صفحهٔ اول ›
مبحث 4 مقررات ملی ساختمان
مبحث 4 مقررات ملی ساختمان
مبحث 4 مقررات ملی ساختمان
⚠ این متن با نرمافزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
۳ ٍ مرا هس
شهرسازی شهرسازی
وزارت راه و مسکن و شهر
تحققات راه.
ٍ ایران
ار
ملّی سا
نت
مقررا مرحش 1 اما
:ْ ی
ازامات عمو
سا
ت ملی
ن مقررات ۳۹
ویرای
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان قراردادی : آیران. قوائین و احکام
ٍ ,اما سل
تدرین مقررات ملی ساختمان,
وضعیت وبراست : ویراست ۲
مشخصات نشر : تهران: مرکز تحفیقات را مسکن و شهرسازی,۱۳۹۹.
مشخصات ظاهری : زه ۱۱۶ صی.: جدول.
فروست : مقررات ملّی ساختمان ایران! مبحک 4.
مرکز تحفیفات راه, مسکن و شهرسازی» شماره نشر:کگ- ۷۵۳
شابک : ۱۳۱۷۹-۰ ۹
وضعیت فهرستنوپسی : فیپا
موضوع : ساختمانسازی -- صنعت و تجارت -- فوانین و مقررات -- آیران
موضوع : 1720 -- 1108هام 8006 ما + واعا ممزاعنساکد0۵ ۱
شناسه افزوده : مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی :
شناسه افزوده : ۳61۵۲ 11056876 16۱۵100۵۵۱ ممطاانا 80۵ وماکام۲1 ,و۸۵۵
شناسه افزوده : مقررات ملی ساختمان ایران؛
مبحث چهارم.
رده بندی کنگره : .4 ۷ام فالف/1)(1(1۳۸۰۲
رده بندی دیوی :۳۶۳/۵۵
شماره کتابشناسی ملی : ی(
4 » 2
مات راد پم سرا زی
تهیه کننده: دفتر تدوین مقررات ملّی ساختمان
تیراژ: ۱۰۰۰۰ مه
قطع: وزیری
لیتو گرافی: چاپ و صحافی: اداره انتشارات و چاپ مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی
قیمت: ۰ ریال
شایک: ۹۷۸-۹۰۰-۱۱۳-۱۷۹-۰ 978-600-113-179-0 :1582
کلیه حقوق این اثر برای تهیه کننده محفوظ است.
سح همم
مروی, خیابان حکمت صندوق پستی: ۱۳۱۶۵-۱۹۱۹۹ تلفن: ۸۸۲۵۵۹۶۲-۹ دورنگار: ۸۸۳۸۶۱۳۲
پست الکترونیکی:1۳.ع0(0176.2) 010 فروش الکترونیکی: 1۳,ع۵.ع0.01۳ط //:11۳ظ
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
ْ
به نام خدا
پیشگفتار
مقررات ملّی ساختمان در تمامی کشورها قواعدی هستند که به نحوی اجرای آنها توسط شهروندان
الزام قانونی پیدا میکند. ادراک مشترک کلیه عوامل و عناصر مرتبط اعم از دولت. دولتهای محلی.
مردم و مهندسان, موجب میگردد که منافع ملّی ناشی از حفظ و افزایش بهرهوری از سرمایهگذاریهای
ملّی و هم چنین حفظ جان و منافع عمومی بهرهبرداران ساختمانها بر منافع سازمانی دستگاههای
اجرایی و یا منافع دولتهای محلی و هم چنین منافع فوری سرمایه گذاران ترجیح داده شود.
بدیهی است توافق و التزام بر این دسته از منافع و خواستهها در قالب برنامه توسعه نظام ملّی
ساخت و ساز تحقق مییابد.
از سال ۱۳۶۶ مقررات حاکم بر جنبههای مهندسی و فنی ساختمان (طراحی - نظارت - اجرا)
توسط وزارت راه و شهرسازی در قالب مقررات ملّی ساختمان به تدریج وضع و استفاده از آن الزامی
شده است. توسعه آموزش عالی, مراکز فنی و حرفهای و سازمانهای نظام مهندسی موجب افزایش
نیروی آنسانی متخصص و ماهر در سطح کشور گردید و به موازات آن مقررات ملّی ساختمان و
استانداردها و آییننامههای ساختمانی نیز به همت اساتید و صاحبنظران شاغل در حرفه به صورت
دورهای مورد بازنگری و انتشار مجدد قرار گرفتهاند. در حال حاضر این مقررات به درجهای از کمال
و غنا رسیده است که به عنوان مرجع و منبع آموزشی ضمن تأمین نیاز نسبی دانشگاهیان و جامعه
مهندسی کشورء سازندگان و بهرهبرداران, ابزار و مرجع کنترل لازم را برای اطمینان از کیفیت
ساخت و سازها برای ناظران و بازرسان فراهم نموده است.
مقایسه کیفیت ساختمانها بویژه از حیث سازهای در سالهای اخیر با قبل از تدوین مقررات ملّی
ساختمان مید تأثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمانها و سیر تکاملی آن در جهت تأمین
ایمنی. بهداشت. رفاه و آسایش و صرفه اقتصادی میباشد اما با مقایسه آمار کمی و کیفی. وضع
موجود کشور با میانگین شاخصهای جهانی فاصله قابل توجهی وجود دارد.
برای جبران فاصله شاخصهای پیش گفته شده لازم است اولاً نهادهای حاکمیتی سیاستگذار و
برنامهریز و مراجع صدور پروانه ساختارهای کنترل و نظارت را مورد بازنگری قرار داده تا سیستم
پ
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
نظارت جدیتری نسبت به تولید. توزیع و مصرف مصالح استاندارد و اجرای مقررات ملٌی ساختمان
اعمال گردد. ثانیاً سازمانهای نظام مهندسی ساختمان, تشکلهای حرفهای دانشگاهها و مراکز
آموزشی و تحقیقاتی بیش از پیش در ترویج و تبیین مقررات وضع شده الگوسازی و ارایه
نمونههای عینی رعایت مقررات یاد شده و معرفی فنآوریهای نوین و به نمایش گذاشتن مزایای
آن تلاش نمایند. ثالشاً مهندسان و سازندگان که وظیفه اساسی در اعمال ضوابط و مقررات
ساختمانی را در طراحی» اجرا و نظارت ساخت و سازها بر عهده دارند با به روز رسانی دانش فنی و
مهارت حرفهای و با تکیه بر اصل اخلاق حرفهای خود نسبت به اجرای مقررات ملّی ساختمان بیش
از پیش اصرار ورزیده و کارفرمایان و مالکان نیز تشویق یا ملزم به رعایت مقررات ملّی ساختمان آن
شوند. همچنین مردم به عنوان بهرهبرداران نهایی میتوانند با افزایش سطح آگاهی از حقوق خود
نقش اساسی در ارتقای کیفیت از طریق افزایش مطالبات در کیفیت و بهرهوری ساختمانها و ایجاد
انگیزه رقابت در ارایه ساختمانهای با کیفیت ایفا نمایند.
در خاتمه از کلیه اساتید و صاحبنظران و تدوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و تجدیدنظر
مباحث مقررات ملّی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارت از هیچ کوششی
دریغ ننمودهاندء سپاس گزارم. همچنین برای دست آندرکاران ساخت و ساز از دستگاههای نظارتی و
کنترلی, مراجع صدور پروانه و کلیه عزیزانی که اجرای این مقررات را خدمتگزاری به میهن و مردم
خویش میپندارند. آرزوی موفقیت و سربلندی در پیشگاه خدای متعال مینمایم.
عباس آخوندی
وزیر راه و شهرسازی
8
۱
۱
ا
۱1
1
۱
1
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ْ
سید پا هو
تا
1
5 1 : ی ی مان تاریخ؛ ۱۳۹۶/۱۰/۱۰
۰ ی وزامت را رسای شماره: ۵۲۲۹۸/۱۰۰/۰۲
پسمه تعالی
جناب آقای دکتر رحمانی فضلی -وزیر محترم گشور
جناب آتای مهندس تابش - رئیس محترم بنیاد مسکن انتلاب اسلامی
جناب آتای مهندس رجی - وئیس محترم شورای هرگزی سازمان نظام مهندسی ساختمان
هدبرآن گل محتوم راه و شمرسازی استانها
با سلام
در اجرای ماده ۳۲ قائون نظام مهندسی و کنترل ساختمان بصوب ۱۳۷۴.
بدینوسیله وبرایش سوم مبحث چهارم مقررآت ملی ساختمان «الزامات عمومی ساختمان»
که مراحل قهیه, تدوین و تصسویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده جهت استمضار
و صدور دستور برای اجراه از تاریغ ۹۶/۱۱/۱ در کل کشور: ابلاغ مسیگردد.
زمان انقضای وپرایش سال ۱۳۹۲ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: دو سال بعد از
تاریخ این ابلاغ خواهد بود و بنابراین از تاریخ ۹۶/۱۱/۱ لفایت دو سال بعد از تاریغ
این ابلاغ, استفاده از هر کدام از دی ویرایش فوقالذکر مجاز شمرده خواهد شد.
باس آخوندی
وزبر
وله درو
۱
ِ
۱
ا
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
ّ
ٍ
الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان
* دکتر محمدتقی احمدی رئیس * مهندس شایور طاحونی عضو
* مهندس محمدرفا انصاری عضو * مهندس بهروز علمداری میلانی عضو
* دکتر حمید باقری عضو * مهندس مسعود غازی سلحشور عضو
دکتر سعید بختیاری عضو * مهندس یونس قلیزاده طیار عضو
* دکتر حمید بدیعی عضو * دکتر بهروز گتمیری عضو
* دکتر ناصر بتیادی عضو * دکتر حامد مظاهریان عضو
* مهندس محسن بهرام غفاری عضو * دکتر محمودرضا ماهری عضو
* دکتر محسن تهرانی زاده عضو * دکتر بهروز محمدکاری عضو
* مهندس محمدابراهیم دأآدسرشت عضو * مرحوم مهندس حشمت ا... منصف عضو
* مهندس سید محمدتقی راتقی عصو دکتر سیدرسول میرقادری عضو
* دکتر علی اکبر رمضانیانیور عضو * مهندس نادر نجیمی عضو
* دکتر محمد شکرچیزاده عضو * مهندس سیدرضا هاشمی عضو
* مهندس علیاصفر طاهریبهبهانی عضو
ب) اعضای کمیته تخصصی
دکتر فرهاد آزرمی عضو
* مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو
* دکتر ناصر بنیادی رئیس
* مهندس سیدابراهیم بنی مهد عضو
* مهندس زهره عمارت کار نماینده شهرداری تهران
8 مرحوم مهندس مسعود قاسمزاده محله عضو
* مهندس سیدمحمدرضا میرعبداللهی دبیر
با تشکر از همکاری صمیمانه:
سازمان نظام مهندسی ساختمان و آقای مهندس ارس مهرانفر
پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان
* مهندس سهیلا پاکروان معاون دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان و دبیر شورا
دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان
چ
ِ
ٍ
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
!۱
۱
۱
ا
مقدمه
سومین نسخه بازنگری مبحث الزامات عمومی مقررات ملی ساختمان ایران در شرایط خاصی تدوین
میشود؛ در سالهای اخیر بخش ساختمان در کشور با افزایش سرمایهگذاری و ساخت زیربنای
بیشتر مواجه بوده و پروژههای عظیمی از نظر کمیت. چون مسکن مهرء به مراحل پایانی نزدیک -
شده؛ اما متأسفانه هنوز مسائل عمومی صنعت ساختمان حل نشده باقیمانده و بحرانهای ناشی از
خطر سانحه در برخی ساخت و سازهای غیراصولی اخیر تهدید جدی برای جان و مال مردم
محسوب میشود.
از طرف دیگر در ساخت و سازهای اصولیتر شهرهای بزرگ و کلانشهرها نیز عدم توجه به مسائل
محیطی در محوطهها و مجموعههای بزرگ ساختمانی چون انطباق با ویژگیهای شهری و مناسب
بودن دسترسیها و توجه به مسائل زیست محیطی امکان بروز شرایط نامناسب شهری را تشدید
مینماید و با وجود صرف هزینههای هنگفت از محل منابع ملی, اطمینانی در رضایتبخش بودن
نتایج وجود ندارد.
بدیهی است که در این شرایط. به منظور درسگیری از تجارب پیشین, علاوه بر لزوم تلاش جمست
ایجاد ساز و کاری دقیقتر در امر نظارت و اجرای صحیح ساختمانها و هدایت پایدار توسعه و
عمران کشورء مسئولیت خطیرتری بر عهده قوانین و مقررات قرار گرفته و لازم است تا الزامات
عمومی مقررات ملی ساختمان نیز متأثر از شرایط. بصورتی دقیقتر تدوین و بازنگری شود.
بنابراین سومین ویزایش مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان» ضمن تلاش در حفظ شاکله اصلی
قبلی و اینکه با نسخههای پیشین تفاوت ماهوی نداشته و ادامه دهنده آنها باشد. پیگیری کننده
اهداف اصلی و انتظارات عملکردی و اهداف عینی است. در این وبرایش با نظم دهی بیشتر به
مطالب و فصلبندی مقررات در جهت بهرهبرداری سهلتر تلاش شده است.
کارکرد مناسب و پایدار ساختمان از نخستین ویرایش الزامات عمومی ساختمان مد نظر بوده و در
ویرایشهای بعدی تکمیل شده است. در این ویرایش اصلاحاتی در زمینه تعیین الزاماتی برای
کارکرد مناسبتر ساختمان انجام شده است. تلاش جهت بکارگیری ارزشهای معماری و فرهنگ
گذشته ساختمان در کشور تداوم یافته و امکان بهره گیری از عناصری چون حیاط مرکزی و گودال
باغجه و ساباط و ایوان و مهتابی در این مقررات آورده شده است. تلاش شده تا با تدوین الزاماتی
مناسب در جهت ارتقای کیفیت زندگی متصرفین و ایمنی بیشتر در زمان بهرهبرداری سمتگیری
شود. در این رابطه توجه به ساختمانهای سبز و پایدار و تاکید بر رعایت ضوابط مناسبسازی
فضاها برای کمتوانان چسمی و حرکتی در نظر گرفته شده و در اهداف عینی و انتظارات عملکردی
بر لزوم توجه مسئولین و متولیان ساخت و ساز بر رعایت الزامات محیطی نیز تأکید گردیده است.
ح
"
۱
۱
1
۱
1
ِ
ِ
ٍ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
چنانکه اشاره شد با توجه به ویژگیهای اجتماعی کنونی» مباحثی در مورد امنیت فضاهای
ساختمان و کاستن از بروز جرائم» افزون بر رعایت مسائل ایمنی و تدارک راههای امدادرسانی و
فضاهای پناه» علاوه بر دسترسهای خروج در حریق, پیش بینی شده است.
این نسخه از مقررات همانند نسخههای پیشین در معرض نظرخواهی از اهل حرفه قرار گرفته. اما
تهیه ضوابط تکمیلی مربوط به تنوعات اقلیمهای فرهنگی و سرزمینی و تکمیل ضوابط مربوط به
تصرفهای مختلف در بازنگری آتی این مقررات در نظر گرفته شده است. کمیته بازنگری مبحث
چهارم مقررات ملی ساختمان آمادگی دارد تا با دریافت نظرات اهل حرفه و صاحبنظران به اصلاح
و تکمیل مقررات در ویرایش آتی بپردازد. امید است که بکارگیری ویرایش سوم مبحث چهارم
مقررات ملی ساختمان بتواند گامی در جهت نائل شدن به توسعه پایدار باشد.
۱۳۹۶
ا
ْ
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
۱
۱
ْ
ٍ
ٍ
۱-۴ کلیات
۱-۱-۴ اهداف کلی
۲-۱-۴ اهداف عینی و انتظارات عملکردی
۳-۱-۴ دامنه کاربرد
۴-۱-۴ استانداردها و ضوابط
۵-۱-۴ مدارک قنی
۶-۱-۴ الزامات اجرایی
۲-۴ تعاریف
۳-۴ دستهبندی فضاهاء تصرفها و ساختمانها
۱-۳-۴ دستهبندی فضاها
۲-۳-۴ دستهبندی و تعریف تصرفها
۳-۳-۴ دستهبندی ساختمانها از نظر تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر زمین
۴-۴ مقررات کلی
۱-۴-۴ ارتفاع و مساحت مجاز ساختمانها
۲-۴-۴ الزامات کلی ساخت و قرارگیری ساختمان
۳-۴-۴ الزامات همجواری ساختمانهاء تصرفها و فضاها
۴-۴-۴ الزامات شکل. حجم و نمای ساختمان
۵-۴-۴ الزامات پیشآمدگیهای ساختمان
۶-۴-۴ الزامات تأمین امنیت ساختمانها و ایمنی متصرفین
۷-۴-۴ الزامات مناسبسازی ساختمان برای افراد دارای معلولیت و کمتوان جسمی حرکتی
۵-۴ الزامات عمومی فضاها
۱
۱۹
۱۹
۱۹
۳۱
۳۱
۳۳
۳۵
۳۶
۳۸
۳۱
۳۱
۳۳
۱
۱
۱
"
۱
۱
|
۱
5
۱
|
۱
۱
۹
۱
۳
۱
|
۱
|
1
۱
|
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
1
۱
1
11۷
1
1
۱
۱
1
ژ
ا
1
ا
۲۳
ا
۱۱
۱۱
0
|
۱۱
۱-۵-۴ فضاهای ورودء خروج. ارتباط و دسترس
۲-۵-۴ فضاهای اقامت
۳-۵-۴ اتاقها و فضاهای اقامت چند منظوره
۴-۵-۴ فضاهای اشتغال
۵-۵-۴ فضاهای پخت و آشیزخانهها
۶-۵-۴ فضاهای بهداشتی
۷-۵-۴ فضاهای نیمهباز
۸-۵-۴ فضاهای باز
۹-۵-۴ فضاها و عناصر واسط نورگیری و تهویه
۱۰-۵-۴ توقفگاههای خودرو
۱۱-۵۴ انبارها
۱۳-۵۴ فضاهای نصب تأسیسات
۱۳-۵۴ سایر مشاعات و فضاهای خدماتی عمومی
۶-۴ الزامات عمومی نورگیری و تهویه فضاها
۷-۴ مقررات اختصاصی تصرفها
۱-۷-۴ تصرفهای مسکونی
۲-۷-۴ تصرفهای حرفهای/ اداری
۳-۷-۴ تصرفهای آموزشی/ فرهنگی
۴-۷-۴ تصرفهای درمانی/ مراقبتی
۵-۷-۴ تصرفهای تجمعی
۶-۷-۴ تصرفهای صنعتی
۸-۴ مقررات خاص ساختمانهای بلند (گروه ۸)
۹-۴ الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۱-۹-۴ دیوارها
۲-۹-۴ کف و سقف
ر
۴۳۳
۵۲
۵۵
۵۶
۵۸
۶۲
۶۳
ار
۶۸
۷۳
۷۴
۷۶
۷۹
۸۳
۸۳
۸۹
۸۹
۹۴
۹۵
۹۷
۹۹
۹۹
۹۹
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۹-۴ نازک کاری و پوششها
۴-۹-۴ سقفهای کاذب
۵-۹-۴ بامهای مسطح
۶-۹-۴ بامهای شیبدار
۷-۹-۴ سقفهای نورگذر
۸-۹-۴ نصب و اجرای در و پنجره
۹-۹-۴ حفاظهاء جانپناهها و میلههای دستگرد
۱۰-۹-۴ آببندی و عایقکاری رطوبتی
۱۱-۹-۴ شومینه, بخاری دیواری و دودکشها
۱۳-۹-۳۴ جزئیات عمومی ایمنی و امنیت در برابر سوانح و سایر خطرات
۱۳-۹-۴۳ عایقکاری صوتی و حرارتی و صرفهجویی در مصرف آنرژی
۱۴-۹-۴۳ تاسیسات در ساختمان
۱۵-۹-۴۳ نگهداری و دفع زباله
۱۶-۹-۴۳ سایر تجهیزات ساختمان
ز
۱۰۰
۱۰۰
۱۰۲
۱۰۳
۱۰۳
۱۰۴
۱۰۵
۱۰۷
۱۰۷
۱۰۸
۱۱۲
۱۱۲
۱۱۳
۱۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات
۱-۱-۴ اهداف کلی
۱-۱-۱-۴ این مقررات به منظور اطمینان از ایمنی, بهداشت. بهرهدهی مناسب. آسایش و صرفه
اقتصادی» و تأمین نیازهای حداقل ساکنان و استفادهکنندگان (متصرفان) ابنیه و ساختمانهای
مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان, با تعیین محدودیتهاء ابعاد حداقل فضاهاء
نورگیری, تهویه مناسب و سایر الزامات عمومی طراحی و اجراء به عنوان مبحث چهارم از مقررات
ملی ساختمان ملاک عمل قرار میگیرد.
۲-۱-۴ اهداف عینی و انتظارات عملکردی
در اینجا علاوه بر اهداف کلی انتظارات عملکردی مبحث الزامات عمومی ساختمان نیز به صورت
کیفی بیان میشود. الزامات کمّی و مقررات ساختمانی برای دستیابی به اهداف عملکردی نیز در
قسمتهای مربوطه آرائه میشوند.
۱-۲-۱-۴ کار کرد مناسب و پایدار
مشخصات کالبدی ساختمان و فضاهای آن باید در تناسب با نوع و نحوهٌ بهرهبرداری از آنها تعیین
شود. به این منظورء انتظارات ذیل باید از دیدگاه این مبحث. در طراحی, اجرا و بهره برداری
ساختمان برآورده شوند:
اً- رعایت حداقل ابعاد مناسب برای هر فضا برحسب نوع فعالیت و استفاده از آن؛
ب- تامین تعداد لازم و کافی از فضاهای اصلی و جانبی بر اساس برآورد تعداد و ترکیب استفاده
کنندگان و نیازهای آنهاء
پ- امکان دسترسی مناسب و ایمن به ساختمان و بهرهبرداری از قسمتهای مختلف آن برای همه
استفاده کنندگان.
ِ
۱
۱
۱
ٍ
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
ت- تامین امنیت افراد یا گروههای استفاده کننده. در طراحی. استقرار ( همجواری ساختمانها.ء
ث- تامین تجهیزات و ویژگیهای لازم کالبدی ساختمان بر اساس نوع و نحوه بهرهبرداری از آن.
۲-۲-۱-۴ بهداشت و سلامت
نباید در دور ساخت. بهرهبرداری یا تخریب بناء بهداشت و سلامتی مردم تهدید شود و باید در این
دورهها از آلودگی و به خطر افتادن منابع و چرخهٌ حیات پیشگیری گردد. بنابراین لازم است انتظارات
زیر برآورده شوند:
الف- برخورداری ساختمان در حال بهرهبرداری از نور و تهویه مناسب.
ب- نفوذ نکگردن رطوبت مزاحم به داخل ساختمان یا فضاها و اجراء آن.
پ- وجود نداشتن خطراتی مانتد متصاعد شدن گازهای سمی, ذرات یا گازها و تابشهای خطرناک
بر اثر استفاده از مصالح یا جزئیات نامناسب یا مکانیابی نادرست ساختمان.
ت- آلوده نشدن آب یا خاک به وسیله ضایعات ساختمانی و فاضلاب.
ث- محدود کردن سطح نوفه با سروصدای ناخواستهٌ دریافتی توسط مردم در حدی که از تهدید
سلامتی آنها پیش گیری شده و امکان کار و فعالیت. استراحت و خواب مناسب برای آنها
فراهم باشد.
ج- محدود کردن نورهای ناخواسته و مزاحم.
۳-۲-۱-۴ ایمنی در حین بهرهبردآری
ساختمان, تجهیزات و اجزاء و عناصر آن باید به صورتی طراحی و ساخته شوند که در هنگام
بهرهبرداری, ایمنی ساکنان یا استفادهکنندگان و سایر افراد تامین شود. لذا باید شرایط زیر فراهم
باشد:
آ- احتمال خطر حوادثی مانند لیز خوردن, سقوط افراد یا اشیاء. برخورد. برقگرفتگی و آتش سوزی یا
انفجار به حداقل برسد.
ب- امکان ایجاد حریق یا توسعه آتش و دود در انطباق با مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان به
حداقل تقلیل یابد و در صورت بروز آتشسوزی, اطفاء آن و نجات ساکنین مطابق مبحث یاد
شده امکانپذیر باشد.
پ- امکان خروج. استتار یا پناه در شرایط بروز سوانح یا جنگ. در انطباق با مبحث بیست و یکم
مقررات ملّی ساختمان, برای افراد فراهم باشد.
۱
۱
۱
۱
۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱
ْ
فصل اول - کلیات
ت- طراحی و احداث واحدهای مسکونی به نحوی صورت گیرد که حتیالامکان از بروز مشکلات
امنیتی و دزدی جلوگیری شود.
۴-۲-۱-۴ حفظ انرژی و رعایت معیارهای ساختمانهای سبز و پایدار
لازم است با رعایت تمهیداتی در طراحی و ساخت بناء با درنظر گرفتن همجواریهاء شرایط افلیمی,
محلی و اقتصادی, مقدار انرژی مصرفی در بهرهبرداری از ساختمان و تأسیسات گرمایشی و
سرمایشی تا حد امکان پایین نگه داشته شود. تعویض هوا و تهویه مطبوع در حد مجازء در انطباق با
مبحث نوزدهم مقررات ملّی ساختمان در نظر گرفته شود. در ساختمانهائی که مقررات کلی این
مبحث معین میکند. رعایت معیارهای ساختمانهای سبز و پایدار به قرار زیر الزامی است.
الف) گوناگونی و تنوع: از اساسیترین اهداف توسعه پایدار است. با طراحی کاربریهای متفاوت
همجوار در محلات شهری. درصد زیادی از هزینهها و آلودگی هوا کاهش مییاید.
ب) اقلیم و آب و هوا: آگاهی به چگونگی انطباق ساختمان با اقلیم خاص منطقه از مباحث مهم
معماری میباشد. طراحی اقلیمی. روشی برای کاهش همهجانبه هزینه آنرزژی ساختمان و عوامل
اقلیمی موْثر بر بنا شامل تابش آفتاب. دماء رطوبت. باد و بارندگی میباشد. در این رابطه توجه به
راهکارهای معماری گذشته هر منطقه بسیار کارساز است.
پ) پوشش ساختمانها: استفاده از پوششهای گیاهی بیشتر در سقف. نماها و کف فضاها به حفظط
انرژی در ساختمان کمک میکند.
ت) بکارگیری ظرفیت حرارتی جرم مصالح ساختمانی: ظرفیت بالاتر حرارتی جرم دیوارها و سقفها
باعث بالا رفتن زمان انتقال حرارت بین فضای داخلی و خارجی میشود. استفاده از پوششهای
دوجداره میتواند باعث مصرف بیشترین حرارت بدست آمده از خورشید در روز و مصرف آن در
شب شود.
ث) رنگ: استفاده از رنگهای روشن برای اقلیمهای گرم و رنگهای تیره و جذب کننده برای
اقلیمهای سرد ترجیح داده میشود.
ج) پنجره و در: نوع. جنس و ابعاد و مکانیابی پنجره تأثیر بسزایی در حرارت اکتسابی از آفتاب دارد.
انتخاب نوع شیشه و پروفیل پنجره مناسب در درازمدت باعث کاهش هزینههای آنرزی مصرفی
ساختمان میگردد.
چ) سایهاندازی: از برآمدگیها و پیش آمدگیهای بام ساختمان, سایبانها. ساباطها و پردهها برای
جلوگیری از دریافت حرارت غیرضروری آفتاب میتوان استفاده کرد.
ح) لزوم توجه به احیای هویت فرهنگی و استفاده از نیروی کار و روشهای ساخت محلی.
سس
۱
۱
ا
۱
۱
ْ
۱
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
خ) طراحی با کمترین نسبت سطح بیرونی به حجم بنا؛ بالا بودن این نسبت نشان دهنده راندمان
خوب انرژی است. یعنی هندسه ساختمان به گونهای باشد که سطوح خارجی حداقل مقدار ممکنه
د) بالا بودن نسبت سطح به محیط بنا؛عبارت است از بالا بودن حاصل تقسیم مساحت یک طبقه بر
محیط آن طبقه. هر چه این مقدار بزرگتر باشد راندمان انرژی ساختمان بیشتر است.
ر( استفاده از مصالح ساختمانی بادوام. طبیعی. بوم آورد 0 غیر سمی و مناسب 9 قابل بازیافت
ز) توجه همزمان به همه اصول فوقالذ کر.
۵-۲-۱-۴ بکارگیری و ترویج آرزشهای ایرانی- اسلامی در طراحی و ساخت بنا
با احترام به آدیان و مکاتب دیگر. به منظور دستیابی به هویتی منسجم در ساختمانها و محیط
زندگی بر پایه آرزشهای آیرانی- اسلامی. بناها باید با تمهیدات لازم در راستای پاسداری از این
ارزشها طراحی و ساخته شوند و زمینهای برای تناقض با آنها در ساختمانها و محیط فراهم
نشود. در این راستاء ضروریست که اصول ریشهدار معماری ایرانی از جمله موارد زیر در طراحی و
ساخت بناها مورد توجه جدی قرار گیرند:
- "خودیسندگی و بومآورد بودن" مصالح و فنآوری,
- "پرهیز از بیهودگی" به معنای دوری از افزودههای غیرضروری,
- "مردمواری" که رعایت مقیاسهای انسانی به شکل مطلوب و بر اساس رفع نیازهای او است.
- "درونگرایی" که به مفهوم حفظ حریمهای خصوصی و عمومی است و بیش از اصول دیگر تأثیرات
فرهنگ دینی را نمایان میکند.
- "آنیارش" که در طراحی ساختار اصلی بناهاء به معنای رعایت چارچوب معین ترسیمی و هندسی
سازه و عناصر اصلی نگهدارنده بنا است.
- "پیمون" به مفهوم پیروی از نظام ابعادی معین که به نحوی تولید انیوه و حرفهای را ممکن
میسازد.
این اصول به منظور تعیین و حفظ تناسب بین اجزای بنا در گذشته رعایت میشد و لازم است در
دوران معاصر نیز علاوه بر دستیابی به سایر اهداف و انتظارات تعیینشده در این قسمت. بازتاب
عینی آنها جهت نیل به انتظارات زیر مدنظر قرارگیرند:
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱ ۱
۱
1
۱
1
۱
1
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
فصل اول - کلیات
الف- تامین امنیت معنوی انسانها با رعایت حریمهای لازم کار و زندگی و جلوگیری از تداخل
قلمروهای خصوصی و عمومی در طرح و اجرای ساختمانها.
ب- هماهنگی با ارزشهای دینی و معنوی جامعه و سایر ارزشهای نهفته در محیط طبیعی و
مصنوعی» در تعیین شیوه استقرار و جهتگیری فضاها و ساختمانها و همچنین در طراحی
حجم. ارتفاع و نمای بناها.
پ- در نظر گرفتن شأن و منزلت انسانها در طراحی و ساخت ساختمانهاء به صورتی که علاوه بر
کفایت امکانات ساختمانی برای تامین ایمنی. بهداشت و سلامت لازم. هیچ فردی برای فعالیت
و زندگی مستقل در فضاهای تعیین شده. به کمک جسمی دیگران نیاز نداشته باشد.
ت- رعایت عدالت در آمکان بهرهبرداری تمام اقشار و افراد با تواناییهای جسمی متفاوت. به وییژه
جانبازان افراد معلول. سالمندان و کودکان از فضاها و بناهای عمومی.
ث- پرهیز از اسراف و رعایت اعتدال در تعیین اندازههاء سطح و حجم فضاها و سهم آنها از کل
ساختمان, با توجه به انتظارات اقشار استفاده کننده به نحوی که از یک سو با حداقل نیازهای
آنان متناسب بوده و موجب احساس کاستی و تنگنا در ساختمان و فضاها نشود و از سوی دیگر
از اسراف و اتلاف منابع و سرمایهها جلوگیری شود.
ج- بهرهگیری از تجارب معماری بومی در طراحی و ساخت بناهای معاصر. با تامین انتظاراتی مانند
همسازی با اقلیم و شرایط محیطی, هماهنگی با فرهنگ و سنتهای زندگی جامعه. همخوانی
حجم و اندازههای ساختمان با نوع و مقیاس کارکرد آن و کاربرد مواد و مصالح بومی.
چ- به کار گیری و اعتلای مفاهیم. مظاهر و نمادهای بصری معماری ایرانی در طراحی ساختمانها.
به ویژه در کاربرد هندسه. رنگ. نورء عناصر, شکلها و حجمهای ساختمانی.
ح- بهره گیری و نمایش تواناییها و قابلیتهای فنی جامعه در طراحی ساختمانها.
خ- تامین امکان استفادهٌ متنوع یا چندمنظوره از فضاهاء با پیشبینی تمهیدات لازم برای
انعطاف پذیری فعالیت در آنها.
د- تأمین و ایجاد آبادانی و نشاط لازم و در شان جامعه, از طریق تامین جلوه بصری مناسب برای
ساختمانها بسته به نوع استفاده و موقعیت آنها.
ذ- رعایت تعادل در کاربرد پیرایهها و تزئینات. بر حسب نوع استفاده و جایگاه ساختمانها در
محیط.
ر- نظارت بر هماهنگی حجم. ارتفاع و نمای ساختمانها به منظور جلوگیری از وارد شدن خدشه به
آسایش, بهداشت و سایر حقوق استفادهکنندگان یا ساکنان ساختمانهای دیگر و محیط
پیرآمون.
نشج
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
ز- طراحی و اجرای ساختمان با هدف حفظ دوام و کیفیت قابل قبول در طول عمر مفید آن و
جلوگیری از استهلاکهایی که بر اثر آنها سلامت و ایمنی ساکنان, استفادهکنندگان و سایر مردم
۳-۱-۴ دامنه کاربرد
۱-۳-۱-۴ این مقررات ناظر بر تمام ساختمانها و سازههای مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل
ساختمان در کشور است و رعایت آن در طراحی, محاسبه, نظارت و اجرای بناها برای تمام اشخاص
حقیقی و حقوقی و مراجع ذکر شده در ماده ۳۴ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سراسر
کشور الزامی است.
