سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای بهبود بهرموری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی وزارت نیرو امور نظام فنی و اجرایی کشور دفتر استانداردها و طرح‌های آب و آبفا ۲ ,1160721711211101 7۲ 11306 :5690 ۱۳۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از از این رو از شما خواننده گرامی صمیمانه نفاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مرانب را به ۱- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانبه : تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی شاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱ ۷۱۱022 ,شش( -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی نیازها و همچنین اطلاعات پایه روزبه‌روز در حال تغییر هستند و طولانی شدن فاز اجرایی پروژه‌های ملی معمولا منجر به شکست طرحها در تامین نیازها می‌شود. طرح‌های ساخته شده و در دست بهره‌برداری زیادی وجود دارد که توانایی تامین نیازها و اهداف فاز طراحی را ندارند و عملا به طرحی ناکارآمد بدل گشته‌اند. طرح‌های بزرگ باید گذشته از خودگردانی در اقتصاد ملی نقش بازی کنند. توجیه‌پذیری اقتصادی طرح‌هاء ممکن است با گذشت زمان, تغییر کند. بهره‌وری پایین در طرح‌های مهندسی, انگیزه سرمایه‌گذاری‌های بعدی را هم کاهش می‌دهد. به منظور بررسی و حل مشکلات مذکورء رویکردی نوین مورد نیاز است تا بتواند به بهبود بهره‌وری طرح کمک کند؛ این بررسی‌هاء مهندسی دوباره طرح‌ها می‌باشد که با شیوه‌ای دیگر به ارزیابی و تحلیل سیستماتیک طرح‌های ملی می‌پردازد. مهندسی دوباره به فاصله بین انتظارات موجود و انتظارات در انجام مهندسی دوباره است. مهندسی دوباره با سایر بررسی‌های مهندسی تفاوت دارد. سازمان و صاحب طرح باید آماده پذیرش نتایج بررسی‌های مهندسی دوباره باشد. با توجه به معطوف بودن مهندسی دوباره به توسعه پایدارء نتیجه بررسی‌های مهندسی دوباره حتی ممکن است رای به تخریب کلی سازه یا اعمال اصلاحات کلی بدهد. با توجه به اهمیت مبحث فوق, آمور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه نشریه «راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی» را با هماهنگی آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این سازمان ارسال نمود که پس از بررسی,» براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی و اجرایی کشور (مصوب شماره ۹ ,ت ۳۴۹۷ ه- مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردید. علیرغم تلاش. دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این نشریه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن نشریه. با هم‌فکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه. نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از این‌رو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. أ -------- صفحهٔ بعد -------- بدین وسیله معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی از تلاش و جدیت رییس آمور نظام فنی و اجرایی کشور جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم امور نظام فنی و اجرایی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیرو جناب آقای مهندس تقی عبادی و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه, تشکر و قدردانی می‌نماید. معاون فنی و توسعه امور زیربنایی پاییز ۱۳۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی» [نشربه شماره ۷۱۸] مجری: شرکت مهندسین مشاور بندآب مشاور پروژه: مهندس وفاعلی کمالیان اعضای گروه تهیه کننده: اعضای گروه نظارت: آقای مهندس محمود آدرنگی, آقای مهندس موسی امین‌نژاد. آقای مهندس محمدطاهر طاهری بهبهانی, آقای دکتر چنگیز فولادی, آقای مهندس مهرزاد لک‌پورء خانم مهندس نوشین رواندوست اعضای گروه تابید کننده (کمیته تخصصی سد 9 تونل‌های انتقال طرح تهیه ضوابط 9 معیارهای فنی صنعت آب کشور): موسی امین‌نژاد شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس سازه‌های هیدرولیکی مسعود حدیدی مود شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق لیسانس مهندسی مکانیک رضا راستی اردکانی دانشگاه شهید بهشتی دکترای مهندسی عمران سیدمهدی زندیان شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت ساخت محمدطاهر طاهری بهبهانی شرکت مهندسین مشاور توان‌آب فوق لیسانس مهندسی منابع آب (هیدرولیک) تقی عبادی وزارت نیرو- دفتر استانداردهای آب و آبفا . فوق‌لیسانس مهندسی سازه‌های آبی سید علی مجاهدی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی فوق لیسانس مهندسی عمران - آب صنعت آب کشور- وزارت نیرو علی یوسفی شرکت مهندسین مشاورزمین آب‌پی فوق لیسانس مهندسی معدن و زمین‌شناسی مهندسی اعضای گروه هدایت و راهبری سازمان برنامه و بودجه کشور: علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی سیّد وحیدالدین رضوانی ‏ کارشناس آبیاری و زهکشی, امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان مقدمه فصل اول - مفهوم مهندسی دوباره و تعریف آن ۱-۱- مقدمه ۲-۱- تاریخجه ۳-۱- مفهوم مهندسی دوباره ۱-۳-۱- فرضیات اولیه ۲-۳-۱- سطح طراحی ۳-۳-۱ اندازه‌ی تغییرات ۴-۳-۱ تغییرات در ساز و کار ۳-۱ تعریف مهندسی دوباره ۱(- ۵- مهندسی دوباره و سایر خدمات مهندسی ۳-۵-۱ مهندسی دوباره و بازنگری یا به‌هنگام‌سازی ۴-۵-۱ مهندسی دوباره و مهندسی ارزش ۱(-۵-۵- مهندسی دوباره و علاج‌بخشی ۶-۵-۱ مهندسی دوباره و تغییر یا تکمیل طرح فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۱-۲- مقدمه ۳-۲- ضرورت بررسی سوابق مهندسی دوباره ۳-۲- فرایند بررسی و نتایج حاصله ۳-۲ بررسی نمونه‌ها ۱-۳-۲ مقاله «طراحی مجدد سدهای بزرگ برای استفاده‌های چند منظوره» ۲-۴-۲ مقاله «مهندسی دوباره مدیریت آبیاری و سیستم‌های بهره‌برداری» ۳-۳-۲ مقاله «مهندسی مجدد و اصلاح نظام مدیریت شبکه‌های آبیاری و زهکشی استان گیلان» ۴-۴-۲- نشریه ۳۸0 تحت عنوان «اثرات طراحی, مدیریت و سیاست‌گذاری برکارایی شبکه‌های آبیاری» ۱۰ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۱ ۳۳ ۳۳ ۲۳۴ ۲۳۶ ۲۳۶ ۳۳ ۳۷ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب ۵-۴-۲ مقاله‌ی «مهندسی دوباره سیستم‌های مدیریت آبیاری - گام آخر» ۴۰ ۵-۲- جمع‌بندی ۴۳ فصل سوم- معیارها و فرایند اولوبت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۳۵ ۱-۳- چکیده ۴۷ ۲-۳- مقدمه ۴۷ ۳-۳- بررسی‌های انجام شده برای انتخاب معیار و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها ۳۸ ۱-۳-۳- روش تحلیل سلسه مراتبی (۸117) ۴۹ ۲-۳-۳ روش وزن‌دهی ساده ب۸ ۳-۳-۳ استفاده از منطق بولین (دو- دویی) ۵۰ ۴-۳-۳ تلفیق روش وزن‌دهی ساده با منطق بولین (روش «جدول پاسخ‌گویی مرجع») ۵۱ ۵-۳-۳- تلفیق روش وزن‌دهی ساده با منطق بولین (روش «جدول پاسخ‌گویی مرجع- اصلاح شده»- روش منتخب) ۵۲ ۴-۳ تشریح روش منتخب (روش جدول پاسخ‌گویی مرجع - اصلاح شده) ۵۳ ۵-۳- روال انجام فرایند اولویت‌بندی ۲ ۶-۳- جمع‌بندی ۶۴ پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۶۸ پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۸۵ پیوست ۳- جزییات روش‌های بررسی شده برای انتخاب ۱۰۵ پیوست ۴- معرفی کلی روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه ۱۳۱ پیوست ۵- روش‌های بازه‌بندی متغیرهای تصمیم ۱۳۹ پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ۱۳۷ پیوست ۷- واژه‌نامه ۱۵۹ منابع و مراحع ۱۳۵ ج -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱-۳- روند نمای شناخت طرح‌ها به لحاظ نیاز/عدم نیاز به مهندسی دوباره ۶۷ شکل پ. ۱-۱- روال پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۱-۱) ۳۳ شکل پ. ۳-۱ روال پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۲-۱) ۷۶ شکل پ. ۳-۱- روال پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۲-۱) ۳۹ شکل پ. ۳-۱- روال پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۳-۱) ۸۳ شکل پ. ۱-۲- روند نمای اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۹۵ شکل پ. ۱-۳- تشکیل درخت سلسله مراتب ۱۸ شکل پ. ۲-۳- تشکیل درخت سلسله مراتب به همراه زیرمعیار ۱۸ شکل پ. ۳-۳- روندنمای اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره تا مرحله تشکیل بانک اطلاعات از مشخصات طرح (قابل استفاده در روش‌های وزن‌دهی ساده و ۸[1۳) ۱۱۶ شکل پ. ۲-۴- انواع مختلف روش‌های ۷1۸10۱4 از نظر نحوه کاربرد ۱۳۷ شکل پ. ۳-۴- مدل‌های ۷1۸1۱ با توجه به طبقه‌بندی جبرانی و غیرجبرانی ۱۳۸ شکل پ. ۱-۵- هیستوگرام داده‌های جامعه آماری ۱۳۴ فهرست جدول‌ها جدول ۱-۳- نیازهای جدید در محدوده طرح ۵۷ جدول ۲-۳ میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح ۵۸ جدول ۳-۳- کاستی‌های مطالعاتی ۸۹ جدول ۲-۳- مشکلات جاری طرح ۳۰ جدول پ. ۱-۱- نیازهای جدید در محدوده طرح ۷۲ جدول پ. ۲-۱- میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح ۳۵ جدول پ. ۳-۱- کاستی‌های مطالعاتی ۷۸ جدول پ. ۴-۱- مشکلات جاری طرح ۸۱ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول پ. ۱-۲- نیازهای جدید در محدوده طرح ۸۹ جدول پ. ۲-۲- میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح ۹۰ جدول پ. ۳-۲- کاستی‌های مطالعاتی ۹۱ جدول پ. ۴-۲- مشکلات جاری طرح ۹۲ جدول پ. ۵-۲- معیارهای طبقه‌بندی سدها از نظر ایمنی و پایداری ۹۴ جدول پ. ۶-۲- طبقه‌بندی سدها از نظر ایمنی ۹۴ جدول پ. ۷-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوی دوم ۹۷ جدول پ. ۸-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوی سوم ۹1۷ جدول پ. ۹-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوی چهارم ۹1۷ جدول پ. ۱۰-۲ اولویت‌بندی طرح‌ها برای آنجام مهندسی دوباره (سدهای خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و ناهمگن) در سناریوی اول ۹۸ جدول پ. ۱۱-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای بتنی) در سناریوی اول ۹1۸ جدول پ. ۱۳-۲ اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای خاکی و سنگریزه‌ای» همگن و ناهمگن) در سناریوی دوم ۹۹ جدول پ. ۱۳-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای بتنی) در سناریوی دوم ۹۹ جدول پ. ۱۳۴-۲ اولویت‌بندی طرح‌ها برای آنجام مهندسی دوباره (سدهای خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و ناهمگن) در سناریوی سوم ۱ جدول پ. ۱۵-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای بتنی) در سناریوی سوم ۱۰۰ جدول پ. ۱۶-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای خاکی و سنگریزه‌ای, همگن و ناهمگن) در سناریوی چهارم ۱۱ جدول پ. ۱۷-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره (سدهای بتنی) در سناریوی چهارم ۱۱ جدول پ. ۱۸-۲- انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره در سناریوهای مختلف ۱۹۰۲ جدول پ. ۱-۳- مقیاس مقایسه زوجی ۱۹ جدول پ. ۲-۲-محاسبه پر ها.|.| با در دست داشتن ابعاد ماتریس (11) ۱۱۵ جدول پ. ۳-۳- مشخصات اولیه طرح ۱۳۱ جدول پ. ۴-۳- مشخصات ساختمانی و تاسیسات ۱۳۱ ح -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنوان جدول پ. ۵-۳- رقوم و احجام سد جدول پ. ۶-۳- مشخصات زمین‌شناسی, زمین‌ساخت شناسی و لرزه خیزی- ساختگاه سد جدول پ. ۷-۳- پایداری دامنه‌ها و لغزش جدول پ. ۸-۳- جانمایی و درجه اهمیت جدول پ. ۹-۳- وضعیت مصارف در هنگام طرح و اجرا (اولیه) جدول پ. ۱۰-۳- وضعیت مصارف پس از طرح و اجرا (به روز شده با نیازهای جدید) جدول پ. ۱۱-۳- وضعیت وجود/ عدم وجود. به‌روزرسانی/ عدم‌به‌روزرسانی مطالعات پایه جدول پ. ۱۳-۳- تجهیزات وابسته به نیروگاه - درهنگام طرح و اجرا جدول پ. ۱۳-۳- تجهیزات وابسته به نیروگاه - به‌هنگام شده جدول پ. ۱۳۴-۳- وضعیت وجود/ عدم وجود مشکل سازه‌ای یا بهره‌برداری جدول پ. ۱۵-۲- مباحث اقتصادی/ مالی جدول پ. ۱۶-۳- کشاورزی و تاثیر آن بر منابع آب سطحی و زیرسطحی جدول پ. ۱۷-۳- اجتماعات مجاور طرح جدول پ. ۱۸-۳- شناخت مشکل یا ناسازگاری ایجاد شده در تامین نیازها و نیز مشکلات سازه‌ای جدول پ. ۱۹-۳- جدول امتیازهای شاخص نوع مشکل و ناسازگاری ایجاد شده در تامین نیازها جدول پ. ۲۰-۳- رعایت یا عدم رعایت استانداردها جدول پ. ۲۱-۲- جدول امتیازهای رعایت یا عدم رعایت استانداردها جدول پ. ۲۲-۳- مباحث اقتصادی/ مالی جدول پ. ۲۳-۳- جدول امتیازهای مباحث اقتصادی/ مالی جدول پ. ۲۳۴-۲- مشخصات کلی و زیرساخت‌های بهره‌برداری جدول پ. ۲۵-۳- جدول امتیازهای مباحث مشخصات کلی و زیرساخت‌های بهره‌برداری جدول پ. ۲۶-۲۳ مولفه‌های اجتماعی/ فرهنگی جدول پ. ۲۷-۳- جدول امتیازهای مولفه‌های اجتماعی/ فرهنگی جدول پ. ۳۸-۳- بازه‌بندی مقادیر میانگین نرمال شده امتیازهای هر طرح جدول پ. ۲۹-۲- جدول خلاصه وضعیت هر طرح جدول پ. ۱-۴- مقایسه /۸/۸00 /۱۷10۱ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۶ ۱۲۳۷ ۱۲۷ ۱۲۳۷ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنوان جدول پ. ۳-۵- بازه‌بندی به‌روش فواصل مساوی جدول پ. ۳-۵- بازه‌بندی به‌روش چارک‌ها جدول پ. ۴-۵- بازه‌بندی به‌روش پرش‌های طبیعی جدول پ. ۵-۵- بازه‌بندی به‌روش انحراف از معیار د ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۴ ۱۳۴ ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه اف ۸۱ ز مقدمه بیش از نیم قرن از احداث سازه‌های مدرن از قبیل سد. تونل,ء شبکه‌های انتقال و خطوط لوله. پل بزرگراه» فرودگاه تصفیه‌خانه‌ها و ... در کشورمان می گذرد؛ در این بازه زمانی پروژه‌های متعددی تعریف» طراحی و به اجرا درآمده‌اند و بسیاری از آن‌ها سال‌هاست که در دست بهره‌برداری هستند؛ در این راستا مثال‌های متعددی وجود دارد که عمدتا این سازه‌ها به اهداف اولیه‌ای که در مرحله طراحی مد نظر بوده, نائل نیامده‌اند و بهره‌وری آن‌ها به مقادیر کم‌تری از آنچه در هنگام توجیه طرح مدنظر بوده, کاهش یافته است و چه بسا در مواردی, اثرات معکوس و منفی بر پیرامون خود داشته‌اند. توجه قرار گرفته نمی‌شد؛ علاوه بر آن. داده‌ها و نیازها به‌صورت دائم درحال تغییر بودند (و هستند)» تامین بودجه و نقدینگی نیز مزید علت است. و جمله این عوامل می‌توانند هر یک دلیلی بر ایجاد شکاف, فاصله و ناهمگونی میان طراحی و اجرا باشد. نکته‌ی قابل تامل این است که برخی صاحب‌نظران بر این عقیده‌اند که جامعه مهندسی کشورء آنچنان که شایسته است در این ۵ دهه از اشتباهات و ناهنجاری های به وجود آمده تجربه‌اندوزی نکرده است؛ به بیانی دیگر.ء برخی مشکلات در امکان‌سنجی, طراحی, اجرا و بهره‌برداری از طرح‌هاء به‌روال بدل گشته و از پروژه‌ای به پروژه دیگرء بدون درنظر گرفتن شرایط ویژه, منتقل می‌شود. افزایش بهره‌وری و رسیدن به توسعه پایدار با بررسی همه جانبه طرح‌های مهندسی, اعم از طرح‌های جامع آب و صنایع وابسته. با شناخت نیازهای جدید. میزان اهدافی که تامین شده و آن‌ها که تامین نشده‌اند. شناخت کاستی‌های مطالعاتی و بررسی مشکلات جاری. می‌تواند میسر شود. رویکرد یاد شده مقدمه‌ای بر پیدایش مهندسی دوباره طرح‌های ساخته شده و در دست بهره‌برداری می‌باشد. به‌عبارت دیگرء چه بسا به‌جای کلنگ زنی طرحی نوء طرح‌های اجرا شده و دردست بهره‌برداری مورد مطالعه قرار گیرند تا شاید بهره‌وری و کارایی آن‌ها افزایش یابد. - هدف مهندسی دوباره به دنبال طرحی است که دارای اهداف تامین نشده بیش‌تر و اهداف بالقوه قابل تامین بیش‌تر باشد؛ به‌عبارت دیگر طرح‌هایی که پتانسیل بهبودهای بزرگ دارند. موضوع خدمات مهندسی دوباره هستند. وجود پتانسیل بهبودهای بزرگ (با تاکید بر بزرگ بودن این پتانسیل‌ها) به معنای وجود انگیزه در افزایش بهره‌وری است که آن. همانا رسیدن به توسعه پایدار است. - دامنه کاربرد در میان فعالیت‌های مهندسی, شاخه‌های متعددی پتانسیل بررسی‌های مجدد در راستای ارتقای بهره‌وری را دارند. در این میان سدسازی, باتوجه به گسترده بودن حوزه فعالیت آن در طول عمر طرح. از اهمیت و اثربخشی ویژه‌ای برخوردار -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی در بررسی‌های مهندسی دوباره. شناخت نیازهای جدید. گام یکم در ارزیابی‌ها می‌باشد؛ به‌عبارت دیگر بررسی نیازهایی که در دوره طراحی و اجرای طرح وجود نداشته یا در اولویت نبوده‌اند. از مهم‌ترین موارد در مهندسی دوباره است. شناخت وظایف طرحء گام بعدی ارزیابی‌ها است؛ به‌بیانی دیگر بررسی نیازهایی که مولّد طرح بوده و بخشی از آن‌ها هم‌اکنون (در دوره بهره‌برداری) تامین شده‌اند و بخشی دیگر کماکان تامین نشده باقی مانده‌اند. تکمیل کاستی‌های محتمل مطالعاتی و شناخت مشکلات جاری طرح باید در تدوین شرح خدمات اختصاصی مهندسی دوباره برای هر طرح, ملحوظ گردد. در طرح‌های مهندسی آب و سدسازی, پایین بودن بهره‌وری می‌تواند به‌عنوان انگیزه و محرکی برای انجام مهندسی دوباره طرح‌ها باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ مفهوم مهندسی دوباره و تعریف آن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفغهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ارگ را ۳۸ ۵ ۱-۱ مقدمه هر طرحء در طول عمر خود. از مرحله‌ی شکل‌گیری ایده‌ی اولیه تا پایان عمر مفید. نیازمند خدمات مهندسی در زمینه‌های متفاوت و متنوعی است. بسته به مقطع زمانی از عمر طرح, ارگان‌های ذیصلاح به واسطه‌ی این خدمات. امکان پذیری طرح را مورد سنجش قرار داده نیازهای اجرای آن را تامین نموده, طرح را بهینه کرده, بر اجرای آن نظارت نموده یا ملاحظات بهره‌برداری را مورد توجه قرار داده و یا بازدهی آن را کنترل و به حدود بهینه هدایت می‌نمایند. گاه طرح در مسیر مفروض اولیه با شرایطی مواجه می‌شود. که خدماتی مشخص, برخورد مناسب با این شرایط را تبیین می‌کند. این شرایط می‌تواند ناشی از نقص در بررسی‌های قبلی یا عدم بهره‌برداری مناسب بوده یا ریشه در نحوه‌ی اجرا و بهره‌برداری داشته باشد و به همین ترتیب. راهکارها هم می‌تواند محدود به اقدامات بهسازی یا علاج‌بخشی بوده با تا حد تکرار بخشی از بررسی‌های قبلی پیش رود. شرایط دیگری که نیاز به چنین خدماتی را طرح می‌نماید. تغییر سیاست‌های کلان, توجه به شیوه‌ها و سیاست‌های جدید و یا استنباطی مبنی بر امکان ارتقای سطح بهره‌وری طرح از سوی متولی طرح است . یکی از مهم‌ترین عوامل در توفیق هر یک از اقدامات مورد نیاز را می‌توان درک مشترک و مناسب از خدمات مهندسی مورد احتیاج طرح و خدماتی که ارائه می‌شود. دانست. به عنوان نمونه. وقتی طرح نیازمند بررسی‌های مهندسی آرزش است. تیم بررسی کننده باید به خوبی قادر به تعریف «گاوهای مقدس»" بوده و گزینه‌های اقدام را بر آن اساس تعریف نماید. این تیم نباید مشغول انجام بررسی‌های طولانی و عمیق درخصوص بازنگری مبانی مطالعاتی گردد. بلکه در صورت نیاز به انجام بررسی‌هایی چنین عمیق بهتر است انجام آن‌ها را درخواست یا توصیه نماید. از همین جهت. به نظر می‌رسد که وجود تعریف و درک مشترک بین کلیه‌ی عوامل درگیر در هر طرح, درخصوص خدمات مورد نیاز و اهداف و نتایج مورد انتظار از آن. نقش عمده‌ای در نتایج حاصل ایفا می‌نماید. نظر به همین اهمیت. در این بخش از راهنمای حاضرء پس از مرور تاریخچه‌ی مهندسی دوباره» تعریفی مشخص از آن ارائه خواهد شد ۳ نهایتا وجوه تمایز آن با سایر خدمات 9 بررسی‌های مهندسی. به‌دست خواهد آمد. ۱- کنترل اسناد بالادستی. بر اساس آخرین دستور العمل‌های منتشره نیز ضرورت دارد و باید مورد توجه قرار گیرد. ۲- گاوهای مقدس. اهداف 9 مطلوبیت‌های لازم‌الر عایه در بررسی‌های مهندسی ارزش هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳ -راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۲-۱- تاریخچه واژه ۳00۵100۲1۵ از سال ۱۹۴۴ مبلادی وارد واژه‌نامه‌های زبان انگلیسی شده است! در برخی واژه‌نامه‌ها.ء دو معنی برای این لغت ذکر شده است. معنی اول, دلالت بر تکرار مهندسی طراحی (/26۷ 0۲ 28210 ۵۵1۵۵۲ 10) دارد. یعنی فرایندهای طراحی مهندسی که منجر به تهیه‌ی طرحی شده است. تکرار شده و چنان که در لغت‌نامه آمده است. این تکرار غالبا به شیوه و روشی نوین و دیگرگونه. صورت می‌پذیرد. معنای دوم دلالت بر تجدید سازمان‌دهی فعالیت‌ها و عملیات. برای بهبود اثربخشی دارد. گروه دیگری از واژه‌نامه‌هاء به تلفیق دو مفهوم و ارائه یک مفهوم بسنده کرده‌اند . این دسته. واژه‌ی 8 مرا به مفهوم باز مهندسی چیزی برای کارآتر نمودن آن. دانسته‌اند. واژه‌ی ۳۳۵100۳ (مهندس) در سال ۱۳۵۲ میلادی " و 0081۳001۳۵ که بهترین معادل فارسی آن «مهندسی دوباره» است. حدود پانصد سال پس از آن وارد واژه‌نامه‌ها شده است. که شاید با دقت خوبی فاصله‌ی زمانی تولد این دو مفهوم را نیز نشان می‌دهد. ریشه این تفاوت تاریخی را در خاستگاه هر یک از لغات. می‌توان جستجو نمود. زمانی, مهندسی عبارت بود از به کار گیری علوم و مهارت‌هاء در حدی که محصولی ساخته شده و در حد رفع نیاز عملکردی سفارش‌دهنده. کار کند. اما به مرور زمان با رشد جمعیت بشر و طرح مباحثی از قبیل کارایی» اثربخشی و مطرح شدن محدودیت منابع و بهره‌گیری مناسب از آن‌هاء دسته‌ی دیگری از علوم مطرح شدند. که مهندسی دوباره نیز در همین دسته است. مهندسی دوباره. با مفهوم نگرش دیگرگون به کارهای انجام شده‌ی قبلی» مطرح شده است و هدف اصلی آن ارتقای بهره‌وری و اثربخشی است. در حوزه‌ی مدیریت. با توسعه‌ی علوم و مدل‌های مربوط. افزایش کارایی سازمان‌ها به یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران و مشاوران آن‌ها بدل شد و اندیشمندان این حوزه نیز به یافتن روش‌هایی در این راستا پرداختند. ساختارهای سازمانی مختلف. روش‌های کنترل کارکرد و مدیریت منابع سازمان» از جمله دستاوردهای این گروه از دانشمندان بوده, که نه فقط در عرصه‌ی سازمان‌های تجاری, بلکه در هر سیستم باز که در ورودی و خروجی با محیط اطراف در تعامل باشد. دارای کاربرد می‌باشد. در سال ۰۱۹۹۰ آقای 112711۳۱۵۲ [۸/101120. مقاله‌ای در نشریه‌ی معتبر 10۷10۷۷ ۳3۵11085 112۳۷2۳0 منتشر نمود و در سال‌های آغازین ورود و به کارگیری ابزارهای دیجیتال در سازمان‌هاء به این مساله پرداخت که خودکار نمودن کارهاء 0/8 ۷۷۷۷۷۷۰۵۳۳1۵۵510 -۱ وت وا حتف ره را 4 در یت و ها یه و نارازه هه م710۳( 01 1100 / ۷۷۷۷۰۵10۵11۵0032 -3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ۹۳ ۷ و لزوما سبب ارتقای بهره‌وری نشده و چه بسا سبب می‌شود که کارهای غلط. سریعتر انجام شوند و کاستی‌ها و اشتباهات در پس پرده‌ی سرعت حاصل از فناوری پنهان شود. این مقاله. مقدمه‌ای بود برای انتشار کتاب مهندسی دوباره‌ی سازمان‌ها"ء که در سال ۱۹۹۳ توسط آقایان مایکل همر و جیمز چمپی (9۷ط1121-) 121108) تالیف و منتشر گردید. از این کتاب از بدو انتشار تاکنون بیش از دو میلیون نسخه به فروش رسیده و چنان که مولفین در عنوان کتاب آورده‌اند. «منشور انقلاب سازمانی» تلقی شده است. مولفین که امروزه» به عنوان مبدع مهندسی دوباره سازمان‌ها شناخته می‌شوند. خود بر این باورند که آن‌ها چیزی را اختراع نکرده‌اند. بلکه روش‌های موفق ارتقای بهره‌وری را تدوین نموده و به‌صورت منسجم منتشر کرده‌اند. باتوجه به فراگیری منشور تدوین شده در رساله‌ی فوق. و مثال‌های عملی متعددی که در صنایع مختلف. از شرکت‌های تجاری تا نیروگاه‌های تامین برق, در بهره‌گیری از این منشورء موجود است. به نظر می‌رسد که هیچ بررسی در زمینه‌ی مهندسی دوباره نمی‌تواند بدون توجه به مفاد این کتاب صورت پذیرد. ۳-۱- مفهوم مهندسی دوباره پیش از ارائه تعریف مهندسی دوباره, لازم است درک مشترکی از مفهوم مهندسی دوباره به وجود آید. در بررسی ادبیات فنی» نمونه‌های متعددی " یافت می‌شود که خدمات مهندسی ارائه شده به طرحی, بنابه سلیقه‌ی نگارندگان, مهندسی دوباره نامیده شده است. گاه بازنگری مبانی زمان طراحی, گاه رفع مشکلات موجود در طرح» و گاه اصلاح فرضیات عملکردی مورد انتظار از طرح, مهندسی دوباره نامیده شده است. بعضا نیز دیده شده که به خدمات مهندسی مشخصی مانند بازنگری, علاج‌بخشی یا مهندسی آرزش, مهندسی دوباره اطلاق شده است. این خلط مباحث مانع از نگرش واحد به موضوع خواهد بود. هم در بررسی معنی واژه‌ی 10۵81100۲118 در واژه‌نامه‌هاء هم در بررسی منابع و مراجع فنی, خاستگاه مهندسی دوباره» عدم کارایی مناسب سیستم موجود و نیاز به بهبود کارایی سیستم‌ها است. این استنباط. در عنوان راهنمای حاضرء «بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره» نیز مشهود است. پس نقطه‌ی شروع مطالعات و بررسی‌های مهندسی دوباره» می‌تواند هر یک. یا ترکیبی از عوامل زیر باشد: -964 :151 .