات جوشی نیزء چنانچه بار استاتیکی باشد. میتوان از اثر
برونمحوریهای کوچک صرفنظر کرد. در غیر این صورت. به ویژه در بارگذاریهای سیکلی و
خستگیآور. آثار ناشی از برونمحوری در داخل صفحه اتصال باید در تحلیل و طراحی لحاظ گردد.
شکل ۲-۹-۲-۱۰ اتصال یک نبشی به ورق اتصال (ورق گاست) را نشان میدهد که از جوش متوازن
جهت حذف برونمحوری داخل صفحه استفاده شده است.
ورق اتصال (ورق گاست)
محور مار بر مرکز سطح نبشی /
شکل ۳-۹-۲-۱۰: اتصال عضو با مقطع نبشی به ورق اتصال (ورق گاست) از طربق جوش متوازن
۱۸۶
اصلاحیه-1-مبحث-17اصلاحیه-مبحث-11-تاریخ-08-08-1403دفتر مقررات ملّی ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختمانطراحی-و-اجرای-دیوار-محوطه-بهمن1402مبحث 4 مقررات ملی ساختمانمبحث 8 مقررات ملی ساختمانمبحث 10 مقررات ملی ساختمانمبحث 11 مقررات ملی ساختمانمبحث 14 مقررات ملی ساختمانمبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمانمقر رآأت ملی ساختمان آبران