۳-۳-۱-۴ رعایت این مقررات برای تمام ساختمانها و سازههایی که پس از تصویب و بر اساس
ابلاغیه ای که وزیر محترم راه و شهرسازی در ابتدای نسخه چاپ شده این مبحث تعیین میکند
طراحی و ساخته شوند. الزامی است. همچنین در ساختمانهای موجود و در دست احداث به شرح
نهاد قانونی مسئول,
ب- در هنگام تغییر تصرف ساختمان با فضا یا تغییر کاربری زمین و برای منطبق شدن مشخصات
پ- در همه ساختمانهای موجود. که نهاد قانونی مسئول به علت عدم مطابقت با مقررات ملی
ساختمان. برای ساکنان. استفادهکنندگان و سایر مردم. غیر ایمن, غیر بهداشتی و خطرناک
تشخیص دهد.
در این صورت شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان باید با تعیین مهلت مقرر در
مورد تعمیرات. تغییرات و تعبیهٌ تجهیزات لازم به دارنده ملک و بنا دستور آقدام دهند و تااصلاح
آن پیگیری نمایند.
۳-۳-۱-۴ مقررات این مبحث شامل تمام ساختمانهاء غیر از اسکان اضطراری بازماندگان حوادث
۹
۱
۱
۳
۱
آ
۱
۱
۱
۱
ا
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ْ
فصل اول - کلیات
۴-۳-۱-۴ ساختمانهای ثبتشده توسط سازمان میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری و
ساختمانهای دیگری که به تشخیص این سازمان دارای آرزش تاریخی, فرهنگی و معماری خاص
هستند. با رغایت مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان» تابع ضوابط سازمان مذکور خواهند بود.
۵-۳-۱-۴ این مبحث درب رگیرنده صوأبط مربوط به ساختمانها ۲ تجهیزات در محدوده مالکیت و
داخل پلاک ثبتی است و برای خارج از پلاکها و فضاهای شهری باید به ضوابط طرحهای جامع و
سایر طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری مراجعه شود.
۶-۳-۱-۴ در صورت الزام به طراحی ساختمانها جهت استفاده افراد دارای معلولیت جسمی-
حرکتی. علاوه بر ضوابط مندرج در این مقررات. باید آخرین ویرایش ضوابط و مقررات شهرسازی و
معماری برای آفراد معلول جسمی- حرکتی مصوب شورایعالی شهرسازی و معماری ایران ملاک
۷-۳-۱-۴ جنانچه در ضوابط هر طرح توسعه و عمران شهری مصوب. یا سایر ضوابط مصوب
محلی. الزامات ذکر شده در این مقررات با محدودیتهای بیشتری تعیین شده باشد. آن مقادیر در
حوزهٌ طرح مذکور ملاک عمل قرار میگیرند.
۸-۳-۱-۴ در مواردی که ضوابط این مبحث دارای ابپام یا مسکوت باشند. استعلام از دفتر مقررات
۴-۱-۴ استانداردها و ضوابط
رعایت آن قسمت از ضوابط و استانداردهایی که در این مبحث به آنها ارجاع گردیده, الزامی است و
به مثاب جزئی از این مقررات تلقی میشوند.
۵-۱-۴ مدارک فنی
۱-۵-۱-۴ مالکان اراضی و املاک قبل از هر اقدام عمرانی یا تفکیک اراضی و شروع ساختمان باید
لازم را اخذ نمایند.
۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۲-۵-۱-۴ قبل از تهیه نقشهها محل مورد نظر میبایست توسط طراح مورد بازدید قرار گیرد و در
صورت وجود هر گونه اثر با ارزش اعم از طبیعی, ابنیه تاریخی یا آثار واجد ارزش مادی و معنوی
دیگر, در انطباقی با بند ۱۱-۷-۱-۴ مراتب به اطلاع مراجع ذدیصلاح رسانده شود.
۳-۵-۱-۴ مالک ساختمان یا نماینده قانونی او باید جهت اخذ پروانه یا هر گونه مجوز ساختمان.
مدارک فنی لازم شامل نقشههاء محاسبات و مشخصات فنی که در آن نوع. چگونگی و حدود کار
مورد نظر مطابق بند ۴-۶-۱-۴ نشان داده شده است را به تعداد نسخههای لازم. طبق روال تعیین
شده در مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان. به شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و یا
هر مقام قانونی مسئول تحویل دهد.
۴-۵-۱-۴ مدارک فنی صدور پروانه که برای بررسی و تأیید ارائه میشوند باید شامل پلانها. مقاطع,
نماهاء جزئیات. هرگونه محاسبات و سایر مستندات فنی لازمی باشند که در آنها شکل, اندازههاء نوع,
جنس و سایر مشخصات تمام فضاها و عناصر ساختمان از جمله در. پنجره, قفسههای ثابت. لوازم
بهداشتی و هرگونه اجزایی که انطباق مشخصات آنها با این مقررات الزامیاست. معین شده باشد.
۵-۵-۱-۴ پس از تأیید نقشهها و سایر مشخصات فنی و صدور پروانه ساختمان توسط شهرداری یا
سایر مراجع صدور پروانه» چنانچه به هر دلیل نیاز به تغییراتی در نقشهها و مشخصات فنی باشد.
باید پیش از هر اقدامی. مطابق روال مبحث دوم مقررات ملی ساختمان, تغییرات مورد نظر به
تصویب نهاد قانونی مسئول رسیده و پروانه ساختمان جدید صادر شود.
تأییدها یا هرگونه مستندات لازم از جمله گزارشهای مهندس ناظر و مجری. تأبیدهای کیفیت
مصالح و اجزای بکار رفته در ساختمان و سایر مواردی که نشاندهنده انطباق طرح و اجرای
ساختمان با مقررات این مبحث باشد را در نسخههای کامل و کافی نزد خود نگهداری نمایند.
۶-۱-۴ الزامات اجرایی
۱-۶-۱-۴ استفاده از مصالح و9 فرآوردهها ۰ روشهای ساختمان در صورتی مجاز است که علاوه بر
انطباق با الزامات مبحث پنجم و یازدهم مقررات ملی ساختمان. اثر زیانبخشی بر سلامتی
:
|
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات
ساختمانهای مجاور نداشته باشد.
۲-۶-۱-۴ استفاده از اجزاء و سیستمهای ساختمانی صنعتی, روشهای نوین ساخت و فرآوردهها و
مصالح جدید در صورتی مجاز است که ضوابط و استانداردهای الزامی رعایت شود. به تأیید نهادهای
قانونی مسئول برسد و گواهیهای لازم برای آنها اخذ شود.
۳-۶-۱-۴ در حین ساخت. تمام مصالح و عناصر ساختمانی جچون نردهها و حفاظها باید در انطباق
با مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان. در شرایط مناسب و دور از شرایط خورنده نگاه داشته
شوند و باید به نحو مناسب محافظت شود.
۴-۶-۱-۴ ساختمانها و تجهیزات کارگاههای ساختمانی باید طوری در محوطه مکانیابی شوند که
براساس قوانین و همچنین مقررات ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا مندرج در مبحث دوازدهم.
داشته باشند.
۵-۶-۱-۴ در هنگام سشاحخت. باید از پیادهروها ز تاسیسات تجهیزات شسهری. آب ۰ بسرق 8 گاز 8
فاضلاب و شیرهای آتشنشانی, علایم اداره نقشهبرداری و غیره مراأقبت شود و در مدت زمان ساخت
۶-۶-۱-۴ در هنگام ساخت. باید تصویر پروانه ساختمان, نقشههای ساختمانی و تأسیساتی» و
دفترچهٌ اطلاعات ساختمان و سایر مستندات لازم در محل کارگاه وجود داشته باشد و تابلویی
حاوی مشخصات ملک. ساختمان و مسئولان ساختمان (مالک. طراحء مجری و ناظر) در محل
کارگاه به صورتی که از معبر عمومی قابل رویت باشد. مطابق با مباحث دوم و بیستم مقررات ملّی
ساختمان نصب شود.
۷-۶-۴ مصالح اضافی و تخالههای ساختمانی باید بدون لطمه به محیط زیست: به طریقلی که
شهرداری و سایر نهادهای قانونی مسئول تعیین کننده از محل کارگاه انتقال یاید.
۱
۱
ٍ
:
|
|
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۸-۶-۱-۴ درختان. گیاهان و سایر عناصری که در پروانه ساختمان. نگهداری آنها آلرامی شده
است. باید در هنگام ساخت. با روشهای اصولی و9 مطمئن محافظت گردند. در صورت الرام به قطع
درختان و موافقت شهرداری و سایر مقامات قانونی مسئول. نشاندن درخت یا درختان جایگزین
طبق نظر آنان الزامی است.
۱-۶-۱-۴ هرگاه هنگام شروع و در حین عملیات ساختمان آثاری حاکی از وجود ابنیه و هرگونه
آثار دیگر مربوط به میراث فرهنگی کشور ییافت شود. باید عملیات ساختمانی توسط مالک و سازنده
متوقف و به سازمان میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری کشور و دیگر نهادهای قانونی
مسئول اطلاع داده شود. ادامه عملیات ساختمانی منوط به اخذ مجوز از سازمان و نهادهای یاد شده
خواهد بود. در غیر اینصورت عدم رعایت ضوابط ۳ قوانین میراث فرهنگی کشور تلفی شده و اعمال
۱-۶-۱-۴ تمام زمینها و ساختمانهای خالی باید در شرایط سالم. ایمن و بهداشتی نگهداری
شوند ۳ ویرانه نشده 3 آثار منقفی بر سلامت 8 ایمنی مردم نداشته باشند.
۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - تعاریف
۲-۴ تعاریف
تصرف: در لغت به مفهوم در اختیار گرفتن ساختمان یا بخشی از آن به منظور اسکان. کار یا
استفادهای معین است و در این مقررات. مقصود از "تصرف" نوع و شیوه بهرهگیری از بنا یا بخشی
از آن است که به منظوری خاص در دست بهرهبرداری بوده یا قرار است به آن منظور مورد استفاده
وأقع شود.
واحد تصرف: محدودهای مستقل از یک بناء دارای متصرف با متصرفانی با مالکیت یا مجوز
بهرهبرداری مشخص, که به وسیله دیوارها و سقف و کف از سایر واحدهای تصرف و فضای عمومی
مجزا گردیده است. مانند واحدهای مسکونی, واحدهای کسبی مستقل, مغفازهها و واحدهای اداری
مستقل. اتاقهای هتلها و سایر ساختمانهای اقامتی. خوابگاههاء بیمارستانها. ادارات و یا غرفههای
فروش کالا در فروشگاههای بزرگ. بطور مستقل واحد تصرف محسوب نمیشوند.
بار تصرف: تعداد افراد استفاده کننده از یک فضاء واحد تصرف یا ساختمان بهطور همزمان است.
که راه دسترس یا خروج برای آن تعداد طراحی میشود.
فضا: مقصود از "فضا" در این مبحث محدودهای از تصرف یا ساختمان است که برای فعالیتی
مشخص در نظر گرفته شده است. فضاها ممکن است در ترکیب با یکدیگر یا مستقل از هم در
تصرفهای مختلف استقرار یابند. تقسیمبندی فضاها در ارتباط مستقیم با تقسیمبندی تصرفها
نیست و هر تصرف ممکن است از یک یا چند فضا تشکیل شود. انواع فضاها به طور کلی عبارتند از:
۱- فضای اقامت: فضایی محصور برای زندگی, خواب و غذا خوردن انسان است. که به وسیلهه
عناصر ساختمانی از جمله دیوارهاء. سقف و کف از سایر فضاها جداشده و دارای نور و تهویهٌ طبیعصی
و حفاظت لازم در برابر عوامل طبیعی باشد.
۲- فضای اشتغال: فضایی محصور برای کسب و پیشه و استقرار شاغلان به تعداد کمتر از بیست نفر
در تمام تصرفهاست. که به وسیلهٌ عناصر ساختمانی از جمله دیوارها یا جداکنندههای قابل جابجایی
(پارتیشن). سقف و کف از سایر فضاها جداشده و دارای نور و تهویه طبیعی یا مصئنوعی و حفاظضت
لازم در برابر عوامل طبیعی باشد.
۷۹۱
ّ
۱
1
۱
ل
۱
,۱
اّ
]
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
|
۱
۱
۱
۱
۱
|
1
ل
۱
۱
۱
۱
1
۱
1
۱
1
:
۱
[
۱
۱
۱
ل
۱
۱
1
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
1
1
۱
1
۱
ا
۱۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
مبحث چهارم
۳- فضای جمعی: فضایی که برای استفاده جمعی و همزمان ۲۰ نفر و بیشتر در نظر گرفته شده
است. فضاهایی مانند سالن گردهمآیی یا کنفرانس» سالن سینماء سالن رستوران» سالن انتظار در
ترمینال مسافربری, سالن قرائت کتابخانه. سالن نمایش. سالن نمایشگاه, شبستان مسجد و
استادیوم ورزشی. فضاهای جمعی محسوب میشوند.
۴- فضای انبار: شامل همه فضاهائی که به منظور انبار کردن کالاها و محصولات غیرخطرناک
مورد استفاده قرار میگیرند و محل اشتغال محسوب نمیشوند.
۵- فضای آشپزخانه: فضایی دارای نور و تهویهٌ لازم مطابق الزامات مربوط که به امکانات و لوازمی
تجهیز شده تا به منظور نگهداری مواد غذایی. آماده سازی. پخت و پز و تهیه غذا مورد استفاده قرار
گیرد. در مواردی وسایل لازم برای غذاخوردن نیز در همین فضا قرار میگیرد.
آشپزخانهها از نظر نحوه قرارگیری و معماری بر سه نوع هستند:
الف- آشپزخانه مستقل, که توسط در و سایر عناصر جداکننده از دیگر فضاها جدا شده است؛
ب- آشپزخانه بازه که فضای آشپزخانه بدون وجود در یا دیگر عناصر معماری با سایر فضاها مرتبط
است؛
پ- آشپزخانه دیواری. که در آن تجهیزات آشپزخانه در جوار یا در داخل دیوار جاسازی شده به
شکلی که حد فاصل ردیف قفسه با فضای مجاور هیج عنصر ساختمانی یا قفسهای قرار نگرفته
باشد و فقط میتواند توسط درهای قفسهها پوشانده شده و از فضای اصلی مجزا شود؛
آشپزخانهها از نظر نوع استفاده بر سه دسته هستند:
الف- آشپزخانه خانگی. که برای استفاده یک خانواده یا گروهی مشخص از افراد در نظر گرفته
میشود؛
ب- آشبزخانهٌ تجاری با عمومی. که برای یک فعالیت تجاری مانند رستورانها و هتلها یا مراکز
عرضه کننده غذا مورد استفاده قرار میگیرد:
پ- آشپزخانه صنعتی. که برای تولید صنعتی و بستهبندی انبوه غذا ایجاد میشود.
آشپرخانه صنعتی تابع مقررات جداگانه و خاص خود است.
۶- فضای آبدارخانه: فضایی مخابه آشپزخانه که تنها به امکانات و لوازم آماده سازی و تهیه
خوراک سرد و نوشیدنیها تجهیز میشود و در آن لوازم پخت و پز نصب نمیشود. در مواردی در
همین فضاء با تمهیدات لازم از جمله تهویه کافی, لوازم گرم کردن غذای آماده نیز نصب میگردد.
۱۲
|
1!
۱
|
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
فصل دوم - تعاریف
۷- فضای بهداشتی: فضائی دارای تهویه و روشنایی لازم مطابق مقررات مربوط که به امکانات و
لوازمی تجهیز شده. تا به منظور تأمین بهداشت ساکنان و استفادهکنندگان ساختمان مورد استفاده
قرار گیرد. این فضاها شامل مستراح, دستشوئی و حمام و فضای شستشوی وسائل نظافت میشوند.
فضاهای بهداشتی به طور کلی از نظر نوع استفاده بر سه دستهاند:
الف- فضاهای بهداشتی خصوصی, که برای استفاده افرادی معین در یک دوره زمانی مانند ساکنان
فضاهای اقامت یا گروهی مشخص از افراد از جمله کارکنان ثابت یک تصرف اداری» در نظر
گرفته می شوند.
ب- فضاهای بهداشتی عمومی, که برای استفاده عموم افراد در نظر گرفته می شوند. مانند فضاهای
بهداشتی در ساختمانها و فضاهای عمومی. یا فضاهای اختصاص یافته به مراجعه کنندگان در
تصرفهای اداری و یا تجاری.
پ- فضاهای بهداشتی خاص. که در تصرفها و فضاهایی مانند بیمارستانها.ء آزمایشگاههای
تشخیص پزشکی و آسایشگاهها برای نیازهای خاص استفاده کنندگان تعبیه میشوند و باید از
مشخصات و الزامات مختص خود پیروی نمایند.
۸- فضای ارتباط و دسترس: فضائی که ارتباط و دسترسی به تصرفهای درون ساختمان یا بین
فضاها از طریق آن صورت میگیرد. چنین فضاهایی ممکن است به عنوان بخشی از ساختمان به
صورت محصور و سرپوشیده طراحی شوند و یا به صورت فضای نیمه باز متصل به ساختمان در
مسیر دسترس و خروج ساختمان قرار گیرند.
-٩ فضای تأسیسات: فضاهایی مستقل که تجهیزات و وسایل تأسیساتی ساختمان در آن نصب
میشوند. اگر چه ممکن است در مواقعی, عملیات نگهداری یا تعمیر تجهیزات نصب شده در آن
صورت گیرد. فضای اشتغال محسوب نمیشود.
۰- توقفگاه: محلهای توقف و نگهداری وسایل نقلیه که شامل توقفگاههای وسایل نقلیه در فضای
باز و فضاهای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان میشوند.
۱- فضای توقفگاه وسایبل نقلیه در ساختمان: توقفگاههای مختص وسایل نقلیه ساکنان در
ساختمانهای مسکونی یا ساختمانهایی که مکانهای توقف دارای مالکیت یا حق استفاده افراد
معین است. توقفگاههای خصوصی محسوب گردیده و توقفگاههایی که امکان استفادهٌ عموم از آنها
میسر است. توقفگاه عمومی محسوب میگردند.
۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
توقفگاههای خودرو به سه گروه کوچک (دارای حداکثر ۳ محل توقف خودرو). متوسط (دارای ۴ تا
حداکثر ۲۵ محل توقف خودرو)» و بزرگ (دارای بیش از ۲۵ محل توقف خودرو)» در آنواع خصوصی
و عمومی تقسیم میشوند
۲۳- فضاهای باز
آ- حیاط بیرونی: فضائی باز و بیرون سطح زیربنا است. که قسمت اعظم نورگیری ساختمان از
آن تأمین میشود. نسبت سطوح حیاط و سطح زیربنای همکف. در مقررات طرحهای توسعهٌ شهری
تعیین میشود.
ب- حیاط خلوت: فضائی باز است. کوچکتر از حیاط بیرونی و معمولاً در منتهیالیه دیگر
ساختمان که ممکن است در تمام عرض زمین و یا در قسمتی از آن قرار گیرد.
پ- حیاطهای داخلی: فضائی است باز که در میان زیربنای ساختمان تعبیه شده و برای تأمین
نور 9 هراأی فشاهای داخلی مورد استفاده قرار میگیرد.
پ-۱- پأسیو: قضائی باز است. که به وسیله جدارههایی محصور شده و به طور معمول اضلاع آن در
تمام ارتفاع ساختمان امتداد یافته» و وظیفه تأمین نور و تهویه بخشی از ساختمان را در طبقات بر
عهده دارد.
پ-۲- گودال باغجه: فضائی باز در ساختمانهای گروه ۲ (از دستهبندی بخش ۲-۳-۴) است. که در
میان ساختمان قرار دارد و به طور معمول کف آن در سطحی پائینتر از تراز طبقه همکف قرار
گرفته است و وظیفه تأمین نور و تهویه بخشی از ساختمان را بر عهده دارد.
پ-۳- حیاط مرکزی: فضائی باز در طبقه همکف ساختمانهای گروه ۳ است که توسط احجام
ساختمانی همان پلاک از دو طرف با بیشتر محصور گردیده و با رعایت ضوابط طرحهای توسعه
شهری میتواند بعنوان حیاط اصلی محسوب شود.
ت- فضاهای نیمهباز: به فضاهابی اطلاق میشود که امکان دسترسی از داخل ساختمان داشته و
در ارنباط با هوای آزاد قرار دارند. به گونهای که حداقل یک وجه آنها باز است. انواع این فضاها
ت-۱- بالکن: سعلحی است که از دو با سه طرف به طور مستقیم در مجاورت هوای آزاد قرار گرفته
است و زیر آن به وسیله فضای بستهای اشفا , نگر دیده باشد.
۱۳
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ٍ
۱
۱
۱
۱
ٍ
ٍ
فصل دوم - تعاریف
شش سس رس
ت-۲- بالکن کمعرض: بالکنی است پا عرض کمتر از ۰/۵۰ متر و حداکثر با طولی برابر با انداز:
عرض پنجرهای که تا کف امتداد دارد. بالکن کم عرض را میتوان با مصالح غیر بنانی و با نرده و
امثال آن هم ساخت.
ت-۳- مهتابی (تراس): سطح روبازی از ساختمان, که بام پخشهایی از طبقه زبرین آن است.
ت-۴- ایوان: فضایی مسقف است که از یک طرف با هوای آزاد به طور مستقیم ارتباط دارد.
ت-۵- محفظههٌ آفتابگیر: فضانی نیمهبازء که در صورت اخذ مجوز از شهرداریها با سایر مراجع
صدور پرواند ساختمانی. در شرایط اقلیمی مناسب با سطوح شفاف پوشیده میشوند. یا از ابتدا به
صورت بخشی از فضاهای اصلی ساختمان به منظور استفاده از انرژی و نور آفتاب و اجتناب از تبادل
حرارت با خارج ساختمان طراحی میشود.
اشتغال درنظر گرفته شده است.
فضاهای مشاع: بخشهائی از ساختمان یا مجموعه ساختمانی که در انطباق با قانون تملک
پارتمانها و سایر قوانین مرتبط. مالکیت آن به عموم مالکان آن ساختمان یا مجموعه تعلق دارد.
جایگاه امدادرسانی: فضاها و سطوحی که به منظور کمک و امدادرسانی از طریق فضاهای بازء در
ساختمانهای منفصل: ساختمانهائی هستند که بصورت "کوش ک" مانند. در داخل محوطله
زمین و بدون اتصال به بناهای پلاکهای دیگر قرار دارند.
ساختمانهای متصل: ساختمانهانی هستند که به ساختمان ملک مجاور متصل و یا حد فاصل
تعمیرات جزئی: عبارت است از مداخلاتی در ساختمان که تأثیری بر ساختار اصلی بنا نداشته
باشد.
تغییر نوع تصرف و کاربری: عبارت است از مداخله و تغییر نوع استفاده از تصرف و بناء بصوری
که نیاز به انطباق با ضوابط آن تصرف و بنا ضرورت یاید.
۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ٍ ٍ
ْ
ِ
ٍ
ا
ٍ
مبحث چهارم
بسته (پاکت) حجمی بنا: حجم ساده شدهای است که کل بنا بر اساس ضوابط مصوب در آن
سطح یا جدار نورگذر: به طور کلی به سطح یا جداری اطلاق میشود که ضریب انتقال نور آن
بزرگتر از ۲۳۰ درصد باشد. جدار نورگذر بر دو نوع شفاف و مات است و در این مبحث. پنحرهها,
نماها و درهای خارجی شیشهای. نورگیرها و مشابه آنها را شامل میشود.
بازشو: سطحی از نما و یا دیوارهای ساختمان که با مصالح و عناصری ساخته شده که ضمن نورگذر
بودن تمام یا بخشهایی از آن. امکان باز و بسته شدن را برای تامین تهویه لازم دارد.
گشودگی: سطح با روزنهای در نما یا دیوارهای یک فضا که به روی فضای خارج یا فضای مجاور باز
مصالح غیرریزنده: مصالحی هستند که اگر به هر صورت شکسته شده و یااز محل خود جدا
شوند. امکان ریزش قطعات آنها وجود نداشته باشد.
نمای ساختمان: بخشی از جداره خارجی ساختمان است که در معرض دید قرار دارد.
نمای شیشهای: درصورتی که نمای ساختمان دارای پوشش حداقل ۶۰ درصد از شیشه باشد نمای
شیشهای نامیده, و به دو دسته تقسیم میشود:
۱- نمای شیشهای پیوسته: به نمایی شیشهای اطلاق میگردد که دارای سطوحی از شیشه باشد.
بطوریکه در تقسیم آن به ۲۰ متر مربع و بیشتر, جدا کنندهای با مصالح دیگر در بین نباشد.
۲- نمای شیشهای نأپیوسته: به نمایی شیشهای اطلاق میشود که دارای سطوح شیشهای باشد
که در تقسیمات ۲۰ متر مربعی آن. جداکنندههائی با مصالح دیگر وجود داشته باشد.
شیبراه: سطح شیبداری است که برای حرکت بین دو سطح دارای اختلاف ارتفاع به کار برده
میشود.
میله دستگرد: یک میله یا نرده افقی با مایل که با مشخصاتی معین برای دست گرفتن به عنوان
تکیهگاه با هدایت آفراد. نصب شده است.
۱۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
َ
1
۷
1
۱
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ا
1
۱
1
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ا ۹
فصل دوم - تعاریف
مجرای خارجی نور و هوا: مجرائی منتهی به فضای باز در مجاورت زیرزمین و به منظور تأمین نور
و هوای آن است که با تعبیه بازشوهائی به آن (در انطباق با تعویض هوای طبیعی در مبحث
چهاردهم مقررات ملّی ساختمان). تأمین نور و هوای فضاهای واقع در زیرزمین را برعهده دارد.
سطح آلزامی: سحلحی است که رعایت مقدار و محدودیتهای آن در این مقررات الزامی شده است.
سطوح نورگیری و تعویض هوای الزامی: سطوحی هستند که جهت حداقل نورگیری و تعویض
هوای طبیعی فضاها. طبق مقررات مربوط 9 مقادیر جدول ۱-۶-۴ این مبحث در نظلر گرفته می-
شوند. درمحاسبهه این سطلوح, مجموع سطوح نورگذر مجاز پنجرهها و درها و تمام بازشوها منظور
طبقه: عبارت است از فضا و عناصر قرار گرفته مابین کف مورد نظر و کف طبقه فوقانی,
میان طبقه: طبقهای که تراز کف آن بین هر یک از طبقات اصلی ساختمان به گونهای قرار دارد که
از فضای زیر آن که قابل تصرف است دسترسی دارد و مساحت آن مطابق مقررات. نسبتی کوچکتر
از مساحت فضای زیر آن است.
آر تفاع ساختمان: فاصله عمودی تراز متوسط کف معبر مجاور. تا متوسط ارتفاع بام شیب دار یا
بالاترین نقطه جانپناه در بام های مسطح است.
نقشه راهنمای تخلیه اضطراری در سوانج: تابلوی مستملیل شکلی که با استفاده از نقشه
ساختمان, محل راهها و دسترسهای خروج و محل وسائل آتش نشانی و فضاهای پناه و محل تجمع
ایمن و بازشوهای امداد رسانی در طبقه و غیره را به منظور استفاده متصرفین و بهره برداران
ساختمان نشان میدهد.
تابلوها و علائم راهنمای واکنش اضطراری در سوانح: تابلوهای مستطیل شکل. حاوی نقشه
خلاصه شده ساختمان و توضیحات ایمنی تکمیلی به منظلور استفاده آمدادگران. علاوه بر متصرفین
ساختمان است. این تابلو علاوه بر اطلاعات مندرج در نقشه تخلیه اضطراری, محل شیرهای اصلی
گاز و تابلوهای برق و محل اتصال به شیر آب آتش نشانی و غیره را مشخص می کند.
ساختمانهای سبز و پایدار: ساختمانهائی که علاوه بر الزامات عمومی. بخشی از معیارهای
ساختمانهای سبز و پایدار مندرج در اهداق عینی و انتظارات عملگردی این مقررات را نیز رعایت
ترا نی
۱۷۱۷
۱
۱
|
۱
۱
۱
۱
۱
لاه
!
۱
۹
۱
۱
1
8
1
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
ا
ا
۱
۳-۴۳ دستهبندی فضاهاء تصرفها و ساختمانها
۱-۳-۴ دستهبندی فضاها
فضاها کوجچکترین ه قسمت در تقسیمبندی عمومی ساختمان هستند و به آنواع فضاهای اقامت.
فضاهای اشتغال, فضاهای پخت و آشپزخانه, فضاهای بهداشتی, فضاهای باز و فضاهای نیمه باز و ...
۲-۳-۴ دستهبندی و تعریف تصرفها
ارائه میشود. در این قسمت جدولی قرار گرفته که گروهبندی و مثالهایی از تصرفها در هر گروه را
۱-۲-۳-۴ تصرفهای مسکونی /اقامتی (م)
استفاده شود به استشنای بناهایی که در گروه تصرفهای درمانی/ مراقبتی دستهبندی میشوند.
۱-۱-۲-۳-۴ گروه م-۱
تصرفهای مسکونی/ اقامتی که متصرفان عمدتاً به طور موقت (کمتر از یک ماه) در آن اقامت دارند.
شامل موارد زیر:
- مسافرخانهها و مسافرپذیرها (برای اقامت موقت)؛
- هتلهاء هتلآپارتمانها و متلها.
1۹۹
|
-------- صفحهٔ بعد --------
ٍ
۱
۱ مبحث چهارم
۲-۱-۲-۳-۴ گروه م-۲
تصرفهای مسکونی شامل بیشتر از دو تصرف مسکونی/ اقامتی که متصرفان آن به طور عمده, به
صورت دائم در ساختمان ساکن هستند. شامل موارد زیر:
- بناهای آپارتمانی,
- اقامتگاههای غیر موقت سازمانی, مذهبی, ورزشی و نظایر آن.
خوایگاهها
- اقامتگاههای تفریحی شراکتی.
۳-۱-۲-۳-۴ گروه م-۳
تصرفهای مسکونی/ اقامتی که برای مراقیت شبانهروزی از افراد به تعداد ۶ تا ۱۶ نغرا(به غیر از
تعداد کارکنان) استفاده میشوند.
توجه: تصرفهای غیر مسکونی که به این منظور استفاده میشوند و همچنین بناهایی که برای
مراقبت شبانهروزی از افراد بیش از ۱۶ نفر مورد بهرهبرداری قرار میگیرند. حسب موضوع در یکی
از زیرگروههای تصرفهای درمانی/ مراقبتی دستهبندی میشوند.
۴-۱۳۴ گروه م-۴
تصرفهای مسکونی در ساختمانهای مسکونی با حداکثر ارتفاع ۳ طبقه از سطح دسترس معبر که
برای اقامت یک یا دو خانوار در نظر گرفته میشوند و متصرفان آن بهطور عمده, به صورت دائم در
ساختمان ساکن هستند. تا هنگام تهیه و ابلاغ مقررات اختصاصی جداگانه برای این گروه تصرف.
باید از مقررات مربوط به گروه م-۲ تبعیت شود.
۲-۲-۳-۴ تصرفهای آموزشی /فرهنگی (آ)
هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن اشخاص به تعداد حداقل ۶ نفر به منظورهای آموزشی در
دورههای تحصیلی ابتدایی و متوسطه در یک جا جمع شوند. تصرف آموزشی شناخته میشود.
همچنین هر بنا یا بخشی از بنا که به منظور آموزش یا مراقبت از بیش از ۵ نفرباسن ۳تا ۱۸
سال برای قسمتی از طول شبانهروز استفاده شود در این تصرف قرار میگیرد.
ص
ِ
ٍ
ٍ
۱
:
-------- صفحهٔ بعد --------
۱!
۱
!
۱
|
:
۱
فصل سوم - دستهبندی فضاها. تصرفها 9 ساختمانها
تبصره: کاربریهای آموزشی در دورههای تحصیلی بالاتر از دبیرستان جزو دسته تصرفهای
آموزشی محسوب نشده و جزو دسته تصرفهای حرفهایلاداری قرار میگیرند.
۲-۲-۳-۴ تصرفهای درمانی / مراقبتی (د)
هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن اشخاص به سبب محدودیت یا معلولیت جسمی و با ذهنی,
بیماری یا کهولت تحت مراقبت پزشکی و نظایر آن قرار دارند. یا به منظور مجازات یا بازپروری
تحت نظر یا بازداشت قرار گرفته و آزادی حرکت از آنان سلب شده باشد. دارای تصرف درمانی/
مراقبتی شناخته میشود. تصرفهای درمانی/ مراقبتی به چهار گروه د -۱ تاد -۴ تقسیم میشود.
۱-۳-۲-۳-۴ گروه د -۱
این تصرف شامل بنا یا بخشی از بنا میشود که برای نگهداری از بیش از ۱۶ نفر بهطور شبانهروزی
استفاده میشود که به علت شرایط روحی یا سایر دلایل. در یک محیط مسکونی تحت مراقبت بوده
و خدمات مراقبتی به آنان ارائه میشود. متصرفان در این تصرف قادر هستند تا در صورت وقوع یک
موقعیت اضطراری بدون کمک فیزیکی کارکنان, واکنش لازم را از خود نشان دهند. این تصرف
شامل مراکز نگهداری از آسیبدیدگان اجتماعی, مراکز ترک اعتیاد و موارد مشابه میشود.
۳-۲-۳-۴- ۲ گروه د-۲
شامل بنا یا بخشی از بنا که به منظور آرائه خدمات شبانهروزی پزشکی. جراحی, روانپزشکی.
پرستاری, یا نگهداری از کودکان بیسرپرست و نظایر آن برای افرادی به تعداد بیش از پنج نفر که
بعضاً قادر به مراقبت از خود نیستند. استفاده میشود. این تصرف شامل بیمارستانهاء درمانگاههاء
تیمارستانها و شیرخوارگاهها و موارد مشابه میشود. همچنین هر گونه مرکز مراقبت از کودکان
کمتر از ۳ سال به تعداد بیش از پنج نفر که در آن کودکان برای کل مدت شبانهروز نگهداری
میشوند. باید جزو گروه د -۲ قرار داده شود.
۳۱
۱
۱
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۳-۳-۲-۴ گروه ۵ -۳
هر بنا یا بخشی از بنا که در آن افراد به تعداد بیش از پنج نفر به دلایل امنیتی نگهداری شوند و
آزادی آنها محدود شده باشد. این تصرف شامل موارد زیر میشود: زندانهاء بازداشتگاهها,
ندامتگاهها و اندر زگاههاء دارالتأدیبها ۳ مرآکز بازپروری:
۴-۳-۲-۳-۴ گروه د -۴ (مراقبتهای روزانه)
هر بنا یا بخشی از بنا که در آن افراد در هر سنی به تعداد بیش از پنج نفر تحت مراقبت افرادی غیر
از والدین» خویشاوندان یا وابستگان خود در محلی غیر از خانه خود و به مدت کمتر از ۲۴ ساعت
قرار بگیرند. آسایشگاههایی که برای مراقبت شخصی برای کمتر از ۲۴ ساعت و برای بیش از پنج
نفر افراد بالغ استفاده شود. و نیز مراکزی که برای نگهداری بیش از پنج کودک با سن کمتر از ۲
سال به مدت کمتر از ۲۴ ساعت استفاده شوندء جزو این گروه محسوب میگردد.