را 1265 200 ۲136۲ [۵۵ ۱1۱۳ 1993 ما1۵ ککعج عبط 10۲ ماک ۱1۵ ۸ و۲00۵ 6ط هدمع نیا -۱ 317-4725 ۲- از جمله: 4 آ1ع1216 ,۱/116 1351 136 8 ۱1۵22061-۷۷۵ یرگ 1۳۳1221100 8 66 ۹-۵۵1 1 ۱۷1۵ ۷۷/۵1۰ ۸8۳10 006۳۵1100 کعاکرک وه 601 13۵282 1۳۳12211013 ۹۵۵6۹۵ 43 76000 ۱۹1۵1۵۵۰ ۵1۱۵۳۵۵۹۵۰ 1۵۳ ک هل مها ع که عدعاک ۹۵ 0865-04 :550 بتال)۸5 ,770 10/۵6 ماممنکدنکک ۱۸ عط) هدمع معا 6 110060 8 16-02166۳1۵ :00۳ ۵۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - بروز یک مشکل عمده در بهره‌برداری از طرح - هشداری درخصوص عدم بهره‌وری مناسب طرح - تمایل صاحب طرح برای ارتقای سطح بهره‌وری طرح - تغییر سیاست‌هایی که با طرح ارتباط دارند و در بهره‌وری با بهره‌برداری از آن اثرگذارند. عملا چون بررسی‌های مهندسی دوباره» هزینه‌بر است و معلوم نیست که حاصل این بررسی‌هاء برای هر طرح با هر سطح بهره‌وری» سبب آرتقای بهره‌وری شود.ء لذا فرایند منجر به شروع بررسی‌های مهندسی دوباره فرایندی است که به موجب آن. دسته‌ای از طرح‌ها مورد بررسی مقدماتی قرار گرفته. با معیارهایی محک خورده و بر آن پایه اولویت‌بندی شده و براساس آن اولویت‌بندی, مورد بررسی مهندسی دوباره قرار می‌گیرند. بدیهی است درصورت نبود محدودیت در منابع مالی برای انجام بررسی‌های مهندسی دوباره. می‌توان هر طرح را به صرف اعلام متولی آن. مورد بررسی قرار داد. اما کاستی‌هایی داشته باشد که به واسطه‌ی نوع دیگری از خدمات مهندسی قابل رفع بوده باشد. آنگاه منابع مالی به غلط صرف بررسی‌های مهندسی دوباره شده است. به‌طور خلاصه و براساس آنچه در قبل گفته شد. انگیزه‌ی انجام مهندسی دوباره, و مهم‌ترین دستاورد مورد انتظار از آن» بهبود بهره‌وری است و بر این اساس نقطه‌ی شروع مطالعات مهندسی دوباره, برای هر طرح را می‌توان بررسی مقدماتی‌ای دانست که یا منجر به تهیه‌ی فهرستی اولویت‌بندی شده از طرح‌های مورد نظر برای بررسی‌های مهندسی دوباره شده و یا میزان انتظار از بهبود بهره‌وری یک طرح راء ولو به صورت تقریبی, نشان دهد. این انتظار که در هر طرح, با هر شرایط و هر سطحی از بهره‌وری,» به صرف انجام بررسی‌هایی تحت عنوان مهندسی دوباره» تحولی شگرف در بهره‌وری رخ خواهد داد. انتظار معقولی نیست. طرحی که سال‌ها از مطالعات پایه‌ی آن می‌گذرد. از کاستی‌های متعدد اطلاعاتی و مدیریتی رنج می‌برد و بعضی از اجزای آن به درستی کار نمی‌کنند یا از کار افتاده‌اند» شاید اساسا ارزش انجام بررسی‌های مهندسی دوباره را نداشته باشد. در این شرایط فهرستی از طرح‌ها که به درستی اولویت‌بندی شده باشد. بهترین راهگشا در انتخاب طرح‌ها برای انجام بررسی‌های مهندسی دوباره است. با روشن شدن نقطه‌ی ورود به بررسی‌های مهندسی دوباره می‌توان به خروجی مورد انتظار یا نوع خروجی‌هاء پرداخت. با مراجعه به تمام تعاریف ذکر شده در مراجع» در بررسی‌های مهندسی دوباره. باید دیگرگون به مساله نگریست. به‌عنوان مثال, تمام زحمات و تلاش‌هایی که صرف بهینه‌سازی موتورهای احتراق داخلی (انفجاری) شده. و منجر به ارتقای بهره‌وری آن‌ها حتی به‌صورت جهشی شده است. نمونه‌ای از یک مهندسی دوباره نیست. اما اقدام شرکت جنرال موتورء در تولید موتورهای توربینی» به‌عنوان جایگزین موتورهای پیستونی را می‌توان نمونه‌ی خوبی از نیاز و در عین حال آمادگی صاحب طرح (طرح تولید خودرو) برای ایجاد تحولی بنیادین در مفروضات قبلی تلقی نمود. مهندسی دوباره» یعنی آغازی دوباره, مهندسی دوباره در پی نتایج شگفت انگیز است. تغییرات پیشنهادی مهندسی دوباره, ریشه‌ای است و نه مرحله‌ای یا تدریجی. مهندسی دوباره» سیستم را گام به گام اصلاح نمی‌کند. بلکه با برهم زدن با وارسی فرضیات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن راهم ۹ طراحی اولیه. تلاش می‌کند به محصولی جدید برسد. بنابراین اگر صاحب طرح. توان پذیرش تغییرات بنیادین را ندارد بهتر است از ورود به بررسی‌های مهندسی دوباره اجتناب نموده و مشکلات خود را با درخواست و دریافت خدمات مهندسی از نوع دیگرء متناسب با نیازش, مرتفع نماید. مسیر بررسی‌های مهندسی دوباره, از وارسی فرضیات اولیه آغاز شده و به نتایج شگفت‌انگیز منجر می‌شود. این راه» با متدولوژی خاصی طی می‌شود که با روش‌های کلاسیک بررسی‌ها و خدمات مهندسی متفاوت است. در این بخش به ۱-۳-۱- فرضیات اولیه همان‌طور که پیش‌تر نیز آشاره شد. در مهندسی دوباره» بررسی و ارزیابی, براساس معیارها و ضوابط زمان تهیه‌ی طرح اولیه‌ی سیستم. انجام نمی‌شود. بلکه تمام فرض‌ها کنار گذاشته شده و بدون هرگونه پیش فرض, پاسخ سوالاتی مانند: - چرا کاری که انجام می‌دهیم را انجام می‌دهیم؟ (هدف چیست؟) هدف از طرح و بررسی این پرسش‌هاء در حقیقت آن است که ابتدا به درستی و به‌طور عمیق دریابیم که چه انتظاری از طرح یا پروژه مطرح هست و به چه روش‌هایی می‌توان به آن رسید؟ و در این راه باید همواره در نظر داشت که مهندسی دوباره‌ی طرح را باید بدون هر فرض و پیش فرض آغاز نمود. همین‌جا تذکر این نکته لازم است که در یک طرح مهندسی. پاره‌ای فرضیات و مبانی, برگرفته از استانداردها و نیز»ء در مهندسی دوباره» وجود ندارد. اما معمولا هدف از مهندسی دوباره» تغییر این فرضیات و مبانی توافق شده‌ی (بعضا) ملی یا جهانی. نیست و لذا در علوم مهندسی و مهندسی دوباره‌ی طرح‌هاء ابتدا باید این دسته از پارامترها روشن شده و ورود یا عدم ضرورت ورود به آن حیطه نیز مشخص شود. در این راهنما فرض بر آن است که به صورت پیش‌فرض, ورود به این بخش مدنظر نمی‌باشد. گرچه با ورود به این بخش نیز تفاوتی بنیادین در سیر کارها ایجاد نمی‌شود. به‌عنوان مثالی در این مورد. می‌توان به انتخاب سیلاب طراحی یک سد اشاره نمود. در حالت تشوری می‌توان به وقوع دارد. - می‌توان با هدف بررسی تناسب استاندارد استفاده شده. به این که آیا در زمان طراحی. استانداردهای مختلف بررسی شده‌اند یا خیرء آیا استاندارد انتخاب شده متناسب هست یا خیر و نهایتا این که از زمان طراحی اولیه تا زمان بررسی حاضر استاندارد جدیدی انتشار یافته یا خیرء پرداخت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - در دیدگاه دیگر, با هدف بررسی اعتبار استاندارد استفاده شده. می‌توان به این که علاوه بر پرسش‌های فوق, آیا استاندارد مبنای کارء. صحیح است یا خیرء مبنای علمی کافی دارد یا خیر. به انتخاب پارامترهای جدید و تدوین معیارهای جدید نیز پرداخت و برای طراحی, اساسا تدوین استاندارد انتخاب سیلاب طراحی را در دستور کار قرار داد. آنچه به نظر می‌رسد در ابتدای هر بررسی مهندسی دوباره باید روشن شودء حدود و حوزه‌ی بررسی‌هاست. چه در غیر این صورت ممکن است گستره‌ی بررسی‌ها چنان وسعت یابد. که هرگز امکان نتیجه‌گیری از بررسی‌ها.ء فراهم نگردد. از آنجاکه انجام بررسی‌هایی» چنین عمیق و اثرگذارء معمولا در حد یک طرح انجام نمی‌شود و با صلاح‌دید منابع و مراجع رسمی و درحد کلان صورت می‌پذیرد. در این بررسی, چنین فرض می‌شود که به این بخش (اعتبار استانداردهای مورد استفاده در بررسی‌های قبلی)» ورود نشده و درصورت احساس ضرورت. صرفا مساله با ادله‌ی کافی, برای انعکاس به مراجع ذیربط. طرح می‌شود. به عبارت دیگر حوزه بررسی‌های مهندسی دوباره همواره محدود به حدود پروژه است و اگر تغییرات در حوزه‌ای فراتر از حدود طرح ضروری و موثر دانسته شود. مراتب در حد طرح مساله. ارائه می‌شود. نظر به اهمیت موضوع, به عنوان مثالی دیگرء اگر تامین سوخت نیروگاهی در بررسی‌های مهندسی دوباره» مورد بررسی قرار گیرد. بررسی‌ها به تغییر سیستم حمل و نقل کشوری توسعه نمی‌یابد. اما اگر چنین ضرورتی احساس شود. این مساله جهت بررسی‌های دیگری گزارش می‌گردد. چه بسا این هشدار بتواند منجر به بررسی‌های مهندسی دوباره‌ای, در حوزه‌ی حمل و نقل کشوری گردد. که اصلاح سوخت‌رسانی به پروژه‌ی مورد بحث یکی از دستاوردهای آن باشد. مراد از این توضیحات آن است که مرز بین گستردگی بررسی‌های مهندسی دوباره و درگیر شدن در بررسی‌های بسیار وسیعی که شاید هرگز منجر به پاسخی نگردد. روشن شود. در بخش تدوین شرح خدمات و نیز تدوین معیارهای اولویت‌بندی, که پس از تصویب تعریف و مفاد این راهنماء ارائه می‌شود. به این موضوع توجه خواهد شد. ۲-۳-۱- سطح طراحی باتوجه به این که در بررسی‌های مهندسی دوباره. تمامی فرضیات اولیه کنار گذاشته شده و طرح با نگرشی دیگر بررسی می‌شود. بدیهی است که طراحی‌ها (اعم از طرح‌های مهندسی و طرح‌های ساختاری) نیز باید به همان ترتیب و از همان سطوح اولیه انجام شود. باید اجزاء از ریشه بررسی شده و به تغییرات سطحی و ظاهری بسنده نشود. مهندسی دوباره معطوف به یافتن شیوه‌های جدید است. و نه بهبود 5 اصلاح شیوه‌های موجود. و روشن است که شیوه‌های جدید. نیازمند اجزای طراحی شده‌ی جدید خواهند بود. در این بررسی‌ها باید فرض نمود که هیچ سازه و ساختاری وجود ندارد. در غیر این‌صورت. بررسی‌کننده» درگیر محدودیت‌های موجود شده و نهایتا بررسی‌ها به همان وضع در این رابطه. دو نکته‌ی محوری قابل طرح است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و تعریف آن ۲ ۱۱ ۱-۲-۳-۱ موضوع‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای در طرح‌های مهندسی, بررسی‌های مهندسی دوباره. حول دو محور سازه‌ای و غیرسازه‌ای, قابل انجام است. در بررسی‌های سازه‌ای. صرف‌نظر نمودن و درنظر نگرفتن مستحدئات موجود. احتمالا با موانع مالی- هزینه‌ای - اجتماعی مواجه خواهد بود. از آنجاکه هدف این بررسی‌هاء به‌جا گذاشتن چند گزارش, و صرف وقت و هزینه نبوده, بلکه دستیابی به اهداف واقع‌بینانه و عملی مد نظر است و چشم‌پوشی از سازه‌های ساخته شده. یا اعمال اصلاحات اساسی و بزرگ در آن‌هاء عملا مقدور و حتی قابل طرح نمی‌باشد. لذا در موضوعات سازه‌ای, باید این طراحی بنیادین, با لحاظ نمودن ملاحظات امکان‌پذیری انجام شود. به‌عنوان مثال در بررسی یک شبکه آبیاری و زهکشی, نمی‌توان بدون توجه به ملاحظات امکان‌پذیری, از تمام کانال‌هاء آبگیرهاء و ... صرف‌نظر نموده و طرح جدیدی برای بهبود کارایی ارائه نمود. اما ممکن است. بدون درگیر شدن در کل وضع موجود. مثلا طرح جدیدی برای موقعیت تعداد زیادی از آبگیرهاء براساس ملاحظات اجتماعی ارائه داد. نخستین ملاحظه از دیدگاه امکان‌پذیری, مقایسه‌ی هزینه‌ای, بررسی ملاحظات بودجه‌ای و شرایط روانشناختی - اجتماعی, در چشم‌پوشی از طرح موجود و احداث دوباره‌ی آن به‌صورتی دیگر خواهد بود. این بررسی می‌تواند منجر به محدودیت‌های جدی شود. که البته در این رابطه. گستره‌ی تغییر نیز مطرح و موثر است. ممکن است ملاحظات امکان‌پذیری. چنان محدودیت‌هایی را به طرح اعمال نمایدء که اساسا بررسی‌های مهندسی دوباره ناممکن شده و بررسی‌ها و مطالعات نوع دیگری مانند مهندسی آرزش یا بازنگری در دستور کار قرار گیرد. در مسایل غیرسازه‌ای, شاید کار در ظاهر ساده‌تر باشد. اما در واقع این ساده‌تر بودن تغییرات نیست. بلکه امکان‌پذیرترء یا قابل توجیه‌تر بودن است که در مسایل غیرسازه‌ای جلب توجه می‌نماید. به‌عنوان مثال تغییر نظام تولید در یک شبکه آبیاری و زهکشی مدرن. دشوار است. اما امکان‌پذیرتر از احداث مجدد تمام یا بخشی از مستحدئات پروژه است. ۲-۲-۳-۱ دستاوردهای جاری و آتی به دلایلی که در بندهای پیشین اشاره شده است. و برخی دلایل دیگر که شناسایی همه‌ی آن‌ها در مرحله‌ی اولویت‌بندی مقدور نمی‌باشد. ممکن است بخشی از دستاوردهای بررسی‌های مهندسی دوباره, قابل اعمال در طرح مورد بررسی نباشد. اما این امر به معنی عدم بررسی آن اجزا و یا دستاوردهای حاصل از آن‌ها (مثلا اعمال اصلاحات سازه‌ای) نمی‌باشد. عدم امکان کاربرد یافته‌های مهندسی دوباره در یک طرح. به مفهوم عدم نیاز به انجام بررسی‌ها نیست. اگر مبانی و علل تغییر ابعاد سازه‌های اصلی در طرحی روشن و مستند شده باشد. گرچه شاید امکان تغییر ابعاد در همان طرح وجود نداشته باشد. اما وجود مستندات لازم به‌طور مدون, قطعا راه و روش طراحی را در طرح‌های مشابه بعدی. به این ترتیب می‌توان از هر بررسی مهندسی دوباره» انتظار داشت که گزارشی از موارد و یافته‌هایی که در طرح مورد بررسی قابل اعمال نبوده, اما در طراحی طرح‌های مشابه بعدی باید مورد توجه واقع شوند. نیز به‌دست دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی نکته‌ی مهم در اینجا آن است که انجام بررسی‌های مهندسی دوباره و اجرای گزینشی بخشی از دستاوردهای آن و حذف بخشی دیگرء ممکن است نه تنها به نتایج مورد انتظار منجر نشود. بلکه می‌تواند سبب تغییر طرح به سوی شرایطی حتی بدتر از وضع موجود گردد. همان‌طور که اشاره شد. در بررسی‌های مهندسی دوباره تمام فرضیات قبلی بر هم زده شده و طرح با نگرش دیگر. طراحی می‌شود. در چنین شرایطی حذف بخشی از خروجی‌ها (به لحاظ عدم امکان اجرا) و اجرای بخشی دیگر. عملا طرح را با دوگانگی فرضیات مواجه می‌نماید. بخشی از طرح با فرضیات طراحی اولیه و بخشی دیگر براساس فرضیات مهندسی دوباره باید کار کند و به علت عدم هم‌خوانی این دو دسته فرضیات. افت عملکرد طرح, به سطحی حتی بدتر از وضعی که انگیزه‌ی انجام مهندسی دوباره بوده است. دور از انتظار نخواهد بود. درایت صاحب طرح. در تعریف ملاحظات امکان‌پذیری (یا توجیه‌پذیری) برای طرح و نیز معرفی حدودی که بررسی‌های مهندسی دوباره می‌تواند و باید در آن حوزه به بررسی بپردازد. نقش موثری در توفیق بررسی‌ها خواهد داشت. در اینجا لازم به توجه است که اهمیت تعریف ملاحظات فوق به حدی است که می‌تواند اساسی‌ترین پیش نیاز هرگونه بررسی یا اولویت‌بندی برای بررسی‌های مهندسی دوباره تلقی شود. ۳-۳-۱- اندازه‌ی تغییرات بررسی‌های مهندسی دوباره, ماهیتا بررسی‌هایی دشوار و پر هزینه است. پر هزینه هم از دیدگاه انجام بررسی‌ها (فاز مطالعه) و هم از دیدگاه اعمال نتایج (فاز اجرا). این نکته به‌خوبی از موارد پیش گفته نیز مشهود است. بررسی‌هایی که در پی تغییرات کوچک و موضعی نباشد. تمام فرضیات اولیه را کنار بگذارد و به‌طور ریشه‌ای اهداف طرح و شیوه‌های دستیابی به آن‌ها را مورد سوال قرار دهد. بی‌شک بررسی دشوار و پر هزینه‌ای است. سازمان سفارش دهنده‌ی این بررسی‌هاء باید به‌خوبی آگاه باشد که مهندسی دوباره در پی تغییرات جهشی است. درحالی که تغییرات کوچک و بهبودهای موضعی, با فعالیت‌های مختصر و کارهایی از قبیل بهبود روش‌ها و ... قابل آمادگی سازمانی برای پذیرش و اجرای یافته‌های بررسی‌های دوباره, اصلی اساسی است. در غیر این صورت. صاحب طرح با ملاحظه‌ی ابعاد تغییرات توصیه شده. به‌جای اجرای آن‌هاء احتمالا در پی مقابله و مقاومت و احیانا رد نتایج بررسی‌ها بر آمده و نهایتا خروجی‌های کلان طرح راء تا حد یک بازنگری موضعی تخفیف می‌بخشد. بزرگ‌ترین خسارت چنین واقعه‌ای. هزینه‌ی گزافی است که صرف بررسی‌های مهندسی دوباره شده, درحالی که صاحب طرح تنها آمادگی (و شاید نیاز) به یک بازنگری موضعی داشته است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ۹۳ ۳ ۴-۳-۱- تغبیرات در ساز و کار در ابعاد سازه‌ای طرح‌هاء وظایف اجزاء بسته به عملکرد کلی طرح و شرایط محیطی پیرامون» تعریف شده است. اما در ابعاد غیرسازه‌ای, (سیستم‌های مدیریتی و بهره‌برداری) سیستم‌ها براساس روش و فرضی که در طراحی آن‌ها ملاک بوده است. عمل می‌کنند. در روش‌های سنتی, معمولا انجام کار براساس تقسیم وظایف انجام می‌شود. حال آن که در سیستم‌های نوین, که حداکثر بهره‌وری را هدف قرار می‌دهند. به‌جای کار براساس تقسیم وظیفه. به‌صورت فرایند محور عمل می‌شود. مهندسی دوباره اساسا در بررسی سیستم‌هاء آن‌ها را به سمت فرایند محوری سوق می‌دهد و ممکن است گردش کار در تمام ارگان‌های مربوط به طرح را در راستای ارتقای بهره‌وری» تحت تاثیر قرار دهد. به‌طور خلاصه تفاوت فرایند محوری با سیستم‌های دیگرء آن است که هر عمل مورد انتظار از سازمان» از زمان طرح تا زمان نتیجه‌گیری, مشتمل بر فعالیت‌هایی می‌شود که ممکن است از درون بخش‌های مختلف سازمان بگذرد. اما در هر بخش, در انتظار ضوابط سازمانی برای انتقال به بخش دیگر نمی‌ماند. در این شرایط ساختارهای بلند و پیچیده‌ی دستگاه‌هاء به ساختارهای ساده و کوتاهی بدل می‌شوند. که کارایی و بهره‌وری بسیار بیش‌تری خواهند داشت. گرچه حرکت به سوی فرایند محوری و سازمان‌های فرایند محور" به شدت مورد توصیه می‌باشد. لیکن این تغییر نیز محدود به گستره‌ی بررسی‌های مهندسی دوباره است و فراتر از آن را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهد. لازم است صاحب طرح به این بُعد نیز اشراف داشته و آمادگی از آنچه گفته شد. به‌طور خلاصه می‌توان نتیجه گرفت که: - مهندسی دوباره بدون الزام به پای‌بندی به فرضیات قبلی و اولیه انجام می‌شود. - طراحی‌هاء به شیوه‌ای دیگر و از سطوح پایین پروژه انجام می‌شود. - تغییرات. بزرگ و جهشی هستند. مهندسی دوباره در پی بهبودهای کوچک و موضعی نیست. - علاوه بر بررسی کننده, صاحب طرح نیز باید آمادگی و استطاعت همه جانبه برای اجرای یافته‌های مهندسی دوباره را داشته باشد. - مهندسی دوباره پر هزینه است به این دلیل طرحی باید انتخاب شود که دارای بیش‌ترین پتانسیل بهبود بهره‌وری است. 116۵5 70510۷ با۵۵6 ۳ «وزح 13 1100۰ 2 اهع 0۳ 0500 -حده۳۳00 -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳ -راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - در مهندسی دوباره باید مراقب بود که نه با محدود شدن در حدود وضع موجود و فرضیات اولیه. سطح بررسی‌ها تا حد یک بازنگری موضعی تقلیل یابد و نه با درگیر شدن در مسایلی فراتر از حدود طرح مورد بررسی, دستیابی به نتایج ملموس و موثر برای طرح مورد بررسی, ناممکن گردد. ۴-۱- تعریف مهندسی دوباره با روشن شدن مفاهیمی که در مهندسی دوباره مطرح هستند. اکنون می‌توان به ارائه تعریفی برای مهندسی دوباره پرداخت. گرچه تعداد مقالاتی که با عنوان یا موضوع مهندسی دوباره. در طرح‌های مهندسی عمرآان به‌طورکلی و طرح‌های مهندسی آب به‌طور خاص, قابل یافت است. کم نیست"ء اما آنچه واقعا به مفهوم مهندسی دوباره انجام شده باشد. بسیار محدود است. تعداد منابع و مقالاتی که کاری دیگر انجام شده. اما نگارنده آن بر حسب سلیقه آن را مهندسی دوباره نامیده نیزء کم نیست. از همین رو ضروری است که تعریف مهندسی دوباره, به‌طوری جامع باشد که تمام مفاهیم بر شمرده برای بررسی‌های مهندسی دوباره را دربر گرفته. و در عین حال چنان مانع باشد. که از خلط این بررسی‌ها. با مطالعات یا بررسی‌های دیگر نیز ممانعت به‌عمل آید. ساده‌ترین تعریفی که برای مهندسی دوباره یافت می‌شود. همان تعریف آمده در واژه‌نامه‌هاست: «مهندسی دوباره یعنی کارها را طور دیگری انجام دادن». این تعریف بسیار ساده و همه فهم است و این بزرگ‌ترین مزیت آن است. در عین حال این تعریف را می‌توان جامع تلقی نمود. اما قطعا به حد کافی, مانع نیست. به بیان دیگر درصورت پذیرش این تعریف. هر بررسی کننده می‌تواند مدعی باشد که کار را «طور دیگری» انجام داده است. یکی از مراجع اینترنتی «مهندسی دوباره عبارت از کاربرد علم مدیریت و فناوری» در جهت اصلاح سیستم‌هاء سازمان‌هاء فرایندها و محصولات موجود.ء به منظور ارتقای سطح تاثیرء کارایی و پاسخ‌گویی آن‌هاست.» با مفاهیمی که برای مهندسی دوباره توضیح داده شدء ممکن است وجود کلمه‌ی اصلاح در این تعریف. سبب بروز سوء تفاهمی‌شود. از این رو به نظر می‌رسد که این تعریف نیزء مانعیت کافی را تأمین نکند. متاسفانه منابع معتبری چون 1۲-011 ۳۳۵1۵۲۵ 0۲ 00۳0۵ ۸۳۳۳۷۷ کلا ,1210 ,|۳1 و ۳ 5٩ل]ً‏ نیز تعریفی مشخص از مهندسی دوباره ارائه نکرده‌اند. چند مورد مکاتبه با کمیته‌های تخصصی سازمان‌های جهانی نیز پاسخ مناسبی نداشت. ۱- مثلا در سایت ۰۷۷۱۷۷۷۰120.078 جستجوی کلمه‌ی 110011۵1110071118. بیش از ۲۰۰ نتیجه دارد. ۱ درد نخ رد را یر هر هات ترا ار تا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ۲ ۵ «مهندسی دوباره عبارت است از بازاندیشی بنیادین و طراحی ریشه‌ای فرایندهای مهندسی, به منظور دستیابی به بهبودهای بزرگ و شگفت‌انگیز در کارایی و بهره‌وری» براساس معیارهای مهم عصر حاضرء مانند هزینه» کیفیت. خدمات و سرعت» این تعریف عمدتا با دیدگاه مدیریتی ارائه شده و نکات برجسته‌ای در آن مشهود است: - به نگرش مجدد و دیگرگونه اشاره می‌کند. - طراحی‌ها را ریشه‌ای می‌داند. اما آن‌ها را در مورد فرایندهاء مطرح می‌کند. - دستاوردهای بزرگ و شگفت‌انگیز را انتظار دارد. - دستاوردها بیش‌تر معطوف به زمینه‌های کارایی و بهره‌وری است. به نظر می‌رسد با اندکی دخل و تصرف در این تعریف. بتوان آن را به جنبه‌های مطرح در طرح‌های مهندسی, نزدیک‌تر نمود. «مهندسی دوباره عبارت است از بازاندیشی بنیادین در مورد فرایندها و طرح‌های مهندسی, و طراحی ریشه‌ای, مبتنی بر این بازاندیشی, به منظور دستیابی به بهبودهای بزرگ و شگفت‌انگیزء به‌خصوص از دیدگاه کارایی و بهره‌وری طرح.» براساس معیارهای به‌هنگام در زمینه‌هایی مانند سیاست‌های جدید. هزینه. کیفیت. خدمات و سرعت. و باتوجه به ملاحظات امکان‌پذیری اجرای دستاوردها به‌خصوص در رابطه با اجزای سازه‌ای.» به نظر می‌رسد که این تعریف در عین جامعیت کافی, از خلط خدمات مهندسی دوباره با سایر خدمات مهندسی که ممکن است به طرحی ارائه شود. نیز ممانعت خواهد کرد. با استفاده از تعریف فوق‌الذکر و نیز جلسات متعدد با دانشگاهیان و صنعتگران عرصه سدسازی, تعریف زیر به‌عنوان تعریفی جامع و مانع از مهندسی دوباره (تعریف مصوب) «بازاندیشی بنیادین طرح‌های مهندسی ساخته شده و دردست بهره‌برداری و طراحی مبتنی بر این بازاند یشی. به‌منظور دستیابی به بهبودهای اساسی. به‌خصوص از دیدگاه کارایی و بهره‌وری طرح. با کنترل مجدد ایمنی. براساس معیارهای به هنگام در زمینه‌هایی مانند سیاست‌های جدید با تغییر در اهداف. هزینه‌ها. کیفیت. خدمات. سرعت. ایمنی و ریسک. و با توجه به ملاحظات امکان پذ بری اجرای دستاوردها به خصوص در ارتباط با اجزای سازه‌ای.» ۵-۱- م‌هندسی دوباره ۳ سابر خدمات م‌هندسی همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شدء در جستجوهای به‌عمل آمده در منابع مختلف. موارد متعددی از بررسی‌ها و مطالعاتی که با اهداف و دستاوردهای مشخص انجام شده. و بنابه نظر و سلیقه‌ی انجام دهندگان. مهندسی دوباره نامیده یا به نوعی به مهندسی دوباره مربوط شده., درحالی که اساسا مهندسی دوباره نبوده‌اند. مشاهده گردید. اساسا به نظر می‌رسد که حساسیت آن چنانی در عدم اختلاط خدمات مهندسی دوباره با سایر خدمات مهندسی. وجود نداشته باشد. لیکن باتوجه به فرضیات. روش و دستاوردهای مهندسی دوباره» وجود معیارهایی برای تشخیص و -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی در ادامه این بخش. بدون پرداختن به تعریف آنواع خدمات مهندسی, به برجسته نمودن وجوه تمایز خدمات مهندسی دوباره از سایر انواع خدمات مهندسی پرداخته شده است. ۱-۵-۱- مهندسی دوباره و مطالعات کلاسیک طرح‌های مهندسی, براساس مطالعات کلاسیک که در فازهای مختلف مطالعاتی انجام می‌شوند. کامل شده و به اجرا می‌روند. در زمان مطالعات کلاسیک طرح‌های جدید. معمولا وضع موجودی وجود ندارد. لذا بهره‌وری و کارایی برای سیستم متصور نیست. از این‌رو باز طراحی و ارتقای بهره‌وری, مطرح نمی‌باشند. اما نکته اینجاست که هر قدر مطالعات کلاسیک دقیق‌ترء براساس اطلاعات و معیارهای به روزتر و بیش‌تر منطبق بر واقعیت‌های اجتماعی (به‌طور کلی غیرسازه‌ای) صورت پذیرد. طرحء دیرتر یا به احتمال کم‌ترء نیازمند مهندسی دوباره خواهد شد. خوب است ساز و کاری برای بهره‌گیری از توصیه‌ها و یافته‌های مهندسی دوباره‌ی طرح‌های مشابه. که امکان اعمال در طرح مورد مطالعه‌ی اصلی را نیافته‌اند. نیز یافته شود تا به این ترتیب حداکثر بهره‌گیری از بررسی‌های مهندسی دوباره حاصل و از تکرار موارد مشابه جلوگیری شود. یکی از راه حل‌هاء می‌تواند انتشار آدواری یافته‌های بررسی‌های مهندسی دوباره. در سطح جامعه‌ی مهندسی (طراحان - سازندگان و کارفرمایان) باشد. ۳-۵-۱- مهندسی دوباره و بازنگری یا به‌هنگام‌سازی بازنگری و به‌هنگام‌سازی معمولا زمانی ضرورت می‌یابد که فرضیات اولیه یا اهداف مورد انتظار از طرحء به دلیلی تغییر کرده باشند. در این شرایط. آن داده‌ی مشخص و تغییر یافته و اثرات آن بر کل طرح بررسی شده و نتایج ارائه می‌گردد. اما در مهندسی دوباره انگیزه‌ی انجام مطالعات بروز تغییر در فرضیات یا اهداف نیست. بلکه دریافت کاستی در کارایی است. بررسی کننده است که تمام فرضیات را برای دیگرگون دیدن قضایاء برهم می‌زند. ممکن است که تغییر در فرضیات (ورودی‌ها) یا اهداف (خروجی‌ها) به گونه. به میزان یا در جهتی باشد. که بهره‌وری کل طرح را با چنان تغییری مواجه کند. که رفع آن مستلزم بررسی‌های مهندسی دوباره گردد. تا به عبارتی اثر آن تغییر موضعی, با کمک کل اجزای طرح., مستهلک گردد. می‌توان گفت که یک مطالعه‌ی بازنگری می‌تواند». سفارش یک بررسی مهندسی دوباره باشد (مئثلا وقفتی اطلاعات مبنا خیلی قدیمی باشد)» یا ضرورت انجام مهندسی دوباره» حاصل یک بررسی بازنگری یا به‌هنگام‌سازی باشد. مثلا وقتی که آورد رودخانه بسیار کم‌تر از مقادیر پیش‌بینی شده باشد. در این شرایط که شبکه آبیاری و زهکشی و سد ساخته شده‌اند. بازنگری مطالعات هیدرولوژی نشان می‌دهد که آورد پیش‌بینی شده, محقق نخواهد شد و به این ترتیب می‌توان با مهندسی دوباره» در صدد حفظ سطح بهره‌وری پیش‌بینی شده بود. ۳-۵-۱- مهندسی دوباره ۳ نظارت بر عملیات اجرابی با نظارت مولف شود. با مهندسی دوباره ندارند. اما در طرح‌های تحت نظارت مولفین آن‌هاء مشاهده می‌شود که با اعمال چند تغییر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ۹۳ ۷ (حین ساخت یا بهره‌برداری) در طرح اولیه» چنین استنباط می‌شود که طرح متحول شده باشد. چنین تغییراتی» چنان سریع انجام می‌شوند که اساسا نمی‌توانند به بازاندیشی پایه‌ای مورد نظر مهندسی دوباره بپردازند. در مورد نظارت بر اجرای طرح. اساسا چون طرح هنوز کامل نشده, معیار مطرح شده در مورد مطالعات کلاسیک. اینجا هم صادق است. لیکن در مورد نظارت مولف. که معمولا طراح در حین بهره‌برداری هم حضور دارد. شاید بهترین شرایط برای سفارش بررسی‌ها (و نه انجام آن) مهیا باشد. ۳-۵-۱- مهندسی دوباره و مهندسی ارزش مهندسی ارزش, به فاصله‌ی تاریخی کمی از مهندسی دوباره» مطرح شده است. مهندسی ارزش رویکردی برای تحلیل و کنترل ماهرانه» دقیق و نظام‌مند هزینه‌ی کل یک محصول می‌باشد. کنترل‌های مذکور بیش‌تر از طریق تجزیه و تحلیل نظام‌مند و بسط روش‌های جایگزین برای دست یافتن به کارکردهای ضروری انجام می‌شود. استفاده از این رویکرد. راه‌هایی را مشخص می‌کند که با کمک آن‌ها می‌توان عناصر ضروری و غیرضروری,» هزینه‌ای و کارکردی را تعریف و از یکدیگر تفکیک نمود." این یکی از تعاریف مهندسی ارزش است. اما سایر تعاریف نیز کم و بیش با این تعریف. که تعریفشی بیش‌تر کاربردی است. سازگار هستند. تعریف دیگری که انجمن مهندسی ارزش ایران ارائه می‌نماید. چنین است: «مهندسی ارزش رویکردی خلاق, کارکردگرا و سازمان یافته با هدف شناسایی هزینه‌های غیرضرور است. هزینه‌هایی که نه به کیفیت. نه به بهره‌برداری, نه به عمر مفید. نه به زیبایی ظاهری و نه به مشخصات درخواستی کارفرما یا مشتری مربوط می‌شود»" در بررسی‌های مهندسی آرزش, برای انجام کار یا حصول هدفی (گاوهای مقدس) راه‌های مختلف و اکثرا بدیع (معمولا کم‌تر در قالب فرضیات و روش‌های معمول طراحی)» طرح شده و با توسعه و سپس مقایسه‌ی آن‌هاء راه بهتر انتخاب می‌شود. گزینه و روش برترء لزوما در چارچوب اولیه‌ی طرح و فرضیات ابتدایی نیستند و حاصل توفان ذهنی تیم بررسی کننده است. نگاه مهندسی ارزش» عمدتا هزینه‌ای است. تلاش می‌شود راه‌های دیگری, که به همان هدف می‌رسند. اما هزینه کم‌تری دارد. جستجو شوند. روش عمل هم معمولا این‌گونه است که پس از روشن شدن گاوهای مقدس, و تشریح طرح., توفان ذهنی برای یافتن راه‌هایی که اهداف را به روش‌های دیگرء بدیع و البته ارزان‌ترء تامین کنند. اجرا می‌شود. در مهندسی دوباره» هدف و دیدگاه, عمدتا بهره‌وری است. که هزینه و کاهش آن. ممکن است جزئی از بهره‌وری باشد. ممکن است بررسی‌های مهندسی ارزش راء در دل بررسی‌های مهندسی دوباره انجام داد. آنجاکه مهندسی دوباره» به ۱- مهندسی ارزش, رویکردی نظام‌مند- وزارت نفت - معاونت امور مهندسی و فناوری ۲- وب سایت مهندسی ارزش ایران در آدرس ۷۵.