مبحث 8 مقررات ملی ساختمان

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۱ ا 4 وزارت راه و شهرسازی اه ۳ رسیم ۷ 1 ۱ ۹ مقررات ملّی ساختمان ابران میحث ۸ ۰ ۰۰ طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی دفتر تدوین مقررات ملّی ساختمان وبرایش سوم (۱۳۹۸) -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه : مرکز تحقیقات رام مسکن و شهرمازی. دفثر ندوین مقررات ملی ماختمان هنوان قراردادی : اپران. قوانین و احکام ع سا مدز عنوان و نام پدیدآور : طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح ننایی / دفتر ندوین مقررات ملی ساختمان. وضعیت ویر است : ویراست ۳. مشخصات نشر : مرکز تحقیفات رام مک و شهرمسازی,۱۳۹۸. مشخصات ظاهری : صن. ۱۵۷ صن.: مصور. جدول فررست : مرکز تحقیقات را مسکن و شهرمازی. شماره نشر: ک - ۷۵۹. شایک :۹ وضمیت فهرستنوپسی : فییا : ساختمان‌سازی -- صنعت و تجارت -- قوانین و مفررات -- ابران ٩131100 - 130 :‏ ابر 300 ها - وتاک 1۸ ۱۱۱۵ ۲0۳51۳ : کاها ۳۹۱۲ و دزمان 8 : مصالح ساختمانی <- استانداردها : فل۲ملدها5 - قاها:۵۱۴ 111۱8:ن8 : مرکز تحقیقات رام مسکن و شهرمازی ۲0۱67 انجدمی ۸ 00۷100۳۵۱ انا 8۱۵ ود‌اصه‌نا بشمه۴ ۳ : ۳۸۳۹۵۵ :۳ موه کات راه بن ربا زی تهیه کننده: دفتر تدوین مقررات ملّی ساختمان شماره نشر: ک- ۷۵۹ ناشر: مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی نوبت چاپ: اول ۰۱۳۹۸ ویرایش سوم تیراژ: ۱۹۹۹۰ حلد قطع: وزیری لیتوگرافنی. چاپ و صطحافی: اداره انتشارات و چاپ مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی قیمت: ۱ ربال شایک: ۹۷۸-۹۰۰-۱۱۳-۲۲۹-۲ 978-600-113-229-2 :15827 کلیه حقوق جاب و انتشار اثر برای مرکز تحقبقات راه. مسکن و شهرسازی محفوظ است. نشانی ناشر: تهران. بزرگراه شیخ فضل ا... نوری. روبروی فاز ۲ شهرک فرهنگیان. خیابان نارگل. خیابان شهید علی مروی. خیابان حکمت صندوق پتی: ‎۱۳۱۶۵-۱۹۹۹٩‏ تلفن: ۸۸۲۵۵۹۶۲-۹ دورنگار: ۸۸۳۸۶۱۳۲ پست الکترونیکی :۳۱۲۵.۵.1۲ 0۳7 فروش الکترونیکی: 00.01۳.26.1۳ //:۳110 -------- صفحهٔ بعد -------- به نام خدا همه ساله در کشور بخش عمده‌ای از فعالیت اقتصادی و سرمایه‌های ملی به صنعت ساختمان تخصیص می‌یابد و ساختمان‌های ساخته شده از محل درآمدهای ملی و یا سرمایه شهروندان جزء سرمایه‌های کلان و پایدار کشور به حساب می‌آیند. منافع ملی ناشی از حفظ و افزایش بهره‌وری ساختمان‌ها و نیز حفظ جان و مال بهره‌برداران» وجود اصول و قواعدی برای برقراری نظم در این بخش را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. تدوین مقررات ملی ساختمان در کشور از سال ۱۳۶۶ با وضع مقررات و ضوابطی ناظر به کارکرد فنی و مهندسی عناصر و اجزای ساختمان و با هدف تأمین ایمنی» بهداشت. بهره‌دهی مناسب و آسایش بهره‌برداران ساختمان‌ها و نیز صرفه‌جویی در مصرف انرژی توسط وزارت مسکن و شهرسازی وقت آغاز گردیده و تا به امروز به صورت دوره‌ای مورد بازنگری قرار گرفته است. مقررات ملی ساختمان به عنوان فراگیرترین ضوابط موجود در عرصه ساختمان» در کنار استانداردها و آئین‌نامه‌های ساختمانی نقش موْئری در ارتقای کیفیت ساختمان‌ها داشته و مقایسه کیفی ساختمان‌های ساخته شده طی سالیان اخیر با سال‌های قبل از وجود این مقررات. نمایانگر این مهم می‌باشد. اگرچه رعایت حداقل‌ها الزاما کیفیت بهینه را در پی‌نداردء بی تردید مسیر ارتقای کیفیت ساختمان از تأمین همین حداقل‌ها می‌گذرد. لیکن برای تحقق اجرای موفق مقررات ملی ساختمان و دستیابی به وضعیت مطلوب در ساخت و سازهاء اقدامات تکمیلی جدی دیگری شامل: تدوین نظام کنترلی جامع و کارآمد. تلاش مضاعف برای آموزش و بازآموزی عوامل دخیل در ساخت و سازء صیانت از حقوق شهروندی و افزایش سطح آگاهی بهره‌برداران از حقوق خودء بیمه ساختمان و انجام تحقیقات هدف‌مند با توجه به مقتضیات کشور ضروری است. در پایان از کلیه صاحب‌نظران و همکارانی که در تدوین و بازنگری مقررات ملی ساختمان با دلسوزی تلاش می‌کنند. قدردانی نموده و از پیشگاه خداوند متعال برای این خدمتگزاران به میهن اسلامی و مردم عزیزء موفقیت و سربلندی آرزو می‌نمایم. محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ تاریخ : ۱۳۹۸۱۰۷۱۱۳ . 3 ۳ ۰ ر ۰ بّ : ۰ ِ 11 وزارت رل وشرمازی شماره : ۱:۱۱۰۷/۱۰۰/۰۲ َ ی و بسمه تمالی جناب آقای دکتر رحمانی فضلی :: وزیر محترم کشور جناب آفای مهندس تابش - رئیس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جناب آقای مهندس رجبی - رئیس محترم شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان مدیران گل محترم راه و شهرسازی استان‌ها با سلام بدینوسیله ویرایش سوم میحک هشتم مقررات ملی ساختمان «طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی» که مراحل تهیه. تدرین و تصویب را در وزارت راه و شهرسسازی گذرانده جهت استحضار رز صدور دستور برای اجراار ناریغ ۱۸/۰۸/۱ در کل کشور. ابلاغ می‌گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۹۲ مبحک هشتم مقررات ملی ساختمان. در سال بعد از تاریخ این ابلاغ خراهد بود و بنابراین از تاریخ ۹۸/۰۸/۰۱ لفایت دو سال بعد از تاریخ این ابلاغ. استفاده از هر کدام از دو ویرایش فوق‌الذکر مجاز شمرده خواهد شد. محمد ۹ رونوشت + ای نگتر شک می. اده زمر محترم مرگز فیلات راه. مسکن واشهرساری خهت آگاهمی روا لور اهربا ۳۴۹ از ی ماس ابا . ساضصمان شوه بادمان کم پسمی دهم ها ما مهو سر ۹۵۶۸ ۱۵۸۷۵ ۰ یگ گر زار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- هیأت تدوین کنندگان مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان - وبرایش سوم الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان * دکتر محمدتقی احمدی رئیس 6 مهندس علی‌اصفر طاهری‌بهبهانی عضو * مهندس محمدرضا انصاری عضو * مهندس بهروز علمداری میلانی عضو * دکتر حمید باقری عضو * شادروان مهندس مسعود غازی سلحشور . عضو * دکتر سعید بختیاری عضو * مهندس یونس قلی‌زاده طیار عضو * دکتر حمید بدیعی عضو * دکتر بهروز گتمیری عضو * دکتر ناصر بنیادی عضو * دکتر محمودرضا ماهری عضو 9 مهندس محسن بهرام غفاری عضو * دکتر بهروز محمدکاری عضو * دکتر محسن تهرانی زاده عضو * دکتر محمود محمودزاده عضو * مهندس محمدابراهیم دادسرشت* عضو 9 دکتر حامد مظاهریان (تا سال ‎)٩۷‏ عضو * مهندس سید محمدتقی راتقی عضو * شادروان مهندس حشمت ا... منصف عضو * دکتر علی‌اکبر رمضانیانیور عضو * دکتر سیدرسول میرقادری عضو * مهندس شاپور طاحونی عضو * مهندس سیدرضا هاشمی عضو * از تاریخ ‎٩۷/۶/۶‏ جناب آقای مهندس عبدالرضا گلپایگانی به عنوان نماینده شهرداری تهران در جلسات شورای تدوین مقررات ملی ساختمان شرکت می‌نماید. ب) اعضای کمیته تخصصی * مهندس محمدرضا بیات ذییر * دکتر مسعود سلطانی محمدی عضو * دکتر حمزه شکیب عضو * دکتر محمودرضا ماهری رئیس پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان * مهندس سهیلا پاکروان معاون دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان و دبیر شورا * دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان * مهندس منصور نجفی مطیعی کارشناس معماری دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ویرایش سوم استفاده از مصالح بنایی در اجرای ساختمان‌ها از دیر باز در ایران رواج داشته است. اکثر ساختمان‌های موجود در کشورء به‌ویژه در شهرهای کوچک. بخش‌ها. روستاها و هم‌چنین در بافت‌های فرسوده و قدیمی کلان‌شهرها از نوع مصالح بنایی می‌باشند. آسیب‌پذیر بودن این ساختمان‌ها در زمین لرزه‌های گذشته. که عمدتا ناشی از عدم رعایت صحیح ضوابط فنی می‌باشد. اهمیت تدوین, به‌روزرسانی و ترویج مبحث هشتم مقررات ملّی ساختمان را آشکار می‌سازد. اولین کمیته تخصصی مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان. تحت عنوان "ساختمان‌های مصالح بنایی" در سال ۱۳۷۶ شروع به فعالیت نمود. در ابتداء با توجه به رواج اجرای سنتی این نوع ساختمان در ایران. که عمدتا مغایر با ضوابط فنی ساختمان‌های مقاوم در برابر زلزله می‌باشد. کمیته تخصصی تصمیم گرفت این مبحث را بر اساس تجربیات بومی و امکانات موجود در کشور بومی‌سازی نماید و طی مباحث جداگانه: ساختمان‌های آجری, خشتی و سنگی غیرمسلح و کلاف‌دار, مبحث را بر مبنای نیاز آن زمان جامعه مهندسی ایران تدوین و در سال ۱۳۸۴ ارایه نمود. با پیشرفت صنعت ساخت و ساز و فراهم گردیدن امکان استفاده از مصالح جدید در اقصی نقاط کشورء در ویرایش دوم مبحث. مباحث ساختمان‌های سنتی خشتی. سنگی و آجری غیرمسلح تجمیع و محدودتر گردیده و جهت آشنایی جامعه مهندسان» مبحث بنایی مسلح به‌صورت مقدماتی و محدود وارد مبحث گردید. با توجه به اهتمام جدی دفتر تدوین مقررات ملّی ساختمان جهت بازنگری و بروز نمودن مباحث. پس از تدوین ن آخرین ویرایش مبحث هشتم در سال ۲ کمیته جدید مبحت. بلافاصله ارزیابی و بازنگری مبحث را آغاز نمود. در مسیر به‌روز رسانی مبحث و همگام کردن آن با آیین‌نامه‌های معتبر بین‌المللی و نیاز امروز صنعت ساختمان کشورء در ویرایش جدید. بحث ساختمان‌های بنایی مسلح به‌صورت جامع آرایه شده است. هم‌چنین. با توجه به وجود امکانات فنی و اقتصادی ساخت ساختمان‌های بنایی با کلاف در اقصی نقاط کشور و نظر به آسیب‌پذیر بودن ساختمان‌های بنایی سنتی غیرمسلح (بدون کلاف). بحث اخیر از مبحک هشتم حذف شده است. با برگزاری جلسات ۱ ا ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- صاحب‌نظران و مهندسان قرار گرفت و به تصویب شورای تدوین مقررات ملی ساختمان رسید. در میزان قابل ملاحظه‌ای گسترده‌تر ارائه شده است. هم‌چنین, با توجه به روابط طراحی آرائه شده در فصل چهارم و فصل‌های دیگر مبحث. علائم اختصاری مورد استفاده در مبحث در ویرایش جدید این فصل تعریف شده‌آند. ۲ فصل دوم از ویرایش جدید به معرفی خصوصیات مصالح مورد استفاده می‌پردازد که نسبت به ویرایش پیشین مفصل‌تر بوده و اطلاعات بیشتری در رابطه با انواع و ویژگی‌های مصالح در اختیار مهندسان قرار می‌دهد. ۳ در ویرایش جدید این مبحث. فصل سوم تحت عنوان "ضوابط عمومی" مورد بازنگری مفصل گنجانده شده است. ۴ افصل چهارم ویرایش جدید به ارائه ضوابط "ساختمان‌های بنایی مسلح" اختصاص داده شده است. این ساختمان‌ها با توجه به عملکرد مناسب در برابر زلزله. در کشورهای پیشرفته لرزه‌خیز نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. لذا کمیته بازنگری مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان وقت قابل ملاحظه‌ای را صرف تکمیل و گسترش این فصل از مبحث نموده و با افزودن مباحث مربوط به بارگذاری, تحلیل و طراحی ساختمان‌های بنایی مسلح به روش مقاومت نهایی. مجموعه‌ای کامل در اختیار جامعه مهندسان قرار داده است. امید است تکمیل این فصل از مبحث. مشوقی باشد برای استفاده گسترده از ساختمان بنایی مسلح در ایران. ۵ فصل پنجم ویرایش جدید مبحث. تحت عنوان "ساختمان‌های بنایی با کلاف". بطور کلی دوباره‌نویسی شده است. این فصل نسبت به ویرایش قبلی گسترش قابل ملاحظه‌ای یافته 9 بسیاری از آبهامات و کمبودهای موجود بر طرف گردیده است. . "ساختمان‌های بنایی غیر مسلح" حذف و قسمت هایی از فصل حذف شده. شامل اجرای انواع سقف ها به فصل پنجم ویرایش جدید افزوده شده است. د -------- صفحهٔ بعد -------- امید است که پس از بیش از بیست سال که از تشکیل اولین کمیته تخصصی مبحث هشتم می‌گذرد. ویرایش جدید مبحث پاسخگوی نیازهای امروز جامعه مهندسی ساختمان کشور باشد. ویرایش جدید مبحث هشتم نیز بی‌شک عاری از کمبود و ابهام نمی‌باشد. لذا از محققان و مهندسان محترم خواهشمندیم نظرات اصلاحی و تکمیلی خود را جهت بررسی در اختیار این کمیته قرار دهند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۸ کلیات ۱-۱-۸ هدف ۲-۱-۸ دامنه کاربرد ۲-۱-۸ تعریف‌ها ۴-۱-۸ علائم اختصاری ۲۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۱-۲-۸ کلیات ۲-۲-۸ مصالح ساختمانی ۳-۲-۸ ویژگی‌های مکانیکی مصالح ۶-۲-۸ کارآیی مصالح سیمانی ۳-۸ ضوابط عمومی ۱-۳-۸ کلیات ۲-۲-۸ ساختگاه ر ۱۸ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۴۱ ۴۳۲ ۳۴ ۴۵ ۳۷ ۳۷ ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳-۸ پیکره‌بندی ساختمان ۴-۳-۸ اعضای سازه‌ای ۵-۳-۸ اعضای غیرسازه‌ای ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۱-۳-۸ کلیات ۲-۴-۸ بارگذاری ۳-۴-۸ تحلیل ۴-۴-۸ الزامات میلگردگذاری ۵-۴-۸ الزامات اجرای بنایی ۶-۳-۸ طراحی بر مبنای روش مقاومت نهایی ۷-۴-۸ اجرای اعضای بنایی مسلح ۸-۴-۸ الزامات غیرسازه‌ای ۵-۸ ساختمان‌های بنایی با کلاف ۱-۵-۸ کلیات ۲-۵-۸ محدوده کاربرد ۳-۵-۸ مصالح ۴-۵-۸ الزامات معماری ۵-۵-۸ الزامات سازه‌ای ۶-۵-۸ الزامات غیرسازه‌ای پیوست ۱- استانداردهای ملی ایران مرتبط با مبحث هشتم پیوست ۲- طراحی به روش تنش مجاز ۸-پ ۱-۲ کلیات ۸-پ ۲-۲ بارگذاری ۴۷ ۴۸ ۵8۴ ۳ ۶۳ ۶۵ ۶۷ ۶۹ ۷۶ ۷۸ ۱۰۲ ۱۰۲ ۱۳۵ ۱۰۵ ۱۳۵ ۱۰۵ ۱۰۵ ۱۰۷ ۱۳۸ ۱۳۱ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ ۳-۲ اصول تحلیل ۸-پ ۴-۲ الزامات میلگردگذاری ۸-پ ۶-۲ طراحی بر مبنای روش تنش مجاز ۸-پ۷-۲ طراحی پی ۸-پ ۸-۲ طراحی دال ۸-پ ۹-۲ الزامات غیرسازه‌ای پبوست ۲- واژه نامه س ۱۳۹ ۱۴۳۰ ۱۴۳۰ ۱۳۰ ۱۳۷ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ِ هر سا سا هه زا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلبات ۱-۸ کلیات ۱-۱-۸ هدف هدف از این مبحث. ارائه حداقل ضوابط و مقرراتی است که با رعایت آن‌ها میزان مناسبی از مقاومت. پایداری, بهره‌برداری, پایایی و یک‌پارچگی در ساختمان‌های با مصالح بنایی» مطابق تعاریف زیر» جهت حصول اهداف مقرر در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان, به‌دست می‌آید. الف - مقاومت: منظور از مقاومت آن است که ساختمان و اعضای آن در طول عمر مفید ساختمان ب- پایداری: منظور از پایداری آن است که حالت تعادل بین بارهای وارده به ساختمان, در جزء و یا کل» تحت تاثیر تغییرشکل‌های آیجاد شده در آن دچار اختلال نشده و پیکره اصلی ساختمان و اعضای آن حفظ شده و دچار فروریزش نشوند. پ- بهره‌برداری: منظور از بهره‌برداری آن است که ساختمان عملکرد مورد انتظار خود را در طول عمر مفید ساختمان حفظ کند و افزایش تغییرشکل‌ها یا ترک‌خوردگی‌ها و ارتعاشات زیاد. مانعی برای استفاده‌کنندگان ایجاد نکند. ت- پایایی: منظور از پایایی آن است که مصالح تشکیل دهنده شامل واحدهای مصالح بنایی؛ ملات. فولاد و بتن و ترکیب آن‌ها چنان در نظر گرفته شوند که با شرایط محیط و بهره‌برداری سازگاری کافی داشته باشند و شرایط موجود محیط موجب فرسودگی و یا آنهدام زود هنگام آن‌ها نشود. -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم ث- یک پارچگی: منظور از یک‌پارچگی آن است که اعضای ساختمان و اتصالات بین آنها چنان تنظیم شوند که یک یا چند مسیر مناسب برای عبور بارهای وارده به سمت شالوده فراهم شده و همبستگی کل ساختمان تامین شود. ۲-۱-۸ دامنه کاربرد این مبحث شامل ضوابط طراحی مهندسی و ساخت ساختمان‌های بنایی است و برای آن دسته از اعضای سازه‌ای و غیرسازه‌ای تدوین شده است که در ساخت آن‌ها از مصالح بنایی استفاده می‌شود. مصالح مصرفی در ساخت ساختمان‌های بنایی باید ضوابط مندرج در این مبحث را دارا باشند و باید طوری انتخاب شوند که ضوابط طراحی از نظر ایمنی, عملکرد سازه‌ای, پایایی و شکل ظاهری سازه با توجه کافی به شرایط محیطی تأمین شود. استانداردهای پذیرفته شده در این مبحث. استانداردهای ملّی ایران است و باید در همه زمینه‌ها به آن‌ها رجوع شود. اگر در مورد پاره‌ای از مسائل اشاره شده در این مبحث. استانداردهای داخلی تهیه نشده باشد. استانداردهای معتبر بین‌المللی باید ملاک عمل قرار گیرد. ضوابط کلی و مقررات مربوط به ساختمان‌های بنایی باید در چارچوب مفاد مندرج در این مبحث و سایر مباحث مرتبط مقررات ملّی ساختمان باشد. این مبحث از مقررات ملّی ساختمان شامل ساختمان‌های زیر می‌باشد: الف - ساختمان بنایی مسلح ساختمان بنایی مسلح ساختمانی است که با آجر. سنگ یا بلوک سیمانی یا ترکیبی از آن‌ها ساخته شده و در آن میلگردهای فولادی به همراه مصالح بنایی برای تحمل نیرو به‌کار می‌روند. در این ساختمان‌ها معمولاً از واحد بنایی برای تحمل فشار و از میلگردهای فولادی برای تحمل کشش استفاده می‌شود. ب- ساختمان بنایی با کلاف ساختمانی است که با آجر. سنگ یا بلوک سیمانی یا ترکیبی از آن‌ها ساخته شده و در آن تمام بارهای قائم و نیروهای جانبی توسط دیوارها تحمل می‌شوند. کلاف در این ساختمان‌ها با نقش محصورکنندگی خود باعث افزایش یک‌پارچگی ساختمان می‌شود. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات ۳-۱-۸ تعریف‌ها در این مبحث. واژه‌ها و عبارت‌های تعریف شده به صورت زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند و در مورد آجر نوعی از مصالح بنایی می‌باشد که در گونه‌های رسی. شیلی و شیستی, مارنی. ماسه آهکی, بتنی و در شکل‌های گوناگون تولید شده و در ساخت واحد بنایی از آن استفاده می‌شود. آجر نما آجری است که به طور ویزه برای نمای ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ابعاد مشخصه به ابعادی از اجزای ساختمان مانند آجر و بند گفته می‌شود که کلیه محاسبات ابعاد بر مبنای آن‌ها صورت می‌گیرد. ابعاد اسمی واحد مصالح بنایی برابر است با ابعاد مشخصه. به اضافه نصف ضخامت بند یا بندهایی که در اطراف آن قرار دارد (به تعریف واحد مصالح بنایی مراجعه شود). ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰. ۸ ۸۰ 2 ۸ ابعاد واقعی ارتفاع موْثر قسمتی از دیوار یا ستون است که برای محاسبه نسبت لاغری در نظر گرفته می‌شود. المان مرزی محدوده انتهایی دیواری می‌باشد که برای مقاومت در برابر نیروهای درون صفحه طراحی شده و توسط میلگردگذاری مسلح می‌شود. این محدوده می‌تواند ضخیم تر و یا هم‌ضخامت با دیوار باشد. جزئیات اجرایی آن به‌گونه‌ای است که الزامات ویژه‌ای را برآورده سازد. بار مرده بار ساکنی است که توسط یک عضو تحمل شده و بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان محاسبه می‌شود. بار زنده بار بهره‌برداری باری است که بدون در نظر گرفتن ضرایب فزاینده بار» بر اساس مبحث ششم مقررات ملی بار ضریب‌دار ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات می‌شود. این وسیله شامل مهارهاء قلاب‌های دیوار ۳ گیره‌ها می‌باشد. قطعه, عضو و یا ساختمان بنایی است که در تحلیل و طراحی آن مقاومت مصالح بنایی در نظر گرفته می‌شود ولی از مقاومت میلگردهاء در صورت وجود» صرف نظر می‌شود. قطعه. عضو و یا ساختمان بنایی است که در تحلیل و طراحی آن هم مقاومت مصالح بنایی و هم مقاومت میلگردها در نظر گرفته می‌شود. در بنایی مسلحء میلگردهای فولادی برای تحمل کشش, برش و فشار طراحی می‌شوند. بند بستر (افقی) لایه افقی ملات است که واحدهای مصالح بنایی بر روی آن قرار داده می‌شوند. بند کله (قائم) بند گلوبی فضایی خالی است که به صورت قائم در طول یک جداره بنایی و قسمت ساخته شده پشت آن قرار دارد و با ملات یا دوغاب پر می‌شود. بتنی است با مقاومت کم که جهت تسطیح زمین برای اجرای پی از آن استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۹ ۰ ۸ اس پشت بند عضوی است سازه‌ای با ضخامت کافی که در فواصل معینی از امتداد دیوار به منظور تأمین تکیه‌گاه جانبی یا تحمل بارهای متمرکز قائم. عمود بر امتداد دیوار ساخته می‌شود. پوسته به جداره خارجی واحد مصالح بنایی توخالی گفته می‌شود. پوشش دوغاب ضخامت دوغابی است که وجه خارجی میلگرد. مهار و یا قلاب‌های مدفون در آن را در بر می‌گیرد. پوشش بنایی ضخامتی از ترکیب واحدهای مصالح بنایی. ملات و یا دوغاب است که وجه خارجی میلگرد. مهار و یا قلاب‌های مدفون در آن را در بر می‌گیرد. پوشش ملات ضخامت ملاتی است که وجه خارجی میلگرد. مهار و یا قلاب‌های مدفون در آن را در بر می‌گیرد. پیج مهار پیچی است که برای مهار و یا اتصال قطعات بنایی به یکدیگر استفاده شده و در دو نوع سردار و پیوند ممتد نوعی چیدمان واحدهای مصالح بنایی است که فاصله افقی بندهای کله (قائم) در آن. در ردیف‌های متوالی, حداقل یک چهارم طول واحد مصالح بنایی باشد. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات ی قسمتی از پی‌سازی است که به منظور پخش مناسب‌تر بار ساختمان بر روی سطح وسیع‌تری از زمین. بر روی شالوده و در زیر دیوار, با استفاده از بتن مسلح, اجرا می‌شود. اختلاف تغییرمکان در بالا و پایین طبقه مورد نظر است که از حاصل‌ضرب تغییرمکان محاسبه شده از یک تحلیل ارتجاعی در ضریب افزاینده, 0-» بر اساس فصل چهارم این مبحث. به‌دست می‌آید. تنگ میلگردی است که برای مهار میلگردهای طولی در یک عضو سازه‌ای استفاده می‌شود. تیر اتصال المانی است افقی یا مایل از جنس بتن آرمه که در داخل دیوار بنایی اجرا شده. دارای میلگرد طولی بوده و کاملا دوغاب ریری شده باشد. یک عضو بنایی افقی است که بین دو تکیه‌گاه قرار گرفته و برای نیروهای خمشی و برشی طراحی می‌شود. قسمتی از تیغه است که به‌صورت افقی بین دو تکیه‌گاه قرار می‌گیرد. ۲ کمتر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- بحث هش تیغه (دیوار جداگر) عضو غیرسازه‌ای سبک و با ضخامت کم است که برای جدا کردن فضاهای داخل ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. جان دیواره‌های داخلی واحد مصالح بنایی توخالی است. به همان نحو که در واحد بنایی قرار می‌گیرد. به قسمتی پیوسته از یک عضو بنایی اطلاق می‌شود که ضخامتی برابر یک واحد بنایی داشته باشد. جرز برابر۶ باشد و ارتفاع آن نیز از ۵ برابر طولش کمتر باشد. چگالی حقیقی جرم موجود در واحد حجم واقعی ماده است. چگالی ظاهری جرم موجود در واحد حجم ظاهری ماده است. حفره فضایی خالی است که مساحت بزرگترین سطح مقطع آن بیش از ۱۰۰۰ میلی‌متر مربع باشد. خاموت میلگردی است که برای مقاومت در برآبر برش در اعضای خمشی استفاده می‌شود. ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ا ا! ۱ ا ا 1 1 ۱ ۱ ۱-۸ کلیات خرپشته اتاق کوچک ورودی پشت بام از پلکان می‌باشد. درز لرزه‌ای (انقطاع) فاصله بین دو ساختمان مجاورء یا دو قسمت جدا شده یک ساختمان است که برای جلوگیری از برخورد دو ساختمان یا دو قسمت جدا شده تحت ارتعاش ناشی از زلزله ایجاد می‌شود. دوغاب مخلوطی از مصالح سنگی ریزدانه و سیمان است که آب کافی (در حدی که اجزای تشکیل دهنده‌ی آن از یکدیگر جدا نشوند) به آن اضافه می‌شود. به دوغاب. ملات روان نیز گفته می‌شود. دیافراگم یک سیستم کف یا سقف است که درون صفحه به‌صورت صلب عمل نموده 9 برای انتقال نیروهای جانبی به دیوارهای برشی و یا دیگر اعضای سیستم باربر جانبی طراحی می‌شود. عضوی قائم است که طول آن بیشتر از شش برابر عرض (ضخامت) آن باشد. دیوار باربر دیواری است که بار قائم, به همراه لنگر خمشی ناشی از خروج از مرکزیت آن بارء را تحمل می‌کند. دیوار برشی بنایی دیواری است که برای مقاومت در برأبر بارهای جانبی که در صفحه دیوار عمل می‌کنند طراحی شده 33ج ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۰ هس دیوار برشی بنایی است که مقاومت آن در برابر بارهای جانبی درون صفحه. صرفا توسط مصالح بنایی تاأمین می‌شود. هر چند ممکن است دارای حداقل میلگرد و اتصالات باشد. دیوار برشی بنایی است که مقاومت آن در برابر بارهای جانبی درون صفحه. تواما توسط مصالح بنایی و میلگرد تسلیح تامین می‌شود. دیوار جداگر (تیفه) دیواری است غیرباربر که برای جداسازی فضاهای داخل ساختمان از آن استفاده می‌شود. دیواری است که از دو و یا چند جداره بنایی مستقل که توسحل هسته بتنی. ملات و یا دوغاب و بست به یکدیگر متصل شده باشند. تشکیل شده باشد. دیواری است که برای مقاومت در برابر بارهای قائم یا جانبی و یا هر دو طراحی شده باشد و از اجزای اصلی پایداری ساختمان در طول عمر آن است. دیوار غیرباربر دیواری است که به طور عمده هیج باری غیر از وزن و اینرسی خود را تحمل نمی‌کند. دیواری است غیر باربر که برای جداسازی یک محوطه خارج از ساختمان از آن استفاده می‌شود. ۹۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات دیبوار مسلح دیواری است که در آن فولاد. بتن یا ملات و واحد بنایی با هم بارهای قائم و افقی را تحمل دیوار میان تمی دیواری است دو و یا چند جداره که بین جداره‌ها فضای خالی باشد. دیوار نسبی نسبت مجموع سطح مقطع دیوارهای سازه‌ای در هر طبقه و در هر امتداد. که در برابر بار زلزله در رگ (یا رج) زنجاب خیس کردن واحدهای مصالح بنایی به حالت اشباع با سطح خشک قبل از استفاده در عضو بنایی برای جلوگیری از مکیده شدن آب ملات و در نتیجه جلوگیری از کاهش چسبندگی بین واحد ستون آن حداقل چهار برابر بُعد کوچک مقطع باشد. ستون مسلح ستونی است که در آن فولاد. بتن و واحد بنایی با هم بارهای قائم و جانبی را تحمل می‌کنند. ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- کسُ هس سوراخ قضایی خالی است که مساخت بزوگترین سطح مقطع آن کمثر از 2۰۳ میلی‌متر مربع باشط. شالوده قسمتی از پی‌سازی است که به منظور پخش مناسب‌تر بار ساختمان بر روی سطح وسیع‌تری از زمین» زیر پی و یا کلاف زیر دیوار اجرا می‌شود. ماده‌ای تشکیل شده از دانه‌های سنگی, خاک. آهک هیدره شونده و آب می‌باشد که عمدتا در زیرسازی ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ضریب کاهش مقاومت صریبی است که در مقاومت اسمی ضرب شده و مقاومت طراحی بدست می‌آید. عضو سازه‌ای یا غیرسازه‌ای ساخته شده از واحد بنایی مانند دیوار» جرزء ستون و یا سقف می‌باشد. غوره‌گل نوعی اندود بام است که از ترکیب خاک رس و گج ساخته شده و در سقف‌های چوبی مسطح برای پایدار کردن عناصر پوششی سقف و شیب‌بندی استفاده می‌شود. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات نش ان کاهگل نوعی آندود است که از ترکیب خاک رس و کاه ساخته شده و به‌عنوان عایق رطوبتی برای سقف و دیوارهای بیرونی استفاده می‌شود. کلاف مجموعه‌ای پیوسته متشکل از اعضای کششی و فشاری افقی و قائم می‌باشد که اعضای بنایی اصلی ساختمان را محصور کرده و باعث یک‌پارچگی ساختمان می‌شود. کلاف افقی عضوی از کلاف است که در راستای افقی و معمولاً در پای دیوارهاء در زیر یا در تراز سقف‌ها و در تراز بالا یا پایین بازشوها قرار می‌گیرد. کلاف قائم عضوی از کلاف است که در راستای قائم و معمولا در انتها یا میان دیوارها و اطراف بازشوها ساخته می‌شود. قسمتی از پی‌سازی است که به منظور رسیدن به تراز مورد نظر برای اجرای پی یا کلاف زیر دیوا انجام می‌شود. ر لاریز گونه‌ای چینش دیوار است که رگ‌های متوالی به‌صورت پله‌ای اجرا شده و به این ترتیب دیوار می‌تواند در دو و یا چند نوبت چیده شود. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بحث هش لابه هر مقطع قائم پیوسته یک دیوار است که ضخامتی برابر یک واحد بنایی دارد. مدول ارتجاعی نسبت تنش قائم به کرنش متناظر با آن در کشش و یا فشار قبل از تنش حد تسلیم مصالح می‌باشد. مدول برشی نسبت تنش برشی به کرنش برشی کمتر از تنش حد تسلیم مصالح می‌باشد. مساحت بستر مساحت خالص مساحت کل, منهای مساحت هسته‌های فاقد دوغاب» شکاف‌هاء سوراخ‌هاء حفره‌ها و فرورفتگی‌ها و سطوح فاقد تماس با ملات می‌باشد. مساحت کل کل مساحت مقطع عرضی واحد مصالح بنایی یا عضو بنایی مورد نظر می‌باشد. مساحت موْثر ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات ملات مخلوطی از مصالح سنگی, آب و چسباننده‌هایی مانند سیمان, آهک و یا گچ می‌باشد که برای چسباندن واحدهای مصالح بنایی به یکدیگر استفاده می‌شود. مقاومت اسمی مقاومت طرح (طراحی) مقاومت اسمی یک عضو می باشد که در ضریب کاهش مقاومت مناسب ضرب شده است. مقاومت لازم مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی. پر محاسبه شده 9 واحد بنایی مورد استفاده باید آن‌را به‌عنوان مبنای محاسبات 9 طراحی بر طبق نقشه‌های اجرایی برآورده سازد. ۰۰ ر آزمایشگاهی برای اندازه گیری مشخصات مصالح بنایی به کار می‌روند. مهار میله فلزی, سیم یا تسمه‌ای است که عضو بنایی را به تکیه‌گاه سازه‌ای آن محکم می‌کند. ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- بح هس خرپایی است متشکل از تعدادی مفتول یا میلگرد عرضی که به‌صورت نردبانی یا زیگزراگ به دو میلگرد طولی آج‌دار جوش داده شده و در اندازه‌های مناسب در بند د نزه ۱ می‌شود. میلگرد طولی میلگردی است که در راستای محور طولی عضو قرار می‌گیرد. میلگرد عرضی میلگردی است که در راستای عمود بر محور طولی عضو قرار می‌گیرد. نمای بنایی است که به پشت خود با استفاده از مهارهایی متصل شده است و در راستای قائم نیز به پی مناسب و یا اعضای مخصوص تکیه دارد. نمای بنایی یک لایه بنایی است که سطح تمام شده دیوار را تامین می‌کند و نیروهای درون صفحه و یا برون صفحه را مستقیما به پشت خود انتقال می‌دهد. اما اثر آن در افزایش مقاومت و سختی دیوار منظور واحد بنایی بخشی از عضو بنایی است که شامل ترکیبی از واحد مصالح بنایی و ملات است. یکی از اجزای اصلی تشکیل‌دهنده واحد بنایی شامل: آجر. سنگ یا بلوک سیمانی می‌باشد. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ کلیات واحد مصالح بنایی کاملاً همگنی است که هیچ‌گونه حفره یا سوراخی در آن وجود نداشته باشد. واحد مصالح بنایی دارای فضاهای خالی اعم از سوراخ, حفره و فرورفتگی است که مجموع حجم آنها برابر با ۳۵ تا ۷۰ درصد از حجم کل واحد باشد. واحد مصالح بنایی سوراخ دار احد مصالح بنایی است که دارای یک با جند سوراخ با م : تر از ۳۵ درصد << و یی رای چند سوراخ با مجموع حجم ر رصد حجم لایه بتن مسلح محصور بین دو جداره بنایی می‌باشد. نوعی چینش دیوار که برای وصل کردن دو قسمت از یک دیوار و یا دو دیوار متقاطع که در نوبت‌های مختلف چیده شده باشند. آنتهای رگ‌های متوالی به‌صورت دندانه‌ای اجرا شوند. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ک 4 تم ۴-۱-۸ علائم اختصاری ۵ مساحت سطح مقطع پیج مهاری (میلی‌متر مربع) ۶ مساحت مقطع لهیدگی (میلی‌متر مربع) مساحت کل مقطع یک عضو (میلی‌متر مربع) مساحت خالص مقطع یک عضو (میلی‌متر مربع) مساحت خالص برشی (میلی‌متر مربع) اررم: مساحت کششی تصویر شده یک مخروط دایروی قائم بر سطح مصالح بنایی (میلی‌متر مربع) مساحت برشی تصویر شده نیمی از یک مخروط دایروی قائم بر سطح مصالح بنایی (میلی‌متر مربع) سطح مقطع میلگردهای کششی (میلی‌متر مربع) و سطح مقطع میلگردهای قرار داده شده در وصله که در انتهای میلگردهای وصله شده و به صورت عرضی نسبت به آنها قرار گرفته باشند. (میلی‌متر مربع) /و: ‏ سطح مقطع کل میلگردهای طولی که به صورت عرضی محصور شده‌اند (میلی‌متر مربع) 4۷ -سطح مقطع میلگردهای برشی (میلی‌متر مربع) ,: سطح مقطع بارگذاری شده (میلی‌متر مربع) 2 سطح تکیه‌گاه لهیدگی, معادل حداکثر سطحی از تکیه‌گاه» هم‌مرکز و متشابه با سطح مقطع بارگذاری شده (میلی‌متر مربع) . عمق بلوک تنش فشاری معادل متناظر با مقاومت اسمی (میلی‌متر) . بار کششی مجاز بر پیج مهار (نیوتن) ۵و8 : بار کششی مجاز پیج مهار زمانی که شکست مصالح بنایی کنترل کننده است (نیوتن) «20: مقاومت کششی اسمی پیج مهار (نیوتن) 5۵۵۸ : مقاومت کششی اسمی پیج مهار زمانی که شکست مصالح بنایی کنترل کننده است (نیوتن) ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات مورا : مقاومت کششی اسمی پیچ مهار زمانی که بیرون کشیده شدن پیج کنترل کننده است (نیوتن) ۰:8 بار کششی مجاز پیج مهار زمانی که بیرون کشیده شدن پیج کنترل کننده است (نیوتن) 8۶ ۰ بار کششی مجاز اسمی پیج مهار زمانی که تسلیم کششی پیچ کنترل کننده است (نیوتن) با : بار برشی مجاز بر یک پیچ مهار (نیوتن) ۵ بار برشی مجاز بر یک پیچ مهار زمانی که شکست بنایی کنترل کننده است (نیوتن) بار برشی مجاز بر یک پیچ مهار زمانی که خردشدگی مصالح بنایی کنترل کننده است (نیوتن) برقً: مقاومت برشی اسمی یک پیچ مهار (نیوتن) سل : مقاومت برشی اسمی یک پیچ مهار زمانی که شکست بنایی کنترل کننده است (نیوتن) مقاومت برشی اسمی یک پیج مهار زمانی که خردشدگی مصالح بنایی کنترل کننده است (نیوتن) مسق : مقاومت برشی اسمی یک پیچ مهار زمانی که بیرون آمدن پیچ مهار کنترل کننده است ول : مقاومت برشی اسمی یک پیچ مهار زمانی که تسلیم پیچ مهار کنترل کننده است (نیوتن) رمق : بار برشی مجاز بر یک پیچ مهار زمانی که بیرون آمدن پیچ مهار کنترل کننده است (نیوتن) و . بار برشی مجاز بر یک پیچ مهار زمانی که تسلیم پیچ مهار کنترل کننده است (نیوتن) . عرض مقطع (میلی‌متر) 0 کل بار محوری طراحی وارد بر پیچ مهار (نیوتن) ۲ بار محوری ضریب دار وارد بر پیچ مهار (نیوتن) کل بار برشی طراحی وارد بر پیچ مهار (نیوتن) ۶ بار برشی ضریب‌دار وارد بر پیچ مهار (نیوتن) ۱۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- : 2 #با): : : : 7 یر ان و۳ ۸ باق عرض تیر (میلی‌متر) فاصله بین تار حداکثر کرنش فشاری و محور خنثی (میلی‌متر) ضریب افزایش تغییرمکان بار مرده (ساکن) و یا نیروها و لنگرهای داخلی مربوط به آن عرض ساختمان یا طبقه عمق موثر یا فاصله بین تار حداکثر تنش فشاری تا مرکز سطح میلگردهای کششی (میلی‌متر) قطر اسمی میلگرد و یا پیچ مهار (میلی‌متر) عمق موثر یک عضو در راستای برش (میلی‌متر) بار زلزله و یا نیروها و لنگرهای داخلی مربوط به آن مدول ارتجاعی تیرهای محیطی (مگاپاسکال) مدول ارتجاعی ستون‌های محیطی (مگاپاسکال) مدول ارتجاعی بتن در فشار (مگاپاسکال) مدول ارتجاعی دوغاب در فشار (مگاپاسکال) مدول ارتجاعی واحد بنایی در فشار (مگاپاسکال) مدول ارتجاعی فولاد (مگاپاسکال) مدول برشی واحد بنایی (مگاپاسکال) خروج از مرکزیت بار محوری (میلی‌متر) فاصله بین ابتدای خم پیچ مهار خمیده تا انتهای قلاب پیچ (میلی‌متر) خروج از مرکزیت نیروی /,/ (میلی‌متر) فشار جانبی سیالات و یا نیروها و لنگرهای داخلی مربوط به آن تنش مجاز فشاری برای تحمل بار محوری تنها (مگاپاسکال) تنش مجاز فشاری برای تحمل خمش تنها (مگاپاسکال) تنش مجاز کششی یا فشاری در میلگردها (مگاپاسکال) ۳۲. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸ کلیات 0 تنش مجاز برشی (مگاپاسکال) ,۳۶/: تنش مجاز برشی قابل تحمل توسط واحد بنایی (مگاپاسکال) ۶ تنش مجاز برشی قابل تحمل توسط میلگردهای برشی (مگاپاسکال) 4 . تنش فشاری محاسباتی در واحد بنایی ناشی از بار محوری تنها (مگاپاسکال) ۵ تنش فشاری محاسباتی در واحد بنایی ناشی از خمش تنها (مگاپاسکال) / ضریب کاهش سربار بر مقاومت فشاری مشخصه دوغاب (گروت) (مگاپاسکال) برر: مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی (مگاپاسکال) 7 . مدول گسیختگی واحد بنایی (مگاپاسکال) تنش کششی و فشاری محاسباتی در میلگردها (مگاپاسکال) تنش برشی محاسباتی در واحد بنایی (مگاپاسکال) . مقاومت تسلیم مشخصه فولاد میلگرد و پیج مهاری (مگاپاسکال) مدول برشی بتن (مگاپاسکال) مدول برشی دوغاب (مگاپاسکال) ۳ مدول برشی بنایی (مگاپاسکال) 1 فشار جانبی خاک و یا نیروها و لنگرهای داخلی مربوط به آن 1 ارتفاع موثر ساختمان 71 ارتفاع موثر ستون» دیوار و یا جرز (میلی‌متر) ۸ ارتفاع موثر عضو بعد قائم میان‌قاب (میلی‌متر) ۵ ارتفاع طبقه 1 : " ارتفاع کل دیوار یا بخشی از دیوار که مورد نظر است (میلی‌متر) 1 ضریب اهمیت ساختمان ۵ گشتاور دوم سطح تیر محیطی برای خمش در صفحه میان‌قاب (میلی‌متر به توان چهار) ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم 2 گشتاور دوم سطح ستون محیطی برای خمش در صفحه میان‌قاب (میلی‌متر به توان چهار) گشتاور دوم سطح مقطع ترک خورده یک عضو (میلی‌متر به توان چهار) ۲ گشتاور دوم سطح مقطع موثر یک عضو (میلی‌متر به توان چهار) گشتاور دوم سطح مقطع کل یک عضو (میلی‌متر به توان چهار) گشتاور دوم سطح مقطع خالص یک عضو (میلی‌متر به توان چهار) نسبت فاصله بین مرکز سطح نیروهای فشاری خمشی تا مرکز سطح نیروهای کششی خمشی به عمق » بعدی که برای محاسبه طول مهاری میلگرد به کار می‌رود (میلی‌متر) ضریب خزش واحد بنایی به ازای یک مگاپاسکال ضریب انبساط غیر قابل بازگشت رطوبتی مصالح بنایی رسی که ضریب انبساط حرارتی بنایی بر درجه سانتی‌گراد 1 بار زنده و یا نیروها و لنگرهای داخلی مربوط به آن 1 دهانه خالص بین تکیه‌گاه‌ها (میلی‌متر) ر: بار زنده بام طول مدفون موثر پیج‌های مهاری سردار و یا خمیده (میلی‌متر) فاصله لبه‌ای پیج مهاری ( حداقل طول اندازه‌گیری شده از لبه آجرکاری تا سطح پیج مهاری) (میلی‌متر) _طول مهاری (گیرایی) یا طول هم‌پوشانی میلگردهای مستقیم (میلی‌متر) 1 طول مدفون معادل تامین شده توسط قلاب‌های استاندارد که از ابتدای قلاب آندازه‌گیری شده است (میلی‌متر) 7 _طول موثر دهانه برای یک تیر عمیق (میلی‌متر) _طول میان‌قاب در پلان (میلی‌متر) ._طول کل دیوار یا بخشی از دیوار در راستای نیروی برشی (میلی‌متر) لنگر بیشینه در مقطع مورد بررسی (نیوتن- میلی‌متر) ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ لنگر بیشینه در عضو در اثر بار اعمال شده برای محاسبه تغییرشکل (نیوتن- میلی‌متر) : لنگر ضریب‌دار که برای در نظر گرفتن تاثیرات انحنا بزرگ‌نمایی شده است (نیوتن- میلی‌متر) لنگر مقاوم اسمی نظیر ترک‌خوردگی (نیوتن- میلی‌متر) ظرفیت خمشی اسمی (نیوتن- میلی‌متر) : لنگرخمشی بهره‌برداری در نیمه ارتفاع هر عضو با در نظر گرفتن اثرات ۳-4 (نیوتن- میلی‌متر) لنگر ضریب‌دار (نیوتن- میلی‌متر) 7 نسبت مدول ارتجاعی فولاد به واحد بنایی 0 نیروی فشاری ضریب‌دار که عمود بر صفحه شامل برش ضریب‌دار ,| ناشی از ترکیب بار مورد بررسی وارد می‌شود (نیوتن) نیروی فشاری عمود بر صفحه برشی (نیوتن) ۳ نیروی فشاری محوری (نیوتن) ۵ نیروی محوری فشاری مجاز در یک عضو مسلح (نیوتن) ۰ بار کمانش اولر (نیوتن) بر : مقاومت اسمی محوری (نیوتن) بار محوری ضریب‌دار (نیوتن) بار ضریب‌دار ناشی از سطح بارگیر مربوط به کف یا سقف (نیوتن) : وزن دیوار با ضریب مربوط به مقطع مورد نظر (نیوتن) 2 گشتاور اول سطح حول محور خنشی برای سطحی بین دورترین تار و صفحه‌ای که در آن تنش برشی محاسبه می‌شود (میلی‌متر به توان سه) ۶ تاثیر نیروهای افقی زلزله 7 -ظرفیت خمشی اسمی خارج از صفحه میان‌قاب بر واحد سطح (پاسکال) بار باران یا نیروها و لنگرهای مرتبط با آن ضریب رفتار برای طراحی به روش تنش مجاز ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- که 7۳ اه 5 برگ: اه 8 1 : 1/2 1 رد ۷ 1 | : ۴ رورا : وا : : []: برز 1 : 1۷۶ : ,1 : 2 امه : مبحث هسشتم ضریب رفتار برای طراحی به روش مقاومت نهایی شعاع ژیراسیون (میلی‌متر) بار برف یا نیروها و لنگرهای مرتبط با آن مدول مقطع برای سطح مقطع خالص برای یک عضو (میلی‌متر به توان سه) مقاومت اسمی مقطع نیروی عمل کننده در مقطع فاصله میلگردها (میلی‌متر) ضخامت اسمی عضو (میلی‌متر) ضخامت مشخصه میان‌قاب (میلی‌متر) ضخامت خالص میان‌قاب (میلی‌متر) تنش برشی (مگاپاسکال) نیروی برشی (نیوتن) مقاومت برشی اسمی (نیوتن) مقاومت برشی اسمی افقی درون صفحه میان‌قاب ( نیوتن) مقاومت برشی اسمی تامین شده توسط واحد بنایی (نیوتن) مقاومت برشی اسمی تامین شده توسط میلگردهای برشی (نیوتن) نیروی برشی ضریب‌دار ( نیوتن) بار باد یا نیروها و لنگرهای مرتبط با آن عرض المان فشاری معادل (میلی‌متر) تصویر افقی عرض المان قطری (میلی‌متر) بار ضریب‌دار یک‌نواخت خارج از صفحه (میلی‌متر) بازوی لنگر داخلی بین نیروهای فشاری و کششی در یک تیر عمیق (میلی‌متر) پارامتر عملکرد قوسی افقی برای میان‌قاب (نیوتن به توان یک چهارم) ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- : ۵ برای واحد بنایی کاملا دوغاب شده و ۰/۱۵ برای واحد بنایی که کامل دوغاب نشده است ,1 : پارامتر عملکرد قوسی قائم برای میان‌قاب (نیوتن به توان یک چهارم) 7#: ضریب اندازه میلگرد 4 جابجایی نسبی طبقه تحت اثر زلزله طرح (میلی‌متر) 4 : جابجایی نسبی غیرخطی ویا جایجایی نسبی واقعی طبقه (میلی‌متر) اد ضریب بزرگ‌نمایی لنگر 6 : جابجایی‌های محاسبه شده با استفاده از نیروهای زلزله تعریف شده توسط آیین‌نامه با فرض رفتار ارتجاعی (میلی‌متر) 4۹ تغییرشکل افقی در وسط ارتفاع تحت ترکیبات بار تنش مجاز (میلی‌متر) : تغییرشکل تحت بارهای ضریب‌دار (میلی‌متر) + : تغییرمکان کف یا سقف در تراز :د 6 تغییرمکان محاسبه شده با استفاده از روابط تئوری ارتجاعی بر حداکثر کرنش قابل استفاده فرض شده واحد بنایی ضریب محصورشدگی میلگردها در وصله پوششی _زاویه قطر میان‌قاب نسبت به افق (درجه) ی ‎ :‏ پارامتر مشخصه برای میان‌قاب م: نسبت میلگرد ۵۲ حداکثر نسبت میلگرد کششی خمشی 0 : ضریب کاهش مقاومت ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ بحخت ۵« سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت سا ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۱-۲-۸ کلیات مصالح مصرفی در ساخت ساختمان‌های مشمول این مبحث باید علاوه بر ویژگی‌های مندرج در مباحث پنجم. نهم و دهم مقررات ملّی ساختمان, دارای مشخصات این فصل نیز باشند. در صورتی که برای مصالحی در این فصل و مباحث پنجم و نهم مقررات ملّی ساختمان. ضوابطی تصریح نشده باشد. ویژگی‌های مصالح باید مطابق با استانداردهای ملی ایران (پیوست سپ -۱) بوده و کیفیت مصالح باید بر مبنای نتایج آزمایش‌های مناسب تعیین شده و به تأیید مهندس ناظر برسد. در مورد مصالح مصرفی ساختمان‌های مشمول این مبحث رعایت موارد کلی زیر آلرامی است: ۱- برای کاهش وزن ساختمان. لازم است تا حد امکان از مصالحی که نسبت مقاومت به وزن آن‌ها زیاد است برای عضوهای سازه‌ای ,۶ از مصالح سبک برای عضوهای غیرسازه‌ای استفاده شود. ۳- کلیه مصالح مصرفی در ساختمان‌های مشمول این مبحث باید به‌گونه‌ای انبار شوند که در زمان استفاده تمیز و از نظر فنی برای استفاده مورد نظرء مناسب باشند. ۲-۲-۸ مصالح ساختمانی ۱-۲-۲-۸ سنگ‌دانه‌ها مصالح سنگی بتن سیمانی و آهکی. باید سخت. تمیز و بادوام بوده و از هرگونه پوسیدگی و لایه‌های تورم‌پذیر یا تراکم‌پذیر (هنگام مجاورت با هوا) و مواد شیمیایی مضر برای بتن و میلگرد و ---م ی ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- موارد عنوان شده در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان و استاندارد ملی ایران» شماره ۳۰۲ مطابقت داشته باشد. ۲-۲-۲-۸ چسباننده‌ها ۱-۲-۲-۸ سیمان با توجه به ملاحظات طراحی و شرایط محیطی. در ساخت ساختمان‌های بنایی می‌توان از سیمان بنایی, سیمان پرتلند نوع یک. دو یا سه, سیمان سرباره‌ای و سیمان پرتلند سرباره‌ای انواع (پ-س)» (پ-س- ۵) و (س)» سیمان پرتلند پوزولانی» سیمان پرتلند آهکی و سیمان پرتلند سفید استفاده کرد. ویژگی‌های انواع مختلف سیمان مطابق با استانداردهایی است که در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان اشاره شده است. به دلیل ناسازگاری,» اختلاط سیمان با گج مجاز نمی‌باشد. سیمانی است که در تهیه انواع ملات و دوغاب مورد استفاده در بنایی غیرمسلح می‌توان به‌کار برد (استاندارد ملی ایران» شماره ۳۵۱۶-۱). استفاده از سیمان بنایی در بنایی مسلح و اعضای بتنی و بتن‌آرمه در ساختمان‌های پنایی غیر مسلح, مانند کلاف‌ها و پی و همچنین در جایی که میلگرد وجود دارد. مجاز نمی‌باشد. برای شناسایی سیمان بنایی و پرهیز از مصرف آن در ساخت بتن» این نوع سیمان را رنگی تولید می‌کنند. ۲-۲-۲-۲-۸ آهک آهک مصرفی می‌تواند حسب مورد در ساخت ملات. شفته, بتن آهکی و اندودکاری مورد استفاده قرار گیرد. آهک در انواع زیر برای مصارف ساختمانی استفاده می‌شود. ۱- آهک هیدراته هیدرولیکی (استاندارد ملی ایران» شماره ۴۷۳۸). عمدتا برای ساخت ملات و ۲- آهک هیدراته پرداخت (استاندارد ملی ایرانء شماره ۴۷۳۷)» عمدتا برای اندودکاری. ۳- آهک هیدراته بنایی (استاندارد ملی ایران» شماره ۴۷۳۵)» برای مصارف عمومی بنایی. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۴- آهک زنده (استاندارد ملی ایران, شماره ۵۷۱۷). از آهک زنده پیش از شکفته شدن نباید برای مصارف ساختمانی استفاده شود. آهک باید به صورت شیرآهک یا دوغاب مصرف شود. ویژگی‌های آهک باید مطابق با ضوابط مندرج در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای ملی مربوطه باشد. ۲-۲-۲-۸ کج گچ عمدتا برای مصارف اندودکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. هم‌چنین, از ملات گچ و خاک می‌توان برای اجرای تاق آجری در سقف‌های تاق‌ضربی استفاده کرد. استفاده از گچ در ساخت اعضای سازه‌ای, چه به‌تنهایی و یا به‌صورت مخلوط با سیمان, مجاز نمی‌باشد. ولی استفاده از ملات گج برای چسباندن قطعات بنایی غیرسازه‌ای مجاز است. گچ مورد استفاده در کارهای بنایی باید با ضوابط مندرج در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای ملی مربوطه: از جمله استاندارد ملّی ایران (شماره ۱۲۰۱۵-۱)» مطابقت داشته باشد. ۲۲-۸ /خاگ رس خاک رس مصرفی باید عاری از مواد آلیء ریشه گیاهان و سایر بقایای نباتی باشد و خاصیت واگرایی ۳-۲-۲-۸ آب آب مصرفی باید بر اساس استاندارد ملی ایران» شماره ۰۱۴۷۴۸ تمیز و صاف بوده و عاری از مقادیر زیان‌آور روغن‌هاء اسیدهاء قلیایی‌هاء نمک‌هاء مواد قندی,» مواد آلی یا مواد دیگری باشد که ممکن است به کارهای ساختمانی به ویژه بتن» ملات‌هاء میلگردها و سایر اقلام مدفون در کار آسیب برسانند. آب زلال, بی‌بو بی‌رنگ و بدون طعم را می‌توان در ساخت بتن و ملات مورد استفاده قرار داد. مصرف آبی که دارای خزه است برای ساختن بتن و ملات مناسب نیست. همچنین آب گل‌آلود را باید قبل از مصرف از میان حوضچه‌های ته‌نشین گذراند و یا با روش‌های دیگر تصفیه کرد. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۸ - ۴-۲-۲-۸ واحد مصالح بنایی پ- واحدهای مصالح بنایی توخالی (انواع ۰۱ ۲ و ۳) ضوابط هندسی واحدهای مصالح بنایی در جدول ۱-۲-۸ آمده است. جدول ۱-۲-۸ ضوابط هندسی گروه‌های مختلف آجر رسی و بلوک‌های سیمانی آجر رسی یا بلوک سیمانی سوراخ دار ۳۵| ۴۵+< << ۵ |[ 1۵۰< > ۵ > و, و و و و و ۵ ۵ > نهر ۰ ۰ ۰ 7۱ ک ماخ ک 5 محدود به مساحت ۳ | ۱۳۵ | ۸۱۲۵ محدود یه مساحت ۵ | ۸۱۲۵ (رجوع به بند) محدود به محدود محدود برای چندحفره: محدود محدود برای چندحفره: ححجم به حجم | به حجم ۰ میلی‌متر مربع 5 به حجم | به حجم ۰ میلی‌متر مربع 5 (رجوع به بند) برای تک حفره: (رجوع به بند) برای تک حفره: ۰ میلی‌متر مربع گ ۰ میلی‌متر مربع گ محموع ضخامت جان‌ها و پوسته‌ها در هر امتداد نسبت به کل طول با عرض در همان امتداد در مناطق با خطر نسبی زلزله خیلی زیاد و زیاد (به آیین نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله. استاندارد ۲۸۰۰ رجوع شود)» واحدهای مصالح بنایی توخالی که در دیوارهای سازه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند باید دارای شرایط زیر باشند: ,۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت که ان ناو ۲- در واحدهای مصالح بنایی سوراخ‌دار و توخالی, سوراخ‌ها باید عمود بر سطح بزرگ واحد مصالح بنایی و به طور یک‌نواخت در سطح آن توزیع شوند. در آجرهای رسی اندازه سوراخ‌های مربعی و قطر سوراخ‌های دایره‌ای باید حداکثر به ۲۳۵ میلی‌متر محدود شود و9 ضخامت پوسته بیش از ۵ میلی‌متر و جداره داخلی بین دو سوراخ بیش از ۱۰ میلی‌متر باشد. در صورت تأمین نشدن شرایط فوق, بکار بردن این واحدهای مصالح بنایی فقط در دیوارهای غیرسازه‌ای مجاز است. ۲- جان آجر توخالی باید در کل عرض واحد مصالح بنایی امتداد یابد. واحدهای مصالح بنایی بر حسب ساختار کاربرد 9 نوع ماده به انواع: جر (رسی. ماسه آهکی, بتنی و سبک)» بلوک (بتنی و سفالی) و سنگ تقسیم می‌شوند. ۱-۴-۲-۲-۸ آجر آجرء بر اساس مواد خام استفاده شده در ساخت. به انواع زیر تقفسیم می‌شود: فشرده شده شیل» شیست و مارن به‌دست می‌آید. از این نوع آجر در ساخت اعضای سازه‌ای و غیرسازه‌ای از جمله نماء استفاده می‌شود (استانداردهای ملی ایران» شماره ۷ و ۱۴۵۰۷). ب) آجر ماسه آهکی: آجری است که از مخلوط ماسه سیلیسی یا سیلیکاتی و آهک ساخته می‌شود. از این نوع آجر در ساخت اعضای سازه‌ای 9 غیرسازه‌ای, از جمله نماء استفاده می‌شود. پ) آجر بتنی: نوعی بلوک سیمانی توپر است که در اندازه‌های آجر ساخته شده و در ساخت اعضای سازه‌ای و غیرسازه‌ای و هم‌چنین کف‌سازی استفاده می‌شود (استاندارد ملی ایران» شماره ۱۶۲۱۱). غیرسازه‌ای و به عنوان پرکننده در اعضای سازه‌ای استفاده می‌شود. ویژگی‌های انواع مختلف آجر باید مطابق با ضوابط و استانداردهایی باشد که در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان آورده شده است. در مواردی که به عنوان و شماره استانداردها در این فصل و یا در مبحث شش حشح سس سس ۳۱ ۱ ۵ ا ا ا أ أ أ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم پنجم اشاره نشده باشد.ء استاندارهای ملّی ایران و در غیر این‌صورت استانداردهای معتبر خارجی ملاک عمل می‌باشند. علاوه بر این» موارد زیر نیز باید رعایت شوند: ۱- آجر باید کاملاً پخته. یک‌پارچه و سخت باشد و هرگاه با یک آجر به آجر دیگر ضربه‌ای وارد آید. صدای مشخص زنگداری تولید شود. ۲- استفاده از تکه آجر, شامل: سه‌چارک یا سه‌قد (سه‌چهارم آجر)» نیمه (نصف آجر)» چارک (یک‌چهارم آجر) و کلوک (پاره آجر) در جایی که استفاده از آجر کامل یا آجر با اندازه بزرگتر مقدور نباشد. مجاز است. ۳- آجر از هر نوع باید در زمان اجرا کاملا تمیز و زنجاب باشد. ۴- مقاومت فشاری آجرء که در اعضای سازه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. باید منطبق با مشخصات طراحی و حداقل ۵ مگاپاسکال باشد. ۵- چگالی حقیقی هر دو نوع آجر توپر و سوراخ‌دارء بجز آجر سبک. نباید از ۱۷۰۰ و چگالی ظاهری آن‌ها از 1۳۰۰ کیلوگرم بر مثر مکعب کمتر باشد: چگالی ظاهری آجر سبک انباید از ۱:۶ کیلوگرم بر متر مکعب بیشتر باشد. ۶- آجرنما باید عاری از معایب ظاهری مانند ترک‌خوردگی, شوره‌زدگی, آلوئک و نظایر آن باشد. ۷- درصد جذب آب برای آجرهای در مجاورت آب مانند آجرهای نما نباید بیش از ۵ درصد باشد. ۲-۴-۲-۲-۸ بلوک سفالی بلوک‌های سفالی توخالی شامل بلوک سفالی دیواری و بلوک سفالی سقفی می‌باشند. الف) بلوک دبواری: بلوک‌های سفالی دیواری به دو دسته تقسیم می‌شوند: ۱- بلوک سفالی با سوراخ‌های قائم» مطابق با ویژگی‌های مندرج در استاندارد ملی ایران» شماره ۱ به دو صورت باربر و غیر باربر استفاده می‌شود. برای استفاده از بلوک سفالی به‌عنوان عنصر باربر در اعضای سازه‌ای, لازم است سوراخ‌های بلوک با بتن» ملات یا دوغاب کاملا پرشوند. ۲- بلوک سفالی با سوراخ‌های افقی, مطابق با ویژگی‌های مندرج در استاندارد ملّی ایران» شماره ۲۳ صرفا به صورت غیر باربر در اعضای غیر سازه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت بلوک سفالی سقفی توخالی, مطابق با ویژگی‌های مندرج در استاندارد ملّی ایرانء شماره ۲۹۰۹-۲. به عنوان پرکننده در سقف تیرچه‌بلوک استفاده می‌شود. ۳-۴-۲-۲-۸ بلوک سیمانی بلوک‌های سیمانی به دو صورت توخالی (سوراخ‌دار) و توپر تولید و مورد استفاده قرار می‌گیرند. پلوک‌های سیمانی توخالی شامل بلوک سیمانی دیواری و بلوک سیمانی سقفی می‌باشند. الف) بلوک‌های توخالی دیواری: بلوک‌های سیمانی توخالی که در ساختمان مصرف می‌شود باید مطابق با ویژگی‌های مندرج در استاندارد ملّی ایران» شماره ۷۷۸۲ و موارد زیر باشند: ۱- بلوک‌های ساخته شده از شن و ماسه طبیعی رودخانه‌ای یا شکسته. دارای وزن ویژه معمولی و در حدود ۲۰۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب هستند. بلوک‌های با وزن ویژه کمتر از ۱۷۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب را سبک به‌حساب می‌آورند. در صورتی که وزن ویژه بلوک بین ۱۷۰۰ و ۲۰۰۰ کیلوگرم در متر مکعب باشد آنرا نیمه سبک به‌شمار می‌آورند. ۲- برای بلوک‌های سیمانی مورد استفاده در دیوار باربرء خلاصه ضوابط ضخامت جان‌ها و پوسته‌ها در جدول ۲-۲-۸ آمده است. ۳- مخلوط بتن مصرفی در ساخت بلوک باید از یک پیمانه سیمان پرتلند و ۳/۵ پیمانه شن (به درشتی ,حداکتر تصف ضخامت نازک‌ترین دیواره بلوک) و ۲/۵ پیمانه ماسه و؛ ۱۳۶-۱۵۰ لیتز آب برای بتن لرزیده یا ۱۶۰-۱۸۰ لیتر آب برای بتن نلرزیده در هر متر مکعب تشکیل شده ۴- بلوک سیمانی توخالی به دو صورت باربر و غیرباربر استفاده می‌شود. برای استفاده از بلوک سیمانی به عنوان عنصر باربر در اعضای سازه‌ای؛ لازم است سوراخ‌های بلوک با بتن یا ملات کاملا پر شوند. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۲-۲- ۸: ضوابط ضخامت جان‌ها و پوسته‌ها عرض بلوک سیمانی | حداقل ضخامت پوسته | حداقل ضخامت جان ضخامت جان معادل ۲ و ۱۰۲ ۲۰ .۲ ۱۳۶ ۱۵۹۲ ۳۵ ۳۵ ۱۸۸ از ۳۲ ۳۵ ۱۸۸ ۴ و بزرگتر ۳۲ ۳۹ ۳۰۹ (۱) برای بلوک‌های سیمانی کاملا دوغاب شده ضخامت پوسته و جان نباید کمتر از ۱۶ میلی‌متر باشد (۲) برای بلوک‌های سیمانی با فاصله بین جان‌ها کمتر از ۲۵ میلی‌متر» حداقل ضخامت جان ۲۰ میلی‌متر می‌باشد. (۳) بلوک‌های سیمانی دوغاب شده کامل یا به شکل جزئی: از این ضوابط مستشنی هستند. در این موارد برای محاسبه ۰" ضخامت جان معادل باید طول دوغاب شده از طول بلوک کسر شود. ب) بلوک‌های توخالی سقفی: بلوک‌های سیمانی مورد استفاده در سقف تیرچه‌بلوک باید مطابق با ویژگی‌های مندرج در استاندارد ملّی ایران» شماره ۲۹۰۹-۲ ساخته شوند. ضخامت پوسته و جان بلوک سقفی باید حداقل ۱۵ میلی‌متر و عرض تکیه‌گاه بلوک سقفی بر روی تیرچه دست کم ۲۰ میلی‌متر باشد. پ) بلوک‌های توپر سبک: استفاده از بلوک‌های سیمانی توپر سبک. از جمله: بلوک بتن هوادار اتوکلاو شده یا بتن گازی (استاندارد.ملی ایران» شماره ۸۵۹۳) و بلوک بتنی سبک اسقفتجی زاستاندارد:ملی ایران» شماره ۴۵۴ )در ساخت اعضای غیرسازه‌ای مجاز است. ۳-۴-۲-۸ سنگ الف) ویژگی‌های سنگ مصرفی ۱ ستگ‌هایی: که در ساخت اعضای باربر مانند دیوارهای باربزه دیوارهای حائل و شالوده‌ها به کار برده می‌شوند باید از نظر ظاهر یک‌نواخت و بدون ترک. رگه‌های سست و سایر کانی‌هایی باشند که بر اثر عوامل جوی و هوازدگی خراب شده و به استحکام آن‌ها لطمه می‌زنند. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۲- استفاده از قلوه سنگ مجاز نیست مگر اینکه به‌صورت شکسته و در ابعاد مورد نظر این فصل مصرف شود. ۳ ابعاد قطعه سنگ مصرفی باید حداقل ۱۵۰ میلی‌متر و حداکثر به اندازه پهنای دیوار باشد. استفاده از سنگ‌های کوچک‌تر فقط به عنوان پرکننده مجاز است. ۴- استفاده مجدد از سنگ‌های مصرف شده در صورتی که با شرایط این فصل منطبق باشند مجاز است. ۵- سنگ‌های مصرفی در اقلیم‌های سرد باید در برابر یخ‌بندان پایدار بوده و ضوابط مندرج در استانداردهای مربوطه. از جمله استاندارد ملّی ایران» شماره ۰۱۴۹۵۹ را تأمین نمایند. ب) حداقل ضوابط لازم برای سنگ‌های مصرفی مقاومت فشاری سنگ مورد استفاده در عضو بنایی باربر نباید کمتر از ۱۵ مگاپاسکال باشد. جذب آب سنگ‌های رگی حداکثر ۵/ و ضریب افت مقاومت سنگ در آب. در مورد سنگ‌های باربر و نما دست کم 1۷۰ است. جذب آب مجاز برای سنگ‌های آهکی متراکم 4۱۵ سنگ‌های آهکی متخلخل 7۲۵ و در مورد توف‌ها ۳۰/ تعیین شده است. تعریف: ضریب افت مقاومت سنگ در آب عبارت است از نسبت مقاومت فشاری نمونه خیس شده در آب به مدت حداقل ۲۴ ساعت به مقاومت فشاری همان سنگ در حالت خشک. ۵-۲-۲-۸ فولاد الف) میلگرد ۱- ویژگی‌های میلگردهای گرم نورد شده فولادی باید مطابق با استاندارد ملّی ایران. شماره ۳۱۳۲ و مبحث پنجم و نهم مقررات ملّی ساختمان و میلگردهای فولادی تولید شده به روش کشش سرد باید مطابق با استاندارد ملّی ایران. شماره ۱۱۵۵۸ و مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و میلگردهای گالوانیزه باید مطابق با استانداردهای معتبر بین‌المللی باشند. ۲- میلگردهای فولادی باید تمیز و عاری از پوسته‌های رنگ» روغن» گرد و خاک و هر نوع آلودگی ۳۵ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ب) فولادهای ساختمانی ۱- قطعات فولادی اعم از نیمرخ‌های نورد شده و ورق باید از نواقصی که به مقاومت یا شکل ظاهری آن‌ها لطمه می‌زند. عاری باشند. استفاده از قطعات زنگ زده و پوسته پوسته شده مجاز نیست. مگر اینکه به وسیله ماسه‌پاشی یا برس‌زنی کاملاً تمیز شوند. در این حالت. چنان‌چه سطح مقطع نیمرخ‌ها ضعیف شده باشد. سعلح واقعی ضعیف شده باید در محاسبات منظور شود. ۲- خواص فولادهای ساختمانی باید مطابق مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای ملّی ایران, از جمله استانداردهای شماره ۳۶۹۴. ۱۳۹۶۸ و ۱۴۴۸۴ باشد. پ) اتصال دهنده‌ها بست‌های دیوار و مهارهایی که با سیم‌های فولادی ساخته می‌شوند و دیگر بست‌ها و مهارهای فولادی, باید مطابق با استانداردهای ملی ایران و یا در صورت عدم وجود استاندارد ملی باید مطابق با استاندارهای معتبر بین‌المللی تهیه و استفاده شوند. بست‌ها و مهارهای ساخته شده از مس, برنج یا دیگر فلزات مقاوم در برابر خوردگی باید دارای مقاومت تسلیم حداقل برابر با ۲۰۰ مگاپاسکال ت) شبکه فولاد جوش شده شبکه فولادی جوش شده باید مطابق با استاندارد ملّی ایران باشد. ۶-۲-۲-۸ ملات ملات تازه, ماده ای است خمیری که از اختلاط ماده چسباننده. مانند خمیر سیمان. و ماده پرکننده. مانند سنگ‌دانه ریز» ساخته شده و در صورت نیاز به مشخصات ویژه کاربری. از مواد افزودنی در آن استفاده می‌شود. از ملات برای چسباندن واحدهای مصالح بنایی به یکدیگر. تامین بستری برای توزیع بارء اندودکاری. نماسازی و بندکشی استفاده می‌کنند. برای ساخت و استفاده از ملات باید ضوابط این بخش و ضوابط مندرج در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان اعمال شوند. ۱-۶-۲-۲-۸ انواع ملات ملات‌های مورد استفاده در ساختمان های بنایی موضوع این مبحث به انواع زیر تقسیم می‌شوند. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت الف) ملات ماسه- سیمان: این ملات متشکل از ماسه و سیمان با عیار حداقل ۲۰۰ کیلوگرم سیمان در متر مکعب ملات می‌باشد. رعایت موارد زیر برای ملات ماسه-سیمان ضروری است: ۱- برای زودگیر کردن ملات ماسه-سیمان نباید به آن گچ افزوده شود. ۲- برای شمشه‌گیری ملات ماسه-سیمان نباید از گچ استفاده نمود. ب) ملات ماسه- سیمان- آهک (باتارد): این ملات متشکل از ماسهء سیمان و آهک با عیار حداقل ۶ کیلوگرم سیمان و ۱۳۵ کیلوگرم آهک :در متر مکعب ملات می‌باشد. پ) ملات گچ و خاک (گل و گچ): این ملات متشکل از خاک (رس و ماسه) و گچ با نسبت وزنی ۱ ت) ملات بنایی: این ملات مخلوطی است از چسباننده‌های غیرآلی. سنگ‌دانه, آب و برخی افزودنی‌ها و عمدتا در نازک‌کاری ساختمان» مانند بندکشی؛ مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۲-۶-۲-۲-۸ موارد کاربرد و ملاحظات ساخت ملات ۱- ملات ماسه-سیمان در ساخت دیوار (یا جرز و یا ستون) آجری, بلوک سیمانی و سنگی استفاده می‌شود. ۲- ملات ماسه-سیمان-آهک صرفا در ساخت دیوار (یا جرز و یا ستون) آجری استفاده می‌شود. ۳- برای اجرای جان‌پناه بام و بالکن و قسمت طره‌ای دودکش‌ها باید منحصرا از ملات ماسه-سیمان استفاده شود. ۴- ملات گچ و خاک. به‌علت زودگیر بودنء برای اجرای سقف‌های تاق‌ضربی استفاده می‌شود. ۵- استفاده از ملات‌های آهکی و گلی در ساخت عناصر بنایی مجاز نمی‌باشد. از این ملات‌ها می‌توان در آندودکاری, نماسازی و بندکشی استفاده نمود. ۶- برای اندازه‌گیری نسبت مواد تشکیل‌دهنده ملات باید از ابزار دقیق اندازه‌گیری وزنی و یا حجمی استفاده شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- > ری ۸ ۰ ۷- برای اختلاط ملات‌های سیمانی (ماسه-سیمان و باتارد)» باید تا حد ممکن از دستگاه‌های ۶-۲-۲-۸- مقاومت فشاری ملات به لحاظ مفاومتی, مطابق استاندارد ملی ایران» شماره ۷۰۶-۲ ملات‌ها به چهار گروه ملات خیلی قوی (۸/41۲۰)» ملات قوی (۸/1۱۵)» ملات متوسط (۸/1۱۰) و ملات ضعیف (۸1۱-۸/1۵) و به شرح زیر تقسیم می‌شوند. الف) ملات خیلی قوی: این ملات دارای مقاومت فشاری ۲۸ روزه برابر یا بیش از ۲۰ مگاپاسکال بوده و برای ساخت عناصر بنایی در زیر سطح زمین استفاده می‌شود. ب) ملات قوی: این ملات دارای مقاومت فشاری ۲۸ روزه برابر یا بیش از ۱۵ مگاپاسکال بوده و برای دیوارهایی که به مقاومت خمشی زیاد نیاز دارند و برای جان‌پناه‌ها و دودکش‌ها استفاده می‌شود. پ) ملات متوسط: این ملات دارای مقاومت فشاری ۲۸ روزه برابر یا بیش از ۱۰ مگاپاسکال بوده و برای ساخت عناصر بنایی معمولی استفاده می‌شود. ت) ملات ضعیف: ملات با مقاومت کم که فقط برای نازک‌کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. تبصره: مقاومت فشاری ملات سازه‌ای (خیلی قوی» قوی و متوسط) نباید از مقاومت فشاری واحد های مصالح بنایی مورد استفاده کمتر باشد. ۷-۲-۲-۸ دوغاب دوغاب» ماده‌ای است روان؛ که از اختل(ط ماده جسباننده» مانند سیمان و سنگ‌دانه ریز و آب کافی نوع دوغاب بنایی و دوغاب سیمانی تقسیم می‌شود. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت الف) دوغاب بنایی این نوع دوغاب در ساختمان‌های بنایی به عنوان پرکننده بین عناصر بنایی کاربرد دارد. آنواع دوغاب. مقاومت فشاری آن. نسبت اختلاط مصالح مورد استفاده در آن و بقیه ویژگی‌ها باید مطابق استاندارد ملی ایران. شماره ۸۸۷۱ باشد. ب) دوغاب سیمانی دوغاب سیمانی برای تقویت عناصر بنایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از ساخت هر پنج ردیف اجر (و یا معادل آن بلوک سیمانی و یا سنگ)» عمل دوغاب‌ریزی سیمانی انجام می‌شود و این عمل باید تا پایان ساخت کامل عنصر بنایی ادامه یابد. موارد زیر باید در دوغاب‌ریزی مورد توجه قرار گیرد: ۱- دوغاب سیمانی باید به نسبت حجمی یک سیمان و یک ماسه ساخته شود. ۲- دوغاب سیمانی باید در کمترین زمان ممکن بعد از اختلاط و پیش از آغاز گرفتن سیمان مصرف شود. ۳- استفاده از دوغاب سیمانی که در آن گیرش سیمان اتفاق افتاده و سخت شده. مجاز نیست. همچنین, نباید از دوغابی که از شروع اختلاط آن بیش از ۱/۵ ساعت گذشته است. استفاده شود. ۴- لازم است از یخ زدن دوغاب سیمانی حداقل تا ۲۴ ساعت پس از اجراء جلوگیری شود. ۸-۲-۲-۸ افزودنی‌های ملات و دوغاب الف) مخلوط‌های ضدیخ: مایعات ضد یخ. نمک‌ها یا سایر مواد مشابه نباید در ملات یا دوغاب بکار روند. ب) هوادهی: استفاده از مواد هوازا برای ساخت دوغاب و ملات. در مناطق سردسیر که خطر یخ‌زدگی وجود دارد. مجاز می‌باشد. پ) رنگ‌ها: فقط آکسید معدنی خالص. کربن سیاه یا رنگ‌های پلاستیکی را می‌توان در ساخت ملات یا دوغاب بکار برد. مقدار کربن سیاه موجود باید به حداکثر ۳ درصد وزن سیمان محدود شود. سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم ۹-۲-۲-۸ شفته آهکی از شفته آهکی برای تقویت لایه‌های زیر پی استفاده می‌شود. در ساخت و استفاده از شفته آهکی موارد زیر باید منظور شود: ۱- مقدار آب لازم برای شفته آهکی بستگی به کارآیی و مقاومت مورد نیاز دارد. با حفظ کارایی مورد نیاز, هر اندازه آب کمتر مصرف شود مقاومت بیشتری حاصل می‌شود. ۲- مقدار آهکی که در ساختن شفته آهکی باید مصرف شود بستگی به مقاومت مورد نیاز و مقدار خاک رس دارد. ۳- وجود دانه‌های سنگی درشت در شفته. مشروط بر اینکه مجموعه دانه‌بندی مناسبی داشته باشد. بلامانع است. ۴- بهترین خاک برای ساختن شفته آهکی. خاک با دانه‌بندی پیوسته است که ریزدانه آن از ۲۵ درصد و خاک رس آن از ۱۵ درصد خاک کمتر نباشد. ۵- کاهش حجم ناشی از خشک شدن شفته آهکی. که به سبب وجود خاک رس و آب زیاد اتفاق می‌افتد. باید مورد توجه قرارگیرد. ۱-۲-۲-۸ بتن بتن مخلوطی از سیمان. سنگ‌دانه. آب و افزودنی‌ها می‌باشد که در ساخت پی. کلاف بتنی و هسته‌های بتنی بنایی مسلح استفاده می‌شود. کیفیت بتن از نظر مقاومت. پایایی و سایر نیازهای ویژه محیطی باید با ضوابط مندرج در مبحث پنجم و مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان و ضوابط زیر مطابقت داشته باشد. ۱- حداقل عیار سیمان ۳۵۰ کیلوگرم در هر مترمکعب بتن می‌باشد. ۲۳- حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه بتن مورد استفاده در کلاف‌ها ۲۰ مگاپاسکال می‌باشد. ۳- حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه بتن مورد استفاده در پی ۲۰ مگاپاسکال می‌باشد. ۴- حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه بتن مورد استفاده در بنایی مسلح ۲۰ مگاپاسکال می‌باشد. ۵- برای پی‌سازی استفاده از بتن خرده‌سنگی با مصرف حداقل ۷۰ درصد بتن با مقاومت فشاری ۸ روزه ۲۰ مگاپاسکال و ۳۰ درصد سنگ لاشه یا خرده‌سنگ. مجاز است. را -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۱-۲-۲-۸ چوب در ساختمان‌های مصالح بنایی از چوب عمدتا در ساخت سقف‌های شیب‌دار و اعضای غیر سازه‌ای مانند پلکان» در و پنجره و نما یا کف پوش داخلی استفاده می‌شود. چوب مورد استفاده باید علاوه بر برآورده کردن الزامات مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان: دارای ضوابط زیر باشد: ۱- چوب مصرفی باید عاری از معایب خشک شدن, رگه‌های معدنیء شیره گیاهی و دیگر معایب. مندرج در استاندارد ملی ایرانء شماره ۰۱۳۷۵ باشد. ۲ رطوبت الوارهای مصرفی باید با شرایط اقلیمی و مورد مصرف تناسب داشته باشد. ۳- خصوصیات فیزیکی و مکانیکی چوب‌های طبیعی» در انواع مختلف گونه‌های چوب و در جهات طولی» شعاعی و مماسی تنه درخت با یکدیگر متفاوتند.ء بنابراین» هنگام مصرف باید به این عوامل توجه کرد. ۴- لازم است ارزیابی کارکرد تیرهای چوبی باربر که در عضو ساختمانی تحت خمش قرار می‌گیرند. تحت آلزامات و روش های آزمون استاندارد ملی ایران» شماره ۲۲۳۸۹-۱ انجام پذیرد. ۵- چوب مصرفی باید با استفاده از مواد مناسب در برابر تهاجم موریانه ایمن شده باشد و در برابر پوسیدگی محافظت شود. ۳-۲-۸ ویژگی‌های مکانیکی مصالح ویژگی‌های مکانیکی مصالح را می‌توان مقادیر مندرج در جدول ۳-۲-۸ در نظر گرفت. در صورت لزوم. مقادیر واقعی را می‌توان با استفاده از آزمون بر مبنای استاندارهای ملی ایران و در صورت عدم وجود استاندارد ملی؛ با استفاده از استاندارهای معتبر به‌دست آورد. در صورت به‌دست آوردن ویژگی‌های مکانیکی توسط آزمون. نتایج حاصل نباید بیش از ۲۵/ متفاوت با مقادیر مندرج در جدول ۳-۲-۸ در ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ هس جدول ۳-۲-۸ ویژگی‌های مکانیکی مصالح مصالح مدول ارتجاعی!؟ بر ۰/۷ * وت 5۰/۹ 7 ۴/۷ 50 | رهاط |۲۰ عبط مدول برشی ۰۱۴ 0 سط ۰۱۴ رت ۴۳ وت ۱۴ سس هه ویژگی ضریب انبساط حرارتی | ۱۰۲ ۷ ۷/۲ * با //111 ۴-۲-۸ ارزیابی مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی (بر/)» حداقل مقاومت فشاری در نظر گرفته شده در طراحی برای واحد بنایی (منشور واحدهای مصالح بنایی و ملات) می‌باشد. ارزیابی مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی بر مبنای یکی از دو روش: آزمایش نمونه منشوری و روش تخمین به شرح زیر است. ۱-۴-۲-۸ روش آزمایش نمونه منشوری آزمایش نمونه منشوری مطابق با استاندارد ملی ایران یا استانداردهای معتبر دیگر انجام می‌شود. مقاومت فشاری واحد بنایی که بر مبنای نمونه‌های منشوری تعیین می‌شود. باید مساوی یا بیشتر از منشوری واحد بنایی باید با شرایط زیر انجام شود: ۱(- یک مجموعه پنج تایی از نمونه‌های منشوری واحد بنایی قبل از اجرا ساخته و مطابق استاندارد ملی ایران آزمایش شوند. مصالح مورد استفاده در ساخت نمونه‌ها از همان مصالحی انتخاب شوند که در ساخت ساختمان مورد استفاده قرار خواهد گرفت. نمونه‌ها باید تحت نظر مهندس ناظر در یک موسسه مجاز ساخته و آزمایش شوند. ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت ۲- در صورتی که کل تنش‌های مجاز در طراحی مورد استفاده قرار گیرند. در حین اجرا برای هر ۴۵۰ مترمربع از مساحت دیوار» یک سری سه‌تایی از نمونه‌های منشوری» مطابق ضوابط استاندارد ملی ایران ساخته و آزمایش شوند. حداقل یک سری سه‌تایی از نمونه‌های منشوری برای هر ساختمان لازم است. ۳- در صورتی که نصف تنش‌های مجاز در طراحی مورد استفاده قرار گیرد. ساخت و آزمایش نمونه‌های کارگاهی لازم نیست. اخذ گواهی تامین کننده مصالح مبنی بر تایید مقاومت فشاری مشخصه ,/ در حین یا قبل از تحویل مصالح به محل اجرا لازم است تا اطمینان حاصل شود که مصالح مورد استفاده در اجراء همانند مصالحی است که برای ساخت نمونه‌های منشوری, قبل از اجرا مشخص شده است. تبصره: هنگامی که مهندس ناظر در انطباق مقاومت فشاری واحد بنایی اجرا شدهء با مقاومت فشاری مشخصه مورد نظر تردید کند. برای کنترل مقاومت لازم است نمونه‌های منشوری از واحد بنایی اجرا شده استخراج و مطابق مورد ۲ بند ۱-۴-۲-۸ آزمایش شوند. ۲-۴-۳-۸ روش تخمین در این روشء مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی, با توجه به مقاومت فشاری مشخصه واحد مصالح بنایی و نوع ملات مصرفی (بند ۲-۶-۲-۲-۸)» بر اساس جدول ۴-۲-۸ برای آجر رسی و جدول ۲-۸- ۵ برای بلوک سیمانی تخمین زده می‌شود. مقاومت فشاری واحدهای مصالح بنایی سوراخ‌دار و توخالی؛ بر مینای حداقل مساحت خالص محاسبه می‌شود. اگر واحدهای مصالح بنایی توخالی با دوغاب پر شود. دوغاب باید با ضوابط استاندارد ملی ایران (۸۸۷۱) مطابقت داشته باشد. ۳۳ ۱ ٍ -------- صفحهٔ بعد -------- بحیه هس جدول ۴-۲-۸ مقاومت فشاری مشخصه واحد بنایی. .بر حسب مقاومت فشاری آجر رسی )۱1]2۵( ۵-۲-۸ مدول گسیختگی واحد بنایی مدول گسیختگی واحد بنایی با توجه به نوع مصالح بنایی, امتداد تنش و نوع ملات مصرفی (بند ۲-۸- ۲-۶-۲ بر اساس جدول ۶-۲-۸ تخمین رده می‌شود. ۴۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸ مشخصات مصالح و کنترل کیفیت جدول ۶-۲-۸ مدول گسیختگی واحد بنایی ,/ ‎)٩1۳۵( عمود بر بندهای افقی: واحدهای توپر واحدهای توخالی: دوغاب نشده کاملا دوغاب شده موازی بندهای افقی: واحدهای توپر واحدهای توخالی: (۱) دوغاب نشده یا قسمتی دوغاب شده کاملا دوغاب شده دوغاب شده و دوغاب نشده واحدهای توخالی بر اساس میزان دوغاب شدن بدست آید. ۶-۲-۸ کارآیی مصالح سیمانی کارآیی مصالح سیمانی» شامل: بتن؛ ملات ماسه-سیمان و دوغاب سیمان (گروت)» بر مبنای میزان نشست آزمایش اسلامپ. باید در محدوده‌های زیر قرار داشته باشد. بتن: ۵۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر ۴۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ سا هشن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی ۱-۳-۸ کلیات در طراحی و اجرای ساختمان‌های موضوع این مبحث. علاوه بر الزامات عمومی مندرج در مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان, رعایت ضوابط عمومی زیر نیز الزامی است. ۲-۳-۸ ساختگاه احداث ساختمان‌های مشمول این مبحث بر روی زمین‌های ناپایدار یا در معرض سیل. مجاز نمی‌باشد. منظور از زمین ناپایدار زمینی است که احتمال وقوع پدیده‌هایی مانند روانگرایی. نشست زیادء نشست نسبی. سنگ ریزش و زمین لغزش در آن وجود داشته باشد یا اینکه زمین متشکل از ۳-۳-۸ پیکره‌بندی ساختمان ۱-۳-۳-۸ پیوستگی سازه‌ای در مورد اعضای سازه‌ای ساختمان‌های مشمول این مبحث رعایت موارد کلی زیر الزامی است: ۱- تمامی اعضای ساختمان باید به‌گونه مناسبی به‌هم پیوسته باشند تا ساختمان در برابر نیروها به ۲- دیوارهای باربر باید در یک راستای قائم بدون انفصال تا پی ادامه داشته باشند. ۳- کل ساختمان باید از نظر واژگونی پایدار باشد. شش ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ دیوارها باید به تمام کف‌هاء سقف‌ها و سایر عناصری که برای دیوار تکیه‌گاه جانبی تأمین می‌کنند به‌نخو مناسبی مهار شوند. ۲-۳-۳-۸ درز لرزه‌ای (انقطاع) لازم است دو ساختمان مجاور هم را با ایجاد درز لرزه‌ای از یکدیگر جدا کرد. علاوه بر این چنان‌چه نسبت ابعاد پلان ساختمان بزرگتر از مقادیر مندرج در فصل چهارم و پنجم این مبحث باشد و نیز وجود پیشامدگی‌ها در پلان بیش از حد مجاز باشد. لازم است ساختمان را با استفاده از درزهای لرزه‌ای به قسمت‌های مجزا تقسیم کرد. در اجرای درز لرزه‌ای, باید ملزومات زیر رعایت گردد. ۱- درز لرزه‌ای نباید از ۱۰ میلی‌متر به ازای هر یک متر ارتفاع کوتاه‌ترین ساختمان و یا قسمت جدا شده ساختمان و یا ۵۰ میلی‌مترء هر کدام بیشتر است. کمتر باشد. ۲- لازم است درز لرزه‌ای در تمام ارتفاع قسمت‌های جدا شده. از جمله در تراز کف‌ها و کلاف‌های افقی اجرا شودء ولی لازم نیست در پی مشترک دو قسمت جدا شده ادامه یاید. ۳- درز لرزه‌ای باید عاری از هرگونه مصالح ساختمانی ازجمله نخاله بوده و مناسب است با مواد پرکننده نرم پر شود. ۴-۳-۸ اعضای سازه‌ای ۱-۴-۳-۸ پی‌سازی رعایت ملاحظات ژئوتکنیکی مبحث هفتم مقررات ملّی ساختمان در طراحی پی ضروری است. در طراحی و اجرای پی بتنی برای ساختمان‌های بنایی مسلح و بنایی با کلاف باید ضوابط موجود در مباحث هفتم و نهم مقررات ملّی ساختمان رعایت شوند. در پی‌سازی با شالوده و کلاف بتنی برای ساختمان‌های بنایی با کلاف باید ضوابط مندرج در بند ۲-۵-۵-۸ رعایت شوند. ۲-۴-۳-۸ ابعاد هندسی مور در دیوار و ستون ۱۲-۴-۳۸ عرض (ضخامت) موْثر ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی عرض موْئْر دیوار و ستون به شرح زیر می‌باشد. عرض مور دیوار تک‌جداره واحدهای قوپر پا میان‌خالی» ضخامت: کل ذیواربدون: در نظر گرفتن نا زک‌کاری می‌باشد. ب) دبوار چندجداره عرض موْئر دیوار چندجداره» جنان‌جه فضای بین جداره‌ها با ملات یا دوغاب پر شده باشد. برابر با ضخامت کل دیوار و چنان‌چه فضای بین جداره‌ها پر نشده باشد. برابر با جمع ضخامت‌های جداره‌هاء بدون در نظر گرفتن نازک‌کاری می‌باشد. پ) ستون عرض موْثر ستون مستطیلی در امتداد مورد نظرء برابر با عرض ستون» بدون در نظر گرفتن نازک‌کاری است. عرض موْثر برای ستون‌های غیر مستطیلی» بعد یک ستون مربعی با همان ممان اینرسی» حول محوری می‌باشد که در ستون واقعی مورد نظر است. ۲-۲-۴-۳-۸ ارتفاع موْثر ارتفاع موْثر دیوار و ستون» برابر با ارتفاع آزادی است که بین تکیه‌گاه‌های جانبی بالا و پایین و در امتداد عمود بر محور مورد نظر قرار دارد. برای اعضایی که در بالا و در امتداد عمود بر محور مورد نظر, دارای تکیه‌گاه نیستنده ارتفاع موْئُر دو برابر ارتفاع عضو از بالای آن تا تکیه‌گاه پایین است. ۲-۲-۴-۳-۸ مساحت موْثر مساحت موْثر ستون و دیوار ساخته شده از واحدهای توخالی برابر است با مساحت خالص بستر و در آن دوغاب ریخته شده باشد. اگر از واحدهای توخالی با حفره‌های عمود بر امتداد تنش استفاده ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- - ۸ ۰ 5 شده باشد. مساحت موْئر. کوچک‌ترین عدد از دو مقدار حداقل مساحت بستر یا حداقل مساحت مقطع عرضی خواهد بود. اگر بندهای آفقی تورفته باشند. مساحت موْثر به همان نسبت کاهش خواهد یافت. مساحت موْئر برای دیوارهای توخالی باید مقداری باشد که از جداره‌های تحت بار ۳-۴-۳۸ حداقل ضخامت دیوار سازه‌ای ۱-۳-۴-۳-۸ دیوار بنایی غیر مسلح ۲-۳-۴۳۳۸ دیوار بنایی مسلح ضخامت اسمی دیوار سازه‌ای مسلح نباید از ۱۵۰ میلی‌متر کمتر باشد. در مورد دیوار باربر بنایی مسلح با واحد آجر سوراخ‌دار. ضخامت اسمی ۱۰۰ میلی‌متر مجاز است. به شرط آن‌که مقاومت واحد سطح خالص بیشتر از ۵/۵ مگاپاسکال باشد. نسبت لاغری بزرگتر از ۲۵ نباشد. واحدها در پیوند ممتد قرار گیرند. اندازه قطر میلگرد بیشتر از ۱۲ میلی‌متر نباشد و حداکثر یک میلگرد با یک وصله در هر سوراخ قرار گیرد. ۴-۴-۳-۸ دیوار چندجداره فاصله بین کلیه جداره‌های دیوار چندجداره باید توسط دوغاب. ملات یا بتن پر شود. همچنین. جداره‌ها باید با بست‌های مقاوم در برایر خوردگی یا میلگردهای بستر و یا با هم‌پوشانی واحدهای مصالح بنایی به یکدیگر متصل شوند. لازم است بست‌های فولادی یا میلگردهای بستر با سطح مقطع حداقل برابر با ۲۰ میلی‌متر مربع در فواصل افقی و قائم حداکثر برابر با ۵۰۰ میلی‌متر در ۵-۴-۳-۸ کنترل نسبت لاغری الف) کنترل نسبت لاغری دیوار ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی نسبت لاغری در دیوار از تقسیم ارتفاع موثر بر عرض (ضخامت) موثر و یا تقسیم طول موثر بر عرض موثرء هر کدام که بیشتر است. به دست می‌آید. در دیوارهای سازه‌ای غیرمسلح., نسبت لاغری نباید از ۱۷ بیشتر شود. در دیوارهای سازه‌ای مسلح., این نسبت به مقادیر جدول ۱-۳-۸ محدود می‌شود. جدول ۱-۳-۸ حداکثر نسبت لاغری در دیوارهای سازه‌ای مسلح ب) کنترل نسبت لاغری در ستون نسبت لاغری در ستون از تقسیم ارتفاع مور ستون بر عرض موْثر در هر امتداد. هر کدام که بیشتر است. به‌دست می‌آید. در ستون‌های غیرمسلح. نسبت لاغری نباید از ۱۵ بیشتر باشد. در ستون‌های مسلح, این نسبت به عدد ۲۰ محدود می‌شود. در محاسبات باید حداکثر خروج از مرکزیتی معادل با ۱۰ درصد بعد ستون در هر امتداد در نظر گرفت. ۶-۴-۳-۸ تکیه‌گاه دبوار تکیه‌گاه جانبی را می‌توان بوسیله دیوارهای متقاطع. ستون‌هاء پشت‌بندها و یا کلاف‌های قائم که با فاصله افقی معینی از یکدیگر قرار گرفته باشند. یا بوسیله پی. کف‌هاء سقف. تیرها یا کلاف‌های ۱ افقی که بطور عمودی دارای فاصله معینی باشند. تأمین کرد. در صورتی که از تیر به‌عنوان تکیه‌گاه جانبی استفاده شود. فاصله آزاد بین تیرها یا کلاف‌ها نباید از ۳۳۲ برابر حداقل عرض مساحت ناحیه توضیح: منظور از ناحیه فشاری, ناحیه‌ای از مقطع عضو است که تحت خمش در فشار قرار می‌گیرد. عرض این ناحیه در بنایی غیرمسلح, نصف عرض موثر دیوار و در بنایی مسلح, چنان‌چه میلگردها در وسط مقطع قرار داشته باشند. تقریبا یک‌چهارم عرض موثر دیوار می‌باشد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۴-۳-۸ بازشو بازشوها باید حتی‌الامکان کوچک بوده و در قسمت‌های مرکزی دیوار قرار گیرند. در دیوارهای سازه‌ای. در صورت آمکان باید از تعبیه بیش از یک بازشو در یک راستای قائم پرهیز شود. در غیر این صورت. باید پیرامون بازشوها به‌نحو مناسب (مندرج در فصل چهارم و فصل پنجم) با میلگرد یا ۸-۴-۳-۸ نعل‌درگاه ۱- نعل‌درگاه می‌تواند از مصالحی مانند بنایی مسلح. فولاد. بتن مسلح درجا و یا بتن مسلح پیش‌ساخته باشد. در طبقه زیر زمین» استفاده از نعل درگاه فولادی مجاز نمی‌باشد. ۲- بار وارد بر نعل‌درگاه عبارت است از بخشی از دیوار مثلئی شکل که اضلاع جانبی آن با افق زاویه ۰ درجه می‌سازد. تمام بار مثلث به اضافه کف‌ها و تیرها باید در طراحی نعل‌درگاه در نظر گرفته شوند. ۳- طول تکیه‌گاه تیر نعل‌درگاه در هر طرف باید حداقل ۳۵۰ میلی‌متر یا یک دهم طول دهانه. هر کدام که بیشتر است. در نظر گرفته شود. ۹-۴-۳-۸ خرپشته چنان‌چه سطح زیر بنای خرپشته بیش از ۲۵ درصد سطح زیر بنای طبقه زیر خود باشد. خرپشته به عنوان یک طبقه محسوب شده و باید ضوابط بند ۲-۱-۴-۸ و ۲-۴-۵-۸ را برآورده نماید. در غیر این صورت. خرپشته به عنوان یک طبقه محسوب نشده ولی لازم است ضوابط زیر را رعایت کند. ۱- در ساختمان های بنایی مسلح, دیوارهای سازه‌ای و سقف خرپشته باید بر اساس بارهای ثقلی و جانبی وارد بر آنها طراحی گردند. ۲- در ساختمان های بنایی با کلاف. لازم است ضوابط مربوط به دیوار نسبی طبقه. در هر دو امتداد. مطابق بند ۲-۳-۵-۵-۸ رعایت گردند. ۳- در ساختمان های بنایی با کلاف. لازم است کلاف‌بندی ساختمان. شامل کلاف‌های قائم و افقی. ۵: ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی ۱۰-۴-۳۸ میلگرد بستر میلگرد بستر پیش‌ساخته از میلگردها و یا سیم‌های طولی و عرضی باید دارای حداقل یک میلگرد و یا سیم عرضی با قطر حداقل ۳ میلی‌متر در هر ۰/۲ مترمربع از مساحت دیوار باشد. میلگردهای طولی باید کاملاً در ملات بند افقی قرار داده شوند. میلگردهای بستر باید همه جداره‌های دیوار دو یا چند جداره را در بر گیرند. ۱-۴-۳-۸ بست بنایی در اعضای بنایی دو و یا چند جداره. لازم است از بست‌های فولادی برای اتصال جداره‌های دیوار به یکدیگر استفاده نمود. بست فولادی می‌تواند از انواع: مفتول پاپیونی, تسمه و یا میلگرد آچ‌دار باشد. فاصله افقی و قائم این بست‌ها از یکدیگر نباید از ۵۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۱-۴-۳-۸ پیچ‌های مهاری مدفون پیچ‌های مهار از میلگرد خم شده باید دارای یک قلاب با خم ۹۰ درجه و قطر داخلی سه برابر قطر پیچ. به اضافه طول مستقیمی مساوی ۱/۵ برابر قطر پیچ بعد از انتهای آزاد باشند. پیچ‌های مهار با مهره دارای یک مهره استاندارد خواهند بود. پیچ‌های مهار صفحه.ء دارای صفحه‌ای خواهند بود که به بدنه پیچ. جوش می‌شود تا معادل پیچ مهار با مهره را تأمین کند. عمق موْثر مدفون برای پیچ‌های مهار صفحه یا پیچ‌های مهار با مهره. برابر با طول مدفون است که از سطح واحد مصالح بنایی تا سطح باربر صفحه یا مهره مهار در امتداد عمود اندازه‌گیری می‌شود. عمق مور مدفون برای مهار با میلگرد خم شده. طول توکاری است که از سطح واحد بنایی تا سطح باربر خم. منهای یک برابر قطر پیج مهار در امتداد عمود اندازه‌گیری می‌شود. همه پیچ‌هاء باید در محل خود. با حداقل ۲۵ میلی‌متر ملات یا دوغاب بین پیچ و واحد مصالح بنایی محصور شوند. مگر پیچ‌های به قطر ۶ میلی‌متر که آنها را می‌توان در بندهای افقی با ضخامت حداقل ۱۲ میلی‌متر جای داد. حداقل فاصله مرکز تا مرکز پیچ‌ها ۴۰ برابر قطر پیچ است. 5۳ -------- صفحهٔ بعد -------- یا همست ۱۳-۴-۳۸ حفاظت از میلگردهای بستر. بست‌ها و پیچ‌های مهاری بست‌ها. پیچ‌های مهاری یا میلگردهای بستر باید با ملاتی که حداقل ضخامتش ۱۵ میلی‌متر است در برابر هوازدگی پوشش داده شوند. در مواردی که از میلگرد بستر یا بست دیوار در بند بستر استفاده می‌شود. ضخامت ملات بین واحدهای مصالح بنایی و میلگرد بستر یا بست دیوار نباید کمتر از ۶ میلی‌متر باشد. ۵-۳-۸ اعضای غیرسازه‌ای ۱-۵-۳-۸ دیوار غیرسازه‌ای جداگر ۱- دیوار غیرسازه‌ای جداگر می‌تواند از آجر, بلوک سفالی یا بتنی و یا قطعات پیش‌ساخته گچی و نظایر آن ساخته شود. عرض دیوار جداگر آجری نباید از ۱۰۰ میلی‌متر و عرض دیوار جداگر بلوک سفالی و قطعات پیش‌ساخته گچی نباید از ۸۰ میلی‌متر کمتر باشد. دیوار جداگر آجری باید صرفا با آجر سوراخ‌دار و ملات ماسه-سیمان ساخته شود. ۲- حداکثر ارتفاع مجاز دیوار غیرسازه‌ای از تراز کف مجاور ۲/۵ متر ایا سی برابر عرض دیوار ی‌باشد. در صورت تجاوز از این حد. باید با استفاده از مهارهای افقی مناسب. مانند کلاف. (مطابق بند ۳-۶-۵-۵-۸). این الزام محقق شود. مهار افقی باید در طول دیوار به‌طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیک‌ترین عناصر قائم سازه‌ای مهار شود. ۳- طول آزاد دیوار غیرسازه‌ای بین دو پشت‌بند یا کلاف نباید از چهل برابر عرض دیوار و یا ۵ متر بیشتر باشد. در غیر این صورت. لازم است با تعبیه مهار قائم مانند کلاف (مطابق بند ۵-۵-۸- ۳-۶) یا پشت‌بند در طول دیوارء این الزام محقق شود. مهار قائم باید در تمام ارتفاع دیوار به‌طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیک‌ترین عناصر افقی سازه‌ای مهار شود. ۴- دیوارهای غیرسازه‌ای که در تمام ارتفاع طبقه ادامه دارند باید در تراز سقف کاملا مهار شوند. ۵- لبه قائم دیوار غیرسازه‌ای نباید آزاد باشد. این لبه باید به یک دیوار سازه‌ای و یا غیرسازه‌ای عمود بر آن و یا عنصر قانم که به همین منظور از فولادء بتن‌آرمه و یا چوب ساخته شده است. ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی ۶- برای اتصال اعضای غیرسازه‌ای به اعضای سازه‌ای باید از طرح‌هایی استفاده شود که صدمات وارد به عضو غیرسازه‌ای در اثر تغییرشکل اعضای سازه‌ای به حداقل برسد. ۷- در صورتی که دیوار غیرسازه‌ای و دیوار تکیه‌گاه عمود بر آن به‌طور هم‌زمان و یا به‌صورت لاریز چیده شوند. اتصال بین دو دیوار کافی تلقی می‌شود. ولی چنان‌چه دیوار غیرسازه‌ای بعد از احداث دیوار تکیه‌گاه و بدون اتصال به آن ساخته شود باید دو دیوار در محل تقاطع به‌نحو مناسبی به یکدیگر متصل شوند. در غیر این صورت. لبه کناری دیوار غیرسازه‌ای آزاد تلقی شده و باید عنصر قائم در این لبه تعبیه شود. دو دیوار نغیرسازه‌ای عمود بر هم نیز باید به‌نحو مناسب ۸- در دیوار غیرسازه‌ای غیرمسلح که با واحدهای مصالح بنایی (آجر و بلوک سفالی یا سیمانی) ساخته شده و طول آن از ۲/۵ متر بیشتر باشد. لازم است در سه تراز مختلف در ناحیه یک‌سوم میانی ارتفاع دیوار از میلگرد بستر استفاده شود. میلگرد بستر باید شامل حداقل دو میلگرد طولی. هر کدام به قطر حداقل ۶ میلی‌متر. که در فاصله‌ای برابر دوسوم ضخامت دیوار از یکدیگر به‌صورت قرینه در بند بستر قرار می‌گیرند. باشد. این میلگردها باید توسط میلگردهای عرضی به قطر حداقل ۶ میلی‌متر و در فواصل حداکثر ۲۵۰ میلی‌متر به یکدیگر متصل شوند. میلگردهای بستر باید بدون انفصال در سرتاسر دیوار تا محل کلاف‌های قائم ادامه یافته و در داخل آن‌ها مهار شوند. ۲-۵-۳-۸ کف‌سازی در کف‌سازی طبقات و بام. باید الزامات زیر رعایت شوند. ۱- برای شیب‌بندی کف و بام استفاده از مصالح سنگین, مانند خاک و یا بتن معمولی مجاز نمی‌باشد. ۲- لوله‌های تاسیساتی باید از داخل قسمت شیب‌بندی عبور داده شوند. ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم ۲-۵-۳-۸ سقف کاذب در اجرای سقف کاذب. علاوه بر رعایت الزامات مبحث چهارم مقررات ملی ساختمانء رعایت موارد زیر نیز الزامی است: ۱- آویزهای سقف کاذب به اعضای اصلی ساختمان (سقف. کلاف و یا دیوار سازه‌ای) با اتصال مناسب وصل شوند. ۲- از آویزهایی استفاده شود که مقاومت کافی داشته و در برابر عوامل خورنده و زنگ‌زدگی مقاوم ۳- تعداد و فاصله آویزها بسته به نوع پوشش سقف کاذب محاسبه و برآورد شود. اما در هر حال نباید از ۲ عدد در هر متر مربع سقف کمتر باشد. ۴- آویزها بایدی و صاف باشند. ۵- بار وارد از سقف کاذب به سقف اصلی در طراحی سقف اصلی منظور شود. ۶- چنان‌چه تأسیسات حرارتی در فضای بین سقف اصلی و سقف کاذب قرار می‌گیرند. ایجاد درز انبساط در اطراف سقف کاذب به منظور تأمین جا برای تغییرمکان‌های حرارتی ضروری است. ۴-۵-۳-۸ پلکان پلکان می‌تواند از انواع بتن‌آرمه, فولادی یا چوبی ساخته شود. در اجرای پلکان الزامات مندرج در مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان و الزامات زیر باید رعایت شود: ۱- طول هر پله نباید از ۱/۱۰ متر کمتر باشد. ۲- عرض قفسه پله دارای پاگرد نباید از ۲/۴۰ متر کمتر باشد. ۳- عرض یا شعاع پاگرد نباید از طول پله کمتر باشد. ۴- ارتفاع آزاد پلکان در تمام طول مسیر نبایذ از ۲/۰۵ متر کمتر باشد. ۵- تعداد پله‌های بین دو پاگرد نباید از ۱۳ پله بیشتر باشد. ۶- پهنای کف هر پله نباید از ۲۸۰ میلی‌متر کمتر و ارتفاع آن باید به میزانی باشد که مجموع اندازه کف‌پله و دو برابر ارتفاع آن از ۶۴۰ میلی‌متر بیشتر نباشد. ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸ ضوابط عمومی ۵-۵-۳-۸ آسانسور و بالابر ۱- نصب آسانسور و بالابر در ساختمان‌های بنایی مسلح و با رعایت ضوابط مندرج در مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان مجاز می‌باشد. ۲- نصب آسانسور در ساختمان‌های بنایی با کلاف در صورتی مجاز است که دیوارهای چاه آسانسور در تمام ارتفاع ساختمان از بنایی مسلح و یا بتن مسلح ساخته شده و به‌نحو مناسب به یکدیگر و عناصر سازه‌ای ساختمان. مانند کف‌ها و کلاف‌های افقی. متصل شوند. همجنین, لازم است پروفیل‌های فولادی نگهدارنده بالابر و آسانسور با استفاده از پیج مهار به‌نحو مناسب به عناصر سازه‌ای ساختمان, مانند کلاف‌هاء کف‌ها و دیوارهای بتنی یا بنایی مسلح وصل گردند. ۳- نصب بالابر در ساختمان‌های بنایی با کلاف مجاز است. لازم است که بالابر به‌نحو مناسب به عناصر سازه‌ای ساختمان, از جمله کلاف‌هاء متصل شود. ۶-۵-۳-۸ نما نمای ساختمان بنایی می‌تواند از انواع آجری, سنگی یا سیمانی باشد. در اجرای نما لازم است الزامات زیر رعایت شود. ۱- حداکثر ضخامت نما ۵۰ میلی‌متر می‌باشد. مگر آن که نما هم‌زمان با عضو اجرا شده و واحدهای مصالح بنایی نما و عضو به‌نحو مناسب هم‌پوشانی شده باشند. ۲- اتصالات نما به سازه باید توانایی انتقال نیروی زلزله ایجاد شده در اثر جرم نما به سازه پشتیبان را دارا باشند. همچنین این اتصالات باید بتوانند تغییرمکان در اعضای سازه‌ای پشتیبان را به شکل مناسبی به نما منتقل کنند. ۳- نما باید قابلیت تحمل شرایط اقلیمی ویژه هر منطقه را دارا بوده و تا آنجا که ممکن است. در ساخت آن از مصالح سبک و انعطاف‌پذیر استفاده شود. ۴ نما باید با سطح پشت‌کار اتصال مناسب و کافی داشته باشد تا توانایی انتقال نیروهای متقابل بوجود آید. ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵-۳-۸ جان‌پناه ۱- دیوار جان‌پناه اطراف بام و بالکن‌ها می‌تواند از نوع بنایی مسلح یا بنایی با کلاف بر اساس ضوابط مندرج در فصل‌های مربوطه باشد. ۲- ارتفاع جان‌پناه بنایی از کف تمام شده باید حداکثر ۷۰۰ میلی‌متر برای بنایی مسلح و ۵۰۰ میلی‌متر برای بنایی با کلاف و ضخامت آن حداقل ۲۰۰ میلی‌متر باشد. ۳- در ساخت جان‌پناه از ملات باتارد نمی‌توان استفاده نمود. ۸-۵-۳-۸ دودکش و هواکش ۱- دودکش و هواکش باید به‌صورت روکار اجرا شده و نباید از داخل عناصر سازه‌ای پیوسته. مانند دیوار»ء جرزء ستون» تیرء نعل‌درگاه و یا کلاف‌های افقی و قائم عبور داده شوند. ۲- دودکش و هواکش و عناصر بنایی محافظ آنها باید به‌نحو مناسب به اعضای سازه‌ای پشت‌کار مانند دیوار وصل شوند. ۳- دودکش و هواکش باید به‌صورت یک‌پارچه از طبقات پایین تا پشت بام و یا تراز مورد نظر ادامه یابند. ۴- دودکش باید در ارتفاعی برابر با ارتفاع جان‌پناه به روش مناسبی به جان‌پناه مهار شود. ۵- ساخت دودکش با واحد بنایی غیر مسلح در ارتفاع بالاتر از تراز بام مجاز نیست. ۶- چنانچه ارتفاع دودکش بیش از ۱/۵ متر از تراز بام باشد. لازم است دودکش به‌وسیله عناصر قائم فولادی یا بتن مسلح به‌گونه مناسبی تقویت و در تراز روی بام مهار شود. ۹-۵-۳-۸ بادگیر ۱- ساخت بادگیر با واحد بنایی غیرمسلح مجاز نیست. مگر آن‌که به وسیله عناصر قائم و افقی (کلاف) فولادی یا بتن مسلح به‌نحو مناسب تقویت شود. ۲- بادگیر و عناصر تقویت کننده مورد فوق باید به‌نحو مناسبی به اعضای سازه‌ای در تراز بام مهار شوند. ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ْ ٍ ۱ ۳-۸ ضوابط عمومی ۱-۵-۳-۸ لوله‌ها و مجاری توکار تعبیه لوله‌ها و مجاری توکار در عناصر سازه‌ای. چه به صورت افقی و یا قائم. در صورتی مجاز می‌باشد که قطر آنها از یک‌ششم ضخامت عضو سازه‌ای کمتر باشد. این لوله‌ها 9 مجاری نباید باعث قطع و یا خم شدن میلگردهای تسلیح شوند. همچنین, تعبیه چند لوله یا مجرا در مجاورت هم مجاز نمی‌باشد. حداقل فاصله بین دو لوله یا مجرای مجاور ۷۵۰ میلی‌متر می‌باشد. چنان‌چه. به هر دلیل, نیاز به عبور مجرای بزرگتر از یک‌ششم ضخامت عضو از درون اعضای سازه‌ای باشد. آن قسمت از عضو که مجرا از آن عبور می‌کند. به عنوان یک انفصال یا بازشو به‌حساب آمده و ضوابط مربوط به بازشو به آن اعمال می‌شود. ۱-۵-۳-۸ عایق رطوبتی عایق رطوبتی باید ضوابط مندرج در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و الزامات زیر را برآورده نماید. ۱- اجرای عایق رطوبتی در موارد زیر لازم است: الف- بام‌های تخت. شیب‌دار و قوسی ب- ایوان‌ها پ- کف‌ها (در تماس با زمین نمناک و کف سرویس‌ها و آشپزخانه) ت- شالوده‌ها (در تماس با زمین نمناک) ج- دیوارهای زیرزمین و دیوارهای در تماس با زمین نمناک د) سایر قسمت‌ها از قبیل کف پنجره‌های در تماس با محیط اطراف. درپوش و دیوار جان‌پناه. دودکش‌ها و نماهایی که در معرض بوران قرار می‌گیرند. ۲- اگر عایق‌کاری با قیر و گونی و یا گونی قیر اندود انجام می‌شود. باید موارد زیر رعایت شوند: الف- ایجاد زیرسازی مناسب برای انجام عایق‌کاری ضروری است. ب- عایق‌کاری به هنگام بارندگی مجاز نیست. پ- عایق‌کاری بر روی سطوح مرطوب مجاز نیست. ت- گیرهای جامد را تا هنگامی که گرم و روانند باید مصرف کرد. [ هم -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم 0 عایق‌کاری در هوای سرد (زیر ۴+ درجه سلسیوس) مجاز نیست. د- مصرف میخ برای محکم کردن لایه‌های عایق‌کاری مجاز نیست. ر- لایه‌های عایق باید از هر طرف حداقل ۱۰۰ میلی‌متر هم‌پوشانی داشته و با قیر کاملاً به‌هم چسبانده شوند. در هم‌پوشانی لایه‌ها باید لایه‌های رویی در سمتی قرار گیرند که مطابق شیب‌بندی انجام شده آب از روی آن‌ها به سمت لایه زیری سرازیر شود. س- هنگامی که عایق‌کاری در بیش از یک لایه انجام می‌شود. لایه‌های متوالی عایق باید عمود بر هم قرار گیرند. ش- سطوح عایق‌کاری شده باید پس از تکمیل با لایه محافظی پوشانده شوند. ۳- عایق‌کاری با عایق‌های رطوبتی آماده, باید مطابق روش‌های توصیه شده توسط تولیدکنندگان و بر اساس مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان انجام شود. ۴ استفاده از کاه گل به عنوان عایق رطوبتی بر روی سقف های آجری قوسی و چوبی مسطح مجاز می‌باشد. ۵- اطراف ساختمان تا فاصله یک متر باید با شیب ۳ درصد برای عدم نفوذ آب برف و باران به دیوار, با بتن سیمانی, بتن آسفالتی یا مصالح مناسب دیگر پوشیده شود. ۶- عایق رطوبتی زیر دیوار باید الزامات زیر را رعایت کند. الف- لایه عایق رطوبتی باید تا کف‌های تمام شده بیرونی و درونی ساختمان ادامه یافته و حداقل به اندازه ۱۰۰ میلی‌متر در کف مهار شود. ب- در دیوارهای بیرونی, لازم است تراز اجرای عایق رطوبتی حداقل ۲۰۰ میلی‌متر بالاتر از تراز کف تمام شده بیرون ساختمان باشد. پ- در دیوارهای درونی, مناسب است عایق رطوبتی در تراز کف تمام شده اجرا شود. در صورت اجرای عایق رطوبتی در هر تراز دیگری پایین تر از تراز کف تمام شده. لازم است عایق رطوبتی تا تراز کف تمام شده ادامه یافته و حداقل ۱۰۰ میلی‌متر در کف مهار شود. ۱-۵-۳-۸ تاسیسات تاسیسات ساختمان‌های بنایی باید بر مبنای ضوابط مندرج در مبحث‌های چهاردهم و شانزدهم مقررات ملی ساختمان طراحی و نصب شوند. را -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ضوابط عمومی ی ۱- کلیه تاسیسات باید در جای خود به اعضای سازه‌ای و غیرسازه‌ای ساختمان به‌نحو مناسب مهار ۲- در نصب و اتصال تاسیسات به اعضای سازه‌ای ساختمان نباید هیچ‌گونه خسارت سازه‌ای به این اعضا وارد شود. ۳- تاسیسات نباید در داخل اعضای سازه‌ای ساختمان قرار گرفته و یا از درون آنها عبور داده شوند. مگر مواردی که در بند ۱-۵-۳-۸ مجاز شده باشند. ۶-۳-۸ دیوار محوطه در ساخت دیوار محوطه بنایی» الزامات زیر باید رعایت شوند. ۱- دیوار محوطه می‌تواند از انواع بنایی مسلحء بنایی با کلاف و یا بنایی غیرمسلح باشد. ساخت دیوار محوطه بنایی غیرمسلح بدون کلاف برای ساختمان‌های با اهمیت خیلی زیاد و اهمیت زیاد (گروه‌های خطر پذیری ۱ و ۲ مندرج در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان) و در معابر پر تردد مجاز نمی‌باشد. ۲- طول پیوسته دیوار محوطه نباید از ۰ متر بیشتر باشد. در غیر این صورت. لازم است دیوار توسط درز انقطاع به دو و یا چند قسمت تقسیم شده» به‌گونه‌ای که طول هر قسمت از ۲۰ متر ۳- نسبت ارتفاع به عرض دیوار محوطه نباید از ۱۰ بیشتر باشد. ۴- ارتفاع دیوار محوطه بنایی نباید از ۲ مترء برای دیوار بنایی غیرمسلح و ۲ مترء برای دیوار بنایی با کلاف بیشتر باشد. چنان‌چه ارتفاع دیوار محوطه از ۳ متر بیشتر باشد. لازم است. علاوه بر رعایت الزامات دیگرء دیوار و عناصر مقاومتی آن (میلگرد یا کلاف) به همراه پی دیوار برای نیروهای جانبی خارج از صفحه محاسبه و طراحی گردند. ۵- لازم است در زیر دیوار محوطهء پی بتنی و یا کلاف افقی بتنی زیر دیوار (مطابق بند ۲-۵-۵-۸- ۳ و یا بند ۴-۲-۵-۵-۸) تعبیه شود. لازم است پی و یا کلاف زیر دیوار برای مقابله با واژگونی دیوار کنترل شود. ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- چس هس از صفحه ناشی از بار زلزله, بار باد و بارهای دیگر محاسبه و طراحی گردد. در طراحی و ساخت دیوار محوطه بنایی مسلح باید ضوابط فصل چهارم این مبحث رعایت شود. - در اجرای دیوار محوطه از نوع بنایی با کلاف. باید ضوابط بند ۷-۶-۵-۸ این مبحث نیز رعایت شود. ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۳-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۱-۴-۸ کلیات طراحی و اجرای ساختمان‌های بنایی مسلحء علاوه بر رعایت الزامات عمومی ذکر شده در فصل سوم., رعایت ضوابط این فصل الزامی می‌باشد. ۱-۱-۴-۸ تعریف ساختمان مصالح بنایی مسلح نوعی ساختمان بنایی است که اعضای سازه‌ای آن شامل دیوارء تیر. ستون و یا جرز با قرار گرفتن میلگردهای فولادی درون هسته بتنی و یا درون حفره های واحدهای بنایی سوراخ‌دار که توسط ملات یا دوغاب پر شده باشند. مسلح شوند (شکل ۱-۴-۸). سقف این ساختمان‌ها می‌تواند از نوع تیرچه بلوک. تاق‌ضربی, بتن‌آرمه. کامپوزیت و یا هر نوع سقف مناسب دیگری که در ساخت ساختمان‌های بتن‌آرمه و فولادی استفاده می‌شود. باشد. ۲-۱-۳-۸ محدوده کاربرد حداکثر ارتفاع ساختمان‌های بنایی مسلح ۱۵ متر از تراز پایه یا حداکثر ۵ طبقه با احتساب زیرزمین می‌باشد. ۶۳ ۳۳9: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۴-۸ مصالح مصالح مصرفی باید با کلیه مقررات و ضوابط آرائه شده در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان و فصل دوم و چهارم این مبحث مطابقت داشته باشند. ۴-۱-۴-۸ طراحی در این فصل, ضوابط طراحی ساختمان بنایی مسلح به روش مقاومت نهایی ارائه شده است. در طراحی به روش مقاومت نهایی, رعایت ضوابط مندرج در بند ۶-۴-۸ و دیگر ضوابط مندرج در این فصل الزامی است. طراحی ساختمان بنایی مسلح به روش تنش مجازء بر مبنای ضوابط مندرج در 0 سر زرا 9 ۱ سل دیوار اجر مسلح ی ۳ س دیوار بلوک سیمانی مسلح شکل ۱-۴-۸ نمونه‌هایی از دیبوار بنایی مسلح ۶۴ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۲-۴-۸ بارگذاری ۱-۲-۴-۸ ضوابط بار ۱- بارهای طراحی باید منطبق بر الزامات مندرج در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و ضوابط مندرج در این بخش محاسبه شوند. میزان کاهش سربار نیز بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان مجاز است. ۲- برای انتقال بارهای وارده به زمین» مسیرهای بار باید پیوسته و دارای مقاومت و سختی کافی باشند. ۲-۲-۳-۸ مقاومت در برابر بارهای جانبی طراحی ساختمان بنایی مسلح باید به‌نحوی انجام شود که ساختمان علاوه بر تحمل بارهای ثقلی. در برابر بارهای جانبی» نظیر بار ناشی از باد و زلزله. مقاومت لازم را دارا باشد و قادر به تحمل تغییرشکل‌های ناشی از آنها نیز باشد. ۳-۲-۴-۸ انتقال بار در اتصال اعضای قائم و افقی انتقال بار در اتصال بین اعضای قائم و افقی باید بر اساس الزامات زیر باشد. ۱- دیوارهاء ستون‌ها و جرزها باید برای مقاومت در برابر بارهاء لنگرها و برش‌ها در محل اتصال به اعضای افقی طراحی شوند. ۲- تاثیر تغییرشکل جانبی و انتقالی اعضای تامین کننده تکیه‌گاه جانبی باید لحاظ شود. ۳ ابزارهایی که برای اتصال اعضا استفاده می‌شوند باید برای نیروهای ایجاد شده در آنها طراحی شوند. ۴-۲-۳-۸ توزیع بارهای جانبی نیروهای جانبی باید بین عناصر باربر جانبی به نسبت سختی آنها توزیع شده و الزامات این بخش را برآورده سازند. ۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- کس همست ۱- بال‌های دیوارهای متقاطع. که بر اساس بند ۱۰-۶-۴-۸ طراحی شده‌اند. باید در محاسبه ۲- توزیع بار باید تاثیر پیچش افقی سازه ناشی از عدم تقارن سازه‌ای را دربرگیرد. ۵-۲-۴-۸ تاثیر عوامل دیگر تاثیر نیروها و یا تغییرشکل‌های ناشی از ارتعاشات. ضربه. جمع‌شدگی, انبساط. تغییر درجه حرارت. نشست‌های غیریکنواخت و تغییرمکان‌های غیر هم‌سان نیز در صورت لزومء باید در طراحی مد نظر ۶-۲-۳-۸ ترکیب بارها در طراحی اعضای سازه‌ای به روش مقاومت نهایی. حداکثر تلاش‌های ناشی از ترکیب‌های مختلف بار باید بر مبنای ضوابط مبحث ششم مقررات ملی ساختمان مورد استفاده قرار گیرند. ضریب رفتار برای ساختمان بنایی مسلح جهت طراحی به روش مقاومت نهایی برابر با چهار (۴ ۳) می‌باشد. طبقه عبارت است از اختلاف تغییرمکان‌های افقی مرکز جرم کف و سقف در هر طبقه. در صورت وجود نامنظمی در پلان. بیشترین اختلاف تغییرمکان‌های لبه ساختمان در کف و سقف طبقه به عنوان تغییرمکان نسبی طبقه محسوب می‌شود. چنان‌چه تغییرمکان طبقه در اثر پیچش زیاد باشد. مقدار تغییرمکان نسبی باید شامل اثر پیچش نیز باشد. در محاسبه سختی اعضا برای محاسبه تفییرمکان لازم است از مقطع ترک‌خورده عضو استفاده شود. ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۱-۸-۲-۴-۸ محاسبه تغیبرمکان نسبی طبقه تغییرمکان نسبی هر طبقه (/4۸) طبق رابطه ۱-۴-۸ محاسبه می‌شود. (۱-۴-۸) وش 7 در این رابطه: - ضریب افزایش تغییرمکان که برای ساختمان بنایی مسلح برابر ۳/۰ منظور می‌شود. 21 - جابجایی نسبی طبقه تحت اثر زلزله طرح با استفاده از روش‌های تحلیل خطی. تغییرمکان نسبی مجاز هر طبقه ناشی از بارهای جانبی (م4) برای دیوارهای طره و دوسر گیردار, باشد. تغییرمکان نسبی مجاز باید ۲۰ درصد کمتر از مقادیر داده شده در این بند در نظر گرفته شود. ۹-۲-۳-۸ سختی جانبی در تراز هر طبقه, حداقل ۸۰ درصد سختی جانبی طبقه باید توسط دیوارهای باربر برشی تامین شود. ۳-۴-۸ تحلیل ۱-۳-۴-۸ مدل‌های سازه‌ای ساده شده برای تحلیل ساختمان بنایی مسلح می‌توان از مدل‌های سازه‌ای ساده شده استفاده نمود و تحلیل به روش دستی و یا با استفاده از نرم‌افزارهای معتبر قابل انجام می‌باشد. مدل سازه‌ای ساختمان از مجموعه‌ای از اعضا و اجزاء به شرح زیر تشکیل می‌شود. ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۳-۴-۸ عضو میله‌ای عضو میله‌ای به عضوی اطلاق می‌شود که در آن یکی از ابعاد (طول یا ارتفاع) به مقدار قابل ملاحظه‌ای بزرگتر از دو بعد دیگر باشد. در این عضو فاصله بین دو مقطع با لنگرهای خمشی صفر باید حداقل دو برابر ارتفاع عضو باشد. تیرها و ستون‌ها ازجمله اعضای میله‌ای می‌باشند. ۲-۱-۳-۴-۸ عضو صفحه‌ای عضو صفحه‌ای به عضوی اطلاق می‌شود که در آن یکی از ابعاد (ضخامت) به مقدار قابل ملاحظه‌ای کوچکتر از دو بعد دیگر باشد. دال‌هاء دیوارهاء جرزهاء تیرتیغه‌ها و پوسته‌ها از جمله اعضای صفحه- ای می‌باشند که به صورت زیر تعریف می‌شوند: الف) دال: دال عضو صفحه‌ای است که علاوه بر تحمل بارهای ثقلی می‌تواند بارهای جانبی را با عملکرد دیافراگمی انتقال دهد. عضو صفحه‌ای در صورتی دال محسوب می‌شود که تحت بار گسترده, فاصله بین مقاطع با انحنای صفر آن حداقل چهار برابر ضخامت آن باشد. ب) دبوار: دیوار عضو صفحه‌ای است که علاوه بر تحمل بارهای ثقلی و جانبی درون صفحه خود می‌تواند بارهای خارج از صفحه را نیز تحمل نماید. پ) جرز و تیر تیغه: جرز و تیرتیغه اعضای دیواری شکل هستند که نشیمن‌گاه‌های آن‌ها غیرپیوسته است. این اعضا علاوه بر نیروهای درون صفحه خود. تحت تاثیر خمش و برش خارج از صفحه نیز قرار می‌گیرند. ت) بوسته: پوسته عضو صفحه‌ای است که بیشتر تحت اثر بارهای عمود بر صفحه خود قرار گرفته و به علت شکل هندسی, نیروهای موثر درون صفحه آن در مقایسه با خمش و برش خارج از صفحه قابل ٍ ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۲-۱-۳-۳۴-۸ عضو سه بعدی عضو سه بعدی به عضوی اطلاق می‌شود که در آن هیج‌یک از ابعاد اختلاف قابل ملاحظه‌ای با دو بعد دیگر نداشته باشند. ۲-۳-۴-۸ روش تحلیل در این مبحثء در تحلیل ساختمان بنایی مسلح تمام تلاش‌ها در مقاطع مختلف اعضا با فرض خطی بودن رفتار مصالح و کوچک بودن تغییرشکل‌های ایجاد شده و بر اساس تئوری ارتجاعی تعیین می- شوند. این روش تحلیل را می‌توان در آنواع ساختمان‌های بنایی و در طراحی به روش مقاومت نهایی مورد استفاده قرار داد. ۴-۴-۸ الزامات میلگردگذاری در این بخش الزامات ویژه میلگردگذاری در تیرهاء ستون‌هاء جرزها و دیوارها آورده شده است. ۱-۴-۴-۸ الزامات میلگردها ۱- اندازه قطر میلگرد اصلی نباید از ۲۸ میلی‌متر بیشتر باشد. ۲- در دیوار و جرز, قطر میلگرد اصلی نباید بیشتر از یک‌هشتم ضخامت اسمی دیوار یا یک‌چهارم هر یک از موارد زیر باشد: الف- بعد کوچک حفره ۳- درصد نسبی میلگردهای اصلی در هر حفره یا هسته مسلح دیوار نباید بیش از ۴ درصد در محل‌های بدون وصله و ۸ درصد در محل وصله میلگردها باشد. هم‌چنین در یک حفره دیوار نباید بیش از ۲ میلگرد جایگذاری شود. تعریف: درصد نسبی میلگرد. نسبت سطح مقطع میلگرد به مساحت حفره و یا هسته مسلح معادل می‌باشد. ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ هس ۲-۴-۴-۸ فاصله میلگردها ۱- فاصله آزاد بین میلگردهای موازی, بجز در ستون‌ها و جرزهاء نباید کمتر از قطر اسمی میلگردها یا ۲۵ میلی‌مترء هر کدام که بیشتر است. باشد. ۲- در ستون‌ها و جرزهاء فاصله آزاد بین میلگردهای اصلی نباید از هیچ‌یک از دو مقدار ۱/۵ برابر ۳- محدودیت فواصل آزاد بین میلگردها باید برای فاصله آزاد بین یک وصله پوششی و وصله‌ها یا میلگردهای مجاوز قیز رعایت شود. ۴- فاصله آزاد بین یک میلگرد اصلی و هر سطح واحد بنایی نباید کمتر از ۱۵ میلی‌متر باشد. برای میلگرد بستر که در بند بستر قرار می‌گیرد. این فاصله حداقل ۶ میلی‌متر می‌باشد. ۳-۴-۴-۸ مهار میلگردهای خمشی ۱- فشار یا کشش محاسبه شده در میلگرد در هر مقطع از اعضای سازه‌ای باید در هر طرف آن مقطع به‌وسیله طول گیرایی مستقیم. قلاب یا وسایل مکانیکی, یا ترکیبی از آن‌ها تامین شود. ا: قلاب‌ها نباید برای مهار میلگردهای تحت فشار استفاده کرد. ۲- لازم است انتهای میلگرد کششی را یا به‌وسیله قلاب استاندارد خم شده در ارتفاع جان مهار کرد و یا با میلگرد موجود در وجه مخالف عضو به‌صورت پیوسته اجرا نمود. ۳- مقاطع بحرانی برای مهار میلگرد در اعضای خمشی عبارتند از نقاط تنش حداکثر و نقاطی در طول دهانه که در آن نقاط میلگرد مجاور قطع یا خم می‌شود. ۴ میلگره باید از نقطه‌ای که از نظر مقاومت خمشی دیگر به آن نیازی نیست تا فاصله‌ای برابر با بزرگترین دو مقدار عمق موْثر عضو و ۱۳ برابر قطر اسمی میلگرد امتداد یاید» مگر در تکیه‌گاه‌های ساده و در انتهای آزاد اعضای طره‌ای. ۵- میلگرد خمشی نباید در یک ناحیه کششی قطع شود. مگر اینکه یکی از شرایط زیر برآورده شود: الف- برش در نقطه قطع میلگرد از دوسوم ظرفیت برشی, با در نظر گرفتن مقاومت میلگردهای برشی موجود. فراتر نرود. ۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ب- سطح مقطع میلگرد امتداد یافته حداقل دو برابر مقدار لازم برای خمش در نقطه قطع باشد و برش از سه‌چهارم ظرفیت برشی مقطع فراتر نرود. ۶- میلگردهای فشاری در اعضای خمشی باید توسط تنگ و در صورت نیاز بست مهار شوند. قطر تنگ یا بست نباید کمتر از ۶ میلی‌متر و فاصله بین آن‌ها نباید بیشتر از ۱۶ برابر قطر اسمی میلگرد یا ۴۸ برابر قطر تنگ یا بست باشد. این تنگ‌ها و بست‌ها باید در طولی که در آن به فولاد فشاری نیاز هست به‌کار روند. ۱۳-۴-۴۸ مهار میلگرد لنگر مثبت ۱- حداقل یک‌سوم میلگردهای لنگر مثبت در اعضای با تکیه‌گاه ساده و یک‌چهارم میلگردهای لنگر مثبت در اعضای پیوسته باید در امتداد همان وجه عضو به داخل تکیه‌گاه امتداد یابند. در تیرها چنین میلگردهایی باید حداقل ۱۵۰ میلی‌متر به داخل تکیه‌گاه امتداد یابند. ۲- هرگاه عضو خمشی قسمتی از یک سیستم اصلی مقاوم در برابر بار جانبی است. میلگردهای لنگر خمشی مثبت. که طبق مورد ۱ لازم است به داخل تکیه‌گاه امتداد یابند» باید به‌گونه‌ای مهار شوند که بتوانند در بر تکیه‌گاه به مقاومت تسلیم (,/) برسند. ۲-۳۴۴۸ مهار میلگرد لنگر منفی ۱- میلگرد لنگر منفی در یک عضو پیوسته (سراسری)» گیردار یا طره ای باید به‌وسیله طول مهاری, قلاب و یا مهار مکانیکی در داخل عضو تکیه‌گاهی» یا با عبور از آن»ء مهار شود. ۲- حداقل یک‌سوم کل میلگرد کششی تامین شده برای لنگر منفی در یک تکیه‌گاه بای در آن‌سوی نقطه عطف و حداقل به اندازه عمق موثر عضو یا یک‌شانزدهم طول آزاد دهانه. دارای ۳-۳-۴-۴-۸ طول مهاری طول مهاری مورد نیاز میلگرد در کشش و فشار باید با استفاده از رابطه ۲-۴-۸ محاسبه شود. اما نباید از ۳۰۰ میلی‌متر کمتر در نظر گرفته شود. ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- سا هش 8 1.502 (۷ (۲-۴-۸) خ -<ر| در معادله فوق, مقدار ک/ نباید از حداقل پوشش بنایی و یا ‎٩‏ برابر قطر میلگرد. هر کدام کمتر است. بیشتر باشد. همچنین مقدار 7 باید برای میلگردهای با قطر ۱۰ تا ۱۶ میلی‌متر برابر با ۰۱ برای میلگردهای با قطر ۱۸ تا ۲۳ میلی‌متر برابر با ۱/۳ و برای میلگردهای با قطر ۲۵ میلی‌متر و بیشتر برابر با ۱/۵ در نظر گرفته شود. طول مهاری میلگردهای با پوشش اپوکسی باید ۱/۵ برابر مقدار محاسبه شده از رابطه ۲-۴-۸ در نظر گرفته شود. ۴-۴-۴-۸ مهار میلگردهای برشی ۱- میلگرد برشی باید به اندازه عمق عضوء منهای پوشش میلگرد. ادامه یابد. میلگرد برشی باید در هر دو انتها بر اساس تنش محاسباتی مهار شود. - به غیر از محل تقاطع دیوارهاء انتهای یک میلگرد افقی برشی باید دور میلگرد قائم لبه دیوار با یک قلاب ۱۸۰ درجه مهار شود. ۳- در محل تقاطع دیوارهاء میلگرد افقی برشی باید دور میلگرد قائم لبه دیوار با یک قلاب استاندارد ۹۰ درجه خم شده و در دیوار متقاطع به‌طور افقی حداقل به اندازه طول مهاری ادامه یاید. ۴- آنتهای میلگردهای برشی (خاموت) تک‌شاخه و لا شکل باید به یکی از روش‌های زیر مهار شود: الف- توسط یک قلاب استاندارد با طول مدفون موثری معادل نصف طول مهاری (,/۰/۵) ساق میلگرد برشی. طول مدفون موثر برابر است با فاصله بین وسط ارتفاع موثر مقطع (۲/) تا ابتدای خم قلاب. ب- برای میلگرد به قطر ۱۶ میلی‌متر و کمتر. توسط خم ۱۳۵ درجه حول میلگردهای طولی با طول مدفون موثری معادل یک‌سوم طول مهاری (//۰/۳۳) ساق میلگرد برشی. ۵- هر خم یک میلگرد برشی لا شکل باید یک میلگرد طولی را در برگیرد. ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۶ طول وصله ساق‌های میلگردهای برشی [آ شکل یا تک‌شاخه که یک واحد بسته را تشکیل می- دهند برابر /۱/۷ می‌باشد. ۷- میلگردهای طولی که به عنوان میلگرد برشی خم می‌شوند. اگر به داخل یک ناحیه کششی امتداد یابند باید با میلگرد طولی آن ناحیه وصله شوند و چنان‌چه به داخل ناحیه فشاری امتداد یابند باید بعد از نیمه ارتفاع موْثر عضو (7/۲) مهار شوند. ۵-۳-۴-۸ تنگ‌های ستون مسلح تنگ‌های ستون باید با ضوابط زیر مطابقت داشته باشند: ۱- میلگردهای طولی باید توسط تنگ‌هایی به قطر حداقل ۶ میلی‌متر بسته شوند. ۲- فاصله قائم تنگ‌ها نباید از کمترین مقادیر زیرء بیشتر شود: الف- ۱۶ برابر قطر میلگردهای طولی ب- ۴۸ برابر قطر تنگ ۳ تنگ‌ها باید به‌گونه‌ای قرار گیرند که میلگردهای طولی, حداقل یک در میان. توسط دو ساق تنگ مهار شوند. زاویه داخلی بین دو ساق نباید از ۱۳۵ درجه بیشتر باشد. در صورتی‌که فاصله آزاد بین میلگردهای طولی بیش از ۱۵۰ میلی‌متر باشد. باید به‌وسیله تنگ اضافی مهار شود. ۴ تنگ‌ها باید با فواصل تعیین شده در تمام طول عضو قرار داده شوند. فاصله اولین تنگ از سطح فوقانی شالوده یا دال طبقه تحتانی و آخرین تنگ از زیر پایین‌ترین میلگردهای دال یا کتیبه سرستون طبقه فوقانی نباید از نصف فواصل تعیین شده بیشتر باشد. ۵- در مواردی که تیرها یا دستک‌ها از چهار طرف به یک ستون متصل می‌شوند. می‌توان تنگ‌ها را در مقطعی که حداکثر ۷۵ میلی‌متر پایین‌تر از میلگرد طولی تحتانی کم عمق‌ترین عضو متصل ۶-۴-۴-۸ پوشش میلگرد و سیم ۱- برای میلگرد باید حداقل پوشش بنایی زیر تأمین شود: ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- در مواردی که نمای بنایی در معرض خاک یا هوای بیرونی قرار دارد. پوشش میلگردهای به قطر بزرگتر از ۱۶ میلی‌متر برابر با ۵۰ میلی‌متر و برای میلگردهای به قطر ۱۶ میلی‌متر یا کمترء برابر با ۴۰ میلی‌متر در نظر گرفته شود. ب- در مواردی که نمای بنایی در معرض خاک یا هوای بیرونی قرار ندارد. پوشش میلگرد برابر ۲- میلگرد طولی بستر باید کاملاً در ملات مدفون شود. حداقل پوشش بنایی برای حالتی که در معرض خاک یا هوای بیرونی باشد برابر با ۲۰ میلی‌متر و برای حالتی که در معرض خاک یا هوای بیرونی نباشد برابر با ۱۵ میلی‌متر می‌باشد. ۳- در صورتی‌که بنایی در معرض خاک یا هوای بیرونی قرار داشته باشد و یا در دیوارهای داخلی که در معرض میانگین رطوبت نسبی بیش از ۷۵ درصد باشند. باید از میلگرد یا سیم فولادی ضد زنگ و یا دارای روکش گالوانیزه یا اپوکسی استفاده شود. ۷-۳-۴-۸ قلاب در مورد قلاب موارد زیر باید رعایت شود: ۱- کاربرد قلاب در مناطق کششی تیر مجاز نمی‌باشد. مگر در انتهای تیرهای دوسر ساده و طره‌ای یا در تکیه‌گاه انتهایی تیرهای سرتاسری و گیردار. ۲- در صورت وجود کشش, طول معادل برای قلاب استاندارد ۱۳ برابر قطر میلگرد می‌باشد. ۳- قلاب‌ها را نباید در مهار میلگردهای تحت فشار موْثر دانست. ۴- از هر وسیله مکانیکی که قادر باشد میلگرد را بدون آسیب رساندن به واحد بنایی به‌نحو مناسب مهار کند. می‌توان به‌جای قلاب استفاده کرد. در صورت استفاده از این وسایل مکانیکی. لازم است کفایت آنها از طریق انجام آزمایش‌های معتبر به تایید برسد. ۱-۷-۴-۴-۸ قلاب‌های استاندارد قلاب استاندارد در کشش باید برای تامین مهار در طول مدفونی معادل ./ در نظر گرفته شود: ۷۴ ۰ ۰ 1 ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح (۳-۴-۸) 00 << ما هم‌چنین. قلاب‌های استاندارد باید موارد زیر را برآورده کنند: ۱- خم ۱۸۰ درجه و اضافه طولی معادل ۴ برابر قطر میلگرد که نباید از ۶۵ میلی‌متر کمتر باشد. ۲- خم ۹۰ درجه و اضافه طولی معادل ۱۳۲ برابر قطر میلگرد. ۳- برای میلگرد برشی و تنگ با قطر ۱۶ میلی‌متر یا کمتر. خم ۰ درجه یا خم ۱۳۵ درجه و اضافه طولی برابر ۶ برابر قطر میلگرد که نباید کمتر از ۶۵ میلی‌متر باشد. ۸-۴-۴-۸ حداقل قطر خم برای میلگرد قطر داخلی خم میلگرد. به جز برای تنگ‌هاء نباید از مقادیر مندرج در جدول ۱-۴-۸ کمتر باشد. برای تنگ‌های ساخته شده از میلگرد با قطر ۱۶ میلی‌متر و کوچکتر. قطر داخلی خم نباید از ۴ برابر قطر میلگرد کمتر باشد. برای میلگردهای بزرگتر از ۱۶ میلی‌متر, قطر خم باید مطابق با مقادیر مندرج در جدول ۱-۴-۸ باشد. جدول ۱-۴-۸ حداقل قطر داخلی خم ۹-۴-۴-۸ وصله میلگردها وصله میلگردها باید مطابق یکی از موارد زیر باشد: ۱- وصله پوششی: حدافل طول وصله پوششی برای میلگردها بزرگترین مقدار ۳۰۰ میلی‌متر و ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- هش ۲- وصله جوشی: یک وصله جوشی باید حداقل ۱۲۵ درصد مقاومت تسلیم (0/) میلگرد در کشش و یا فشار را تامین کند. ۳- وصله مکانیکی: یک وصله مکانیکی باید حداقل ۱۲۵ درصد مقاومت تسلیم /) میلگرد در کشش و یا فشار را تامین کند. ۱-۴-۴-۸ دسته کردن میلگردها بجز در تیرهای عمیق, میلگرد تسلیح نباید در هیح عضو بنایی به‌صورت دسته شده استفاده شود. ۵-۳-۸ الزامات اجرای بنایی در اجرای اعضای بنایی رعایت نکات زیر الزامی است: ۱- در ساخت هر لایه یا جداره بنایی از یک نوع واحد بنایی استفاده شود. ۲- قبل از اجراء لازم است واحدهای مصالح بنایی زنجاب شوند تا آب ملات را به خود جذب نکنند. ۳- اجرای بنایی باید با ملات ماسه-سیمان یا حداقل ملات ماسه-سیمان -آهک (باتارد) با نسبت اختلاط مندرج در بند ۶-۲-۲-۸ و با اطمینان از تأمین مقاومت فشاری تعیین شده در این بند انجام شود. ۴- در چینش عضو بنایی. هر واحد مصالح بنایی حداقل به اندازه یک‌چهارم طول خود با واحدهای رگ قبلی هم‌پوشانی داشته باشد. ۵- امتداد رگ‌ها کاملاً افقی باشد. ۶- بندهای قائم در دو رگ متوالی, در یک امتداد نبوده وی باشند. ۷- ضخامت بندهای افقی و قائم ملات نباید کمتر از ۱۰ میلی‌متر و بیشتر از ۱۲ میلی‌متر باشد. چنان‌چه میلگرد بستر یا بست دیوار در بند قرار داده شوند. می‌توان ضخامت بند راء با توجه به قطر میلگرد یا بست و حداقل ۶ میلی‌متر پوشش ملات. حداکثر تا ۲۰ میلی‌متر افزایش داد. ۸- بندهای قائم باید از ملات پر شوند. ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح -٩‏ هر رگ دیوارچینی باید در تمام دیوارهای ساختمان هم‌زمان اجرا شده و در یک سطح بالا آورده شود. هم‌چنین. استفاده از روش هشت‌گیر در ساخت دیوارهای ممتد و متقاطع مجاز ۰ دیوارچینی باید کاملای باشد. ۱- اگر دیوارچینی به طور هم‌زمان میسر نباشد. می‌توان قسمت‌هایی از دیوار را به‌صورت لاریز ۳- دیوارهای چندجداره که برای عملکرد مرکب طراحی می‌شوند و دارای هسته میانی می‌باشند باید به یکی از دو صورت زیر اجرا شوند: الف- جداره‌های بنایی توسط آجر کله به یکدیگر وصل شوند. ب- جداره‌های بنایی توسط بست دیوار به یکدیگر وصل شوند. ۳- آجرهای کله که برای اتصال جداره‌های اعضای بنایی استفاده می‌شوند. باید الزامات زیر را الف- مجموع سطح آجرهای کله باید حداقل ۴ درصد سطح عضو باشد و به‌صورت یک‌نواخت توزیع شده باشند. ب- آجرهای کله‌ای که جداره‌های مجاور عضو بنایی را متصل می‌کنند. باید حداقل ۷۵ میلی- متر در لایه میانی عضو مدفون شوند. ۴- بست‌هایی که برای اتصال جداره‌های عضو بنایی بکار برده می‌شوند باید ضوابط زیر را برآورده ب- سیم به قطر ۵ میلی‌متر: حداقل یک بست در هر ۰/۵۰ مترمربع سطح عضو حداکثر فاصله بین بست‌ها در امتداد افقی ۹۰۰ میلی‌متر و در امتداد قائم ۶۰۰ میلی‌متر می- باشد. پ- استفاده از بست‌های دیواری مستطیلی برای اتصال جداره‌ها با هر نوع مصالح بنایی مجاز -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم ت- استفاده از بست‌های 2 شکل برای اتصال جداره‌های عضو بنایی که در ساخت آن از واحدهای بنایی توخالی استفاده نشده است. مجاز می‌باشد. ج- از بست‌های نردبانی یا خرپایی که به عنوان میلگرد بستر استفاده می‌شوند نیز می‌توان به‌جای بست دیوار استفاده کرد. ۵- اعضای بنایی باید پس از اجرا حداقل به مدت سه روز به صورت ممنَد مرطوب نگه داشته شوند. ۶-۳-۸ طراحی بر مبنای روش مقاومت نهایی طراحی اعضای بنایی مسلح بر مبنای روش مقاومت نهایی بر اساس ضوابط مندرج در این بخش انجام می‌شود. کلیه اجزای سازه‌ای باید در حالت مقاومت نهایی محاسبه شوند و در هر مقطع باید رابطه عمومی زیر همواره برقرار باشد: (۴-۴-۸) یگ < +5م در این رابطه, ,رگ نیروی ایجاد شده در مقطع تحت بارهای ضریب‌دار. برگ مقاومت اسمی مقطع و ) مقطع عضو در برابر آن نیرو و با توجه به شرایط تعادل نیروها و سازگاری تغییرشکل‌ها محاسبه شود. نیروهای ایجاد شده در مقطع نیز شامل نیروی محوری, لنگرخمشی و نیروی برشی با توجه به تحلیل سازه تحت ترکیبات بارء موضوع بند ۶-۲-۴-۸ محاسبه می‌شوند. ۱-۶-۴-۸ فرضیات طراحی روش طراحی مقاومت نهایی بر فرضیات زیر استوار است: ۱- میلگرد کاملاً توسط بنایی در بر گرفته شده و سازگاری کرنش بین بنایی و میلگرد وجود دارد. به طوری‌که بارهای اعمالی به‌صورت مرکب تحمل می‌شوند. ۲- مقاومت اسمی مقاطع بنایی مسلح برای ترکیب خمش و بار محوری باید بر اساس اعمال شرایط تعادل و سازگاری کرنش‌ها باشد. ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۳- توزیع کرنش در عمق مقطع. خطی در نظر گرفته می‌شود. ۴- حداکثر کرنش قابل استفاده در دورترین تار فشاری بنایی برابر با ۰/۰۰۳۵ برای بنایی آجر رسی و ۰/۰۰۳۵ برای بنایی بلوک سیمانی فرض می‌شود. ۵- مقدار تنش میلگرد در محدوده ارتجاعی از حاصل‌ضرب مدول ارتجاعی در کرنش میلگرد به‌دست می‌آید ولی نباید از تنش تسلیم (:) بیشتر در نظر گرفته شود. برای کرنش‌های بزرگتر از کرنش تسلیم. تنش در میلگرد باید مستقل از کرنش و برابر با مقاومت تسلیم در نظر گرفته شود. ۶- در محاسبات خمش و نیروهای محوری باید از مقاومت کششی بنایی صرف نظر کرد. ولی برای محاسبه خیز. مقاومت کششی بنایی باید در نظر گرفته شود. ۷- تنش بنایی در دورترین تار فشاری برابر با ۰/۸۰ مقاومت مشخصه بنایی (۳) است که در ناحیه فشاری و تا عمق ۰/۸ فاصله بین تار فشاری حداکثر و محور خنثی به‌صورت یک‌نواخت توزیع می‌شود. ۲-۶-۴-۸ مقاومت اسمی ۱-۲-۶-۴-۸ مقاومت خمشی اسمی مقاومت خمشی اسمی (,/۸) یک مقطع باید بر اساس فرضیات طراحی بند ۱-۶-۴-۸ و ضوابط این بخش تعیین شود. کمترین مقاومت خمشی أسمی در امتداد عضو نباید کمتر از یک‌چهارم حداکثر مقاومت خمشی اسمی در امتداد عضو باشد. ۲-۲-۶-۴-۸ مقاومت محوری اسمی مقاومت محوری اسمی (,۳) یک مقطع باید بر اساس فرضیات طراحی بند ۱-۶-۴-۸ و ضوابط این مقاومت محوری اسمی نباید از مقدار محاسبه شده توسط رابطه ۵-۴-۸ یا رابطه ۶-۴-۸ فراتر رود. الف- برای اعضایی که مقدار 1/7/ در آنها از ۱۰۰ کمتر است: -------- صفحهٔ بعد -------- 2 ۰ ۸ مهو ۳) -1] [پید ۸ - بف) 0.810. 80 - بط (۵-۴-۸) ۱ (-*) ال را + (۶۸ 7 )1 ۰ ۱ 77 70۳ ۱ ۲-۲-۶-۳۴-۸ مقاومت برشی اسمی مقاومت برشی اسمی (بر/ا) باید با استفاده از رأبطه ۷-۴۸ و روابط ۸-۳-۸ یا ۹-۴-۸ محاسبه (۷-۴-۸) عباً + بویا > با را باید محدودیت‌های بندهای (الف) تا (ت) را تامین نماید: الف- در جایی که ۰/۲۵ > ۸/۵ است: (۸-۴-۸) 05 > لا ب- در جایی که ۱/۰ < 11/۲ است: (۴-۸-) 0.334 کل ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح پ- حداکثر مقدار ,/آً »در شرایطی که نسبت ,, ۸4/1 بین دو مقدار ۰/۲۵ و ۱/۰ باشد.ء را می- ت- مقدار «,/[/.۸4/ باید به صورت یک عدد مثبت در نظر گرفته شود. ۱-۳-۲-۶-۴۸ مقاومت برشی اسمی بنایی مقاومت برشی تامین شده توسط بنایی (برررر/ا ) باید با استفاده از رابطه ۱۰-۴۸ محاسبه شود. 71 0-۴ ,0.258 + 7 / وبا |( 5 - 4.0]| 0.083 کم ۲-۳-۲-۶-۴-۸ مقاومت برشی اسمی میلگرد مقاومت برشی تأامین شده توسط میلگرد برشی (ور/ا ) باید با استفاده از رابطه ۱۱-۳۴-۸ محاسبه شود. رش (۱۱-۴-۸) را را 5 > وم ۳-۳-۲-۶-۴-۸ مقاومت اسمی لهیدگی بنابی مقاومت اسمی لهیدگی بنایی بای از حاصل‌ضرب:مساحت. لهیدگی در: بر ۸/* محاسبه شود: مساحت لهیدگی برای بارهای متمرکز نباید از مقادیر زیر بیشتر شود: الف- :4 ۸ ۱ ب- 21 ۲-۶-۴-۸ ضرایب کاهش مقاومت ضرایب کاهش مقاومت برای استفاده در محاسبه مقاومت طراحی بر اساس مقادیر داده شده در جدول ۲-۴-۸ در نظر گرفته می‌شوند. ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۰ 8۸ 4 جدول ۲-۴-۸ ضرایب کاهش مقاومت جیگ ۴-۶-۳-۸ حداکثر میلگردهای کششی خمشی ۱-۴-۶-۴-۸ برای عضو خمشی بنایی, حداکثر سطح مقطع میلگردهای کششی خمشی با در نظر گرفتن تعادل نیروهای محوری مقطع و رعایت شرایط زیر محاسبه می‌شود: ۱- توزیع کرنش در مقطع باید به‌صورت خطی, متناظر با کرنش در دورترین میلگرد کششی, معادل ۵ برابر کرنش تسلیم و کرنش فشاری حداکثر در بنایی, مطابق مورد ۴ بند ۰۱-۶-۴-۸ در نظر گرفته شود. ۲- فرضیات طراحی بند ۱-۶-۴-۸ باید اعمال شوند. ۳- تنش در هر میلگرد باید برابر حاصل‌ضرب مدول ارتجاعی فولاد در کرنش آن میلگرد در نظر گرفته شود و نباید بیش از «/ منظور شود. ۵- تاثیر میلگردهای فشاری با یا بدون میلگردهای مهار جانبی را می‌توان برای محاسبه حداکثر ۲-۴-۶-۴-۸ برای دیوار برشی بنایی مسلح تحت نیروهای درون صفحه که در آن 11/2۱/۰ است. توزیع کرنش باید متناظر با کرنش در دورترین میلگرد کششی معادل ۴ برابر کرنش تسلیم و کرنش فشاری حداکثر در بنایی. مطابق مورد ۴ بند ۱-۶-۴-۸ در نظر گرفته شود. ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۵-۶-۴-۸ طراحی تبر در طراحی تیر باید الزامات فصل سوم و الزامات این بخش در نظر گرفته شود. نیروهای طراحی تیر باید بر اساس تحلیلی که در آن تاثیر سختی نسبی اعضای سازه‌ای در نظر گرفته شده است. بدست آمده باشند. تاثیر ترک‌خوردگی بر سختی عضو باید لحاظ شود. ۱-۵-۶-۴-۸ الزامات عمومی ۱- نیروی محوری فشاری ضریب‌دار در تیر نباید از ,رر ,۰/۰۵4 فراتر رود. ۲- تیر باید کاملا با ملات یا دوغاب بنایی پر شود. ۵-۶-۴-۸- ۲ الزامات ابعادی ۱- عرض تیر نباید کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر باشد. ۲- عمق تیر نباید کمتر از ۲۰۰ میلی‌متر باشد. ۳- طول دهانه تیره که به‌صورت یک‌پارچه با تکیه‌گاه‌ها اجرا نشده باشد. باید برابر دهانه خالص به‌علاوه عمق تیر در نظر گرفته شود اما لازم نیست از فاصله مرکز به مرکز تکیه‌گاه‌ها بیشتر شود. ۴- در تیرهای پیوسته. برای محاسبه لنگر خمشی, طول دهانه باید برابر فاصله مرکز به مرکز تکیه‌گاه‌ها در نظر گرفته شود. ۵- وجه فشاری تیر باید دارای تکیه‌گاه جانبی مناسب در فواصل حداکثر ۳۲ برابر عرض تیر یا هر کدام کمتر باشد. در نظر گرفته شود. ۶- طول نشیمن تیر در راستای دهانه نباید از ۱۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۳-۵-۶-۴-۸ کنترل خبز تیر بنایی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که سختی کافی برای محدود ساختن تغییرشکل‌هایی را که ۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بحث هش ۱-۳-۵-۶-۴-۸ محاسبه خیز خیز تیر بنایی مسلح باید با استفاده از رابطه مناسب بار-تغییرشکل با در نظر گرفتن شرایط انتهایی مناسب محاسبه شود. در صورت عدم محاسبه مقدار سختی بر اساس روش‌های تحلیلی جامع‌ترء خیز آنی باید با استفاده از گشتاور دوم موثر مقطع (رع7) به شرح زیر محاسبه شود: (0۳۲-۴-۸ 1 (ع) -1| + (ی) با < برما ۱- در تیرهای پیوسته. گشتاور دوم موثر مقطع (ن: 7) را می‌توان متوسط مقادیر محاسبه شده توسط رابطه (۱۳-۴-۸) برای مقاطع بحرانی لنگر خمشی مثبت و منفی در نظر گرفت. ۲- برای تیر با مقطع یک‌نواخت. گشتاور دوم موثر مقطع 9) را می‌توان از رابطه (۱۳-۴-۸)» محاسبه شده در وسط دهانه برای دهانه دوسر ساده و در تکیه‌گاه برای دهانه طره‌ای, به‌دست آورد. ۳ لنگر نظیر ترک‌خوردگی (ء: ۸1) را می‌توان با استفاده از مدول گسیختگی (ع/) در جدول ۲-۸- ۶ به‌دست آورد. ۳-۵-۶-۴-۸- ۲ محدودیت خیرز - خیز محاسبه شده برای تیر نباید از ۰ ۳۰ (طول دهانه _ /. تحت بارهای بهره‌برداری مرده 9 ۲- خیز تیر زمانی که طول دهانه آن از ۸ برابر عمق موثر آن بیشتر نشود نیاز به کنترل ندارد. ۴-۵-۶-۴-۸ میلگردهای طولی میلگردهای طولی تیر باید علاوه برالزامات مندرج دربند ۴-۴-۸ الزامات زیر را نیز برآورده نمایند: ۱- اختلاف در قطر میلگردهای طولی یک تیر نباید از یک شماره میلگرد فراتر رود. حداکثر دو شماره میلگرد باید در یک تیر به کار رود. ۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۲- مقاومت خمشی اسمی یک تیر نباید کمتر از ۱/۳ لنگر نظیر ترک‌خوردگی تیر (۸14) باشد. مدول گسیختگی (]/) برای این محاسبات باید از جدول ۶-۲-۸ محاسبه شود. ۳- در صورتی که فولاد کششی تامین شده در تمامی مقاطع حداقل یک‌سوم بیش از مقدار مورد نیاز از تحلیل باشد. الزامی به رعایت مورد (۲) نمی‌باشد. ۵-۵-۶-۳۴-۸ میلگردهای عرضی میلگرد عرضی باید در جایی که نیروی برشی ضریب‌دار (,,/) از مقاومت برشی تامین شده توسط بنایی (,,,/0) بیشتر باشد» استفاده شود. نیروی برشی ضریب‌دار (,/) باید آثار بار جانبی را نیز در برگیرد. زمانی که میلگرد عرضی لازم باشد ضوابط زیر باید رعایت شوند: ۱- میلگرد عرضی باید یک میلگرد تک‌شاخه بوده و در هر انتهای آن یک قلاب ۱۸۰ درجه ایجاد ۲- میلگرد عرضی باید حول میلگردهای طولی قلاب شود. ۳- حداقل مساحت میلگرد عرضی برابر با ,۰/۰۰۰۷ است. ۴- اولین میلگرد عرضی نباید در فاصله‌ای بیش از یک‌چهارم عمق موثر تیر (:) نسبت به انتهای تیر اجرا شود. ۵- فاصله بین میلگردهای عرضی نباید از نصف عمق موثر تیر بیشتر شود. ۶-۶-۴-۸ طراحی تیر عمیق در طراحی تیر عمیق باید علاوه بر موارد ۵ و ۶ بند ۲-۵-۶-۴-۸. الزامات این بخش نیز رعایت شود. ۱-۶-۶-۴-۸ طول موثر دهانه طول موثر دهانه (م1) باید برابر فاصله مرکز به مرکز تکیه‌گاه‌ها یا ۱/۱۵ برابر دهانه آزادء هر کدام ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶-۶-۴-۸ بازوی لنگر داخلی در صورتی که بازوی لنگر داخلی (2) بین نیروهای فشاری و کششی با روشی جامع محاسبه نشده باشد. این مقدار می‌تواند به روش زیر محاسبه شود: الف- برای دهانه‌های ساده: -اگر 5۲,ه/7/ >۱باشد». دراین صورت (,۲۵ +(م/)۰/۲ 2 -اگر ۱ > «0/ه] باشد. در این صورت ۳ 72 ب- برای دهانه‌های پیوسته: -اگر 7/,5۳ی/ >۱باشد» دراین صورت (,۱/۵۵ +7ع/)۰/۲ <2 - اگر 5۱ «ه/(ء] باشد» دراین صورت وم/۰/۵ < 7 ۳-۶-۶-۴-۸ میلگردهای خمشی میلگرد خمشی باید در ناحیه کششی تیر در عمقی برابر نصف کل عمق تیر (,) قرار گیرد. حداکثر فاصله میلگردهای خمشی افقی نباید از یک‌پنجم عمق کل تیر و یا ۴۰۰ میلی‌متر. هرکدام تمتر است» بیشتر شود. استفاده از میلگردهای دسته شده به عنوان میلگردهای خمشی افقی در تیرهای عمیق مجاز است. میلگردهای خمشی افقی باید برای تامین مقاومت تسلیم میلگرد در بر تکیه‌گاه‌ها مهار شوند. ۴-۶-۶-۴-۸ میلگردهای برشی میلگرد برشی باید در جایی که نیروی برشی ضریب‌دار (,/) از مقاومت برشی تامین شده توسط بنایی (,,ر/م) بیشتر باشد. استفاده شود. نیروی برشی ضریب‌دار (,ر/[) باید آثار بار جانبی را نیز در برگیرد. زمانی که ,میلگرد عرضی لازم باشده الزامات زیر باید رعایت شود: ۱- حداقل سطح مقطع میلگردهای برشی قائم برابر با ,۰/۰۰۰۷ باشد. ۲- میلگردهای برشی افقی باید سطح مقطعی برابر یا بیشتر از نصف مساحت میلگردهای قائم برشی داشته باشند. این میلگردها باید به‌طور مساوی در دو وجه تیرء زمانی که عرض تیر از ۰ میلی‌متر بیشتر باشد. به‌طور یک‌نواخت توزیع شوند. ۸۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۳ فاصله میلگردهای برشی نباید از یک‌پنجم کل عمق تیر یا ۴۰۰ میلی‌متر فراتر رود. ۵-۶-۶-۴-۸ مجموع میلگردها (,0۵) باشد. ۷-۶-۳-۸ طراحی ستون در طراحی ستون باید الزامات فصل سوم و الزامات این بخش در نظر گرفته شود. نیروهای طراحی ستون باید بر اساس تحلیلی که در آن تاثیر سختی نسبی اعضای سازه‌ای در نظر گرفته شده است. به‌دست آمده باشد. در محاسبه سختی جانبی باید مشارکت تمامی تیرهاء جرزها و ستون‌ها در نظر گرفته شود. تاثیر ترک‌خوردگی بر سختی عضو باید لحاظ شود. ۱-۷-۶-۴-۸ الزامات عمومی ۲-۷-۶-۴-۸ الزامات ابعادی ۱- بعد مقطع ستون در هر جهت نباید از ۳۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۲- بعد بزرگ مقطع ستون نباید از ۳ برابر بعد کوچک مقطع بیشتر باشد. ۳- فاصله آزاد بین تکیه‌گاه‌های جانبی ستون نباید از ۳۰ برابر بعد کوچک مقطع ستون بیشتر باشد. ۴- نسبت ارتفاع ستون به کوچک‌ترین بعد آن نباید از ۲۰ بیشتر باشد. ۳-۷-۶-۴-۸ میلگردهای طولی ۱- حداقل تعداد میلگردهای طولی ستون برابر با چهار می‌باشد. حداقل یک میلگرد باید در هر ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- کس همست ۲- مساحت میلگرد طولی نباید از ,۰/۰۴۸ بیشتر باشد. ۳- مساحت میلگرد طولی نباید از ۰/۰۰۵ کمتر باشد. ۴-۷-۶-۴-۸ میلگردهای عرضی (تنگ) میلگردهای عرضی به‌صورت تنگ باید بر اساس ضوابط بند ۵-۴-۴-۸ و الزامات زیر انتخاب و اجرا شوند. ۱- فاصله میلگردهای عرضی ستون نباید از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد. میلگردهای عرضی باید از نوع تنگ‌های ویژه به قطر حداقل ۱۰ میلی‌متر با ضوابط زیر باشد. - تنگ ویزه سخون باید در دو انتها دارای قلاب ویزه باشد. حداقل طول این قلاب باید ۶ برابر قطر قلاب‌ها باید میلگرد طولی ستون را در 9 و به درون ستون نفوذٌ کنند. قلاب‌ها باید الزامات بند ۷-۴-۴-۸ را نیز تأمین نمایند. ۸-۶-۳-۸ طراحی جرز در طراحی جرز باید الزامات فصل سوم و الزامات این بخش در نظر گرفته شود. نیروهای طراحی جرر باید بر اساس تحلیلی که در آن تاثیر سختی نسبی اعضای سازه‌ای در نظر گرفته شده است. به‌دست آمده باشند. نیروی فشاری ضریب‌دار روی جرز نباید از پم ,۰/۳۸ فراتر رود. ۱-۸-۶-۴-۸ الزامات ابعادی ۱- طول اسمی جرز نباید کمتر از ۳ برابر و بیشتر از ۶ برابر ضخامت جرز باشد. ۲- در صورتی که نیروی محوری ضریب‌دار در موقعیت لنگر خمشی حداکثر کمتر از ویر ۰/۰۵ باشد. می‌توان طول اسمی جرز را برابر با ضخامت جرز در نظر گرفت. ۳ ارتفاع آزاد جرز نباید بیشتر از ۵ برابر طول اسمی جرز باشد. ۴- ضخامت اسمی جرز نباید کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر و بیشتر از ۴۰۰ میلی‌متر باشد. ۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۵- فاصله آزاد بین تکیه‌گاه‌های جانبی یک جرز نباید از ۵ برابر ضخامت جرز بیشتر باشد. در صورتی‌ که فاصله بین تکیه‌گاه‌های جانبی یک جرز بزرگتر از ۲۵ برابر ضخامت جرز باشد. طراحی جرز باید بر اساس ضوابط مربوط به طراحی دیوار انجام پذیرد. ۲-۸-۶-۴-۸ میلگردهای طولی جرزی که تحت نیروهای رفت و برگشتی درون صفحه قرار دارد باید به‌طور متقارن حول محور خنثی میلگردگذاری شود. میلگردگذاری طولی جرز باید مطابق با موارد زیر باشد: ۱- در هر کدام از حفره‌های انتهایی جرز باید حداقل یک میلگرد تعبیه شود. ۲- مساحت میلگرد طولی نباید از ,۰/۰۰۰۷۵۵ کمتر باشد. ۳- میلگرد طولی باید به‌صورت یک‌نواخت در عمق جرز توزیع شود. ۳-۸-۶-۴-۸ میلگردهای عرضی میلگردهای عرضی باید در جایی که نیروی برشی ضریب‌دار (ر) از مقاومت برشی تامین شده توسط بنایی (,/0) بیشتر باشد. استفاده شود. نیروی برشی ضریب‌دار (1) باید آثار بار جانبی را نیز در برگیرد. زمانی که میلگرد عرضی لازم باشد. رعایت ضوابط زیر الزامی است: ۱- میلگرد عرضی باید دور میلگردهای طولی انتهایی, با یک قلاب ۱۸۰ درجه مهار شود ۲- در محل تقاطع با دیوار»ء می‌توان میلگرد عرضی را با یک قلاب استاندارد ۹۰ درجه دور میلگرد قائم دیوار مهار نمود. ۹-۶-۴-۸ طراحی دیوار در طراحی دیوار بنایی مسلح باید الزامات فصل سوم و الزامات این بخش در نظر گرفته شود. نیروهای طراحی دیوار باید با در نظر گرفتن تاثیر سختی نسبی اعضای سازه‌ای تحلیل شده و به- دست آیند. تاثیر ترک‌خوردگی بر سختی عضو باید لحاظ شود. ۸٩۹ -------- صفحهٔ بعد -------- بح همسد ۱۹-۶-۴۸ الزامات ابعادی ۱- ضخامت اسمی دیوار سازه‌ای مسلح نباید از ۱۵۰ میلی‌متر کمتر باشد. در مورد دیوار باربر بنایی مسلح با واحد مصالح بنایی آجر سوراخ‌دار»ء ضخامت اسمی ۱۰۰ میلی‌متر مجاز است. به شرط آنکه الزامات زیر برآورده شود: الف- مقاومت واحد سطح خالص بیشتر از ۵/۵ مگاپاسکال باشد. ب- نسبت لاغری بزرگتر از ۲۵ نباشد. پ- واحدها در پیوند ممتد قرار داشته باشند. ت- اندازه قطر میلگرد بیشتر از ۱۲ میلی‌متر نباشد و ج- حداکثر یک میلگرد با یک وصله در هر سوراخ قرار گیرد. ۳- نسبت ارتفاع به عرض دیوار سازه‌ای مسلح نباید از مقادیر مندرج در جدول ۱-۳-۸ بیشتر باشد. ۲-۹-۶-۴-۸ میلگردگذاری دیوار کلیه دیوارها باید در دو راستای افقی و قائم میلگردگذاری شوند. در میلگردگذاری دیوارها رعایت ضوابط زیر الزامی است: ۱- مساحت میلگرد افقی و قائم هر کدام نباید کمتر از ۰/۰۰۰۷ مساحت کل مقطع, به ترتیب. قائم و عرضی دیوار باشد. هم‌چنین. مجموع مساحت میلگردهای افقی و قائم باید حداقل 7۲ مساحت کل مقطع عرضی دیوار باشد. ۲- حداقل ۱۳۰ میلی‌متر مربع از میلگردهای قانم باید در گوشه‌هاء در محدوده ۴۰۰ میلی‌متری بازشوهاء. ۲۰۰ میلی‌متری درزهای انقطاع و ۲۰۰ میلی‌متری انتهای دیوار قرار داده شوند. میلگردهای قائم کنار بازشوها لازم نیست برای بازشوهای با عرض کوچک‌تر از ۴۰۰ میلی‌متر تامین شوند. مگر اینکه میلگردهای طولی توسط این بازشو قطع شده باشند. در این صورت. لازم است به اندازه میلگردهایی که قطع می‌شوند. میلگرد مازاد در دو طرف بازشو قرار داده شود. این میلگردها باید به اندازه ۶۰۰ میلی‌متر در هر طرف از گوشه بازشو فراتر روند. چنان‌چه فضای کافی برای این امر تامین نباشد. لازم است انتهای این میلگردها با خم ۹۰ درجه قلاب شوند و یا با قلاب ۱۸۰ درجه به میلگردهای افقی مهار شوند. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۳- میلگردهای افقی که در بستر قرار می‌گیرند باید حداقل دو میلگرد طولی, هر کدام به قطر برابر قطر میلگرد. هر کدام که بیشتر است. پس از بازشو ادامه داده شود. بالاترین میلگرد افقی نباید پایین‌تر از ۳۰۰ میلی‌متر از زیر سقف تعبیه شود. میلگرد افقی کنار بازشو لازم نیست برای بازشوهای کوچک‌تر از ۴۰۰ میلی‌متر تامین شود. مگر اینکه میلگردهای طولی توسط این بازشو قطع شده باشند. در این صورت. لازم است به اندازه میلگردهایی که قطع می‌شوند. میلگرد مازاد در بالا و پایین بازشو قرار داده شود. این میلگردها باید به اندازه ۶۰۰ میلی‌متر در هر طرف از گوشه بازشو فراتر روند. چنان‌چه فضای کافی برای این امر تامین نباشد. لازم است انتهای این میلگردها با خم ۹۰ درجه قلاب شوند و یا با قلاب ۰ درجه به میلگردهای قائم مهار شوند. ۵- فاصله میلگردهای قائم نباید از یک‌سوم طول دیوارء یک‌سوم ارتفاع دیوار و یا ۶۰۰ میلی‌متر ۶ فواصل میلگردهای افقی نباید از یک‌سوم طول دیواره یک‌سوم ارتفاع دیوار و یا ۶۰۰ میلی‌متر قراتر رود. این میلگردها باید به‌طور یک‌نواخت در دیوار پخش شده و در دوغاب مدفون شوند. ۷- قطر میلگرد نباید از ۰ میلی‌متر کمتر باشد (به‌غیر از میلگرد بستر که ممکن است به عنوان تمام یا بخشی از حداقل میلگرد مورد نیاز. در نظر گرفته شود). ۸- میلگردها باید در اطراف گوشه‌های دیوار و در محل تقاطع دیوارها به‌صورت پیوسته قرار داده شوند. مگر اینکه دیوارهای متقاطع از یکدیگر جدا باشند. -٩‏ فقط میلگردهای افقی که در دیوار یا عضو به‌صورت پیوسته قرار دارند باید در محاسبه سطح ۰- انتهای میلگردهای برشی افقی باید دور میلگردهای قائم با قلاب استاندارد مهار شوند. ۳-۹-۶-۴-۸ میلگردگذاری دیوار جدا از سیستم لرزه ای سازه دیوار بنایی که جزئی از سیستم باربر جانبی نیست. باید در راستای درون صفحه خود از سیستم باربر جانبی مجزا شود. مگر در مواردی که برای باربری ثقلی به آن نیاز است. اتصالات جداکننده ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۸ ۰ 7 ۳ باید بر اساس سازگاری تغییرمکان‌های جانبی نسبی طبقات طرح شوند. دیوار جدا از سیستم لرزه- ای سازه باید دارای حداقل میلگرد افقی برآبر با ۷ ساحت مقطع عرضی دیوار باشد. این ضابطه باید با توزیع یک‌نواخت میلگرد بستر یا با میلگردهای افقی که فاصله آن‌ها از یکدیگر بیش از ۰ میلی‌متر نباشد و بطور کامل در ملات یا دوغاب مدفون باشند. برآورده شود. ۴-۹-۶-۴-۸ طراحی دبوار برای بارهای خارج از صفحه تغییرشکل در این بند بر اساس شرایط تکیه‌گاه ساده در بالا و پایین دیوار می‌باشند. برای شرایط دیگر تکیه‌گاهی و گیرداری, لنگر و تغییرشکل باید با استفاده از اصول تحلیل سازه محاسبه شوند. همچنین, تنش محوری ضریب‌دار دیوار باید الزامات رابطه ۱۳-۴-۸ را برآورده سازد. (۱۳-۴-۸) کل و چنان‌چه نسبت ارتفاع موثر به ضخامت اسمی (7/0/) از ۳۰ فراتر رودء تنش محوری ضریب‌دار نباید از بر /۰/۰۵ بیشتر شود. الف- لنگر و نیروی محوری ضریب‌دار: لنگر و نیروی محوری ضریب‌دار باید در وسط ارتفاع دیوار محاسبه شده و در طراحی استفاده شود. لنگر ضریب‌دار (,۸) در وسط ارتفاع دیوار باید با استفاده از رابطه ۱۴-۴-۸ محاسبه شود. ۶اه اه که: (۱۵-۴-۸) ریت + سط > بط تغییر شکل ناشی از بارهای ضریب‌دار (,۵) باید از روابط ۱۷-۴-۸ و ۱۸-۴-۸ با جایگزینی با ۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ب- مقاومت محوری, خمشی و برشی اسمی: مقاومت محوری» خمشی و برشی اسمی با استفاده از ضوابط بند ۲-۶-۴-۸ به‌دست می‌آیند. پ- کنترل خیز وسط ار تفاع: خیز افقی وسط ارتفاع (,0) تحت بارهای محوری و جانبی بهره‌برداری (بدون ضریب) باید به رابطه ۱۶-۳-۸ محدود شود: (۱۶-۴-۸) ۵ اثرات ۳-۸ باید در محاسبه خیز لحاظ شوند. خیز وسط ارتفاع باید با استفاده از رابطه ۱۷-۴-۸ یا ۱۸-۴-۸ محاسبه شود: الف- برای 1 گ «مء۷1/: عم 571 (۱۷-۴-۸) کت ۵6 و485 ی برای ۳ > ۸ 5 ۸ موم ]نم )5 عاسم 5 (۱۸-۴-۸) 50/۳ ول - رو جمابر5 48 و485 ۰ در روابط (۱۷-۴-۸) و (۱۸-۴-۸): ۱- لنگر نظیر ترک‌خوردگی دیوار باید با استفاده از مدول گسیختگی ارائه شده در جدول ۸- (بند ۱-۶-۳۴-۸) محاسبه شود. تاثیر بارهای محوری را می‌توان در محاسبه .