تبصره: چنانچه یک مرکز نگهداری از کودکان, خدمات مراقبت از بیش از پنج و حداکثر صد کودک
کمتر از ۳ سال را ارائه نماید. در صورتیکه کلیه اتاقهایی که کودکان در آنها نگهداری می شوند.
در تراز تخلیه خروج واقع شده و کلیه اتاقها مستقیماً دارای یک در خروج به محوطه بیرون از
ساختمان با ایمنی کافی باشند. این مرکز باید جزو گروه (آ) قرار داده شود.
۴-۲-۳-۴ تصرفهای تجمعی (ت)
هر بنا یا بخشی از بنا که برای تجمع افراد به منظورهایی مانند تشکیل گردهماییهای اجتماعی با
مذهبی, برگزاری جشنها و مراسم» خوردن و آشامیدن, یا سالنهای انتظار برای نقل و انتقال در
پایانههای مسافری استفاده شودء جزو تصرف تجمعی قرار میگیرد.
اگر از ساختمان یا بخشی از آن برای اهداف تجمعی برای افراد به تعداد کمتر از ۵۰ نفر استفاده
شود. آن را باید جزو تصرف حرفهای/ اداری قرار میگیرد.
چنانچه اتاق یا فضایی برای آهداف تجمعی توسط افراد کمتر از ۵۰ نفر و یا با مساحت حداکثر ۷۰
مترمربع در جنب یک تصرف دیگر به کار رودء باید به عنوان قسمتی از همان تصرف در نظر گرفته
شود و نیازی به قرار دادن آن در گروه تجمعی نیست.
۲۲
۱
۱
۱ ۱
!
ا
ا
۱
۱
۱
۱
1
-------- صفحهٔ بعد --------
8
فصل سوم - دستهبندی فضاها, تصرفها و ساختمانها
تریاء سالن ورزش یا سالن سخنرانی در مدارس) جزئی از تصرف آموزشی محسوب شده و نیازی به
قرار دادن آنها در تصرف تجمعی نیست.
تصرفهای تجمعی شامل موارد زیر میشود:
۱-۴-۲-۳-۴ گروه ت-۱
کاربردهای تجمعی, معمولاًٌ با صندلی ثابت. که برای ارائه یا تماشای اجراهای نمایشی با تصاویر
متحرک استفاده میشوند. شامل سینماها.ء تناترها و استودیوهای رادیویی- تلویزیونی که تماشاچی
میپذیرند.
۴-۲-۳۴- ۲ گروه ت-۲
کاربردهای تجمعی که برای صرف غذا با نوشیدنی استفاده میشوند. شامل سالنهای ضیافت.
۴-۲-۳-۴- ۳ گروه ت-۳
کاربردهای تجمعی که برای برگزاری مراسم نیایش. جشن یا سرگرمی استفاده میشوند و با
کاربردهای تجمعی که در سایر گروههای تصرف (ت) قرار نگرفته باشند. شامل سالنهای بازیهای
تفریحی, گالریهای هنری. سالنهای سخنرانی, مساجد. کلیساها یا سایر اماکن مذهبی. سالنهای
اجتماع. دادگاهها و دادسراها. سالنهای نمایشگاهی, باشگاههای ورزشی (بدون جایگاه تماشاچی).
استخرهای سرپوشیده (بدون جایگاه تماشاچی). زمینهای سرپوشیده تنیس (بدون جایگاه
تماشاچی). کتابخانههاء موزههاء سالنهای انتظار در ترمینالهای مسافرتی, سالنهای بیلیارد.
۴-۴-۲۲۳۴ گروه ت-۴
کاربردهای تجمعی به منظور تماشای فعالیتها و بازیهای ورزشی داخل سالن که دارای تماشاچی
۵-۴-۲-۳-۴ گروه ت-۵
کاربردهای تجمعی که به منظور انجام یا تماشای فعالیتها در فضای باز استفاده میشوند. شامل
پارکهای تفریحی و استادیومهای سریاز.
۳۳
۱
ٍ
!۱
ٍ
ا
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱"
1
۱
0
!۱
۱
۱
۱
ا
1
۱
ا
۱۱
۱
ا
۱
0
9
مبحث چهارم
۵-۳-۳-۴ تصرفهای حرفهای/ اداری (ح)
هر بنا با بخشی از بنا که برای انجام دادن کار و ارائه خدمات حرفهای یا آداری استفاده شود که به
تناسب میتواند شامل نگهداری یا انبار مدارک و بایگانی نیز شود. از جمله مهمترین بناهای با
تصرف حرفهای/ آداری عبارتند از:
الف- دفاتر امور اداری,
ب- بانکهاء شعب پست. تلگراف و تلفن»
پ- آرایشگاهها
ت- کلینیکها و مطبهای پزشکی که بیمار در آنها به طور شبانهروزی بستری نمیشود.
ث- آزمایشگاهها و مراکز تشخیص طبی,
ج- نمایشگاههای اتومبیل؛
چ- مغازههای کپی و پرینت.
ج- دفاتر و شرکتهای خدمات حرفهای (نظیر مهندسی» معماری و غیره)
خ- ایستگاههای رادیو و تلویزیون»
د- فعالیتهای آموزشی بالاتر از دبیرستان,
ذ- آزمایشگاههای تحقیقاتی یا کنترل کیفیت.
ر- ایستگاههای نیروهای انتظامی و آتشنشانی:
ز- ماشینشوییهاء
ژ- کلینیکهای حیوانات.
س- برجهای کنترل ترافیک هوایی.
۶-۲-۳-۴ تصرفهای کسبی اتجاری (ک)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن برای نمایش و فروش کالا استفاده میشود و مقادیری کالا نیز برای
فروش به مشتریان در آن انبار شده است. از جمله مهمترین بناهای با تصرف کسبی/ تجاری عبارت
است از:
الف- فروشگاهها و مغازهها.
ب- سالنها و میادین فروش,
پ- بازارها و بازارچههاء
ت- عمدهفروشیهاء
ث- داروخانهها.
۲۳۴
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ْ
ٍ
1
۱
1
۷-۲-۳-۴ تصرفهای صنعتی (ص)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن برای ساخت. مونتاژ, تولید. بستهبندی, تعمیر یا فرآیندهای مربوط
به تولید استفاده شود. به شرطی که جزو تصرفهای مخاطرهآمیز نباشد. دارای تصرف صنعتی
شناخته میشود. تصرفهای صنعنی به شرح زیر به دو گروه (ص-۱) و (ص-۲) تقسیم میشوند.
۱-۷-۲-۳-۴ گروه ص-۱: تصرفهای صنعتی میان خطر
تصرفهای صنعتی که جرو گروه کمخطر نباشند. جزو گروه ص-۱ قرار دارند. از جمله صنایع زیر:
صنایع الکترونیک و قطعات برقی» تولید لامپ. وسایل ورزشی. خودرو و سایر وسایل نقلیه موتوری,
دوچرخهسازی, تولید آنواع قابق. ماشینهای اداری, تجهیزات عکاسی و فیلمبرداری. فرش و موکت.
پوشاک. تولید مبلمان و روکش مبلمان. خشکشوییهاء ماشینهای ساختمانی و کشاورزی. صنایع
هواپیمایی. تولید حشرهکش, صنایع شوینده. صنایع غذایی؛ پخت نان و شیرینی» تولید محصولات
از جنس بوته و گیاهان خشک, محصولات از جنس کنف. صنایع چرم. صنایع ماشینسازی, خراطی
و فرزکاری چوب. فیلمبرداری تلویزیونی و تصاویر متحرک (بدون تماشاچی). کالای نوری. صنایع
کاغذ. صنایع پلاستیک. صنایع چاپ. ماشینهای تفریحی. کورههای سوزاندن زباله. تولید کفش.
نساجیهاء دخانیات. صنایع چوب و کابینت.
۲-۷-۲-۳-۴ گروه ص -۲: تصرفهای صنعتی کمخطر
کاربردهای صنعتی برای تولید و ساخت کالای غیر قابل سوختن که در فرآیندهای تولید. کارهای
تکمیلی و بستهبندی, با هیچ گونه خطر حریق همراه نیستند. تحت گروه (ص-۲) دستهبندی
میشوند. از جمله موارد زیر:
مصالح بنایی نظیر آجرء محصولات سرآمیکی, گداز فلزات. محصولات شیشه. گج. یخ. محصولات
فلزی (ساخت و شکلدهی). نوشابههای غیر الکلی.
۸-۲-۳-۴ تصرفهای آنباری (ن)
هر بنا یا بخشی از بنا که برای انبار کردن استفاده شود. به شرطی که جزو تصرفهای مخاطرهآمیز
نباشد. جزو تصرف انباری قرار میگیرد. تصرفهای آنباری به دو دسته (ن -۱) و (ن-۲) تقسیم
میشوند.
۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱ مبحث چهارم
۳-۴- ۱-۸-۲ گروه ن-۱: تصرفهای آنباری میان خطر
ساختمانهایی با تصرف انباری که جزو تصرف (ن-۲) نباشند. جزو این دسته قرار میگیرند. از
جمله انبارهای کالا و محصولات زیر:
کاغذ. کتاب. کیف و پوشاک. چرم» پشم» کامواء ابریشم» خزء کفش» پوتین» چکمه. بامبو و خیزران؛
الوار»ء مقوا و جعبه مقواییء طنابء مبلمان» روکش و پرکننده مبلمان» چسب. کفپوشهای لینولشوم.
غلات. صابون,ء شکر تایرء تنباکو دخانیات و شمع.
۴- ۲-۸-۲-۳ گروه ن-۲: تصرفهای انباری کم خطر
ساختمانهایی با تصرف انبار برای نگهداری مواد غیر قابل سوختن, که میتوانند بر روی پالتهای
چوبی قرار گرفته یا در داخل کارتنها یا لغافههای کاغذی بستهبندی شده باشند. این محصولات
میتوانند دارای مقادیر اندکی تزئینات پلاستیکی (مثلاً به عنوان دسته. گیره یا پوشش نازک) نیز
باشند. از جمله انبارهای کالای زیر:
کیسههای سیمان: گج. آهک: لبنیات در بستهبندیهای مقوایی بدون واکس, باتریهای خشک.
سیمپیجهای الکتریکی, موتورهای برقی, قوطیهای خالی فلزی, محصولات غذایی؛ اغذیه در
بستهبندیهای غیر قابل سوختن, میوه و سبزیجات در بستهبندیهای غیر پلاستیکی, غذای
منجمد. شیشه. ظروف شیشهای خالی یا دارای مایعات غیر قابل سوختن, تخته گجی. رنگدانههای
خنثی. کابینت فلزی, میز فلزی با روکش و تزئینات پلاستیک. قطعات فلزی» آینه. پارکینگ
اتومبیل» چینی» عاجء اجاق» ظرفشویی و خشککن.
۹-۲-۳-۴ تصرفهای مخاطره آمیز (خ)
هر بنا یا بخشی از یک بناء اگر به مقاصدی مورد استفاده قرار گیرد که با مواد و محصولات بسیار قابل
احتراق» آتشزاء سمی یا انفجاری در ارتباط باشد. دارای تصرف مخاطرهآمیز شناخته میشود. این مواد
و محصولات ممکن است در زمانی کوتاه و به سرعت بسوزند یا منشاً شعلههای گسترده, دود و گاز
زیادء تشعشعات رادیواکتیو انفجار, مسمومیت یا خورندگی بوده و با اینکه از لخاظ تر کیب دارای
اسیدها و بازهای بسیار قوی و مخرب باشند. همچنین بناهایی که فضای داخل آنها به دلیل آسیا
کردن موادء مملو از ذرات بسیار ریز و غبارهای قابل اشتعال باشد» جزو این گروه محسوب میشوند. به
عنوان مثال, ساختمانهایی که برای مقاصد زیر استفاده میشوندء میتوان نام برد:
۲۳۶
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
ٍ
ِ
فصل سوم - دستهبندی فضاهاءتصرفها و ساختمانها
الف- انبار و نگهداری بیش از ۲۳ متر مکعب از یکی از مواد استیلن. هیدروژن؛ گازهای طبیعی قابل
اشتعال, آمونیاک. کلرین, فسژن, دیاکسید گوگرد. دیاکسید کربن» اکسید متیلء هر گونه گاز
قابل انفجار یا سمیء گازهای سرمازا و غیره با فشار ۰/۱ مگاپاسکال
ب- انبار و نگهداری مایعات بسیار قابل اشتعال.
پ- انبار و نگهداری مواد و مهمات منفجره» سوخت موشک و مشایه.
ثت- انبار و نگهداری هرگونه جامدات بسیار قابل اشتعال.
ث- ساختمانهایی که غبارات قابل انفجار (مانند پودر آلومینیوم یا سیلوهای آرد) در آنها وجود
داشته باشد.
ج- انبار یا نگهداری اسیدهاء بازهاء اکسیدکنندههای قوی.
با توجه به تنوع و پیجیدگیهای خاص این نوع مواد. تمهیدات و الزامات ایمنی کاملاً تخصصی برای
طرح و اجرای ساختمانهای مخاطرهآمیز نیاز است که به آییننامههای تخصصی مربوط میشود.
این قبیل الزامات تخصصی برای ساختمانهای با تصرفهای خاص مخاطرهآمیز عمدتاً خارج از
حوزه مقررات ملی ساختمان بوده و در این مبحث ارائه نشده است.
۱-۲-۳-۴ تصرفهای متفرقه (ف) ۰
کارکردها و ساختارهایی که دارای ماهیت فرعی باشند و نیز تصرفهایی که در هیچیک از
تصرفهای ٩ گانه ذکر شده در بالا جای نمی گیرند. جزو گروه تصرفهای متفرقه قرار داده می-
شوند. از جمله ساختمانهای زیر:
ساختمانهای مربوط به کارهای کشاورزی, آغل حیوانات و اصطبل» گلخانههاء انبار شخصی غلات
در مجاورت تصرفهای مسکونی» توقفگاه شخصی اتومبیل,
جدول راهنمای حروف اختصاری تصرفها
در این بخش جدول راهنمای حروف اختصاری تصرفها در جدول ۲-۳-۴ ارائه شده است. تا
کاربران به نحو سادهتری بتوانند. نوع تصرف ساختمانهای مختلف رایج را یافته و با
تقسیمبندیهای آرائه شده در این مبحث تطبیق دهند. ضوابط کامل ساختمانهای مخاطره آمیز در
این مبحث پوشش داده نشده است. با این وجود صرفا جهت اطلاع» دسته بندی و مثالهایی از این
نوع تصرف نیز آورده شده است.
: ِ ۷
۱
۱
۱
ٍ
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۴
حرف :
ق وتط ی
اختضازی نوع تصر
آمه دک ۱
الف وی
فرهنگی
:
حرفهای|
آداری
ا
ٍ
درمانی |
ٍ ۵ ۹
مراقبتی
ٍ
1
مبحث چهارم
وف اختصاری تصرفها به ترتیب حروف الفبا
مثال
مانند سینماء تئاتر و استودیوهای رادیوبی و تلویزیونی
صرف غذا یا نوشیدتی مانند سالنهای ضیافت. رستورانها و باشگاهها
مکانهای نیایش» جشن. سرگرمی یا کاربریهای تجمعی که در سایر گروه-
های تصرف (ت) قرار نگرفته باشند. مانند مسجد. سالن سخنرانی, دادگاه,
نمایشگاه» باشگاه ورزشی یا استخر سرپوشیده بدون تماشاچی, کتابخانه.
موزه, سالن انتظار در ترمینالهای مسافرتی:
استادیومها و مجموعههای ورزشی سرپوشیده
پارکهای تفریحی و استادیومهای سرباز
دفاتر اداری, بانکها. شعب پست. آرایشگاه» کلینیکها و مطبهای پزشکی,
آزمایشگاه تشخیص طبی, دفاتر مهندسی, دانشگاهها. پاسگاههای انتظامی
اماکن حاوی مواد منفجره
اماکن حاوی مایعات قابل اشتعال یا قابل سوختن در ظروف باز یا ظروف
بسته با فشار نسبی ۰/۱ مگاپاسکال و بیشترء غبار قابل سوختن و گازهای
قابل اشتمال
اماکن حاوی مایعات قابل اشتعال یا قابل سوختن در ظروف بسته با فشار
نسبی کمتر از ۰/۱ مگاپاسگال؛ الیاف قابل سوختن. سیالات سرمازای
اکسیدکننده, جامدات قابل اشتعال و مواد واکنشدهنده با آب
اماکن حاوی مواد خورنده و مواد سنمی ۹
کارخانههای تولید نیمه هادیها
مراکز مراقبت شبانهروزی به علت شرایط روحی یا سایر دلایل در یک محیط
مسکونی از افرادی که میتوانند در موقعیت اضطراری بدون کمک فیزیکی
دی گران واکتش لازم را از خود نشان دس یر یخی مراکز
نگهداری از آسیبدیدگاره ن اجتماعی و مراکز ترک اعتیاد
خدمات شبانهروزی پزشکی, جراحی: روانپزشکی و پرستاری
زندانهاء بازداشتگاههاء ندامتگاهها و اند زگاههاء دارالتأدیبها
۳۸
۱
ا
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ا
۱
۱
۱
:
۱
۱
آً
۱
۱
ٍ
۱
۱
۱
۱
۱
۱
نصرفها و ساختمانها
حروف اختصاری تصرفها به ترتیب حروف الفبا
مثال
آسایشگاههای ویژه مراقبت شخصی برای بیش از پنج نفر افراد بالغ برای |
کمتر از ۲۴ ساعت. مراکز ویژه نگهداری بیش از بنج کودک با سن کمتر
از ۳ سال به مدت کمتر از ۲۴ ساعت (مانند مهد کودکها)
صنایع تولید ابزاره وسایل ورزشی, وسایل نقلیه موتوری, دوچرخهسازی,
ماشینهای آداری. فرش. موکت. پوشاک. ماشینهای ساختمانی و کشاورزی,
حشرهکش, شویندم لامپ. صنایع الکترونیک. صنایع غذایی, بخت نان و
شیرینی, مبلمان و روکش مبلمان. خشکشوییهاء صنایع چرم. صنایع کاشد
صنابع پلاستیک. تولید کفش, نساجیهاء دخانیات. صنایع چوب و کابینت
صنایع تولید: مصالح بنایی. گداز فلزات. محصولات شیشه, گج. شکلدهی
فلزات و نوشابههای غیرالکلی ۱
اصطبل, گلخانه. توقفگاه شخصی انومبیل
هتلها, هتلآپارتمانها. مثلها و مسافرخانهها
بناهای آپارتمانی, اقامتگاههای غیرموقت سازمانی. خوابگاهها و اقامتگاههای
مسکونی برای مراقبت شبانهروزی از افراد بین ۶ نا ۱۶ نفر
تصرفهای مسکونی در ساختمانهای کوتاه مرتبه و وبلایی,
آنبار: مواد غیر قابل سوختن مانند کیسههای سیمان. گج. آهک. لبنیات در
بستهبندیهای مقوآیی بدون واکس, باتریهای خشک. سممپیجهای
الکتریکی, موتورهای برقی, قوطیهای خالی. اغذبه در بستهبندیهای غیر
قابل سوختن. میوه و سبزیجات در بستهبندیهای غیر پلاستیکی. غنای
ظرفشویی با خشککن
۳۹
۱
۱
۱
[
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ّ ۱
ْ
۱
۱
۰
۱
۱
مبحث چهارم
۳-۳-۴ دستهبندی ساختمانها از نظر تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر زمین
ساختمانهاء از نظر تعداد طبقات و نحوهٌ قرارگیری بر زمین» در این مبحث به صورت زیر دستهبندی
میشوند:
۱-۳-۳-۴ دستهبندی کلی:
- ساختمانهای یک و دو طبقه, ب- ساختمانهای سه و چهار طبقه و پ- ساختمانهای بیش از
چهار طبقه تا ارتفاع ۲۳ متر و ت- ساختمانهای با ارتفاع بیش از ۲۳ متر.
۲-۳-۳-۴ گروهبندی جزئی:
الف- ساختمانهای یک و دو طبقه:
گروه ۱: ساختمانهای ردیفی و متصل؛
گروه ۲: ساختمانهای مجزا و منفصل؛
گروه ۲: ساختمانهای ترکیبی با الگوی حیاط مرکزی.
ب- ساختمانهای سه و چهار طبقه:
گروه ۴: ساختمانهای ردیفی و متصل (دارای درز انقطاع الزامی)؛
گروه ۵: ساختمانهای مجزا و منفصل.
پ- ساختمانهای بیش از چهار طبقه تا ۲۲ متر ارتفاع:
گروه ۶: ساختمانهای ردیفی و متصل (دارای درز انقطاع الزامی)؛
گروه ۷: ساختمانهای مجزا و منفصل.
ت- ساختمانهای بلند
گروه ۸: ساختمانهای بیش از ۲۳ متر ارتفاع
۳۰
ْ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ا
ا
۱
۱
ا
ْ
۱
فصل چهارم- مقررات کلی
۱-۴-۴ ارتفاع و مساحت مجاز ساختمانها
۱-۱-۴-۴ کلیات
۱-۱-۴-۴-ا۱ رعایت مقررات این قسمت در مورد حداکثر مساحت و ارتفاع مجاز ساختمانها از
لحاظ تامین اهداف این مبحث الزامیست. چنانچه در هر طرح توسعه و عمران شهری مصوب.,
محدودیتهای بیشتری برای ارتفاع و مساحت تعیین شده باشد. آن مقادیر در حوزهٌ طرح مذکور
۲-۱-۱-۴-۴ درصورت طراحی اتاقک آسانسور و خرپشته بر روی بام. محل استقرار این مجموعه
حتی الامکان به سمت وسط پلان ساختمان انتقال داده شود. تا تأُثیر آن بر نما تقلیل یابد.
۳-۱-۱-۴-۴ ضوابط خرپشته ساختمانها مندرج در مقررات طرحهای توسعه شهری لازم آلرعایه
است:
۴-۱-۱-۴-۴ در بافتهای شهری تاریخی, محدودیت ارتفاع و اندازههای بنا باید طبق ضوابط مورد
تأیید سازمان میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری در نظر گرفته شود.
۲-۱-۴-۴ محدود بت کلی مساحت ۳ ار تفاع
۲-۱-۴-۴-ا ارتفاع مجاز گروههای ساختمانی
حداکثر ار تفاع مجاز گروههای ساختمانی بر حسب تعداد طبقات آنهاء از نظر این مبحث مطابق
مقادیر تعیینشده در این قسمت است. مگر آن که به دلیل شرایط خاص اقلیمی و یا نوع تصرف با
ساختار بناء مقادیر دیگری برای ارتفاع مجاز ساختمانها در طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری
یا در مقررات اختصاصی تصرفها تعیین شده باشد.
۳۱
۱
۱
۱
ٍ
۱
|
ِ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ِ
۱
۱
۱
مبحث چهارم
الف- در گروههای ساختمانی ۲۰۱ و ۲ (در یک طبقه). در ساختمانهای دارای زیرزمین با پنجره
نورگیر از نماء ۵/۸۰ متر و در ساختمانهای فاقد آن ۴/۹۰ متر.
در گروههای ساختمانی ۲۰۱ و ۲ (در دو طبقه)» در ساختمانهای دارای زیرزمین با پنجره
نورگیر از نماء ٩ متر و در ساختمانهای فاقد آن ۸/۱۰ متر.
ب- در گروههای ساختمانی ۴ و ۵ (در سه طبقه)» در ساختمانهای دارای زیرزمین با پنجره نورگیر
از نماء حداکثر ۱۲/۲۰ متر و در ساختمانهای فاقد آن حداکثر ۱۱/۳۰ متر.
در گروههای ساختمانی ۴ و ۵ (در چهار طبقه). در ساختمانهای دارای زیرزمین با پنجره
نورگیر از نماء حداکثر ۱۵/۴۰ متر و در ساختمانهای فاقد آن حداکثر ۱۴/۵۰ متر.
پ- در گروههای ساختمانی ۶ و ۷ (پنج تا هفت طبقه یا تا ارتفاع ۳۳ متر) و گروه ۸ (با ارتفاع بیش
از هفت طبقّه یا بیش از ۲۳ متر)» به تناسب تعداد طبقات و سایر ضوابط و مقررات قانونی.
۲-۲-۱-۳-۴ ارتفاع و مساحت مجاز بر اساس گروههای تصرف
ارتفاع و مساحت تصرفها باید بر اساس نوع ساختار و وضعیت استقرار ساختمان در زمین با
محدودیتهای تعیینشده در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان برای گروههای تصرف, منطبق
باشد.,
محدودیتهای مساحت ساختمان, بخشی از ساختمان یا فضاء بر پایه سطح تصرف مورد نیاز به ازای
هر نفر (واحد سطح تصرف). که در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان تعیین شده است. محاسبه
میگردد.
۳-۱-۴-۴ افزایش مجاز ارتفاع و مساحت
۳-۱-۴-۴ افزایش تعداد طبقات و مساحت ساختمانها بیش از حداکثر مجاز تعیین شده در
بند ۲-۲-۱-۴-۴ مجاز نیست. مگر آن که علاوه بر اخَذ مجوز شهرداری و انطباق با ضوابط توسعه و
عمران» با شرایط تعیینشده در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان برای افزایش مجاز آنها در
برخی تصرفها انطباق یابد.
۴-۱-۴-۴ مساحت میان طبقهها
میانطبقهها در صورت انطباق با تمام شرایط زیر جزو اتاق یا فضای زیرین خود محسوب شده و
نباید در احتساب تعداد طبقات مجاز ساختمان منظور شوند:
۳۲
۱
۱
۱
ِ
ا
ٍ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ا
1
۱
۱
۱
۱
!
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
فصل چهارم- مقررات کلی
الف- اندازههاء ارتفاع و مساحت میانطبقه به تنهایی با حداقل الزامات تعیینشده برای یک اتاق یا
فضا با تصرف فضای مرقبط با آن منطبق باشد:
ب- سایر آلزامات تعیین شده در این مبحث و سایر مباحث مقررات ملی ساختمان از جمله برای
نورگیری, تهویه ایمنی» بهداشت. گرمایش و سرمایش مناسب در آن رعایت شده باشد.
پ- مساحت میانطبقه از یک سوم مساحت زیربنای فضای زیرین آن بیشتر نباشد.
ت- در صورت عدم انطباق مشخصات میانطبقه با الزامات مذکورء جزو اتاق یا فضای مربوط به
حساب نیامده و باید هر دوٍ به عنوان فضاهایی مستقل تحت تصرفهایی در نظر گرفته شوند که
با مجموغعه الزامات آن تصرف انطباق دارند.
۵-۱-۴-۴ الزامات ارتفاع و مساحت طبقات در زیرزمین
۱-۵-۱-۴-۴ در صورت استفاده از زیرزمین به عنوان فضای اقامت یا اشتغال در انطباق با الزامسات
۲-۵-۱-۴-۴ در صورت عدم انطباق مشخصات زیرزمین با شرایط بند ۰۱-۵-۱-۴-۴ چنانجه
مساحت و سایر مشخصات زیرزمینها با الزامات و محدودیتهای تعیینشده در مبحث سوم مقررات
ملّی ساختمان منطبق باشد. ایجاد آنها از نظر این مقررات مجاز بوده ولی نباید از آنها برای اقامت
و اشتغال استفاده نمود. در این حالت مساحت زیرزمین در محاسبهٌ مساحت مجاز کل ساختمان
منظور نمیشود. مگر آن که در طرحهای توسعه شهری و سایر ضوابط شهرسازی مصوب. محدودیت
بیشتری برای سطح اشغال و مساحت زیرزمینها تعیین شده باشد که در این حالت. آن محدودیتها در
حوزه طرحهای مذکور ملاک عمل خواهد بود.
۲-۴-۴ الزامات کلی ساخت و قرارگیری ساختمان
۱-۲-۴-۴ احداث ساختمان در زمینهایی مجاز است که از شبکهٌ رفت و آمد عمومی قابل
۳۳
۱
ِ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۲-۲-۴-۴ در زمینهایی که فقط توسط راههای پیاده قابل دسترس هستند. ساخت ساختمان
محدود به گروههای ۱ تا ۳ و در صورتی مجاز است که علاوه بر امکان انطباق با مقررات خاص
۳-۲-۴-۴ در بافتهای تاریخی مصوب. ساخت بنا و نحوه استقرار آن در زمین باید طبق ضوابط
مورد تأیید سازمان میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری باشد.
۴-۳-۴-۴ برای زمینهایی میتوان پروانه ساختمان درخواست نمود که امکان اتصال به شبکه آب
بهداشتی و شبکه برق داشته باشند. در مناطقی که شبکهٌ آب بهداشتی و یا شبکه برق هنوز احداث
نشده باشد. بنا به تشخیص مراجع صدور پروانه در صورتی میتوان پروانه ساختمانی درخواست
نمود که درخواستکننده نحوه تامین آب بهداشتی و برق را به تأیید نهاد قانونی مسئول رسانده و
متعهد شود که به محض احداث شبکه آب بهداشتی و برق و فاضلاب شهری. نسبت به اتصال به
آنها در مهلت تعیین شده اقدام نماید.
ب- ارتفاع کف زمین در هماهنگی با ارتفاع معبر دسترس و زمین همسایه قرار گیرده
ت- از خاکبرداری و خاکریزی نامتعارف جلوگیری شود.
تعیین بر و کف و لزوم اصلاح آن با تأیید شهرداریها و یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان, بر
اساس مقررات ملّی ساختمان و با رعایت طرحهای توسعه و عمران شهری مصوب صورت میگیرد.
۶-۲-۴-۴ در تعیین محل, اندازه و چگونگی اجرای درزهای انبساط و انقطاع در ساختمانها.
علاوه بر الزامات مربوط به سازه و ایستائی بناء برای عدم اتلاف انرژی و آسایش و ایمنی متصرفان.
باید با هدایت مهندس معمار, هماهنگی لازم بین مهندسان طراح ساختمان صورت گیرد.
۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
1
۱
۱
ا
ا
۱
۱
۱
ِ
۱
1
۱
۱
۱
۱
ا
ٍ 1
1
۱
۱
1
ا
۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
[
!1
۱8
فصل چهارم- مقررات کلی
۷-۳-۴-۴ رعایت حریمهای مصوب در حاشیه عوارض طبیعی از جمله جنگل. دریاء پارک حفاظت
شده ملی. چشمههاء رودخانههاء. نهرها و مسیلها برای تمام گروههای ساختمانی الزامی است. در
صورتی که حریم مصوب وجود نداشته باشد. باید حداقل فاصله ۳۰ متر بین ساختمان و این اراضی
رعایت شود.
۸-۳-۴-۴ در طراحی و ساخت مجموعههای بزرگ ساختمانی باید ترتیبی اتخاذ گردد که در
حریمها و ضوابط مربوطه در نظر گرفته شده و از مرحله اول در نقشهها درج شود.
۹-۳-۴-۴ در طراحی نحوه قرارگیری و ساخت بناء رعایت ضوابط طرحهای مصوب توسعه و عمران
شهری و سایر مقررات ساختمان در رابطه با جانمایی ساختمان بر زمین» پاکت حجمی بنا.ء تراکم
ساختمانی, زیر بنای مجاز و جهتگیری تعیینشده با توجه به شرایط اقلیمی در انطباق با مبحث
نوزدهم مقررات ملّی ساختمان الزامی است.
۱-۳-۴-۴ در طراحی و اجرای ساختمانها رعایت حریمهای مصوب معابر و راهها و تأسیسات بین
راهی الزامی است.
۱۱-۳-۴۴ در طراحی و اجرای ساختمانها رعایت ضوابط مربوط به توقفگاههای خودرو
(۱۰-۵-۴) الزامی است.
۳-۴-۴ الزامات همجواری ساختمانهاء تصرفها و فضاها
۱-۳-۴-۴ قرارگیری تصرفهای مختلف در یک ساختمان یا ایجاد ساختمانهای دارای تصرفهای
مختلف در مجاورت یکدیگر در یک کاربری زمین واحد. باید علاوه بر انطباق با این مقررات و سایر
مباحث مقررات ملّی ساختمان. با ضوابط پیشبینی شده در طرحهای مصوب شهری نیز منطبق باشد.
۲-۳-۴-۴ همجواری تصرفها در ساختمان باید به نحوی باشد که مسأله اشراف و دید از
تصرفهای دیگر به تصرفهای مسکونی, از طریق سطوح نورگذر و بازشوهای پنجره یا درهای
ورودی. با رعایت ضوابط مندرج در قسمت ۸-۵-۴ در خصوص فضاهای بازء به حداقل تقلیل یابد.
۳۵
ا
۱
ِ
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۳-۳-۴-۴ نحوه قرارگیری فضاهای مختلف در هر تصرف و همجواری تصرفهای مجاز در طرح
معماری یک ساختمان, به تشخیص طراح معمارء بر اساس نیاز ساکنین و در صورت عدم مغایرت با
مفاد این مقررات و سایر مباحث مقررات ملّی ساختمان. با تأیید شهرداریها و سایر مراجع صدور
پروانه ساختمان تعیین میشود.
۴-۳-۴-۴ تغییر یک فضا یا واحد تصرف به فضا یا واحد تصرفی با کارکرد دیگر. تنها درصورت
جدید آن فضا و ساختمان با الزامات تعیین شده در مباحث مقررات ملّی ساختمان مجاز است. در
اینگونه موارد. رعایت مقررات مربوط به تصرفهای با خطر بیشتر الزامی خواهد بود.
۴-۴-۴ الزامات شکل. حجم و نمای ساختمان
تمامستظ : خارجی نمایان و قابل دیدن ساختمان باید با مصالح و روشهای مناسب ایمن.
بهداشتی و بادوام و با رعایت مقررات این قسمت نماسازی شود.