۵۳8 11110://۷/۷/۷/. ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی طراحی مجدد اجزای سازه‌ای می‌پردازدء مهندسی آرزش می‌تواند کاربرد داشته و مفید باشد. اما در بررسی اجزای غیرسازه‌ای (سازمانی, تشکیلاتی, راهبردی و ..) به نظر نمی‌رسد که مهندسی ارزش بتواند نقش عمده‌ای ایفا کند. هم‌چنین در جایی که مهندسی دوباره به فرایندها می‌پردازد. ممکن است مهندسی ارزش ابزار کارآمدی نباشد. به‌طور خلاصه می‌توان مهندسی ارزش را یکی از ابزارهای سودمند در بررسی‌های مهندسی دوباره دانست. بررسی‌های مهندسی ارزش معمولا بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از بررسی‌های مهندسی دوباره هستند. شاید در تفاوت مهندسی ارزش و مهندسی دوباره بتوان از تعریف مهندسی ارزش بهره گرفت. آن‌جاکه مشخص می‌کند «نه به کیفیت. نه به بهره‌برداری, نه به عمر مفید و ...» مربوط می‌شود. به این مفهوم است که مهندسی آرزش سعی دارد بخشی را که مورد بررسی است. بدون آن‌که سایر بخش‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. بهبود بخشد و این بهبود عمدتا دیدگاه هزینه‌ای دارد. اما مهندسی دوباره, طبق تعریفی که ارائه شد. اساسا قرار نیست هیچ بخشی را از تغفییرات خود بی‌اثر بگذارد. شاید بارزترین تفاوت این دو در همین اعمال یا عدم اعمال محدودیت باشد . ۵-۵-۱- مهندسی دوباره و علاج‌بخشی هنگامی که در عملکرد طرح. اختلال یا اشکالی بروز می‌کند. که عملکرد طرح را با مشکل یا خطر مواجه می‌کند. مطالعات برای ریشه‌یابی و رفع آن اختلال, که عمدتا هم سازه‌ای است. در دستور کار قرار می‌گیرد. این مطالعات را می‌توان علاج‌بخشی دانست. در مطالعات علاج‌بخشی. معمولا ملاک و هدف, طرح و عملکرد اولیه است و هدف و قصدی برای خروج از فرضیات و چارچوب‌های اولیه. وجود ندارد. البته با آسیب دیدن یکی از اجزای سازه‌ای طرح, امکان‌پذیری اعمال تغییرات در طرح. بالا می‌رود و ممکن است با استفاده از این فرصت بررسی‌های کلان‌تر مهندسی دوباره در دستور کار قرار گیرد. علاج‌بخشی بیش‌تر به درمان و رفع عارضه می‌پردازد ولی به علل و ریشه‌های بروز درد. خصوصا اگر منشا مدیریتی و آداری داشته باشند. کم‌تر وارد می‌شود. گستره‌ی عمل طرح‌های علاج‌بخشی هم معمولا محدود به حدودی است که ضایعه در آن مشاهده شده است. از همه مهم‌ترء اگر بحث بهره‌وری مطرح شود. در علاج‌بخشی کاهش بهره‌وری ناشی از عدم عملکرد مناسب اجزاء مطرح است. که حتما به خوبی مشهود و معلوم است. چون عملکرد سیستم را با مخاطره مواجه می‌کند. اما در مهندسی دوباره» سیستم عملکرد دارد. چه بسا به ظاهر به خوبی نیز کار می‌کند. اما بهره‌وری کافی ندارد. ۱- برای مطالعات دقیق‌تر در زمینه مهندسی آرزش می‌توان از مجموعه دستورالعمل‌های مطالعات مهندسی ارزش. شماره ۱۰۶/۲۱۵۹۱۹ مورخ 0۴ سازمان مدیریت و برنامه ربری کشور نشریه شماره ۲ (بهار ۳۸۳ معاونت امور فنی سازمان مذکور تست عنوان «آشنایی با مهندسی ارزش»» 0 نیز تصویب‌نامه هیات وزیران به شماره یک ۵ ۵۵ ۵ ۵ در ۵ج مورخ ۱۳ در خصوص اصلاحیه نظام فنی و اجرایی کشور. استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مفهوم مهندسی دوباره و نعریف آن ۹۳ ۹ ۶-۵-۱- مهندسی دوباره و تغییر با تکمیل طرح در مواردی. طرح‌های مهندسی به‌صورت مرحله‌ای اجرا می‌شوند. ترفیع سدهاء توسعه سطح اراضی در شبکه‌های آبیاری و زهکشی و توسعه ظرفیت خطوط انتقال, از آن جمله‌اند. در چنین مواردی, گرچه ممکن است بازنگری طرح اولیه یا تکمیل اطلاعات. برای بهینه نمودن گام‌های بعدی, انجام شود. اما کلیت کار در قالب همان چارچوب و فرضیات اولیه انجام می‌شود. هم‌چنین گرچه. احتمالا با توسعه‌ی طرح و اجرای فازهای بعدی, بهره‌دهی طرح بالا می‌رود. اما این افزایش ابعاد و احتمالا رشد بهره‌دهی, لزوما به مفهوم ارتقای بهره‌وری نیست. در شرایط اجرای فازهای مختلف یک پروژه» آنچه حتما رخ می‌دهد. (بخش جدیدی از طرح, اجرا شده یا بخش‌های موجود. تکمیل شده و توسعه داده می‌شوند) افزایش ابعاد طرح است. اما حاصل مهندسی دوباره. طبق تعریف, ارتباط روشن و شناخته شده‌ای با ابساد طرح ندارد. مقطع زمانی پس از اجرای فازهای بعدی هر طرح, معمولا زمان مناسبی برای آرزیابی عملکرد طرح است. حاصل این بررسی‌ها ممکن است کاستی بهره‌وری را نشان داده و طرح را برای انجام بررسی‌های مهندسی دوباره در اولویت قرار دهد. هم‌چنین ممکن است در این مقطع, برای یافتن حد و اندازه‌ی بهینه اجرای فاز بعدی, بررسی‌های مهندسی ارزش در دستور کار قرار گیرد. که در هر یک از این دو صورت. انگیزه‌ها و انتظارات از بررسی‌ها باید روشن باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ارف ۳۸ ۳۳ ۱-۲ مقدمه امروزه اینترنت و موتورهای جستجوگر. از کارآمدترین ابزارهای جستجو و تحقیق در تمام زمینه‌ها به شمار می‌روند. علاوه بر این امکان. اکثر سازمان‌های مرجع, مدارک و مستندات خود. یا حداقل فهرستی از آن‌ها را در وب‌سایت‌های خود قرار می‌دهند. که در حود آن تارنماها نیز امکانات مناسبی برای جستجو در انواع مدارک و اطلاعات پیش‌بینی شده است. دانشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی, در قالب قراردادهای کلی. به منابع اکثرا گران‌قیمتی دسترسی دارند. که ابزارهای جستجوی خاص خود ر دارند. گذشته از موارد فوق. ممکن است سابقه یا نمونه‌ای از هر موضوع مورد نظرء در ذهن افراد و یا سازمان‌های درگیر در در بررسی حاضر. بررسی آدبیات فنی درخصوص مهندسی دوباره. با تمام امکانات فوق. به شرحی که در ادامه خواهد ۳-۲- ضرورت بررسی سوابق مهندسی دوباره با مطرح شدن هر موضوع جدید. به‌طورمنطقی در نخستین گام باید از تکراری نبودن و نیز از نیاز به بررسی در حصوص آن موصوع اطمینان حاصل شده.» 5 درصورت وجود زمینه‌ها و سوابق قبلی. فعالیت‌ها ر به طرز مناسبی بهره‌مند و در راستای اقدامات قبلی برنامه‌ریزی نمود. از این‌رو بررسی آدبیات فنی درخصوص مهندسی دوباره. به ویژه در طرح‌های سدسازی, به عنوان یکی از سرفصل‌های تهیه «راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی» در نظر گرفته شد. انتظار از انجام این بررسی, چنان که اشاره شد چند جنبه داشت. نخستین انگیزه آن بود که اگر کاری در زمینه بررسی‌ها انجام شده است. هم از تجارب آن استفاده گردد و هم از دوباره کاری احتراز گردد. انتظار دیگر از این بررسی‌ها آن بود که اساسا استنباط جامعه فنی کشور از مهندسی دوباره و بهبود بهره‌وری درک شود. با آگاهی از درک عمومی در سطح جامعه مخاطب درخصوص هر موضوع, می‌توان خروجی‌ها یکی دیگر از انگیزه‌های بررسی آدبیات فنی. آن بود که اگر کاری در زمینه موضوع انجام شده باشد. بتواند به‌عنوان محکی برای بررسی‌ها و در گام‌های بعدی. مورد استفاده واقع شود. در گام‌های بعدی بررسی‌های حاضر باید شاخصه‌هایی برای اولویت‌بندی طرح‌های نیازمند بررسی مهندسی دوباره تعریف شود. یافتن نمونه‌های موفق انجام شده بررسی‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی در این بررسی‌هاء و در هر بررسی دیگر از این نوع, لازم است ابتدا توافقی بر سرتعریف موضوع به‌عمل آید تا روند. حول موضوع اصلی متمرکز مانده و از انحراف آن جلوگیری شود. ساده‌ترین راه در این زمینه. اتکا به عنوان موضوع (در اینجا مهندسی دوباره) است. که در راهنمای حاضر نیز از همین روش استفاده شد و جستجو با محوریت عنوان مهندسی دوباره آغاز گردید. عبارت مهندسی دوباره» عبارتی بسیار پرکاربرد و کاملا شناخته شده در علوم رشته‌ی مدیریت است و بسیاری از جستجوها معطوف به این دسته از کاربردهای مهندسی دوباره بود. اما این شرایط سبب گردید تا به نکته مهمی توجه شود و آن اثر ابعاد مدیریت در بهبود بهره‌وری در تمام زمینه‌ها و از جمله. طرح‌های سدسازی بود. در واقع می‌توان چنین برداشت نمود که نخستین دستاورد بررسی آادبیات فنی درخصوص مهندسی دوباره» درک ضرورت تفکیک موضوع به دو حوزه اقدامات مدیریتی و جنبه‌های فنی بوده است. این تقسیم‌بندی در تمام جنبه‌های کار اثر قابل ملاحظه خواهد داشت. ۳-۲- فرایند بررسی و نتایج حاصله بررسی تاریخی و میدانی در مورد «مهندسی دوباره» بی هیچ تردیدی نشان می‌دهد که این مفهوم. اگر بتوان برای مفاهیم تعلق در نظرگرفت. متعلق به حوزه‌ی دانش مدیریت است. این مساله ناشی از عنوانی است که پیشتازان و بنیانگذاران عرصه مهندسی دوباره‌ی سازمان‌هاء برای کار و عمل خود برگزیدند و سبب شدند تا عبارت «مهندسی دوباره‌ی فرایندهای کسب و کار» با (1[4]) 10-0۵100۲1۵ 0۳۵0۵5 655 قاتا شهرت و محبوبیتی جهانی کسب کند. این وازه یکی از پرتکرارترین و پرطرفدارترین واژه‌ها در اینترنت است. از بعد دانش مدیریت. در کوچک‌ترین زوایای این مفهوم. مقالات متعدد نگاشته شده که به رایگان یا جهت خرید. در دسترس هستند. لازم به ذکر است که کتاب اصلی این مبحث به فارسی نیز ترجمه و چاپ شده است که در مطالعات جاری. مورد استفاده و استناد قرار گرفته است. در این کتاب که از سوی نگارندگان به عنوان منشور انقلاب در سازمان‌ها" شناخته شده است. تعریف و تحلیل جامع و درخوری از مفهوم مورد بحث ارائه شده است. بر پایه همین تعریف. مقالات متعددی وجود دارد که مثال‌های عملی - کاربردی از تجارب پیاده‌سازی این مفهوم در سازمان‌ها و حوزه‌های مدیریتی آرائه نموده‌اند که مجموعه‌ای بسیار غنی در اختیار علاقمندان قرار می‌دهد. چنین شرایطی, متاسفانه درخصوص کاربرد یا تعریف مهندسی دوباره در کاربردهای فنی - مهندسی, وجود نداشته و در این راه چندین مانع و نقیصه وجود دارد. 0 ک6ع ها ۱۵۳ ۱۷1۵650 ۱- ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۲۳ید ۳۵ نخست آن که تعریف مشخص و توافق شده‌ای (یا حتی اگر بدون توافق, اعلام شده باشد)» برای مهندسی دوباره» در ادبیات فنی یافت نمی‌شود. هیچ‌یک از مراجع فدراسیون بین‌المللی مهندسان مشاور (41110 کمیته بین‌المللی سدهای بزرگ (4)1001-10 کمیته بین‌المللی آبیاری و زهکشی (1۳11)» سپاه مهندسین ارتش ایالات متحده ۲۵۲۳۶ ۸۲۲۳۷ 15] 5 ... تعریفی از مهندسی دوباره برای کاربرد در طرح‌های مهندسی ارائه ننموده‌اند. این واقعیت. به معنی عدم توجه به مساله نبوده است. در میان مقالات منتشر شده توسط هریک از این سازمان‌هاء مقالاتی مشاهده می‌شود که اگر موضوع اصلی آن‌ها «مهندسی دوباره» نبوده» در متن خود به این مفهوم اشارات مفصلی داشته‌اند. اما این اشاره, چه در عنوان و چه در متن, به اقدام و فلسفه واحدی معطوف نیست. بسته به سلیقه یا درک بررسی کنندگان یا نویسندگان مقاله. فعالیتی در مورد طرحء پروژه یا موضوعی, مهندسی دوباره دانسته شده و کسی هم به این گزینش اعتراضی ننموده است. واضح است که اگر به لحاظ فنی- حقوقی یا مالی, انتخاب واژه‌ای برای عنوان فعالیتی, بار و عواقب خاصی (عموما به لحاظ مادی و حقوقی) نداشته باشد و انتظار خاصی به وجود نیاوردء مانع چندانی وجود نخواهد داشت. اما اگر قرار باشد ... با مهندسی دوباره تفاوتی وجود داشته باشد و انجام این بررسی‌ها و نتایج حاصل از آن» بسته به عنوان و موضوع, پیامدهای متفاوتی داشته باشد.ء قائل به تفاوت بین این مفاهیم شدن و دقت در انتخاب آن‌هاء قطعا سودمند و چه بسا ضروری است. از دیگر سوء انتخاب عنوان یک مقاله یا گزارش,» عواقب اجرایی خاصی ندارد. درحالی که اگر ترتیبات اداری خاصی برای فرایند مطالعاتی مشخصی, تعیین شده باشد. آنگاه لازم است از تعریف و تناسب آن با خدمات متناظر با تعریف, اطمینان کافی حاصل باشد. در کشور ماء وجود مدارکی مانند شرح خدمات تیپ برای کارهای مختلف. انواع درجه‌بندی‌ها و تشخیص صلاحیت‌ها در زمینه‌های مختلف تخصصی, تخصیص بودجه‌ها به سرفصل‌های خاص (مطالعات. علاج‌بخشی, توسعه و ...) نشان‌دهنده ضرورت توجه جدی به روشن بودن تعریف., خدمات لازم, معیارهای آرزیابی و اولویت‌بندی فرایند ارجاع کار و مواردی از از دیدگاه اقتصادی نیز روشن است که مالک یا مسوول هر سیستم اقتصادی (اعم از یک کارخانه یا سد یا شبکه آبیاری)» درصورتی که منابع خود را خود تامین نماید. می‌تواند هر نوع بررسی را تحت هر عنوان و با هر شرح خدمات انجام دهد. اما در شرایطی که متولی اکثر قریب به اتفاق طرح‌های منابع آب دولت است و منابع موجود برای هر نوع فعالیت در این طرح‌ها نیز» محدود و تابع ساز و کار ویژه است. لازم است هم تعریف مشخصی از کارء هم فرایند مشخصی برای اولویت‌بندی انجام بررسی‌ها در طرح‌های مختلف به‌دست داده شود. این مساله نیز یکی از دستاوردهای مهم بررسی‌های انجام یافته است. به‌طور خلاصه می‌توان چنین گفت که نبود تعریف مشخص در مورد مهندسی دوباره در ادبیات فنی و سازمان‌های مرجم عمدتا ناشی از ساز و کار اداری -مالی - -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی حقوقی استفاده از خدمات مهندسی در ابعاد مختلف است. اما نظر به ساز و کار جچاری در کشور ما.ء تشخیص و تفکیک تفاوت‌های این بررسی‌ها از سایر خدمات مهندسی ضروری خواهد بود. که خوشبختانه در شرح خدمات مطالعات حاضر چون بررسی مراجع, که در اولین گام برای یافتن تعریف مهندسی دوباره انجام پذیرفت. به دلایل پیش گفته. منتج به نتیجه قابل استفاده‌ای نگردید. و از سوی دیگر ضرورت وجود تعریف مشخص در این مورد جدی به نظر می‌رسید. فرایند به‌دست‌دهی تعریف لازم» به‌طور موازی در دستور کار قرار گرفت و ارائه نتایج آن در بخش مربوطه انجام پذیرفت. لیکن چنان که اشاره شد. نبود تعریف. به معنی عدم توجه به مساله نبوده و در مدارک متعدد و متنوعی, آشارات مناسب و نمونه‌های قابل استفاده‌ای از انجام مهندسی دوباره» یافت شد. با توجه به موارد فوق, به نظر رسید که با بررسی چند نمونه منتخب از میان کارهای انجام شده, که هم شامل موارد و مثال‌های مناسب و هم احیانا مثال‌های نامرتبط با مهندسی دوباره باشند. بتوان به درک مناسبی از مفهوم مهندسی دوباره در طرح‌های مهندسی دست یافت. از این‌روه گردآوری و سپس غربال و نهایتا مطالعه و چکیده‌برداری از مقالات در برنامه‌کاری قرار گرفت. به شرح توضیح داده شده. عمده‌ی مقالات موجود در منابع, معطوف به جنبه‌های مدیریتی است و با بررسی چند نمونه از آن‌ها ملاحظه شد که توجه به این بعد از فعالیت‌ها (اصلاح ساز و کارهای مدیریتی و نرم‌افزاری) هم قطعا باید مورد نظر قرار داشته باشد. اما لزوما این بعد از کار محور اصلی بررسی‌ها نخواهد بود. در بخش‌های بعدی چند نمونه از مقالات بررسی شده ارائه گردیده‌اند. ۴-۲- بررسی نمونه‌ها این بخش به ارائه مدارک نمونه مرتبط با بررسی‌های مهندسی دوباره اختصاص دارد. در هر عنوان یک مقاله معرفی و اجمالا بررسی می‌شود و نکات قابل دریافت از آن ذکر می‌شود در پایان نیز یافته‌ها از این مدارک و سایر مدارک کم‌اهمیت‌تر, که از اشاره تفصیلی به آن‌ها در اینجا احتراز شده است. ارائه می‌شود. ۱-۴-۲ مقاله «طراحی مجدد سدهای بزرگ برای استفاده‌های چند منظوره» یکی از بهترین مقالات یافته شده در خصوص مهندسی دوباره در طرح‌های سدسازی, مقاله‌ای تحت عنوان 60 10۳ ۹ ۵۳ل ععتها عمناعنه عساصعند۵0 11 است که توسط آقای 5۱۵۱۳۵۵ .31 از شرکت 70900 تهیه شده است. این مقاله. در عین آن که در عنوان ن نامی از مهندسی دوباره (1۳۵-08111007118) برده نشده است. اما ذاتا معطوف به مهندسی دوباره 0 ضرورت‌های انجام آن است. نکته بسیار در خور توجه در مورد این مقاله. مربوط بودن موضوع مقاله به موضوع بررسی‌های حاضر (مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۷ در متن مقاله در چند مورد به مهندسی دوباره» درکنار باز طراحی و فعالیت‌های دیگر اشاره شده و این نشان از تفاوت قائل شدن بین هریک از این فعالیت‌هاست که می‌تواند مفهوم درک مناسب نگارنده از هر یک از این مفاهیم باشد. چنان که نگارنده مقاله عنوان نموده, نیاز به منابع آبی دائما روندی افزایشی دارد و این در حالی است که در سدهای موجود از پتانسیل‌های منابع آب. به نحو بایسته استفاده نمی‌شود و چنین به نظر می‌رسد که بتوان با مهندسی دوباره و سپس طراحی مجدد طرح‌ها و سدهاء بتوان بهره‌وری آن‌ها را افزایش داد. این فرایند قطعا با چالش‌هایی هم مواجه خواهد بود» که لازم است مورد توجه واقع شوند. توجه عمده‌ی این مقاله به بررسی (مهندسی دوباره) امکان استفاده از یک سد. که در مرحله طراحی و مطالعاتی. احتمالا در گذشته‌ای نه چندان نزدیک. برای یک هدف طراحی شده است. برای تامین چند هدف. معطوف است. مئلا( سدی که فقط برای تامین آب کشاورزی طراحی شده است. آیا قادر به تامین آب شرب شهرکوچکی که اخیرا در حاشیه این نگرش بسیار نزدیک به تعریف مهندسی دوباره است. در این نگرش فرضیات اولیه تقریبا به طور کامل کنار گذاشته شده. و البته با توجه به چالش‌های محتمل, با نگاهی جدید به موضوع و منابع نگریسته می‌شود. نویسنده, ابتدا به معرفی اهداف و دستاوردهای قابل انتظار از احداث سدهاء می‌پردازد و این اهداف را تحت عناوین زیر معرفی می‌نماید: - تامین آب برای مصارف شهری و صنعتی - کشاورزی - کنترل سیلاب - تولید برقابی - حمل و نقل و ترابری در بخش بعدی مقاله. به نکته مهمی توجه شده است. نویسنده این نکته را مطرح نموده که سدهای بزرگی که سال‌هاست تکمیل شده و در دست بهره‌برداری هستند. بسیاری از نیازهای جوامع اطراف خود را تامین نمی‌کنند. علت در مرحله طراحی این سد.ء چنین نیازی مطرح نبوده یا در زمره اهداف طراحی نبوده است. در ادامه اشاره شده که بعضی از سدهای بزرگ به سقف توان بهره‌دهی نرسیده‌اند و دلایل زیر برای این مساله - عدم سرمایه‌گذاری در تاسیسات جانبی لازم» - سرمایه‌گذاری ناقص در تاسیسات جانبی لازم - عدم توجه به یکپارچگی با سیستم‌های موجود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - عدم توجه بایسته به ذینفعان احتمالی برای پروژه - سیستم مدیریت ناکارآمد یا به روز نشده. - عدم انعطاف پذیری کافی در بهره‌گیری از منابع موجود. و به برخی از پیامدهای منفی این مساله نیز در قالب موارد زیر اشاره شده است: - به وجود نیامدن سطح اطمینان کافی در تامین غذا در منطقه. - عدم تامین آب کافی برای کشاورزی, - سیل‌گرفتگی اراضی زراعی, - محدود شدن دسترسی‌ها و ارتباطات محلی. که نگارنده مقاله بر این باور است که با بازطراحی سد به‌صورت چند منظوره» می‌توان بر بسیاری از این کاستی‌ها فائق آمد. پس از روشن شدن صورت مسالهء نگارنده به بررسی فرصت‌ها و چالش‌ها بر سر راه این مهندسی دوباره پرداخته است. در این خصوص ضمن تاکید بر دستاوردهای اساسی سدهای بزرگ در عین تک منظوره بودن آن‌هاء توضیح داده شده که با بازشناسی نیازها و پتانسیل‌هاء باز ارزیابی و باز طراحی و بهره‌برداری مناسب. می‌توان به سدهای چند منظوره‌ای رسیدکه بهره‌وری بسیار بالاتری داشته باشند. هم‌چنین توصیه شده که با پایش‌های دقیق بعدی و ارزیابی بهره‌وری طرح در شرایط جدید. می‌توان به عواقب مثبت و منفی این مهندسی دوباره بیش‌تر واقف شد. گام‌های توصیه شده در مقاله به ترتیب زیر بوده‌اند: - چه اهداف مطرحی در زمان بررسی‌های جدید وجود دارند؟ - سد. چه امکاناتی برای ارائه دارد؟ - راه‌های دستیابی به اهداف جدید کدامند؟ در این خصوص توجه به موارد زیر در مقاله توصیه شده است: - مصارف آب محزن - یکپارچه‌سازی منابع آب و حوزه آبریز رودخانه - زیرساخت‌های موجود و لازم - توسعه فناوری‌های لازم - جنبه‌های مدیریتی و بهره‌برداری - ملاحظات راهبردی و سیاست‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ارف ۳۸ ۳۹ نگارنده اذعان می‌دارد که امکان ارتقای بهره‌دهی سدهای بزرگ موجود. صورت‌های مختلفی دارد. رویکردهایی شامل نوسازی» بهسازی یا بزرگ نمودن مخزن, مدیریت متفاوت و یکپارچه‌سازی حوزه آبریز و موارد مشابه دیگر می‌توانند در زمره رویکردهای مطرح باشند. به طور مشخص موارد زیر توسط نگارنده مطرح شده‌اند. که بعضا به خوبی در راستای مهندسی دوباره‌اند. درحالی که برخی دیگر مستلزم خدمات مهندسی از نوع دیگرند: - بهسازی تجهیزات وامکانات سبب ارتقای کارایی, افزایش و توسعه امکانات می‌شود. - نوسازی و مدرن نمودن تجهیزات و زیرساخت‌هاء می‌تواند سبب بهره‌برداری روآان‌تر شود. - استفاده از تجهیزات و امکانات به روزتر نیز سبب بهبود بهره‌وری می‌شود. - بهینه‌سازی عملکرد مخزن. می‌تواند سبب در اختیار قرارگرفتن منابع جدید برای استفاده‌های جنبی شود. - یکپارچه نمودن یا نگرش کلان به حوزه آبریز می‌تواند منجر به گسترش عملکرد یک مخزن درحوزه شود ارتقای بهره‌وری نیازمند ارزیابی منافع احتمالی حاصل از هریک از امکانات فوق است. ۱-۱-۴-۲ روش‌های دستیابی در ادامه مقاله به بررسی دقیق‌تر هر یک از سرفصل‌های فوق پرداخته شده و به‌طور مشخص, موارد زیر بررسی شده‌اند: الف - سازه‌های جنبی نویسنده در این بخش, یافته خود را چنین بیان نموده که در بسیاری از سدهای بزرگ. ظرفیت‌های اضافه‌ای که عملا موجود است. عمدتا به لحاظ عدم سرمایه‌گذاری در سازه‌های جنبی, در اختیار مصرف‌کنندگان نیازمند آن. قرار نمی گیرد. این آب موجود و بلااستفاده. می‌تواند به دو منظور کلی مورد استفاده واقع شود. ممکن است با احداث سیستم‌های دریافت و انتقال آب. این آب را به محل‌های مصرف (مثلا اراضی کشاورزی) رساند. ب - بهسازی و ارتقا بسیاری از بهره‌برداران سدهاء در تامین نیازهای آبی مطرح در حوزه کاری خود. با مشکلاتی در زمینه بهسازی و مقابل هزینه بهسازی با ارتقای تاسیسات و تجهیزات موجود. باید نگاهی کلان داشت و سودمندتربودن سد را به‌صورت کلان مورد توجه قرار داد. ارتقا و بهسازی تجهیزات و تاسیسات در زمینه‌های زیر قابل طرح دانسته شده است: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - ترفیع سد و افزایش حجم مخزن - ارتقای سیستم رسوب‌زدایی - توجه به طرح‌ها و موارد استفاده جدید. در سدهای تک منظوره و به عنوان نمونه به سد 1107[01 اشاره شده که در زمان نگارش مقاله. در دست بررسی برای تولید ۱۲۰ مگاوات انرژی برقابی بوده و خروجی‌های آن در مناطق توریستی پایین‌دست. رونق مضاعفی ایجاد خواهد کرد. این دستاوردهاء حاصل ج- بهینه‌سازی عملکرد مخزن در سال‌های اخیرء بسیاری از متولیان سدهاء در آندیشه بهینه‌نمودن عملکرد مخزن به ویژه در مورد سدهای با تولید برق آبی» بوده‌اند. این بهینه‌سازی می‌تواند فقط با بازنگری شیوه‌ی پر و خالی نمودن مخزن انجام پذیرفته و مقادیر مناسبی آب را در اختیار مصرف‌کنندگان پایین‌دستی قرار دهد. این کار می‌تواند با بررسی موارد زیر محقق شود: - بررسی تراز آب لازم در مقاطع روزانه و فصلی, و الگوی رهاسازی در شرایط با و بدون وجود سایر مصارف جنبی - طراحی مجدد منحنی فرمان با منظور نمودن مصرف‌کنندگان جدید - متمرکز نمودن زمان فعالیت‌های نگهداری (تعمیرات دوره‌ای) تاسیسات به زمان‌های عدم نیاز مصرف‌کنندگان د- بهسازی و به‌روز آوری به روزآوری یا مدرن نمودن تجهیزات و کنترل‌هاء و بهسازی یا توسعه امکانات سد می‌تواند در قالب برنامه بهبود روش‌های بهره‌برداری عملی شود. این اقدامات می‌تواند سبب فراهم شدن امکان کنترل بهتر آب‌های خروجی از مخزن شود و به این ترتیب برای این آب‌های ذخیره شده», ممکن است در اطراف و پایین‌دست استفاده‌های مناسب یافته شود. مدیریت مناسب خروجی‌های هر مخزن. از آرزوهای هر بهره‌بردار متعهد است. اما وقتی مصرف‌کنندگان مختلفی مطرح باشند. تجهیزات کنترل باید اهداف مختلف و متنوعی را تامین نمایند. اقدامات منجر به بهسازی و مدرنیزه شدن تجهیزات. می‌تواند بخش عمده‌ای از برنامه‌های بهینه‌سازی بهره‌برداری باشند. به‌عنوان نمونه از سد 110201 نام برده شده که سیستم تخلیه سیلاب آن نیازمند مکانیزم‌های کاربرپسندترء همراه با توسعه سرمایه‌گذاری در تاسیسات برقابی وکشاورزی, به‌عنوان مصرف‌کنندگان. می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۲۳ید )۳ ه- بهینه‌سازی طراحی‌ها به‌طور معمول سدها و شیوه بهره‌برداری از آن‌هاء پدیده‌ها و فعالیت‌هایی با عملکرد ایستا ‎)٩14110(‏ در طول زمان تلقی می‌شوند. بروز تغییرات در فناوری مورد استفاده در محیط اطراف. می‌تواند منافع, نیازها و اثرات طرح را دستخوش تغییر نماید. بهینه‌سازی اجزا وابسته به سد.