م7 لحاظ کرد. دیوار باید با استفاده از روابط ۱۹-۴-۸ و ۲۰-۴-۸ محاسبه شود. ۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بحث هش (۱۹-۴-۸) + 2 -0) فا ۸( 1 3 4 رگ 5 7۳ که در آن: ,۸ (۲۰-۴-۸) سا 0.64 طراحی دیوار برای تلاش‌های ناشی از بارهای درون صفحه مطابق با ضوابط این بخش می‌باشد. ۱-۵-۹-۶-۳-۸ طراحی برای خمش و نیروی محوری طراحی دیوار برای لنگرخمشی و نیروی محوری درون صفحه بر اساس ضوابط زیر انجام می‌شود. ۱- لنگر خمشی حداکثر در دیواری که با یک انحنا تغییر شکل می‌دهد در پای دیوار محاسبه شده و در دیواری که با دو انحنا تغییر شکل می‌دهد می‌توان آن را از حاصل‌ضرب نیروی برشی ضریب‌دار درون صفحه دیوار در نصف ارتفاع آزاد دیوار محاسبه کرد. ۳- میلگردهای طولی خمشی, یا به‌صورت یک‌نواخت در طول دیوار و یا به‌صورت متقارن در دو انتهای دیوار و یا درون المان‌های مرزی دیوارء با رعایت الزامات آرایش میلگردهاء مندرج در بند ۴-۳-۸. قرار داده شوند. ۴- چنان‌چه دیوار برشی بر اساس الزامات بند ۳-۵-۹-۶-۴-۸ طراحی شده باشد. الزامات مربوط به حداکثر میلگرد مندرج در بند ۴-۶-۴-۸ نباید در نظر گرفته شود. ۲-۵-۹-۶-۴-۸ طراحی برای برش طراحی دیوار برای نیروی برش درون صفحه بر اساس ضوابط زیر انجام می‌شود: ۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۳- چنان‌چه نیروی برشی ضریب‌دار از مقاومت اسمی برشی بنایی کمتر باشد. باید میلگرد برشی حداقل بر اساس ضوابط بند ۲-۹-۶-۴-۸ استفاده شود. ۴- چنان‌چه نیروی برشی ضریب‌دار از مقاومت اسمی برشی بنایی بیشتر باشد. باید میلگرد برشی بر اساس بند ۳-۲-۶-۴-۸ محاسبه شود. ۵- میلگردهای برشی ,۰۸ به صورت افقی در دیوار تعبیه می‌شوند. ۶ علاوه بر میلگردهای برشی افقی. لازم است میلگردهای قائم به میزان حداقل یک‌سوم 1 در دیوار تعبیه شوند. این میلگردها باید به‌صورت یک‌نواخت در دیوار پخش شده و نباید فاصله بین آنها از ۶۰۰ میلی‌متر بیشتر شود. ۳-۵-۹-۶-۴-۸ المان‌های مرزی دیوار کنترل نیاز به المان مرزی: ۱- اجرای المان‌های مرزی در دیوارهای تحت برش درون صفحه که یکی از شرایط زیر را دارا باشند الف- برای دیوارهای با مقطع متقارن: 0.1 > رطظ برای دیوارهای با مقطع نامتقارن: 0.05۳ > ,ظ ین ر ۳ ۹ ۸ پد 2 /.0.254 ک بو 3.0 ک بل ب- 1.0 > از ترکیب بارهای لرزه‌ای و ثقلی بدست می‌آید. ۲- چنان‌چه آلمان‌های مرزی بر اساس مورد ۱ نیاز باشد. الزامات زیر باید برآورده شود: الف- المان‌های مرزی باید از دورترین تار فشاری حداقل به اندازه بزرگ‌ترین(,/ ۰/۱ -2) و (2/۲) ادامه یابند. ب- در مقاطع بال‌دارء المان مرزی باید شامل عرض موثر بال در فشار بوده و به اندازه حداقل ۰ میلی‌متر در جان ادامه یابد. ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پ- میلگردهای عرضی المان مرزی باید به اندازه حداقل طول مهاری میلگردهای المان مرزی در زیر دیوار ادامه یابند. مگر اینکه المان مرزی به پی ختم شود. که در این صورت میلگردهای عرضی باید حداقل ۳۰۰ میلی‌متر در پی ادامه یابند. ت- میلگردهای افقی دیوار باید برای رسیدن به مقاومت تسلیم (0/) درون هسته المان مرزی مهار شوند. المان مرزی برای دیوار تک‌انحنا: چنان‌چه دیواری با یک انحنا دچار خمش شود. به‌طوری که حالت حدی رفتار خمشی در آن با تسلیم میلگردهای پایین دیوار کنترل شود و بر اساس شروط فوق نیاز به آلمان مرزی داشته باشد. لازم است بر اساس ضوابط زیر در آن المان مرزی اجرا نمود.: ۱- چنان چه شرط زیر حاکم باشد نیازی به اجرای المان مرزی نمی‌باشد. (۲۱-۴-۸) با < ۲ )600 ۲- میلگردهای المان مرزی باید در راستای قائم از مقطع بحرانی به اندازه حداقل ,./ و ]۸1/۴ ادامه یابند. المان مرزی برای سار دیوارها: در سایر دیوارهایی که نیاز به المان مرزی دارند. چنان‌چه تنش فشاری در دورترین تار مقطع دیوار بیش از ,ر/ ۰/۳ باشد. باید المان‌های مرزی در دو انتهای دیوار و لبه بازشوها تعبیه شوند. المان مرزی در جایی که تنش فشاری از ,ر/ ۰/۱۵ کمتر باشد لازم نیست ادامه یابد. تنش‌ها باید تحت بارهای ضریب‌دار» شامل بار زلزله و با استفاده از تحلیل ارتجاعی خطی و مقاطع ناخالص محاسبه شوند. برای دیوارهای بال‌دارء عرض موثر بال مطابق بند ۱-۱۰-۶-۴-۸ تعریف می‌شود. ۱-۶-۴-۸ دیوارهای متقاطع دیوارهای متقاطع باید الزامات زیر را برآورده سازند. ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۱ ۱ ا ا ۱ ۱ ۲ ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۱-۱۰-۶-۴-۸ الزامات عمومی ۱- واحدهای مصالح بنایی باید دارای چینشی با هم‌پوشانی مناسب باشند. ۲- مشارکت بال‌ها در مقابله با بارهای وارده باید در نظر گرفته شود. ۳- عرض موثر بال در هر سمت جان باید کم‌ترین مقادیر زیر در نظر گرفته شود: لف- عرض واقعی بال در هرسمت. ب- چنان‌چه پال در فشار باشد: شش پرایر ضخامت اسمی بال: پ- چنان‌چه بال در کشش خمشی باشد: سه‌چهارم ارتفاع دیوار (کف تا کف). ۳- طراحی برای برش» شامل انتقال برش در سطوح تماس باید بر اساس بند ۹-۶-۴-۸ صورت ۲-۱۰-۶-۴-۸ الزامات اتصال دیوارهای متقاطع اتصال دیوارهای متقاطع باید بر اساس الزامات زیر انجام شود: ۱- در دیوارهای ممتد. میلگردهای افقی دیوارها باید بدون قطع و یا وصله شدن در محل اتصال» به طول حداقل برابر ۵۰۰ میلی‌متر از بر اتصال, ادامه داشته باشند. ۲- در تقاطعی که یک و یا هر دو دیوار ادامه نمی‌یابند»ء میلگردهای افقی دیواری که ادامه نمی‌یابد باید با خم ۹۰ درجه. به طول حداقل برابر ۵۰۰ میلی‌متر از بر اتصال» در دیوار متقاطع مهار شوند, علاوه بر الزامات فوق, باید حداقل یکی از الزامات زیر نیز در تقاطع اجرا شود. ۱- واحدهای بنایی در تمام ارتفاع محل تماس باید با هم‌پوشانی مناسب به یکدیگر قغل شوند. ۲- دیوارها با استفاده از اتصالات فولادی که در داخل هسته میانی و یا حفره واحد بنایی دوغاب شده قرار می‌گیرند. مطابق ضوابط زیر در ارتفاع مهار شوند: الف- اتصال فولادی باید دارای حداقل سطح مقطع ۲۰۰ میلی‌متر مربع و طول ۷۰۰ میلی‌متر باشد. ب- حداکثر فاصله اتصالات فولادی ۱/۲ متر می‌باشد. ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 5 ری ۸ ۰ ۳- تیرچه اتصال مسلح در فواصل حداکثر ۱/۲ متر تامین شود. مساحت میلگرد در هر تیرچه اتصال نباید کمتر از ۲۰۰ میلی‌متر مربع در هر متر ارتفاع دیوار باشد. میلگردها باید در هر سمت اتصال مهار شوند. ۱۱-۶-۴۸ پیج مهار پیچ مهار باید بر اساس ضوابط این بند طراحی شود. ۱-۱۱-۶۴۳۸ مقاومت اسمی بدست آمده از آزمایش ۱- حداقل پنج نمونه پیچ مهار باید بر اساس استانداردهای معتبر تحت آزمایش قرار گیرند. شرایط بارگذاری در آزمون باید بیانگر شیوه استفاده مورد انتظار از پیچ مهار باشد. ۲ مقاومت اسمی پیچ مهار نباید از ۶۵ درصد میانگین نیروی متناظر با زوال نمونه‌ها حاصل از آزمون بیشتر در نظر گرفته شود. ۲-۱۱-۶-۴-۸ مقاومت اسمی محاسباتی مقاومت اسمی پیچ مهار سردار و پیچ مهار خمیده مدفون در ملات یا دوغاب بر اساس ضوابط زیر به‌دست می‌آید. ۱-۲-۱۱-۶-۴-۸ مقاومت کششی اسمی پیج مهار سردار مقاومت کششی اسمی پیج مهار سردار (وتل با استفاده از رأبطه ۲۲-۴۸ (چنان‌چه مقاومت کششی با شکست کششی مصالح بنایی کنترل شود) و یا رابطه ۲۳-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت کششی با تسلیم فولاد کنترل شود) به‌دست می‌آید. مقاومت کششی محوری طراحی (سم۵) نیز از حاصل ضرب ضریب کاهش مقاومت در کم‌ترین مقدار به‌دست آمده از روابط ۲۲-۴۸ و ۲۳-۴۸ (۲۲-۴-۸) 0.334۵ رهظ ۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح (۲۳-۴-۸) م۸ > عسظ ۲-۲-۱۱-۶-۴-۸ مقاومت کششی اسمی پیچ مهار خمیده مقاومت کششی اسمی پیج مهارخمیده مدفون (برن8) با استفاده از رابطه ۲۴-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت کششی با شکست کششی مصالح بنایی کنترل شود)» یا رابطه ۲۵-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت کششی با بیرون کشیده شدن پیج مهار کنترل شود) و یا رابطه ۲۶-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت کششی با تسلیم فولاد کنترل شود) به‌دست می‌آید. مقاومت کششی محوری طراحی نیز (ی0) از حاصل‌ضرب ضریب کاهش مقاومت در کم‌ترین مقدار به‌دست آمده از روابط ۲۴-۴-۸ الی ۲۶-۴-۸ به‌دست می‌آید. (۲۴-۴-۸) 0.334 > م8 (۲۵-۴-۸) 2۶(0۸ + برع + ۶ً) 2.0777 + 1.5۳۵۵ سا طبرج 8 (۲۶-۴-۸) بو ۸۵ ووعتا ۳-۲-۱۱-۶-۴-۸ مقاومت برشی پیج مهار سردار و خمیده مقاومت برشی اسمی پیج مهار سردار و خمیده با استفاده از رابطه ۲۷-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت برشی با شکست کششی مصالح بنایی کنترل شود) یا رابطه ۲۸-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت برشی با خرد شدن مصالح بنایی کنترل شود) یا رابطه ۲۹-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت برشی با بیرون کشیده شدن پیج مهار کنترل شود) یا رابطه ۳۰-۴-۸ (چنان‌چه مقاومت برشی با تسلیم فولاد کنترل شود) ۹۹ سم ی سا بر یساس با ۱ ۱ ٍ ۱ ٍ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- بحت هسحت به‌دست می‌آید. مقاومت برشی طراحی (,,02) نیز از حاصل‌ضرب کم‌ترین مقدار به‌دست آمده از (۲۷-۴-۸) 0.3348 > و8 (۲۸-۴-۸) ۵ ت عببی 3 (۲۹-۴-۸) 0.674۸ > 2.08 > موق (۳۰-۴-۸) 0.64۵ > و8 ۴-۲-۱۱-۶-۳-۸ پیج مهار تحت ترکیب کشش محوری و برش پیج مهاری که تحت ترکیب کشش محوری و برش قرار دارد باید رابطه ۳۱-۴-۸ را برآورده نماید. ۳۱-۴۸ 0 > لگ + , ( و۷8 رد ۱۳-۶-۳۸ طراحی و اجرای پی پی ساختمان بنایی مسلح با در نظر گرفتن تلاش‌های محوری» خمشیء برشی و لهیدگی ناشی از اعمال بارهای ثقلی و جانبی وارد از عناصر قائم ساختمان, به‌صورت پی بتن مسلح نواری و یا مرکب و بر اساس ضوابط مندرج در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان طراحی می‌شود. در اجرای پی» تعبیه میلگرد ریشه برای کلیه میلگردهای عمودی عناصر قائم دیوار» جرز و ستون» با سطح مقطعی حداقل برابر سطح مقطع میلگرد قائم و با در نظر گرفتن ضوابط مندرج در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان, آلزامی است. ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ِ ۱ ا ا ۱ ۱ ۱ ۱ ا ۱ ۱ ۱ ا ۱ :1 ۱ ۱ 1 ا ۱ ! ۱ ۱ ا ار ۴۳۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۱۳-۶-۴۸ طراحی و اجرای دال و دیافراگم مهندسی دیگری. که توان و یک‌پارچگی لازم جهت انتقال نیروهای ثقلی و جانبی به عناصر مقاوم ساختمان را داشته باشد. انتخاب شود. تحلیل و طراحی دال و دیافراگم, بسته به نوع آن. بر اساس ضوابط زیر انجام می‌پذیرد. ۱-۱۳-۶-۴-۸ دال تیرچه بلوک دال تیرچه بلوک اساسا یک دال بنایی مسلح است. این دال در ابتدا برای پوشش سقف در ساختمان‌های بنایی مسلح (به‌ویژه بنایی مسلح با بلوک سیمانی) ابداع گردید. هر چند در حال حاضر از آن برای پوشش سقف در ساختمان‌های دیگر. از جمله ساختمان‌های بتن‌آرمه و فولادی نیز استفاده می‌شود. طراحی سقف تیرچه بلوک باید بر مبنای دستورالعمل‌ها و استانداردهای معتبر انجام پذیرد. در اجرای سقف تیرچه بلوک. رعایت ضوابط زیر الزامی است. ۱- سقف باید از طریق تیرچه‌ها و میلگرد اتصال به‌نحو مناسب به اعضای باربر بنایی مسلح متصل ۲- میلگردهای حرارتی مورد استفاده در بتن پوشش سقف باید حداقل به قطر ۶ میلی‌متر بوده و در فواصل حداکثر ۲۵۰ میلی‌متر. به‌صورت کاملا کشیده, در جهت عمود بر تیرچه‌هاء قرار داده شوند. رعایت فاصله حداقل ۲۰ میلی‌متر بین شبکه میلگرد پوشش بتن و سطح بلوک‌ها و ۳- ضخامت پوشش بتن روی بلوک‌ها نباید از ۵۰ میلی‌متر کمتر و از ۷۰ میلی‌متر بیشتر باشد. ۴- چنان‌چه دهانه تیرچه‌ها از ۴ متر بیشتر باشد. لازم است تیرچه‌ها به وسیله کلاف عرضی که عرض مقطع آن حداقل ۱۰۰ میلی‌متر باشد به هم متصل شوند. این کلاف باید دارای حداقل ۲ میلگرد آج‌دار سراسری, هر کدام به قطر حداقل ۱۰ میلی‌متر (یکی در بالا و یکی در پائین ۵- در صورت وجود طره در سقف. لازم است در بالای طره میلگردهایی حداقل به اندازه میلگردهای پایین طره و به طول حداقل ۱/۵ متر تعبیه شوند. ۱۰۱ ِ ْ ٍ ِ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱۳-۶-۴-۸ دال بتن آرمه ۳-۱۳-۶-۴-۸ دال تاق ضربی ۱-۸-۵ انجام شود. ۷-۴-۸ اجرای اعضای بنایی مسلح روش‌های گوناگونی برای اجرای اعضای بنایی آجری» بلوک سیمانی و یا ترکیب این دو وجود دارد. ۸-۴-۸ الزامات غیرسازه‌ای ۱-۸-۴-۸ نماسازی در تماسازی ساختمان باید الزامات بند ۶-۵-۳-۸ رقایت شود ۲-۸-۳-۸ دبوار حداگر در ساختمان‌های بنایی مسلح, دیوار جداگر. به‌عنوان یک عضو غیرسازه‌ای می‌تواند از نوع بنایی رعایت شود: ۱-۲-۸۴۳۸ دبوار جداگر بنایی مسلح ۱- دیوار غیرسازه‌ای جداگر بنایی مسلح باید برای لنگرهای خارج از صفحه ناشی از اینرسی لرزه‌ای ۱۰۲ ۱ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸ ساختمان‌های بنایی مسلح ۲- عرض دیوار جداگر آجری نباید از ۱۰۰ میلی‌متر و عرض دیوار جداگر بلوک سفالی یا بتنی نباید از ۰ میلی‌متر کمتر باشد. دیوار جداگر آجری باید صرفا با آجر سوراخ‌دار و ملات ماسه-سیمان ۳- ارتفاع دیوار جداگر بنایی مسلح از تراز کف مجاور نباید از ۴ متر یا چهل برابر عرض دیوار بیشتر باشد. در صورت تجاوز از این حد. باید با استفاده از مهارهای افقی مناسب. مانند کلاف (مطابق بند ۳-۶-۵-۵-۸)» این الزام محقق شود. مهار افقی باید در طول دیوار به‌طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیک‌ترین عناصر قائم سازه‌ای مهار شود. در تحلیل و طراحی دیوار جداگرء می‌توان سهم باربری مهارهای افقی را لحاظ نمود. ۴- طول آزاد دیوار جداگر بنایی مسلح» بین دو عضو سازه‌ای مسلح. نباید از ۵ متر یا پنجاه برابر عرض دیوار بیشتر باشد: در صورت تجاوز از این حد؛ باید با استفاده از مهارهای قائم مناسب, مانند دیوار یا جرز بنایی مسلح متعامد و یا ستون بنایی مسلح و یا کلاف (مطابق بند ۵-۵-۸- ۳-۶) این الزام محقق شود. مهار قائم باید در تمام ارتفاع دیوار به‌طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیک‌ترین عناصر افقی سازه‌ای مهار شود. در تحلیل و طراحی دیوار جداگرء می‌توان سهم باربری مهارهای قائم را لحاظ نمود. ۵- دیوار غیرسازه‌ای جداگر باید به‌نحو مناسب به اعضای سازه‌ای مانند دیوار» جرزء ستون» تیر. کف و پی متصل شوند. برای این منظورء لازم است میلگردهای دیوار جداگر در اعضای سازه‌ای مهار شودد, ۶- برای اتصال دیوار جداگر به اعضای سازه‌ای باید از طرح‌هایی استفاده شود که صدمات وارد به دیوار جداگر در اثر تغییرشکل اعضای سازه‌ای به حداقل برسد. ۲-۲-۸-۴-۸ دیوار جداگر بنایی غیرمسلح دیوار غیرسازه‌ای بنایی غیرمسلح باید الزامات بند ۱-۵-۳-۸ را برآورده نماید. ۳-۸-۴-۸ پلکان در ساخت پلکان, باید الزامات بند ۴-۵-۳-۸ رعایت شود. ۱. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸-۴-۸ آسانسور و بالابر نصب آسانسور و بالابر در ساختمان‌های بنایی مسلحء با رعایت ضوابط مندرج در مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان مجاز می‌باشد. علاوه بر آن باید الزامات فصل سوم این مبحث (بند ۵-۲-۸- ۵) نیز رعایت شود. ۵-۸-۳-۸ کف‌سازی در کف‌سازی طبقات و بام باید الزامات بند ۲-۵-۳-۸ رعایت شود. ۶-۸-۴-۸ تاسیسات تاسیسات ساختمان‌های بنایی مسلح باید بر مبنای ضوابط مندرج در مباحث مربوطه مقررات ملی ساختمان طراحی و نصب شوند. علاوه بر آن باید الزامات بند ۱۳-۵-۳-۸ نیز رعایت شود. ۷-۸-۴-۸ دیوار محوطه در ساختمان‌های بنایی مسلح, دیوار محوطه. به‌عنوان یک عضو غیرسازه‌ای می‌تواند از نوع بنایی مسلح. بنایی غیرمسلح و یا آنواع دیگر باشد. در ساخت دیوار محوطه بنایی» باید الزامات بند ۶-۳-۸ رعایت شود. ۱۰۴ ۱ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۵-۸ ساختمان‌های بنایی با کلاف ۱-۵-۸ کلیات ساختمان بنایی با کلاف. ساختمانی است که با آجرء بلوک سیمانی و یا سنگ ساخته شده و در آن تمام و یا قسمتی از بارهای قائم و تمام بار جانبی در هر دو امتداد اصلی ساختمان توسط دیوارهای ساختمان. شامل دیوارها. سقف و شالوده. از کلاف‌بندی استفاده می‌شود. ۲-۵-۸ محدوده کاربرد این فصل از مبحث هشتم مقررات ملّی ساختمان شامل حداقل ضوابط برای اجرای ساختمان‌های ۴-۵-۸ الزامی است. ۳-۵-۸ مصالح مصالح مصرفی باید با کلیه مقررات و ضوابط ارائه شده در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و ۴-۵-۸ الزامات معماری ۱-۴-۵-۸ پلان ساختمان 1۵ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- 3 از ۹ ۱ مبحث هشتم پلان ساختمان باید واجد ویژگی‌های زیر باشد: ۱- طول ساختمان از سه برابر عرض آن یا ۲۵ متر بیشتر نباشد. ۲- نسبت به هر دو محور اصلی تقریباً قرینه باشد. ۳- پیشامدگی‌های آن الزامات زیر را برآورده نماید: الف- اندازه پیشامدگی در هر امتداد نباید از یک‌پنجم بُعد ساختمان در همان امتداد بیشتر باشد. علاوه بر آن؛ بعد دیگر پیشامدگی نباید از مقدار پیشامده کمتر باشد. ب- چنان‌چه اتصال قسمت پیشامده با ساختمانء بیش از نصف بعد ساختمان در آن امتداد باشد. این قسمت پیشامدگی تلقی نمی‌شود و در این صورت محدودیتی برای بعد دیگر وجود ندارد مشروط بر آن که پلان ساختمان نامتقارن نشود. در صورت نداشتن هر یک از الزامات فوق» باید با ایجاد درز لرزه‌ای» مطابق بند ۲-۳-۳-۸ ساختمان را به قطعات مناسب تقسیم نمود. به‌گونه‌ای که هر قطعه واجد شرایط یاد شده باشد. لازم نیست که درز لرزه‌ای در پی ساختمان ادامه یابد. ۲-۴-۵-۸ ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان در مورد ساختمان‌های مشمول این فصل رعایت نکات زیر الزامی است: ۱- حداکثر تعداد طبقات بدون احتساب زیرزمین به دو محدود می‌شود. ۲- در احتساب تعداد طبقات. تراز روی سقف زیرزمین نباید نسبت به متوسط تراز زمین مجاور بیش از ۱/۵ متر باشد. در غیر این صورت» زیرزمین نیز به عنوان طبقه‌ای از ساختمان منظور می‌شود. به‌علاوه, تفاوت تراز سقف زیرزمین با تراز زمین در پایین دست ساختمان نباید از ۲ متر بیشتر باشد. در غیر این صورت. این طبقه نیز به عنوان یک طبقه منظور می‌شود. ۳- حداکثر تعداد طبقات زیرزمین یک طبقه می‌باشد. ۴- تراز روی بام نسبت به متوسط تراز زمین مجاور نباید بیش از ۸ متر باشد. ۵- ارتفاع طبقه (از روی کلاف زیر دیوار یا پی بتنی تا زیر سقف) نباید از ۴ متر بیشتر باشد. چنان‌چه ارتفاع طبقه بیشتر از این مقدار در نظر گرفته شود. باید یک کلاف افقی اضافی در ۱۰۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف داخل دیوارها و در تراز حداکثر ۴ متر بالاتر از روی کلاف زیر دیوار تعبیه شود. در صورت اخیر می‌توان ارتفاع طبقه را تا حداکثر ۶ متر افزایش داد. ۶- حداکثر ارتفاع زیرزمین. از روی پی بتنی یا کلاف زیر دیوار تا زیر سقف زیرزمین, ۲/۵ متر می- ۳-۴-۵-۸ پیشامدگی سقف در صورت وجود پیشامدگی سقف لازم است ضوابط زیر رعایت شوند: ۱- طول پیشامده طره در مورد بالکن‌های سه طرف باز از ۱/۲ متر و برای بالکن‌های دو طرف باز از ۲- طره‌ها باید بخوبی در سقف طبقه مهار شوند. ۳ روی هیچ قسمت پیشامدگی ساختمان نباید دیواری ساخته شود ولی ساخت جان‌پناه بنایی تا ارتفاع ۵۰۰ میلی‌متر از روی کف تمام شده مجاز است. ۴-۴-۵-۸ اختلاف سطح سقف در طبقه حتی‌المقدور از ایجاد اختلاف سطح در طبقه پرهیز شود. چنان‌چه اختلاف سطح در طبقه بیشتر از ۰ میلی‌متر نباشد. باید در انتهای هر قسمت از سقف یک کلاف افقی مجزا در دیوارء حد فاصل دو قسمتی که اختلاف سطح دارند. اجرا شود و یا اینکه دو قسمت ساختمان به‌وسیله درز لرزه‌ای از یکدیگر جدا شوند. چنان‌چه اختلاف سطح بیش از ۶۰۰ میلی‌متر باشد. لازم است دو قسمت ساختمان بوسیله درز لرزه‌ای از یکدیگر جدا شوند. ۵-۵-۸ الزامات سازه‌ای ۱-۵-۵-۸ الزامات عمومی در مورد ملاحظات سازه‌ای ساختمان‌های مشمول این فصل, رعایت موارد کلی زیر الزامی است: سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هشتم ۱- تمامی اعضای ساختمان باید به‌گونه مناسبی به‌هم پیوسته باشند تا ساختمان در برابر نیروهای وارده به‌طور یک‌پارچه عمل‌کند. به‌ویژه سقف باید با حفظ انسجام خود به‌صورت یک‌پارچه. علاوه بر تحمل و انتقال نیروی ثقلیء نیروی ناشی از زلزله را نیز به اعضای قائم منتقل نماید. ۲- ساختمان باید دارای تقارن سازه‌ای مناسب باشدء در غیر این صورت باید از درز لرزه‌ای استفاده ۳- از قرار دادن اجزای ساختمانی» تأسیسات و یا اجسام سنگین روی طره‌هاء اعضای لاغر: دهانه‌های بزرگ و بام پرهیز شود. ۲-۵-۵-۸ شالوده و پی پی ساختمان‌های مشمول این فصل می‌تواند از نوع بتن مسلح و یا ترکیب کرسی‌چینی و کلاف بتنی زیر دیوار باشد. شالوده و پی ساختمان‌های مشمول این فصل لازم است با رعایت ضوابط زیر ساخته شوند: ۱-۲-۵-۵-۸ شالوده شالوده قسمتی از پی‌سازی است که زیر پی بتنی و یا کلاف بتنی زیر دیوار اجرا می‌شود. در ساخت شالوده الزامات زیر باید رعایت شوند. ۱- شالوده باید در یک تراز ساخته شود و هر گاه احداث شالوده, به هر دلیل, در یک تراز ممکن نباشد. هر پخش از شالوده باید به‌صورت افقی در یک تراز قرار گیرد. ۲- ساخت شالوده شیب‌دار مجاز نیست. در زمین‌های شیب‌دار چنان‌چه ساخت شالوده ساختمان در یک تراز ممکن نباشد باید از شالوده پلکانی استفاده شودء به‌طوری که قسمت‌های مختلف " شالوده در جهت افقی حداقل ۶۰۰ میلی‌متر هم‌پوشانی داشته و ارتفاع هر پله نباید بیش از ۳- برای اجرای شالوده» پی‌کنی باید تا رسیدن به لایه خاک مقاوم انجام شود. همچنین, عمق پی‌کنی نباید از ۸۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۱۰۸ ۱ ا ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنابی محصور شده با کلاف ۴- عمق شالوده نباید از ۵۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. همچنین, عرض شالوده نباید از ۱/۵ برابر عرض کرسی چینی یا عرض دیوار (در صورت عدم وجود کرسی‌چینی) کمتر باشد. ۵- در زمین‌های سنگیء که پی‌کنی بدون استفاده از دستگاه‌های ضربه‌ای دشوار می‌باشد. اجرای شالوده الزامی نیست. ۶- شالوده باید به یکی از روش‌های زیر اجرا شود: الف- شفته آهکی. با عیار حداقل ۳۵۰ کیلوگرم آهک در مترمکعب. ب- سنگ لاشه غوطه‌ای در بتن با عیار ۲۵۰ کیلوگرم سیمان در مترمکعب پ- سنگ‌کاری با ملات ماسه-سیمان یا باتارد ت- بتن با عیار ۲۵۰ کیلوگرم سیمان در مترمکعب ۷- اجرای شالوده به صورت خشکه‌چینی با سنگ مجاز نمی‌باشد. ۷-۷۵-۵۸ کرسی‌چینی کرسی قسمتی از پی‌سازی است که به منظور رسیدن به تراز مورد نظر برای اجرای پی یا کلاف زیر دیوار انجام می‌شود. در کرسی چینی رعایت موارد زیر الزامی است. ۱- کرسی‌چینی باید از روی سطح بتن یا شفته آهک تسطیح روی شالوده تا پی بتنی و یا کلاف زیر دیوار ادامه داشته باشد. ۲- عرض کرسی در تراز روی شالوده» نباید از بیشترین دو مقدار زیر کمتر باشد. الف- نصف ارتفاع کرسی ب- مقادیر مندرج در جدول ۱-۵-۸ بر حسب تعداد طبقات و نوع خاک ساختگاه. ۳- عرض کرسی در تراز زیر دیوار باید حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بیشتر از عرض دیوار باشد. ۴- لازم است کرسی‌چینی با ۲۰ میلی‌متر ملات ماسه-سیمان با نسبت سیمان به ماسه یک به دو پوشانده شود. ۵- لازم است کرسی‌چینی با استفاده از سنگ لاشه, آجر یا بلوک سیمانی توپر و ملات ماسه- سیمان» یا ماسه-سیمان-آهک. تعریف شده در فصل دوم این مبحث. اجرا شود. ۶- در صورت استفاده از بلوک سیمانی حفره‌دارن لازم است حفره‌ها از بتن یا ملات کاملا پر شوند. ۱۰۹ -------- صفحهٔ بعد -------- حصسُ هی ۷- در زمین‌های مرطوب. در صورت استفاده از آجر در کرسی‌چینی, مصرف آجرهای ماسه آهکی یا رسی مرغوب (مهندسی) الزامی است. ۸- در صورت نیازء می‌توان کرسی چینی را در مقطع به صورت پله‌ای (هرمی) و با رعایت موارد فوق در رابطه با حداقل عرض در تراز زیر و بالای کرسی, اجرا کرد. جدول ۱-۵-۸ حداقل عرض کرسی‌چینی تعداد طبقات (با احتساب زیر زمین) ۲۳۳ عرض کرسی‌چینی (میلی‌متر) ۳-۲-۵-۵-۸ پی بتن آرمه در صورتی که از پی بتن‌آرمه استفاده شودء رعایت موارد زیر الزامی است: ۱- مقاومت فشاری (مشخصه) بتن مورد استفاده در پی حداقل ۲۰ مگاپاسکال باشد. ۳۲- مقاومت کششی میلگرد مورد استفاده در پی حداقل ۲۴۰ مگاپاسکال باشد. ۳- در زیر پی بتن تسطیح به عرض حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بیشتر از عرض پی و ضخامت حداقل ۰ میلی‌متر اجرا شود. ۴- عرض پی نباید از ۱/۵ برابر عرض دیوار و یا ۶۰۰ میلی‌مترء هر کدام که بیشتر است. کمتر باشد. همچنین عمق پی نباید از ۵۰۰ میلی‌متر کمتر در نظر گرفته شود ۵- میلگرد عرضی پی بر مبنای میزان میلگرد خمشی مورد نیاز یک پی نواری بتنی جهت انتقال نیروی محوری دیوار محاسبه شده و نباید از مقادیر مندرج در جدول ۲-۵-۸ کمتر در نظر گرفته شود. همچنین, فاصله بین میلگردهای عرضی نباید از ۳۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد. ۶- میلگرد طولی پی بر مبنای میزان میلگرد حرارتی مورد نیاز یک پی نواری بتنی در نظر گرفته می‌شود. برای این منظور می‌توان از میلگرد‌های به قطر ۱۳ میلی‌متر با حداکثر فاصله ۳۰۰ میلی‌متر استفاده نمود. ۱۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱ 1 ۱ ۱ ۱ ۱ ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۷- در مناطق سردسیر و دارای یخبندان, لازم است تراز روی پی حداقل ۴۰۰ میلی‌متر زیر سطح زمین قرار گیرد. جدول ۲-۵-۸ حداقل اندازه میلگرد عرضی (خمشی) پی در هر ۳۰۰ میلی‌متر طول دیوار تعداد طبقات (با احتساب زیر زمین) ۳۲۱ حداقل اندازه میلگرد عرضی (خمشی) خاک‌هایی که مقاومت آن‌ها بین ۱ تا ۱/۵ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع باشد. |[ ۱۳ 0 ۴-۲-۵-۵-۸ شالوده کرسی‌چینی و کلاف بتنی به جای پی بتنی می‌توان از شالوده کرسی‌چینی و کلاف بتنی استفاده کرد. چنان‌چه از شالوده کرسی چینی و کلاف بتنی استفاده شود. رعایت موارد زیر الزامی است. ۱- کرسی‌چینی بر مبنای ضوابط مندرج در بند ۲-۲-۵-۵-۸ اجرا شود. ۲- روی کرسی. کلاف بتنی زیر دیوار بر مبنای ضوابط مندرج در بند ۱-۶-۵-۵-۸ اجرا شود. ۳- برای جلوگیری از نفوذ رطوبت. لازم است لایه عایق رطوبتی مناسب بر روی کلاف زیر دیوار و یا در تراز مناسب در درز بستر دیوار اجرا شود. ۴- در مناطق سردسیر و دارای یخبندان, لازم است تراز روی کلاف بتنی زیر دیوار حداقل ۳۰۰ میلی‌متر زیر سطح زمین قرار گیرد. دیوارهای سازه‌ای و غیرسازه‌ای ساختمان‌های مشمول این فصل باید با رعایت ضوابط زیر اجرا ۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ 7 ۰ ۹ ‌- ۱۳-۵-۵۸ دیوار سازه‌ای ۱- دیوار سازه‌ای به دیواری اطلاق می‌شود که بار ثقلی و (یا) بار جانبی (مانند زلزله) را حمل کند. ۲- دیوار سازه‌ای می‌تواند با واحدهای مصالح بنایی آجرء سنگ و یا بلوک سیمانی اجرا شود. چنان‌چه از بلوک سیمانی حفره‌دار برای ساخت دیوار استفاده شود. لازم است که حفره‌های واحد مصالح بنایی در حین اجرا با بتن و یا ملات فشرده کاملا پر شود. ۴- ارتفاع دیوارهای سازه‌ای باید با مفاد بند ۲-۴-۵-۸ تطبیق نماید. ۵- حداکثر نسبت ارتفاع به ضخامت دیوار سازه‌ای ۱۵ می‌باشد. همچنین. عرض (ضخامت) دیوار سازه‌ای در طبقات نباید از ۲۰۰ میلی‌متر و در زیر زمین از ۳۲۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۷- دیوارهای سازه‌ای باید به‌طور یک‌نواخت در دو امتداد عمود بر هم توزیع شوند. ۲-۳-۵-۵-۸ دیوار نسبی دیوار نسبی» به نسبت سطح مقطع دیوارهای سازه‌ای برشی یک طبقه در هر امتداد. که در برابر بار ناشی از زلزله در آن امتداد مقاومت می‌کنند. به کل مساحت طبقه اطلاق می‌شود. موارد زیر در محاسبه دیوار نسبی به‌حساب نمی‌آیند. ۱- دیوارهای غیرسازه ای (جداگر) ۲- دیوارهایی که ضخامت آنها از ۲۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۳- دیوارهایی که طول آنها از یک‌سوم ارتفاع آنها کمتر باشد. ۴- دیوارهایی که طول آنها از ۱/۰ متر کمتر باشد. ۵- ستون‌ها و جرزهای کنار و بین بازشوها که نسبت طول به ارتفاع موثر آنها از یک‌سوم کمتر باشد. ۶ بخش‌هایی از دیوار که در بالا و پایین بازشوها قرار دارند. ۷- دیوارهایی که پس از اجرای سقف ساخته شده و به‌نحو مناسب به سقف وصل نگردیده باشند. ۱۱۲ ۱ 1 ۱ [ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱ ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف در ساختمان های موضوع این فصل در رابطه با هیوار سبی آلزامات زیر باید رعایت شوند: ۱- در هر یک از امتدادهای طولی و عرضی ساختمان, مقدار دیوار نسبی مورد نیاز در هر طبقه. متناظر با خطر نسبی زلزله مندرج در آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد ۰ نباید از مقادیر داده شده در جدول ۳-۵-۸ کمتر باشد. جدول ۳-۵-۸ حداقل دیوار نسبی سازه‌ای در هر امتداد ساختمان بنایی با کلاف (/) خطر نسبی زلزله خطر نسبی بسیار زیاد و زیاد خطر نسبی متوسط و کم نوع دبوار ۳ تعداد ۲- دیوارهای سازه‌ای قابل استفاده در محاسبه دیوار نسبی در هر طبقه و در هر امتداد