۱-۴-۴-۴ ساختمان باید طوری طراحی و اجرا شود که شکل, مقیاس مصالح» رنگ و تاسیسات و
سایر الحاقات تمام سطوح نمایان آن» و همچنین تناسبات حجم ساختمان, از نظر رعایت الزامات
مربوط به ارتفاع آنء اندازه و شکل جدارههای نورگذر و پنجرههاء پیشآمدگیها, فضاهای نیمهباز
مانند بالکنهاء و... با مقررات ملّی ساختمان و ضوابط مصوب توسعه و عمران شهری منطبق و بسته
به نوع تصرف و موقعیت قرارگیری آن؛ با محیط اطراف و طرح سمما و منظر شهری مصوب
هماهنگ باشد.
۲-۴-۴-۴ طراحی و اجرای ساختمانها باید به صورتی باشد که حجم و نما و سایر جزئیات نمایان
آنها در تناسب با هویت و موقعیت خیابان» محله, مظاهر فرهنگی, طبیعی و ویژگیهای ارزشمند
محیط از جمله سیمای شهری مورد انتظار در موقعیت و کاربری مورد نظرء مشخصات بصری
ساختمانهای موجود شاخص» چشماندازها و عوارض طبیعی و شرایط اقلیمی و جغرافیایی باشد.
۳-۴-۴-۴ در نماهای شیشهای ساختمانهای همجوار بزرگراهها و شریانهای اصلی عبوری شهرء
استفاده از شیشههای بازتابی مشروط به عدم مغایرت با سایر مفاد این مقررات و عدم مزاحمت
بصری یا درخشندگی مزاحم برای ساکنین و عابرین و بویژه رانندگان است.
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
ا
أ
ا
ْ
۱
ٍ
فصل چهارم- مقررات کلی
۴-۴-۴-۴ در تمام ساختمانهای دارای نمای شیشهای, درنظرگرفتن تجهیزات با تمهیدات
نگذارد. الزامی است.
۵-۴-۴-۴ انتخاب نوع. تعداد لایهها و ضخامت شیشه باید مطابق با مباحث ۵ و ۱۹٩ مقررات ملی
ساختمان و استانداردهای ملّی ایران صورت پذیرد.
۶-۴-۴-۴ استفاده از نماهای شیشهای پیوسته در ساختمانهای مسکونی مشرف به معابر ممنوع
۷-۴-۴-۴ در ساختمانهای غیر مسکونی گروههای ۷ زح ۸ دارای نمای شیشهای پیوسته. رعایت
عقب نشینی با فاصله افقی حداقل ۲/۰۰ متر بین خط نمای شیشهای پیوسته تا حد محدوده زمین
۸-۴-۴-۴ تمام سطوح شیشهای با عرض بیش از ۹۰ متر و مساحت بیش از ۱/۵۰ متَرمربع که
در مجاورت فضای باز یا معبر قرار دارند. باید از شیشه ایمن و غیر ریزنده باشند.
۹-۴-۴-۴ مصالح نما باید بدون مغایرت با مباحث دیگر, به روشی مناسب به ساختار اصلی ساختمان
باید تابع الزامات مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان باشد.
۱۱-۴-۴۴ ساختمان باید به نحوی طراحی و با مصالح و روشهایی ساخته شود که تمام سطوح
خارجی و نمای آن ضمن انطباق با الزامات مبحث پنجم و استانداردهای ملّی مصالح ساختمانی, در
آفتاب. هوازدگی و نفوذ گازهای مضر مقاومت کافی داشته باشد و با عملیات نگهداری و تعمیرات
۳۷ :
-------- صفحهٔ بعد --------
9
أ
۱
۱
۰
۱
1
1
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
,۶
۱
۱
مبحث چهارم
۱۲-۴-۴۴ درزهای انقطاع و انبساط باید در نما و بام ساختمانها با مصالح و روش مناسب پر یا
۵-۴-۴ الزامات پیش آمدگیهای ساختمان
۱-۵-۴-۴ پیش آمدگیهای مجاز در معابر عمومی
پیشآمدگیهای مجاز ساختمان در معابر عمومی. با در نظر داشتن محدودیتهای گفتهشده در
الف- پیشآمدگی طبقات یا بخشی از آنها از بر زمین (سطوح طره ساختمان) به میزانی که در
طرح های توسعه شهری تعیین میشود.
ب- پیشآمدگی سایبان یا بارانگیر بام از حد ساختمان, به میزان حداکثر ۰/۸۰ متر. در صورتی که
حد زیرین آن از بالاترین نقطه کف معبر حداقل ۳/۵۰ متر ارتفاع داشته و حد پیشآمدگی آن
از لبه سوارهرو حداقل ۰/۸۰ متر فاصله افقی داشته باشد.
ت- ساباط و یل هوابی که بین ساختمانها بر روی کوچهها و معابر فرعی احداث شود. مشروط به
مجوز طرح های توسعه شهری و اخذ مجوز از شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان
و در صورتی که حداقل ۲/۵۰ متر ارتفاع حد زیرین از معبر رعایت شده باشد.
توسعه وعمران شهری مشروط بر آنکه لبه خارجی آنها بیشتر از ۰/۹۰ متر با لب جدول سواره
رو فاصله افقی داشته باشد.
ج- درگاهی و لبه کف پنجره. نیمستون چسبیده به دیوارء. قرنیزهاء لولههای آب باران. پله یا شیبراه
ورودی و دیگر عناصر ساختمانی که در ارتفاع کمتر از ۳/۵۰ متر از کف معبر مجاور باشند.
نباید بیش از ۰/۱۰ متر در معبر عمومی پیش آمدگی داشته باشند.
چ- درهای ساختمانها و درهای تصرفهایی که به سمت بیرون و معبر عمومی باز میشوند. ضمن
زوم نصب علایم احتیاط. نباید در حالت باز بیش از ۰/۱۰ متر وارد حریم معبر شوند.
۲-۵-۴-۴ پیش آمدگیهای مجاز ساختمانها در داخل محدودهٌ مالکیت
پیشآمدگیهای مجاز ساختمان در داخل محدوده مالکیت. با در نظر داشتن محدودیتهای
گفتهشده در قسمت۳۴-۵-۳۴-۴. از نظر این مقررات به شرح زیر است:
۳۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
ِ
فصل چهارم- مقررات کلی
الف- پیشآمدگی طبقات یا بخشی از آنها از لبهُ نمای خارجی طبقهٌ زیرین مشروط بر آن که
پیشامدگی در داخل محدوده سطح اشفال مجاز مصوب شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه
قرار گیرد و ارتفاع حد زیرین آن از بالاترین نقطه کف زمین حداقل ۲/۷۰ متر باشد.
ب- پیشآمدگی سایبان یا بارانگیر بام به میزان حداکثر ۰/۸۰ متر از حد ساختمان, در صورتی که
ارتفاع زیرین آن از بالاترین نقطه کف زمین حداقل ۲/۷۰ متر بوده و فاصله آن پیشآمدگی از
محدوده زمین مجاور حداقل ۰/۸۰ متر فاصلهٌ افقی باشد.
۳-۵-۴-۴ پیش آمدگیهای مجاز زیرزمین
۱-۳-۵-۴-۴ هرگونه پیشآمدگی زیرزمین و اجزای ساختمانی آن به خارج از محدوده مالکیت و
در معابر عمومی ممنوع است.
۲-۳-۵-۴-۴ تعبیه مجراهای خارجی نور و هوا در محدوده ملک و خارج از سطح اشفال
تعیینشده, مشروط به اخذ مجوز از شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و در صورتی
مجاز است که برای مقاصدی غیر از تأمین نور و هوا مورد استفاده قرار نگیرند و الزامات قسمت
۲-۹-۵-۴ در آنها رعایت شده باشد. این مجراها بسته به فضاهایی در زیرزمین که نیاز به نور و
تهویه دارند. میتوانند در کنار جبهههای آزاد بنا ادامه یابند و کف آنها نباید جزئی از مساحت
زیرزمین محاسبه شود.
۳-۳-۵-۴-۴ پیشآمدگی زیرزمین به عنوان بخشی از ساختمان در داخل مرز مالکیت و خارج از
محدوده اشغفال اعلام شده توسط شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه مشروط به انطباق با ضوابط
طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری و اخذ مجوز از مراجع یاد شده است. این پیشآمدگی باید
تابع الزامات زیر باشد:
الف- تراز روی سقف آن بیشتر از بالاترین تراز مجاز برای محوطهه ساختمان نباشد و باعث اختلال
در عملکرد. نورگیری و سایر الزامات فضاهای ساختمان, محوطه اطراف آن و ساختمانها و
زمینهای همجوار نشود.
ب- در صورتی که از سقف آن برای عبور وسایل نقلیه و به ویژه ماشینآلات و تجهیزات امدادرسانی
استفاده شود. باید مقاومت مکانیکی لازم برای تحمل وزن آنها را در حین تردد یا عملیات
مسا ۰۰ اس ۰ ۰
امداد داشته و دچار نشست با ریزش نشود.
۳۹
۱
۱
۱
۱
۱
۱
اً
۱
ا ۱
ا
أً
۱
ا
اْ
ا
,
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ا
۱
مبحث چهارم
پ- در سقف آن الزامات عایقکاری رطوبتی و هدایت و دفع نزولات جوی مشابه بام ساختمان رعایت
ت- پیشآمدگی زیرزمین نباید موجب تغییر مشخصات فضای بازء محوطه و ساختمان شود.
همچنین در تامین حداقل الزامات مربوط به آنها مانند سرانه فضای سبز و سایر تجهیزات
الزامی در محوطه و پایداری و ایمنی ساختمان اختلال ایجاد نکند.
۴-۵-۴-۴ محدودیت پیش آمدگیها در ساختمان
۱-۴-۵-۴-۴ پیشآمدگیهائی که در این مقررات مجاز اعلام شده است در موارد زیر محدود یا
ممنوع میشود:
ً در صورتی که با سایر الزامات یا محدودیتهای تعیینشده در ضوابط طرحهای مصوب توسعه و
عمران شهری و مقررات مباحث ششم و هشتم مقررات ملی ساختمان برای پیشآمدگیها
مغایرت داشته باشد.
ب- در صورتی که برای تامین منافع عمومی» محدودیتهای دیگری توسط مراجع قانونی مسئول
۲-۴-۵-۴-۴ پیشآمدگی در معابر با پهنای کمتر از ۱۳ متر و در معابر موسوم به بزرگراهها مجاز
نیست. مگر آن که در طرح توسعه و عمران شهری یا ضوابط شهرسازی مصوب, ضمن رعایت سایر
الزامات پیشآمدگی. بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.
۳-۴-۵-۴-۴ هیجگونه لولهکشی و کانال کشی تأسیساتی نباید در جداره خارجی پیشآمدگی
طبقات و بام تعبیه شود.
برای نورگیری و تهویه فضاهای ساختمان تعبیه میشوند. پیشآمدگی داشته باشد.
۵-۴-۵-۴-۴ پیشآمدگی در معابر نباید در حریم خطوط انتقال نیروی برق قرارگیرد.
۴
ٍ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ِ
۱
ً
1
فصل چهارم- مقررات کلی
۶-۴-۴ الزامات تأمین امنیت ساختمانها و ایمنی متصرفین
۱-۶-۴-۴ تأمین ایمنی ساختمان در برابر سوانح طبیعی و امنیت فردی متصرفین و بهره برداران
ساختمان ضروری است. الزاماتی که ایمنی ساختمان و امنیت بهره برداران را تأمین کنده: باید در
طراحی ساختمانها لحاظ شود.
۲-۶-۳-۴ ایمنی متصرفین و بویژه افراد دارای معلولیت و کمتوانان جسمی- حرکتی در حریق از
اهداف اصلی مقررات ملی ساختمان است و تمهیدات در نظر گرفته شده برای حریق در سوانح
دیگری چون زلزله نیز پاسخگو است؛ بنابراین رعایت مسیرها و دسترسهای خروج و دیگر تمهیدات
آن. مانند فضاهای پناه در بند ۱۳-۹-۴ این مبحث و دیگر مقررات ذکر شده در مبحث سوم این
مقررات الزامی است.
۳-۶-۴-۴ به منظور ایمنی بیشتر متصرفین در سوانح و بویژه در زلزله. امدادرسانی از خارج
ساختمان به متصرفین و بهره برداران از طریق جایگاه و بازشوهای امدادرسانی؛ مندرج در ۱۱۱۳-۹-۴
الزامی است.
۴-۶-۴-۴ بهمنظور تأمین امنیت ساختمانها و تصرفهای در دست بهرهبرداری, تدابیری اتخاذ
شده و در بند ۱۳-۹-۴ ارائه گردیده, که جهت حفظ منابع و دارائی مردم رعایت آنها الزامی است.
۷-۴-۴ الزامات مناسب سازی ساختمان برای اشراد دارای معلولیت و کمتوان
جسمی- حرکتی
۱-۷-۴-۴ در طراحی و اجرای ساختمانها و محوطههای محجتمعهای ساختمانیء رعایت آخرین
ویرایش ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی- حرکتی مصوب شورایعالی
شهرسازی و معماری» توسط مرجع صدور پروانه و مهندسان طراح و مجری ساختمان الزامی است.
۲-۷-۴-۴ در طراحی و ساخت مجتمعهای مسکن اجتماعی و حمایتی و آپارتمانهای شخصی به
ازای هر ۲۰ واحد مسکونی حداقل یک واحد مناسب سازی شده برای معلولین 8 کم توانان جچسمی
۳۱
۱
ا
۱
۱
۱
ا!
ا
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ِ
ٍ
فصل پنجم- الرامات عمومی فضاها
۵-۴ الزامات عمومی فضاها
۱-۵-۴ فضاهای ورود. خروج. ارتباط و دسترس
۱-۵-۴ ۱ الزامات کلی
۱-۱-۱۵۳۴ پهنای الزامی تعیین شده برای فضاهای ار تباط 8 دسترس برای تمام قسمتها بوده و
نباید در مسیر خروج از واحد تصرف یا ساختمان کاهش یابد.
۲-۱-۱-۵-۴ مسیرهای ارتباط و دسترس اصلی ساختمان نباید از درون اتاقها یا فضاهای دیگر
عبور کند. مگر در تصرفهای اداری یا مراقبتی که میتواند از آتاقی برای کنترل رفت و آمد عبور
نماید مشروط بر آن که با الزامات این مسیرها انطباق داشته باشد.
سطح الزامات در آنها تأمین شده است را میتوان در مسیر ارتباط و دسترس اصلی قرار داد.
۳-۱-۱-۵-۴ علاوه بر الزامات تعیین شده در این کگسمت. باید الزرامات راههای خروح مطابق مبحختث
سوم مقررات ملّی ساختمان نیز رعایت شود.
۱-۵-۴- راههای دسترس و خروج قابل قبول
هر ساختمان باید همواره برای همه بهرهبرداران 9 متصرفان آن قابل دسترس بوده ز در آن از هر
نقطه از بنا (حتی شامل زیرزمینهای قابل استفاده افراد)» مسیرهای پیوسته. ایمن و بدون مانع تا
فضای باز امن یا معبر عمومی مطابق مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان فراهم باشد. مسیر با
مسیرهای دسترس و خروج شامل فضاهای ورودی. پلکانها. شیبراههاء راهروها. فضاهای تقسیم,
درها و ایوانها یا بالکنهای بیرونی است که باید با سایر ضوابط این قسمت انطباق داشته باشند.
:
۳ :
-------- صفحهٔ بعد --------
۰
ٍ
مبحث چهارم
۳-۱-۵-۴ فضاهای ورودی ساختمان
در تمام ساختمانها باید پس از در ورودی اصلی, فضای ورودی مناسب داخلی. مطابق شرایطی که
در ادامه می آید. وجود داشته باشد:
۱-۳-۱-۵-۴ در صورت وجود پله یا هر اختلاف سطح یا دیوار در مقابل در ورودی اصلی, باید
حداقل ۱/۴۰ متر از آن فاصله داشته باشد.
۲-۳-۱-۵-۴ در فضای ورودی ساختمان باید امکان ایستادن چند نفر وجود داشته و دارای سطح
آزاد و بدون مانعی برابر با حداقل ۱/۴۰ * ۱/۴۰ متر باشد.
۳-۳-۱-۵-۴ در فضای ورودی. ارتفاع زبر سقف از کف تمامشده نباید از موارد زیر کمتر باشد:
- حداقل ۲/۱۰ متر در بیشتر از ۵۰ درصد سطح فضا.
- حداقل ۲/۰۵ متر به صورت موضعی با محدود در ۵۰ درصد باقی سطح فضا.
مجاور ۱/۲۰ متر است. در شرایط خاص بسته به ویژگی محل. مرجع صدور پروانه میتواند با ضوابط
۴- ۵-۳-۱-۵ در طراأحی 9 ساخت بناهای عمومی و مجتمعهای مسکونی گروه ساختمانی ۴ به
بالاء مناسب سازی ورودی ساختمان برای امکان ورود افراد دارای معلولیت و کم توانان جسمی-
حرکتی به ساختمان الزامی است.
۴-۱-۵-۴ فضای راهروها
۱-۴-۱-۵-۴ پهنای مفید آزاد و بدون مانع فضای راهروهای ارتباطی داخل ساختمان که در مسیر
دسترس و خروج قرار دارند بر اساس نوع تصرف و برآورد تعداد متصرفان یا بهرهبردارانی که آن
راهرو مسیر دسترس یا خروج آنهاست. محاسبه میشود. اما در هر صورت نباید از ۱/۴۰ متر کمتر
باشد. مکان و اندازه پیشبینیشده برای نصب هر وسیله مجاز یا مبلمان برای نشستن یا نگهبانی و
پذیرش. باید بهگونهای باشد که پس از نصب آنها پهنای مفید راهرو به میزانی کمتر از حداقل
پهنای الزامی فوق کاهش نیاید.
۳۴
ْ
ِ
۱
ٍ
ْ
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
|
1
ا
۱
۱
ا
!۱
۱
۱
ِ
۱
۱
ْ
۱
۱
ا
۱
۱
1
1"
1
۱
1
فصل پنجم-الزامات عمومی فضاها
۲-۴-۱-۵-۴ در ساختمانها یا داخل واحدهای تصرف که قابل دسترس بودن آنها برای افراد
معلول الزامی نیست. اگر راهروی ارتباطی در راستای مسیر دسترس و خروج قرار داشته باشد.
حداقل پهنای مفید و بدون مانع آن ۱/۱۰ متر است. مگر آن که در مقررات اختصاصی تصرفی به
گونهای دیگر تعیین شده باشد.
۳-۴-۱-۵-۴ راهروهائی که فقط برای دسترسی به تجهیزات برقی,» مکانیکی یا لولهکشی و
بهرهبرداری از آن. استفاده میشود باید حداقل ۰/۶ متر پهنا داشته باشند.
۴-۴-۱-۵-۴ حداقل پهنای الزامی راهروهای مستقیم غیر واقع در مسیر دسترس خروج
ساختمان. با بار تصرف ۵۰ نفر یا کمتر که قابل دسترس بودن آنها برای افراد معلول الزامی نباشد.
۵-۴-۱-۵-۴ ارتفاع راهروها باید با ارتفاع الزامی فضای ورودی انطباق داشته باشد.
۵-۱-۵-۴ درهای ورودی اصلی
هر در که به عنوان در ورودی اصلی و یا خروج الزامی ساختمان یا واحد تصرف طراحی میشود باید
علاوه بر رعایت الزامات ۸-۹-۴ (نصب و اجرای درها و پنجرهها)» با الزامات این بخش نیز مطابقشت
داشته باشد.
درهای اصلی واحدهای تصرف که در دوربندهای خروج قرار میگیرند باید علاوه بر مطابقت با
ضوابط این قسمت. با رعایت سایر ضوابط مربوط به دوربندهای خروج از جمله استفاده از درهای
۱-۵-۱-۵-۴ "در" اصلی باید از نوع لولایی با پهنای مفید حداقل ۰/۹۰ متر و ارتفاع مفید حداقل
۵ متر باشد مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرفی بهگونهای دیگر تعیینشده باشد. درهای
دولنگهٌ بدون وادار وسط که به عنوان در اصلی بهکار میروند. باید در هنگام بازشدن لنگه فعال,
حداقل ۰/۸۰ متر پهنای مفید بدون مانع داشته باشند. پهنای هر لنگه در نباید از ۱/۳۲۰ متر بیشتر
باشد.
وسایل متوقف کننده یا تنظیم کنندهٌ حرکت درها نباید بلندی قد راه را به صورت موضعی به کمتر
از ۱/۹۵ متر کاهش دهند.
۴۵
۱
ٍ
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
مبحث چهارم
۲-۵-۱-۵-۴ تمام درهای واقع در مسیرهای دسترس و خروج در موارد زیر باید موافشق جهمت
خروج بچرخند:
- درهای واقع در دوربندهای خروج.
ب- درهای واقع در تصرفهای مخاطره آمیز.
پ- درهای اتاقها و فضاهای با بار تصرف ۵۰ نفر و بیشتر.
در این حالت درها در حالت کاملاٌ باز نباید هیجیک از ابعاد الزامی پاگرد را بیش از ۰/۱۸ متر (با
احتساب پیشآمدگی دستگیرهٌ در) کاهش دهند.
زمانی که بار تصرف یا تعداد استفاده کنندگان از پاگرد پله ۵۰ نفر یا بیشتر است. مطابق مبحث
سوم مقررات ملّی ساختمان, این درها در هیچ موقعیتی طی بازشدن نباید اندازه پاگرد را به کمتر از
نصف اندازهٌ الزامی کاهش دهند. این اندازه نباید کمتر از ۰/۶۰ متر شود.
در موارد زیر استفاده از انواع درهای غیر لولایی برای درهای واقع در مسیر دسترس و خروج مجاز
است:
۱ در پارکینگهای خصوصی, فضاهای آداری» کارخانه و آنبارها با بار تصرف ۱۰ نفر یا کمتر.
۲. در تصرفهای گروه (د-۳)» که به عنوان محل بازداشت استفاده میشوند.
۳ در واحد مسکونی تک واحدی در تصرف (م-۴).
۴ درهای گردان مجاز در تمام تصرفها به غیر از تصرفهای گروه (خ).
۵ درهای کشویی انقی مجاز به غیر از تصرفهای گروه (خ)
۶ درهای برقی مجاز.
۳-۵-۱-۵-۴ در هر طرف در اصلی ساختمان» واحد تصرف و فضاء باید یک کف یا پاگرد وجود
داشته باشد. تراز سطح این کف یا پاگرد باید در هر دو سمت در یکسان باشد.
ارتفاع کف یا پاگرد واقع در مسیر قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت یا خروج الزامی تباید
بیش از ۲۰ میلیمتر پایینتر از سطح بالایی آستانه در اصلی باشد. مگر در موارد زیر:
- اختلاف ارتفاع مجاز کف یا پاگرد درهایی که در مسیر قابل دسترس الزامی برای افراد دارای
معلولیت قرار ندارند حداکثر ۳۸ میلیمتر است:
- ارتفاع کف یا پاگرد مجاور درهای واقع در جدارهٌ خارجی ساختمان که در مسیر قابل دسترس
برای افراد دارای معلولیت یا خروج الزامی قرار ندارند را میتوان حداکثر به میزان ارتفاغع یک پله
در نظر گرفت.
۳۶
۱
|
۱
"۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
ٍ
اْ
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
- سطح کف و پاگردهای واقع در بالکنهای دسترس باید مطابق با مقادیر تعیین شده در ۶-۱-۵-۴ در
نظر گرفته شود.
۴-۵-۱-۵-۴ در مسیرهای دسترس و خروج اصلی, درها باید طوری طراحی, ساخته. نصب و
تنظیم شوند که در تمام اوقات استفاده از بنا از سمت داخل به آسانی و فوریت قابل باز شدن بوده و
هیچ عامل بازدارندهای مانند قفل. کلون, کشو و غیره» مانع خروج به موقع یا فرار متصرفان نشود.
در موارد زیر میتوان از قفل و چفت استفاده کرد:
الف- محلهای بازداشت.
ب- در ساختمانهای با بار تصرف ۳۰۰ نفر یا کمتر. در یا درهای اصلی (واقع در جدارههای بیرونی)
را میتوان از سمت داخل به وسایل قفلکننده کلیددار مجهز کرد. به شرط آن که وسیله
قفلکننده به آسانی تشخیص داده شود. قفل از انواع ساده انتخاب شود و باز کردن آن مهارت و
تلاش خاصی لازم نداشته باشد و تمام متصرفان کلید را در اختیار داشته یا در غیاب مسئول
ساختمان. بتوان امکان با زکردن در را فراهم کرد.
۵-۵-۱-۵-۴ نصب و استفاده از یک کلون یا زنجیر ایمنی, فقط برای درهای اصلی ساختمانهای
مسکونی یک یا دو خانواری و واحدهای تصرف مسکونی مستقل, آپارتمانها. اتاقهای هتل. متل.
مسافرخانه و مانند آنها مجاز است. مشروط بر آنکه کلون در ارتفاع حداکثر ۱/۲۰ متری از کف تمام
شده نصب شود و بازکردن آن از داخل نیازی به کلید نداشته باشد.
۶-۱-۵-۴ آیوانهاء بالکنها و سکوهای واقع در مسیر ورود و خروج
ایوانهاء بالکنها و سکوهای بیرونی که در مسیرهای دسترس و خروج اصلی ساختمان یا واحدهای
تصرف واقع شدهاند علاوه بر رعایت مقررات مربوط به پاگردها و همچنین ضوابط فضاهای نیمهباز.
باید با ضوابط این قسمت نیز منطبق باشند.
۱-۶-۱-۵-۴ ایوانها و بالکنهای بیرونی که در ابتدا یا انتهای مسیر دسترس با خروج قرار دارند
باید دارای سطح آزاد و بدون مانعی با حداقل ابعاد ۱/۴۰ * ۱/۴۰ متر باشند و این سطح نباید برای
هیچ فعالیت یا منظور دیگری در نظر گرفته شود. چنانچه در اصلی به سمت بالکن باز شود. نباید در
تمام مسیر بازشدن عمق و پهنای آلزامی بالکن را به کمتر از ۰/٩ متر کاهش دهد.
سس
۱
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
مبحث چهارم
۲-۶-۱-۵-۴ آیوانها و بالکنها در هیچ جهت نباید دارای شیبی بیش از ۲ در صد باشند.
۳-۶-۱-۵-۴ در صورتی که کف ایوان یا بالکن دسترس وخروج اصلی در ارتفاع بیش از ۰/۷۰ متر
نسبت به کف فضا یا زمین مجاور قرار داشته باشد.ء باید دارای جانپناه با حفاظ مناسب مطابق
مشخصات قسمت ۹-۹-۴ باشد.
۷-۱-۵-۴ راه پلهها
۱-۷-۱-۵-۴ در راهپله ساختمان. حداقل آندازه عمق کفپله ۰/۲۸ متر است. ارتفاع پله باید به
میزانی باشد که مجموع آندازه کفپله و دو برابر ارتفاع آن بین ۰/۶۳ تا ۰/۶۴ متر باشد.
اندازه کف و عمق پله در یک شیب پلکان آلزامی است.
۴- ۲-۷-۱-۵ رعایت مفاد مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان در مورد راهپله و پلگان الزامی است.
۳-۷-۱-۵-۴ در تمام ساختمانها میزان حداقل عرض پله الزامی. بر حسب نوع و بار تصرف و
متناسب با تعداد استفادهکنندگان تعیین میشود. در هر صورت پلههایی با عرض مفید کمتر از
۰ متر و پلکانهای دارای پاگردی که عموم از آن استفاده کنند با عرض مفید کمتر از ۲/۴۰ متر
مجاز نیست. مگر آن که در مقررات اختصاصی تصرفی بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.
۴-۷-۱-۵-۴ حداقل عرض یا شعاع پاگرد. مساوی عرض پله میباشد.
۱-۵-۴- ۵-۷ حداکثر تعداد پلههای بین دو پاگرد در ساختمانهای مورد استفاده افراد دارای
۶-۷-۱-۵-۴ حداقل ارتفاع غیر سرگیر پلهها و پاگردهای آنها در تمام طول مسیر ۲۱۰۵ متر
است که از لبهُ هر کف پله اندازهگیری میشود.
۴۳۸
۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ا
۱
۱
1
۱
ا
ِ
[
ا
۱
ا
۱
ا
۱
۱
۱
۱
ا
۷-۷-۱-۵-۴ در ساختمانهای دارای چهار طبقه و بیشتر بالای زمین, حداقل یک پلکان عمومی
ساختمان باید تا سطح بام امتداد یابد. مگر در بامهایی با شیب تندتر از ۳۳ درصد و یا بامهایی که
هیچ گونه استفادهای ندارند. که دسترسی از طبقه آخر به آنها از طریق دیگر امکانات مانند نردیبام
جاز .
اتاقک خرپشته با مساحت برابر یا کمتر از قفسه راه پله تأمین شود.
۸-۱-۵-۴ شیبراههای عبور پیاده
۱-۸-۱-۵ شیبراههای عمبور پیاده که در مسیر دسترس یا خروج اصلی واحدهای تصرف قرار
میگیرند باید دارای شیبی برابر یا کمتر از ۸ درصد باشند. شیب بقیه شیبراههای عبور پیاده در
صورتی که قابل دسترس بودن آنها برای افراد معلول الزامی نباشد. نباید از ۱۲/۵ درصد بیشتر
۲-۸-۱-۵-۴ شیبراآههاً باید در بالا و پایین. در نقاط گردش حرکت. ورود و خروحخ فضاهاء درها ۲
یا پس از طی هر ٩ متر طول, پاگرد داشته باشند. پاگردها باید دارای شیبی کمتر از ۲ درصد در هر
جهت باشند. تغییر تراز و اجرای پله در پاگرد مجاز نیست. طول و عرض پاگردهای شیبراهها در
صورتی که قابل دسترس بودن آنها برای افراد معلول الزامی نباشد. باید حداقل ۰/۹۰ متر باشد.
۳-۸-۱-۵-۴ پهنای شیبراههای واقع در مسیر دسترس و خروج اصلی باید برابر با پهنای الزامی
راهروهای اصلی در همان تصرف باشد. پهنای بقیه شیبراهها در صورتی که قابلدسترس بودن
آنها برای افراد معلول الزامی نباشد. حداقل ۰/۹۰ متر است. مگر آن که در مقررات اختصاصی
تصرفی بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.
۴-۸-۱-۵-۴ در صد شیب. اندازهها و سایر مشخصات شیبراهها و پاگردهای آنها در مکانهایی
که قابل دسترس بودن آنها برای افراد معلول الزامیست. باید تابع ضوابط و مقررات شهرسازی و
معماری برای معلولین و ناتوانان جسمی- حرکتی مصوب شورایعالی شهرسازی و معماری آیران
باشد.
۹-۱-۵-۴ آسانسورها و پلکانهای برقی
در انطباق با مباحث سوم و پانزدهم مقررات ملّی ساختمان باشد.
۴۹
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۱-۱-۵-۴ نورگیری و تهویه
۱-۱۰-۱-۵-۴ در راهروها و فضاهای عمومی مستقیم و یا دارای پنجره در دو انتها در مواردی که
تأمین نور بصورت طبیعی انجام شود. سطح شیشه طبق جدول ۶-۴ و حداقل ۱/۸۰ مترمربع یا یک
۲-۱۰-۱-۵-۴ در راهپلههاء در مواردی که تأمین نور بصورت طبیعی صورت گیرد. سطح شیشه
آلزامی طبق جدول ۶-۴ و حداقل ۰/۹۰مترمربع به ازای هر طبقه است.
۳-۱۰-۱-۵-۴ درصورت عدم امکان نورگیری راهپلهها با پنجرههای دیواری, تأمین نور طبیعی از
سقف محفظه پلکان نیز منطبق با الزامات قسمت ۷-۹-۴ مجاز است.
۴-۱۰-۱-۵-۴ در ساختمانهای گروههای ۶ تا ۸ در صورت عدم امکان نورگیری راهپلهها با پنجره
دیواری, علاوه بر تأمین نور طبیعی از سقف راهپله, تعبیه برق اضطراری برای تأمین نور مصنوعی
طبق مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان الزامی است.
۵-۱۰-۱-۵-۴ در صورتی که راهپلهها به طور طبیعی تعویض هوا شوند. تعویض هوا باید به یکی از
دو طریق زیر انجام شود:
الف- اگر تعویض هوا از در و پنجرههای میانی در تمام ارتفاع محفظه راهپله ممکن باشد. سطح
بازشو در هر طبقه نباید از یک شانزدهم سطح تصویر افقی راه پله یا ۰/۴۵ مترمربع (مقدار
ب- اگر تعویض هوا فقط از سقف محفظه راهپله انجام گیرد. سطح بازشو برای تمام راهپله باید در
انطباق با قسمت ۷-۹-۴ باشد.
۶-۱۰-۱-۵-۴ در ساختمانهای گروه چهار به بالا (بیش از ۲ طبقه). مطابق مبحخحث سوم این
مقررات. بین قفسه پلکان و فضای توقفگاه و موتورخانه باید فضای جداکنندهای تعبیه و یا فشار
مثبت هوا در راه پله جهت جلوگیری از انتقال دود و سر و صدا ایجاد شود.
۱۱-۱-۵-۴ دستآندازهاء نردهها 9 میلههای دستگرد
۱-۱۱-۱-۵-۴ درمحلهایی که اختلاف سطحها از ۰/۷۰ متر بیشتر باشد. باید به وسیله دستانداز
یا جانپناه مطابق الزامات قسمت ۹-۹-۴ از احتمال سقوط افراد ممانعت شود.
۵۰
۱
۱
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
-۱۱-۱-۵-۴ ارتفاع دستاندازهای شیبدار پلهها یا شیبراهها از لبهُ پله یا سطح شیبراه باید
حداقل ۰/۹۰ متر باشد.
۳-۱۱-۱-۵-۴ در شرایط زیر نصب میله دستگرد منطبق با الزامات قسمت ۹-۹-۴ الزامیست. مگر
آن که در ضوابط اختصاصی تصرفها به گونه دیگری تعیین شده باشد:
الف- در دو طرف راهپلههایی که بیش از دو ارتفاع پله را طی میکنند و در مسیرهای دسترس با
خروج اصلی ساختمان یا تصرف قرار دارند.
ب- در دو طرف تمام شیبراههایی که در مسیرهای دسترس با خروج اصلی ساختمان یا تصرف
قرار دارند. ارتفاع بیش از ۰/۱۵ متر را طی میکنند و طول افقی آنها بیش از ۱/۸۵ متر است و
حداقل در یک طرف تمام شیبراههای غیر آن که دارای شیب بیش از۸ درصد است.