ء می‌تواند در قالب بهینه‌سازی کل سیستم. به روزآوری یا بهسازی آنء مطرح باشد. به‌عنوان نمونه برتری‌ها و دستاوردهای اعمال تغییر در طرح هیدرولیکی یکی از اجزاء می‌تواند به‌عنوان بخشی از یک برنامه کلان تغییرات در نظر گرفته شود. در سال ۲۰۰۲ این فرایند در طرحی اعمال شده و منافع متعددی از جنبه‌های مختلف حاصل گردیده که در متن مقاله چنین به آن‌ها اشاره شده است. - کاهش احتمال بروز خلازایی (کاویتاسیون) و افزایش بهره‌دهی طرح از این رهگذر. - خودشویی لوله‌ها و مجاری که سبب کاهش زمان توقف کل سیستم گردید. - ارتقای کارایی تولید. در اثر تقارن محوری و - یکپارچه‌سازی حوزه رودخانه امکانات مختلفی در جهت بهینه‌سازی عملکرد سد. در سیستم بزرگ‌تری که سد به آن خدمت‌رسانی می‌کند. وجود دارد. احتمال افزایش دستاوردهای یک سد. یا مجموعه‌ای از سدها در حوزه وابسته به شرایط خاص هر طرح است. وبسته به این شرایط میزان ارتقای سیستم می‌تواند قابل ملاحظه باشد. رویکرد یکپارچه‌سازی حوزه‌های آبریزء می‌تواند یکی از اقدامات ریشه‌ای در راستای چند منظوره شدن طرح‌ها باشد. بررسی‌های بهره‌گیری از حوزه‌های آبریز یکپارچه‌سازی شده. بررسی‌ای با ماهیت زیست‌محیطی است که ممکن است منجر به دستاوردهای برجسته‌ای درخصوص پتانسیل‌های یک سد یا مجموعه‌ای از سدها شود. این دستاوردهاء می‌توانید الزامات متناقض یا سازگاری را ایجاب نمایند. یک حالت تیپ مربوط به این شرایط زمانی رخ می‌دهدکه انتظار می‌رود مخزنی با هدف اولیه‌ی تولید برقابی» مصارف دیگری مانند کشاورزی» تفریحی یا افزایش تولید برقابی را نیز جوابگو باشد. درخصوص صدق این شرایط در سد 11027[1-167[01. مثالی در متن مقاله آورده شده است. ۲-۱-۴-۲ چالش‌های عمده در وجود سدهای موفق چند منظوره در سطح جهان. تردیدی نیست. هم‌چنین مواردی از عدم موفقیت سدهایی که منظوره قابل ذکر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی در طرح‌های چند منظورهء ارزیابی‌های اقتصادی, پیجیده‌تر بوده و لذا احتمال خطا در برآورد شاخص‌ها مطرح است. که از آن جمله می‌توان به مواردی از قبیل کمی بازده اقتصادی در بعضی از موارد تخصیص داده شده» عدم هم‌خوانی جنبه‌های مختلف استفاده از سد. به حساب نیامدن پیچیدگی‌های مدیریتی و موارد دیگر اشاره نمود. الف - پیچیدگی تحلیل‌های اقتصادی در سدهای تک منظوره. تحلیل‌های اقتصادی, تحلیل‌های پیچیده‌ای هستند و این پیچیدگی برای سدهای چند منظوره» به مراتب بیش‌تر است. به لحاظ پیچیدگی فرایند برنامه‌ریزی برای این طرح‌هاء زمان و منابع بیش‌تری برای این برنامه‌ریزی مورد نیاز خواهد بود. به همین لحاظ. مهندسی دوباره یک سد تک منظوره» برای تامین چند هدف می‌تواند با ارزیابی دستاوردهای احتمالی و مورد انتظار ناشی از مدرن‌سازی» نوسازی» توسعه. بهینه‌سازی عملیات یا ترکیبی از این موارد. آغاز شود. ب - با زگشت سرمابه تولید پرقابی از دیدگاه بازگشت سرمایه, جاذبه‌هایی دارد و حتی می‌تواند از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بهره‌مند شود. درحالی که طرح‌های کنترل سیلاب. بیش‌تر منافع عمومی داشته و باید از محل منابع عمومی تامین هزینه شوند. تعرفه‌های آب کشاورزی هم معمولا در قیاس با هزینه‌های تامین, پایین هستند و چالشی که بر سر راه تلفیق تمام این ج- سازگاری اهداف کشاورزی, حمل و نقل, و تامین آب. همگی به حجمی از آب نیاز دارند. که امکان استفاده مشترک از آن نیست. لذا طرحی که به تامین آب مورد نیاز چنین طرح‌هایی به طور هم زمان معطوف باشد. باید برنامه روشنی برای د- مدبریت ترکیبی مدیریت رودخانه‌هایی که حوزه‌های آن‌ها در کشورهای مختلف واقع هستند. کاری پیجیده است. به‌طور خلاصه. در چنین شرایطی, مسایل دیگری به غیر از حجم وکیفیت آب مطرح خواهند بود. ۳-۱-۴-۲ جمع‌بندی و نتیجه‌گیری در جمع‌بندی مقاله. نگارنده با تمرکز بر رودخانه‌ی 1۵1۵ در کشور زامبیاء اشاره نموده که در دهه ۱۹۷۰ میلادی نیروگاهی با اهداف متناسب با زمان و وضع منطقه بر روی این رودخانه ایجاد شده. اما با توسعه کشاورزی» توریسم و حیات‌وحش در اطراف و به‌خصوص پایین‌دست این نیروگاه برقابی. دیگر چشم‌پوشی از پتانسیل‌های سد موجود مسیر نبوده و لذا با نگرش مجدد به تمام امکانات و نیازهاء طرح باز طراحی ریشه‌ای شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۳ این مقاله نمونه بسیار خوبی از یک فرایند مهندسی دوباره است که در آن فرضیات اولیهء تحت اثر واقعیات متعدد. به‌طور کلی کنار گذاشته شده. به‌طور ریشه‌ای و بنیادین نیازها شناسایی و تعریف شده و با علم به چالش‌های پیش‌رو یک طرح تک منظورهء برای تامین چند هدف, باز طراحی شده است. نکته حائز اهمیت در این مقاله آن است که گرچه موضوع و محور مقاله یک پروژه خاص بوده. اما نگرش و رویکرد نگارنده به موضوع. فراتر از بحث موردی مشخص بوده است. ۲-۴-۲ مقاله «مهندسی دوباره مدیریت آبیاری و سیستم‌های بهره‌برداری» مقاله دیگری که مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار گرفت, مقاله تحت عنوان ۳-0۵106۳1۵ ۱۳۳1221100 13۵1۵86161 20 ٩۷۹1600 نوشته‌ی آقای 1۵۵۱۲ 120101 از انستیتوی بین‌المللی مدیریت آبیاری است که توسط چ۳1].6۳۷1۳1 منتشر شده است. چنان که در چکیده مقاله آورده شده, مقاله در پی آن است که: «چگونه با رویکرد مهندسی دوباره می‌توان در مدیریت آبیاری و بهره‌برداری از کانال‌ها و تاسیسات مفید واقع شده و به این ترتیب مشکلات و چالش‌های مطرح در مدیریت آب کشاورزی حل شوند. با مقایسه‌ی بخش‌های کشاورزی و صنعتی, یک فرایند مهندسی دوباره, شامل باز اندیشی (ع10-1111611) درخصوص تمام فرایندهای مطرح در مدیریت ابیاری است. تمام فرضیات معمول و جاری, مورد تردید قرار می‌گیرند و مجددا ارزیابی شده و سپس بسته به شرایط طرح» پذیرفته, پا رد می‌شوند. به‌عنوان نمونه فرض ضمنی یکنواختی شرایط (خدمات, مشخصات فیزیکی و ..) باید مجددا ارزیابی شده و مگر وقتی واقعا صادق باشد. کنار گذاشته شود.» در طول مقاله تصور موجود از خدمات. به‌عنوان یکی از محورهای مهندسی دوباره مدیریت آبیاری, مورد بحث قرار می‌گیرد. درخصوص عملکرد کانال‌هاء رویکرد اصلی باید بر بهبود ارزیابی فیزیکی زیرساخت‌ها متمرکز شود و پیشنهاد می‌شود تا آن حد پیش‌رفته شود که از نشانگرهای حساس, برای درک بهتر رفتار کانال در زمان بروز اختلال‌های شناخته شده پا ناشناخته, بهره‌گیری شود. و نهایتا پیشنهاد می‌شود که عملیات نگهداری به گونه‌ای بازنگری شود که بیش‌ترین با توجه به سوابق نگارنده مقاله در زمینه مدیریت شبکه‌های آبیاری (مستفاد از وب سایت ۳۸0 و نیز بخش قدردانی مجموعه مقالات منتشره)» همچنین دو مقاله‌ای که در زمینه مهندسی دوباره در این نوشتار ملاحظه و بررسی شده است. به نظر می‌رسد ایشان درک مناسب و عملی‌ای از کاربرد مهندسی دوباره» در صنعت آب داشته باشد. در مقدمه مقاله ۱۶ صفحه‌ای حاضر چنین آمده است: «مفهوم مهندسی دوباره, در بخش‌های مدیریت و کسب‌وکار. توسعه داده شده و به کار بسته شده است و در حل چالش‌های جدید و بزرگ. که روش‌های سنتی درحل آن‌ها توفیق نداشته‌اندء موفق بوده است. (نقل از کتاب 1993 ۳۵۲۷ 2۳0 1211۵۲ ]). این نویسندگان مهندسی دوباره را یک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی انقلاب (تغییر اساسی. جدی و قابل ملاحظه) در اندیشیدن و نیز در فرایندهایی که فعالیت‌های سازمان بر آن اساس انجام می‌شود. معرفی نمودند و این تعریف اجازه‌ی تحقق فعالیت‌ها و فرایندهای جدید را به‌دست داد. در عملیات شبکه‌های آبیاری, وضعیتی که مدیران فعلی با آن مواجه‌اند. شباهت‌های زیادی با شرایطی دارد که مدیران شرکتهاء تصمیم به اجرای مهندسی دوباره در سازمان‌هایشان گرفتند.» نگارنده مقاله. مبتنی بر تجربه بلندمدت در تحقیق در شیوه‌های مدیریت شبکه‌های آبیاری و مسایل مبتلا به این بخش. درکی بسیار عمیق و قوی از مسایل داشته و به‌نظر می‌رسد به‌خوبی توانسته باشد این مشکلات را با دستاوردهای قابل انتظار از یک بررسی مهندسی دوباره وفق دهد. یکی از نشانه‌های چنین درکی اشاره به مورد زیر است: «اعمال اصلاحات در شیوه‌های آبیاری, ایده جدیدی نیست. چنان که بهسازی و مدرنیزه نمودن زیرساخت‌ها هم اقدامی نومحسوب نمی‌شود. و طی سال‌ها و دهه‌های اخیر اصلاحات و اعمال سیاست‌های جدید. در بخش کشاورزی جاری بوده است. اما آنچه مسلما جدید است. توسعه و فوریتی است که در چالش‌های پیش‌روی جامعه آبیاری و کشاورزی قرار دارد. بنابراین, معرفی مفهوم مهندسی دوباره دقیقا در راستای تمام اقدامات و اندیشه‌های قبلی است ولی با رویکردی بنیادین و اساسی‌تر نسبت به آنچه قبلا انجام می‌شده است. این رویکرد. همراه با برآوردی صحیح و واقعی از مسایل موجود و اکنون در ارائه این رویکرد جدید. این حس قوی و مهم در زمینه ضرورت بهبود فرایندهای جاری که محدودیت‌های متعددی را قبلا اعمال می‌کردند. به همراه احساس ضرورت انجام انقلابی فراگیرء با اختلاط فرضیات و نیازهای زمینه‌های مختلف (فنی. سازمانی, اقتصادی و اجتماعی) برای حل مسایل جاری, نیز مطرح است.» در واقع در اینجا نگارنده به نگاهی ریشه‌ای, به دور از تأثیرپذیری محدودکننده اما در عین حال واقع‌بینانه. از فرضیات قدیمی, تاکید می‌کند. این همان محل جدا شدن انواع دیگر بررسی‌های مهندسی (مانند بازنگری- علاج‌بخشی- مطالعات تکمیلی و ) از بررسی‌های مهندسی دوباره است. و در ادامه این بخش بر این دیدگاه تاکید بیش‌تری هم شده است: «مهندسی دوباره» در اینجا با اهمیت زیادء به صورت یک انقلاب در اندیشیدن و طراحی‌های مربوط به مدیریت آبیاری و عملیات آن. مطرح می‌شود. و به همین دلیل این‌کار (نگاه مهندسی دوباره) باید اولین گام استراتژیک در هر اقدام به تغییرء اعم از فیزیکی (مدرن‌سازی تجهیزات و زیرساختمان‌ها) یا اداری, در هر طرح باشد.» در بخش دیگری اشاره شده که مقاله با دو رویکرد به مساله خواهد پرداخت. رویکردی به کل شبکه آبیاری و رویکردی به امور بهره‌برداری از آن. و در ادامه به تشریح این دو رویکرد پرداخته شده است. در رویکرد مهندسی دوباره‌ی شبکه آبیاری, به عنوان یک بنگاه کسب و کارء نویسنده به درستی ضمن تاکید بر اهمیت بخش کشاورزی, به عدم بهره‌وری مناسب در این بخش, در مقایسه با سایر بخش‌های اقتصادی (صنعت و خدمات) اشاره نموده و هدف این بخش از بررسی‌ها را ریشه‌یابی این عدم بهره‌وری مناسب. عنوان می‌نماید. و در ادامه. روش خود ر بررسی و امکان اعمال تمهیدات و شیوه‌های منجر به موفقیت در سایر بخش‌ها.ء در بخش کشاورزی اعلام -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۵ می‌نماید. او این کار را ادامه‌ی «انقلاب مدیریت آبیاری» که قبلا آغاز شده. می‌داند. ادامه این بخش به معرفی و یادآوری در بخش بعدی مقاله. ماهیت شبکه‌های آبیاری و زهکشی, به عنوان یک بنگاه تجاری مورد توجه قرار گرفته است. «برای به‌ کار گیری مهندسی دوباره, ابتدا باید پرسید: اهداف بنیادین بنگاه‌های آبیاری مدرن چیست؟» به عبارت دیگر نویسنده یادآوری می‌نماید که پرسش‌های اساسی. گرجه به ظاهر ساده‌اند. اما ممکن است پاسخ آن‌ها به‌درستی و با دقت کافی در دست نباشد. با بحث در این موردء روشن می‌شود که در پاسخ این پرسش ابهامات و برداشت‌های مختلفی وجود دارد و به عنوان نمونه تلقی‌های بسیار مختلفی از مفهوم «خدمات» وجود دارد. پس از بحث در ضرورت طرح پرسش‌های بنیادین» در بخش بعدی, نگارنده به «بازاندیشی» در مهندسی دوباره می‌پردازد و بیان می‌کند که در این فاز باید تمام فرضیات اولیه کنار گذاشته شود و مجددا و با نگاهی نو و با در نظر داشتن چالش‌ها و ماموریت‌های موجود. فرضیات آرزیابی شوند. در ادامه این بخش, به فرضیات اولیه که گام به گام در ‎٩‏ زیر بخش, مورد بازاندیشی و ارزیابی مجدد قرار می‌گیرند. - صرف نظر از فرض یکنواختی شرایط بسیاری از کارها در شبکه‌های آبیاری با فرض ثابت بودن بسیاری از عوامل اثرگذار در گستره شبکه انجام می‌شود. (مثلا طراحی تمام کانال‌ها و تاسیسات انتقال و توزیع بر پایه یک دسته فرضیات ثابت) - تسهیل شرایط به هر قیمت. همیشه مثبت نیست. این باور که تسهیل دستورالعمل‌ها همیشه سودمند و در جهت ارتقای عملکرد است. باور صحیحی نیست. در بسیاری از موارد دستورالعمل‌های ساده نمی‌توانند برای حل مشکلات پیجیده کارایی لازم را داشته باشند. - تغییبر روبکردها: نگاهی از خدمات به منابع در روش‌های معمول, مهندسان طراحء کارایی را بر اساس خروجی و آنچه از مجموعه‌ای از منابع در اختیار (نیروی انسانی, ماشین‌آلات. پول و ...) حاصل می‌شود. می‌سنجند. درحالی که کارایی واقعی باید بر اساس سنجش و اندازه‌گیری آن بخش از خدمات مورد نیاز و ضروری که تامین می‌شود. ارزیابی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - توافق بر سر سطح خدمات قابل توجیه به لحاظ مالی چون هزینه خدمات عملا توسط کشاورزان پرداخت می‌شود. باید با بررسی لازم و واقع‌بینانه به سطحی از خدمات رسید که هم نیازها را تامین کند و هم هزینه آن برای کشاورزان قابل تحمل باشد. ممکن است این بررسی به کاهش - تردید در مبانی مفاهیم تساوی و یکتایی در زمان استفاده از فناوری‌های ساده و توزیع آب به‌صورت فقط سطحی, توزیع یکسان آب بین تمام استفاده کنندگان روش جاری بود. اما با توسعه روش‌های جدید و نیز اضافه شدن پارامترهای جدید در برنامه‌ریزی‌ها و استفاده از منابع آبی. باید معیارهای تخصیص آب تغییر داده شود و توصیه می‌شود در این شرایط معیارها بیش‌تر معطوف به «میزان - تعریف مفهوم «منبع آب مطمئن» تقریبا همه دست اندکاران بر این‌که آب کشاورزی باید منبع قابل اعتمادی داشته باشد. توافق دارند. اما هیچ‌یک تعریف مشخصی از قابلیت اطمینان منبع آبی و نیز ارزش مالی این اطمینان ارائه ننموده اند. این مساله‌ای است که باید به آن پرداخته شود. با توجه به تعریف مهندسی دوباره, انعطاف پذیری خدمات در بخش آب کشاورزی, اهمیت زیادی در بررسی‌ها خواهد * تعریف و مشخص نمودن سهم هر یک از دریافت کنندگان خدمات لازم است به تمام دریافت کنندگان خدمات توجه شده و سهم هریک. متناسبا منظور شود. ۹ تحلیل مجدد اطلاعات بهره‌برداری از یک سیستم. همواره نیازمند اتخاذ تصمیم است و این تصمیمات همیشه مبتنی بر اطلاعات می‌باشند. لذا هرچه سیستم‌های اطلاعاتی به روزتر و بیش‌تر منطبق بر واقعیت باشند. نتایج حاصله سودمندتر خواهد بود. بخش پنجم مقاله. پس از بحثی که در مورد مهندسی دوباره کلیت شبکه آبیاری در بخش چهارم انجام شده به کانال‌ها (از دیدگاه‌های هیدرولیکی و ...) و شرایط مختلفی که برای آن‌ها رخ می‌دهد. تعریف شاخص‌هایی برای اندازه گیری بهره‌وری و مواردی از این دست. با رویکردی هم فنی و هم مدیریتی» پرداخته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۷ «هیچ‌کس در ضرورت انقلاب در مدیریت شبکه‌های آبیاری و نیز در سیستم‌های بهره‌برداری آن‌هاء برای مقابله با چالش‌های پیجچیده‌ی پیش‌رو تردید ندارد. اما ممکن است اختلاف‌ها در شیوه رسیدن به تغییرات مورد نظر و بهبود در بهره‌گیری مناسب از منابع آب باشد. در این مقاله از فرایند مهندسی دوباره, که در بخش‌های صنعتی با موفقیت به‌کار گرفته شده است. برای به‌کارگیری در جوامع آبیاری- کشاورزی, و به منظور اصلاح ریشه‌ای شیوه‌های سنتی مدیریت و بهره‌برداری, جانبداری شده و ابراز امیدواری گردیده که خواننده نسبت به ضرورت انجام یک مهندسی دوباره در شبکه‌های آبیاری و کشاورزی» چه به عنوان یک بنگاه اقتصادی و چه در بخش‌های بهره‌برداری, متقاعد شده باشد. » ۳-۴-۲ مقاله «مهندسی مجدد و اصلاح نظام مدیریت شبکه‌های آبیاری و زهکشی استان گیلان» نمونه بررسی شده بعدی, یکی از پژوهش‌های انجام شده تحت نظر دفتر پژوهش‌های کاربردی - معاونت طرح و توسعه شرکت سهامی مدیریت منابع آب ایران است. این پژوهش تحت عنوان «مهندسی مجدد و اصلاح نظام مدیریت شبکه‌های آبیاری و زهکشی استان گیلان» و توسط آقای دکترحسن درویش با شناسه‌ی 1101-82077 انجام شده است. هدف این پژوهش, چنان که در مقدمه گزارش پایانی آن آمده است. تحقق اهداف زیر بوده است: ۲- ارائه الگوی مناسب جهت مدیریت شبکه آبیاری استان گیلان ۳- شناسایی و شفاف‌سازی فرایندها و ارتباطات در شبکه آبیاری استان گیلان آهنگ بررسی‌ها بسیار مشابه مقاله‌ی بررسی شده‌ی قبلی است و در تناسب با موضوع بررسی‌های حاضر می‌باشد. این پژوهش بیش‌تر معطوف به اصلاح سیستم مدیریتی (13۳16) می‌باشد و به مسایل فنی به‌طور جدی پرداخته نشده است. درحالی که در مقاله‌ی قبلیء بررسی‌های انجام شده در هر دو محور مسایل مدیریتی و فنی انجام شده بود. در ابتدای مقاله. روش تحقیق. روند انجام تحقیق و تجزیه و تحلیل اطلاعات. توضیح داده شده و سپس به معرفی ساختارها و فرایندهای موجود پرداخته شده است. براساس نتایج تحقیق چند ساختار شامل ساختار پیوند خویشاوندی, ساختار 13290 ۳20107 ساختار تمرکز برآب برای رفع مشکلات مدیریتی مطرح و بررسی شده و نهایتا «الگوی ضمن بررسی‌هاء در مشروح مقاله (۲۵ صفحه) تمام سیستم‌های درگیر در شبکه مورد بررسی, تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نمودار فرایندی هر یک ارائه شده است. در این بخش فرایندهایی که در هر یک از سازمان‌های ذیربط باید انجام شودء تفکیک شده و فهرست تفکیکی نیز ارائه گردیده است. با تعریف و تفکیک سیستم‌هاء بررسی کننده به شناسایی مشکلات و موانع ارتقای بهره‌وری پرداخته و آن‌ها را در بخش‌های زیر طبقه‌بندی نموده است: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی الف- محور منابع انسانی ب- محور تشکیلات و ساختار سازمانی ج- منابع مالی د- مسایل فرهنگی و جغرافیایی منطقه ه- مشکلات فنی, اداری وحقوقی چنان که ملاحظه می‌شود. کاستی‌های فنی و بهره‌برداری. در این محورها مورد اشاره قرار نگرفته‌اند. که این یکی از نکات اصلی تفاوت این مقاله با مقاله پیشین است. پس از طبقه‌بندی مشکلات و موانع, به بررسی گزینه‌های پیش‌رو در قالب ۴ گزینه پرداخته شده است: ۱ وضعیت اول- حفظ ساختار موجود ۲- وضعیت دوم- ساختار پیوند خویشاوندی ۳- وضعیت سوم - حالت ۳۵۹۵ ۳۵۲10۲۷ ۴ وضعیت چهارم- تمرکز بر آب. که ترکیبی از حالت‌های دوم و سوم است. در بخش انتخاب الگوء چنین به نظر رسیده که الگوی پیشنهادی باید ترکیبی از ۴ الگو باشد. این انتخاب با هدف استفاده از مزایای ۴ حالت و دوری از معایب آن‌ها عنوان شده است. در پایان و پس از توضیح درخصوص مزایا و معایب الگوی پیشنهادی, توصیه‌ها و یادداشت‌هایی برای آینده و در حین پیاده‌سازی سیستم. ارائه گردیده است. ۴-۴-۲ نشریه ۲۸0 تحت عنوان «اثرات طراحی, مدیریت و سیاست‌گذاری برکارایی شبکه‌های آبیاری» سازمان جهانی غذا و خواربار (۳۸0) در بانکوک تایلند. نشریه‌ای تحت عنوان اثرات طراحی, مدیریت و سیاست گذاری بر کارایی شبکه‌های آبیاری» منتشر نموده که عنوان فرعی «تلفیق دسئتورالعمل‌های مدرنیزه نمودن و استانداردهای طراحی» برای آن انتخاب شده است. این نشریه ۱۷۴ صفحه‌ای. از سوی ۳۸0 برای تمام ذینفعان. شامل. در این نوشتار ابتدا به بررسی دلایل عدم کارایی پروژه‌های آبیاری پرداخته شده و نقش هریک از دست‌اندرکاران پروژه‌هاء از مهندسان طراح تا بانک‌های سرمایه گذار و بهره‌برداران در این عدم بهره‌وری. توصیح داده شده است. در فصل دوم بهره‌وری و کارایی سیستم‌های آبیاری تعریف شده و سپس درفصل سوم نقش سازمان‌های جهانی (بانک جهانی. بانک توسعه آسیایی و ۳۸0( در حصوص موضوع. بررسی شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۹ پس از این معرفی‌هاء در فصل چهارم به مقایسه تغییرات فنی» در مقابل تغییرات مدیریتی اشاره شده است. و در فصل پنجم به اثر متقابل فناوری و سازمان‌های درگیر پرداخته شده است. در همین فصل بر ضرورت مشارکت آب‌بران و قالب‌های مختلفی که این مشارکت را تامین می کنند. تاکید شده است. بخش دوم نشریه.» تحت عنوان «تغییر رویکردها در طراحی شبکه‌های آبیاری» مشتمل بر ۸ فصل است. در فصل اول از بخش دوم به مرور ضوابط و مفاهیم طراحی در کشورهای منتخب پرداخته شده که در میان این کشورها به ایران نیز اشاره شده است. در همین فصل روش‌های طراحی سنتی, تجربیات کشورهاء به‌ کار گیری توصیه‌های طراحی 11911 در کشورهای در حال توسعه و در پایان به انتقال فناوری بین کشورها (مشخصا مثال هند و اندونزی) مورد اشاره قرار گرفته‌اند. موضوع فصل بعدی نیروهای شکل دهنده تغییر است. که در این خصوص به موارد زیر توجه شده است: - عکس‌العمل کشاورزان - اثرات فناوری - سیاست‌های دولت‌ها که در حجمی محدود (حدود ۵ صفحه) این مباحث به‌صورت مختصر و مفید. بررسی شده‌اند. بحث آب‌های زیرزمینی موضوع فصل بعدی نشریه است و در فصل دهم تحت عنوان «فرایند برنامه‌ریزی» به سرفصل‌های مهمی پرداخته شده است. در این فصل ابتدا تعریفی از طراحی مدرن و سپس مشخصات طراحی مدرن ارائه شده و در ادامه به ضرورت تعیین درست اهداف. تحویل آب. پیکربندی و سیاست کنترل آب اشاره شده است. ادامه این بخش که مفصل‌ترین بخش نوشتار است. راهکارهای انتخاب سیاست و ابزار مناسب برای کنترل, مدرن‌سازی سیستم‌های سه فصل بعدی, اهم مواردی که درطراحی باید مد نظر باشند. چالش مدرنیزه شدن و نهایتا فرایند بازنگری دستورالعمل‌ها و استانداردهای طراحی را مورد توجه قرار می‌دهد. تا این بخش, خواننده در می‌پابد که با ورود تجهیزات جدید و اصولا فرضیات جدید. یا به عبارتی فرضیانی که در فاز طراحی مطرح نبوده یا مورد توجه قرار نگرفته‌اند. لازم دیده شده که فرایند طراحی‌ها بازبینی شود. در متن مقاله به ضرورت مهندسی دوباره‌ی فرایندهای طراحی, با منظور نمودن شرایط جدید. که غیر قابل اغماض‌اند. آشاره می‌شود و سعی می‌شود تا روشی برای این بازبینی ارائه گردد. در بخش دوازدهم نشریه. تحت عنوان نتیجه‌گیری, جمع‌بندی تمام بحث‌ها,ء منجر به ضرورت تدوین سیاست‌های آبیاری در کشورها می‌شود. اهمیت این مقاله. گذشته از اعتبار ارگان ناشر آن (۳۸0)» در طی یک مسیر تاریخی. از شیوه‌ی طراحی شبکه‌ها در دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ میلادی, معرفی عوامل و فرضیات مغفول, روش‌های برخورد با مساله و نهایتا یک جمع‌بندی محلی برای هر کشور است. به عبارت دیگر از این مقاله چنین دریافت می‌شود که گرچه ممکن است انگیزه مهندسی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی دوباره (عدم بهره‌وری) و عوامل موثر در آن (عمدتا شرایط جدید) در پروژه‌های مختلف و در کشورهای گوناگون یکسان ۵-۴-۲- مقاله‌ی «مهندسی دوباره سیستم‌های مدیریت آبیاری -گام آخر» آقای 110۵۱1۲ 12۳161 ۶ سال پس از نگارش مقاله‌ی معرفی شده در بخش‌های پیشین. مقاله‌ی دیگری در راستای همان بحث منتشر نموده که در «نهمین همایش بین‌المللی مشارکت در مدیریت آبیاری» ارائه شده است. با توجه به روند تاریخی موضوع, که با بررسی این دو مقاله مشهود گردیده و نیز با توجه به جایگاه نگارنده. کارشناس آرشد مدیریت آبیاری سازمان جهانی غذا و خواربار (۳۸0) به نظر می‌رسد توجه به این مقاله بتواند نکات قابل استفاده‌ای به‌دست دهد. عنوان اصلی مقاله: ع[۱/۸1 1251 116 ۷۷۵1118 - 11228061 58100 1۳۳1821100 02100108 -عکا در چکیده‌ی مقاله. مانند مقاله پیشین آقای 110۵۷11 بر شباهت‌هایی که بین تغییرات سازمانی رخ داده در بخش کسب و کار و تجارت. و سازمان‌هایی مانند «انتقال مدیریت شبکه‌های آبیاری» و «مدیریت آبیاری مشارکتی» قابل مشاهده است. تاکید و بیان شده که این شباهت‌هاء شامل ضرورت تحقق موارد زیر است: - بازگشت به اهداف بنیادین و کلیدی اولیه. - باز تعریف ماموریت‌هاء به‌طور ریشه‌ای. - تغییر اساسی سازمان, و سپس یادآوری می‌کند که هنگامی که در محدوده‌ی سال‌های ۱۹۸۰ و ۰۱۹۹۰ درخصوص اصلاح مدیریت آبیاری بحث و نتیجه گیری می‌شد. هدف اصلی آن بود که بخش کشاورزی برای ایفای نقش در مقابل چالش‌های بزرگی که حاصل نیازهای جامعه بودند. توانمندتر عمل نماید. او این چالش‌ها را چنین یادآوری می‌کند: - ارتقای بهره‌وری از آب - بهبود سطح بازدهی مالی - و لزوم تجمیع اهداف زیست‌محیطی و سلامت نکته در خور توجه, هشداری است که نگارنده پس از مقدمه فوق ارائه می‌کند: «اما بعد از گذشت سلل‌ها از این اصلاحات. مهندسی دوباره بخش آبیاری, به نتایج مورد انتظار نرسیده است» و چنین ارزیابی می‌نماید که «این عدم توفیق, ناشی از اشتباه‌های طراحی, یا کاستی اجراء یا ترکیبی از این دو بوده است» و پس از توضیحی مختصر. در مورد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ارف ۳۸ )۴ در ادامه. نگارنده به روشنی و در عین پرداختن به جزییات مشکلات. روشی را که ۳۸0 برای برداشتن این گام آخر براساس تجربه‌های حاصل شده.