باید به‌طور یک‌نواخت و قرینه در سطح طبقه پخش شوند. به‌گونه‌ای که فاصله بین مرکز سطح یک طبقه و مرکز سطح دیوارهای نسبی آن طبقه (خروج از مرکزیت) در هر امتداد از ۵./ بعد ساختمان در آن امتداد بیشتر نباشد. چنان‌چه این فاصله در هر کدام از دو امتداد از ۵/ بیشتر شود» لازم است به ازای هر یک درصد خروج از مرکزیت مازادء مقادیر حداقل دیوار نسبی مندرج در جدول ۳-۵-۸ به اندازه یک درصد افزایش یابند (در ۱/۰۱ ضرب شوند). در هر صورت. در هر طبقه و در هر امتداد. خروج از مرکزیت بیش از ۲۰./ مجاز نمی‌باشد. ۲-۳-۵-۵-۸ دبوار زبرزمین رعایت موارد زیر برای دیوار زیرزمین الزامی است: ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بح هش ۱- ارتفاع دیوار زیرزمین» از روی کلاف زیر دیوار تا زیر سقف. به ۲/۵ متر محدود می‌شود. ۲- ضخامت دیوار زیرزمین نباید از ۳۲۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۳- ضخامت دیوار زیرزمین نباید از ضخامت دیوار طبقه هم‌کف کمتر باشد. ۴- کلیه نعل درگاه‌ها در طبقه زیرزمین باید از بتن درجا و یا بنایی مسلح ساخته شده و به کلاف‌های قائم مجاور متصل شوند. استفاده از نعل درگاه فولادی در زیرزمین مجاز نمی‌باشد. ۵- دیوارها باید در برابر نفوذ آب و رطوبت عایق‌کاری شوند. ۴-۳-۵-۵-۸ دیوار غیرسازه‌ای (جداگر) دیوار غیرسازه‌ای باید. علاوه بر موارد ذکر شده در بند ۱-۵-۳-۸ الزامات زیر را نیز برآورده نماید: ۱- دیوار غیرسازه‌ای منحصراً به منظور جداسازی فضاهای ساختمان به‌کار می‌رود. وزن این دیوار یا مستقیماً به وسیله شالوده یا با واسطه کف‌ها توسط دیوارهای سازه‌ای تحمل می‌شود. ۲- لازم است کلیه لبه‌های افقی و قائم دیوار غیرسازه‌ای توسط عناصر افقی و قائم محصور و مهار شوند. این عناصر می‌توانند دیوار متعامد. پشت‌بند. دال. پی و یا کلاف باشند. ۵-۳-۵-۵-۸ اجرای دیوار در اجرای دیوارهای بنایی غیرمسلح سازه‌ای و غیرسازه‌ای رعایت نکات زیر آلزامی است: ۱- در ساخت دیوار از یک نوع واحد مصالح بنایی استفاده شود. ۲- استفاده از آجرهای توپر که به صورت سنتی تولید می‌گردند (آجر فشاری یا گری)» بجز برای کرسی‌چینی و ساخت دیوار سازه‌ای زیرزمین» در چینش دیوار سازه‌ای و یا غیرسازه‌ای مجاز نمی‌باشد. ۳- قبل از اجراء لازم است واحدهای مصالح بنایی زنجاب شوند تا آب ملات را به خود جذب نکنند. ۴- دیوارچینی باید با ملات ماسه-سیمان یا ملات ماسه-سیمان-آهک (باتارد) با نسبت اختلاط مندرج در بند ۶-۲-۲-۸ و با اطمینان از تأمین مقاومت فشاری تعیین شده در این بند انجام ۱۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۵- در چینش دیوارء هر واحد مصالح بنایی حداقل به اندازه یک‌چهارم طول خود با واحدهای رگ قبلی هم‌پوشانیداشته باشد. ۶- امتداد رگ‌ها کاملاً افقی باشد. ۷- بندهای قائم در دو رگ متوالیء در یک امتداد نبوده وی باشند. ۸- ضخامت بندهای افقی و قائم ملات نباید کمتر از ۱۰ میلی‌متر و بیشتر از ۱۵ میلی‌متر باشد. چنان‌چه میلگرد بستر در بند قرار داده شودء می‌توان ضخامت بند راء با توجه به قطر میلگرد و حداقل ۶ میلی‌متر پوشش ملات. حداکثر تا ۲۰ میلی‌متر افزایش داد. -٩‏ بندهای قائم باید از ملات پر شوند. ۰- در هر دیوار سازه‌ای بدون بازشوء که طول آن از ۲/۵ متر بیشتر باشد. لازم است در سه تراز مختلف در ناحیه یک‌سوم میانی ارتفاع دیوار از میلگرد بستر استفاده شود. میلگرد بستر باید شامل حداقل دو میلگرد طولی. هر کدام به قطر حداقل ۸ میلی‌متر. که در فاصله‌ای برابر دوسوم ضخامت دیوار از یکدیگر به‌صورت قرینه در بند بستر قرار می‌گیرند. باشد. این میلگردها باید توسط میلگردهای عرضی به قطر حداقل ۶ میلی‌متر و در فواصل حداکثر ۲۵۰ میلی‌متر به یکدیگر متصل شوند. میلگردهای بستر باید بدون انفصال در سرتاسر دیوار تا محل کلاف‌های قائم ادامه یافته و در داخل آن‌ها مهار شوند. ۱- هر رگ دیوارچینی باید در کلیه دیوارهای ساختمان هم‌زمان اجرا شده و در یک سطح بالا آورده شود. همچنین. استفاده از روش هشت‌گیر در ساخت دیوارهای ممتد و متقاطع مجاز نمی‌باشد. ۳۲۳- اگر دیوارچینی به طور هم‌زمان میسر نباشدء می‌توان قسمت‌هایی از دیوار را به‌صورت لاریز ساخت. ۳- دیوارچینی باید کاملاٌی باشد. ۴ دیوار در محل اجرای کلاف‌های قائم بتن مسلح باید به صورت دندانه‌دار (هشت‌گیر) اجرا شود. در این حالت. حداقل فاصله بین آجرهای هشت‌گیر نباید از بعد لازم کلاف کمتر باشد. به‌جای استفاده از هشت‌گیر می‌توان در هنگام اجرای دیوار با تعبیه دو میلگرد افقی به قطر حداقل ۸ ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ بحت همست میلی‌متر در هر ۵۰۰ میلی‌متر ارتفاع دیوارء اتصال بین دیوار و کلاف را تأمین نمود. لازم است میلگردهای اتصال در هر طرف از کلاف قائم به اندازه ۳۰۰ میلی‌متر درون بند بستر ادامه یابند. ۵- دیوارها باید پس از اجرا حداقل به مدت سه روز به صورت ممتد مرطوب نگه داشته شوند. ۴-۵-۵-۸ بازشو علاوه بر موارد ذکر شده در بند ۷-۴-۳-۸ رعایت ضوابط زیر در ساختمان‌های موضوع این فصل آلزامی است: ۱- بازشو نباید سبب قطع کلاف شود. ۲- مجموع سطح بازشوها در هر دیوار سازه‌ای نباید از یک‌سوم سطح آن دیوار بیشتر باشد. ۳- مجموع طول بازشوها در هر دیوار سازه‌ای نباید از یک‌دوم طول دیوار بیشتر باشد. ۴- فاصله اولین بازشو از ابتدای طول دیوار نباید از دوسوم ارتفاع بازشو و یا ۷۵۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۵- فاصله دو بازشو نباید از دوسوم ارتفاع کوچکترین بازشوی طرفین خود و همچنین از یک‌ششم مجموع طول آن دو بازشو کمتر باشد. در غیر این صورت جرز بین دو بازشو جزئی از بازشو منظور می‌شود و نباید آن را به عنوان دیوار سازه‌ای به حساب آورد. ۶- هیحیک از ابعاد بازشو نباید از ۲ متر بیشتر باشد. ۷- چنان‌چه هر کدام از موارد ۲ تا ۶ برآورده نشود. لازم است اطراف بازشوهای مربوطه, بر اساس ۵-۵-۵-۸ نعل درگاه در اجرای نعل درگاه. علاوه بر موارد ذکر شده در بند ۸-۴-۳-۸ رعایت موارد زیر آلزامی است: ۱- در صورت استفاده از کلاف‌های قائم در اطراف بازشو. نعل درگاه باید به‌نحو مناسبی به آن‌ها متصل شود. ۲- عرض نعل درگاه باید مساوی ضخامت دیوار باشد. ۱۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۳- نعل درگاه روی بازشوهای مجاور باید به‌صورت یک‌سره اجرا شده و ضوابط طول تکیه‌گاه مندرج در مورد ۳ بند ۸-۴-۳-۸ را نیز برآورده نماید. ۶-۵-۵-۸ کلاف‌بندی کلاف‌بندی ساختمان‌های موضوع این فصل, جهت حفظ انسجام و پیوستگی اعضای اصلی ساختمان, شامل دیوارهاء کف‌ها و پیء الزامی است. کلاف‌بندی باید بر اساس ضوابط زیر انجام گیرد. همچنین» لازم است کلیه کلاف‌های افقی و قائم از بتن مسلحء با مقاومت مشخصه ۲۰ مگاپاسکال ساخته شوند. ۱-۶-۵-۵-۸ کلاف‌بندی افقی الف) مشخصات و محل قرار دادن کلاف افقی: در کلیه دیوارهای باربرء کلاف افقی باید در تراز زیر و تراز روی دیوار با رعایت ضوابط زیر ساخته شود: ۱- در تراز زیر دیوار: عرض کلاف نباید از عرض دیوار و یا ۲۵۰ میلی‌متر و ارتفاع آن نباید از دوسوم عرض دیوار و یا ۲۵۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۲- در تراز روی دیوار: عرض کلاف نباید از عرض دیوار کمتر باشدء مگر در دیوارهای بیرونی که به منظور نماسازی می‌توان عرض کلاف را حداکثر تا ۵۰ میلی‌متر از عرض دیوار کمتر اختیار نمود. ولی در هر حالت عرض کلاف افقی نباید از ۲۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. ارتفاع کلاف نیز نباید از ۲۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. هنگام اجرای کلاف سقف. تدابیر لازم برای اتصال مناسب آن به تیرهای سقف اتخاذ شود. همچنین, چنان‌چه سقف از تاوه تخت بتن مسلح درجا ساخته شود.ء نیازی به کلاف افقی اضافی در تراز سقف نیست. ب) مشخصات و محل قرار دادن میلگردها در کلاف افقی بتنی: ۱- میلگردهای طولی باید از نوع آجدار با حداقل قطر ۱۲ میلی‌متر باشند. ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- میلگردهای طولی باید حداقل چهار عدد بوده و در چهار گوشه کلاف با پوشش بتنی مناسب قرار گیرند. در صورتی که عرض کلاف از ۳۵۰ میلی‌متر فراتر رود تعداد میلگردهای طولی باید به ۶ عدد و یا بیشتر افزایش داده شود به‌گونه‌ای که فاصله هر دو میلگرد مجاور از ۲۵۰ ۳- میلگردهای طولی باید با تنگ‌هایی به قطر حداقل ۸ میلی‌متر به یکدیگر بسته شوند. فاصله تنگ‌ها از یکدیگر نباید از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد. فاصله تنگ‌ها در طولی برابر با ۴۵۰ میلی‌متر از بر کلاف قانم. که ناحیه بحرانی نامیده می‌شود. باید به ۱۰۰ میلی‌متر کاهش یابد. در ناحیه بحرانی و در محل اتصال کلاف‌ها به یکدیگر. نباید میلگرد وصله شود. ۴- پوشش بتن اطراف میلگردهای طولی نباید در مورد کلاف زیر دیوار از ۵۰ میلی‌متر و در مورد کلاف سقف از ۳۰ میلی‌متر کمتر باشد. پ) اتصال کلاف‌های افقی: ۱- در هر تراز. کلاف‌ها باید به یکدیگر متصل شوند تا کلاف‌بندی به‌صورت یک شبکه به‌هم پیوسته ۲- میلگردها در محل تلاقی کلاف‌ها باید حداقل به اندازه ۵۰۰ میلی‌متر هم‌پوشانی داشته باشند. ۳- کلاف افقی نباید در هیج جا منقطع باشد. در صورت نیاز به عبور لوله. قطر آن نباید بیش از یک‌ششم عرض کلاف باشد. عبور لوله نباید باعث قطع و یا جابجایی میلگردها شود. همچنین لوله آب گرم باید با عایق حرارتی پوشانده شود. ۲-۶-۵-۵-۸ کلاف‌بندی قائم الف) مشخصات و محل قرار دادن کلاف قائم ۱- کلاف‌های قائم بتن مسلح باید در محل تقاطع دیوارهای سازه‌ای تعبیه شوند. در صورتی که طول دیوار بین دو کلاف بیشتر از ۵ متر باشد باید کلاف‌های فائم اضافی با توزیع یک‌نواخت در فواصل حداکثر ۵ متر در داخل دیوار. تعبیه شود. 1۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۲- عرض کلاف قائم نباید از عرض دیوار مجاور در هر جهت کمتر باشد. مگر در دیوارهای بیرونی که به منظور نماسازی می‌توان عرض کلاف را حداکثر تا ۵۰ میلی‌متر از عرض دیوار کمتر اختیار نمودء ولی در هر حالت هیچ یک از ابعاد مقطع کلاف قائم نباید از ۲۰۰ میلی‌متر کمتر ۲- در ساختمان‌های دو طبقه و یا ساختمان‌های دارای زیرزمین لازم است در کلیه گوشه‌های بیرونی ساختمان از کلاف قائم گوشه (دوبل). مطابق مورد (پ) در زیر استفاده نمود. ۴- طول کلاف قائم گوشه در هر امتداد گوشه, نباید از ۵۰۰ میلی‌متر و یا عرض دیوار متعامد به‌علاوه ۲۰۰ میلی‌مترء هر کدام بیشتر است. کمتر باشد. ب) مشخصات و محل قرار دادن میلگردها در کلاف قائم بتنی تک ۱- میلگردهای طولی باید از نوع آج‌دار با حداقل قطر ۱۳ میلی‌متر باشد. ۲- حداقل چهار میلگرد طولی باید در چهار گوشه کلاف با پوشش بتنی مناسب قرار گیرند و به‌نخو مناسبی با میلگردهای طولی کلاف افقی مهار شوند. ۳ میلگردهای طولی باید با تنگ‌هایی به قطر حداقل ۸ میلی‌متر به یکدیگر بسته شوند. فاصله تنگ‌ها از یکدیگر نباید از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد. حداکثر فاصله تنگ‌ها در ناحیه بحرانی بالا و پایین کلاف باید به ۱۰۰ میلی‌متر کاهش یابد. طول ناحیه بحرانی در کلاف قائم از بر داخلی کلاف افقی محاسبه می‌شود و بزرگترین دو مقدار زیر می‌باشد. الف) یک‌پنجم فاصله محور تا محور کلاف‌های افقی بالا و پایین دیوار ب) دو برابر ضخامت کلاف قائم در راستای عمود بر دیوار ۴- در ناحیه بحرانی و در محل اتصال کلاف‌ها به یکدیگرء نباید میلگرد وصله شود. ۵- پوشش بتن اطراف میلگردهای طولی نباید از ۳۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۶- در صورتی که حداقل عرض مقطع کلاف از ۰ میلی‌متر بیشتر باشد. تعداد میلگردهای طولی باید به ۶ عدد و یا بیشتر افزایش داده شودء به‌طوری که فاصله هر دو میلگرد مجاور از ۲۵۰ ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- کس هسی: ۷- میلگردهای طولی کلاف قائم طبقه زیرین باید حداقل به اندازه ۲۵۰ میلی‌متر به‌صورت قائم و با خم ۹۰ درجه. حداقل ۲۰۰ میلی‌متر در داخل پی یا کلاف زیر دیوار مهار شوند. پ) مشخصات و محل قرار دادن میلگردها در کلاف قائم بتنی گوشه (دوبل) ۱- میلگردهای طولی باید از نوع آج‌دار با حداقل قطر ۱۲ میلی‌متر باشد. ۲- حداقل هشت میلگرد طولی باید با آرایشی مطابق بند ۸-ر-۲-۶-۵-۵ راهنمای این مبحث و با پوشش بتنی مناسب قرار گیرند و به‌نحو مناسبی به میلگردهای طولی کلاف افقی مهار شوند. ۳- میلگردهای طولی باید با تنگ‌هایی به قطر حداقل ۸ میلی‌متر به یکدیگر بسته شوند. فاصله بالا و پایین کلاف باید به ۱۰۰ میلی‌متر کاهش یابد. طول ناحیه بحرانی در کلاف قائم از بر داخلی کلاف افقی محاسبه می‌شود و بزرگترین دو مقدار زیر می‌باشد. ۴- در ناحیه بحرانی و در محل اتصال کلاف‌ها به یکدیگر. نباید میلگرد وصله شود. ۶- چنان‌چه عرض کلاف در هر امتداد از ۳۵۰ میلی‌متر بیشتر باشد. تعداد میلگردهای طولی در آن امتداد و در هر ردیف باید به ۲ عدد و یا بیشتر افزایش داده شود. به‌گونه‌ای که فاصله هر دو میلگرد مجاور از ۲۵۰ میلی‌متر بیشتر نباشد. ۷- میلگردهای طولی کلاف قائم طبقه زیرین باید حداقل به اندازه ۲۵۰ میلی‌متر به‌صورت قائم و با خم ۹۰ درجه, حداقل ۳۰۰ میلی‌متر در داخل پی یا کلاف زیر دیوار مهار شوند. ت) اتصال کلاف‌های قائم کلاف‌های قائم باید به‌نحو مناسب به کلاف‌های افقی متصل شوند. در نقاط تقاطعی که کلاف قائم ادامه می‌یابد. میلگردهای طولی کلاف قائم باید بدون قطع شدن از درون کلاف افقی عبور نمایند. در نقاط تقاطعی که کلاف قائم ادامه نمی‌یابد. میلگردهای طولی کلاف قائم باید تا روی میلگردهای ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف فوقانی کلاف افقی ادامه یافته و با خم ۹۰ درجه حداقل به اندازه ۵۰۰ میلی‌متر در داخل کلاف افقی مهار شوند. همچنین. کلاف‌های قائم باید به‌نحو مناسب به یکدیگر و به پی یا کلاف زیر دیوار متصل شوند. ۳-۶-۵-۵-۸ کلاف بازشو چنان‌چه بازشوها شرایط هندسی موارد ۲ تا ۶ بند ۴-۵-۵-۸ را نداشته باشند. لازم است اطراف آنها کلاف بازشو اجرا شود. کلاف بازشو می‌تواند از جنس بتن‌آرمه و یا فولاد باشد. الف) کلاف بازشوی بتن آرمه: کلاف بازشوی بتن‌آرمه باید ضوابط زیر را برآورده سازد. ۱- بعد کلاف بازشوی بتنی افقی و قائم. در امتداد دیوارء نباید از ۱۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. همچنین, عرض کلاف بازشو باید برابر با عرض دیوار باشد. ۲- مقاومت فشاری بتن کلاف بازشوی بتن‌آرمه نباید از ۲۰ مگاپاسکال کمتر باشد. ۳- لازم است کلاف بازشوی بتنی توسط دو میلگرد. هرکدام به قطر حداقل ۱۰ میلی‌متر که در فواصل حداکثر ۲۰۰ میلی‌متر توسط میلگردهای عرضی, به قطر حداقل ۶ میلی‌متر بسته شده باشند. مسلح شود. چنانچه عرض دیوار از ۳۵۰ میلی‌متر بیشتر باشد. لازم است از سه عدد و یا بیشتر میلگرد در عرض استفاده نمود. به‌گونه‌ای که فاصله بین میلگردها از ۲۵۰ میلی‌متر ۴- لازم است کلاف بازشوی قانم» به‌وسیله یکی از دو روش دندانه‌ای و یا اتصال میلگرد بستر به دیوار متصل شود. ۵- لازم است کلاف‌های افقی وقائم بتنی بازشو به‌نحو مناسب به یکدیگر و به کلاف‌های قائم و افقی دیگر (کلاف ساختمان و کلاف بازشو) متصل گردند. ب) کلاف بازشوی فولادی: بجای استفاده از کلاف بازشوی بتنیء می‌توان از کلاف بازشوی فولادی مناسب استفاده نمود. در اجرای کلاف بازشوی فولادی. رعایت ضوابط زیر الزامی است. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- کی هس ۱- سطح مقطع کلاف بازشوی فولادی نباید از ۸۰۰ میلی‌متر مربع کمتر باشد. ۲- لازم است کلاف بازشوی فولادی قائم. در فواصل حداکثر برابر با ۴۰۰ میلی‌متر. توسط دو شاخه میلگرد بستر به قطر حداقل ۱۰ میلی‌متر و به طول حداقل ۳۰۰ میلی‌مترء به دیوار مجاور مهار شود. ۳- لازم است کلاف‌های بازشوی افقی و قائم فولادی به‌نحو مناسب به یکدیگر و به کلاف‌های قائم و ۷-۵-۵-۸ جان‌پناه در ساخت جان‌پناه. الزامات زیر باید رعایت شوند: ۱- ارتفاع جان‌پناه اطراف بام و بالکن‌ها از کف تمام شده نباید از ۵۰۰ میلی‌متر بیشتر و ضخامت ۲- لازم است دیوار جان‌پناه در فواصل حداکثر ۵ متر توسط کلاف‌های قائم دیوارء که از طبقه زیر جان‌پناه ادامه می‌یابند. مهار شود. ۳- لازم است بر روی جان‌پناه یک کلاف افقی بتن‌آرمه, به عمق حداقل ۱۰۰ میلی‌متر و عرضی برایر با عرض جان‌پناه. که با حداقل دو میلگرد افقی به قطر ۱۰ میلی‌متر مسلح می‌شود. اجرا شود. بجای استفاده از کلاف افقی بتن‌آرمه. می‌توان از کلاف افقی فولادی, مطابق بند ۵-۵-۸- ۲-۶سب استفاده نمود. ۸-۵-۵-۸ ستف سقف ساختمان‌های مشمول این فصل می‌تواند به‌صورت تخت. شیب‌دار و قوسی با رعایت شرایط زیر ساخته شود. ۱- در زیر سقف. یک کلاف افقی مطابق بند ۱-۶-۵-۵-۸ اجرا شود. هنگام اجرای کلاف سقف. تدابیر لازم برای اتصال مناسب آن به تیرهای سقف اتخاذ شود. ۳۲ بخ طره‌ای . مَف باید هم‌زمان با سقف اجرا شده و تیرهای آن ادامه تیرهای سقف باشد. ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ 1 ۱ !1 1 1 8 ۱ 11 ا 1 ۱ ۱ 1 ۱ 1 ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۳- طراحی و اجرای سقف از هر نوع باید بر اساس ضوابط صحیح بوده به‌گونه‌ای که انسجام سقف و اتصال آن به کلاف زیر سقف حفظ شود. در ادامه. ضوابط مربوط به اجرای سقف‌های موضوع این فصل آورده شده است. ۱-۸-۵-۵-۸ سقف تاق‌ضربی در طراحی و اجرای سقف تأق‌ضربی رعایت موارد زیر آلزامی است. ۱- تیرآهن‌های سقف باید بر اساس روش تنش مجاز و برای بارهای خدمت ساکن, سربار و زلزله (عمود بر صفحه سقف) طراحی شوند. به‌جای بار زلزله می‌توان بار ساکن را ۵۰/ افزایش داد. ۲- فاصله بین تیرآهن‌های سقف نباید از ۱ متر بیشتر باشد. ۳- خیز تاق آجری نباید از ۵۰ میلی‌متر کمتر باشد. ۴- طول نشیمن تیرهای اصلی سقف بر روی کلاف افقی باید برابر عرض کلاف باشد. ۵- تیرآهن‌های سقف باید در فواصل حداکثر ۲ متر توسط تیرآهن‌های عرضی (حداکثر یک شماره کمتر از تیرآهن اصلی) که در دل تیرآهن‌های سقف قرار می‌گیرند. به یکدیگر متصل شوند. لازم است تیرآهن‌های عرضی در محل تقاطع تیرآهن های اصلی با دیوار باربر (روی کلاف افقی) نیز اجرا شوند. ۶ لازم است تیرآهن‌های عرضی با استفاده از اتصال مناسب نبشی و تسمه به تیرآهن‌های اصلی سقف و در صورت پیوسته بودن, با استفاده از صفحه اتصال فولادی به کلاف بتنی متصل شوند. ۷- لازم است تیرآهن‌های اصلی سقف با استفاده از صفحه اتصال فولادی به سطح بالایی کلاف افقی متقاطع متصل شوند. ۸- چنان‌چه سقف تاق‌ضربی در تراز کلاف افقی اجرا شود. انتهای تیرآهن‌های اصلی سقف باید در تمام عرض کلاف بتنی. درون شبکه میلگرد کلاف قرار گرفته و به‌نحو مناسب به آن متصل شود. -٩‏ تکیه‌گاه مناسبی برای پاتاق آخرین دهانه تاق‌ضربی تعبیه شود. این تکیه‌گاه می‌تواند با قرار دادن یک نیمرخ فولادی و اتصال آن با کلاف زیر خود یا با جاسازی در کلاف بتنی تأمین شود. ۰- لازم است تیرآهن‌های اصلی سقف با استفاده از تسمه فولادی, به عرض حداقل ۵۰ میلی‌متر و ضخامت حداقل ۵ میلی‌مترء به‌صورت ضربدری مهار شوند. ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- برای اجرای تاق آجری لازم است از آجر سوراخ‌دار و ملات گج و خاک. مطابق بند ۶-۲-۲-۸- ۱ استفاده شود. ۲-۸-۵-۵-۸ سقف تیرچه بلوک طراحی سقف تیرچه بلوک باید بر مبنای دستورالعمل‌ها و استانداردهای معتبر انجام پذیرد. در اجرای سقف تیرچه بلوک. رعایت ضوابط بند ۱-۱۳-۶-۴-۸ الزامی است. همچنین. لازم است با استفاده از میلگردهای اتصال, تیرچه‌های سقف به‌نحو مناسب به کلاف افقی متصل شوند. ۳-۸-۵-۵-۸ سقف بتن آرمه در ساختمان‌های بنایی با کلاف. لازم است طراحی و اجرای کف‌ها و سقف بتن‌آرمه بر اساس ضوابط مندرج در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان و با توجه به الزامات زیر انجام گیرد. ۱- با توجه به نوع سیستم باربری این گونه ساختمان‌ها. در تحلیل دال بتن‌آرمه. لازم است شرایط تکیه‌گاهی دال به‌صورت صلب در نظر گرفته شود. ۲- لازم است بتن‌ریزی دال بتن‌آرمه و کلاف افقی به صورت هم‌زمان اجرا شود. ۳- در صورت اجرای دال بتن‌آرمه تخت. ضمن رعایت کلیه ضوابط طراحی و اجرای این نوع دال, می‌توان کلاف افقی سقف را اجرا نکرد. مشروط بر آن که اتصال مناسب بین کلاف‌های قانم دیوار و بازشو و دال تخت برقرار گردد. ۴-۸-۵-۵-۸ سقف شیب‌دار سقف شیب‌دار متشکل از خرپاهای چوبی یا فلزی. تیرچه‌های فرعی و پوشش مناسب روی تیرچه‌های فرعی می‌باشد. در اجرای این نوع سقف رعایت ضوابط زیر الزامی است: ۱- حداکثر فاصله خرپاها از یکدیگر ۴/۵ متر می‌باشد. ۲- خرپاهای سقف شامل اعضای فوقانی. تحتانی و اعضای مورب و یا قائم متصل‌کننده اعضای فوقانی و تحتانی می‌باشند. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف سح سس ۲- در خرپاهای چوبیء اعضای فوقانی و تحتانی باید از چوب‌هایی با قطر حداقل ۸۰ میلی‌متر میلی‌متر و طول حداکثر ۱/۲ متر باشند. ۶- اعضای مورب باید به‌طور مناسبی به اعضای فوقانی و تحتانی متصل شوند. همواره باید امتداد جدول ۴-۵-۸ حداقل قطر تیرچه‌های چوبی روی خرپاها به میلی‌متر فاصله محور تامحور فاصله خرپاها از یکدیگر به متر یرجههای اسلی به یت سک تبصره: برای پوشش فلزی, اعداد این جدول در عدد ۰/۷۵ ضرب می‌شوند. ۱-۴-۸-۵-۵-۸ پوشش سقف شیب‌دار پوشش روی تیرچه‌ها باید به روش مناسب. مانند یکی از روش‌های زیر اجرا شود: الف) پوشش فلزی: در این نوع پوشش, روی تیرچه‌ها با استفاده از ورق‌های فلزی موج‌دار پوشانده می‌شود. این ورق‌ها باید به‌وسیله پیچ‌های خم‌شده (پیچ سرخم) و واشرهای لاستیکی جهت آب‌بندی به تیرچه‌ها وصل شوند. شش شششخعشششسسسسسسسیىیىیییییییییی ی ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۸ ۸ 27 ۸ ب) پوشش سفالی: در این نوع پوشش, روی تیرچه‌ها باید با تخته‌هایی به ضخامت حداقل ۱۰ میلی‌متر کاملاً پوشیده شود. لازم است تخته‌ها با میخ‌های چوبی یا فلزی به تیرچه‌ها وصل شوند. زهوار نگهدارنده سفال‌ها باید توسط میخ به تخته‌ها متصل شود. سفال‌ها باید چنان قرار داده شوند که هم‌پوشانی مناسب پ) پوشش غوره‌گل: در این نوع پوشش: روی تیرچه‌ها باید با تخته‌هایی به ضخامت حداقل ۱*۰ میلی‌متر کاملاً پوشیده شود. تخته‌ها باید با میخ‌های چوبی یا فلزی به تیرچه‌ها وصل شوند. لازم است روی تخته‌ها با استفاده از غوره‌گل به ضخامت حداکثر ۱۰۰ میلی‌متر به‌طور کامل پوشیده شده و روی غوره‌گل, اندود کاه‌گل به ضخامت حداکثر ۲۰ میلی‌متر اجرا شود. ۵-۸-۵-۵-۸ سقف قوسی سقف قوسی از نوع آجری» چوبی و یا ترکیبی از عناصر فولادی, بتن‌آرمه و آجر می‌باشد. این سقف‌ها می‌توانند به شکل استوانه‌ای یا گنبدی ساخته شوند. سقف قوسی روی کلاف بتن‌آرمه افقی زیر سقّف قرار می‌گیرد و باید به‌طور مناسب به آن وصل شود. پوشش روی این نوع سقف می‌تواند از انواع عایق‌های رطوبتی رایج و یا اندود کاه‌گل به ضخامت حداکثر ۳۰ میلی‌متر یا آجرفرش باشد. در اجرای سقف‌های قوسی رعایت ضوابط زیر الزامی است. الف) سقف‌های استوانه‌ای برابر یک‌سوم دهانه می‌باشد. ۲- به منظور تحمل نیروی رانش افقی باید به یکی از شیوه‌های زیر عمل شود: الف- کلاف افقی زیر سقف باید در جهت دهانه قوس و در فواصل حداکثر ۱/۵ متر به‌وسیله یک عضو افقی (کش) در جهت عمود بر محور قوس تقویت شود. عضو افقی کششی می‌تواند از نوع ۱۳۶ مسسع هت 1 ۱ ا 1۱ ۱ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ : 1 1 ۱ ۱ ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف تیر بتن‌آرمه یا فولادی بوده و لازم است به‌نحو مناسب در کلاف افقی مهار شود. عضو افقی بتن‌آرمه باید دارای حداقل سطح مقطع ۱۰۰ سانتی‌متر مربع بوده و حداقل با دو میلگرد آج‌دار هر کدام به قطر ۱۰ میلی‌متر» مسلح شود. سطح مقطع عضو افقی فولادی (ترجیحا ازانواع: آ ناودانی» نبشی یا قوطی) نباید کمتر از ۸۰۰ میلی‌متر مربع باشد. ب- ذیوارهای کناری باید در فواصل حداکثر برابر ۱/۵ متر توسط پشت‌بند مناسب تقویت شوند. ب) سقف‌های گنبدی سقف‌های گنبدی باید دارای پلان دایره‌ای یا چند ضلعی منظم باشند. حداقل خیز قوس این نوع سقف برابر با یک‌سوم دهانه گنبد است. در این نوع سقف لازم است علاوه بر کلاف بتنی افقی روی دیواره یک کلاف بتن‌آرمه افقی پیوسته در زیر گنبد تعبیه شده و به کلاف افقی روی دیوار متصل شود به‌طوری که دو کلاف یک مجموعه به هم پیوسته را تشکیل دهند. ۶-۸-۵-۵-۸ سقف چوبی تخت ۰ سقف تخت از نوع چوبی متشکل از تیر» پوشش تخته یا نظیر آن» غوره‌گل و اندود کاه‌گل یا اندودهای دیگر می‌باشد. در اجرای این نوع سقف رعایت موارد زیر الزامی است: ۱- لازم است تیرهای اصلی سقف از نوع چوب چهارتراش باشند. ۲- تیرهای اصلی سقف باید روی کلاف افقی سقف قرار گرفته و به‌نحو مناسب به آن متصل شوند. ۳- فاصله محور تا محور تیرهای اصلی سقّف نباید از ۶۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد. ۴- حداقل قطر یا عمق تیرها باید بر اساس جدول ۵-۵-۸ تعیین شود. ۵- تیرهای اصلی سقف باید از هر طرف ساختمان حداقل ۳۰۰ میلی‌متر و حداکثر ۶۰۰ میلی‌متر به‌صورت طره ادامه یابند. ۶ روی تیرها به‌وسیله تخته‌هایی:با ضخامت حداقل *٩میلی‌متر‏ یا مصالح مناسب دیگر به‌صورت کاملاً به‌هم چسبیده پوشیده شود. ۷- روی تخته‌ها با غوره‌گل به ضخامت حداکثر ۱۰۰ میلی‌متر پوشیده شود. ۸- به‌منظور عایق‌کاری» روی غوره‌گل با کاه‌گل به ضخامت حداکثر ۳۰ میلی‌متر و یا انواع اندودهای رایج پوشیده شود. ۱۲۳۷ ٍ -------- صفحهٔ بعد -------- 1 را ۹- درصورت استفاده از کاه‌گل: برای عایق‌کاری محدد لایه کاهگل قبلی باید برداشته شود. جدول ۵-۵-۸ حداقل قطر تیرهای چوبی اصلی به میلی‌متر ۹-۵-۵-۸ خرپشته در اجرای خرپشته باید الزامات زیر رعایت شود. ۱- چنان‌چه سطح زیربنای خرپشته بیش از ۲۵ درصد سطح زیربنای طبقه زیر خود باشد» خرپشته به‌عنوان یک طبقه محسوب شده و باید ضوابط بند ۲-۴-۵-۸ را برآورده نماید., ۲- لازم است ضوابط مربوط به دیوار نسبی طبقه, در هر دو امتدادء مطابق الزامات بند ۳-۵-۵-۸- ۳ رعایت شود. ۳- لازم است سیستم کلاف‌بندی ساختمان» شامل کلاف‌های قائم و افقی. در خرپشته نیز ادامه یاید. ۶-۵-۸ الزامات غیرسازه‌ای ۱-۶-۵-۸ نماسازی در نماسازی ساختمان بنایی با کلاف باید الزامات بند ۶-۵-۳-۸ رعایت شود. ۲-۶-۵-۸ دیوار جداگر در ساخت دیوارهای غیرسازه‌ای جداگرء لازم است ضوابط بند ۱-۵-۳-۸ و بند ۴-۳-۵-۵-۸ رعایت ۱۳۸ ۱ ۱ ۱ ۱ ا -------- صفحهٔ بعد -------- ا! ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۵-۸ ساختمان‌های بنایی محصور شده با کلاف ۳-۶-۵-۸ پلکان در ساخت پلکان. علاوه بر الزامات بند ۴-۵-۳-۸ موارد زیر نیز باید رعایت شوند. ۱- محاسبه بار وارد بر پلکان بر مبنای ضوابط مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و طراحی پلکان ۲- لازم است دال پلکان در تراز کف به پی بتن‌آرمه یا کلاف افقی, در تراز پاگرد به کلاف افقی نیم طبقه و در تراز طبقه به کلاف افقی طبقه به‌نحو مناسب (مانند جزئیات ارائه شده در بند ۸-ر- ۴-۵-۳ راهنمای این مبحث) متصل شود. ۴-۶-۵-۸ آسانسور و بالابر نصب آسانسور و بالابر در ساختمان‌های موضوع این فصل, باید بر اساس ضوابط بند ۵-۵-۳-۸ ۵-۶-۵-۸ کف‌سازی در کف‌سازی طبقات و بام. باید الزامات بند ۲-۵-۳-۸ رعایت شود. ۶-۶-۵-۸ تاسیسات ۷-۶-۵-۸ دیوار محوطه در ساخت دیوار محوطه بنایی باید الزامات بند ۶-۳-۸ رعایت شود. در ساخت دیوار محوطه بنایی ۱- لازم است برای مهار دیوار بنایی» علاوه بر پی بتنی و یا کلاف بتنی زیر دیوارء از کلاف قائم و کلاف افقی روی دیوار استفاده شود. ۲- طول آزاد دیوار بنایی با کلاف بین دو پشت بند یا کلاف قائم. نباید از ۵ متر بیشتر باشد. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۸ ۰ ۳- ضوابط اجرای کلاف قائم دیوارء مشابه کلاف قائم ساختمان (بند ۲-۶-۵-۵-۸-ب) می‌باشد. ۴- ضوابط اجرای کلاف افقی روی دیوارء چنان‌چه ارتفاع دیوار از ۲ متر بیشتر نباشدء مشابه کلاف افقی روی جان‌پناه (مورد ۳ بند ۷-۵-۵-۸) ۲ چنان‌چه بیشتر از ۳ متر باشد. مشابه کلاف افقی ساختمان (بند ۱-۶-۵-۵-۸) می‌باشد. ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۸-پ-۱ فهرست استانداردهای ملی ایران مرتبط با مبحث هشتم پبوست ۸-پ -۱ استانداردهای ملی ابران مرتبط با مبحث هشتم - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۹۳: "سیمان- تعیین مقاومت فشاری و خمشی- روش آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۲۷۶۱: "آیین کاربرد حفاظت و انبار کردن سیمان در کارگاه - استاندارد ملی ایران. شماره ۲۹۳۱: "سیمان سفید- ویژگی‌ها و معیارهای انطباق " - استاندارد ملی ایرانء شماره ۳۴۳۲ "ویژگی‌های سیمان پرتلند پوزولانی" - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۵۱۶-۱: "سیمان بنایی- قسمت اول: ترکیبات. ویژگی‌ها و معیارهای انطباق " - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۵۱۶-۲: "سیمان بنایی- قسمت دوم: روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۵۱۷: " ویژگی‌های سیمان سرباره‌ای: - استاندارد ملی ایران. شماره ۲۷۰: "آهک ساختمانی" - استاندارد ملی ایران, شماره ۴۷۳۵: "آهک هیدراته برای مصارف ساختمانی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۱۶۱: "سقف پوش گچی" - استاندارد ملی ایران» شماره ۲۷۸۶: "گج- بلوک‌های گجی- تعاریف. الزامات و روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۲۰۱۵-۱: "گج‌های ساختمانی و اندودهای گجی آماده- قسمت اول: تعاریف و ویژگی‌ها" ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۸ ی استاندارد ملی ایران؛ شماره ۱۲۰۶۰۱۵-۱: "گج‌های ساختمانی و اندودهای گجی آماده- قسمت دوم: روش‌های آزمون" استاندارد ملی ایران» شماره ۷۰۶: "ملاتهای بنایی " داخلی- ویژگی‌ها" استاندارد ملی ایران؛ شماره ۷۰۶-۲ "ملات بنایی- قسمت دوم: ملات برای کارهای بنایی- استاندارد ملی ایران, شماره ۱۹۰۳: "تهیه و بکار بردن ملات‌های بنایی- بخش اول: ملات‌های استاندارد ملی ایرانء شماره ۲۹۳۰-۱: "افزودنی‌های بتنء ملات و دوغاب- قسمت اول: الزامات مشترک" استاندارد ملی ایران؛ شماره ۲۹۳۰-۲: "افزودنی‌های بتن. ملات و دوغاب- قسمت دوم: افزودنی‌های بتن- ویژگی‌ها" استاندارد ملی ایرانء شماره ۸۸۷۱: "ملات دوغابی (روان ملات) برای بنایی- ویژگی‌ها" استاندارد ملی ایرانء شماره ۸۹۴۵: "ملات- تعیین مقاومت چسبندگی ملات به قطعات بنایی- روش آزمون " استاندارد ملی ایران» شماره ۱۰۴۴۵: "ملات سیمان هیرولیکی- اندازه‌گیری روانی- روش آزمون" استاندارد ملی ایران؛ شماره ۳۳۰۸۲ "اندازه گیری مقاومت فشاری ملات‌هاء دوغاب‌هاء رویه‌های یک‌پارچه و بتن‌های پلیمری مقاوم به مواد شیمیایی" استاندارد ملی ایرآن» شماره ۳۱۰۸۷ "تعیین مقاومت خمشی و مدول آلاستیسیته ملات‌ها: دوغاب‌هاء رویه‌های یک‌پارچه و بتن‌های پلیمری مقاوم به مواد شیمیایی" ۱۳۲ ۱ ۱ ا ۱ ۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ل 1 ۱ , ۱ ۰ ۱ ل 1 ۱ : 1 ۱ ۱ ۸-پ-۱ فهرست استانداردهای ملی ابران مر تبط با مبحث هشتم با مس سم و مت - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۴۸۷۷: "ملات- نفوذ و نشت آب از میان دیوار بنایی- روش اً. ۱۷ زمون - استاندارد ملی ایران» شماره ۹۱۵۰-۲: "ملات بنایی- قسمت دوم: نمونه‌گیری توده‌ای (انبوهی) - استاندارد ملی ایران» شماره ۹۱۵۰-۳: "ملات بنایی- قسمت سوم: تعیین روانی ملات تازه (به‌وسیله میز روانی)" - استاندارد ملی ایران». شماره ۹۱۵۰- ۱۱: "ملات بنایی- روش آزمون- قسمت یازدهم: تعیین مقاومت خمشی و فشاری ملات سخت شده" - استاندارد ملی ایران. شماره ۱۷۵۱۴: "سنگدانه‌های ملات بنایی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۵۶۹۸: "سنگ‌های ساختمانی-تعیین مقاومت فشاری- روش . "۱ رمون - استاندارد ملی ایران؛ شماره ۲۰۲: "سنگدانه‌های بتن- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۴۹۷۷: "سنگدانه‌ها- دانه‌بندی سنگ‌دانه‌های ریز و درشت<- روش کوش رموژن - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۶۵۷: "سنگ‌دانه- سبک‌دانه برای بلوک‌های بنایی بتنی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۷۵۱۴: "سنگ‌دانه‌های ملات بنایی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۸۸۸۳: " سنگ‌دانه‌های روان ملات بنایی- ویژگی‌ها " - استاندارد ملی ایران» شماره ۷: "آجر رسی- ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۱۲۲: "مصالح ساختمانی- آجرهای رسی سبک غیر باربر با سوراخ‌های افقی و پنل‌های آجری رسی سبک غیر باربر با سوراخ‌های افقی- ویژگی‌ها " - استاندارد ملی ایران» شماره ۲۹۰۲-۲: "بلوک‌های سقفی مورد مصرف در سقف‌های تیرچه بلوک- ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" ی ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۱۲۱: "مصالح ساختمانی- بلوک‌های سفالی دیواری باربر و غیر باربر با سوراخ‌های قائم- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۱۳۴: "مصالح ساختمانی- آجرهای رسی سبک غیر باربر با سوراخ‌های افقیء پنل‌های آجری رسی سبک غیر باربر با سوراخ‌های افقی و آجرهای رسی سبک با سوراخ‌های قائم- روش آزمون" - استاندارد ملی ایرانء شماره ۲۲۳۶۷: "آجر ماسه آهکی " - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۰-۱: "بلوک‌های سیمانی قسمت اول: ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۰-۲: "بلوک‌های سیمانی توخالی- قسمت دوم: روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۶۰۸-۳: "بتن سخت شده- قسمت سوم: تعیین مقاومت فشاری - روش آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۲۹۰۹-۲: "بلوک‌های سقفی مورد مصرف درسقف‌های تیرچه بلوک- ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۲۰۳-۲: "بتن تازه- قسمت دوم: تعیین روانی به روش اسلامپ- روش آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۷۷۸۲: "مصالح ساختمانی-بلوک‌های سیمانی سبک غیر باربر- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۴۵۰۴: "بلوک بتنی سبک سلولی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۳۴۵۵-۴: "بنایی- قسمت ۴: روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۳۴۵۵-۵: "بنایی- قسمت ۵: واژه نامه" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۹۳۴۴: "اندازه‌گیری مقاومت چسبندگی خمشی مصالح بنایی- روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۹۱۷۴: "قطعات بنایی- تعیین مقاومت خمشی قطعات بنایی بتنی- روش آزمون" - استاندارد ملی ایران. شماره ۲۱۵۷۲-۹: "اجزای فرعی برای ساختمان بنایی- قسمت نهم: تعیین مقاومت خمشی و مقاومت برشی نعل‌های درگاهی- روش آزمون" ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ-۱ فهرست استانداردهای ملی ایران مرتبط با مبحث هشتم - استاندارد ملی ایرانء شماره ۳۹۵۲: "ویژگی‌های عایق‌های رطوبتی در ساختمان (قیر و گونی)" - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۸۸۵-۱: "عایق‌های رطوبتی قیری پیش‌ساخته بام- پلیمری- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران. شماره ۶۹۰۸: "سقف- سقف‌های چوبی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۹۸۴۹: "سازه‌های چوبی- اتصالات ساخته شده با قیود مکانیکی- اصول اولیه تعیین مشخصه‌های مقاومتی و تغییر شکلی" - استاندارد ملی ایران؛ شماره ۳۱۳۲+ "میلگردهای گرم نوردیده برای تسلیح بتن- ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۳۶۹۴: "ورق فولادی گرم نوردیده با کیفیت ساختمانی" - استاندارد ملی ایران, شماره ۸۱۰۳-۱: "فولاد برای تسلیح و پیش‌تنیدن بتن- روش‌های آزمون- قسمت اول: میلگرد. مفتول و سیم‌های تسلیح کننده" - استاندارد ملی ایران, شماره ۸۱۰۳-۲: "فولاد برای تسلیح و پیش‌تنیدن بتن- روش‌های آزمون- قسمت دوم: شبکه جوش شده - استاندارد ملی ایران» شماره ۸۱۳۳-۳: "فولاد برای مسلح کردن بتن- قسمت سوم: شبکه فولادی- ویژگی‌ها" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۲۷۲۳-۱: "فولادها برای آرماتوربندی بتن- کوپلرهای آرماتوربندی برای متصل کننده‌های مکانیکی میله‌ها- قسمت اول: الزامات" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۲۷۲۳-۱: "فولادها برای آرماتوربندی بتن- کوپلرهای آرماتوربندی برای متصل کننده‌های مکانیکی میله‌ها- قسمت دوم: روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایران» شماره ۱۳۹۶۸-۱: "نبشی‌های فولادی گرم نوردیده- قسمت اول: نبشی‌های بال مساوی- ویژگی‌ها و روش‌های آزمون" - استاندارد ملی ایرانء شماره ۱۶۰۷۸: "اتصالات- پیج‌های مهره‌خورء پیج‌هاء میله‌های دوسر رزوه و مهره‌ها- نمادها و مشخصه‌ها" ۱۳۵ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- کی ار ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز طراحی به روش تنش مجاز ۸-پ-۱-۲ کلیات این پیوست شامل حداقل ضوابط برای طراحی و اجرای ساختمان‌های بنایی مسلح بر مبنای روش تنش مجاز می‌باشد. در طراحی و اجرای ساختمان‌های بنایی مسلح به روش تنش مجازء علاوه بر رعایت الزامات عمومی ذکر شده در فصل سوم و فصل چهارمء رعایت ضوابط این پیوست ضروری می‌باشد. ۸-پ-۱-۱-۲ محدوده کاربرد حداکثر ارتفاع ساختمان‌های بنایی مسلح ۱۶ متر از تراز پایه یا حداکثر ۵ طبقه با احتساب زیر زمین می‌باشد. ۸-پ-۲-۱-۲ مصالح مصالح مصرفی باید با کلیه مقررات و ضوابط ارائه شده در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان و فصل ۸-پ-۲-۲ بارگذاری ۱- بارهای طراحی باید منطبق بر الزامات مندرج در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و ضوابط ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- حمن هس ۲- برای انتقال بارهای وارده به زمین باید مسیرهای بار پیوسته و دارای مقاومت و سختی کافی ۸-پ-۲-۲-۲ مقاومت در برابر بارهای جانبی طراحی ساختمان بنایی مسلح باید به‌نحوی انجام شود که ساختمان علاوه بر تحمل بارهای ثقلی. در برابر بارهای جانبی. نظیر بار ناشی از باد و زلزلهء مقاومت لازم را دارا باشد و قادر به تحمل ۸-پ-۳-۲-۲ انتقال بار در اتصالات افقی انتقال بار در اتصالات افقی بین اعضا باید بر اساس الزامات زیر باشد. ۱- دیوارهاء ستون‌ها و جرزها باید برای مقاومت در برابر بارهاء لنگرها و برش‌ها در محل اتصال به اعضای افقی طراحی شوند. ۲- تاثیر تغییرشکل جانبی و انتقالی اعضای تامین کننده تکیه‌گاه جانبی باید لحاظ شود. ۳- ابزارهایی که برای اتصال اعضا استفاده می‌شوند باید برای نیروهای ایجاد شده در آنها طراحی ۸-پ-۴-۲-۲ توزیع بارهای جانبی نیروهای جانبی باید بین عناصر باربر جانبی به نسبت سختی آنها توزیع شده و الزامات زیر را برآورده سازند. ۱- بال‌های دیوارهای متقاطع باید در محاسبه سختی در نظر گرفته شوند. ۲ توزیع بار باید تاثیر پیچش افقی سازه ناشی از خروج از مرکزیت بارهای باد یا زلزله, به دلیل توزیع غیریک‌نواخت جرم. را دربرگیرد. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز ۸-پ-۵-۲-۲ تاثیر عوامل دیگر درجه حرارت. خزش» نشست‌های غیریک‌نواخت و تغییرمکان‌های غیر هم‌سان نیز باید در طراحی ۸-پ-۶-۲-۲ ترکیب بارها در طراحی اعضای سازه‌ای به روش تنش مجازء حداکثر تلاش‌های مقاطع ناشی از ترکیب‌های مختلف بار باید بر مبنای ضوابط مبحث ششم مقررات ملی ساختمان مورد استفاده قرار گیرند. ۸-پ-۷-۲-۲ ضریب رفتار ضریب رفتار برای ساختمان بنایی مسلح جهت طراحی به روش تنش مجاز برابر با پنج و نیم (۵/۵ <- /) می‌باشد. ۸-پ-۲-۲ اصول تحلیل تحلیل ساختمان بنایی مسلح باید بر اساس اصول زیر انجام پذیرد. ۸-پ-۱-۳-۲ مدل‌های سازه‌ای ساده شده برای تحلیل ساختمان بنایی مسلح می‌توان از مدل‌های سازه‌ای ساده شده استفاده نمود و تحلیل توسط روش‌های دستی و یا با استفاده از نرم‌افزارهای معتبر قابل انجام می‌باشد. مدل سازه‌ای ساختمان از مجموعه‌ای از اعضا به شرح بند ۱-۳-۴-۸ می‌باشد. ۸-پ-۲-۳-۲ روش تحلیل در تحلیل ساختمان بنایی جهت طراحی به روش تنش مجازء لازم است از روش تحلیل خطی استفاده نمود. در این روش تمام تلاش‌ها در مقاطع مختلف اعضا با فرض خطی بودن رفتار مصالح و کوچک بودن تغییرشکل‌های ایجاد شده و بر اساس تئوری ارتجاعی تعیین می‌شوند. این روش ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- تحلیل را می‌توان در انواع ساختمان‌های بنایی و در طراحی به هر دو روش تنش مجاز و مقاومت نهایی مورد استفاده قرار داد. ولی در ساختمانهای متشکل از اعضای میله‌ای که در آنها تغییرمکان جانبی آزاد است. استفاده از این روش به شرطی مجاز است که ضریب لاغری ستون‌ها (8//7) از ۸-پ-۴-۲ الزامات میلگردگذاری در میلگردگذاری اعضای ساختمان بنایی مسلح که بر اساس روش تنش مجاز طراحی می‌شوند.ء باید الزامات بند ۴-۴-۸ و بند ۲-۶-۴-۸ رعایت گردند. ۸-پ-۵-۲ الزامات اجرای بنایی در اجرای اعضای بنایی ساختمان بنایی مسلح که بر اساس روش تنش مجاز طراحی می‌شوند. باید الزامات بند ۵-۴-۸ رعایت گردند. ۸-پ-۶-۲ طراحی بر مبنای روش تنش مجاز طراحی اعضای بنایی مسلح بر مبنای روش تنش مجاز بر اساس ضوابط مندرج در این بخش انجام می‌شود. کلیه اجزای سازه‌ای باید بر اساس تنش مجاز طراحی شوندء به‌طوری که کلیه تنش‌ها در اعضا در محدوده ارتجاعی بوده و از محدوده مجاز تنش‌ها فراتر نروند. ۸-پ-۱-۶-۲ فرضیات طراحی فرضیاث روش طراحی تنش مجاز بر اساس تنش‌های مجاز و فرضیات توزیع خطی تنش-کرنش به قرار زیر است: ۱(- مقاطع صفحه‌ای پیش از خمش, پس از خمش نیز مستوی باقی می‌مانند. ۳- ترکیب اعضای بنایی» یک عضو همگن را تشکیل می‌دهد. ۴ واحد بنایی هیچگونه تنش کششی را تحمل نمی‌کند. ۱۴۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز ۵- میلگرد کاملا توسط ملات یا دوغاب محصور و با واحد بنایی پیوند دارد. به‌طوری که مجموعا دارای رفتار همگن بوده و در محدوده تنش‌های مجازء عمل می‌کنند. ۸-پ-۲-۶-۲ مقاومت طراحی ۱- نقشه‌های اجرایی باید حاوی مقاومت فشاری مشخصه بنایی (,,1) برای هر عضو از سازه باشند. ۲- هر عضو سازه‌ای باید بر اساس مقاومت فشاری مشخصه بنایی (,,/) مربوط به آن عضو طراحی شود. ۳- تنش‌های محاسباتی نباید از مقادیر مجاز این پیوست فراتر رود. ۸-پ-۳-۶-۲ تنش‌ها و نیروهای مجاز ۸-پ-۱-۳-۶-۲ تنش‌های مجاز میلگرد فولادی - تنش کششی در میلگرد نباید از نصف تنش تسلیم مشخصه فولاد (,۰/۵) بیشتر شود. ۲- چنان‌چه میلگردهای عرضی مطابق الزامات بند ۵-۴-۴-۸ تامین شده باشندء تنش فشاری در میلگرد نباید از نصف تنش تسلیم مشخصه فولاد (ر/ ۰/۵) بیشتر شود. در غیر این صورت. از ظرفیت فشاری میلگرد باید صرف نظر شود, ۸-پ-۳-۶-۲- بارهای مجاز پیج مهار ۱- بار مجاز کششی پیج مهار با مهره» مدفون در ملات یا دوغاب» چنان‌چه شکست بنایی کنترل کننده باشد (17,۸)» از رابطه ۸-پ-۱-۳ و چنان‌چه تسلیم کششی پیج کنترل‌کننده باشد (وم5)» از رابطه ۸-پ-۲-۲ محاسبه می‌شود. (۸-پ-۱-۳۲) دم 0.114 > دهت (۸-پ-۲-۲) 0.64۵ > یهت ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- : < ۸ ۸ ۰ ۲- بار مجاز کششی پیج مهار خمیده, مدفون در ملات یا دوغاب» چنان‌چه شکست بنایی کنترل کننده باشد (مم6)» از رابطه ۸-پ-۳-۲. چنان‌چه بیرون کشیده شدن پیج کنترل‌کننده باشد (مه/)» از رابطه ۸-پ-۴-۲ و چنان‌چه تسلیم کششی پیج کنترل‌کننده باشد (وه3)» از" رابطه ۸-پ-۵-۲ محاسبه می‌شود. (۸-پ-۳-۲) ۲ 0.114 سر (۸-پ-۵-۲) با 0.64۵ > یوت ۳- بار مجاز برشی پیج‌های مهار با مهره و خمیده مدفون در ملات یا دوغاب, چنان‌چه شکست بنایی کنترل کننده باشد (7,۸ل از رابطه ۸-پ-۲-ع چنان‌چه خردشدگی بنایی کنترل‌کننده باشد (م,7/)» از رابطه ۸-پ-۷-۲. چنان‌چه بیرون کشیده شدن پیح کنترل کننده باشد («رم,5). از رابطه ۸-پ-۸-۲ و چنان‌چه تسلیم کششی پیج کنترل‌کننده باشد (ء,لل)» از رابطه ۸-پ-۲- ٩‏ محاسبه می‌شود. (۸-پ-۶-۲) 0.114 > وتا (۸-پ-۷-۲) 10724/4۵۵ < مر (۸-پ-۸-۲) ن3 ۲ 2.54 > وم 2.08 > وووتا (۸-پ-۲-٩)‏ و 0.364 > ووقا ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز نماید. ی ۵- بار مجاز پیج مهار مورد استفاده در طراحی, نباید از ۲۰ درصد میانگین نیروی متناظر با زوال نمونه‌ها (حاصل از آزمون) بیشتر باشد. ۸-پ-۳-۳-۶-۲ نیروی فشاری مجاز بنایی ۱- نیروی فشاری بنایی مسلح تحت نیروی فشاری خالص نباید از مقادیر داده شده در روابط ۸-پ- الف- برای اعضایی که در آنها ۹۹ > 71/۲ ۸ 2 (۸-پ-۱۱-۲) | ۸ _ 1 [بوش0.657 + بش /0.25] *-.ظ ب- برای اعضایی که در آنها ۹۹ < ۲/ر/ 2 (۸-پ-۱۲-۲) ۱ ۱ [برش0.652 + ,۵۸ /0.25] * بط ۲- تنش فشاری در بنایی, ناشی از خمش یا ترکیب خمش و نیروی محوری, نباید از ۰/۴۵ برابر مقاومت فشاری مشخصه بنایی بیشتر شود. همچنین تنش فشاری ناشی از نیروی محوری (ن/) نباید از تنش مجاز فشاری برای تحمل بار محوری تنها (ه۳) که بر اساس روابط ۸-پ-۱۳-۲ و ۱۳۳ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ هس (۸پ-۱۳-۲) 707 2 (سح)ی 5 << (۸پ-۱۴-۲) ۳1 ۸-پ-۴-۳-۶-۲ تنش برشی مجاز بنایی ۱- تنش برشی مجاز در بنایی مسلح (ر۳) از رابطه ۸-پ-۱۵-۲ به‌دست می‌آید. (۸-پ-۱۵-۲) ورگ + ریا > با در رابطه فوق, «/ نباید از مقادیر زیر فراتر رود: الف- چنان‌چه ۰/۲۵ > ]۸1/1 باشد: (۸-پ-۱۶-۲) > با ب- چنان‌چه ۱/۰ 2 ۸//7/47 باشد: (۸-پ-۱۷-۲) ۱ .0.18 > با پ- حداکثر مقدار # برای مقادیر ۸1/2 بین ۰/۲۵ و ۱/۰ را می‌توان از درون‌یابی خطی به‌دست آورد. ۲- تنش برشی مجاز بنایی (ببرر۳) باید با استفاده از رابطه ۸-پ-۱۸-۲ محاسبه شود. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز اه چم ۸۱۱ (۸پ-۱۸-۳) 5 5 7( 75 40( 2 > پوت در رابطه فوق, ۸1/7/2 باید همیشه مثبت در نظر گرفته شده و نیازی نیست از ۱ بیشتر در نظر ۳- در دیوارهای برشی بنایی مسلح, تنش برشی مجاز بنایی (ررر۳) ۰ باید با استفاده از رابطه ۸- پ-۱۹-۲ محاسبه شود. م ۸1 (۸سپ-۱۹-۲) 0.25 +[ ۳( 75 4( 41 * ببرظ در رابطه فوق, ۸1/1/2 باید همیشه مثبت در نظر گرفته شده و نیازی نیست از ۱ بیشتر در نظر ۴- تنش برشی مجاز تحمل شده توسط میلگردها (,7) باید با استفاده از رابطه ۸-پ-۲۰-۲ ۱ 1 َ (۸-پ-۲۰-۲) ی 5 > وب ۸-پ-۵-۳-۶-۲ تنش مجاز لهیدگی بنایی تنش لهیدگی در بنایی نباید از ۳۳ درصد مقاومت فشاری مشخصه بنایی بیشتر شود. تنش لهیدگی باید بر روی سطح لهیدگی 1)» که نباید از مقادیر زیر بیشتر باشدء محاسبه گردد. " :4/4 /دیاه ک(۶م۸4) در روابط فوق» مساحت 17 سطح قانده تحتانی بزرگتر هرم قائم یا مخروطی است که دارای سطح باربر ۸ است. برای دیوارهایی که با پوشش مناسب چیده نشده‌اند.ء ۸4 در محل درزهای قائم ۱۳۵ ۱ 1 ٍ ۱ ْ ا -------- صفحهٔ بعد -------- بح هس ۸-پ-۴-۶-۲ طراحی برای فشار محوری و خمش اعضایی که تحت فشار محوری» خمش و یا ترکیبی از آنها قرار دارند باید مطابق الزامات این بند طراحی شوند. ۸-پ-۱-۴-۶-۲ ستون ۱- نیروی فشاری بنایی مسلح تحت نیروی فشاری خالص در ستون نباید از مقادیر تعریف شده در بند ۸-پ-۳-۳-۶-۲ و روابط ۸-پ-۱۱-۳ و ۸-پ-۱۳-۳ فراتر زود. ۲- نیروهای طراحی باید با فرض خروج از مرکزیت حداقل ۰/۱ هر بعد مقطع ستون» به عضو اعمال شود. هر محور باید به طور مستقل در نظر گرفته شود. ۸-پ-۲-۴-۶-۲ دیوار ۱- نیروی فشاری بنایی مسلح تحت نیروی فشاری خالص در دیوار نباید از مقادیر تعریف شده در بند ۸-پ-۳-۳-۶-۲ و روابط ۸-پ-۱۱-۲ و ۸-پ-۱۲-۲ فراتر رود. ۲- دیوارهای برشی بنایی مسلح با نسبت دهانه برشی ۸1/14 برابر یا بیش از ۱ و با نیروی محوری ۲ بیش از ,۰/۰۵4 که تحت نیروی درون صفحه قرار دارند باید دارای حداکثر نسبت میلگرد کششی خمشی مطابق رابطه ۸-پ-۲۱-۲ باشند: 1 رورم > 1710 (۸-پ-۲۱-۲) حداکثر نسبت میلگرد نباید در راستای خارج از صفحه اعمال شود. ۸-پ-۵-۶-۲ طراحی برای کشش محوری و کشش خمشی ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- : ِ ا پیوست ۲ - طراحی به روش تنش مجاز ۸-پ-۶-۶-۲ طراحی برای برش اعضایی که تحت نیروی برشی قرار دارند باید مطابق الزامات این بند طراحی شوند. ۲۷ (۸-پ-۲۲-۲) ارچ را ۲- تنش برشی محاسباتی (0) نباید از تنش برشی مجاز (7) تعریف شده در بند ۸-پ-۳-۶-۲- ۳- چنان‌چه تنش برشی محاسباتی (0) از تنش برشی مجاز بنایی (,,«"/) بیشتر شودء لازم است از میلگرد برشی استفاده نمود. چنانچه میلگرد برشی لازم است. الزامات زیر باید اعمال شوند. الف- میلگردهای برشی باید موازی با راستای اعمال نیروی برشی تامین شوند. فاصله میلگردهای برشی نباید از کمترین دو مقدار 4/۲ یا ۰ میلی‌متر بیشتر شود. ب- میلگردهایی برابر حداقل یک‌سوم میلگردهای برشی باید عمود بر میلگردهای برشی تامین شوند. این میلگردها باید به‌طور یک‌نواخت توزیع شده و نباید فاصله بین آنها از ۱۳۰۰ میلی‌متر درزهای میانی یا بین لایه‌ها و کله‌ها نباید از مقادیر زیر فراتر روند. الفْ- ۴۸ کیلو پاسکال برای هسته میانی اجرا شده با ملات ب- ‎٩۹۰‏ کیلو پاسکال برای هسته میانی اجرا شده با دوغاب ۵- در طراحی تیرهاء لازم است از تنش برشی حداکثر در بر تکیه‌گاه استفاده شود. ۸-پ-۷-۲ طراحی پی پی ساختمان بنایی مسلح با در نظر گرفتن تلاش‌های محوری» خمشی» برشی و لهیدگی ناشی از اعمال بارهای ثقلی و جانبی وارد از عناصر قائم ساختمان, به‌صورت پی بتن‌آرمه نواری و یا مرکب و بر اساس ضوابط مندرج در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان طراحی می‌گردد. در اجرای پی؛ تعبیه ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ه > ۰ ۸ ۰ میلگرد ریشه برای کلیه میلگردهای قائم عناصر قائم دیوار» جرز و ستون, با سطح مقطعی حداقل برابر سطح مقطع میلگرد قائم و با در نظر گرفتن ضوابط مندرج در مبحث نهم مقررات ملی ۸-پ-۸-۲ طراحی دال و یا هر دال مهندسی دیگری که توان و یک‌پارچگی لازم جهت انتقال نیروهای ثقلی و جانبی به ضوابط مندرج در بند ۱-۱۳-۶-۴-۸ (دال تیرچه‌بلوک). بند ۱-۸-۵-۵-۸ (سقف تاق‌ضربی)» مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (دال بتن‌آرمه) و یا مقررات و دستورالعمل های مورد تایید برای انواع ۸-پ-۹-۳۲ الزامات غیرسازه‌ای در طراحی و اجرای اعضای غیرسازه‌ای ساختمان‌های بنایی مسلح که به روش تنش مجاز طراحی شده‌اند رعایت ضوابط مندرج در بند ۵-۳-۸ آلزامی است. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ-۳ واژه نامه یو ست ۸ -<ب ۲۳ واژه نامه آجر 1 آجر بتنی ۳6 0۳616 آجر توکار 1161107 آجر رشی ها آجر سبک دایز عن] آجر سوراخ‌دار ۳۵۳۲0۳۵10 آجر ماسه‌آهکی 5200-116 آجر نما ۳۵۵1۵8 آهک زنده 6 علعزبا 0 آهک ساختمانی 6 ۲00۶0 آهک هیدراته 6 ۲1۳۵۳۵160 آهک هیدرولیکی (آبی) 6 ع1 ۲1/0۳21 ابعاد اسمی 5 م370۵ ابعاد مشخصه 58 ۲۵۳2016516 ارتفاع موثر 1ع1ع ۳1۳6011۷6 المان مرزی 41 300۵2۷ اندودکاری بیرونی او اندودکاری داخلی ۳58 اندود گچی 7 6005۳ سم -------- صفحهٔ بعد -------- بادگیر بار باد بار پرف بار بهره‌برداری : بار قلی بار درون صفحه بار جانبی بار خارج از صفحه بار زلزله بار زنده بار ضریب‌دار بار مرده بازشو بارگذاری بال ۱ بست دیوار بلوک باربر بلوک بتنی بنایی بلوک بتنی توخالی بلوک سفالی بلوک سقفی ۱۵۰ ۷۷10 7 ۷۷:۳۵ 40 5۳۵۷۷ 40 5۵۳۷1۶ 40 0073۷۷ 40 1-0136 40 40 ۲21672 40 6 01-01-0120 40 ۳۵۲۳۵۹۵۴۴ 40 ع1۷6] ۳۵10۲0 40۵0 40 20ع1 008 1۳-۳8 ۳1386 ات 8 1۵۷۵۱11۲۶ 6 1183۳۷۵۱8) ۷۷۵۱۱ 2۳ ۱۵۳۵۵۶ 1۵2۵۵ 1 ۲325077۷ ۲00067۵16 11 60167۵16 0137 ][م) 1 ۲۵۳6۲۵16 ۲10110۷۷ رها 0۵11۳8 )۲۱۵۶( -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۸ ۱ ۸-پ-۳ واژه نامه بلوک غیرباربر 1 8627188 1100-1020 بنایی ۱/1250 بنایی غیرمسلح ۷(ت۳۵50 ۳۳۵110۳۵۵ بنایی مسلح ۵50۷ 1۹۵۱110۳۵۵ پشت‌بند (5۱۳۳0۲4) 1655 پوزولان ۳013 پوسته 51 پوشش بنایی 7 ۱135007۷ پوشش دوغاب ۲ ]070 پوشش ملات ۳ ۸10۳۵۳۴ پی بتنی 58 ۲0۵۲۱ پیج مهار 1 ۸0۴ پیج مهار سردار 1 2260۴ ۲102060 پیج مهار خمیده 1 276107 761-027 تحلیل ۸۵515 تخته گجی 40 6/050۳ ترکیب بار 000 ]1 تنش مجاز 5 110/2016[ ۸ تنگ جانبی 116 تیرآهن 0 [عع51 تیر اتصال 700 تیر بنایی ۸/1250 تیر بنایی مسلح ۵50۷ 1۵110۲۵۵ تیر عمیق 12660 تیغه ۲۳۵1 ۳۵۳0 ۱۵۹۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ا 4 1 ّ 1 1 ۱ ۱ ۷ ۱ ض ۰ 1 ۰ ۱ ا ۱ ِ ل ا جابجایی 13 جابجایی نسبی 120661 دنل 1161۵6 جابجایی نسبی طبقه 51076۷ 11۵1311۷6 جان ۷ جان‌پناه ۳301 جذب آب دوناصه دج ۷۳7 جرز ۳1۳ چگالی ظاهری 046۳5 16 با حفره 2011 خاموت ۹51 خرپشته 186 خروج از مرکزیت ۳۵۷ خیز 6 ,1261106110 دال 512 دال بتن مسلح ۳۵11 0۳۵۲۵۸۵ 1۳۵110۲۵۵ دانه‌بندی 6 )66 درز انقطاع 41 ۲0056110 درز لرزه‌ای از 5۵151016 دوام ۱ دودکش 6۷ نحان) دوغاب 070۱1 دهانه آزاد 7 20162۴ دیافراگم ۱0 دیوار ۹۷211 دیوار باربر ۵11 620188 ۵۵۵] ۱۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ-۳ واژه نامه دیوار بزشی بنایی [[۵/ 5627 ۱/1250 دیوار بنایی مسلح 11 ۵۶0۹۷ 1۵1۲0۳۲۵۵ دیوار تک انحنا [[۵/ 5121-0۷60 دیوار سازه‌ای [ ۷۵1 [2ن 516 دیوار غیر پاربر [۵1 62۳08 310-1020 دیوار متقاطع [ ۵1 (۳055) 1310675601128 دیوار میان تهی [ ۷۵ و02 رگ (یا رج) 5 روان کننده ۳7۳70 روش تنش مجاز 40 5165 ۸110/2016 روش مقاومت نهایی 4۵ 110ع 56۳ ۵16ات زنجاب 508 زیرزمین او و ها سبک‌دانه 46 1 ع ۵ ع18] ستون 01 ستون بنایی 1135025۷ سختی جانبی 5 ]21672 ] سقف تاق‌ضربی طلع7ه 266[ سقف تیرچه‌بلوک ‎ ۶‏ علع0ا دهع عاع ۲0 سقف چوبی ۷۷۵۵۵۵ سقّف شیب‌دار 5120160 سقف قوسی 0 ۲۳۳6۵ سقف کاذب 6 12۳0060 سقف گنبدی 0 106 ستون بنایی مسلح 6010 /وتط ۵0 1۵10۳۲۵۵ ۱۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سنگ‌دانه لت ود سنگ‌دانه درشت 16 ۲002756 سنگ‌دانه ریز 16 ۳16 سنگ ساختمانی 6 116510 سنگ لوح ساختمانی 6 0116510 51316 سیمان بنایی 61 1/1250 سیمان پرتلند سرباره‌ای 1 ‎٩138‏ ۳۰۳۸۵۵۵ سیمان پوزولانی 61 ۳0۵270130 شالوده ۳00 شبکه میلگرد جوش شده ۳۵10۳661 65 ۷/۵160 شکل‌پذیری 1 شعاع ژیراسیون 3 ۴ 1۵۵۲۹ شن ادنوه ضخامت موثر 55 ۳۲16011۷6 ضریب انبساط ۲۰۵1۳۵۵۵۲۴۲ ضریب آهمیت 7 1۳0۳۵۳۲۵ ضریب رفتار 7 5613۷10۳ ضریب کاهش مقاومت 7 ۳0110 51۳6210 طول موثر 1261 ۳۲/01۷6 طول مهاری 1261 16۷61006 عایق حرارتی ]1۳6۲۳۵ عایق رطوبتی 6 1۷216۳005۳۶ عضو بنایی 07 11290۷۷ عضو سازه‌ای 607 ]51۳۹۳۵ عضو سه‌بعدی 7 ۵01651021 1۳۳66" ۱۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ-۲ واژه نامه عضو صفحه‌ای 07 ۳1306 اعضای غیرسازه‌ای 017 0-51706۳21[ قلاب 1700 قلاب استاندارد ۴ 51۵۵4270 قیر اوت و۱21۱ کارآیی ۷/۵۲۵ کلاف 0 ۳۸۱۳۶ کلاف افقی 0 ۲1۳8 [ 10۲1200۵ کلاف بازشو 0 ۳1۳۶ 00618 کلاف قائم 0 ۳1۳8۶ |[۷۷/۵۲۳:۲۵ گچ )6 ماسه (بادی) ایند مدول ارتجاعی ۵۵۶ ۳125116 مدول برشی ۳۵۵۱|۷۶ 51627 مدول گسیختگی 6 0 1/1۵۵۶ مساحت بستر 42 از 86۵0 مساحت خالص 42 ع[1 مساحت کل 43 60۲055 ملات ۱۳10۹7 ملات ماسه-سیمان 17 520-06767 ملات ماسه-سیمان-آهک 7 176 611-1 520-061 ملات گچ و خاک 7 00501-612 مصالح ساختمانی 2167121 ۲00551110 مقاومت اسمی 813 ]1011۵1 مقاومت برشی 83 5۳62۲ ۱۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ را مقاومت پیچجشی 5۳62 [2 107۲۹102" مقاومت تسلیم ۱ 51۳62815 ۷:10 مقاومت خمشی 51۳68613 [۳1۵7۳۵ مقاومت طرح 5اع 5۳6 0ع51ع1 مقاومت فشاری (اع 51760 000۳6۶1۷6 مقاومت کششی 1ع 560 ع[1605[1 مقاومت لهیدگی 8 عط دعس مقاومت لازم 5۳625 10۲۵۵ مقاومت مشخصه 51۳661 ۸/11۵۵ ملات بنایی 7 ۷13507۷ ملات دوغابی (روان ملات) 001 منشور ۳۳ مهار ۸0 میان‌قاب 1-11 میلگرد آج‌دار 7 10660 میلگرد برشی 1 51627 میلگرد بستر ۳۵10۳664 اصزمز 360 میلگرد خمشی ۳۵۱۲0۳۲۵1۵1 ]۳ میلگرد ساده 7 ۳1۵۳ میلگرد طولی 7 1۵81۵۵۵1 میلگرد عرضی 7 216721 میلگرد فولادی 7 آ[عع5۲ ناودانی ]۳2 512۵1 نیشی 0 ع208[6ه [6ع51 نسبت لاغری ۲۵0 51606655 ۱۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-پ-۳ واژه نامه << نعل درگاه ات ۱8۱۱ نسبت میلگرد 0 آعع51 واحد مصالح بنایی 1 1/1250 واحد مصالح بنایی توخالی 1 ۳25057 ۲10110۷۷ واحد مصالح بنایی سوراخ‌دار 21 ات۳۵50 ۳6۳]0۳۵1۵۵0 ورق فولادی 641 آ1عع51 وصله میلگرد 008 هسته بتنی 6 ۲00۲۵16 هم‌پوشانی (0۷6۲1۵) 30۵ ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- دی هرد ۱۵۸