پ- در میانه پهنای پلههای با عرض بیش از ۱/۸۰ متر که در مسیرهای دسترس الزامی با خروج
ساختمان یا تصرف قرار دارند. به نحوی که همواره افراد در فاصله ۰/۷۵ متر یا کمتر از یک
میله دستگرد قرار گیرند.
۱۳-۱-۵۴ کفسازی. نا زککاری و پوششهای پله
۱-۵-۴- ۱-۱۳ لبه و کفپلهها و پاگردها و همجچنین کف شیبراهها و راهروها باید به تشخیص
مرجع صدور پروانه ساختمان ار مصالح سخت. غیرلغزنده و تابت باشند.
۲-۱۲-۱-۵-۴ کفپلهها در هر راهپله باید از مصالح, رنگ و اندازههای یکسان تشکیل شده باشد.
۳-۱۳-۱-۵-۴ شعاع گردی لبه کف پله (نوک پله) نباید بیش از ۱۳ میلیمتر باشد.
۴-۱۲-۱-۵-۴ عناصر اصلی و مصالح مصرفی در پلههاء شیبراهها و راهروهای ساختمان, باید
مطابق با مندرجات مباحث سوم و پنجم مقررات ملّی ساختمان. دارای مقاومت مناسب در برابر
حریق بوده و در هنگام زلزله ریزش نداشته باشند.
پلههاء شیبراهها و راهروهای ساختمان نباید با هیج وسیله و تجهیزاتی مانند شیر آب., جعبه آتش
نشانی و سایر وسایل و اجزای ساختمان مسدود شوند. یا عرض آنها به کمتر از مقدار حداقل
۵۱
۱
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۱۴-۱-۵۴ سطوح خارج ساختمان
بالکنها و ایوانهای واقع در مسیرهای دسترس و خروج اصلی و همچنین پلهها و سطوح شیبدار
رو باز واقع در این مسیرها باید دارای سطح غیر لغزنده باشند و چنان طراحی و اجرا شوند که آب
روی آنها یا روی سطح فضاهایی که به آنها دسترسی دارد جمع نشود. سطوحی که در معرض
نزولات جوی قرار دارند. باید چنان طراحی و پوشیده شوند که امکان جمع شدن برف و یخ روی
آنها به حداقل برسد.
۲-۵-۴ فضاهای اقامت
۱-۲-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۲-۵-۴ سطوح زیربناء ابعاد و ارتفاع داخلی, نورگیری و تهویه در فضاهای اقامت نباید از
مقّادیر مشخص شده در این مقررات کمتر باشد. حداقل آندازههای سطح کف و ابعاد این فضاها باید
خارج از کمدهای دیواری توکارء تاقچهها و آستانه درها و پنجرهها و نازککاری دیوارها و سقف
محاسبه میشود؛ مگر آن که در مواردی بهگونهای دیگر بیان شده باشد.
به عنوان فضای الحاقشده مطابق مقررات بند ۵-۲-۵-۴ محسوب شود. یا واحد تصرف دارای فضای
اقامتی غیر از این دو اتاق نباشد.
۲-۲-۵-۴ اندازههای فضاهای اقامت
فضاهای اقامت باید دارای سطوح زیربنا و اندازههای حداقل به شرح زیر باشند مگر آن که در مقررات
اختصاصی تصرفها به گونهای دیگر بیان شده باشد:
۱-۲-۲-۵-۴ فضاهای اقامت باید حداقل ۶/۵۰ مترمربع زیربنا داشته باشند.
۲-۲-۲-۵-۴ فضای اقامت باید حداقل ۲/۱۵ متر عرض داشته باشد.
۲-۲-۵-۴- ۳ حداقل ارتفاع فضای اقامت باید ۲/۴۰ متر باشد. این حداقل باید در تمام سطح
الزامی رعایت شود. در اتاقهای اقامت واقع در زیر سقف شیبدار, ارتفاع در قسمتهایی با فاصلهٌ
۰ متر از کوتاهترین قسمت آن نباید از ۲/۰۵ متر کمتر باشد.
۵5۲
۱
۱
۱
۱
۱
1!
۱
۱
۱,
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ٍ
1
1
ِ
۴-۲-۲-۵-۴ حداقل ارتفاع آزاد زیر چارچوب درهاء تیرهاء لولهها و کانالها و سایر عناصر نصب
شده به سقف در فضاهای آقامت که از زیر آنها عبور صورت میگیرد. نباید از ۵ متر کمتر باشد.
۵-۲-۳۲-۵-۴ در صورت تعبیه میانطبقه در فضای اقامتی به عنوان بخشی از آن فضاء حداقل
ارتفاع قسمت بالا و پائین آن باید بهترتیب ۲/۱۰ و ۲/۴۰ متر باشد.
۳-۲-۵-۴ نورگیری و تهویه
۱-۳-۲-۵-۴ هر فضای اقامت. باید حداقل دارای یک یا چند در و پنجرهُ شیشهای باشد که لازم
است با رعایت ضوابط شهرسازی, به طور مستقیم رو به فضای باز یا خیابان و معبر عمومی باشد.
۲-۳-۳-۵-۴ در فضاهای اقامت. در انطباق با الزامات فصل ۶-۴ سطح شیشه الزامی, حداقل یک
هشتم سطح کف است. مگر آنکه پنجرهها تنها در یک دیوار فضا تعبیه شده باشد و فاصله آن دیوار
۳-۳-۵-۴- ۲ در فضاهای اقامت درصورتی که لبههُ بالایی پنجرههاء غیر از نورگیر سقف شیبداره
درارتفاع زیر ۲/۱۰ متر قرار گرفته باشد. سطح الزامی شیشه شفاف یک ششم سطح کف است. مگر
آنکه تمام دریچهها نیز در یک دیوار تعبیه شده باشد و فاصله آن از دیوار مقابل بیش از ۴/۵۰ متر
۵-۴- ۴-۳-۳ درصورتی که پنجره رو به یک ایوان باز شود. آیوان باید دارای شرایط زیر باشد:
آ- فضای ایوان باید به طور مستقیم به طرف فضای باز یا معبر عمومی. بدون هیچگونه مانع در برابر
نور و جریان هوا. باشد.
ب- در و پنجرههای شیشهای الزامی برای تأمین نور طبیعی و تهویه در فضاهای آقامت. باید با ابماد
و سطوح تعیینشده در بند ۲-۳-۳-۵-۴ و انطباق با الزامات فصل ۶-۴ بطور مستقیم و بدون
مانع. به فضای سرپوشیده آیوان باز شوند.
پ- بین فضای اقامت یا اشتغال و فضای ایوان نباید محفظه آفتابگیر قرار داده شود.
۵-۳۲-۲-۵-۴ تمام فضاهای اقامت. باید مطابق با مندرجات مباحث چهاردهم و نوزدهم مقررات
ملّی ساختمان به طور طبیعی, یا توأم با مکانیکی, تعویض هوا شوند. فضاهای اقامتی که تهویه
مکانیکی میشوند. باید ارتباط مستقیم با فضای خارج داشته باشند تا تصویض هوای طبیعی نیز
ممکن باشد.
۵5۳
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
۹
1
۱
۳
۱"
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
۱
چ
ٍ
۱
۱
ا
مبحث چهارم
۶-۳-۲-۵-۴ در صورت نورگیری از حیاط های خلوت یا حیاطهای داخلی و پاسیوهاء باید اندازههاء
سطح و سایر مقررات تعیین شده برای این حیاطها و مقررات اختصاصی تصرفها رعایت شود.
۴-۲-۵-۴ الزامات فضاهای اقامتی واقع در زیرزمین
اتاقهای زیرزمین» با رعایت شرایط زیره میتوانند به عنوان فضای اقامتی که تأمین نورطبیعی در آن
الزامی است. استفاده شوند؛
۱-۴-۲-۵-۴ از فضاهایی که کف آنها پایینتر از سطح زمین باشد. در صورتی که دارای نورگیری
و تهویه لازم از فضای باز باشند و سایر الزامات مربوط به فضا یا تصرف مورد نظرء بهویژه از نظر
همجواری, ارتفاع. مساحت. دسترس و خروج. در آنها رعایت شده باشد. میتوان با رعایت حداقل
سطح تأمین نور و هوای الزامی جهت اقامت و اشتغال استفاده نمود. اگر متوسط ارتفاع تراز زیر
سقف فضای زیرزمین از سطح زمین طبیعی (معبر یا حیاط) کمتر از ۰/۹۰ متر باشد. جهت استفاده
برای اقامت یا اشتغال, باید با تأیید شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانهُ ساختمان مجراهای
خارجی نور و هوا مطابق الزامات قسمت ۲-۹-۵-۴ در کنار دیوار خارجی: در حیاطها پیشبینی
شود.
۲-۴-۲-۵-۴ تعبیه گودال باغچه در داخل حیاط اصلی ساختمانهاء. جهت تأمین نور و تهویه
فضای سکونت و اشتغال در زیرزمین, درصورت عدم مغایرت با ضوابط طرحهای مصوب توسعه و
۵-۲-۵-۴ فضاهای الحاقشده به اتاقها و فضاهای اقامت
۱-۵-۳-۵-۴ اتاقهای منضم به فضاهای اقامت. درصورتیکه حداقل ۸۰ درصد دیوار مشترک آن
با فضای اصلی باز باشد. نیاز به نور و هوای مستقّل ندارد و برای محاسبه نور و هوای لازم» سطح
اتاق منضمء به سطح فضای اصلی افزوده میشود. در غیر اینصورت فضای الحاقشده باید مطابق
نوع استفاده, از نورگیری و تهویه لازم مطابق این مقررات برخوردار باشد.
۲-۵-۳-۵-۴ در حالتی که کمتر از ۸۰ درصد دیوار مشترک فضای منضم به فضای اقامت اصلی
باز باشد. باید هر دو فضا از ورودی مستقل نیز برخوردار باشند.
۴
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ا
۶-۲-۵-۴ الزامات نورگیری طبیعی فضاها با نورگیری از سقتف
در صورتیکه در فضاها امکان تأمین نور طبیعی از طریق پنجره عادی نباشد. میتوان تا حداکثر ۵۰
درصد از سطح الزامی را با رعایت سایر شرایط مندرج در قسمت ۷-۹-۴ از طریق نورگیر سقفی
۷-۲-۵-۴ الزامات فضاهای اقامت با نورگیری از محفظهٌ آفتابگیر
نورگیری و تهویه الزامی فضاها درصورت رعایت الزامات بیانشده در قسمت ۲-۹-۵-۴ میتواند از
۱-۸-۲-۵-۴ تمام اتاقهای اقامت باید دارای حداقل یک «در» ورودی با رعایت اندازههای مندرج
در این قسمت وآلزامات کلی قسمت ۸-۹-۴ باشند. «در» اتاقهای خواب. جندمنظوره و نشیمن
باید از نوع لولایی یا پاشنهای باشد.
استفاده از درهای کشویی یا تاشو بین اتاقهای خواب و فضاهای الحاق شده درصورتی که در اصلی
ورود به اتاق نباشد. مجاز است. ۱
متر ارتفاع مفید باشد. درصورت استفاده از درهای چندلنگه برای اتاقهاء پهنای مفید لنگهُ فعال در
حالت باز باید حداقل ۰/۸ متر باشد.
۳-۸-۲-۵-۴ عمق نورگیری در هر اتاق یا فضا یا فاصله مورد قبول برای نورگیری از یک پنجره,
۴-۸-۳-۵-۴ در صورت نورگیری فضا از طریق یک فضای نیمه باز سرپوشیده مانند ایوان. عمق
نورگیری مجاز از لبهٌ خارجی آن فضای نیمهباز محسوب میشود.
۳-۵-۴ اتاقها و فضاهای اقامت چند منظوره
۱-۳-۵-۴ فضاهایی که هم برای اقامت و هم صرف غذا مورد استفاده قرار میگیرند. باید حداقل
۰ مترمربع زیر بنا داشته باشند.
۵۵
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ِ
مبحث چهارم
۲-۳-۵-۴ فضاهای مورد استفاده برای اقامت. صرف غذا و پخت و پز باید دارای زیربنای حداقل
۳-۳-۵-۴ تمام فضاهای اقامت چند منظوره باید مطابق با مندرجات مباحث چهاردهم و نوزدهم
مقررات ملّی ساختمان به طور طبیعی یا مکانیکی تعویض هوا شوند.
۴-۳-۵-۴ سایر الزامات تعیینشده برای فضاهای اقامت. باید برای فضاهای اقامت چند منظوره
نیز رعایت شود.
۴-۵-۴ فضاهای اشتغال
۱-۴-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۴-۵-۴ سطح زیربنا, ابعاد و ارتفاع داخلی» نورگیری و تهویه در فضاهای اشتغال نباید از
مقادیر مشخص شده در این مقررات کمتر باشد. حداقل اندازههای سطح کف و ابعاد این فضاها باید
خارج از کمدهای دیواری توکار, تاقجهها و آستانه درها و پنجرهها اندازهگیری و کنترل شود مگر
آن که در مواردی بهگونهای دیگر بیان شده باشد.
۲-۱-۴-۵-۴ دسترسی به یک فضای اشتغال نباید از فضای اشتغال یا اقامست دیگری باشد مگر
آنکه سلسله مراتب فعالیت مستلزم عبور از یک فضای اشتغال دیگر باشد یا به عنوان فضای
الحایشده مطابق مقررات بند ۵-۳-۵-۴ محسوب شود.
۲-۴-۵-۴ اندازههای الزامی
۱-۲-۴-۵-۴ فضاهای اشتغال باید حداقل ۲/۴۰ متر ارتفاع آزاد از کف تا زیر سقف داشته باشند.
این حداقل باید در تمام سطح الزامی رعایت شود. درسقف شیبدارء ارتفاع در قسمت های دارای
فاصله ۰/۳۰ متر و بیشتر. کوتاهترین قسمت آن نباید از ۲/۰۵ متر کمتر باشد.
۲-۲-۴-۵-۴ حداقل ارتفاع آزاد زیر چارچوب درهاء تیرهاء لولهها وکانالها و سایر عناصر نصب
شده از سقف در فضاهای اشتغال که از زیر آنها عبور صورت میگیرد. نباید از ۲/۰۵ متر کمتر
باشد.
۵۶
-------- صفحهٔ بعد --------
ا
ا
ْ
ْ
ْ
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
۳-۴-۵-۴ نورگیری و تهویه
۱-۳-۴-۵-۴ هر فضای اشتغالی که از نظر قوانین کار الزاماٌ به نور و تهویه طبیعی نیاز دارد. باید
حداقل دارای یک یا چند در و پنجره شیشهای باشد که لازم است با رعایت ضوابط شهرسازی, به
طور مستقیم رو به فضای باز یا معبر عمومی باشد.
۲-۳-۴-۵-۴ در صورتی که پنجره به سمت ایوان باز شود. رعایت مقررات تعیینشده برای
فضاهای اقامت در این شرایط نیز آلزامیست.
۳-۴-۵-۴- ۳ حداقل سطوح شیشه در فضاهای اشتفغال با رعایت الزامات فصل ۶-۴. یک هشتم
۴-۳-۴-۵-۴ تمام فضاهای اشتغال که مورد استفاده اشخاص قرار میگیرند. باید مطابق با
مندرجات مباحث چهاردهم و نوزدهم مقررات ملّی ساختمان به طور طبیعی یا مکانیکی تصویض هوا
شوند. نورگیری فضاهای اشتغال می تواند بصورت طبیعی یا مصنوعی انجام شود. مگر آنکه قوانین کار
تأمین نور طبیعی را الزامی کند.
۵-۳-۴-۵-۴ در صورت نورگیری از حیاطهای خلوت یا حیاطهای داخلی و پاسیوها, باید
اندازههاء سطح و سایر مقررات تعیینشده برای این حیاطها و مقررات اختصاصی تصرفها رعایت
در فضاهای اشتغال واقع در زیرزمین که تأمین نور طبیعی از نظر قوانین کار الزامسی است. شرایط
بیان شده در بند ۴-۲-۵-۴ برای فضاهای آقامت واقع در زیرزمین باید رعایت شود.
۵-۳-۵-۴ فضاهای الحاقشده به اتاقها و فضاهای اشتغال
۱-۵-۳-۵-۴ آتاقهای منضم به فضاهای اشتغال. درصورتی که حداقل ۸۰ درصد دیوار مشترک آن
با فضای اصلی باز باشد. نیاز به نور و هوای مستقل ندارد و برای محاسبه نور و هوای لازم» سطح
اتاق منضم. به سطح فضای اصلی افزوده میشود. در غیر اینصورت فضای الحاقشده باید مطابق
نوع استفاده, از نورگیری و تهویه لازم مطابق این مقررات برخوردار باشد.
۵۷
۱
|
ا
۱
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
ا!
ا
ا
ا
ا
۱
۱
۱
مبحث چهارم
۲-۵-۴-۵-۴ در حالتی که کمتر از ۸۰ درصد دیوار مشترک فضای الحاقشده به فضای اصلی باز
باشد. باید هر دو فضا از ورودی مستقل نیز برخوردار باشند مگر در مواقعی که فضای دارای ورودی»
تنها برای انتظار یا استقرار افرادی چون منشی یا راهنما استفاده شود که در این حالت میتواند تنها
راه ورود به فضای دوم از این فضا باشد مشروط بر آنکه اندازهٌ عبوری آزاد و بدون مانع بر قرار باشد.
۶-۴-۵-۴ الزامات فضاهای اشتغال با نورگیری از سقف
۱-۶-۴-۵-۴ برای تأمین نور و تهویه الزامی فضاهای اشتغالی که باید به شکل طبیعصی صورت
گیرد. در صورت عدم امکان تعبیه پنجره دیواری» استفاده از نورگیرهای سقفی مطابق مقررات
قسمت ۷-۹-۴ الزامی است.
۴- ۳-۶-۴-۵ به هنگام تغییر تصرف یا تعمیر اساسی فضاهای اشتغال موجود که سطح پنجره
آنها نسبت به سطح الزامی کمتر است. تا حداکثر ۵۰ درصد از سطح الزامی میتواند از طریتق
۵-۵-۴ فضاهای پخت و آشپزخانهها
۱-۵-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۵-۵-۴ سطح زیربناء ابعاد و ارتفاع داخلی سطوح. نورگیری و تهویه در فضاهای آشپزخانه
نباید از مقادیر مشخص شده در این مقررات کمتر باشد. حداقل اندازههای سطح کف و ابعاد این
فضاها شامل قفسههاست و باید خارج از کمدهای دیواری توکارء تاقجهها و آستانه درها و پنجرهها
اندازهگیری و کنترل شود مگر آن که در مواردی بهگونهای دیگر بیان شده باشد.
۲-۱-۵-۵-۴ دسترسی به یک فضای اشتغال با اقامت نباید از فضای آشپزخانه باشد. ولی
دسترسی به آشپزخانه در واحدهای تصرف که حداکثر دارای دو فضای مستقل اقامست یا اشتغال
هستند میتواند از یکی از آن فضاها تامین شود مشروط بر آنکه مانع فعالیت و کار در آن فضا نبوده.
دسترسی به فضای مورد نظر برای همه فراهم و تهویه لازم برای آشپزخانه مطابق این مقررات
تامین شده باشد.
۵۸
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ْ
ٍ
ً
۱
۱ ّ
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
۴-- ۳-۱-۵-۵ نوع. حریمهاً ۶9 شرایط نصب کلید و پریر 9 سایر وسایل الکتریکی در محدوده
قرارگیری تجهیزاتی که در آنها از آب استفاده میشود. باید با رعایت مقررات مبحث سیزدهم
به گونهای باشد که ایمنی استفادهکنندگان از فضا را فراهم آورد.
۲-۵-۵-۴ اندازههای الزامی
اندازه آشپزخانهها و فضاهای پخت مستقل یا باز بر اساس نوع تصرف و نحوغ استفاده تعیین
میشود. اما در هر صورت حداقل سطح آنهاء شامل سطوح زیر قفسهها. ۵/۵۰ مترمربع و حداقل
مترمربع. خارج از قفسه بندی و بصورت آزاد برای فضای کار حفظ شود.
در سرتاسر آشپزخانه دیواری باید فضای کار آزاد و عاری از اشیاء و لوازم ثابت به عرض حداقل
۰ متر از لبههُ قفسهها درنظر گرفته شود. مگر در مقررات اختصاصی تصرفی به گونهای دیگر
تعیین شده باشد.
۳-۵-۵-۴ نورگیری و تهویه
۱-۳-۵-۵-۴ آشپزخانههای مستقل باید دارای نور طبیعی باشند. در آشپزخانههای باز و دیواری,
استفاده از تهویه و نور مصنوعی. درصورت عدم امکان تعبیه نور و تهویه طبیعی و در صورت مجاز
۲-۳-۵-۵-۴ در آشپزخانههای باز و دیواری, تخلیه هوای مکانیکی آلزامی است.
۳-۳-۵-۵-۴ سیستمهای تخلیه هوای همه آشپزخانههایی که ملزم به تعبیه هواکش روی اجاق
(هود) هستند. باید توسط کانال یا هواکش مستقل به خارج از بنا ارتباط یابند.
۴-۳-۵-۵-۴ سیستم تخلیه هوای آشپزخانه در ساختمانهای گروههای ۶. ۷ و۸ باید در تمام
مدت کار کرد آشپزخانه عمل کند. عایقکاری حرارتی این کانالها باید مطابق با مندرجات مبحث
چهاردهم مقررات ملّی ساختمان صورت پذیرد.
۵۹
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۹ ۹ ۱ مبحث چهارم
۶-۳-۵-۵-۴ در صورت نورگیری از حیاطهای خلوت یا حیاطهای داخلی و پاسیوهاء باید
مورد رعایت شود.
۴-۵-۵-۴ کفسازی و پوشش دبوار
۱-۴-۵-۵-۴ کف آشپزخانه مستقل و باز و فضای کار مقابل آشپزخانهه دیواری باید از کاشی با
مصالح مشابه با قابلیت نظافت پوشیده شود.
۲-۴-۵-۵-۴ دیوارهای اطراف ظرفشوئی و اجاق در آشپزخانههای مستقل و باز و دیواری باید تا
ارتفاع حداقل ۱/۵۰ متر از کاشی یا مصالح مشابه پوشیده شود.
۳-۴-۵-۵-۴ نوع و سار الزامات کفسازی و پوشش دیوارها و سقف آشپزخانههای صنعتی و
۶-۵-۴ فضاهای بیداشتی
۱-۶-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۶-۵-۴ در تمام تصرفها بسته به نوع و بار تصرف باید فضاهای بهداشتی به تعداد کافی
تامین شود. در ساختمانهای مورد استفادهٌ عموم و همجنین ساختمانهای با گروه تصرف م-۱ و
م-. تعبیه فضاهای بهداشتی مناسب برای افراد معلول مطابق ضوابط مصوب شورایعالی شهرسازی
۲-۱-۶-۵-۴ سطوح زیربناء ابعاد و ارتفاع داخلی, نورگیری و تهویه در فضاهای بهداشتی نباید از
مقادیر مشخص شده در این مقررات کمتر باشد. حداقل آندازههای سطح کف و ابعاد این فضاها باید
خارج از کمدهای دیواری توکار تافجهها 0 آستانه درها 9 پنجرههاً اندازه گیری 3 کنترل شود مگر
آن که در مواردی بهگونهای دیگر بیان شده باشد.
۱-۶-۵-۴ ۴ دسترسی به فضای بهداشتی در واحدهای تضرف که حداکثر دارای دو فضای
مستقل اقامت یا اشتغال هستند میتواند از یکی از آن فضاها تامین شود مشروط بر آنکه دسترسی
از ]
۱
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱۱
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
به فضای مورد نظر برای همه فراهم و تهویه لازم و مستقل برای فضای بهداشتی مطابق این مقررات
برقرار باشد. مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرفی به نحو دیگری تعیین شده باشد.
۴-۱-۶-۵-۴ تعبیه فضاهای بیهداشتی (مستراح) در هر شرایطی نباید در راستای جهت قبله
صورت گیرد.
۵-۱-۶-۵-۴ نوع حریمها و شرایط نصب کلید و پریز و سایر تجهیزات الکتریکی در فضاهای
بهداشتی, باید با رعایت مقررات مبحث سیزدهم بهگونهای باشد که ایمنی استفادهکنندگان از
فضاهای بهداشتی را فراهم آورد.
۲-۶-۵-۴ اندازههای فضاهای بهداشتی
۴- ۱-۲-۶-۵ اندازه افقی تمام شده برای ضلع کوچکتر هر فضای بهداشتی در هیج شرایطی
نباید از ۱/۱۰ مترکمتر باشد مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرفی به گونهای دیگر تعیین شده
درصورتی که محدودهای بهعنوان پیشورودی در داخل فضای دوش مستقل پیشبینی شود یکی از
ابعاد فضای دوش باید حداقل ۱/۵۰ متر باشد.
۴- ۲-۲-۶-۵ حداقل اندازه فضای بهداشتی برای استفاده افراد معلول» ۱/۵۰۸۱/۷۰ متر است
۲-۶-۵-۴- ۳ ارتفاع فضاهای بهداشتی درهر قسمت که فرد بهطور معمول بهصورت ایستاده است
نباید از ۲/۱۰ متر کمتر باشد مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرفی به گونهای دیگر تعیین شده
باشد.
۳-۶-۵-۴ نورگیری و تهویه
۱-۳-۶-۵-۴ سطح بازشوی الزامی درصورت تعویض هوای طبیعی در فضاهای بهداشتی طبق
جدول ۱-۶-۴ و حداقل ۰/۱۸ مترمربع است. نورگیری و تعویض هوای طبیعی برای فضاهای
بهداشتی الزامی نیست و میتوان آنها را بصورت مصنوعی تامین نمود. مگر اینکه در تصرف خاصی
الزام شده باشد.
۶۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۲-۳-۶-۵-۴ سیستمهای تخلیه هوای فضاهای بپداشتی در ساختمانهای گروههای ۶ ۷ و ۸
باید یا به صورت مرکزی و یا با هواکشهایی مستقل که توسط کلیدهای روشنایی برق یا کلیدهای
جداگانه به کار افتند. عمل کنند. درصورتی که هوای چند فضای بهداشتی توسط یک هواکش
تخلیه شودء این هواکش باید توسط کلیدهای مجزایی که در هر یک از آنها قرار میگیرد به کار
افتد و در انطباق با مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان» متصل به سیستم برق اضطراری باشد.
۴-۶-۵-۴ الزامات فضاهای بهداشتی با نورگیری از سقف
برای تأمین نور و تهویه فضاهای بهداشتی که تأمین نور آنها بصورت طبیعی صورت گیرد. در صورت
عدم امکان تعبیهٌ پنجره دیواری» استفاده از نورگیرهای سقفی مطابق شرایط قسمت ۷-۹-۴ الزامی
۵-۶-۵-۴ کفسازی و پوشش دبوار
در تمام ساختمانهاء دیوارهای دست شوبی و توالت باید تا ارتفاع حداقل ۱/۲۰ متر و در حمام
حداقل ۲/۰۰ متر از کف. با کاشی با مصالح مشابه پوشیده شود. کف این فضاها باید به نحو مناسب
عایقکاری رطوبتی شده و با کاشی یا دیگر مصالح قابل شستشو پوشیده شوند.
۷-۵-۴ فضاهای نیمهباز
۱-۷-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۷-۵-۴ فضاهای نیمهباز تعبیهشده در تمام تصرفها باید با الزامات این قسمت و مقررات
کفشوی با تاودان» الزامی است.
۴-۱-۷-۵-۴ در صورتیکه کف فضای نیمهباز ساختمان در ارتفاعی بیش از ۰/۷۰ متر از تراز زمین
یا فضای باز مجاور قرار گیرد. تعبیه جانپناه به ارتفاع حداقل ۱/۱۰ متر الزامی است.
۲
ْ
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
1
۱
۱۱
۱
۱
ا
"
۱
1
ا
۱
۱
۱
۱
۱
ٍ
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
۵-۱-۷-۵-۴ شکل, مصالح و سایر مشخصات جانپناه تمام فضاهای نیمهباز ساختمان باید مطابق
صضوابط مندرج در قسمت ۹-۹-۳۴ باشد.
۶-۱-۷-۵-۳ تبدیل ایوان و بالکن به محفظه آفتابگیر. تنها با مجوز شهرداریها و سایر مراجع
۷-۱-۷-۵-۴ در صورت قرارگرفتن فضاهای نیمهباز در مسیر دسترس و خروج., باید علاوه بر
ضوابط این قسمت. الزامات قسمت ۶-۱-۵-۴ نیز رعایت شود.
۲-۷-۵-۴ بالکن
میزان حداکثر پیشآمدگی بالکن. در انطباق با الزامات ۵-۴-۴ این مقررات و ضوابط شهرسازی
۳-۷-۵-۴ بالکن کمعرض
برای تقلیل خطر در سوانح, میتوان از بالکن کمعرض برای خروج از بازشو امداد رسانی در جوار
معبر شهری یا حیاط ساختمان استفاده کرد.
۴-۷-۵-۴ ایوان
نورگیری از طریق پنجره واقع در یک ایوان برای یک فضای مورد استفاده, سطح باز نمای ایوان
مقابل پنجره در هر طبقه نباید کمتر از یک چهارم سطح کف سرپوشیده شده به اضافهه دو برابر
سطح نورگذر الزامی فضای سکونت مجاور باشد. عرض (عمق) ایوان تباید بیشتر از دو برابر طول
(نمای) آن باشد.
۸-۵-۴ فضاهای باز
۱-۸-۵-۴ الزامات کلی
۱-1-۸-۵ فضاهای باز در تمام تصرفها باید با الزامات اینقسمت و مقررات اختصاصی هر
تس ی و
۳
۱
۱
۱
ّ
۱
۱
۱
۱
۱
ِ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۵
۱
1
ْ
ٍ
۱
|
مبحث چهارم
۲-۱-۸-۵-۴ کف تمام فضاهای باز باید دارای شیببندی مناسب و سیستم دفع آبهای سطحی
۳-۱-۸-۵-۴ فضاهای باز مجاور معبر عمومی باید با دیوار» نرده یا حصار فضای سبرز از معبر
۴-۱-۸-۵-۴ تمام سطوح دیوارهای جانبی حیاطها و حیاطهای داخلی یا خلوتی که در معرض
دید قرار دارند. باید با مصالح و روشهای مناسب ایمن. بهداشتی و بادوام نماسازی شوند.
۲-۸-۵-۴ حباطها
۱-۲-۸-۵-۴ در تمام ساختمانهای دارای بیشتر از یک واحد تصرف. باید دسترسی به حیاط
بیرونی» به صورت راهرو یا پلکان مستقل از واحدهاء برای تمام ساکنان و استفادهکنندگان ساختمان
فراهم باشد.
۳-۸-۵-۴ حیاطهای خلوت و پاسیوها
۱-۳-۸-۵-۴ در ساختمانهای گروه ۴ و ۶ درصورتی که حیاط خلوت به معبر اصلی راه نداشته
باشد و جایگاههای امدادرسانی تصرفها در حیاط خلوت باشد. دسترسی به آن باید از طریق
دسترسی مستقلی طبق بند ۸-۱۲۳-۹-۴ تأمین شود. در سایر مواردء برای دسترسی به حیاط خلوت
استفاده نمود.
۴-۳-۸-۵-۴ درصورتی که طبقات زیرین ساختمان(زیرزمین یا همکف) به توقفگاه اختصاص داده
شود. پاسیوهایی که برای تأمین نور و تهویه اتاقها و فضاهای قابل سکونت و اشتغال پیشبینی
۶۴
1
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
شدهاند. نباید تا فضای توقفگاه ادامه یابند. مگر آن که کاملاٌ به نحوی دوربندی شده باشند که امکان
انتقال دود یا صدای توقفگاه به فضاهای اقامت و اشتغال وجود نداشته باشد.
قرارگیری نورگیر سقفی فاقد بازشو در حدفاصل توقفگاه و پاسیوهاء به شرط استفاده از مصالح
غیرریزنده مقاوم در برابر ضربه و حرارت و آتش, بلامانع است.
۵-۳-۸-۵-۴ در ساختمانهای گروه ۱ تا ۵ حیاطهای خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور و
تهویه فضاهای اقامت با اشتغال در طبقات پیشبینسی میشوند. باید دارای حداقل ۱۲ مترمربع
شده باشد.
تأمین نور و تهویه آشپزخانه یا انبار در طبقات پیشبینی شوند. باید دارای حداقل ۶ مترمربع
مساحت با حداقل ۲ متر عرض باشند. مگر در مقررات اختصاصی تصرفی بهگونهای دیگر مطرح
شده باشد.
۸-۵-۴- ۷-۳ در ساختمانهای گروه ۱ تا ۵ واقع در زمینهای با مساحت کمتر از ۲۰۰ مترمربع.
مساحت الزامی حیاط خلوت یا پاسیو با رعایت سار الزامات مربوط به سطح و اندازه آنها در
نورگیری آشپزخانه, حداقل ۳ درصد مساحت زمین, است.
۴- ۸-۳-۸-۵ در ساختمانهای گروه ۱ تا ۵ واقع در زمینهای با مساحت ۳۰۰ متر و بزرگتر
عرض الزامی حیاط خلوت با رعایت مقررات سطح آامدادرسانی. حداقل ۲ متر و در زمینهای کمتر
از ۲۰۰ مترمربع, حداقل ۲ متر است. مگر آن که در مقررات اختصاصی تصرفها بهگونهای دیگر بیان
شده باشد.
۹-۳-۸-۵-۴ تعیین اندازههای مورد نیاز برای پاسیو با افزایش طبقات در ساختمانهای گروههای
۶ و ۷ء ضمن رعایت سایر الزامات مربوط به سطح و اندازه آنها در تصرف موردنظرء باید مطابق با
نیازهای نورگیری تمام طبقات و به تشخیص مهندس طراح معماری و تأیید شهرداری یا سایر
مراجع صدور پروانه ساختمان صورت گیرد.
۶۵
۱
۱
ْ
ا
ا
ا
أً
أً
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۱۰-۳-۸-۵-۴ در مواردی که فضاهایی از دو تصرف مستقل از یک حیاط خلوت یا پاسیو نور و هوا
میگیرند. فاصلهٌ دیوارهای پنجرههای مقابل آنها از هم نباید در هیچ شرایطی کمتر از ۳ متر باشد.
مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرفها به گونهای دیگر تعیین شده باشد.