ء تدوین نموده. اجمالا معرفی نموده و توضیح و تشریح آن را به متن مقاله‌ی ۸ صفحه‌ای خود. ارجاع می‌دهد. این روش., ۸1۸۹۹5۲01۳ که حروف آغازین 1۳۵۵ 006۳۵110 |۲۵ 1۱۵۲ 50۷۱5 200 کصادیچگ م۱۷۱۸ است. نامیده شده است. پس از بخش چکیده. متن اصلی مقاله ارائه شده که در آن نگارنده ابتدا به یادآوری مفاد مقاله‌ی قبلی خود (که در این نوشتار نیز به آن پرداخته شده است) پرداخته و با یادأآوری کتاب مرجع آقایان ۲۳۵۲۳۷ ۵0 112113307 درخصوص مهندسی دوباره کسب و کارء معانی این کار را در قالب: - بنیادین بودن بررسی‌هاء - آساسی و رادیکال بودن رویکرد به مساله - بزرگ بودن تغییرات. - و توجه به فرایندها یادآوری می‌نماید. پس از مقدمه. در بخشی تحت عنوان «گام فراموش شده در انتقال مدیریت آبیاری» به ۵ دلیلی که در مدارک و بررسی‌های پیشین برای انتقال مدیریت. که از یافته‌های بررسی‌های مهندسی دوباره بوده است. اشاره شده است: - کاهش سهم دولت در هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری شبکه‌هاء - ارتقای بهره‌وری و سودمندی سیستم‌هاء - پاسخ‌گویی به فشارهای بنگاه‌های مالی خارج از سیستم. - پاسخ‌گویی به سیاست‌ها و برنامه‌های خصوصی‌سازی و آزادسازی دولتی, - ارتقای سطح پایداری و کاهش اثرات زیان‌بخش زیست‌محیطی شبکه‌های آبیاری. نویسنده معتقد است که مهندسی پیچیدگی‌های مدیریت آبیاری, آخرین گام یک مهندسی دوباره‌ی واقعی است و اذعان می‌دارد که فراموش شدن این مهم شاید علت این عدم تحقق انتظارات بوده باشد. او به ۶ سرفصلی که «گروه هم‌فکری انتقال مدیریت آبیاری»» برای موفقیت امر به عنوان جمع‌بندی ارائه نموده بودند. اشاره می‌کند: ۲- شفافیت سیاست‌هاء ۳- وجود مبانی قانونی در جایگاه‌های مدیریتی جدید. ۴- انتفاع کشاورزا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۵ تعریف روشن مفهوم حقابه. هم از دیدگاه سیستم. هم از دیدگاه کشاورز ۶ امکانات آبیاری سالم و آماده‌ی کار. و در ادامه به تجزیه و تحلیل سرفصل‌ها پرداخته و همان بحث عدم توجه به ضرورت حل مهندسی پیچیدگی‌های امر را ریشه‌یابی می‌کند و در خاتمه اعلام می‌نماید که این همان نقطه‌ای است که آخرین گام اصلاحات باید برداشته شود و همان موضوعی است که ۳۸0 از سال ۱۹۹۸ برآن تمرکز داشته است. در بررسی این مقاله. نقش دانش وتجربه‌ی مداوم و طولانی نگارنده با بعد فنی مساله (شبکه‌های آبیاری و مدیریت آن‌ها) از یک سوء و درک مفهومی و عمیق وی از بررسی‌های مهندسی دوباره و نگاهی که به مسایل دارد. از سوی دیگر, این نکته بسیار مهمی است که بررسی‌کننده با شناخت معنی و مفهوم واقعی مهندسی دوباره» بررسی‌های خود را محدود به تغییرات موضعی و کوچک ننماید و با شناخت از ابعاد فنی مساله, پیشنهادهای غیرممکن یا غیرسودمند ارائه ننماید. مهندسی دوباره مطرح شده است. می‌تواند راهنمایی برای تمام بررسی‌های مهندسی دوباره در موضوعات فنی باشد. نگارنده بیان می‌کند که: «یکی از اولین گام‌های بررسی مهندسی دوباره. تصویر نمودن چالش‌هایی است که مجموعه آبیاری با آن مواجه خواهد بود. این چالش‌ها امروزه بر اساس نیازها و اهداف جدیدی که توسط جامعه تعریف و اعلام می‌شود. مطرح می‌شوند و عبارتند از: - ضرورت بهبود بهره‌دهی آب با توجه به محدودیت منابع آب - ارتقای اثربخشی هزینه‌هاء به لحاظ محدودیت‌هایی که در بودجه‌های دولتی برای نگهداری شبکه‌ها اعمال می‌شود. - منظور نمودن استفاده‌های چند منظوره از منابع آب» و پس از شرح چالش‌هاء بخش بعدی به تعریف فرایندها اختصاص یافته است. توضیحات این بخش بیش‌تر معطوف به مسایل خاص شبکه‌های آبیاری است (که در نوع خود جالب و مفید است) اما در نگرش کلیء فرایندها برای بررسی‌های مهندسی دوباره در سه مبحث عملیات. نگهداری و هزینه‌ها بخش‌بندی شده‌اند. و به‌عنوان یک نکته‌ی کلیدی که ممکن است مانع دستیابی به اهداف شود. توجه خواننده به ضرورت کنترل تراز اقتصادی بلندمدت سازمان/ پروژه» جلب شده است. پس از بررسی چالش‌ها و فرایندهاء بخش بعدی به بررسی محدودیت‌ها و مشکلات. اختصاص یافته و نگارنده در این بخش متذکر شده است که توجه و شناخت موانع و محدودیت‌ها بسیار مهم است و فهرستی از موانع احتمالی در اکشثر کشورهای در حال توسعه را ارائه می‌نماید: - محدودیت‌های فنی - محدودیت‌های اشتغال و نیروی کار - محدودیت‌های ساختار اجتماعی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - بررسی ادبیات فنی در خصوص مهندسی دوباره ۰ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۳ - محدودیت‌های سازمانی گرچه ظاهرا سرفصل‌های کلی برای محدودیت‌ها ارائه شده (که در متن مقاله در مورد هر یک توصیح داده شده است) اما انتخاب‌ها به گونه‌ای صورت گرفته که موضوعی از دایره‌ی بحث و توجه خارج نماند. و این مساله بیانگر این نکته مهم است که گرچه شناختن اشکالات سیستم. که معمولا منجر به انجام بررسی مهندسی دوباره می‌شود. مهم است. اما درموضوع این مقاله. عملا عدم توجه به برخی از این مشکلات. مانع رسیدن به نتایج مورد انتظار شده است. در پایان این بخش, نگارنده‌ی مقاله عنوان می‌نماید که مقدم برتمام موارد فوق. مشکلی است که تصمیم گیرندگان, طراحان و مدیران در مقابله با ضرورت مدرن‌سازی, با آن مواجه می‌شوند و آن کمبود اطلاعات و تجربه درزمینه مدرن‌سازی و امکانات موجود در این زمینه است. بخش بعدی مقاله, با اشاره به مقاله قبلی نگارنده و بررسی‌های ۳۸0 به بازاندیشی در مورد فرضیات. اختصاص یافته است. که برای هر یک از فرضیات موجود. یک پاراگراف توضیح ارائه شده است. و نهایتا در بخش پایانی مقاله. تحت عنوان «بازسازی - رویکرد ۱۷1۸552017» روش تحقیق شده و مورد توصیه‌ی 0 تشریح و ارائه شده است. درخصوص این مقاله چند نکته اساسی و در خور توجه قابل طرح است: - آشنایی نگارنده هم با ابعاد فنی موضوع و هم با مبانی مهندسی دوباره - تشریح گام‌های اساسی در یک بررسی مهندسی دوباره - پیگیری یافته‌های یک بررسی قدیمی و یافتن علل عدم موفقیت - توجه جدی به امکان‌پذیری یافته‌ها (دید تئوری, همراه با درک عملی) به نظر می‌رسد روش اتخاذ شده در این مقاله. تلفیق مناسبی از مهندسی دوباره, به عنوان یک علم ذاتا مربوط به حوزه‌ی مدیریت. با نیازهای عملی و فنی در حوزه تخصصی دیگری, باشد. لازم به توجه است که کتاب 00۳00۳۵1101 1116 110۵۲۵11100۲18 که منشور انقلاب سازمانی و مبنای تئشوری مهندسی دوباره است و توسط آقایان 1121۵۲ و ۲1۵1۳۱ نوشته شده و اساسا مربوط به حوزه‌ی مدیریت است. اولین عنوان در ۵-۲- جمع‌بندی چنان که در بخش‌های ابتدایی آشاره شد. بررسی آدبیات فنی عمدتا با دو انگیزه انجام می‌شود: نخست بهره‌گیری آزء و هماهنگی با تجارب موجود. سپس احتراز از دوباره‌کاری. در بررسی‌های انجام شده. هدف. در عین توجه به دو مورد اصلی فوق, یافتن تعریف مشخصی برای مهندسی دوباره نیز بوده است. گرچه تعریف مشخصی, که توسط سازمانی در حوزه‌ی مهندسی آرائه شده باشد. یافت نشد. اما یافتن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی نمونه‌هایی از بررسی‌های مهندسی دوباره. که خوشبختانه یکی از آن‌ها در داخل کشور انجام شده است. نشان داد که کم و بیش می‌توان روند مشخصی که. در اصل الهام گرفته از مهندسی دوباره فرایندهای کسب وکار در حوزه مدیریت است. نکته‌ی مشهود دیگر آن بود که گرجه موضوع بررسی‌ها در هر رمینه می‌تواند باشد. اما انگیزه 0 محرک اصلی. پایین بودن بهره‌وری است و نکته کلیدی در بررسی‌هاء بازگشت به فرضیات ریشه‌ای و محدود نشدن در پیچ و خم تغییر شرایط است. باید شجاعانه. فرضیات اولیه را مورد تردید قرار داد و هشیارانه راه‌های نوین برای رسیدن به اهداف را بررسی نمود. نکته مهم دیگر آن است که مهم‌تر از آن که بدانیم مهندسی دوباره چیست. شاید آن باشد که توجه داشته باشیم. در این اندیشه بودن که بررسی‌های مهندسی دوباره در دست انجام است. درحالی که در واقع. گوشه‌ای از طرح مورد بازنگری یا اصلاح قرار می‌گیرد. آفت جدی بررسی‌های مهندسی دوباره است. 89696 1۵7 ماععا ۱/20 ۸- 000۳۵110۵ ۳۵ ۵۱0۵ که در آن برای اولین بارء در سال ۰.۱۹۹۲۳ بحث مهندسی دوباره مطرح شده‌است. جلب توجه شود. گرچه رویکرد اصلی این کتاب معطوف به مسایل مدیریتی و حوزه‌ی کسب و کار است. اما شیوه‌ی بررسی‌ای که در این کتاب برای بررسی‌های مهندسی دوباره طرح و ارائه شده است. در تمامی زمینه‌ها قابل کاربرد است. و چنان که ملاحظه شد در بررسی‌های از این نوع. همواره مورد توجه و استناد بوده است. تقریبا هیچ مدرک. پژوهش و بررسی‌ای در زمینه مهندسی دوباره» بدون ارجاع به این کتاب. در ادبیات فنی یافت نمی‌شود. در کل بررسی‌های موضوع تهیه «راهنمای بهبود بهره‌وری طرح‌های سدسازی از طریق انجام مهندسی دوباره» مفاد این کتاب و روش تبیین شده در آن. مورد توجه جدی قرار داشته است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ معیارها و فرایند او لویت‌بندی طرح‌ها یت( ح برای انعام مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۷ ۱-۳ چکیده محدودتر شدن منابع حیاتی در اثر افزایش جمعیت. راهبردی‌ترین انگیزه برای ضرورت توجه مداوم به ارتقای بهره‌وری طرح‌ها است. انتظارات مخاطبین و ذینفعان طرح‌هاء مرتبا با روندی فزاینده در تغییر است و طرح در عمل نمی‌تواند به طور أصولی و با رعایت ملاحظات فنی و اقتصادی, خود را با این انتظارات منطبق کند. تغییرات در نیازهاء زمانی که با تغییر در شرایط زیست محیطی, توسعه فناوری» تغییرات سیاسی و ... توام می‌شود. بررسی مجدد طرح را ضروری می‌نماید. اما در این شرایط. این بررسی باید از نوعی دیگر باشد که تمام عوامل را با هم در نظر گیرد و در پی تغییرات بزرگ باشد. این بررسی. همان مهندسی دوباره است. از همین چند جمله روشن است که بررسی‌های مهندسی دوباره. بررسی‌های پرهزینه‌ای هستند و اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام این بررسی‌هاء ضرورت می‌یاید. بخش حاضر, سومین بخش از یافته‌های مطالعات «راهنمای بهبود بهره وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح های سدسازی» است. که به گردآوری اطلاعات طرح‌ها و اولویت‌بندی آن‌ها برای انجام مهندسی دوباره اختصاص دارد. ۲-۳ مقدمه با روشن شدن و تصویب تعریف مهندسی دوباره". گام بعدی تدوین روش گردآوری اطلاعات طرح‌ها و سپس طراحی فرایند اولویت‌بندی آن‌هاست. در این راستاء ابتدا به عوامل اثرگذار بر افشت با عدم بهره‌وری طرح‌های سدسازی و شبکه‌های آبیاری, توجه شد. این عوامل شامل موارد زیر بود: ۱- جنبه‌های زیست‌محیطی ۲- جنبه‌های اجتماعی - اقتصادی ۳- نیازهای جدید یا تامین نشده در حوزه اثرگذاری طرح ۴- جنبه‌های مدیریتی و بهره‌برداری ۵- ملاحظات راهبردی کلان ۶- تغییرات فناوری, در طراحی, اجرا و بهره‌برداری ۱- بازاندیشی بنیادین طرح‌های مهندسی ساخته شده و دردست بهره‌برداری و طراحی مبتنی بر این بازاندیشی, به‌منظور دستیابی به بهبودهای اساسی. به‌خصوص از دیدگاه کارآیی و بهره‌وری طرح. با کنترل مجدد ایمنی. براساس معیارهای به هنگام در زمینه‌هایی مانند سیاست‌های جدید یا تغییر در اهداف, هزینه‌هاء. کیفیت. خدمات. سرعت. ایمنی و ریسک. و با توجه به ملاحظات امکان‌پذیری اجرای دستاوردها به خصوص در ارتباط با اجزای سازه‌ای. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی با تمرکز بر این شاخص‌هاء که به طور غیرمستقیم. بهره‌وری یا عدم بهره‌وری طرح‌ها را سبب می‌شوند. تلاش شد تا گردآوری اطلاعات. همراه با جزییات لازمء از طریق پرسش‌نامه. انجام پذیرد. حاصل این کارء پرسش‌نامه‌هایی مفصل و بسیار پیچیده بود. که در برخی موارد. گروه مرجعی که برای تکمیل اطلاعات انتخاب شده بود را دچار سردرگمی نمود. گذشته از پیچیدگی مرحله گردآوری اطلاعات. مرحله پردازش اطلاعات دریافتی برای رسیدن به شاخصی برای اولویت‌بندی در این شرایط نیز با دشواری جدی مواجه بود. با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری مختلف. که با مشورت و شفاف نیست. علیرغم صرف زمان قابل ملاحظه و انجام حجم قابل ملاحظه‌ای از کار در این مرحله از بررسی‌هاء کاستی‌هایی از دیدگاه کاربردی بودن و ضعف این روش‌های تفصیلی در عمل, مانع از آن شد که این روش‌ها مناسب تشخیص داده شوند. به‌طور بسیار خلاصه. برای اولویت‌بندی طرح‌هاء که ذاتا مساله‌ای از نوع «انتخاب» و «تصمیم‌گیری» است. روش‌هایی به‌شرح زیر مورد توجه قرار گرفتند: ۱(- روش تحلیل سلسه مراتبی (۳][ ۳۳۳۵۵۵۶۹-۸ ۲101۳۵۲۱۷ 1۷۲1۵ ۸۵) ۲- روش وزن‌دهی ساده ۳- روش منطقی ریاضی 13001621 ۳ روش جدول مرجع ۵- روش جدول مرجع اصلاح شده تشریح هر روش. مزایاء محدودیت‌ها و علت انتخاب یا عدم انتخاب آن. در مجموعه پیوست‌ها آورده شده است. در ادامه مختصری از روند بررسی‌ها برای انتخاب معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌هاء برای انجام مهندسی دوباره ارائه شده است. ۳-۳- بررسی‌های انجام شده برای انتخاب معیار و فرایند اولوبت‌بندی طرح‌ها انتخاب و اولویت‌بندی همواره برپایه مقایسه انجام می‌شود. تقدم و تاخر برای اجرا پا مطالعه طرح‌های مختلف نیز از این قاعده مستثنا نیست. اولویت‌بندی و تعریف تقدم یا تاخر در اجرای هر طرح. نیازمند معیارهایی برای مقایسه است. مقایسه‌ای که مبنای انتخاب خواهد بود. به‌عبارت دیگرء اولویت‌بندی» نیازمند بررسی و ارزیابی چندین عامل به‌صورت هم‌زمان و در کنار یکدیگر می‌باشد. اهمیت هر یک از معیارها نیزء در مقایسه با سایر معیارهاء می‌تواند متفاوت باشد و از نظر رتبه‌بندی, هر طرح جایگاه ویژه خود را دارد و این معیارها هستند که مبنای تصمیم‌گیری به‌شمار می‌روند. این نحوه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۹ رویارویی با مساله را می‌توان تصمیم‌گیری چند معیاره (/۱1۸0۱) نامید. روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره به منظور ارزیابی اوزان برای شاخص‌های موجود در یک تصمیم‌گیری و انتخاب گزینه‌ی برتر و یا اولویت‌بندی بین چندین طرح., توسعه یافته‌اند. از بین روش‌های مختلف انتخاب و تصمیم‌گیری چندمعیاره» روش‌های تحلیل سلسله مراتبی (]۸[1)» وزن‌دهی ساده و جمع‌آثار در منطق بولین, تناسبی بیش‌تر از سایر روش‌ها با کاربرد مورد نظر داشتند. این روش‌ها و نیز ترکیب روش وزن‌دهی ساده با منطق بولین. در ادامه با تفصیل بیش‌تری مورد ارزیابی قرار گرفته است. ۱-۳-۳ روش تحلیل سلسه مراتبی (۸11۳) در روش ۸11۳ گام‌های مختلف برای تصمیم‌گیری به شرح زیر است: ۱- تشکیل سلسله مراتب برای انتخاب (ساخت درختجه‌ی هدف. معیارها و گزینه‌ها)" ۲ تشکیل ماتریس مقایسه دودویی معیارها در رسیدن به هدف با استفاده از مقیاس مقایسه زوجی معیارها و گزینه‌ها. مقیاس مقایسات زوجی به شرح زیر هستند: - - وضعیت مقایسه‌ها * یکسان ارزش ۱ ٩‏ خیلی بیش‌تر (یا خیلی قوی) ارزش ۷ * صد در صد مرجح ارزش ‎٩ ۳ ساخت بردار اولویت برای مقایسه دودویی معیارها برای رسیدن به هدف. ۴- تشکیل ماتریس‌های مقایسه گزینه‌های مختلف با یکدیگر به تفکیک هر معیار. ۵- ساخت بردار اولویت‌ها در هر گزینه و به تفکیک هر معیار. ۶ محاسبه نرخ سازگاری (این نرخ نشان‌دهنده میزان اعتماد به اولویت‌های حاصل از نظرات اعضای گروه تصمیم‌گیری و یا اولویت جداول ترکیبی است). ۱- ۷1111-۸11۲۵ 16615100 8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۷ تهیه بردار اولویت نهایی و مقایسه طرح‌ها با یکدیگر. روش ۸11۳ گرچه به ظاهر و در نگاه اول روش مناسبی به نظر می‌رسد. اما در نهایت مناسب دانسته نشد. این روش عمدتا وقتی که ارتباطی منطقی بین پارامترها وجود داشته باشد می‌تواند به حداکثر کارایی برسد. اما در بررسی عوامل مهندسی دوباره, لزوما چنین نیست. به‌عنوان مثال برقراری ارتباط منطقی و تعیین ارجحیت میان «بروز مشکل سازه‌ای در سیستم مجازی بین پارامترها برقرار شود و این در واقع به معنی حذف تعداد بسیاری از معادلاتی است که در تعیین اولویت‌ها باید ایجاد شوند. تعدد مقایسات دودویی با در نظر گرفتن تعدد طرح‌ها و معیارها از دیگر مشکلات این روش است. به بیان ساده ترء در این روش ناچار به امتیازدهی و تعیین نسبت بین معیارهایی هستیم که عملا فاقد ارتباط منطقی واقعی هستند. این شرایط ضمن آن‌که بر دشواری پردازش اطلاعات می افزاید. چندان بر غنای نتایج حاصله اثر نمی‌گذارد. ۲-۳-۳- روش وزن‌دهی ساده بازه بندی مشخصات کمّی و کمّی‌سازی مولفه‌های کیفی هر طرح. از گام‌های اولیه استفاده از روش وزن‌دهی ساده است. پس از بازه‌بندی هریک از متغیرهای تصمیم. با دردست داشتن ماتریس ززع (ماتریس اوزان)» امتیازها به تناسب قرارگیری هر زیرمعیار در هر زیربازه, اختصاص پیدا می‌کند. بدین ترتیب برای تصمیم‌گیری نهایی, امتیاز هر سد در مورد هر معیار در وزن آن معیار ضرب می‌شود و با جمع امتیازهای وزنی به‌دست آمده. امتیاز نهایی سد محاسبه می‌شود. سپس با مقایسه‌ی امتیازهای نهایی سدهای مختلف می‌توان سدها را برای انجام مهندسی دوباره. اولویت‌بندی نمود. این روش که به روی‌هم‌گذاری موزون نیز شناخته می‌شود. روشی است که شاید نه چندان واضح, اما اکثرا در ارزیابی است با دادن امتیازی بالا به یک طرح در یک زمینه‌ی مشخص, تصمیم‌گیری به نفع آن طرح صورت گیرد. هرچند برای رفع این نقیصه. روشی برای تحلیل حساسیت نتایج تدوین شد. اما این تحلیل نیز چندان موفقیت‌آمیز نبود. ۳-۳-۳ استفاده از منطق بولین (دو- دوبی) در منطق بولین (دودویی)» پاسخ‌ها فقط به صورت صفر و یک (یا بله یا خیر) بیان می‌شود. این روش را می‌توان حالت خاصی از روش وزن دهی ساده در نظر گرفت؛ به این صورت که وزن تمام معیارها برابر با یک است و زیرمعیارهای تصمیم دارای وزن صفر یا یک هستند. در این روش از شمارش تعداد بلی‌هاء اولویت گزینه (طرح) تعیین شود. پیاده‌سازی این روش بسیار آسان است و در بسیاری موارد به پاسخ‌های بسیار خوبی می‌رسد. اما نکته‌ای که در مورد اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره وجود دارد این است که تمام پارامترهای مطرح را نمی‌توان به پلی یا خیر تبدیل نمود. اگر هم این‌کار با شکستن یک سوال به چندین سوال انجام شود. عملا ضمن مواجهه با پرسش‌نامه‌ای نه‌چندان قابل درک. در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۲ ۵۱ نهایت هم آمکان مقایسه در برخی حوزه‌ها از دست می‌رود. مثلا وقتی معیار حجم مخزن مدنظر باشد. باید چندین سوال پرسیده شود تا روشن شود که هرکدام از طرح‌ها در چه بازه‌ای از حجم مخزن قرار می‌گیرند. برای روشن‌تر شدن موضوع می‌توان به مساله زیر دقت نمود: حجم مخزن سدی ۵۶ م. م. م می‌باشد و قرار است این سد با دو سد دیگر که دارای حجم مخازن ۱۵ و ۳۰۰ م. م.م آیا حجم مخزن کم‌تر از ۱۰ م. م. م است؟ بلهاخیر اگر حجم مخزن از ۱۰ م. م. م بیش‌تر است. آیا کم‌تر از ۵۰ م. م. م است؟ بلهاخیر اگر از ۵۰ م. م. م بیش‌تر است. یا کم‌تر از ۲۰۰ م. م. م است؟ بله اخیر اگر از ۲۰۰ م. م.م بیش‌تر است. آیا کم‌تر از ۱۰۰۰ م. م.م است؟ بله اخیر آیا حجم مخزن بیش‌تر از ۱۶۹۰۰ م. م. م است؟ بله اخیر با درنظر گرفتن این مثال می‌توان گفت شاخص‌هایی که شامل طیف وسیعی از مقادیر هستند. با استفاده از این روش به‌راحتی قابل بازه‌بندی و طبقه‌بندی نبوده و مقایسه را دشوار می سازند. در طرح‌های سدسازی نمونه چنین شاخص‌هایی زیاد است. ۴-۳-۳ - تلفیق روش وزن‌دهی ساده با منطق بولین (روش «جدول پاسخ‌گویی مرجع») روش جدول پاسخ‌گویی مرجع از تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و جمع آثار در منطق بولین به دست آمده است؛ به این صورت که اوزان و نحوه اختصاص آن‌ها به‌صورت از پیش‌تعیین شده به‌ کار می‌رود. این روش دارای نقاط قوت دو روش مذکور بوده و حتی‌الامکان سعی شده معایب این دو روش را در برنگیرد. در این روش» جداولی واقعی» بر اساس معیارهای مهندسی‌ترء طراحی شدند (تشریح این روش در پیوست شماره ۲ آمده است)» وضعیت هر شاخص نسبت به معیارهایی پذیرفته شده» ارزیابی می‌شود و آنچه به‌دست می‌آید. بیش‌تر شبیه به یافته‌های یک مطالعه مهندسی است تا اطلاعات یک طرح برای اولویت‌بندی و تصمیم‌گیری. این کامل بودن, در واقع به بهای استفاده از تخصص, دانش و تجربه یک سازمان با توان نسبتا بالای مهندسی به‌دست آمده. که علیرغم ظاهر مناسب نتایج و فرم‌هاء این پیچیدگی و عمق, بعید است که قابل تکمیل بودن توسط بهره‌بردار طرح بدون دخالت نیروهای ثالث را امکان‌پذیر نماید. پردازش اطلاعات حاصل از کاربرد این روش نیزء نیازمند بهره‌گیری از نیروهای با تخصص مناسب بوده و چه بسا بعد اعضای تیم مطالعه کننده, تقریبا به اجماع بر این باور بودند که کاربرد این روش در سطح کلان, با مشکلات اجرایی قابل ملاحظه توأّم خواهد بود و از این روء بهره‌گیری از این روش به‌عنوان روش منتخب منتفی گردید. -------- صفحهٔ بعد -------- 2۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی یکی دیگر از مشکلات این روش آن بود که اطلاعاتی که گردآوری می‌شوند. و نیز فرایندی که برای پردازش و اولویت‌بندی طی می‌شود. به‌طور مستقیم متوجه بهره‌وری طرح نیست. بلکه لازم است مفاهیم بهره‌وری از نتایج ۵-۳-۳- تلفیق روش وزن‌دهی ساده با منطق بولین (روش «جدول پاسخ‌گوبی مرجع- اصلاح شده»- روش بررسی‌های انجام شده. که خلاصه‌ای از آن در بخش‌های پیشین و به طور مفصل‌ترء در پیوست‌های نوشتار حاضر,ء ارائه شده است. نشان داد که هر قدر برای افزایش دقت و در نظر گرفتن جنبه‌های مختلف تلاش شود و هرقدر پارامترهای بیش‌تری از حوزه‌های متنوع در فرایند ارزیابی و اولویت‌بندی طرح دخالت داده شود. روند پردازش و حتی دریافت این اطلاعات پیجیده‌تر شده و در نتیجه فرایند اولویت‌بندی دشوارتر و احیانا کم‌دقت‌تر می‌شود. براین پایه و با نگرش مجدد و دیگرگونه به بررسی‌های انجام شده. مدلی ساده در عین حال کلان طراحی شد که با آزمون آن برروی چند طرح و تعامل با صاحبان چند طرح.ء کاربردی بودن و در عین حال قابل استفاده بودن آن محک زده شده و مورد تایید قرار گرفت. در این مدل, هدف اصلی تهیه استاندارد. یعنی ارتقای بهره‌وری طرح, محور و ملاک اصلی است و تعریف ساده و جامعی از بهره‌وری. به صورت «حداکثر استفاده از منابع بلااستفاده طرح. برای رفع نیازهای تامین نشده در محدوده‌ ی طرح»» نیز در همین راستا ملاک عمل و انگیزه دهنده‌ی اصلی بوده است. حال آن که چرا منابعی در طرح هست که بلااستفاده است (مثلا اهداف تغییر کرده, مطالعات خطایی داشته یا دلایل دیگر ...) واقعا کمکی به اولویت‌بندی نمی‌کند و در نگاه واقع‌بینانه. قابل تعیین هم نیست. به همین ترتیب. این که نیازهای تامین نشده در محدوده طرح, چه خاستگاهی دارند. چرا تامین نشده‌اند و چگونه می‌توانند تامین شوندء ضمن آن‌که در بررسی‌های بعدی (پس از اولویت‌بندی) باید به دقت مورد توجه قرار گیرند. در این مرحلهء و برای تعیین اولویت. اهمیت چندانی ندارند. برای آن که پس از اولویت‌بندی و در کنار آن. به وضعیت طرح و سیاست‌های ملی هم توجه شود معیارهای فرعی و کمکی تعریف و در نظر گرفته شد. تا بر استحکام و کارایی نتایج حاصله افزوده شود. در این نوشتارء روش جدول پاسخ‌گویی مرجع- اصلاح شده» روش منتخب نامیده می‌شود. آن طبقه, طراحی شده است. با درنظر گرفتن هریک از عناصر موجود در هر طبقه و استفاده از روش مرجع امتیازدهی, امتیازهای مربوط به هرطبقه در هرطرح محاسبه شده و در سلول مربوطه درج خواهد شد. در نهایت با جمع امتیازهای هر طبقه و نیز محاسبه‌ی میانگین نهایی برای هرطرح. آمکان اولویت‌بندی کلی (براساس امتیاز کل) و اولویت‌بندی جزیی (براساس هریک از گروه‌ها یا سرفصل‌های تصمیم‌گیری) وجود دارد. این گروه‌گرایی یا طبقه‌بندی, منشا عمده‌ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۵۳ پیچیدگی‌های روش جدول مرجع بوده است که در روش منتخب از آن احتراز شده تا بر کلیت و جامعیت روش افزوده شود. مهم‌ترین مزیت این تلفیق. حذف نظرات کارشناسی و ذکر امتیازها بر اساس موارد مندرج در جدول مرجع می‌باشد. جزییات مربوط به هریک از روش‌های مذکور در پیوست شماره ۳ ارائه شده است. پیوست شماره ۴ به مبانی نظری مدل‌های تصمیم گیری چند هدفه (۱00۱/۱) و مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (*/۱1۸1۱) اختصاص دارد. پیوست شماره ۵ به ارائه روش‌های بازه‌بندی پارامترهای کمّی پرداخته است و در پیوست شماره ۶ نحوه گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای بررسی‌های مهندسی دوباره, در روش‌های غیر منتخب آورده شده است. فهرستگان ارائه شده در پیوست شماره ۶ بهره‌برداری به بررسی طرح می‌پردازد. موارد ارائه شده در این پیوست مشابه مواردی است که در بررسی اثرات زیست‌محیطی طرح‌های سدسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به شرح فوق, پیوست‌های شماره ۵ و ۶ مکمل روش‌های ۸1۳ و یا ورن‌دهی ساده هستند. مشاهده این جدول‌ها به‌وصوح پیچیدگی و مشکلات اجرایی این روش‌ها را آشکار می‌سازد. ۴-۳- تشریح روش منتخب (روش جدول پاسخ‌گوبی مرجع - اصلاح شده) روش منتخب با سایر روش‌های بررسی شده.» تفاوت‌های اساسی دارد: ۱- در روش منتخب. به‌جای استفاده از معیارهای فرعی برای آرزیابی بهره‌وری» از واقعیات عینی که مستقیما بهره‌وری را تحت تاثیر قرار می دهند. استفاده می‌شود. به این معنی که به‌جای پرسش در مورد میزان افزایش جمعیت در محدوده شهرء یا میزان توسعه شهری - سیاسی در حوزه طرح (مانند تبدیل روستا به شهرستان و ... )» که ممکن است منجر به نیازی شده باشد که طرح پاسخ‌گوی آن نیست. از بهره‌بردار در مورد نیازهای موجودی که در حوزه طرح هستند و احیانا طرح می‌تواند در رفع آن‌ها نقشی داشته باشند. سوال می‌شود (جدول (۱-۳)). ۲- از سوی دیگر از متولی طرح در مورد اهداف اولیه طرح که محقق نشده‌اند. پرسیده می‌شود. بدیهی است که هر قدر اهداف اولیه طرح کم‌تر محقق شده باشند (فارغ از آن‌ که دلیل آن چیست)» می‌توان انتظار داشت که طرح منابع بلااستفاده بیش‌تری برای تامین نیازهای تامین نشده» داشته باشد. به همین ترتیب. بدون آن که طرح اهداف محقق نشده‌ای داشته باشدء ممکن است در محدوده‌ی طرح منابع بلا استفاده‌ی مستقلی وجود داشته باشند که بتوانند در رفع نیازهای رفع نشده نقشم بازی کنند. (جدول (۲-۲)). ۱- ۷111-0060116 1601510 8 2- ۱1111-۸11۲۵ 16615100 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 2۴ 7۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۳ دقت و قابلیت اطمینان به ارزیابی های فوق. به مبنای این ارزیابی‌هاء وابسته شده است. به این ترتیب که سه حالت برای هر شرایط در نظر گرفته شده است: - ارزیابی کارشناسی (وزن -۱) - گزارش فنی داخلی سازمان (وزن -۲) - گزارش فنی مصوب (وزن -۳) روشن است که هر قدر ارزیابی اظهار شده» مستندتر باشد. وزن بیش‌تری به آن تعلق خواهد گرفت و بار بیش‌تری خواهد داشت. این ضریب. هم به نیازهای جدید و هم به منابع بلااستفاده اعمال می‌شود. از آنجا که ممکن است در آینده محورهای دیگری برای پرسش از متولی طرح مطرح شود. میانگین وزنی امتیازهاء تحت عنوان امتیاز تراز شده, به عنوان ملاک ارزیابی در نظر گرفته می‌شود. هدف از آرائه ستون مبنای پاسخ ارائه شده. میزان اطمینان به پاسخ می‌باشد. به عبارت دیگر هر چه پاسخ‌های ارائه شده از دقت بالاتری برخوردار باشند. اطمینان از انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره بیش‌تر خواهد بود. در این راستا برای تفسیر سه سطح فوق‌الذکرء موارد زیر را می‌توان درنظر گرفت: - سطح اول, نظر کارشناسی است. در این سطح پاسخ ارائه شده بدون پشتوانه مکتوب می‌باشد وصرفا براساس نظر کارشناس مسوول است. - در سطح دوم گزارش مقدماتی مبنای پاسخ آرائه شده می‌باشد. این گزارش می‌تواند توسط عوامل بهره‌بردار تهیه شده باشد و بیش‌تر به فعالیت‌های دوره بهره‌برداری خواهد پرداخت. گزارش مقدماتی می‌تواند شامل گزارش‌های بازدید مستمرء بررسی‌های اجمالی و مقدماتی شرایط مختلف بارگذاری مخزن و دست‌نویس‌های گروه بهره‌بردار و کارشناس مسوول پروژه باشد. ویژگی عمده این گزارش‌ها این است که نیازمند تایید با تصویب گروه یا سازمانی نمی‌باشند. - در سطح سوم: گزارش‌های مصوب پشتیبان پاسخ‌های ارائه شده هستند. این سطح بیش‌ترین اطمینان را به دنبال خواهد داشت و با توجه به مفهوم انجام این مطالعات و نیز ماهیت سوالات طرح شدهء مربوط به فاز بهره‌برداری است. همان‌طور که از نام این سطح مشخص است. گزارش‌های ارائه شده موضوعی هستند و به فراخور نیازهای بهره‌برداری تهیه می‌شوند؛ گروه یا سازمان خاصی هم برای تایید یا تصویب این گزارش‌ها ۴- برای یک دست و قابل مقایسه بودن پاسخ‌هاء بسته به درصدی از نیازها که قابل تامین است یا درصدی از اهداف اولیه که تامین نشده است. امتیازها در هر محور مورد پرسش, بازه‌بندی شده‌اند. این بازه‌بندی به گونه‌ای تدوین شده که طرح‌هایی با بیش‌ترین منابع آزاد و بیش‌ترین نیازهای جدید که قابل رفع باشند. در رتبه‌های بالاتر برای انجام مطالعات مهندسی دوباره قرار می‌گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۵ ۵- با در اختیار داشتن جمع امتیازهای تراز شده جدول‌های (۱-۳) و (۲-۳) و مقایسه آن‌هاء. هر طرح با شاخصی ۶- در کنار این اطلاعات. اطلاعات دیگری هم در زمینه مشکلات بهره‌برداری و کاستی‌های مطالعاتی طرح گردآوری می‌شود (جدول‌های (۳-۳) و (۴-۳)). این اطلاعات در اولویت‌بندی طرح‌ها نقش مستقیمی ایفا نخواهد کرد. اما در میان طرح‌هایی که در اولویت قرار می‌گیرند. توجه به این اطلاعات. هم در زمینه امکان‌پذیری بررسی‌های مهندسی دوباره کمک کننده است. هم در زمینه تدوین شرح خدمات مطالعات مهندسی دوباره. که برای هر طرح به صورت خاص تهیه می‌شود. راهگشا خواهد بود. افزون بر این موارد. از پردازش اطلاعات این جداول می‌توان به اطلاعات سودمندی در خصوص مشکلات طرح‌های کشور دست یافت. ۷ به منظور فراهم آوردن امکان اعمال سیاست‌های کلان ملی در بررسی‌های مهندسی دوباره. برای هر یک از ردیف‌های جدول‌های شماره (۱-۳) و (۲-۳) (منابع بلااستفاده و نیازهای تامین نشده در محدوده طرح)» ضریبی در ستاد وزارت نیرو معین می‌شود که با اعمال آن. طرح‌هایی که در حوزه تاثیر آن‌هاء نیاز تامین نشده یا نیاز جدیدی وجود داشته باشد که در زمینه‌ای با اولویت بالاتر از دیدگاه راهبردهای کلان قرار گیرد. - نیازهای کشاورزی ضریب اهمیت راهبردی : ۵ - نیازهای گردشگری ضریب اهمیت راهبردی: ۲ - حمل و نقل ضریب اهمیت راهبردی: ۲ - شرب ضریب اهمیت راهبردی: ۳ - سیلاب ضریب اهمیت راهبردی: ۱ موارد هشت‌گانه مذکور, بسته به نیاز می‌تواند در استان‌ها یا مناطق مختلف. مقدارهای متفاوتی داشته باشد که براساس سیاست‌های راهبردی مربوط به آن منطقه. معین شده باشد. توصیه می‌شود مقادیر این ضرایب برای ارائه‌دهندگان اطلاعات روشن نباشد. در نهایت با در دست داشتن نتایج جدول‌های (۱-۳) و (۲-۳)» شاخص بهره‌وری ظاهری برای تعیین اولویت طرح برای انجام مهندسی دوباره محاسبه خواهد شد. نتایج جدول‌های شماره (۳-۲۳) و (۴-۳) منجر به محاسبه شاخص تعیین سطح بهره وری ظاهری. با جمع وزنی امتیازهای کسب شده توسط طرح در زمینه کاستی‌های مطالعاتی و مشکلات جاری بهره‌برداری از طرح. محاسبه می‌شود. توضیحات تکمیلی و نیز نحوه تکمیل فرم‌ها در پیوست شماره ۱ ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی با درنظر گرفتن مفهوم مهندسی دوباره. ایجاد نیازهای جدید و وجود پتانسیل هایی برای تامین این نیازها ونیز صورتی که نیازهای جدیدی مطرح باشد. بسته به نوع نیازها (هیدرولوژیکی و وابسته به منابع آب. اقتصادی, اجتماعی. صورتیکه طرح برای انجام مهندسی دوباره انتخاب گردیده بسته به نوع نیازهای تامین نشده و قابل تامین و یا نوع نیازهای جدید. انجام مطالعات تکمیلی و به روز رسانی مطالعات متناسب. با توجه به جدول شماره (۲-۲)» توصیه می‌شود. درخصوص دستیابی به بهبودهای بزرگ در طرح‌های ساخته شده و در دست بهره‌برداری,. که هدف مطالعات مهندسی دوباره است. باید گفت که با تخصیص امتیاز بیش تر به طرحی که دارای منابع بلا استفاده‌ی بیش تر و اهداف قابل تامین بیش تر است. عملا طرح‌هایی که پتانسیل بهبودهای بزرگ‌تر را دارند در اولویت بالاتری قرار خواهند گرفت؛ اما ایجاد این بهبودهای بزرگ. مربوط به مرحله تعریف شرح خدمات مهندسی دوباره برای آن طرح خواهد بود. برای ایجاد بهبودهای بزرگ.» توجه به فاکتورهایی که توانایی ایجاد این بهبودها را دارند لازم و ضروری خواهد بود؛ فاکتورهایی که باید تاثیر مستقیم در تدوین شرح خدمات منحصربه‌فرد هر طرح سدسازی داشته باشند . ۱- با توجه به این که مهندسی دوباره. فعالیت و فرآیندی پرهزینه است. شناسایی موانع تجربه شده 0 اتخادذ روش‌شناسی مناسب از ابتدای امر و به منظور جلوگیری از اتلاف زمان و هزینه. باید مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۵۷ 999و نام طرح و نام شرکت آب منطقه‌ای: نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول ۱-۳- نیازهای جدید در محدوده طرح ۳-۳ کارشناسی مقدماتی | ۱ آباز جدیدی در زمینه کشاورزی در محدوده طرع هس[ ار ار | ۲ از جدیدی در زمینه گردشگری در محدوده طرح هت |[ | ۳ از جدیدی در زمینه برقابی در محدوده طرع هست ‎ [‏ ا ‏ ا ا | ۴ با جدیدی در زمینه حمل و نقل در محدوده طرع هست کارا | ۵ از جدیدی در زمینه شرب در محدوده طرع هست [ ا ار | ۶ از جدیدی در زمینه صنمت در محدوده طرع هست [ ا ا | ۷ آباز جدیدی در زمینه کنترل سیلاب در محدوده طرح هس[ | ۸ لباز جدیدی در زمینه تغذیه مضوعی در محدوده طرح هس | ]ار ٩ |‏ از جدیدی در زمینه محیط زیست در محدوده طرح هس[ ار ار ۱ |۱۰ از جدیدی در زمینه آبزی پروری در محدوده طرع هت | ار ار | ۱۱ اوجود سایر نبازهادر محدوده طرح وبیان میزان قبلیت امن آن ]سس لس لا | راهنمای پاسخ گویی: نیازی هست که حدود ۲۰ درصد آن قابل تامین است. ۱ نیازی هست که بین ۲۰ تا ۴۰ درصد آن قابل تامین است. ۲ نیازی هست که بین ۴۰ تا ۶۰ درصد آن قابل تامین است. ۳ نیازی هست که بین ۶۰ تا ۸۰ درصد آن قابل تامین است. ۴ نیازی هست که بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد آن قابل تامین است. ۵ # در این موارد. یافتن روش مناسبی برای مربوط نمودن درصد تحقق, با میزان استفاده از منابع آب. لازم است. لازم به یاد آوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده. مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرایی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی کره>5_<_<_<چچچچ<چچچچ<گجج<+<م<مش<ش<<<<<ججججمممججججچجچجججججججمم<م<م<م<م<م<<<مجچج<جم<<هج<گج-+م<<گحححححححح نام طرح و نام شرکت آب منطقه‌ای: نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول ۲-۳- میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح و ۱ فیط 1 با رای ۱ ته‌ضسحات ۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه کشاورزی تا چه حد تامین یش |[ | ۲ آخرین اهداف مصوب در زمینه گردشگری تا چه حد تامین می‌شوداش | | )| | ۳ آخرین اهداف مصوب در زمینه برقابی تاچه حد تامین می‌ش و |[ | ۳ آخرین اهداف مصوب در زمینه حمل ونقل تاچه حد تامین می‌شونداش | | | ۵ آخرین اهداف مصوب در زمینه شرب تاچه حد تامین می‌دون |[ | ۶ آخرین اهداف مصوب در زمینه صنمت تا چه حد تامین مشود | | | ۷ آخرین اهداف مصوب در زمینه کنتول سیلاب تا چه حد تامین می‌شون؟ | | )|| ۸ آخرین اهداف مصوب در زمینه تغذیه مصنوعی تا چه حد تامین می‌شوند؟ | | | | ٩‏ آخرین اهداف مصوب در زمینه محیط زست در محدوده طرع تا ۱ ۱۰ آخرین اهداف مصوب در زمینه آپزی پروری تاچه حد تامین میشو ۶ |[ | ۱۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه سایرنبازهای طرح تاچه حد امین ینوا ما راهنمای پاسخ گویی: بیش از ۸۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۱ * تا *۸درصد از اهداف تامین می‌شود. ۲ ۰ تا۶۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۳ ۰ تا ۴۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۳ کم‌تر از ۲۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۵ # در این موارد. یافتن روش مناسبی برای مربوط نمودن درصد تحقق, با میزان استفاده از منابع آب. لازم است. لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده. مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرایی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سو لس نام و سم ۰ ۸ راهنمای پس از از پس از ان پس از ان پس از اد پس از ا پس از گ لازم به نام و ام مفاد فرم نام و امذ م- معیارها و فرایند اولوبت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۲ نام طرح و نام شرکت آب من ت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تابید ۲ جدول ۳-۲- کاستی‌های کاستی‌های مطالعاتی به هنگام بودن مطالعات رفتارنگاری و بهبود تجهیزات رفتارنگاری به هنگام بودن مطالعات هیدرولوژی به هنگام بودن مطالعات مدیریت منابع آب به هنگام بودن مطالعات کشاورزی به هنگام بودن بررسی‌های اقتصادی به هنگام بودن مطالعات اجتماعی وجود نتایج بررسی‌های مهندسی ارزش به هنگام بودن کنترل پایداری سد به هنگام بودن مطالعات لرزه‌خیزری به هنگام بودن دستورالعمل‌های بهره‌برداری و یا مدل‌های ریاضی به هنگام بودن هیدروگرافی مخزن به هنگام بودن مطالعات میکروژئودزی به هنگام بودن مطالعات مربوط به مرمت. بازسازی و نگهداری از تجهیزات:* به هنگام بودن مطالعات تهیه طرح بهبود سیستم‌های هیدرومکانیکی و برقی به هنگام بودن مطالعات طرح‌های علاج‌بخشی به هنگام بودن سایرمطالعات لزوم انجام این مطالعات. با استناد به چک‌لیست‌های مربوط به بازرسی در پاسخ گویی: مام دوره ساخت سازه سد. کم‌تر از یکسال از انجام آن می‌گذرد. مام دوره ساخت سازه سد. بیش از یک سال از انجام آن می‌گذرد. مام دوره ساخت سازه سد. بیش از دو سال از انجام آن می‌گذرد. مام دوره ساخت سازه سد. چند نوبت نامنظم انجام شده است. مام دوره ساخت سازه سد. به‌صورت ناقص و موردی به‌صورت قضاوت کار ذشت سه سال از اتمام دوره ساخت سازه سد. انجام نشده است. ادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت ب بای مدیر بهره‌برداری از طرح: فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و ای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: ۵۹ دشششششششششششششششت ج شده در فرم: توضیحات بهره‌بردار ص می‌شود. ۱ ۲ ۳ ۵ درخواست خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ی نام و سه 9 ۳ راهنمای نام طرح و نام شرکت ت تکمیل کننده فرم: نام و سمت ۱ جدول ۴-۳- مشکلاد مسایل و مشکلات بهره‌برداری/ نگهداری/ رفتارسنجی - سد و مشکل در سازمان بهره‌بردار مشکل در دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط عادی مشکل در سیستم‌های مخابراتی و ار تباطی مشکل در سیستم‌های رفتارسنجی و ابزار دقیق مشکل در سامانه تخلیه کننده تحتانی مشکل در سامانه آبگیری وجود نشست‌های نامتعارف در تاج وجود ترک در دیواره. جام یا سازه کانال‌انتقال سرریز وجود نشست‌های نامتعارف در بدنه مشاهدهٌ زه متمرکز در پایین‌دست مشاهده حرکت‌های جانبی در تاج کفایت ارتفاع آزاد اولیه مشاهدهٌ حفره در کف مخزن سلامت و سرویس‌دهی راه‌های دسترسی وجود نخاله و لجن در مسیر تندآب وجود نشت از جداره تونل آبگیر یا از ناحیه انسداد ترک یا آسیب در حوضچه آرامش و استغراق مشکل در مانور تحهیزات شیرخانه مشکل در تحهیزات فشارشکن (7211 5۳86) دفع زباله در بالادست مخزن و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن فعالیت‌های دامپروری و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن یل زیست‌محیطی و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن تغییر مکان, رانش و زمین لغزش در مخزن مشکل در آبگیر نیروگاه و مجاری وابسته مشکل در تجهیزات نیروگاهی مشکل در پست برق و تاسیسات وابسته نیاز به سندبلاست و مشکلات ناشی از رنگ آمیزی (دریچه‌هاء شیرهاه . مشکل در سیستم‌های نیرو محر که دریچه‌ها و شیرها های سدسازی ۳ بهره‌بردار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۶ چجچجچجچججججججججججچ<_<_<چچ_<<<<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<جججججججججججججججشششهههههههههههههجج+++ششگشچگچگ]گکحکحسسسس<چ<م<<ممممم<م<گحححححححدددتتح نام طرح و نام شرکت آب منطقه‌ای: نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: ادامه جدول ۴-۳ - مشکلات جاری طرح گهداری | رز .| مسایل و مشکلات بهره‌برداری/ نگهداری/ رفتارسنجی - سد و [ ی 5 توضیحات ردیف و وچ پاسخ | نظر گزارش سای یه سا اما ی | ۳۶ امشکل در تجهیزات هیدرومکانیکال وبرقی ر لا را ات اک سم که هه مه هه هه ۳۸ امشکل دریاطرک ‏ للل ‏ لا لا ااکا 1 0 که مه سک الا تست که هه مه ده هه ۴۱ اعلف چینی و تخلیه اچسام شاوی رل لا لا ۴۳ امتکلات روط یه عنم ساملاهی رودتاه در بالات وراست مخت ۳ امشکلات مربوط به گابیون‌بندی در موقعیت‌های مختلف طرع ‏ [ [ سس لس ال ۳۳ _امشکلات مربوط به جرثقیل‌های اس رل لا اد نک ی ی مس سس مس سس اک سک که هه مه هه هه ۴۳۷ مشکلا سیر لا ر۲۸ سل وی ری لا راهنمای پاسخ‌گوبی به جدول شماره (۴-۳): * (صفر) (بیانگر نبود مشکل) تا ۵ (بیانگر وجود مشکل جدی) تذکر: مشکلات درج نشده در جدول شماره (۴-۳) می‌توانند به‌عنوان ردیف‌های پیشنهادی به انتمهای جدول اضافه و با همان منطق. امتیازدهی شوند. بیان مشکلاتی که احیانا در جدول فوق به آن‌ها اشاره نشده است ال لا با اس سس را - ۳ لت ششک لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات منبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاتر ین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۵-۳- روال انجام فرایند اولویت‌بندی فرایند اولویت‌بندی را می‌توان به شرح زیر خلاصه نمود: ۱- معرفی مهندسی دوباره به ادارات و ارگان‌های مرتبط (برگزاری همایش» گردهمایی, جلسات درون‌سازمانی, نامه‌نگاری و هر روش دیگر که مفاهیم مهندسی دوباره به درستی منتقل گردد). در این معرفی, مفاهیم بهره‌وری» بهره‌ور بودن طرح‌های سدسازی و نیز وجود پتانسیل‌های آزاد در جهت بهره‌ور نمودن طرح به مخاطبین منتقل خواهد شد. در صورت نیاز می‌توان همایش سراسری با فراخوان عمومی با عنوان «مهندسی دوباره و بهره‌وری در طرح‌های سدسازی» برگزار نمود تا مخاطبین با مفاهیم بنیادین و شیوه‌نامه این روش ۲- درخواست از هریک از ارگان‌های بهره‌بردار برای انجام بررسی‌های درون‌سازمانی. در خصوص بهره‌ور بودن/ نبودن طرحبا در نظر گرفتن مفاهیم مهندسی دوباره. این کار می‌تواند با تدوین گزارشی کوتاه از: ۱-۲- نیازهایی که منجر به احداث سد شد. ۱-۲ - نیازهای موجود. انجام پذیرد. در این بررسی‌هاء گروه بهره‌بردار محورهای زیر را مدنظر قرار خواهد داد: - نیازهای جدید در محدوده طرح میزان تامین اهداف اولیه طرح یا منابع بلا استفاده در محدوده‌ی طرح - کاستی‌های مطالعاتی طرح ۳- در صورت مشاهده عدم بهره‌وری مناسب. گروه بهره‌بردار درخواست انجام مهندسی دوباره را به وزارت نیرو- ستاد مرتبط. ارسال می‌نماید. در این درخواست دلایل عدم بهره‌وری نیز باید ارائه شده باشد؛ دلایلی که ۴- ارسال پرسش‌نامه ارائه شده در روش منتخب (مجموعه جدول‌های ۱ تا ۴ همین مجموعه) به گروه بهره‌بردار برای بررسی وضعیت طرح, توسط ستاد مرتبط در وزارت نیرو. ۵- تکمیل جداول توسط گروه بهره‌بردار و احیانا اضافه نمودن بندهایی به پرسش‌نامه مذکور به منظور پوشش دادن کلیه گزینه‌های اثرگذار در بهره‌وری. در خصوص مشکلات احتمالی خاص, که منحصر به آن طرح است و مانعی برای بهره‌وری مناسب تلقی می‌شود. گروه بهره‌برداری اظهار نظر خواهد نمود. در هنگام تکمیل نمودن پرسش‌نامه. لازم است مرجع هرپاسخ. ذکر گردد. ۶- ارسال پرسش‌نامه تکمیل شده به ستاد مرتبط در وزارت نیرو. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳ ۷- تشکیل بانک اطلاعات طرح‌های نیازمند مهندسی دوباره و اضافه نمودن اطلاعات هر طرح (که از پرسش‌نامه‌ها به‌دست می‌آید) در این بانک اطلاعات. این بانک اطلاعات در محل ستاد مرتبط در وزارت نیرو ۸- تدوین سیاست‌ها و تخصیص اوزان" به مراجع پاسخ بهره‌برداران و نیز درنظر گرفتن سیاست‌های موجود در خصوص طرح‌های خاص در محل ستاد مرتبط در وزارت نیرو. این مرحله از کار با تشکیل جلسات درون‌سازمانی در محل وزارت نیرو انجام پذیر است. -٩‏ رتبه‌بندی طرح در مقایسه با سایر طرح‌ها با دردست داشتن بانک اطلاعات طرح‌های نیازمند مهندسی دوباره با محاسبه امتیازهای طرح‌ها و نیز درنظر گرفتن سیاست‌های راهبردی کلان. (فاز گردآوری اطلاعات. پردازش داده هاء و اولویت‌بندی می‌تواند با استفاده از یک نرم افزار در محیط وب. به سهولت و سرعت به مراتب بیش‌تر انجام شود). ۰- درخصوص طرح‌هایی که امتیازهای مساوی اخذ نموده‌اند. انتخاب نهایی بر اساس سیاست‌های جاری انجام خواهد شد. در انتخاب طرح‌های با امتیاز بالاتر (شاخص بهره‌وری ظاهری بالاتر- حاصل جمع امتیازهای کسب شده توسط هر طرح در جدول‌های شماره ۱ و ۲ پرسش‌نامه) می‌توان از شاخص مشکلات جاری طرح استفاده نمود. ۱-اعلام رتبه طرح‌های نیازمند مهندسی دوباره به آداره بهره‌برداری هر طرح. 7۲ تهیه شرح خدمات برای ایجاد تغییرات بزرگ و قابل توجه در طرح یا طرح‌هایی که اولویت بالاتری کسب نموده‌اند. این مرحله. که مهم‌ترین مرحله مطالعات مهندسی دوباره و مرحله پایانی آن محسوب می‌شود. با تشکیل جلسات متعدد (با حضور نمایندگانی از طرح) و اعمال نظرات کارشناسی کارشناسان مرتبط با پروژه انجام خواهد شد. نتیجه این مرحله تهیه شرح خدماتی است که در راستای تامین اهداف تامین نشده اولیه و افزایش بهره‌وری طرح می‌باشد. برای ایجاد بهبودهای بزرگ. توجه به فاکتورهایی که توانایی ایجاد این بهبودها را دارند لازم و ضروری خواهد بود؛ فاکتورهایی که باید تاثیر مستقیم در تدوین شرح خدمات منحصربه‌فرد هر طرح سدسازی داشته باشند. جدول‌های شماره ۳ و ۴ پرسش‌نامه (شاخص مشکلات جاری طرح) برای استخراج این فاکتورها مفید خواهند بود. ۱- برای امتیازدهی, مبنای امتیازهای داده شده به یکی از صورت‌های نظر کارشناسی. گزارش مقدماتی/داخلی. گزارش فنی مصوب. تبیین می‌شود و با اعمال ضریبی. این امتیازها وزن‌دهی می‌شود؛ به اطلاعاتی که مبنای مناسب‌تری داشته باشند. وزن بزرگ‌تری اختصاص می‌یاید. سیاست‌های موجود در خصوص طرح‌های خاص با اعمال ضریب اهمیت راهبردی, در هرطرح اعمال خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ۳-ارجاع کار برای انجام شرح خدمات تصویب شده برای هرطرح. لازم به تاکید است که شرح خدمات انجام مهندسی دوباره برای هر طرح منحصر به فرد است (در پیوست شماره ۲ شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره» به تفصیل ارائه شده است). ۶-۳- جمع‌بندی با توجه به مفاد گزارش, جلب توجه به موارد زیر لازم به‌نظر می‌رسد: - با توجه به تعریف. در مهندسی دوباره» لزوم ارائه طرح‌های بهره‌برداری جدید یا اصلاح سیاست‌های بهره‌برداری» مطرح می‌گردد. در این راستاء نیل به هدف یا اهداف جدید نیازمند صرف هزینه و انرژی است که طرح را به سمت طرحی با بهره‌وری بیش‌تر نزدیک می‌نماید. - برای ارائه روش شناسی انجام مهندسی دوباره, لازم است درک مشترکی از مفهوم مهندسی دوباره به وجود آید. بدین منظورء ادبیات فنی و پیشینه‌ای از مهندسی دوباره, مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت؛ مجموعه‌ی این بررسی‌ها در بخش‌های اول و دوم ارائه شده است. در بخش‌های مذکورء نمونه‌های متعددی یافشت می‌شود که خدمات مهندسی ارائه شده به طرحی, بنابه سلیقه‌ی نگارندگان. مهندسی دوباره نامیده شده است. گاه بازنگری مبانی زمان طراحی, گاه رفع مشکلات موجود در طرح. و گاه اصلاح فرضیات عملکردی مورد انتظار از طرح, مهندسی دوباره نامیده شده است. بعضا نیز دیده شده که به خدمات مهندسی مشخصی مانند بازنگری, علاج‌بخشی یا مهندسی ارزش» مهندسی دوباره اطلاق شده است که این پراکندگی در سلایق, مانع از نگرش واحد به موضوع خواهد بود؛ لذاء اختلاف میان مهندسی دوباره و سایر خدمات مهندسی باید مورد توجه قرار گیرد. - برای بررسی دقیق ترء نیاز به ارائه تعریفی جامع و مانع از مهندسی دوباره احساس شد. بررسی های صورت گرفته و مطالعات انجام شده در این طرح, منجر به ارائه تعریف به شرح زیر به‌عنوان تعریفی جامع و مانع از مهندسی دوباره (تعریف مصوب) شده است: «بازاندیشی بنیادین طرح‌های مهندسی ساخته شده و دردست بهره‌برداری و طراحی مبتنی بر این بازاندیشی. به‌منظور دستیابی به بهبودهای اساسی, به‌خصوص از دیدگاه کارایی و بهره‌وری طرح با کنترل مجدد ایمنی, براساس معیارهای به هنگام در زمینه‌هایی مانند سیاست‌های جدید یا تغییر در اهداف. هزینه‌هاء کیفیت. خدمات. سرعت. ایمنی و ریسک. و با توجه به ملاحظات امکان‌پذیری اجرای دستاوردها به خصوص در ارتباط با اجزای سازه‌ای». - برای تشخیص این که طرح نیازمند انجام مهندسی دوباره است یا با استفاده از سایر خدمات مهندسی می توان اصلاحاتی را اعمال نمود. نمودار روند نمایی در شکل شماره (۱-۳) ارائه شده است. با استفاده از این روند نماء طرح‌هایی که نیاز به مهندسی دوباره دارند مشخص خواهند شد. این مرحله از مهم‌ترین گام‌های انجام مهندسی دوباره طرح‌ها می‌باشد. تکمیل اطلاعات پایه و رفع مشکلات عملکردی از جمله مواردی است که -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۵ قبل از ورود طرح به روند انجام مهندسی دوباره باید مدنظر قرار گیرد. در شرایطی ممکن است طرحی توسط متولی آن برای بررسی های مهندسی دوباره معرفی شود که علیرغم وجود مشکلات جدی در طرح» رفع آن مشکلات. موضوع مهندسی دوباره نباشد. در چنین حالتی و درصورت در اولویت قرار گرفتن آن طرح برای انجام مهندسی دوباره, باید به رفع آن نواقص. در حین یا پس از تغییرات برگرفته از بررسی‌های مهندسی دوباره در شرح خدمات کلی مطالعات. جدا توجه شود. گفت تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و روش جمع آثار در منطق بولین و اعمال برخی اصلاحات در آن. که در نوشتار پیش‌رو روش «جدول پاسخ‌گویی مرجع اصلاح شده» نام‌گذاری شده است به‌عنوان بهترین روش انتخاب و اولویت‌بندی طرح‌های سدسازی برای انجام مهندسی دوباره» برگزیده شد. روش مذکور که روش منتخب نیز نامیده شده است. دارای پرسش‌نامه‌ای است که در عین مختصر بودن. رویکردی کاربردی و واقع‌بینانه دارد و به‌دور از جمع‌آوری اطلاعات غیرضروری, پرسش‌هایی در خصوص مسایل و موانع بهره‌برداری بهینه مطرح می‌سازد؛ پرسش‌هایی که با پاسخ‌گویی به آن‌ها اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره میسر می‌شود. - برای اعمال نظرات کلان راهبردی و حاکمیتی در انتخاب طرح‌هاء با در دست داشتن جدول‌هایی که در سناد مرتبط به مهندسی دوباره در وزارت نیرو تدوین می‌شود.