۱۱-۳-۸-۵-۴ استفاده از پاسیو برای نورگیری و تهویه فضاها در ساختمانهای گروه ۸ تابع
۴-۸-۵-۴ گودال باغجهها
۱-۴-۸-۵-۴ حیاطهای داخلی محصور به صورت گودال باغچه, در صورتی که به منظور تأمین نور
و تهویه فضاهای سکونت و اشتغال در زیرزمین مورد استفاده قرار گیرند.ء باید دارای حداقل ۲۰
مترمربع مساحت و حداقل ۴/۵ متر عرض باشند.
برای تامین نور و تهویه سایر فضاهاء ابعاد گودالباغچه باید امکان تامین نور و تهویه مطابق الزامات
آن فضاها و مقررات پاسیوها و حیاطهای خلوت را فراهم نماید.
۲-۴-۸-۵-۴ برای تأمین نور و هوای فضاهای اقامت "و اشتغال توسط حیاطهای داخلی. سطوحی
گودال باغچه محسوب میشوند که همه نقاط واقع بر کف آن در سطح افقی» توسط مخروطی
فرضی با زاویه رس ۵ درجه مستقیماً از گشودگی آسمان برخوردار باشند.
۲-۴-۸-۵-۴ مسقف نمودن گودال باغجه مجاز نیست.
۴-۴-۸-۵-۴ در کف گودال باغچهها باید تمهیدات کافی برای هدایت و دفع نزولات جوی و
دسترسی مناسب به منظور رسیدگی و نظافت آنها پیشبینی شود.
۹-۵-۴ فضاها و عناصر واسط نورگیری و تهویه
۱-۹-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۹-۵-۴ تمام فضاها و عناصر واسطی که برای رساندن نور و تهویه الزامی فضاهای قابل
سکونت یا اشتغال ایجاد میشوند باید با الزامات این قسمت منطبق باشند.
۶۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ا
۱
0
۲-1-۹-۵-۴ باید دسترسی مناسب به منظور رسیدگی و نظافت این فضاها و عناصر پیشبینی
اندود شده باشد.
۲-۹-۵-۴ مجراهای خارجی نور و هوا
۱-۳-۹-۵-۴ مجراهای خارجی نور و هوا که برای تامین نور و تهویه الزامی فضاها ایجاد میشوند
نباید برای مقاصد دیگر مورد استفاده قرار گیرند.
۲-۲-۹-۵-۴ این مجراها باید حداقل ۱/۵۰ متر عرض داشته باشند و با ارتفاع لازم در کنار دیوار
خارجی در حیاطها پیشبینی شوند.
_-#
۳-۳-۹-۵-۴ برای محاسبهٌ سطح نورگیر فضاها در مجرای خارجی نور و هواء تنها ارتفاع ۰/۹۰
مترِ سطح نورگذر و یا بازشو در زیر تراز زمین محاسبه میشود.
مجرای خارجی نور و هوا باید همسطح زمین باشد و توسط شبکهٌ فلزی مستحکم در برابر عبور افراد
یا وسایل نقلیه و با رعایت ضوابط عبور افراد معلول پوشیده و حفاظت شود.
۳-۹-۵-۴ محفظههای آفتابگیر
۱-۳-۹-۵-۴ حداقل ۶۰ درصد سطح داخلی دیوارهای محفظهٌ آفتاب گیر باید از شیشهه شفاف
۲-۳-۹-۵-۴ حداقل ۵۰ درصد از سطح شیشهٌ الزامی محفظهٌ آفتابگیر باید بازشو باشد.
۳-۳-۹-۵-۴ برای تأمین نور و تهویه الزامی یک فضای اقامت از طریق محفظهه آفتابگیر. سطح
شیشهای محفظه آفتابگیر نباید ازیک چهارم سطح کف محفظه به اضافهٌ دو برابر سطح نورگذر
الزامی مابین محفظهٌ آفتابگیر و فضای اقامتی که از طریق این محفظه نورگیری و تهویه می شود.
۴- ۴-۳-۹-۵ نور و تهویه محفظهٌ آفتابگیر نباید از محفظه یا فضای سرپوشیده دیگری تأمین شود.
۳۷
أ
۱
۱
۱
۱
۲
۱
۱
:
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۵-۳-۹-۵-۴ پنجرهٌ فضاهای بهداشتی و آشپزخانه نباید به آن محفظهٌ آفتابگیر باز شود.
۶-۳-۹-۵-۴ در این محفظهٌ آفتابگیر نباید تاسیسات گرمایشی یا سرمایشی که از آنواع سوخت
جامد. مایع یا گاز استفاده میکنند. یا دستگاههای هوادهی که نیاز به هوای تازه دارند نصب شود
مگر آنکه تامین هوای تازهُ مورد نیاز آنها به صورت مستقیم از فضای باز فراهم شده باشد و
تاسیسات یادشده به دودکش مناسب مطابق مقررات و استانداردهای مربوط مجهز باشند.
رعایت شود.
۸-۳-۹-۵-۴ در صورتیکه کف محفظهٌ آفتابگیر در ارتفاعی بیش از ۰/۷۰ متر از تراز زمین یا
فضای باز مجاور قرار گیرد. تعبیه جانپناه به ارتفاع حداقل ۱/۱۰ متر الزامی است. در صورت نصب
پنجره در ارتفاع کمتر از ۱/۱۰ مترء باید حفاظ مناسب تا این ارتفاع نصب شود.
۹-۳-۹-۵-۴ شکل, مصالح و سایر مشخصات جانپناه و حفاظ باید مطابق ضوابط مندرج در
قسمت ۹-۹-۴ باشد.
۱-۵-۴ توقفگاههای خودرو
۱-۱-۵-۴ الزامات کلی
۱-۱-۱۰-۵-۴ تعداد الزامی محل توقف خودرو در تصرفهای مختلف بر حسب موقعیت آنها در
شهرء در ضوابط طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری تعیین میشود.
۲-۱-۱۰-۵-۴ ورود و خروج توقفگاههای خودرو نباید از فضایی با تصرف یا استفادهٌ دیگر صورت
گیرد. در توقفگاههای خودرو و مسیرهای ورود و خروج آن نباید دود. بو یا سروصدای ناشی از آن
۳-۱-۱۰-۵-۴ در توقفگاههاء به شرط عدم ایجاد مزاحمت برای خودروهای دیگرء پیشبینی فقط
دو واحد توقف خودرو در پشت سرهم بلامانع است.
۴-۱-۱۰-۵-۴ توقف خودروها در توقفگاهها نباید مزاحمتی برای باز شدن درها و استفاده از
فضاهای آنباری و تأسیساتی و دسترسی به راهپلهها و آسانسورها ایجاد کند.
۶۸
۱
ِ
ا
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
ْ
۵-۱-۱-۵ هرگونه تعمیر یا تعویض قطعات اصلی خودرو در محل توقفگاهها ممنوع است.
۶-۱-۱۰-۵-۴ در توقفگاههای بزرگ. به منظور تفکیک عبور سواره و پیاده. در کنار معبر سواره با
جایگاههای توقف خودرو باید گذرگاه عابران به عرض حداقل ۳۰ متر در نظر گرفته شود و با
تغییر رنگ معبر یا افزایش ارتفاع کف آن بالاتر از سطح معبر سواره تفکیک شود.
۷-۱-۱۰-۵-۴ تعداد فضای توقف مورد نیاز برای افراد معلول در توقفگاه ها بر حسب هر ۲۵ محل
توقف خودرو سواری یک عدد و بیش از آن براساس ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری افراد
معلول جسمی- حرکتی می باشد.
۹-۱-۱۰-۵-۴ پیش بینی کفشوی در توقفگاه های متوسط و بزرگ الزامی است.
۱۰-۱-۱۰-۵-۴ در توقفگاههای متوسط و بزرگ باید از علائم هشدار دهنده و انتظامی مندرج در
مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان استفاده شود.
۱۱-۱-۱۰-۵-۴ در صورتی که ساختمانی امکان اتصال به دو یا چند معبر در رده عملکردی اصلی و
فرعی از نظر حمل و نقل را داشته باشد (مثلا اگر در میادین و تقاطعها واقع باشد)» مسیر دسترسی
به ساختمان باید از معبر با رده عملکردی پایین تر و محلی تر تأمین گردد؛ مگر اینکه نهاد قانونی
مسئول, با توجه به شرایط موجود و ملاحظات ایمنی و سار شرایط تأثیرگذاره دسترسی از معبر با
رده عملکردی بالاتر را آلزام یا تصویب نماید.
۲-۱-۵-۴ اندازههای توقفگاه
۱-۲-۱۰-۵-۴ ارتفاع مجاز توقفگاههای کوچک خودروء به منظور تقلیل خطرات ناشی از حریق, از
کف تا سطح زبرین سقف و یا درصورت وجود تأسیسات یا عناصر سازهای در زیر سقف. تا
پایینترین نقطه آنها حداقل ۲/۲۰ متر است. ارتفاع مجاز توقفگاههای متوسط و بزرگ خودری
حداقل ۲/۴۰ متر است.
۶۹
1
۱
۱
1
ا
ا
۱
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۴-۲-۱۰-۵-۴ ابعاد و مساحت محلهای توقف خودرو:
الف- ابعاد لازم جهت توقف دو خودرو. درصورتیکه کنار یکدیگر قرار گیرند. هریک ۵/۰۰*۲/۵۰
متر میباشد. هنگامی که خودروها در طول و پشت سر یکدیگر قرار میگیرند. ابماد مورد نیاز
برای هر یک بو ۸ ش که ما متر میباشد. در توقفگاههای سرپوشیده در صورتیکه فاصلهٌ محور
بین دو ستون قرار گیرند. افزایش تعداد خودروء با افزایش فاصله داخلی ستونها به ازای ۲/۵۰
متر به آزای هر خودرو بلامانع است.
ب- در صورتی که توقف خودروی معلول در توقفگاههای خصوصی الزامی باشد. بشرط عدم وجود
مانع برای باز شدن درء ابعاد لازم ۴/۵۰ * ۵ متر محور تا محور میباشد و به ازای هر طرف دیوار
یا مانع, ۰/۲۵ متر به عرض آن اضافه میشود.
پ- درصورتی که دو طرف یک محل توقف در توقفگاه دیوار باشد. عرض آن باید حداقل ۳/۰۰ متر و
طول آن ۵/۰۰ متر باشد.
۵-۳۲-۱۰-۵-۴ حداقل عرص مسیر رفت ۰ آمد در توقفگاههای بزرگ ۱ متوسط نباید از ۵/۰ متر
کمتر باشد. در توقفگاههای کوچک حداقل مسیر رفت و آمد. باید هم عرض شیبراه, ۳/۰۰ متر باشد.
۶-۲-۱۰-۵-۴ در توقفگاه های عمومی. شیبراههای مسقف با طول بیشتر از ۲۰ متره با حداکثر
شیب 1۱۶ مجاز است. در طول کمتر از ۲۰ متر حداکثر شیب مجاز 1۱۷ است؛ اما حداکثر شیب
یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی یا کمتر از ۱۰/ باشد.
۷-۲-۱۰-۵-۴ حداکثر شیب در شیبراه روباز در توقفگاههای متوسط و بزرگ خصوصی ۱۵/ است.
حداکثر شیب یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی یا کمتر از ۱۰/ باشد.
۱۰-۵-۴- ۸-۳۲ حداکثر شیب در شیبراههای مسقف در توقفگاه های کوچک خصوصی حداکثر
۷ مجاز است. اما حداکثر شیب یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی با کمتر از ۱۰/
باشد.
۹
۹-۲-۱۰-۵-۴ ایجاد ورودی و خروجی مجراً در توقفگاههای بزرگ عمومی الزامی است.
.۷
ِ
ٍ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ا
۰
۱
۱
۹
فصل پنجم- الزامات عمومی فضاها
۴-۱-۵-۴ ورود و خروج
۱-۳-۱۰۵۴ پهنای معبر ورودی و شیبراه در همه توقفگاههمای بزرگ ۱ توقنگاههای عمومی
متوسط نباید کمتر از ۵ متر و در توقفگاههای متوسط خصوصی نباید کمتر از ۲/۵۰ متر باشد.
حداقل عرض ورودی و شیبراه برای توقفگاههای کوچک ۳ متر است.
۲-۳-۱۰-۵-۴ توقفگاههای بزرگ و متوسط باید حداقل دو راه خروج افراد پیاده مطابق مبحث
سوم مقررات ملّی ساختمان داشته باشند.
۴-۳-۱۰-۵-۴ تعبیه دو ورودی خودرو از معبر عمومی. حداکثر به اندازه عرض معبر داخلی
خواهد بود.
۴-۳-۱۰-۵-۴ ارتباط سواره حیاط یا معبر عمومی با شیبراه به توقفگاه. بسته به تراز قرارگیری
توقفگاه در ساختمان, با رعایت ضوابط شهرسازی و با شیبراه بالارونده یا پائین رونده بلامانع است.
۵-۳-۱۰-۵-۴ در کلیه توقفگاههای عمومی و توقنگاههای بزرگ و9 متوسط خصوصی رعایت
۴- ۶-۳-۱-۵ در توقفگاههای خصوصی کوچک. درصورت وجود ورودی مجزای دیگری برای
اشخاص. پیشبینی ورودی و خروجی سواره به ارتفاع حداقل ۱/۹۵ متر آلزامی است. در غیر این
صورت تابع حداقل ارتفاع الزامی در بند ۵-۳-۱۰-۵-۴ خواهد بود.
۷-۳-۱۰۵۴ هنگامی که طبقات دیگر ساختمان به وسیله پلهها از توقفگاه خودرو قابل دسترس
باشد. باید فضای توقفگاه به وسیلهٌ دیوار و در یا فضای واسط محصور از فضای پلکان جدا شود.
۴-۱-۵-۴ تهویه و نورگیری توقفگاهها
۱-۴-۱۰-۵-۴ تمام توقفگاههای سرپوشیده باید مطابق الزامات جدول ۶-۴ تا حد امکان به صورت
طبیعی تهویه و درصورت کافی نبودن سطوح جهت تهویه طبیعی, با سیستم مکانیکی تهویه شوند.
سیستم تهویهٌ مکانیکی توقفگاههای خودرو باید در انطباق با مقررات مبحث چهاردهم باشد.
۷۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ْ
-------- صفحهٔ بعد --------
۱!
1
!۱
ا
مبحث چهارم
۴- ۲-۴-۱-۵ سطح بازشو در توقفگاه سرپوشیدهه اتومبیل با تهویه طبیعی باید حداقل یک بیست
۳-۴-۱۰-۵-۴ تأمین نور طبیعی برای توقفگاه واقع در طبقات زیرین ساختمان (زیرزمین با
همکف) از طریق حیاطهای خلوت و پاسیوها, مطابق الزامات بیان شده در قسمت ۳-۸-۵-۴ مجاز
۵-۱-۵-۴ توقفگاههای واقع در زیرزمین
۱-۵-۱۰-۵-۴ در ساختمانهای گروههای ۶ ۷ و۸ درصورتیکه مساحت یک طبقه توقفگاه در
زیرزمین کافی نباشد. استقرار توقفگاه در زیر فضای باز و محوطه با رعایت ضوابط طرحهای توسعه
شهری و الزامات مربوط به پیشآمدگیهای زیرزمین و همچنین مقررات راه امدادرسانی مجاز است.
۲-۵-۱۰-۵-۴ چنانچه احداث سطح نورگذر و بازشوی مستقیم به فضای باز ممکن نباشد. نور و
تهویه لازم را میتوان از طریق احداث گودالباغچه با مجراهای خارجی نور و هوا مطابق الزامات
قسمتهای ۴-۸-۵-۴ و ۲-۹-۵-۴ تامین کرد. استفاده از این فضاها و عناصر تنها برای یک طبقه
زیرزمین مجاز است و در صورت احداث توقفگاه در بیش از یک طبقه زیرزمین. نصب تهویه
مکانیکی و همچنین تجهیزات هشدار و اطفای حریق مطابق الزامات مباحث سوم و چهاردهم
مقررات ملّی ساختمان الزامیست.
۶-۱-۵-۴ مصالح و پوشش کف و دبوارهای توقفگاهها
۴- ۱-۶-۱-۵ کف توقفگاهها باید از مصالح قابل شستشو پوشیده شود.
۲-۶-۱۰۵۴ ستونها و دیوارهای واقع در توقفگاههای سرپوشیده باید مطابق مباحث سوم و نهم
و دهم مقررات ملّی ساختمان در برابر حریق مقاوم شوند.
۳-۶-۱-۵-۴ کف شیبراهها در توقفگاهها باید از مصالح غیر لغزنده برای عبور خودرو پوشیده
شوند.
۷۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
1
1
۱
۱
۴-۶-۱۰-۵-۴ در توقفگاههای متوسط و بزرگ باید تدابیری جهت جلوگیری از برخورد خودروها با
ستونها پیشبینی و عناصر لازم تعبیه شود.
۷-۱-۵-۴ تاسیسات و تجهیزات توقفگاهها
۱-۷-۱۰-۵-۴ امکان دسترسی به آب لوله کشی در تمام توقفگاهها ضروری است.
تجهیزات کشف و اطفاء حریق باشند.
۳-۷-۱-۵-۴ آبهای سطحی, مطابق مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان در توقفگاههاء باید
با شیببندی مناسب هدایت و دفع شود.
۴-۷-۱۰-۵-۴ برای جلوگیری از نفوذ آبهای سطحی محوطه ساختمان و معابر شهری به توقفگاه
واقع در همکف. باید کف ورودی توقفگاه ساختمان در تراز بالاتر در نظر گرفته شود و با شیببندی
مناسب در دهانه ورودی نسبت به عدم جریان رواناب به داخل ساختمان اطمینان حاصل گردد. در
۱-۵-۴ انبارها
۱-۱۱-۵۴ حداقل ارتفاع در فضاهای انباری که افراد برای مدت طولانی در آنها حضور پیدا
نمیکنند. ۲/۱۰ متر است.
۲-۱۱-۵۴ درصورتی که تدابیری برای تهویه فضای انباری که افراد برای مدت طولاتی در آنها حضور
پیدا نمیکنند. پیشبینی نشده باشد. برروی سطح درء باید شیارهایی جهت ورود و خروج هوا تعبیه
۳-۱۱-۵۴ در صورت حضور بلندمدت افراد در آنبارهای تخصصی یا حرفهای و با استفاده از آن به
عنوان فضای اقامت یا اشتغال افرادء باید مقررات مربوط به همان نوع فضاها در خصوص اندازهها.ء
ارتفاع. تهویه و نورگیری آلزامی و غیره رعایت شود.
۷۳
۱
۱
۱
۱
۱
۱
|
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۴-۱۱-۵۴ رعایت مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان در خصوص حفاظت انبارها در برابر آتش
الزامیست.
۱۳-۵۴ فضاهای نصب تأسیسات
شود باید تابع الزامات این قسمت باشد. درصورت استفاده مداوم فرد یا افراد از این فضاهاء مقررات
فضاهای اشتغال نیز باید رعایت شود.
۱-۱۳-۵-۴ قرارگیری شیرهاء کلیدها و کنتورهای اصلی آب. برق و گاز در ساختمانها باید تابع
سیزدهم, شانزدهم و هفدهم مقررات ملّی ساختمان باشد. این شیرها و ادوات اصلی باید بهصورت
ایمن و مطمثن نصب شوتد و توسط مدیریت و مسئولان تاسیسات ساختمان قابل دسترس بوده و
در معرض ضربه و صدمه قرار نگیرند. محل این تجهیزات در تابلو واکنش اضطراری معرفی شوند و
نباید توسط کودکان قابل دسترس باشند.
۲-۱۳-۵۴ فضای موتورخانه
۱-۳-۱۳-۵-۴ مشخصات این فضا باید در انطباق با مقررات مبحث چهاردهم مقررات ملّی
ساختمان باشد.
۲-۳-۱۳-۵-۴ صدابندی موتورخانه و میزان صدا و لرزش ناشی از تاسیسات و تجهیزات برقی و
۳-۲-۱۲-۵-۴ قگرارگیزری فضای موتورخانه در ساختمانهای گروههای ۷ و۸ در زیررمین
فضاهای باز با رعایت الزامات مربوط به پیشرویهای زیرزمین و همچنین مقررات راه امدادرسانی
۷۴
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
ْ
۱
1
[
/
۴-۲-۱۳-۵-۴ در طراحی فضای موتورخانه باید امکان ورود و خروج دستگاههای سنگین در
هنگام ساخت 9 بهرهبرداری در نظر گرفته شود.
۳-۱۳-۵۴ فضاهای قرارگیری دستگاه تهویه (هوادهی) و کانالهای تأسیساتی (قائم و
افقی)
۱-۳-۱۳-۵-۴ محل قرارگیری دستگاههای تپویه باید طوری درنظر گرفته شود که بو و غبار و
خاک را به فضاهای دیگر منتقل نکند و به منظور جلوگیری از مزاحمت برای ساکنان و اطرافیان به
صورت مناسب مطابق مبحث هجدهم مقررات ملّی ساختمان. صداآبندی شده باشد.
۲-۳-۱۲-۵-۴ موارد بند فوق در مورد کانالهای تأسیساتی افقی و قائم و مصالح آنها نیز صادق
۳-۳-۱۳-۵-۴۳ همه دریچههای ورودی و یا خروجی کانالها باید توسط توری سیمی. شبکه با
کرکره محکمی که جسمی به قطر ۱۲/۵ میلیمتر از آن نگذرد و قابل جویدن به وسیله موش و سایر
حیوانات موذی نباشد. محافظت شود. به منضور تاأمین جریان مناسب هوا از این دریچههاء حداقل
فاصلهٌ اعضای این شبکهها از یکدیگر باید در انطباق با مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان
باشد.
۴-۳-۱۳۲-۵-۴ به منظور اجتناب از تشدید و باقی ماندن آلودگی در داخل ساختمان. فضاهای
تأسیساتی باید دارای بازشو یا مجرای هوای متصل به خارج از فضای ساختمان باشند.
۴-۱۲-۵۴ محلهای نصب تاسیسات در فضای باز ساختمان
نصب تجهیزات و تاسیسات در فضاهای باز و نیمهباز ساختمان مانند آیوانها. تراسها و بام باید
بصورتی باشد که مطابق الزامات قسمتهای ۴-۴-۴ و ۵-۴-۴ به نما و حجم ساختمان لطمه نزنند
و بهگونهای ایمن و مطمئن در جای خود محکم شوند. تجهیزات خنککننده, مانند کولره علاوه بر
رعایت الزامات یادشده. تا حد ممکن باید در محلی نصب گردند که از تابش مستقیم نور آفتاب نیز
محفوظ باشند. کانالهای کولر واقع در فضای باز نیز باید با الزامات قسمتهای یادشده منطبق و در
حد امکان کوتاه باشند. این کانالها باید با عایق حرارتی مناسب پوشیده شوند.
۷۵
۱
۱
1
1
1
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
أ
۱
ا
ِ
۱
مبحث چهارم
۱۳-۵-۴۴ سایر مشاعات و فضاهای خدماتی عمومی
۱-۱۳-۵۴ فضای اقامت سرایدار
۱-۱-۱۳-۵-۴ فضای اقامت سرایدار که وظییفهٌ نگهداری و حفالت عمومی از ساختمان را بر عهده
داردء جزو مشاعات ساختمان است.
تصرف دیگر در ساختمان باشد. بطوریکه رفت و آمد سرایدارء مزاحمتی برای سایر ساکنین
ساختمان ایجاد نکند.
۳-۱-۱۳-۵-۴ فضای سرایداری تابع مقررات فضاهای تصرفهای مسکونی است.
۴-۱-۱۳-۵-۴ در ساختمانهای گروههای ۰۶ ۷ و ۸ با بیش از ۱۰ واحد تصرف, پیشبینی حداقل
یک فضای اقامت سرایدار الزامیست.
۵-۱-۱۳-۵-۴ فضای اقامت سرایدار باید به فضای بهداشتی در قسمتهای مشاع ساختمان
دسترسی داشته باشد.
۲-۱۳-۵۴ فضای استخر و دیگر امکانات ورزشی
۱-۲-۱۳-۵-۴ محل استخر و دیگر امکانات ورزشی در ساختمان با محوطه آن که دارای سند
۲-۲-۱۳-۵-۴ استخرهای واقع در طبقات زیرین ساختمانهاء نباید در کناره بنا و چسبیده به مرز
مالکیت آن ساخته شوند. فاصله دیوارههای این استخرها از مرز مالکیت زمین در وجوه مختلف باید
حداقل ۲ متر و در طرف معبر عمومی حداقل ۳ متز باشد.
۴-۲-۱۳-۵-۴ در دور تا دور تمام استخرهاء باید مسیر حرکتی بدون مانع و غیرلغزنده با عرض
این مسیر افزایش مییاید.
۷۶
۱
۱
۱
ا
1
.۰
۱
۱
۱
۱
۱
|
۱
1
۱
۱
۱
۱
ّ
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
1
۴-۲-۱۳-۵-۴ در تمام استخرها باید حداقل یک وسیله خروج افراد از داخل استخر, مانند پله با
نردبان» پیشبینی شود.
۵-۲-۱۳-۵-۴ تمام استخرهای شنا باید به تجهیزات تصفیه آب مجهز باشند. استخر باید مجهز
به وسایل تخلیه آب باشد و آب باید با روشهای مورد تأیید شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمان, بدون هیچگونه صدمه به همسایگان و تأسیسات شهری تخلیه شود.
۶-۲-۱۳-۵-۴ در اطراف استخرهای شنا باید وسائل نجات. مانند حلقه نجات. مهیا و در دسترس
باشد.
۷-۲-۱۳-۵-۴ چنانچه ساختمان دارای سونای خشک باشد. باید دارای حداقل یک در با قابلیت
بازشدن از هر دو سوء یک پنجره با ابعاد حداقل ۰/۳۰۷۰/۵۰ متر در ارتفاع دید و یک دریچه تهویه
مطابق الزامات مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان باشد. نصب تاسیسات الکتریکی در این نوع
سونا, به منظور جلوگیری از ایجاد خطر برای استفادهکنندگان و همچنین محافظت در برابر حریق,
باید با مقررات ایمنی مربوط در مباحث سوم سیزدهم و چهاردهم مقررات ملی ساختمان منطبق
باشد.
۸-۲-۱۳-۵-۴ در نصب و احداث فضای سونای بخار, علاوه بر رعایت مقررات مربوط به فضاهای
که خطر ایجاد میعان در داخل جدارهها نیز وجود نداشته باشد. تاسیسات الکتریکی در این فضاها
باید از نوع مقاوم در برابر نفوذ بخار و منطبق با مقررات مبحث سیزدهم باشد.
۹-۳۲-۱۳-۵-۴ در تمام استخرهای سرپوشیده باید بسته به نوع استفاده و تعداد استفادهکنندگان,
راه یا راههای خروج به تعداد و اندازههای کافی مطابق مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان فراهم
باشد. در استخرهای سرپوشیده عمومی. تامین حداقل دو راه خروج مطابق مقررات مبحخت سوم
۱۰-۲-۱۳-۵-۴ تمام بخشهای استخر و تأسیسات مکانیکی متعلق به آن باید با الزامات مباحصث
چهاردهم و شانزدهم مقررات ملّی ساختمان منطبق باشد.
۷۷
ٍ
۱
۱
|
-------- صفحهٔ بعد --------
۸
مبحث چهارم
۲-۱۳-۵۴ محل بازی کودکان
۱-۳-۱۳-۵-۴ محل بازی کودکان در ساختمانها یا محوطهٌ آنها باید در مکانی قرارگیرد که از
شرایط و خطراتی مانند برخورد با وسایل نقلیه. تابش شدید آفتاب. باد مزاحم و سقوط از ارتفاع
محفوظ بوده و شرایط نظارت ساکنین بزرگسال فراهم و امکان تعرض افراد بیگانه وجود نداشته
باشد.
۲-۳-۱۳-۵-۴ دسترسی به محل بازی باید از طریق محوطه یا فضاهای عمومی ساختمان باشد.
۳-۳-۱۳-۵-۴ در صورت استقرار محل بازی در فضای بسته و سرپوشیده.» اندازههاء ارتفاع» تهویه
و نورگیری و ورودی و خروجی فضا باید بر پایهُ جمعیت پیشبینی شده برای آن» با مقررات
فضاهای اشتغال یا تجمع مطابقت داشته باشد.
۴-۳-۱۳-۵-۴ فضای بازی کودکان باید به حداقل یک روشویی و یک آبخوری دسترسی داشته
باشد. فضاهای بازی که برای ۲۰ نفر یا بیشتر در نظر گرفته میشوند باید حداقل به یک سرویس
دسترسی به کلید آن تنها برای مدیریت ساختمان میسر باشد.
۶-۳-۱۳-۵-۴ در طراحی فضاء انتخاب دستگاهها و استقرار آنها باید استانداردهای مّی ایران
برای نصب و بکارگیری دستگاهها در فضاهای بازی کودکان رعایت شود.
۷۸
۰
1
۱
1
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ا
۱
1
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- آلزامات عمومی نورگیری و تهویه فضاها
۶-۴ الزامات عمومی نورگیری و تهویهٌ فضاها
۱-۶-۴ هر فضایی که الزاماً به نور طبیعی نیاز داردء باید حداقل دارای یک با چند در و پنجره
شیشهای یا سطوح نورگذر مشابه باشد که در انطباق با مقررات این مبحث و سایر ضوابط شهرسازی
به طور مستقیم رو به معبر عمومی یا فضای باز قرار گیرد.
۲-۶-۴ تمام فضاهایی که مورد استفاد؛ٌ اشخاص قرار میگیرند. باید مطابق با مقررات این مبحصث
و مندرجات مباحث چهاردهم و نوزدهم مقررات ملّی ساختمان به طور طبیعی یا مکانیکی تعویض
هوا داشته باشند.
۱-۲-۶-۴ استفاده از تعویض هوای مکانیکی به جای تعویض هوای طبیعی تنها در فضاهایی مجاز
است که تعویض هوای آنها لازم بوده. اما ملزم به تعویض هوای طبیعی نشدهاند.
۲-۲-۶-۴ درصورت استفاده از تعویض هوای مکانیکی. این سیستم باید از روشهای متعارف
مهندسی بهره ببرد. جایی که استفاده از تعویض هوای مکانیکی الزامی شده یا به عنوان جایگزین
تعویض هوای طبیعی مطرح شده. باید مقدار هوای لازم و الزامات هواکشها, کانالهاء فیلترهاء و
دیگر جزئیات در انطباق با مندرجات مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان باشد.
۳-۲-۶-۴ در سیستمهای گرمایش یا سرمایش, هوای برگشت یک واحد تصرف نباید از طریق
چرخهٌ برگشت هوای واحد تصرف دیگر تأمین شود. مگر آن که در مقررات اختصاصی تصرفها
بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.
۷۹
۱
۱
۱
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ا
مبحث چهارم
دود. گاز, بخار و دیگر شرایط زیانآور و مخاطرهآمیز درآنها وجود دارد. به منظور حفظ سلامت
بهرهبرداران و ممانعت از ایجاد حریق و خطر انفجار باید به طور مجزا مطابق با مقررات مباحث سوم
و چهاردهم مقررات ملّی ساختمان ایران تهویه و تعویض هوا شوند.
۳-۶-۴ حداقل سطوح نورگذر و بازشوهای الزامی برای فضاهای مختلف طبق جدول ۶-۴ و سایر
مندرجات این بند محاسبه میشود. به منظور استفاده بهتر از جدول. حداقل آندازههای الزامی
فضاها نیز در آن گنجانده شده است.
۱-۳-۶-۴ در صورت استفاده از انواع شیشههای مات و آجر شیشهای و پلاستیک با صضصریب نورگذر
کمتر از شیشه شفاف. باید سطحی که نور معادل آن را تأمین کند. جایگزین شود.
۲-۳-۶-۴ در تعیین سطوح نورگذر و بازشوهای آلزامی فضاهاء تعیین میزان دقیق این سطوح با
توجه به نوع تصرف و فضای مورد نظرء ویزژگیهای مکانی, جغرافیایی و اقلیمی و همچنین الزامات
ایمنی آنهاء به روشهای مندرج در مباحث سوم چهاردهم, هجدهم و نوزدهم مقررات ملّی
ساختمان آلزامی است.
: 8 :
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
1
أً
۱
۱
۱
۱
۱
۱۱
۱
فصل ششم- الزامات عمومی نورگیری و تهویه فضاها
جدول ۶-۴ الزامات نور و هو و محدودیتهای آلزامی فضاها
۱ ۹ ۸ ۸ ۰ ه سس
۱ 8 5 الزامات حداقل فضا ٍ
اهاط ابر ۰ سطح اتاق و فضای
۱۴۱ ۳ ْ ۶ | بیش ازیک اسر ْ حداقل | حداقل | حداقل موردنظر
۹ ۹ ج |ااخ | دیواریایه ۱ .| ارتفاع | سطح به | عرض به
| | فاصله بیش از
۲ ۳ فاصله کمتر | بههتر | مترمربع | امتر
۵ متر از
1 از ۴/۵ متر از 4 ۱
۱ ۱ دیوار مقابل . .
| دیوار مقابل 52
ّ
۱ ۱ واحد نی
فضاهای افامت
د
+ + | ۱:۱۶ و 5 ۱ | فضاهای من
۱ ۸ ۷ ۳ تیش
۱ فضاهای نورگیر از
ا ۱:۴ ۳۳۰ ۵ ا) ۲۱۱۵ ی تورگیر از
۸ ِ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۳۱ ۹ ۹ فضاهای انباری
+۰۰ ۱:۸ ۱:۸ ٍ هد ۰ | آشپزخانه مسکونی
- ۱:1۶ -
۱ ۱:۸ ۱:۸ ۲۳۰ ۰ ۹ آشپزخانه دیواری
اتاق ۳ نشیمن و
+ + 5 ۱:۱۶ ۱:۸ ۱۷ ۰ ۱۱۴۵ ۳/۰۰ غذاخوری پا
اتاق آشپزخا:
۱ حوردن
اتاق اقامت. پختر
و غدا خوردن
۸۱
۱
۱
۱
أ
۱
۱
۱
۱
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهاره
دامه جدول ۶-۴ الزامات نور و هوا و محدودیتهای الزامی فضاها
۱ ٍ 2 شیشه پنجره نسبت پنجره
3 3 به سطح کف نسبت به سطح کف
0 ۱ ۳ ت
سطح سا 8
2 2 زک | پی دیووبه ِ حداقل | حداقل | حداقل موردنظر
3 دیوار یا به فاصله بیش از ار ع سطح به عرش
۲ فاصله کمتر | بههتر | مترمربع | به متر
۵ متر لز
1 از ۴/۵ متر لز
۱ دیوار مقابل ۱
1
۱ نوقنگا ۰۱
۱:۸ ۱:۸ ُ لا الا وم
متوسط و بزرگ
۱ فضای اشتغال(ادا
۱:۶ ۱:۸ ۱:۸ دریگ ی ای ری
۱ ۱ با تجاری)
۱ اه ها
۰ ۱:۲۵ ۱۳۵ ۱:۳۵ ۵ 8 راکروهای عمومی و
۱ ۱ دسترسهای خروج
سته به
بسته به توق ۱:۳۵ ۱۳۵ .۲۳
استفاده
۱:۸ ۱۸ ۷۳۰ فروشگاهها
و نوع استفاده ۱
ای ۱ ۱ مقررات خاص براساس نوع فضای
کار اشتفال(صنعتی)
کلا, تا
- |۱۱۱۲ ۱۵ ۰ کلاسهای درس
۱ متوسطه (بالای ۲۰ نفر)
ی ۱۸ ۸ ۱۳۰ فضاهای جممی ابالای
ٍ استفاده ۱ ۱ ۰ نفر)
ض و ارتفاع الزامی فضاهای اقامت اصلی به مقررات اختصاصی ساختمانهای مسکونی مراجعه شود
و شرایط نورگیری و تهویه آشپزخانه واحدهای مسکونی. به مقررات اختصاصی این ساختمانها
۸۲
۱!