ء وزن مربوط به هریک از معیارهای مبنای انتخاب. قابل تغییر خواهد بود. در روش منتخب., در حالت پیش‌فرض, وزن تمام موارد با هم یکسان و برابر با واحد است؛ مگر زمانی که مبنای جمع‌آوری آن اطلاعات (مبنای پاسخ ارائه شده) با یکدیگر متفاوت باشد. - با تخصیص امتیاز بیش‌تر به طرحی که دارای اهداف تامین نشده بیش‌تر و اهداف قابل تامین بیش‌تر است. عملا طرح‌هایی که پتانسیل بهبودهای بزرگ را دارند. در اولویت‌های بالاتری قرار می‌گیرند. این پتانسیل با شاخص بهره‌وری ظاهری (برای تعیین اولویت طرح) تعیین خواهد شد. - برای دستیابی به بهبودهای بزرگ در طرح‌های ساخته شده و در دست بهره‌برداری, باید گفت ایجاد بهبودهای بزرگ. مربوط به مرحله تعریف شرح خدمات مهندسی دوباره خواهد بود. پیش‌تر نیز آشاره شد که برای ایجاد بهبودهای بزرگ. توجه به فاکتورهایی که توانایی ایجاد این بهبودها را دارند لازم و ضروری است و این که توانایی ایجاد بهبودهای بزرگ را دارند توسط شاخص «تعیین سطح مشکلات جاری طرح» و نیز استفاده از پاسخ‌های ارائه شده در جدول‌های شماره (۳-۳) و (۴-۳) همین نوشتارء مشخص می‌شوند. - باید در نظر داشت شرح خدمات تدوین شده برای انجام مهندسی دوباره برای هرطرح منحصر به‌فرد است. این شرح خدمات با درنظر گرفتن دلیل عدم بهره‌وری مناسب و نیز شرایط خاص پروژه‌هاء برای هر پروژه سدسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ ۳ -راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی - در پیوست‌های شماره ۱ و ۲ به ترتیب «دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها» و «شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره» ارائه شده است. پیوست‌های ۰۴۰۳۲ ۵ و ۶ به ترتیب به شناخت روش‌های مختلف تصمیم‌گیری, کلیات روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه. روش‌های بازه‌بندی متغیرهای تصمیم و فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره پرداخته شده است. برخی از این پیوست‌ها (مجموعه پیوست‌های ۵ و ۶) مربوط به روش‌هایی غیر از روش منتخب می‌باشد. در پیوست شماره ۷ به وازژگان تخصصی که مستقیم با غیرمستقیم در این نشریه از آن‌ها استفاده شده. پرداخته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- معیارها و فرایند اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۲۲ ۶۷ 6 معرفی مهندسی دوباره به ادارات. ارگان‌ها و شرکت‌های مرتبط با موضوع شناسایی اولیه طرح‌ها و طبقه‌بندی به کلاس‌های جمع‌اوری اطلاعات شناسنامه‌ای ملی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره و محلی تکمیل بانک اطلاعات یکارجه از منطقه‌ای طرح‌های سدسازی و برقابی ایا طرح‌ها دارای مشکلاتی هست که مانع از بهره‌برداری مطلوب و (خس) شناسایی و استخراج طرح‌هایی که دارای مشکلات سازه‌ای و یا (بلی) بهره‌برداری هستند به‌هنگام‌سازی مطالعات با (خس) توجه به اهداف جدید انجام شده است؟ طبقه‌بندی مشکلات به گروه‌های زیر: : انحام مطالعات - سازه بدنه سد 9 به‌هنگام با توجه (بلی) ی 1 به اهداف حدید - جناحین (تکیه‌گاه) - شیروانی‌های مشرف به مخزن - کیفیت آب مخزن با توجه به نتیجه مطالعات و آیا امکان به‌روزرسانی نیازها و - سرریز و سامانه‌های مرتبط اعم از تنداب و مجرای انتقال به‌هنگام‌سازی, پروژه قادر به تامین (خس) تعدیل آن‌ها با توجه به منابع - تخلیه کننده. ابگیرهاء. شیرخانه و کلیه تحهیزات وابسته نیازهای جدید هست؟ مو‌حود وحود دار د؟ - آاورد رسوب (بل) 0 - تغییرات و نیازها و حقابه‌ها (به‌طوری‌که طرح قادر به به‌روزرسانی نیازها و سخ‌گویی در مقابل نیازها نباشد) تعدیل آن‌ها با توجه به - به وجود آمدن نیازهای جدید منابع موجود - افزایش غیرطبیعی نشت و مشاهده نشت متمرکز و کدر (بلی) برای بهره‌برداری و تامین نیازهای سس - اسیب در سازه‌های استهلاک انرژی (نظیر حوضجه‌های جدید مشکلات سازه‌ای یا (خس) ستغراق و آرامش) بهره‌برداری وجود دارد؟ ایا انجام اقدامات اصلاحی بهره‌برداری مطلوب و یا تامین مشکل را برطرف نماید تا به بهره‌برداری نیازهای جدید می‌شود؟ مطلوب یا تامین نیازهای جدید رسید] رفع مشکلات با امکانات بیمانکاری و رفع ۴ ت و انحام اقدامات 5 ۰ ۰ مت ی لخ ی ۰ ۰ ۰ ۰ شکل ۳- ۱- رودد نمای شناخت طرح‌ها به لحاظ نیاز اعدم نیاز به م‌سدسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعلت نهرموری و مشکلات جاری طرح‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۹۵/۰۸/۲۲ ۶۹ پ. ۱-۱- آشنایی با مهندسی دوباره تعریف مصوب مهندسی دوباره «بازاندیشی بنیادین طرح‌های مهندسی ساخته شده و دردست بهره‌برداری و طراحی مبتنی بر این بازاندیشی, به‌منظور دستیابی به بهبودهای اساسی, به‌خصوص از دیدگاه کارآیی و بهره‌وری طرح. با کنترل مجدد ایمنی, براساس معیارهای به هنگام در سرعت. ایمنی و ریسک. و با توجه به ملاحظات امکان‌پذیری اجرای دستاوردها به خصوص در ارتباط با اجزای سازه‌ای». متمایز نمودن مهندسی دوباره از سایر بررسی‌ها * در پی تغییرات بزرگ است * پاسخگوی نیازهای جدید است * به امکان پذیری توجه میکند * هزینه بر است -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طربق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۲-۱- روند نمای ارزیابی بهره‌وری و وجود پتانسیل ارتقای آن ارزیابی بهره‌وری و وجود پتانسیل ارتقای آن ص هی انجام مهندسی دوبار د توجه! طرحی که دارای منابع بلا استفاده‌ی بیش‌تر و اهداف قابل تامین بیش‌تر است. عملا طرحی است که پتانسیل بهبودهای بزرگ‌تر را دارد. لذا برای انجام مهندسی دوباره» در اولویت بالاتری قرار خواهد گرفت. پب. ۳-۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها (تکمیل جدول شماره (پ. ۱-۱)) پ. ۱-۳-۱- دستورالعمل تکمیل جدول شماره (پ. ۱-۱) (نیازهای جدید در محدوده طرح) برای تکمیل نمودن جدول شماره (پ. ۱-۱)» توجه به مواردی به‌شرح زیر ضروری است (جدول مذکور در ادامه آورده - فرض کنید در سال‌های اخیر نیاز جدیدی در زمینه کشاورزی در محدوده طرح ایجاد شده باشد (مثلا وسعت -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۹۵/۰۸/۲۳ ۳۱ ایجاد شده جدید باشد و یا این‌که با توجه به محدودیت‌های موجود. توان پاسخ‌گویی به هیچ‌یک از نیازهای جدید را نداشته باشد. در این صورت برای تکمیل ردیف نخست از جدول شماره (پ. ۱-۱)» متصدی (بهره‌بردار) طرحء با بررسی منابع موجود و درنظر گرفتن حجم آب مورد نیاز برای تامین نیاز ایجاد شده درصد از نیازهای جدید قابل تامین باشد. با توجه به راهنمای پاسخ‌گویی که در ذیل هر جدول ارائه شده است. این ردیف از جدول (ستون پاسخ از ردیف نظیر نیاز کشاورزی) امتیاز ۱ خواهد گرفت؛ اگر منابع موجود و به همین‌صورت اگر ۴۰ تا ۶۰ درصد از نیازها قابل تامین باشد امتیاز ۳ منابع تامین کننده ۶۰ تا ۸۰ درصد نیازها باشند امتیاز ۴ و در صورتیکه بیش از ۸۰ درصد نیازهای جدید در زمینه کشاورزی قابل تامین باشند. - نکته قابل توجه این است که بهره‌بردارء به چه روشی درصد نیازهای قابل تامین را شناسایی می‌نماید؛ اگر شناسایی نیاز قابل تامین تنها بر اساس اطلاعات شخصی و دانش کارشناسی شخص بهره‌بردار باشد. ستون مربوط به «نظر کارشناسی» در ردیف مربوطه علامت ضربدر (۷) خواهد خورد. اگر این شناسایی مستند به گزارش داخلی" (درون سازمانی) باشد. ستون مربوط به «گزارش مقدماتی»» علامت ضربدر (*) خواهد خورد و درصورتی که شناسایی, مستند به گزارشی مصوب باشد و در کمیته‌ی ذیربط در ستاد وزارت نیرو تصویب شده باشد. علامت ضربدر در ستون «گزارش مصوب» قرار خواهد گرفت (درصورتی‌که فرم‌ها به‌صورت الکترونیکی و در محیط نرم‌افزار |۳۲۵۵ تکمیل می‌شوند. به جای علامت ضربدر از عدد ۱ استفاده می‌شود؛ به عبارت دیگر کشاورزی, بر پایه گزارش داخلی (گزارش مقدماتی) می‌باشد. روال مذکور در تمام ردیف‌ها و ستون‌های جدول شماره (پ. ۱-۱) مراجعه شود. ۱- منظور از گزارش داخلی. گزارشی است که توسط اداره بهره‌برداری و توسط کارشناسان مربوطه تهیه شده باشد و مصوبه‌ای توسط مرجع خارجی (مئلا ستاد مرتبط در وزارت نیرو) نداشته باشد. مقصود از گزارش مصوب نیز گزارشی است که توسط مرجعی بالاتر از گروه بهره‌بردار (مثلا ستاد مرتبط در وزارت نیرو) مورد بررسی قرار گرفته و تصویب شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 7 راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی سار نام طرح و نام شرکت آب منطقه‌ای: نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول پ. ۱-۱- نیازهای جدید در محدوده طرح تا را ال ‏ رشغ عرط دودجم رد یزرواشک هنیمزرد یدیدج زین ۲ نیازجدیدی در زمینه گردشگری در محدوده طرح سا ۳ نباز جدیدی در زمینه برقابی در محدوده طرع سا |۳۴ | نباز جدیدی در زمینه حمل و نقل در محدوده طرح هست ی |[ ]| ال لا ۵ ۱ نباز جدیدی در زمینه شرب در مخدوده طرع هس لا ۶ نبازجدیدی در زمینه صنمت در محدوده طرع هست ‏ ] را ۷ نیاز جدیدی در زمینه کنترل سیلاب در محدوده طرح تا | ۸ | نباز جدیدی در زمینه تغذیه مصنوعی در محدوده طرع هستع | | ٩‏ نیاز جدیدی در زمینه محیط زیست در محدوده طرح هست یا ۱۶ نباز جدیدی در زمینه آیزی پروری در محدوده رح هس | | ۱۱ اوجود سای نیازها در محدوده طرح وببان میزان قبلیت ان آن اس لس ل ی لس ]| ]| نیازی هست که حدود ۲۰ درصد آن قابل تامین است. ۱ نیازی هست که بین ۲۰ تا ۴۰ درصد آن قابل تامین است. ۲ نیازی هست که بین ۴۰ تا ۶۰ درصد آن قابل تامین است. ۲ نیازی هست که بین ۶۰ تا ‎۸٩‏ درصد آن قابل تامین است. ۴ نیازی هست که بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد آن قابل تامین است. ۵ # در این موارد. یافتن روش مناسبی برای مربوط نمودن درصد تحقق, با میزان استفاده از منابع آب. لازم است. به منظور فراهم آوردن امکان اعمال سیاست‌های کلان ملی در بررسی‌های مهندسی دوباره. ضریب اهمیت راهبردی برای هریک از نیازهاء توسط وزارت نیرو تعیین خواهد شد. لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدیر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ‏ ۹۵/۰۸/۲۲ ۷۳۳ رم وجود نیازهای جدید در محدوده طرح بله وجود دارد و با توجه به بررسی‌های صورت گرفته حدود ۲۰ درون‌سازمانی (گزارش مقدماتی که توسط کارشناسان گروه راهنمای پاسخ گویی: نیازی هست که حدود ۲۰ درصد آن قابل تامین است. ۱ نیازی هست که بین ۲۰ تا ۴۰ درصد آن قابل تامین است. ۲ نیازی هست که بین ۴۰ تا ۶۰ درصد آن قابل تامین است. ۳ نیازی هست که بین ۶۰ تا ۸۰ درصد آن قابل تامین است. ۴ نیازی هست که بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد آن قابل تامین است. ۵ مبنای پاسخ ارائه شده نظر کارشناسی | گزارش مقدماتی | گزارش مصوب در نهایت با جمع‌آوری فرم‌های مهندسی دوباره از گروه‌های بهره‌بردار. با اعمال سیاست‌های کلان ملی برای آنتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره (توسط وزارت نیرو). امتیاز طرح در خصوص «وجود نیازهای جدید» محاسبه خواهد شد. شکل پ. ۱-۱- روال پاسخ‌گوبی به جدول شماره (پ. ۱-۱) -------- صفحهٔ بعد -------- ۴/ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۲-۳-۱- دستورالعمل تکمیل جدول شماره (پ. ۲-۱) (میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح) برای تکمیل نمودن جدول شماره (پ. ۲-۱)» توجه به مواردی به‌شرح زیر ضروری است (جدول مذکور در ادامه آورده شده است). - فرض کنید در طرحی, بخشی از آخرین اهداف مصوب طرح تامین نشود. در این‌صورت بخشی از نیازها که تامین شده است مبنای طبقه‌بندی طرح قرار خواهد گرفت. به‌عنوان مثال اگر ۹۰ درصد از آخرین اهداف مصوب طرح در زمینه کشاورزی تامین شود (۱۰ درصد از اهداف اولیه تامین نشود)» کارشناس تنظیم کننده جدول شماره (پ. ۲-۱) در ردیف نخست از این جدول, با توجه به راهنمای پاسخ‌گویی ارائه شده, ذیل ستون پاسخ. عدد ۱ (یک) را مرقوم خواهد نمود. اگر ۶۰ تا ۸۰ درصد از آخرین اهداف مصوب طرح تامین شود. امتیاز ردیف نخست. ۲ خواهد شد و به همین‌صورت اگر ۴۰ تا ۶۰ درصد از اهداف اولیه تامین شود. امتیاز ۲ ۰ تا ۴۰ درصد آخرین اهداف مصوب طرح تامین شده باشد. امتیاز ۴ و کم‌تر از ۲۰ درصد این اهداف تامین شده باشد امتیاز طرح ۵ خواهد شد. در تکمیل این فرم باید توجه داشت که اگر در طرحی, تمامی اهداف مصوب اخیر طرح تامین شده باشد. امتیاز طرح از نظر این شاخص. صفر خواهد بود. - همانند جدول شماره (پ. ۱-۱)» روشی که کارشناس تنظیم کننده فرمء درصد تامین اهداف اولیه را شناسایی و تعیین نموده است. باید ذکر شود. اگر این شناسایی تنها بر اساس اطلاعات شخصی و دانش کارشناسی شخص بهره‌بردار باشد. ستون مربوط به «نظر کارشناسی» در ردیف مربوطه علامت ضربدر (#) خواهد خورد. اگر این شناسایی مستند به گزارش داخلی" (درون سازمانی) باشد. ستون مربوط به «گزارش مقدماتی»» علامت ضربدر (۷) خواهد خورد و درصورتی که شناسایی, مستند به گزارشی مصوب باشد و در کمیته‌ی ذیربط در ستاد وزارت نیرو تصویب شده باشد. علامت ضربدر در ستون «گزارش مصوب» قرار خواهد گرفت. در مثال پیش‌روء شناسایی درصد تامین اهداف اولیه بر پایه گزارش داخلی (گزارش مقدماتی) می‌باشد. درصورتی که فرم‌ها به‌صورت الکترونیکی و در محیط نرم‌افزار [1۵۸] تکمیل می‌شوند. به جای علامست ضربدر از عدد ۱ استفاده می‌شود؛ به عبارت دیگر کارشناس تنظیم کننده فرم. در سلول مورد نظرء عدد ۱ را تایپ (درج) خواهد نمود. روال مذکور در تمام ردیف‌ها و ستون‌های جدول شماره (پ. ۲-۱) درنظر گرفته خواهد شد. در ۰ وص تکمیل نمودن این جدول به‌صورت مصور به شکل شماره (پ. ۲-۱) مراجعه شود. ۱- منظور از گزارش داخلی. گزارشی است که توسط اداره بهره‌برداری و توسط کارشناسان مربوطه تهیه شده باشد و مصوبه‌ای توسط مرجع خارجی (متلا ستاد مر تبط در وزارت نیرو) نداشته باشد. مقصود از گزارش مصوب نیز گزارشی است که توسط مرجعی بالا تر از گروه بهره‌بردار (متلا سناد مرتبط در وزارت نیرو) مورد بررسی قرار گرفته و تصویب شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۰ ۹۵/۰۸/۲۲ ۵ نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول پ. ۲-۱- میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح امین اهداف اولیه طرح ۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه کشاورزی تا چه حد تامین می‌شوند؟ ۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه برقابی تا چه حد تامین می‌شوند؟ ۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه محیط زیست در محدوده طرح هست؟4# ۰ اآخرین اهداف مصوب در زمینه آبزی پروری تا چه حد تامین می‌شود؟ * ۱۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه سایر نیازهای طرح تا چه حد تامین می‌شود؟ راهنمای پاسخ گویی: تمام اهداف تامین می‌شود / هدفی در این زمینه تعریف نشده است. ۰ بیش از ۸۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۱ ۰ تا۸۰درصد از اهداف تامین می‌شود. ۲ ۰ تا۶۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۳ ۰ تا ۴۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۴ کم‌تر از ۲۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۵ #* در این موارد. یافتن روش مناسبی برای مربوط نمودن درصد تحقق, با میزان استفاده از منابع آب. لازم است. لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی تامین اهداف اولیه طرح مثلا: اهداف اولیه طرح در رمینه کشاورزی تا چه حد تامین می‌شوند؟ با توجه به بررسی‌های صورت گرفته حدود ۰ درصد از اهداف اولیه در زمینه کشاورزی تامین می‌شود. این بررسی‌ها و نیز اعداد ارائه شده مستند به گزارش درون‌سازمانی (گزارش مقدماتی که توسط بیش از ‎۸٩‏ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۰ تا ۸۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۰ تا ۶۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۰ تا ۴۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۰ یا کم‌تر از ۲۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. در نهایت با جمع‌آوری فرم‌های مهندسی دوباره از گروه‌های بهره‌بردارء با اعمال سیاست‌های کلان ملی برای انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره (توسط وزارت نیرو)» امتیاز طرح در خصوص «تامین اهداف اولیه» محاسبه خواهد شد. شکل پ. ۲-۱- روال پاسخ‌گوبی به جدول شماره (پ. ۲-۱) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۰ ۹۵/۰۸/۲۲ ۷۷ پ. ۳-۳-۱- دستورالعمل تکمیل جدول شماره (پ. ۳-۱) (کاستی‌های مطالعاتی) برای تکمیل نمودن جدول شماره (پ. ۳-۱)» توجه به مواردی به‌شرح زیر ضروری است (جدول مذکور در ادامه آورده - فرض کنید در پروژه‌ای, مطالعات رفتارنگاری» پس از اتمام دوره ساخت. چند نوبت نامنظم انجام شده باشد و پس از اتمام ساخت و سه سال پس از آن. مطالعات هیدرولوژی و نیز مطالعات منابع آب آن طرحء به روز رسانی نشده باشد. در این صورت در ستون پاسخ نظیر ردیف‌های یکم. دوم و سوم به ترتیب مقادیر ۰۳ ۵و ۵ شده در جدول شماره (پ. ۲-۱). گذشته باشد. در این صورت در ستون پاسخ از ردیف نظیر.ء عدد صفر وارد می‌شود. به همین صورت اگر پس از پایان ساخت. از مطالعه‌ای بیش از یک سال و کم‌تر از دو سال می‌گذرد. عدد ۱. نظیر سلول مربوطه خواهد شد؛ به طریق مشابه, به ترتیب اگر بیش از دوسال از انجام مطالعات گذشته باشد. چند نوبت نامنظم انجام شده است. به‌صورت ناقص و موردی به‌صورت قضاوت کارشناسی انجام شده - برای هریک از ردیف‌های جدول شماره (پ. ۲-۱) اگر توضیحات تکمیلی وجود داشته باشد. در ستون توضیحات و نظیر هر یک از مطالعات. درج خواهد شد (در صورت نیاز به توضیحات اضافه. از برگه‌های اضافی شوند). درصورت آمکان توضیحات کاملا مختصر و معطوف به موضوع باشند و مرجع و دلیل هر توضیح نیز ارائه شود. در خصوص تکمیل نمودن این جدول به‌صورت مصور, به شکل شماره (پ. ۳-۱) مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ 333 نام و س لزوم ! راهنمای پس از | پس از 1 پس از | پس از | پس از | پس از لازم به . نام و ام مفاد فرد نام و ام 7۲ راهنمای بهبو نام طرح و نام شرکت آب م مت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید ؟ جدول پ. ۳-۱- کاستی‌های کاستی‌های مطالعاتی به هنگام بودن مطالعات رفتارنگاری و بهبود تجهیزات رفتارنگاری به هنگام بودن مطالعات هیدرولوژی به هنگام بودن مطالعات مدیریت منابع آب به هنگام بودن مطالعات کشاورزی به هنگام بودن بررسی‌های اقتصادی به هنگام بودن مطالعات اجتماعی وجود نتایچ بررسی‌های مهندسی ارزش به هنگام بودن مطالعات زیست محیطی به هنگام بودن کنترل پایداری سد به هنگام بودن مطالعات لرزه‌خیزی به هنگام بودن دستورالعمل‌های بهره‌برداری و یا مدل‌های ریاضی به هنگام بودن هیدروگرافی مخزن به هنگام بودن مطالعات میکروژئودزی به هنگام بودن مطالعات کیفی مخزن به هنگام بودن مطالعات تهیه طرح بهبود سیستم‌های هیدرومکانیکی و برقی به هنگام بودن مطالعات طرح‌های علاج,خنی را به هنگام بودن سایر مطالعات نجام این مطالعات. با استناد به چک لیست‌های مربوط به بازرسی دوره نت پاسخ گوبی: نمام دوره ساخت سازه سد. کم‌تر از یکسال از انجام آن می‌گذرد. نمام دوره ساخت سازه سد. بیش از یک سال از انجام آن می‌گذرد. نمام دوره ساخت سازه سد. بیش از دو سال از انجام آن می‌گذرد. نمام دوره ساخت سازه سد. چند نوبت نامنظم انجام شده است. نمام دوره ساخت سازه سد. بصورت ناقص و موردی به‌صورت قضاوت کار گذشت سه سال از اتمام دوره ساخت سازه سد. انجام نشده است. بادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت ؛ سای مد بر بهره‌برداری از طرح: ۲ فوق مورد تایید بوده. مدارک 0 اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و سای بالاترین مقام احرابی دستگاه بهره‌بردار: انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ج شده در فرم: توضیحات بهره‌بردار ۵ درخواست خواهد شد. ائه خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۰ ۹۵/۰۸/۲۲ ۳۹ مطالعات رفتارنگاری. پس از اتمام دوره ساخت سد. چند نوبت نامنظم پس از اتمام دوره ساخت سازه سد. کم‌تر از یک‌سال از انجام آن می‌گذرد. پس از اتمام دوره ساخت سازه سد. بیش از یک‌سال از انجام آن می‌گذرد. پس از اتمام دوره ساخت سازه سد. بیش از دو سال از انجام آن می‌گذرد. پس از اتمام دوره ساخت سازه سد. چند نوبت نامنظم انجام شده است. پس از اتمام دوره ساخت سازه سد. به صورت ناقص و موردی به‌صورت قضاوت کارشناسی انجام شده است. پس از گذشت سه سال از اتمام دوره ساخت سازه سد. انجام نشده است. ۵ شکل پ. ۳-۱- روال پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۳-۱) پ.