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۴ مقررات اختصاصی تصرفها
۱-۱-۷-۴ ساختمانهای مسکونی در گروه (م-۲)
۱-۱-۱-۷-۴ پس از در اصلی تصرفهای مسکونی واقع در ساختمانهای آپارتمانی: باید فضای
ورودی مناسب داخلی با رعایت شرایط زیر و سایر ضوابط بیانشده در قسمت راههای دسترس و
خروج تامین شود. در داخل واحدهای مسکونی تکی یا ویلایی نیز پیشبینی فضای ورودی با همین
شرایط توصیه میشود:
- عمق آزاد و بدون مانع فضای ورودی حداقل ۱/۴۰ متر و مساحت لازم آن حداقل ۲ مترمربع
است.
قسمت ورودی یادشده صورت گیرد. میتوان دسترسی به فضای بهداشتی را در دیوار مجاور در
ورودی اصلی در نظر گرفت. دسترسی فضاهای اصلی تصرف مسکونی به یکدیگر نباید مستلزم
عبور از این فضای ورودی باشد.
پ- در محل فضای ورودی لازم است قسمتی برای کفشکن و آویختن لباس به نحوی در نظر
گرفته شود که اندازههای فضا را به کمتر از حداقل اعلام شده کاهش ندهد.
ت- همجواری ورودی و فضاهای دیگر در داخل تصرفهای مسکونی باید به نحوی صورت گیرد که
دید بیگانه از در ورودی به فضاهای داخلی تصرف محدود گردیده و اشراف آنان به این فضاها
به حداقل تقلیل یابد.
ث- درقسمت ورودی تصرف مسکونی بهویژه در اقلیمهای سرد و گرم و مرطوب. بهتر است دو در
متوالی پیشبینیشود که در این حالت «در» دوم از لحاظ اندازهها باید با در اصلی دسترس و
خروج منطبق باشد ولی از لحاظ ساختارء مقررات مربوط به درهای اتاقها ملاک عمل خواهد بود.
۸۳
۱
۱
ا
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
حداقل فاصلهٌ دو در متوالی چنانچه هردو, در یک جهت بگردند ۲ متر و در صورتی که به سمت
یکدیگر بگردند ۲/۸۰ متر است. در صورتی که قابل دسترس بودن تصرف مسکونی برای افراد معلول
الزامی نباشد. این اندازهها را میتوان به ترتیب تا ۱/۶۰ و ۲/۲۰ متر کاهش داد.
- دسترسی به اتاقهای مستقل اقامت در تصرف مسکونی نباید مستقیماً از یک اتاق دیگر با
نشیمن عمومی و یا سالن باشد. مگر در موارد زیر:
-۱- در صورت وجود یک پیشورودی یا فضای تقسیم مناسب که داخل فضای نشیمن عمومی
یا سالن نباشد.
[-۲- در تصرف مسکونی دارای مساحت کمتر از ۷۵ متر مربع با یک اتاق اقامت.
در صورتی که مطابق مقررات قسمت ۵-۲-۵-۴ باشد و به عنوان اتاق الحاقشده در نظر
در هر حالت نباید در صورت باز بودن در فضای اقامت. دید مستقیم از فضای نشیمن
عمومی یا سالن به قسمت خواب اتاق اقامت وجود داشته باشد.
ب- دسترسی به تنها فضای بهداشتی تصرف مسکونی نباید مستقیماً از یکی از فضاهای اقامت باشد.
در ساختمانهای دارای یک فضای اقامت یا دارای مساحت کمتر از ۷۵ مترمربع با حداکثر دو
اتاق. میتوان دسترسی به تنها حمام تصرف مسکونی را از یکی از اتاقها قرار داد.
پ- در صورتی که از فضای نشیمن عمومی یا سالن, دید به داخل فضای بهداشتی وجود داشته
باشد. استفاده از فضای بهداشتی توام مجاز نیست و باید فضایی به عنوان پیشورودی در آن
که مستقیما به فضای نشیمن عمومی یا سالن باز باشندء مجاز نیست.
ث- طراحی و قرارگیری آشپزخانههای باز یا دیواری در تصرفهای مسکونی دارای مساحت ۷۵
مترمربع و بیشتر نباید به نحوی باشد که دید مستقیم از فضای نشیمن عمومی یا سالن به
۸۴
۱
ا
ا
۱1
۱
أ
-------- صفحهٔ بعد --------
۸
1
۷
۱
۱
1
۱
۱
۱
۱
۷
0
۷
۱
۷
ز
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
0
۱
۱
/
۱
۱
1
ا ۰
۱
۳-۱-۱-۷-۴ در ساختمانهای گروه ۱ تا ۳ با تصرف مسکونی. حداقل عرض مفید پله مستقیم
۰ متر و حداقل عرض پلهای که دارای گردش یا پاگرد باشد. ۱/۱۰ متر است.
۴-۱۱-۷۴ در ساختمانهای مسکونی گروه ۴ تا ۷. حداقل عرض مفید پلهُ مستقیم ۱/۱۰ متر و
حداقل عرض قفسه پلکانی که دارای پاگرد باشد. ۲/۴۰ متر است.
۵-۱-۱-۷-۴ در ساختمانهای مسکونی گروه ۸ اندازههای راه پله ۰ قفسه آن بر اساس جمعسیت
متصرف و الزامات راههای خروج در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان تعیین میشود.
۶-۱-۱-۷-۴ حداقل پهنای الزامی راهروهای مستقیم و پلههای داخلی تصرفهای مسکونی ۰/۹۰
۷-۱-۱-۷-۴ در پلههای داخلی تصرفهای مسکونی که قابل دسترس بودن آنها برای افراد
معلول مطابق ضوابط مربوط الزامی نباشد یا سطوح دارای اختلاف سطح ۰/۷۰ متر و کمترء نیازی
به نصب میلهٌ دستگرد نیست. در سایر موارد لازم است که حداقل در یک طرف آنها میله دستگرد
نصب شود. در این حالت. میله دستگرد تنها باید از بالاترین ارتفاع پله به پایینترین ارتفاع پله
امتداد داشته باشد و نیازی به برگشتن انتهای میله دستگرد یا امتداد بیشتر از طول پله یا شیبراه
ندارد.
۸-۱-۱-۷-۴ حداقل یکی از فضاهای اقامت در هر تصرف مسکونی با زیربنای ۷۵ مترمربع و
بیشتر. باید دارای مساحت حداقل ۱۲/۰۰ مترمربع با پهنای حداقل ۲/۷۰ متر باشد. در واحدهای
مسکونی با زیربنای کمتر از ۷۵ مترمریع. مساحت این اتاق نباید از ٩ متر مربع و هیچ یک از
آندازههای افقی آن از ۲/۵۰ متر کمتر باشد.
اندازه سایر فضاها و اتاقهای اقامتی در تصرفهای مسکونی. بر اساس نحوه استفاده آنها
مشخص شده و حداقل عرض ۰ متر است.
بیشترء باید در بیشتر از ۵۰ در صد سطح آن و ارتفاع نشیمن یا سالن در بیشتر از ۷۵ در صد سطح
ارتفاع حداقل ۲/۴۰ متر تامین شود.
۸۵
۱
۱
۱
۱
۱
۱
ا
۱
ا
۱
اِ
"۱
۱
ا
۱
ا
!۱
۱
۱
|"
|
ا
۱
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
استفاده میشود.ء باید حداقل ۵/۵۰ مترمربع مساحت داشته باشد. حداقل سطح زیربنای آزاد آن.
خارج از سطح پیشبینیشده برای قفسه بندی, باید ۲/۷۵ مترمربع باشد.
غذا استفاده میشود. باید دارای زیربنای حداقل ۷/۵۰ مترمربع باشد.
۱۳-۱-۱-۷-۴ در تصرفهای مسکونی؛ فضای آشپزخانهٌ مستقل یا باز باید حداقل ۱/۸۰ متر عرض
داشته باشد. این اندازه برای آشپزخانههایی که برای پخت و پز و صرف غذا استفاده میشوند باید
حداقل ۲/۱۵ متر باشد.
از اشیاء و لوازم ثابت به عرض حداقل ۱/۱۰ متر از لبه کابینتها درنظر گرفته شود. حداقل طول
آشپزخانه دیواری در تصرفهای مسکونی ۳/۰۰ متر است.
۱۴-۱-۱-۷-۴ تمام آشپزخانههای مستقل در واحدهای مسکونی باید دارای نور و تهویه طبیعصی
مستقل باشند. در واحدهای مسکونی دارای زیربنای ۷۵ متر مربع یا بیشتر و یا در تمام مواردی که
فاصلهٌ دورترین نقطه آشپزخانه باز از پنجره فضای مجاور در داخل تصرف بیشتر از ۷ متر است.
تعبیه نور طبیعی مستقل برای این نوع آشپزخانه نیز الزامی است.
۷-۴--۱۵-1 در آشپزخانههایی که به فضاهای اقامت خدمترسانی میکنند. حداقل سطح بازشو
۱۶-۱-۱-۷-۴ سیستم تخلیهٌ هوای آشپزخانه در تصرفهای مسکونی ساختمانهای گروههای ۶ ۷
و ۸ باید با کنترل مرکزی یا کلید برق روشنایی آشپزخانه و یا کلید مستقل شروع به کار کند و در
آشپزخانههای فاقد تهویه طبیعیء به سیستم برق اضطراری متصل باشد.
۱۷-۱-۱-۷-۴ به منظور استفاده کم توانان جسمی و حرکتی در هر تصرف مسکونی با زیربنای ۷۵
مستراح فرنگی پیشبینی شود.
۱۸-۱-۱-۷-۴ هر فضای بهداشتی مستقل در تصرفهای مسکونی که قابلدسترس بودن آنها برای
افراد معلول الزامی نباشد. باید دارای حداقل ۱/۰۰ متر عرض و ۱/۲۰ متر طول باشد.
۸۶
1
۱
۱
۳
۱
۱
۱
ّ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
!۱
ا
ٍ
۱
ا
ا
ٍ
۱
ال
ا
۱
۱
۱
ا
۱
ا
ا
1
۱
ا:
فصل هفتم- مقررات اختصاصی تصرفها
درصورتی که محدودهای بهعنوان پیشورودی در داخل فضای دوش مستقل پیشبینی شود یکی از
ابعاد این فضای بهداشتی باید حداقل ۱/۵۰ متر باشد. در فضاهای بهداشتی توام بدون وجود در"
میان آنهاء مقدار ۰/۱۵ متر از حداقل طول هر فضای بهداشتی مستقل کاسته میشود.
۱۹-۱-۱-۷-۴ ارتفاع حداقل فضاهای بهداشتی در تصرفهای آقامتی در ۸۰ درصد از سطح آلزامی
باید حداقل ۲/۲۰ متر باشد و اگر سقف شیبدار بود. ارتفاع کوتاهترین قسمت آن نباید از ۲/۰۵
۲۰-۱۱-۷۴ در ساختمانهای مسکونی. در صورتی که سطوح ساخته نشدهه زمین (فضای بار)
برای مصارف ضروری دیگری چون شببراه و توقفگاه و راهها و جایگاه امدادرسانی طبق بند
۸-۱۲-۹۴ منظور نشده باشد. باید به صورت فضای باز عمومی متشکل از کاربردهایی همچون
۲۱-۱-۱-۷-۴ در ساختمانهای مسکونی گروههای ۰۶ ۷ و ۸ یا حیاط آنها. باید حداقل یک محل
برای بازی کودکان و استقرار وسایل بازی در مشاعات منطبق با الزامات قسمت ۳-۱۳-۵-۴ درنظر
۲۲-۱۱-۷۴ در تمام آپارتمانها ۰ واحدهای تصرف مسکونی. در صورت عدم مجاورت و دسترسی
مستقیم واحد به فضای بارء تعبیه حداقل یک فضای نیمهباز اختصاصی منطبق با مقررات قسمت
۷-۵-۴ الزامی است.
۲۳-۱۱-۷۴ در ساختمانهای مسکونی گروه ۳ احداث حیباطهای محصور به صورت گودال
باغچه. برای تأمین نور و تهویه فضاهای سکونت مشروط بر انطباق با مقررات تعیین شده در قسمت
۴-۸-۵-۴ مجاز است.
۲۴-۱-۱-۷-۴ در زمینهای بزرگتر از ۲۰۰ مترمربع اگر فضاهای آقامت اصلی از دو تصرف مسکونی
مستقل, از یک حیاط داخلی نور و هوا بگیرند. فاصلهٌ دیوارهای پنجرههای مقابل آنها از هم نباید
کمتر از ۶ متر باشد.
آشپزخانههای آنها از یک حیاط داخلی نور و هوا میگیرند. فاصلهٌ دیوارهای پنجرههای مقابل آنها
از هم نباید کمتر از ۴ متر باشد.
۱ ۸۷
۱
۱
1
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۲۶-۱۱-۷۴ سایر الزامات عمومی تعیینشده برای فضاهاء اجزاء و عناصر ساختمانها باید در
طراحی و ساخت ساختمانهای مسکونی نیز رعایت شود.
۲-۱-۷-۴ هتلها. هتل آپار تمانهاء متلها و مسافرخانهها. گروه (م-۱)
شده توسط سازمان میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری, باید مقررات زیر نیز رعایت شود:
رعایت شرایط زیر و سایر ضوابط بیانشده در قسمت راههای دسترس و خروج تامین شود:
ب- در صورت وجود اتاقهای مستقل در داخل سوئیت یا آپارتمان موردنظر. دسترسی به آنها باید
پس از عبور از قسمت ورودی یادشده صورت گیرد. میتوان دسترسی به فضای بهداشتی را در
دیوار مجاور در ورودی اصلی با فاصلهٌ حداقل ۰/۸۰ متر از آن در نظر گرفت. دسترسی فضاهای
یاد شده به یکدیگر نباید مستلزم عبور از این فضای ورودی باشد.
پ- در محل فضای ورودی لازم است قسمتی برای کفشکن و آویختن لباس یا نصب کمد دیواری
به نحوی در نظر گرفته شود که آندازههای فضا را به کمتر از حداقل اعلام شده کاهش ندهد.
۲-۲-۱-۷-۴ دسترسی به اتاقهای مستقل اقامت نباید مستقیماً از یک اتاق دیگر باشد. مگر آن که
مطابق مقررات قسمت ۵-۲-۵-۴ باشد و به عنوان اتاق الحاقشده در نظر گرفته شود که در این
۳-۲-۱-۷-۴ در صورت وجود دو یا چند اتاق مستقل در سوئیت با آپارتمان. بدون فضای بهداشتی
اختصاصی برای هریک. دسترسی به تنها فضای بهداشتی آن سوئیت یا آپارتمان نباید فقط از یک
اتاق باشد. در حالتی که حداکثر دو اتاق اقامت مستقل در سوئیت یا آپارتمان وجود داشته باشد و
قگرار داد. در هر حالت نباید دید مستقیم از هیج اتاق پا فضای اصلی به داخل فضاهای بهداشتی بر
قرار شود.
۴-۲-۱-۷-۴ حداقل, طول آبدارخانهٌ دیواری سوئیتها و آپارتمانها بدون تجهیزات پخت. ۱/۸۰
متر و در آشپزخانه دیواری دارای تجهیزات پخت. ۲/۵۰ متر است.
۸۸
-------- صفحهٔ بعد --------
1
۷
۷
أّ
۱
۱
!۱
۱
1
۱
۱
۱
1
۱
1
۱
۱
۱
۱
۱
1
۲
ا
۱
!۱
۱
۱
۷
1
1
۱
!
۱
1۱
۱
۱
۱
۳
1
1
۱
۱1
۱
۷
1
۷
۷
۱ "۱
۷
۳
1
3ج را
1
۲-۷-۴ تصرفهای حرفهای / اداری
۱-۲-۷-۴ در طراحی ساختمانهای اآداری رعایت ضوابط و سرانههای تعیین شده در نشریهٌ شماره
۲-۲-۷-۴ در ساختمانهای حرفهای/ اداری گروه ۳. احداث حیاطهای محصور به صورت گودال
باغچه. برای تأمین نور و تهویه فضاهای اشتغال مشروط بر انطباق با مقررات تعیین شده در قسمت
۴-۸-۵-۴ مجاز است.
۳-۷-۴ تصرفهای آموزشی/ فرهنگی
۱-۳-۷-۴ در تصرفهای آموزشی. ارتفاع فضای کلاسها و سایر فضاهای آموزشی بر حسب
شرایط اقلیمی و تعداد افراد استفاده کننده به گونهای تعیین میشود که فضای سرانه حداقل ۳/۶
مترمکعب برای هر نفر فراهم باشد. در هر صورت در فضاهای آموزشی که برای تعداد بیش از ۲۰
نفر پیشبینی میشود. ارتفاع فضا نباید از ۳/۰۰ متر کمتر باشد. درصورتی که فضایی برای
سخنرانی و نمایش طراحی و اجرا شود. رعایت ضوابط معماری و ارتفاعات لازم جهت نورپردازی و
تامین شرایط مناسب آکوستیکی و غیره الزامی است.
۲-۳-۷-۴ در تصرفهای گروه (آ) شامل دورههای تحصیلی تا انتهای دبیرستان, حداقل پهنای
آزاد و بدون مانع راهروهایی با ظرفیت الزامی ۰ نفر یا بیشتر که در مسیر دسترس و یا خروج
اصلی کلاسها و سایر فضاهای آموزشی قرار دارند و تنها در یک طرف آنها کلاس وجود دارد.
۰ متر و در صورت وجود کلاس در هر دو طرف آنهاء حداقل ۲/۳۰ متر است. چنانچه این
راهروها در مسیر دسترس و خروج اصلی فضاهای آموزشی قرار نداشته باشند. حداقل پهنای لازم
آنها ۰ مر است. حداقل ارتفاع آزاد و بدون مانع راهروها در هر حالت نباید از ۲/۶۰ متر کمتر
۳-۳-۷-۴ در تعیین تعداد و نوع فضاها و همچنین سرانههٌ فضای مورد نیاز در تصرفهای آموزشی,
رعایت ضوابط تعیینشده توسط سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس الزامیست.
۴-۳-۷-۴ سایر الزامات تعیینشده برای فضاها, اجزاء و عناصر ساختمانها باید در طراحی و
ساخت ساختمانهای آموزشی نیز رعایت شود.
۸٩۹
ا
ا
۱
1
۱
۱
أ
۱
ا
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
مبحث چهارم
۴-۷-۴ تصرفهای درمانی / مراقبتی
۱-۴-۷-۴ فضاهای داخلی در تصرف های درمانی باید طوری طراحی و ساخته شوند که امکان
آسیب و سقوط بیماران وجود نداشته باشد. لبه بالکنها و تراسها باید طوری طراحی شود که
امکان سقوط یا بالارفتن از آنها نباشد.
۲-۴-۷-۴ در اتاقهای بستری ارتفاع لبهٌ پایین پنجره از کفتمام شده نباید از ۱/۱۰ متر کمتر
باشد. پنجره باید با فاصله حداقل ۰/۸ متر از لبهُ کناری تخت بیمار قرار گیرد.
۳-۴-۷-۴ حداقل فاصله از لبهُ کناری تخت تا اولین مانع ۰/۷۰ متر و عرض خالص و بدون مانع
برای حرکت تخت دراتاق بستری ۱/۴۰ متر میباشد.
۴-۳-۷-۳ حداقل عرض خالص و بدون مانع راهروهای اصلی بخشهای بستری عمومی ۲/۴۰ متر
های درهای دو لنگه ۰/۹۰ و ۰/۴۰ متر و ارتفاع خالص باید ۲/۱۰ متر در نظر گرفته شود.
۶-۴-۷-۴ حداقل عرض قابل قبول فضای مختص یک تخت بستری عادی در اتاقهای چند
تختخوابی (فاصله محور تا محور تختهای بستری) ۲/۵۰ متر است.
۷-۴-۷-۴ مصالح و مواد استفادهشده در نازککاریها باید با دوام و به راحتی قابل نظافت باشند.
۸-۴-۷-۴ طراحی گوشههاء ورودیهاء اتصال دیوار به کف. جداکنندهها و دیگر عناصر باید طوری
طراحی شوند که نظافت آنها آسان باشد.
٩-۴-۷-۴ در انتخاب رنگ و محل استفاده از رنگهای مختلف و نورپردازی فضاها علاوه بر رعایت
استانداردهای معتبرء باید شرایط آسایش و ارتقای روحیه بیماران مد نظر قرار گیرد.
اطراف دارای تضاد باشد.
۹
ل
1
۱
1
۱
۱
۱
۱
۱
|
1
۱
۱
1
۹
1
۱
۱
۱
5
ا
5
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ِ
۱
فصل هفتم- مقررات اختصاصی تصرفها
۱۱-۴-۷۴ استفاده از تهویه طبیعی در فضاهای درمانی مجاز توصیه میشود. ولی در مواردی که
ممکن است تأثیر منفی بر کنترل عفونت بگذارد. نباید استفاده شود.
۱۳-۴-۷۴ در طراحی و اجرای تصرفهای درمانی- مراقبتی ملاحظات مربوط به معلولین.
سالخوردگان و ناتوانان جسمی- حرکتی و ذهنی باید در نظر گرفته شود.
۱۳-۴-۷۴ دسترسی افراد کمتوان جسمی و امکان خروج آنها در هنگام خطر از ساختمانها
۱۴-۴-۷۴ در تصرفهای درمانی, مخصوصاً در بیمارستانهاء تیمارستانها و مراکز درمانی باید
حداقل ۸۱۰ از اتاقهای بستری و سرویسهای بهداشتی دارای شرایط خاص برای استفاده افضراد
معلول 9 کمتوان جسمی باشند. همینطور تمامی فضاهای حمل بیمار. دسترسیها ۰ راههای
خروجی باید امکان سرویسدهی به نیازهای حرکتی افراد معلول و افراد کمتوان را داشته باشند.
۱۵-۴-۷۴ در کلیه تصرفهای درمانی مشخصات سطوح شیب دار نیز باید در انطباق با ضوابط
شهرسازی و معماری مناسب سازی فضاها برای معلولین و ناتوآنان جسمی حرکتی باشد.
۱۷-۴-۷۴ در فضاهای درمانی مقررات مبحث بیستم و علایم و تابلوهای ایمنی باید کاملاً رعایت
شود. علامتگذاری مسیرها انجام و نقشههای تخلیه اضطراری و راههای واکنش اضطراری, علایم
نوری ایمنی نصب شود و تسهیل راهیابی از طریق ایجاد تنوع در نماهای داخلی و کاربرد آن با
فضاهای متفاوت تقویت شود.
۱۸-۴-۷۴ ترتیب قرار گرفتن فضاهای خصوصی و عمومی با دقت صورت پذیرد تا بیمار احساس
۱۹-۴-۷۴ به منظور رعایت الزامات بهداشتی توجه به موارد زیر ضروری است:
۹۱
۱
۱
ٍ
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
|
۱
۱
مبحث چهارم
1-1۹-۴-۷-۴ در اصلی بیمارستان باید از طریق یکی از خیابانهای اصلی یا فرعی قابل دسترسی
برای تردد وسایل نقلیه از جمله آمبولانس, ماشینهای آتشنشانی باشد. همچنین باید از محل
تراکم مواد مزاحم و آلودهکننده و محل نگهداری موقت زباله دور باشد.
۲-۱۹-۴-۷-۴ محل نگهداری موقت زباله باید دارای اتاق با فضای متناسب با حجم زبالههای
تولید شده باشد. این اتاق باید با کف سالم و قابل شستشو و نشتناپذیر و محکم و دارای شیب
۳-۱۹-۴-۷-۴ اتاق محل نگهداری موقت زباله باید دارای شیر آب سرد و گرم غیرقابل نفوذ برای
حشرات 9 حیوانات باشد. همجنین این اتاق باید از بخشهایی مانند آشپزخانه دور بوده و دارای
تهویه باشد.
۴-۱۹-۴-۷-۴ وسیله جمعآوری پسماندها باید به راحتی به محل ذخیره دسترسی داشته باشد.
۵-۱۹-۴-۷-۴ در تصرف های درمانی. کف کلیه قسمتها باید سالم. بادوام. و قابل شستشو و
غیرقابل نفوذ آب و بدون ترکخوردگی, به رنگ روشن و جنسی مقاوم و بدون خلل و فرج باشد.
۶-۱۹-۴-۷-۴ دیوارها تا ارتفاع حداقل ۱/۸۰ متر از کف باید از جنس مقاومء بدون خلل و فرج.
به رنگ روشن و قابل شستشو و ضدعفونی باشد.
۷-۱۹-۴-۷-۴ سرویسهای بهداشتی دارای کاسه توالت سالم و بدون ترکخوردگی به رنگ
۸-۱۹-۴-۷-۴ کلیه پنجرههای بازشو اتاق باید مجهز به حفاظ و توری سیمی ضد زنگ باشند.
۹-۱۹-۴-۷-۴ بیمارستان باید دارای بخش نگهداری اجساد با فضای کافی جهت استقرار یخچال-
فاضلاب مناسب بوده؛ و تجهیزات لازم جهت شستشوی آن وجود داشته باشد. همجنین محل آن
دور از دسترس و دید بیماران و مراجعین و دور از محل نگهداری مواد غذایی و آشپزخانه باشد.
۲۰-۴-۷۴ در بخش جراحی کلیه تصرفهای درمانی- مراقبتی. رعایت موارد زیر ضروری است:
۹1
۱
۱
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
ٍ
ّ
۱
۱
۱
۱-۳۲۰-۴-۷-۴ حداقل پهنای راهروها در بخش جراحی باید ۱/۸۰متر باشد.
۲-۳۲۰-۴-۷-۴ کف در کلیه قسمتهای اتاق عمل باید سالم بدون درز و شکاف و جنس آن از
کفپوش مناسب و به گونهای باشد که ذرات از آن جدا و در فضا پخش نشود؛ و نیز غیر قابل نفوذ
آب و قابل شستشو بوده؛ و محل اتصال کف به دیوار بدون درز باشد.
۳-۳۲۰-۴-۷-۴ دیوارها باید با مصالحی مانند کاشی و یا پانلهای مخصوص آتاق عمل و نظایر آن
تا سقف پوشیده و رنگ کاملا روشن, سالمء بدون درز و شکاف و ترکخوردگی و مقاوم به مواد
ضدعفونی کننده و پاککننده داشته باشند.
۴-۳۰-۴-۷-۴ سقف باید سالم, بدون درز و شکاف و ترکخوردگی و به رنگ روشن و قابل
۵-۳۰-۴-۷-۴ روی در ورودی به بخش اتاق عمل باید با درج خط قرمزی به پهنای ۰/۲۰ متر از
سایر بخشهاً جداسازی و تشخیص داده شود.
۲۰-۴-۷-۴- ۷ توالت و دستشویی با شرایط بهداشتی به تعداد کافی در مجموعه اتاقهای عمل
۸-۲۰-۴-۷-۴ باید هوا به طور مرتب با روش مناسب تهویه و رطوبت نسبی آن بین ۶۰-۵۰
درصد و دمای خشک بین ۲۰- ۲۴ درجه سانتیگراد باشد.
۷-۴- ۹-۲۰-۳۴ هوای تهویه اتاق عمل نباید از اتاق دیگری تامین شود و با هوای برگشت آن وارد
فضای دیگری شود.
۲۱-۴-۷۴ الزامات زیر در بخشهای تصویر برداری پزشکی باید رعایت گردند:
۴ ۱-۳۱-۴۷ جهت دسترسی سهلتر مراجعه کنندگان و با توجه به روابط عملکردی با سایر
بخشها (در صورت قرارگیری در بیمارستان یا درمانگاه) بهتر است این بخش در طبقه همکف و در
نزدیکی بخش اورژانس و یا در طبقات زیرین قرار گیرد.
۹1۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۱
1
۱
۲
۱
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
۱
!۱"
۱
۱
۱
1
۱
|
ٍ
۱
!
۱
۱
۱
ُ
۱
0
1
مبحث چهارم
۲-۲۱-۴-۷-۴ از آنجائی که برخی دستگاههای موجود در این بخش دارای تشعشعات مضر ویا
همجوار با فضاهای با رفت و آمد کم و یا مجاور خاک باشد. در غیر این صورت دیوارهاء. کف و سقف
های فضاهائی که دستگاه آنها دارای تشعشعات مضر است. باید توسط مواد مواد کاهنده اثر
تشعشعات و با ضخامت لازم» متناسب با مشخصات دستگاه مورد استفاده و بر اساس استاندارد های
۴-۲۱-۴-۷-۴ برای پرهیز از اثر سوء امواج الکترومغناطیسی خارجی یا تجهیزات برقی و غیره که
میتوانند تاثیر منفی در عملکرد دستگاهها داشته باشند باید اتاقهای تصویربرداری دارای دستگاه-
تجهیزات برقی و غیرهء به حداقل برسد.
۴-۲۱-۴۴۷۴ بخشهای بستری و انواع بخشهای مراقبت ویژه باید دارای ار تباط افقی و عمودی
مناسب با این بخش باشند و این مسیرهای ارتباطی نباید دارای تفاوت دما با بخشهای داخلی
۵-۲۱-۴-۷-۴ استفاده از علایم هشدار دهنده و تابلو های حفاظتی در قسمت های مورد نیاز و
چراغ هشدار تابش اشعه و غیره در سردر ورودی اتاقهای تصویر برداری جهت کاهش خطرات.
الزامی است.
۵-۷-۴ تصرفهای تجمعی
ارتفاع فضا نباید از ۳/۰۰ متر کمتر باشد. درصورتی که این تصرفها برای سخنرانی و نمایش
غیره الزامی است.
۳-۵-۷-۴ در پلکانهای راهروهای فضای تجمع برای دسترسی به ردیف صندلیها که تنها در
یک طرف آنها جای نشستن وجود دارد. لازم است که حداقل در یک طرف آنها میله دستگرد
۹۴
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۵-۷-۴ در تصرفهای تجمعی, مانند سینماها و سالنهای اجتماعات. پلکانهای راهرویی که
به میله دستگرد در وسط مجهزند. نیازی به میله دستگرد اضافی ندارند.
۴-۵-۷-۴ سار الزامات تعیینشده برای فضاهاء اجزاء و عناصر ساختمانها باید در طراحی و
۵-۵-۷-۴ در طراحی و ساخت مساجد باید به رعایت صحیح جهت قبله در استقرار محراب نماز
توجه شود.
۶-۵-۷-۴ در طراحی و ساخت مساجد به منظور رعایت بهداشت. باید به تعبیه فضاها یا محل-
هانی برای کفشکن و وضوخانه توجه شود.
۶-۷-۴ تصرفهای صنعتی
۱-۶-۷-۴ در تصرفهای صنعتی و کارگاهی رعایت ضوابط و استانداردهای شورای عالی حفاظت
کار و سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران الزامی است.
۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
: 1 ۱
۰ ۰
۳ ۰ ۰
۷ ۰
: ۰ ۰ ای
۰
۰ ۰ ۵
۹ ۰
۹
۰ ۰ ۰
و ۰
۰
۰ ۰ ۰
۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
1
۱
ا
۱
۱
۱
۱
۱
1۷
۱
۱
۱
۱
۱
7
۱
فصل هشتم- مقررات خاص ساختمانهای بلند (گروه ۸)
۸-۴ مقررات خاص ساختمانهای بلند (گروه ۸)
مکانیکی تهویه و فشار مثبت داشته باشد.
۳-۸-۴ در ساختمانهای بلند. حداکثر برای شش طبقهٌ آخر میتوان از پاسیوهای داخلی برای
نورگیری 8 تهویه فضاهای اقامت. اشتغال و آشپزخانهها استفاده کرد. در صورت استفاده از حباط
خلوت که یک ضلع آن به فضای آزاد باز است. محدودیتی برای نورگیری همه طبقات وجود ندارد.
اگر حیاط خلوت رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد. رعایت مقررات مربوط به نما و
حجم ساختمان. در قسمت ۴-۴-۴ الزامیست.
۳-۸-۴ تمام ساختمانهای بلند باید به تجهیزات کشف. اعلام و اطفای حریق و همجنین امداد و
نجات منطبق با ضوابط خاص اعلامشده در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان مجهز باشند.
۴-۸-۴ در تمام ساختمانهای بلند باید اتاقی برای استقرار مدیریت ساختمان پیشبینی شود. در
این اتاق باید تمام مدارک ساختمان از جمله نقشههای اجرا شدهٌ ساختمان و تاسیسات و همجنین
کلیدهای مربوط به قفل درهای اصلی ساختمان. موتورخانه.ء بام و اتاقک یا جعبهٌ کنتورها به نحو
مناسب نگهداری شود.
۵-۸-۴ تمام ساختمانهای بلند باید به سیستم برق اضطراری که سیستم کشف و اعلام حریق و
همچنین روشنایی فضاهای عمومی ارتباط و خروج و غیره را تامین میکند. مجهز باشند.
۹۷ ِ
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۶-۸-۴ محدودیت عمق گود برداری و احداث طبقات در زیرزمین باید در انطباق با مبحث هفتم
مقررات ملی ساختمان باشد.
۷-۸-۴ سایر الزامات تعیینشده برای فضاهاء اجزاء و عناصر ساختمانها باید در طراحی و ساخت
ساختمانهای بلند نیز رعایت شود.
۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
أ
۱
8(
1
أْ
۱
۱
ا
1
ِ ۱
۱
ا
!۱
لو
ا
!۱
۱
۱
1
۱
۱
۱
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۹-۴ الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۱-۱-۹-۴ تمام دیوارهای خارجی واحدهای تصرف و همچنین دیوارهای مشترک واحدها با یکدیگر
و با فضاهای عمومی ساختمان. جهت مقاومت در برابر حریق» باید در انطباق با مبحث سوم مقررات
ملّی ساختمان بوده و دارای مقاومت کافی در برابر ضربه باشد. مقادیر صدابندی آنها نیز باید
مطابق با مبحث هجدهم مقررات ملّی ساختمان باشد. در دیوارهای آجری و بلوک سفالی خارجی و
مشترک غیر مسلحء باید ضخامت حداقل سفتکاری در این دیوارها به میزان ۰/۲۰ متر رعایت شود.
۲-۱-۹-۴ جدارههای خارجی تمام ساختمانها و جدارههای مشترک واحدهای تصرف با فضاهای
کنترل نشده. باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملّی ساختمانء عایقبندی حرارتی شده باشند.
۳-۱-۹-۴ در تمام دیوارهای ساختمان بویژه در دیوارهای نماء جهت مقاومست در برایر زمین لرزه»
ضوابط مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان و آشیننامه طراحی ساختمان در برابر زلزله
(استاندارد ۰ ۲۸۰) باید رعایت شود.
۴-۱-۹-۴ در تمام دیوارهایی که به علت قرارگیری عایقها چندلایه می شوند. اتصال بین لایه ها و
یکپارچگی دیوار باید تأمین گردد.
۲-۹-۴ کف و سقف
۱-۲-۹-۴ تمام سقفهای خارجی واحدهای تصرف و همجنین سقفهای مشترک واحدها با
یکدیگر و با فضاهای عمومی ساختمان, جهت مقاومت در برابر حریق» باید در انطباق با مبحث سوم
مقررات ملّی ساختمان بوده و دارای مقاومت کافی در برابر ضربه باشد. مقادیر صدابندی آنها نیز
باید مطابق با مبحث هجدهم مقررات ملّی ساختمان باشد.
۹۹
۱
۱
۱
1
۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱
|
۱
1
۱
مبحث چهارم
۲-۲-۹-۴ تمام سقفها و کفهای خارجی ساختمانها و تصرفها و فضاها باید مطابق مبحث
نوزدهم مقررات ملّی ساختمان. عایقبندی حرارتی شده باشند.
۳-۹-۴ نازک کاری و پوششها
۱-۳-۹-۴ استفاده از پوشش های ضد حریق در سازههای فلزی بناهای بلند (گروه ۸) مطابق
۲-۳-۹-۴ استفاده از پوششهای ضد حریق در سازههای فلزی توقفگاههای کلیه ساختمانهای
گروه ۶ به بالا مطابق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان آلزامی است.
۳-۳-۹-۴ استفاده از ناک کاری 0 پوششهای لازم در تمام دیوارها ۲ سطوح قابل دسترس در
تصرف های مسکونی/ اقامتی. آموزشی/ فرهنگی. درمانی/ مراقبتی و تجمعی به منظور ایجاد شرایط
ایمنتر و بهداشتی آلزامی است.
۴-۹-۴ سقفهای کاذب
در هر قسمت از تصرف مسکونی که به منظور پوشاندن عناصر تأسیسات یا عبور کانال و یا دلایل
دیگر. سقف کاذب احداث میشود. باید علاوه بر رغایت سایر مقررأت و نکات فنی الزامی. با مقررات
۱-۴-۹-۴ نصب سقف کاذب نباید ارتفاع فضا را به کمتر از مقدار مجاز آن کاهش دهد. ارتفاع فضاء
تا زیر سطح تمام شدهٌ سقف کاذب آندازهگیری میشود.
۲-۳-۹-۴ سقف کاذب باید با استفاده از قطعات مناسب و به صورت مطمصئن به ساختار اصلی
ساختمان متصل شده باشد تا در شرایط بهرهبرداری عادی و در شرایط خاص به ویژه آتشسوزی یا
زمین لرزهای که ساختمان برای آن طراحی شده است. با تخریب یا ریزش تمام یا قسمتی از آن
وارد نیاورد.
۱۰۰
-------- صفحهٔ بعد --------
ا
۱
۱
۱
لا
۱
رز
۱
۱
۱
۱
۱
1
۱
1
۱
1۱
1
0
1
1
۱
1
!۱
۱
1
۱
۱
1
اْ
۱
۱
5
۱
!
۱
1
۱
۱
1
!۱
1
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
لازم» مانند نصب و اجرای پروفیلها یا میلگردهای انتظار در هنگام اجرای ساختار اصسلی ساختمان
انجام گرفته باشد و از تخریب و آسیب رساندن به ساختارهای اصلی بدینمنظور خودداری شود.
۴-۴-۹-۳ دیوارهای جداکنندهٌ فضاها باید تا بالای سقف کاذب و زیر سقف سازهای امتداد داشته
باشند و یا فضای بالای سقف کاذب در امتداد قائم دیوارهای جداکننده به وسیله مواد مقاوم و پایدار
غیر قابل اشتعال و صدابند مناسب کاملاً مسدود و جداسازی شود.
۵-۴-۹-۴ از فضای بالای سقف کاذب نباید برای انبارکردن لوازم وتجهیزات استفاده شود مگر
۶-۴-۹-۴ تخلیه هوای سرویسهای بهداشتی و آشپزخانه به فضای بالای سقف کاذب مجاز نیست.
۷-۴-۹-۴ در سقفهائی که در آنها از مواد قابل سوختن مانند آنواع بلوک یا صفحه پلیاستایرن
استفاده میشود. باید سطح زیر سقف اصلی مطابق ضوابط مربوط. با اندود یا فرآوردههای مناسب.
در برابر آتش محافظت شود. این پوشش در صورت تعبیه سقف کاذب نیز باید در زیر سقف اصلی
لحاظ گردد.
۸-۴-۹-۴ فضای بالای سقف کاذب نباید به فضای بیرون ساختمان یا به فضاهای نیمه باز ویا
حیاطهای داخلی گشودگی داشته باشد. مگر آن که این گشودگی به منظور تهویه در مناطق
مرطوب و با رعایت تمام شرایط زیر انجام پذیرد:
الف- با نصب حفاظ و توری مناسب در محل گشودگیها.ء از ورود جانوران و حشرات به فضای بالای
سقف کاذب جلوگیری شود.
ب- گشودگیها به فضای بیرون با تمهیدات لازم مانند نصب انواع دریچه (دمپر)» از باران» کج باران
و سایر نزولات جوی و همچنین باد مزاحم محافظت شوند.
پ- در حالت فوق, از لحاظ اتلاف حرارت و صرفهجویی در مصرف انرژی, فضای مابین سقف کاذب
و سقف سازهای اصلی به عنوان فضای کنترلنشده محسوب میشود و با عایقکاری مناسب
مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملّی ساختمان باید از اتلاف حرارت فضای طبقات بالا و پایین
سقف کاذب جلوگیری شود.
۱۰۱
ا
۱
۱
1
۱
۱
ْ
ا
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
مبحث چهارم
ت- نباید در این حالت فضای بالای سقف کاذب به هیجیک از فضاهای داخلی ساختمان هیچگونه
درز یا گشودگی مانند دریجه. محل نصب لامپهای توکار و حفرههای تزئینی داشته باشد و در
صورت نیاز به دریچهه بازدید یا دسترس,» دریچه مذکور باید با تمهیدات مناسب درزبندی شود.
تأسیسات مشابه, نباید مستقیماً با آویزهاء شبکه نگهدارنده و سایر قسمتهای سقف کاذب اتصال یا
۱-۴-۹-۴ در صورت نیاز به نصب هرگونه شییشه با عناصر شیشهای در سقف کاذب. باید از
شیشههای ایمنی مسلح یا غیرریزنده استفاده شود.
۵-۹-۴ بامهای مسطح
۱-۵-۹-۴ تعبیه جانپناه در بامهای مسطحء در صورت وجود راهپله برای دسترسی ساکنین به بام.
۲-۵-۹-۴ بامهای مسطح باید دارای شیببندی مناسب حداقل ۲/ و کفشوی متصل به لوله کشی
۳-۵-۹-۴ تعداد کفشوی و لوله قائم آب باران در بامهای اصلی ساختمان در انطباق با مبحث ۱۶
مقررات ملی ساختمان نباید از دو عدد کمتر باشد.
۴-۵-۹-۴ آب بامها باید به صورتی جمعآوری و هدایت شود که موجب آلودگی یا ایجاد مزاحمت
در محوطه و اجزاء ساختمان و اراضی مجاور یا معابر عمومی نشود و از سرازیر شدن آب بر روی
نمای ساختمان یا ساختمانهای مجاور پیشگیری شود.
۵-۵-۹-۴ تخلیه آب حاصل از نزولات جوی بامها به زمینهای مجاور و معابر عمومی مجاز نیست
و تخلیه آن در محوطه ساختمان باید با مجوز شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه انجام گیرد.
۱۰۲
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۶-۵-۹-۴ اتصال لوله کشی آب بام به شبکه فاضلاب شهری تنها با مجوز ادارات فاضلاب شهری و
۶-۹-۴ بامهای شیبدار
۱-۶-۹-۴ بامهای شیبدار باید به نحوی طراحی و اجرا گردند که از ریزش برف, یخ یا اجزای سقف
از ارتفاع جلوگیری شود.
۲-۶-۹-۴ در بامهای شیبدار باید تدابیر لازم به منظور حفظ جان کارگران در هنگام کار در روی
بام پیشبینی شود.
۳-۶-۹-۴ چنانچه شیب بام شیبدار به سمت زمینهای:مجاور یا معابر عمومی باشد باید فاصله
افقی لبهٌ بیرونی بام از مرز مالکیت. در ساختمانهای گروه ۱ تا ۵ به اندازه حداقل ۰/۲۰ متر در
داخل ملک رعایت گردد و در ساختمانهای گروههای ۶ و ۰۷ به ازاء هر طبقهٌ اضافه: ۰/۱۰ متر به
این فاصله افزوده میشود. برای ساختمانهای گروه ۸ رعایت مقررات و ضوابط خاص آنها
۴-۶-۹-۴ رعایت بندهای ۳-۵-۹-۴ تا ۶-۵-۹-۴ در مورد هدایت و تخلیه آب بامهای شیبدار
۷-۹-۴ سقفهای نورگذر
هرجا که آنورگیری از طریق اسقف اضورث گیرد با سطوح شاف یا شیشهای در سقف نصب شوذ پاین
با الزامات زیر منطبق باشد:
۱-۷-۹-۴ نورگیرهای سقفی که برای تامین نور الزامی فضاها تعبیه میشوند باید به فضای باز یا
حیاطهای داخلی متصل باشند و سطح شفاف آنها نباید از سطح الزامی شیشه پنجره برای
فضاهای مور نظر کمتر باشد.
۱.۳
ال
۱
ا
۱
۱
۱
ا
۱
ا
أً
۱
1
ا
1
ا
1
ا
ا
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
۱
۱
|
۱
۱
دی
مبحث چهارم
۲-۷-۹-۴ مجموع سطح نورگیرهای سقفی و پنجرههای دیواری در فضاهای مورد نظر که بصورت
طبیعی نورگیری شود. باید معادل سطوح الزامی مذکور در جدول ۶-۴ باشند.
۴-۷-۹-۴ در طراحی و اجرای سقفهای نورگذر با شفاف وسیع مانند سقف گلخانه و پاسیو باید
تدابیری جهت امکان نظافت و تحمل وزن نظافتکار جهت ایمنی در نظر گرفته شود.
۸-۹-۴ نصب و اجرای در و پنجره
۱-۸-۹-۴ مشخصات تمام درها و پنجرهها باید با استانداردهای ملّی ایران مطابقت داشته باشد.
۲-۸-۹-۴ تعبیه آستانه در برای درهای ورودی ساختمانهای عمومی دارای تصرفهای آموزشی/
دوش. قطعات شیشه در اطراف ورودیهای اصلی و خروجی بناهاء قطعات شیشهای درهای
توقفگاهها و قطعات بزرگتر از ابعاد مجاز در بند ۸-۴-۴-۴ در نماهای شیشهای و تمام درهایی که
شیشه در آنها درارتفاع پایینتر از ۱/۰۵ متر بکار رفته, استفاده از شیشههای ایمن و غیر ریزنده
الزامی است.
از زمین یا فضای مجاور ارتفاع داشته باشد. باید کف آن پنجره در ارتفاع حداقل ۱/۱۰ متر احداث
شده و با دارای جانپناهی به ارتفاع حداقل ۱/۱۰ متر از کف فضا باشد.
۵-۸-۹-۴ تعبیه پنجره در محلهائی که خارج از حدود مجاز در این مقررات موجب اشراف به
۱۰۴
۱
۱
۱
۱
۱
|
|
1
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
1
۱
۱
۱
ا
۱
۱"
۱
۱
۱
۱
۱
۱
۱
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۶-۸-۹-۴ در صورتی که امکان اشراف از معبر عمومی مجاور به داخل فضاهای اقامت در ساختمان
وجود داشته باشد. لازمست کف پنجره فضاهای آقامت در بالاتر از ارتفاع دید عابران تعبیه شود.
۹-۹-۴ حفاظهاء جان پناهها و میلههای دستگرد
حفاظ. جان پناهها و میلههای دستگرد باید با تمهیدات مناسب. به نحوی تهیه شوند که در زمان
استفاده و بهره برداری از مقاومت و ایمنی لازم برخوردار باشند.
۱-۹-۹-۴ حفاظ و حانپناه
هرجا که نصب جانپناه یا حفاظ و دستانداز الزامی اعلام شده باشد. باید در انطباق با مقررات زیر
اجرا شود:
۱-۹-۹-۴ ارتفاع دستاندازها یا جانپناهها از سطح فضا یا بام در دسترس. باید حداقل ۱/۱۰
متر و از لبهٌ پله یا سطح شیبدار حداقل ۰/۹۰متر باشد.
۲-۱-۹-۹-۴ فاصلهٌ خالی بین دو نرده عمودی دستانداز و جانپناه نباید بیشتر از ۰/۱۱ متر باشد.
در صورت وجود نردههای تزئینی, نباید از هیچ قسمت آن کرهای به قطر بیش از ۰/۱۱ متر عبور کند.
۳-۱-۹-۹-۴ در صورت استفاده از میله های افقی در دستانداز و جانپناه. غیر از فاصله مندرج در
بند ۲-۱-۹-۹-۴ . طراحی دستانداز باید به گونهای باشد که از بالا رفتن کودکان و احتمال سقوط
آنها با تدابیری چون شیب داخلی یا هلالی برگشته جلوگیری کند.
۴-۱-۹-۹-۴ استفاده از شیشه ایمن و غیر ریزنده در جانپناهها و دستاندازهای دارای شیشه به
۲-۹-۹-۴ میلههای دستگرد
میلههای دستگرد باید در محلهای تعیینشده. مطابق الزامات زیر ساخته و نصب شوند. مگر آن که
در مقررات اختصاصی تصرفها به گونهای دیگر تعیین شده باشد:
1۱۰۵
۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۱
۱
۱
ور
مبحث چهارم
۱-۲-۹-۹-۴ ارتفاع میلههای دستگرد که از لب پله ۰ یا سطح کف تمام شده شیبراه آندازه گیری
میشود. باید ۰/۹۰ متر باشد. این ارتفاع در تمام طول میلهٌ دستگرد باید به صورت یکنواخت امتداد
داشته باشد.
به وسیله هیچ قطعه یا عنصری قطع نشود.
۳-۲-۹-۹-۴ انتهای میله دستگرد باید به سمت یک دیوار. حفاظ یا سطح تردد چرخیده یا خم
شود یا تا میلههای دستگرد خیز مجاور پلکان یا شیبراه امتداد داشته باشد. تا از ایجاد جراحت با
گیر کردن اشیاء یا لباس افراد به میلههای دستگرد جلوگیری شود. در جایی که میله دستگرد بین
خیزهای مجاور پیوسته نیست. باید حداقل ۰/۳۰ متر به صورت افقی از لبههای ابتدا و انتهای
شیبراه و از بالاترین پیشانی پله ادامه داشته باشد. در پلههاء. میله دستگرد باید از سمت پایین
شیب آن به اندازه عمق یک کف پله بعد از پائینترین پیشانی پله ادامه یابد.
۴-۲-۹-۹-۴ میله دستگرد با مقطع دایره باید دارای قطر خارجی بین ۳۵ تا ۴۰ میلیمتر باشد.
در غیر اینصورت مقطع میله باید قابلیت گرفتن میله دستگرد را به اندازه معادل آن فراهم سازد. اگر
مقطع میله دستگرد دایرهای نیست. اندازه محیطی آن باید حداقل ۱۰۰ و حداکثر ۱۶۰ میلیمتر و
حداکثر اندازه قطر آن ۵۷ میلیمتر باشد. لبههای میله دستگرد باید با شعاع حداقل ۲/۵ میلیمتر
گرد شده باشند.
۵-۳-۹-۹-۴ فاصله آزاد میان یک میله دستگرد و دیوار یا سطح دیگر باید حداقل ۴۰ میلیمتر
باشد.
۶-۲-۹-۹-۴ میله دستگرد و دیوار یا هر سطح دیگر مجاور آن باید عاری از هر گونه جسم تیز یا
برنده باشند.
۱۶
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۱-۹-۴ آببندی و عایقکاری رطوبتی
۱-۱-۹-۴ در تمام ساختمانها حفاظت در برابر بارش نزولات جوی و رطوبت خاک الزامی است.
بامهای تخت. آیوانهاء فضاهای نیمه باز (غیر از بالکنهای کمعرض). کفهای در تماس با
زمینهای نمناک. کف کلیه فضاهای بهداشتی در طبقات. دیوارهای زیرزمین و سایر دیوارهای در
تماس با زمین نمناک. بدنه و کف و دیوار استخرها و منابع آب. باید عایق رطوبتی شوند. بامهای
شیبدار و قوسی و گنبدها و نماهایی که در معرض بورانهای موسمی قرار میگیرند. باید با روش
مناسب در برابر نزولات جوی و کجباران حفاظت شوند.
۲-۱-۹-۴ در تمام فضاهای داخلی بناء هرجا که شیر برداشت آب تعبیه شود.ء کف فضا باید عایق
رطوبتی شده و کفشوی دارای شترگلویی یا سیفون و تمهیدات لازم دیگر برای دفع فاضلاب, مطابق
۳-۱۰-۹۴ محافظت سطح کف 9 عایق کاری دیوارههای زبرزمین؛ جمست جلوگیری از نفود آب
۱-۹-۴ شومینه. بخاری دیواری و دودکشها
۱-۱۱-۹-۴ شومینههایی با مخزن باز که در آنها از انواع سوخت گاز, مایع یا جامد استفاده
میشود و هوای مورد نیازشان از داخل فضا تامین میگردد. نمی توانند بعنوان تنها وسیله
خرارتی محسوب شوند و نباید گرمایش یک ساختمان یا بخشی از آن تنها به چنین شومینههایی
متکی. باشد,
۲-۱۱-۹-۴ نصب و استفاده از شومینههایی که در آنها از انواع سوخت گاز. مایع یا جامد استفاده
۷ مقررات ملی ساختمانء در فضاهای اقامت با مساحت کمتر از ۱۲ مترمربع مجاز نیست.
۱۰۷
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۳-۱۱-۹۴ ساخت دودکش و نوع مصالح مصرفی آن باید بترتیبی باشد که به هیچ وجه امکان
بروز ترک و شکستگی و نشت گاز از اتصالها و نظایر آن به فضاهای داخل ساختمان بوجود نیاید.
مباحث سوم چهاردهم و هفدهم مقررات ملّی ساختمان رعایت شود.
۵-۱-۹-۴ ساخت دودکش با مصالح بنائی تنها در ساختمانهای گروه ۱ تا ۳ و دارای تصرف م-۴
مجاز است. در بام این ساختمانهاء رعایت فاصله ۳ متر تا نزدیکترین مصالح و وسایل سوختنی
از امی است:
۶-۱۱-۹-۴ محل جانمائی دودکشها باید از مرحله اول در نقشههای ساختمان مشخص گردد.
۱۳۲۳-۹-۴ حزئیات عمومی اآیمنی ۳ امنیت در برآبر سوانح 9 سا بر خطرات
۱-۱۳-۹۴ استفاده از تجهیزات حفاظت در برابر آذرخش در ساختمانهای گروه ۶ تا ۸و
است. و باید مطابق با استاندارد ملّی ایران در مورد آذرخش, به شماره ۶۲۱۳-۱ باشد.
۲-۱۳-۹۴ ساختمان باید به گونهای طراحی و ساخته شود که در صورت وقوع زلزله موجب
صدمه و خسارت به ساختمانهای مجاور نشود و از خسارت به آنها پیشگیری گردد. رعایت مقررات
مندرج در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان, به ویژه در مورد تعبیه درز انقطاع مابین
ساختمانها. آلزامی است.
۳-۱۳-۹-۴ بازشوهاء درها و پنجرهها و مدخل زیرزمینهای تمام ساختمانها باید به گونهای
طراحی و اجرا شوند که اآمنیت ساکنان و استفاده کنندگان را فراهم نمایند.
۱۰۸
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۴-۱۳-۹۴ مدخل و پنجرههای بازشو زیررمین باید با اتخاد شیوههای مناسب و9 متداول به
گونهای طراحی و اجرا شود که از ورود جانوران موذی, آب. باران و آبهای سطحی به داخل
جلوگیری شود.
۵-۱۳-۹۴ در تمام تصرفها و فضاها تأمین راههای خروج ایمن و نصب علایم هشداردهنده و
ایمنی مطابق مباحث سوم و بیستم مقررات ملّی ساختمان الزامیست.
۶-۱۲-۹۴ راههای خروحخ ایمن در ساختمانها باید طوری تعبیه شوند که علاوه بر هدایت مردم
به مکان امن در هنگام آتشسوزی, درصورت وقوع زلزله نیز امکان خروج و یاریرسانی به ساکنان و
استفاده کنندگان را فراهم نمایند.
۷-۱۲-۹۴ در طراحی و اجرای ساختمانها. در انطباق با مبحث سوم مقررات. باید تدابیر لحاظ
شده در مبحث سوم. چون ایجاد دیوارهای جدا کننده آتش 9 محلهای مقاوم در برآأبر حریق. تحت
عنوان فضای پناه. در مسیر خروج برای استقرار آفراد دارای معلولیت و سالمندان و9 کمتوانانی که
امکان حرکت در مسیر خروج ندارند. در نظر گرفته شود.
۸-۱۳-۹۴ در طراحی ساختمانها باید راههای امدادرسانی از خارج ساختمان. مطابق الزامات زیر
برای انجام عملیات امداد و نجات در هنگام وقوع سوانحی چون حریق و زلزله پیشبینی شود.
این راهها از طریق جایگاههای الزامی امدادرسانی در فضای باز مجاور ساختمان (در حیاط با معابر
وسایل آمدادرسان تأمین میشود.
۱-۸-۱۳-۹-۴ تعبیهٌ راههای امدادرسانی در ساختمان به منزلهٌ منتفیشدن مسیرهای خروج
۲-۸-۱۲-۹-۴ هر واحد تصرف در گروههای ساختمان ۱ تا ۷ این مبحث باید دارای حداقل یک
بازشوی مجزاً و مستقل امدادرسانی در نما 9 مشرف بر جایگاه آمدادرسانی باشد که بتوان از طریق
آن عملیات نجات را انجام داد. عرض بازشوی امدادرسانی حدافل ۰/۹۰ متر و ارتفاع آن حداقل
۱:
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۰ متر است. بدیهی است که در زیر هر بازشوی امدادرسانی. باید یک جایگاه امداد رسانی در
۳-۸-۱۲-۹-۴ در ساختمانهای گروه ۴ تا ۷ اگر طبقه آخر دارای سقف شببدار باشد. احداث
یک مهتابی یا بالکن حاوی بازشوی آمداد رسانی در سقف شیبدار. که حول یکی از محورهای
عمودی آن باز شود و دارای حداقل ۰/۹۰ متر عرض و ۱/۳۰ متر ارتفاع باشد. الزامی است.
۴-۸-۱۲-۹-۴ برای هر تصرف در ساختمانهای گروه ۴ تا ۷ باید سطحی آزاد در فضای باز
ساختمان بعنوان جایگاه امدادرسانی درنظر گرفته شود. از این جایگاه برای استقرار افرادء وسایل
و خودروهای آمدادرسانی استفاده میشود. این جایگاه باید به دسترسیهای سواره اصلی شهر
متصل باشد. در ساختمانهای گروه ۶ و ۷ دسترسی سواره به جایگاههای امدادرسانی الزامی
است.
۵-۸-۱۳-۹-۴ انجام فعالیتهای دائمی در جایگاههای امدادرسانی و تعبیه کاربریهایی که
۶-۸-۱۳-۹-۴ در ساختمانهای گروه ۴ و ۵. جایگاه امدادرسانی باید حداقل به عرض ۳/۰۰ متر
و طول ۵/۰۰ متر باشد. در ساختمانهای گروه ۶ و ۷ به ازای افزایش هر طبقه ۰/۵۰ متر(تا
حداکثر ۵/۰۰ متر) به این عرض آفزوده میشود. طول جایگاه آمدادرسانی میتواند با نظر
شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانهٌ ساختمان در تمام طول آن ضلع بنا امتداد یابد.
۷-۸-۱۳-۹-۴ در ساختمانهای گروه ۴ و ۶ در پلاکهای شمالی, هرگاه جایگاه امداد رسانی در
حیاط خلوت باشد. این جایگاه باید بدون مانع و گذر از واحد مسکونی, توسط راهی به حیاط اصلی
متصل گردد. این معبر در گروه ۴ حداقل برای عبور افراد و تجهیزات لازم و در گروه ۶ برای عبور
خودرو امداد رسان در نظر گرفته میشود:
۸-۸-۱۳-۹-۴ حداقل فاصلهٌ ساختمانهای گروه ۷ از مرزهای مجاور. در صورت لزوم دسترسی
سواره به اطراف ساختمان. باید ۳/۰۰ متر و در ساختمانهای گروه ۵ به منظور عبور افراد. ۱۵۰
متر باشد.
۱۱۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۹-۸-۱۳-۹-۴ در صورت قرارگیری فضای تأسیسات و موتورخانه, در ساختمانهای گروههای۶ و
۷ درزیر مسیر آمدادرسانی. در نظرگرفتن امکان عبور وسایل سنگین آمداد رسانی در محاسبهٌ بار
سقف آن فضاها الزامی است.
۹-۱۳-۹-۴ درها و پنجرههای خروج و امدادرسانیء که در مواقع حریق و زلزله استفاده میشوند.
باید از مصالح مقاوم و در انطباق با مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان باشند
۱۰-۱۳-۹۴ به منظور حراست از جان و مال متصرفین ساختمانهاء بویژه در تصرف های مختلف
یک ساختمان» موارد زیر جهت تأمین امنیت فضاها الزامی است:
۱-۱۰-۱۳-۹-۴ فاصله افقی بین نزدیک ترین نقاط دو بازشو پنجره مجاورء واقع بر روی یک دیوار
مسطح از دو تصرف مجزاء نباید کمتر از یک و نیم متر باشد؛ مگر آنکه در سایر مباحصث ضوابط
محدودکننده تری تعیین شود.
۱۰-۱۳-۹-۴- ۲ فاصله افقی بین نزدیک ترین نقاط دو بازشوی پنجره مجاور از تصرف های مجزاء
روی دو دیوار عمود برهم یا دارای زاویه کمتر از ۹۰ درجه. باید حداقل ۲ متر باشد. برای رعایت
فاصله افقی نزدیک ترین نقاط دو پنجره مجاور با زاویه ۹۰ درجه یا کمتر از دو ساختمان مجزای
مجاورء هربنا باید یک متر فاصله پنجره از مرز پلاکها را رعایت کند.
۳-۱۰-۱۳-۹-۴ فاصله افقی بین نزدیک ترین نقاط بازشو دو پنجره از دو ساختمان یا تصرف
مجزای روی دو دیوار موازی» که اندازه بزرگترین ضلع آن بیش از ۰/۳ متر باشد. نباید کمتر از ۳
متر باشدء مگر آنکه ضمن رعایت ضوابط محدود کننده دیگر, توسط نرده و حصار محافظت شود.
۴-۱۰-۱۳۹۴ بازشوهای پنجرهای که قابل دستیابی از معابر عمومی باشند. باید ایمن طراحی
شده, با توسط نرده. حصار یا تدابیر دیگر محافظت شوند.
۵-۱۰-۱۳۲-۹-۴ نصب حفاظ بر روی نمای ساختمان باید در انطباق با قانون تملک ساختمانها
بوده و مانع آمدادرسانی از بیرون به ساکنین تصرفها نشود.
۱۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۶-۱۰-۱۳-۹-۴ ورودی ساختمانها و واحدهای تصرف باید به نحوی تعبیه گردد که امکان نظارت
بر فضای بیرونی تأمین» و از پنهان شدن و مزاحمت افراد و حیوانات موذی جلوگیری شود.
۷-۱۰-۱۳-۹-۴ اتخاذ تدابیری برای امنیت بنا و ورودی (از طریق نصب نمایشگر تصویری و غیره)
ساختمان های گروه ۶ تا ۸ الزامی است.
۹-۱۰-۱۳-۹-۴ لولاهای در و پنجره در ساختمان ها 9 تصرف های عمومی و مسکونی نباید قابل
دسترس از بیرون باشد.
شرایط عادی تثبیت شود. به نحوی که بازکردن آن از بیرون براحتی میسر نباشد.
۱۳-۹-۴ عایقکاری صوتی و حرارتی و صرفهجویی در مصرف آنرژی
۱-۱۳-۹۴ در تمام ساختمانهای مشمول این مقررات رعایت عایقکاری و نظارت بر آنتشار صوت
در فضاهای ساختمان در انطباق با مبحث هجدهم آلزامی است.
ساختمان و موارد الزامی آن برای عایقکاری حرارتی پوسته خارجی بنا و دیگر عناصر ساختمانی
۱۴-۹۴ تأسیسات در ساختمان
۱-۱۴-۹۴ در تمام ساختمانهای مشمول این مقررات باید تجهیزات برقی و تأسیسات و لولهکشی
توزیع آب. برق» گاز و دفع فاضلاب و آبهای سطحی در انطباق با مباحث سیزدهم. چهاردهم.
شانزدهم و هفدهم مقررات ملّی ساختمان در نظر گرفته شود.
۱۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نهم- الزامات عمومی عناصر و جزئیات مهم ساختمان
۲-۱۴-۹۴ در تمام ساختمانهای مشمول این مقررات مسیر لولهها در ساختمان باید به نحوی در
نظر گرفته شود که امکان دسترسی به آنها در همه جا فراهم باشد و استقلال واحدهای ساختمانی
حتیالامکان حفظ گردد. عبور لولههای تأسیساتی یک واحد از بخشهای خصوصی سار واحدهای
۳-۱۴-۹۴ سطوح داخلی کانالها و شفقتهای تأسیساتی باید نازککاری شده و کاملاً مسطح
باشد.
۴-۱۴-۹۴ در تمام ساختمانهای مشمول این مقررات باید در انطباق با مبحث شانزده مقررات ملی
لوله کشی هواکش فاضلاب و نظایر آن پیش بینی شود.
۱۵-۹-۳۴ نگهداری و دفع زباله
۱-۱۴-۹۴ در تمام ساختمانها با توجه به نیاز تصرفها باید محلهای نگهداری و دفع زباله به
صورتی پیشبینی شود که مشکلاتی از نظر بهداشت و سلامتی برای ساکنان و استفادهکنندگان
ایجاد نگردد و از لانهسازی حیوانات و حشرات موذی در این محلها جلوگیری شود.
۲-۱۴-۹۴ در ساختمانهای گروههای ۶ تا ۸ ایجاد سامانه دفع زباله از داخل طبقات ساختمان.
به نحوی که مزاحمت و خطری از نظر بوء آلودگی صوتی (در هنگام جابجایی زباله) و بهداشت برای
ساکنان و استفادهکنندگان ایجاد نکند. ضروری است. رعایت ضوابط مربوط به تفکیک زباله, در
صورت الزام آنها توسط شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان, ضروری است.
۱۶-۹-۴ سایر تجهیزات ساختمان
۱-۱۶-۹۴ در ساختمانهای گروههای ۴ تا ۸ نصب صندوق پستی در محل ورودی ساختمان
۱۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
مبحث چهارم
۲-۱۶-۹۴ قراردادن لانه حیوان خانگی در محوطهٌ ساختمان تنها به شرط رضایت ساکنین و در
شرایط زیر مجازست:
الف- طبق قوانین کشورء نگهداری آنها در محل مورد نظر بلامانع باشد.
ب- برای همسایگان مزاحمتی فراهم نکند
پ- به صورت عناصر یا فضاهایی مجزا از ساختمان و با مصالحی ایجاد شود که بعنوان یک بخش
اصلی از ساختمان محسوب نشود. در این محل دسترسی به آب باید به طور دائم فراهم بوده و
مسائل بهداشتی رعایت شود.
ت- دسترسی به این لانهها نباید مستلزم عبور از فضاهای اصلی واحدها باشد.
۳-۱۶-۹۴ در حومه شهرها و محلهایی که نگهداری و پرورش برخی حیوانات در داخل بافشت
شهری مجاز شمرده شودء محل نگهداری حیوانات باید از فضاهای اقامت ساکنان بهگونهای جدا
شود که از نظر نحوهٌ دسترسی و جزئیات تهویه. تاسیسات ساختمان و دفع فاضلاب. منظر عمومی و
نیاید.
۱۴
۱
1
۱
اصلاحیه-1-مبحث-17دفتر مقررات ملّی ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختمانمبحث 4 مقررات ملی ساختمانمبحث 8 مقررات ملی ساختمانمبحث 10 مقررات ملی ساختمانمبحث 11 مقررات ملی ساختمانمبحث 14 مقررات ملی ساختمانمبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمانمقر رآأت ملی ساختمان آبراناصلاحیه-مبحث-11-تاریخ-08-08-1403طراحی-و-اجرای-دیوار-محوطه-بهمن1402