۴-۳-۱- دستورالعمل تکمیل جدول شماره (پ. ۴-۱) (مشکلات جاری طرح) برای تکمیل نمودن جدول شماره (پ. ۴-۱)» توجه به مواردی به‌شرح زیر ضروری است (جدول مذکور در ادامه آورده شده است). - فرض کنید در سیستم‌های رفتارسنجی و ابزار دقیق طرحی مشکلی وجود دارد به گونه‌ای که با درنظر گرفتن تمهیداتی آمکان بهره‌برداری از ۶۰ درصد از آدوات مذکور وجود دارد؛ در این صورت متصدی با آرزیابی‌های خود تشخیص می‌دهد که مشکل موجود جدی نیست و از صفر (بیانگر نبود مشکل) تا ۵ (بیانگر وجود مشکل جدی)» رقم ۳ را برای توصیف مشکل برمی‌گزیند. اگر این شناسایی و توصیف عددی, تنها بر اساس اطلاعات شخصی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی شناسایی. مستند به گزارشی مصوب باشد و در کمیته‌ی ذیربط در ستاد وزارت نیرو تصویب شده باشد. علامت ضربدر در ستون «گزارش مصوب» قرار خواهد گرفت. در مثال پیش‌روء شناسایی درصد تامین اهداف اولیه بر پایه نظر کارشناس بهره‌بردار بوده است. لذا ستون مربوطه ضربدر خواهد خورد. (درصورتی که فرم‌ها به‌صورت الکترونیکی و در محیط نرم‌افزار [۳۷2۵] تکمیل می‌شوند. به جای علامت ضربدر از عدد ۱ استفاده می‌شود؛ به بهره‌بردار وجود دارد به گونه‌ای که امکانات موجود (سخت افزاری» نرم‌افزاری» تعداد نیروی متخصص و ... )» برای تامین نیازها کفایت ندارد و این سازمان قادر به انجام وظایف محوله نیست. در این صورت کارشناس تنظیم کننده فرم شماره ۴ اعلام می‌دارد که در سازمان بهره‌بردارء مشکلات جدی وجود دارد و امتیاز ۵ را به آن اختصاص می‌دهد. به عنوان مثالی دیگر می‌توان گفت که در صورتیکه در طرحی. دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط عادی یا شرایط خاص تهیه نشده باشد؛ در این‌صورت کارشناس تنظیم کننده فرم رقم ۵ را برای این دو مشکل انتخاب خواهد کرد. مثالی می‌تواند مشاهده ترک در دیواره جام یا سازه کانال‌انتقال سرریزء در طرحی باشد؛ به‌طوریکه آمکان بهره‌برداری از سازه مذکور وجود داشته باشد ولی بیم آن برود که در آینده نزدیک. و در کننده. رقم ۴ را برای سطر مذکور در نظر خواهد گرفت. در نهایت. به‌عنوان آخرین مثال می‌توان گفت اگر دفع زباله در بالادست مخزن و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن به حدی نباشد که مانع از بهره‌برداری مطلوب گردد و کننده فرم امتیاز ۱ را به ردیف مربوطه. نظیر خواهد نمود. امتیازدهی شوند؛ حال اگر در طرحی خاص, مشکلی خاص وجود دارد که در جدول شماره (پ. ۴۲-۱) به آن اشاره نشده است می‌توان با اضافه نمودن آن مشکل به انتهای جدول و امتیاز دهی به آن (به روش مندرج) به ۱- منظور از گزارش داخلی. گزارشی است که توسط اداره بهره‌برداری و توسط کارشناسان مربوطه تهیه شده باشد و مصوبه‌ای توسط مرجع خارجی (مئلا ستاد مرتبط در وزارت نیرو) نداشته باشد. مقصود از گزارش مصوب نیز گزارشی است که توسط مرجعی بالاتر از گروه بهره‌بردار (مثلا ستاد مرتبط در وزارت نیرو) مورد بررسی قرار گرفته و تصویب شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰۰ ۱- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح - همان‌طور که از مثال‌های ارائه شده مشخص است. بیان که تکمیل جدول شماره (پ. ۴-۱) از مجموعه فرم‌های انتخاد یادآوری است که در این جدول, با وجود گزارش‌های مص بهره‌بردار می‌توان به نتایج بهتری دست یافت. - در خصوص تکمیل نمودن این جدول به‌صورت مصورء به ش نام طرح و نام شرکت آب من مت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تابید کن جدول پ. ۴-۱- مشکلات جا مسایل و مشکلات بهره‌برداری | نگمهداری | رفتارسنجی - سد و تاسیسات وابسته مشکل در سازمان بهره‌بردار مشکل در دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط عادی مشکل در دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط خاص (زلزله سیل.... ) مشکل در سیستم‌های مخابراتی و ار تباطی مشکل در سیستم‌های رفتارسنجی و ابزار دقیق مشکل در سامانه تخلیه کننده تحتانی مشکل در سامانه آبگیری مشکل در سامانه تخلیه سیلاب وجود نشست‌های نامتعارف در تاج وجود ترک در دیواره. جام یا سازه کانال‌انتقال سرریز وجود نشست‌های نامتعارف در بدنه مشاهده‌ی حرکت‌های جانبی در تاج کفایت ار تفاع آزاد اولیه مشاهده‌ی حفره در کف مخزن سلامت و سرویس‌دهی راه‌های دسترسی وجود نخاله و لجن در مسیر تندآب وجود نشت از جداره تونل آبگیر یا از ناحیه انسداد ترک یا آسیب در حوضچه آرامش و استغراق مشکل در مانور تحهیزات شیرخانه مشکل در تجهیزات فشارشکن (721 5۱۳86) دفع زباله در بالادست مخزن و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن فعالیت‌های دامپروری و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن مسایل زیست محیطی و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن تغییر مکان, رانش و زمین لغزش در مخزن مشکل در ابگیر نیروگاه و مجاری وابسته ۸۱ عامل در ن؛ لازم به ای گروه بهره‌بردار -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳ ۰ (صف امتیازد ۴۹ ۵۰ ۵۱ لازم به نام و اه مفاد ف / نام و | ۳۲ راهنمای بهبود 333333333 ادامه جدول پ. ۴-۱- مشکلات وابسته مشکل در تجهیزات نیروگاهی نیاز به سندبلاست و مشکلات ناشی از رنگ آمیزی (دریجه‌هاء شیرهاء استابلاگ‌ها و آشغالگیرها). مشکل در سیستم‌های نیرو محر که دریچه‌ها و شیرها مشکل در لاستیک‌های آبیند مشکل در تجهیزات هیدرومکانیکال و برقی مشکل در باطری‌ها مشکل در ادوات اندازه گیری جریان آب مشکلات مربوط به بتن و ترمیم بتن (سرریزء گالری و ... ) مشکلات مربوط به عدم ساماندهی رودخانه در بالادست و پایین‌دست مخزن مشکلات مربوط به گابیون بندی در موقعیت‌های مختلف طرح مشکلات مربوط به سیستم اطفای حریق مشکلات مربوط به ساختمان‌های اداری در طرح ی پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۴-۱): ر) (بیانگر نبود مشکل) تا ۵ (بیانگر وجود مشکل جدی) مشکلات درج نشده در حدول شماره (پ. ۴-۱) می‌توانند به‌عنوان ردیف« بیان مشکلاتی که احیانا در جدول فوق به آ یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت ب ضای مدبر بهره‌برداری از طرح: م فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و ضای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: ی سدسازی سس توضیحات بهره‌بردار ی ۳ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ان منطق. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست (- دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها ۰ ۹۵/۰۸/۲۲ ۸۳ ی مشکلات جاری طرح بله. با توجه به بررسی‌های صورت گرفته حدود ۶۰ درصد از تجهیزات و ادوات مربوط به رفتارسنجی و کنترل پایداری. با درنظر گرفتن تمهیداتی. قابل استفاده هستند. این بررسی و شناسایی توسط کارشناس تنظیم کننده فرم انجام شده و در این بررسی نظر شخصی وی مینا بوده است. امتیازدهی: مبنای پاسخ ارائه شده نظر کارشناسی | گزارش مقدماتی | گزارش مصوب آیا مشکلی وجود دارد که در حدول (پ.۴-۵) به آن اشاره نشده باشد؟ اضافه نمودن مشکل به جدول مذکور اتمام فرآیند و آمتیازدهی به روش فوق‌الذ کر شکل پ. ۴-۱- روال پاسخ‌گوبی به جدول شماره (پ. ۴-۱) -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نیو سب ۲ شیوهنامه او ئویت‌بندی طرح‌ها برای انعام مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۸۷ پ. ۱-۲- تبیین شبوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره پس از جمع‌آوری فرم‌های اولویت‌بندی از گروه‌های بهره‌بردار و تشکیل بانک اطلاعات طرح‌ها در زمینه‌های نیازهای جدید. میزان تامین اهداف اولیه. کاستی‌های مطالعاتی و مشکلات جاری طرح» نوبت به اولویت‌بندی خواهد رسید (در خصوص نحوه تکمیل فرم‌هاء گزارشی تحت عنوان «دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها» برای آرائه به گروه‌های بهره‌بردارء تهیه شده است). در این راستا به منظور طبقه‌بندی طرح‌ها از نظر اهمیت و ایمنی و انتخاب طرح‌های سدسازی برای انجام مهندسی دوباره به تفکیک هر طبقه. از جدول‌های استاندارد وزارت نیروه که توسط دفتر بهره‌برداری از تاسیسات تامین آب به‌کار برده می‌شود. استفاده خواهد شد. برای سهولت دسترسی به جداول تعیین شاخص بهره‌وری و مشکلات جاری طرح. که در گزارش «دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها» آورده شده است. در این گزارش نیز جداول مذکور (جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) تا (پ. ۴-۲)) ارائه خواهند شد. به منظور فراهم آوردن امکان اعمال سیاست‌های کلان ملی در بررسی‌های مهندسی دوباره, برای هر یک از ردیف‌های جدول جمع‌آوری اطلاعات مربوط به نیازهای جدید در محدوده طرح و جدول جمع‌آوری اطلاعات مربوط به میزان تامین اهداف اولیه. ضریبی (ضریب اهمیت راهبردی) در ستاد وزارت نیرو تعیین می‌شود که با اعمال آن. طرح‌هایی که در حوزه تاثیر آن‌ها نیاز تامین نشده یا نیاز جدیدی وجود داشته باشد که در زمینه‌ای با اولویت بالاتر از دیدگاه راهبردهای کلان قرار گیرد. امتیاز بیش‌تری کسب می‌نماید. مثلا می‌توان موارد زیر را درنظر گرفت (موارد ذکر شده در جدول زیر جهت اولویت‌بندی در طرح پایلوت است و در مقاطع مختلف (مقاطع مختلف زمانی و موقعیت‌های مختلف از نظر جغرافیایی و سیاسی) توسط ستاد وزارت نیرو و بر اساس سیاست‌های کلان, به هنگام می‌شود): - نیازهای کشاورزی ضریب اهمیت راهبردی : ۱ ۲- نیازهای گردشگری ضریب اهمیت راهبردی: ۲ ۳ نیازهای برقابی ضریب اهمیت راهبردی: ۲ ۳ حمل و نقل ضریب اهمیت راهبردی: ۱ (۸ شرب ضریب اهمیت راهبردی: ۵ ۶ صنعت ضریب اهمیت راهبردی: ۴ ۸- تغذیه مصنوعی ضریب اهمیت راهبردی: ۳ ۹- سایر موارد ضریب اهمیت راهبردی: ۱ برای درک بهتر ضریب اهمیت راهبردی, که توسط وزارت نیرو و بر اساس سیاست‌های کلان تعیین می‌شود. در این گزارش, در جدول‌های مربوط به جمع‌آوری اطلاعات بهره‌وری طرح‌ها (جدول‌های شماره (پ. ۱-۲ و پ. ۲-۲))» ستون «ضریب اهمیت راهبردی» نیز جانمایی شده است. پیشنهاد می‌شود گروه بهره‌برداری از طرح‌هاء از مقادیر ضریب اهمیت -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ 7۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی راهبردی اطلاع نداشته باشند و جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) تا (پ. ۴-۲) از گزارش «دستورالعمل تکمیل فرم‌های اطلاعات بهره‌وری و مشکلات جاری طرح‌ها» (که فاقد ستون «ضریب اهمیت راهبردی» است) به ایشان منعکس شود. جدول معیارهای طبقه‌بندی سدها از نظر ایمنی و پایداری (جدول شماره پ. ۵-۲) و جدول طبقه‌بندی سدها (جدول شماره پ. ۶-۲) نیز در ادامه آورده شده است.. با دردست داشتن امتیازهای اختصاص داده شده به جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) و (پ. ۲-۲) توسط گروه بهره‌بردار جمع وزنی " امتیازها برای هریک از جداول مذکور به تفکیک. محاسبه خواهد شد. در ادامه با محاسبه مجموع امتیازهای وزنی کسب شده از جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) و (پ. ۲-۲)» شاخص بهره‌وری ظاهری تعیین شده و در هرگروه از طرح‌های سدسازی (گروه‌های 51 تا 54)» طرحی که دارای بیش‌ترین شاخص بهره‌وری ظاهری است. انتخاب خواهد شد. درکنار جمع‌آوری اطلاعات مربوط به نیازهای جدید و میزان تامین اهداف اولیه در محدوده طرح (جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) و (پ. ۲-۲))؛ اطلاعات دیگری هم در زمینه مشکلات بهره‌برداری و کاستی‌های مطالعاتی طرح گردآوری می‌شود (جدول‌های (پ. ۳-۲) و (پ. ۴-۲)) این اطلاعات در اولویت‌بندی طرح‌ها نقش مستقیمی ایفا نخواهد کرد. اما در میان طرح‌هایی که در اولویت قرار می‌گیرند. توجه به این اطلاعات. هم در زمینه امکان‌پذیری بررسی‌های مهندسی دوباره کمک کننده است. هم در زمینه تدوین شرح خدمات مطالعات مهندسی دوباره, که برای هر طرح به صورت خاص تهیه می‌شود. راهگشا خواهد بود. افزون بر این موارد. از پردازش اطلاعات این جدول‌ها می‌توان به اطلاعات سودمندی در خصوص مشکلات طرح‌های کشور دست یافت. به‌صورت کلی می‌توان گفت با دردست داشتن اطلاعات کسب شده از جدول‌های شماره (پ. ۳-۲) و (پ. ۴-۲)» می‌توان تحقیق نمود که عدم بهره‌وری موجود و برطرف نمودن آن مربوط به مهندسی دوباره است با این که سایر خدمات مهندسی, نظیر علاج‌بخشی, به‌روزرسانی مطالعات پایه و ...۰ مورد نیاز می‌باشد. با میانگین گیری " وزن‌دار " از پاسخ‌های ارائه شده به جدول‌های شماره (پ. ۳-۲) و (پ. ۴-۲)» برای هر طرح امتیازی کسب می‌شود که معرف شاخص مشکلات جاری همان طرح است. در خصوص پروسه اولویت‌بندی. به‌طور خلاصه می‌توان به روندنمای ارائه شده در شکل شماره (پ. ۱-۲) مراجعه نمود. ۱- جدول شماره (پ.۵-۲) و (پ.۶-۲) از دفتر بهره‌برداری از تاسیسات تامین آب وزارت نیرو گرفته شده و این جدول هم اکنون مبنای طبقه‌بندی سدهای کشور از نظر ایمنی و پایداری می‌باشد. ۲- منظور از جمع وزنی, مجموع حاصل‌ضرب امتیازهای اختصاص داده شده به هر معیار در وزن هر پاسخ (مبنای پاسخ ارائه شده که شامل اوزان ۱ تا ۳ است) و ضریب اهمیت راهبردی می‌باشد. ۳- امتیازهای مربوط به نیازهای جدید تامین نشده و یا اهداف اولیه تامین نشده. با ضریب اهمیت راهبردی, تعدیل و شاخص بهره‌وری ظاهری محاسبه می‌شود. ۴ مقادیری که امتیاز صفر کسب می‌کنند در میانگین‌گیری دخالت داده نخواهند شد. ۵ با درنظر گرفتن مبنای پاسخ ارائه شده به ردیف‌های جدول شماره (پ.۴-۲)» می‌توان اوزان ۱ تا ۳ برای هرپاسخ (هر ردیف از جدول شماره (پ.۴-۲)) در نظر گرفت. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۸۹ نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول پ. ۱-۲- نیازهای جدید در محدوده طرح چا ز جدیدی در زمینه حمل و ۵۰ انباز جدیدی در زمینه شرب در ۶۰ انباز جدیدی در زمینه صنعت در و ۰ ۸ انباز جدیدی در زمینه تغذیه مصنوعی در ۱۰ راهنمای پاسخ گوبی: نیازی هست که حدود ۲۰ درصد آن قابل تامین است. ۱ نیازی هست که بین ۲۰ تا ۴۰ درصد آن قابل تامین است. ۲ نیازی هست که بین ۴۰ تا ۶۰ درصد آن قابل تامین است. ۳ نیازی هست که بین ۶۰ تا ۸۰ درصد آن قابل تامین است. ۴ نیازی هست که بین *۸ تا ۱۰۰ درصد آن قابل تامین است. ۵ # در این موارد. یافتن روش مناسبی برای مربوط نمودن درصد تحقق, با میزان استفاده از منابع آب. لازم است. # به منظور فراهم آوردن امکان اعمال سپاست های کلان ملی در بررسی های مهندسی دوباره. ضریب اهمیت راهبردی برای هریک از نیازهاء توسط وزارت نیرو تعیین خواهد شد. لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده, مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست ارائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: نام و امضای بالاترین مقام اجرابی. تخصیص دهنده ضرایب اهمیت راهبردی در ستاد وزارت نیرو -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی چجچجچجچجچ2چ32ج3جدجحجحجحجمجرچرچرچرچجچهدهدهد«د«د«د«د«د«د«<«<«<«د«<د<د<د<هدهد<گ<گ<گ<چ<چ<چ<چ<چ<چ<چ<گ<گک>«>«گ«گ>»گ»«»+گ«<>گ<>گ>گ>گ>گ>گ#«+گ>گ>گ>گ><><گ<«<گحححححتح نام و سمت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تابید کننده امتیازهای درج شده در فرم: جدول پ. ۲-۲- میزان تامین آخرین اهداف مصوب طرح مبنای پاسخ ارائه شده ضریب کارشناسی | مقدماتی | مصوب | راهبردی :4 اه سس هد که رس هد که می‌شوند؟ ۱ آخرین اهداف مصوب در زمینه آبزی پروری تا چه حد تامین ۱ اخرین اهداف مصوب در زمینه سایر نیازهای طرح تا چه حد تامین می‌شود؟ راهنمای پاسخ گویی: تمام اهداف تامین می‌شود / هدفی در این زمینه تعریف نشده است. ۰ بیش از ۸۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۱ ۰ تاه ۸درصد از اهداف تامین می‌شود. ۲ ۰ تا۶۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۳ ۰ تا ۴۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۴ کم‌تر از ۲۰ درصد از اهداف تامین می‌شود. ۵ به منظور فراهم آوردن امکان اعمال سیاست‌های کلان ملی در بررسی‌های مهندسی دوباره. ضریب اهمیت راهبردی برای هریک از لازم به بادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدبر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده. مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و حسب درخواست آرائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرایی دستگاه بهره‌بردار: نام و امضای بالاترین مقام اجرایی. تخصیص دهنده ضرایب اهمیت راهبردی در ستاد وزارت نیرو -------- صفحهٔ بعد -------- مس نام و س ۰ راهنماو پس از | پس از | پس از | پس از | پس از | پس از لازم به نام و ام مفاد فر نام و ام ۳- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۱۵/۰۸/۳۳ نام طرح و نام شرکت آب من مت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تابید حدول پِ. ۲ ۳- کاستی‌های 1 کاستی‌های مطالعاتی به هنگام بودن مطالعات رفتارنگاری و بهبود تجهیزات رفتارنگاری به هنگام بودن مطالعات هیدرولوژی به هنگام بودن مطالعات مدیریت منابع آب به هنگام بودن مطالعات کشاورزی به هنگام بودن بررسی‌های اقتصادی به هنگام بودن مطالعات اجتماعی وجود نتایچ بررسی‌های مهندسی آرزش به هنگام بودن مطالعات زیست محیطی به هنگام بودن کنترل پایداری سد به هنگام بودن مطالعات لرزه‌خیزی به هنگام بودن دستورالعمل‌های بهره‌برداری و یا مدل‌های ریاضی به هنگام بودن هیدروگرافی مخزن به هنگام بودن مطالعات میکروژئودری به هنگام بودن مطالعات کیفی مخزن به هنگام بودن مطالعات مربوط به مرمت. بازسازی و نگهداری از تجهیزات:* به هنگام بودن مطالعات تهیه طرح بهبود سیستم‌های هیدرومکانیکی و برقی به هنگام بودن مطالعات طرح‌های علاج‌بخشی به هنگام بودن سایر مطالعات لزوم انجام این مطالعات. با استناد به چک لیست های مربوط به بازرسی ذ تمام دوره ساخت سازه سد. کم‌تر از یکسال از انجام آن میگذرد. تمام دوره ساخت سازه سد. بیش از یک سال از انجام آن می‌گذرد. تمام دوره ساخت سازه سد. بیش از دو سال از انجام آن می‌گذرد. تمام دوره ساخت سازه سد. چند نوبت نامنظم انجام شده است. تمام دوره ساخت سازه سد. بصورت ناقص و موردی به‌صورت قضاوت کارش گذشت سه سال از اتمام دوره ساخت سازه سد. انجام نشده است. بادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت به ضای مدبر بهره‌برداری از طرح: م فوق مورد تأیید بوده. مدارک و اطلاعات مثبته در این سازمان موجود و < ضای بالاترین مقام اجرایی دستگاه بهره‌بردار: ۹ ۳۷ ج شده در فرم: توضیحات بهره‌بردار حص می شود. ۱ ۲ ۳ ت. ۴ ۵ ذرخواست خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۳ نام و س ردیف ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۳۰ ۳۱ ۲۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ 7۲ راهنمای بهبود نام طرح و نام شرکت آب مذ مت تکمیل کننده فرم: نام و سمت تایید کد حدول پبِ. ۴-۲ مشکلات حا مسابل و مشکلات بهره‌برداری | نگمهداری | رفتارسنجی - سد و تاسیسات وابسته مشکل در سازمان بهره‌بردار مشکل در دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط عادی مشکل در دستورالعمل‌های بهره‌برداری در شرایط خاص (زلزله. سیل.... ) مشکل در سیستم‌های مخابراتی و ارتباطی مشکل در سیستم‌های رفتارسنجی و ابزار دقیق مشکل در سامانه تخلیه کننده تحتانی مشکل در سامانه آبگیری مشکل در سامانه تخلیه سیلاب وجود نشست‌های نامتعارف در تاج وجود ترک در دیواره. جام یا سازه کانال‌انتقال سرریز وجود نشست‌های نامتعارف در بدنه مشاهده‌ی حرکت‌های جانبی در تاج کفایت ار تفاع آزاد اولیه مشاهده‌ی حفره در کف مخزن سلامت و سرویس‌دهی راه‌های دسترسی وجود نخاله و لجن در مسیر تنداب وجود نشت از جداره تونل ابگیر یا از ناحیه انسداد ترک یا آسیب در حوضچه آرامش و استغراق مشکل در مانور تحهیزات شیرخانه مشکل در تجهیزات فشارشکن (721 5۳۵۵) دفع زباله در بالادست مخزن و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن فعالیت‌های دامپروری و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن تغییر مکان, رانش و زمین لغزش در مخزن مشکل در ابگیر نیروگاه و مجاری وابسته مشکل در تجهیزات نیروگاهی مشکل در پست برق و تاسیسات وابسته نیاز به سندبلاست و مشکلات ناشی از رنگ آمیزی (دریچه هاء شیرهاء استاپلاگ‌ها و آشغالگیرها)" مشکل در سیستم‌های نیرو محر که دریچه‌ها و شیرها مشکل در لاستیک‌های آببند مشکل در تجهیزات هیدرومکانیکال و برقی مشکل در سیستم روشنایی (سد. گالری, محوطه و ...) ی سدسازی شششچچجج توضیحات بهره‌بردار ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۹۳ ادامه جدول پ. ۴-۲- مشکلات جاری طرح ۹ امشکل در ادوات اندازه گیری جریان آب ۰ امشکلات مربوط به بتن و ترمیم بتن (سرریزء گالری و ...) ۳۱ امشکلات مربوط به عدم ساماندهی رودخانه در بالادست و پایین‌دست مخزن ۳ امشکلات مربوط به گابیون بندی در موقعیت‌های مختلف طرح ۴۵ امشکلات مربوط به سیستم اطفای حریق ۴۶ امشکلات مربوط به ساختمان‌های اداری در طرح راهنمای پاسخ‌گویی به جدول شماره (پ. ۴-۲): * (صفر) (بیانگر نبود مشکل) تا ۵ (بیانگر وجود مشکل جدی) تذکر: مشکلات درج نشده در جدول شماره (پ. ۴-۲) می‌توانند به‌عنوان ردیف‌های پیشنهادی به انتهای جدول اضافه و با همان منطق. امتیازدهی شوند. بیان مشکلاتی که احیانا در جدول فوق به آن‌ها اشاره نشده است لازم به یادآوری است مدارک و مستندات مربوط به هر پاسخ متعاقبا از معاونت بهره‌برداری از طرح درخواست خواهد شد. نام و امضای مدیر بهره‌برداری از طرح: مفاد فرم فوق مورد تایید بوده. مدارک و اطلاعات منبته در این سازمان موجود و حسب درخواست آرائه خواهد شد. نام و امضای بالاترین مقام اجرابی دستگاه بهره‌بردار: -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ شاخص حجم کل مخزن سد نزدیکی به مراکز جمعیتی عدم اجرا کامل فرآیند ایمنی. عدم تخصص و یا کفایت نیروی انسانی, عدم نوع سازه سد ارتفاع سد سیل‌خیزی حوضه زلزله‌خیزی محل سد سر زنجیره‌ای بودن سدها ۱- جدول مذکور از دفتر بهره‌برداری از تا ۳۲۳ راهن دول پ. ۵-۲- معیارهای طبقه‌بن امتیاز شاخص طبقه‌بندی ‎)5٩( ۳۵ ۳۰ ۳۰ ۱۰ ۱۰ ۱۰ جدول پ. ۶-۲- طبقه‌ب سیسات تامین اب وزارت نیرو ترفته مای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ششششششششششششششششششششششششششششششششششششششش 5 دی سدها از نظر ایمنی و پایداری" نحوه محاسبه شاخص - سدهای با حجم کم‌تر از ۱۰۰ م. م.م به‌ازای هر ۱۰ م. م.م ۰/۵ امتیاز. - سدهای با حجم ۱۰۰ تا ۵۰۰ برای حجم تا ۱۰۰ م.م.م هر ۱۰ م.م.م ۵ امتیاز. برای حجم بیش از ۱۶۰ م. م.م هر ۴۰ م.م.م حجم مخزن ۱ امتیاز - برای سدهای با حجم بیش از ۵۰۰ م. م. م برای حجم تا ۱۶۰ م. م. م هر ۰ م. م.م ۹/۵ امتیاز. برای حجم بیش از ۱۰۰ م. م. م تا ۵۰۰ م.م.م هر ۰ م. م.م حجم مخزن ۱ امتیاز و برای حجم بیش از ۵۰۰ م. م. م هر ۱۰۰ - مراکز استان‌ها با فاصله کم‌تر از ۱۰۰ ۲۰۰۱۷۱ امتیاز - جوامع شهری با فاصله کم‌تر از ۱۰۰ (7. ۱۹ امتیاز - جوامع روستایی با فاصله کم‌تر از ۲۰ /۸. ۵ امتیاز - سدهای بتنی ۲ - سدهای خاکی ۵ - سدهای بالای ۳۰ سال عمر بهره‌برداری ۵ امتیاز - هر ده سال بهره‌برداری ۱/۵ امتیاز - سدهای خاکی بالای ۱۰۰ متر ۱۰ امتیاز - سدهای خاکی زیر ۱۰۰ متر ارتفاع, هر ده متر ارتفاع ۱ امتیاز - سدهای بتنی بالای ۱۵۰ متر ۱۰ امتیاز - سدهای بتنی زیر ۱۵۰ متر هر ۱۵ متر ارتفاع ۱ امتیاز دی سدها از نظر ایمنی ٩< 60 > 5 >80 40> 5 >0 5 > 0 شده و این جدول هم اکنون مبنای طبقه‌بندی سدهای کشور از نظر ایمنی و -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۲۳ ۹۵ جمع‌آوری فرم‌های تکمیل شده توسط گروه‌های بهره‌بردار از طرح‌های سدسازی و پایداری با استفاده از اعمال سیاست‌های کلان ملی با استفاده از ضریب اهمیت راهبردی توسط وزارت نیر (برگرفته از دفتر بهره‌برداری از تاسیسات تامین آب. وزارت تیری محاسبه امتیاز نهایی برای هر طرح به تفکیک جدول جدول‌های شماره (پ.۵-۲) و شماره (پ.۱-۲) (نیازهای جدید در محدوده طرح) و (پ.۶-۲) نوشتار پیش‌رو) جدول شماره (پ.۲-۲) (میزان تامین اهداف اولیه) (یادوری: جدول‌های شماره (پ.۱-۲) و (پ.۲-۲) هر کدام در نهایت به یک عدد ختم می‌شوند (یک عده برای جدول شماره (پ.۱-۲) و عددی دیگر برای جدول شماره (پ.۲-۲)) که هر کدام از این اعداد حاصل جمع امتیازهای به‌دست آمده در هر ردیف از جداول مذکور هستند. امتیازهای به دست آمده در هر ردیف از جدول‌های شماره (پ.۱-۲) و (پ.۲-۲) نیز هریک از حاصل‌ضرب امتیاز اختصاص داده شده توسط دفتر بهره‌برداری از طرح در مبنای پاسخ ارائه شده با اعمال ضریب اهمیت راهبردی, محاسبه می‌شوند). محاسبه حاصل‌جمع مقادیر به‌دست آمده ر ۰ ر ظاهری بزرگ تری است. برای (در این نوشتار.ء حاصل‌جمع مقادیر به‌دست آمده از بهره‌وری ظاهری نامیده می‌شود). با میانگین گیری وزن‌دار از پاسخ‌های ارائه شده به جدول‌های شماره (پ.۳-۲) و (پ.۴-۲)» برای هر طرح امتیازی کسب می‌شود که معرف شاخص مشکلات جاری طرح است؛ توجه به شاخص مشکلات جاری طرح.ء هم در زمینه امکان‌پذیری بررسی‌های مهندسی دوباره کمک کننده است. هم در زمینه تدوین شرح خدمات مطالعات مهندسی دوباره. که برای هر طرح به صورت خاص تهیه مشود. راهگشا خواهد بود. شکل پ. ۱-۲- روند نمای اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۲-۲- طرح آزمایشی (پایلوت) اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره برای بررسی مسایل و مشکلات محتمل در فرایند انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره» انجام طرح آزمایشی در دستور کار قرار گرفت. بدین منظور طی جلساتی با ناظران پروژه و تحت نظارت آن‌ها و توسط دفتر بهره‌برداری از تاسیسات تامین آب وزارت نیرو جدول‌های مربوط به شاخص بهره‌وری (جدول‌های شماره (پ. ۱-۲) و (پ. ۲-۲) و مشکلات جاری طرح (جدول‌های شماره (پ. ۳-۲) و (پ. ۴-۲)) به همراه روش تکمیل آن‌ها به ادارات و ارگان‌های مرتبط ارسال گردید. پس از جمع‌آوری جدول‌های مذکور برای هریک از طرح‌های شرکت کننده در پایلوت » بانک اطلاعات مربوط به بهره‌وری و مشکلات جاری طرح تدوین شد. در نهایت با استفاده از جداول استاندارد وزارت نیرو (جدول‌های شماره (پ. ۵-۲) و (پ. ۶-۲) - که از دفتر بهره‌برداری از تاسیسات تامین آب وزارت نیرو اخذ شده است) اقدام به طبقه‌بندی طرح‌ها شد تا در هر طبقه. طرحی که دارای بیش‌ترین شاخص بهره‌وری ظاهری است. دارای اولویت بالاتر برای انجام مهندسی دوباره باشد. لازم به یادآوری است جنانجه با دردست داشتن شاخص مشکلات جاری (اعداد کسب شده و توضیحات مربوطه)» مشخص شود که طرح با استفاده از سایر خدمات مهندسی (نظیر علاج‌بخشی, ترمیم و بازسازی و ...) به بهره‌وری قابل قبول می‌رسد. آن طرح با هر شاخص بهره‌وری اکتسابی, از فرایند انتخاب خارج خواهد شد. نتایج انجام طرح آزمایشی (پایلوت) در ادامه ارائه شده است. برای اولویت‌بندی در اولین سناریوء وزن تمامی ضرایب اهمیت راهبردی برابر با واحد در نظر گرفته شده است. ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوهای دوم تا چهارم به شرح جدول‌های شماره (پ. ۷-۲) تا (پ. ۹-۲) هستند. در جدول‌های شماره (پ. ۱۰-۲) و (پ. ۱۱-۲) نتایج انجام طرح آزمایشی. در سناریوی اول, ارائه شده است. همان‌طور که مشاهده می‌شود در سناریوی مذکورء در سدهای خاکی. از طبقه سدهای خیلی مهم مهم. اهمیت متوسط و اهمیت کم به ترتیب طرح‌های کرخه (استان خوزستان)» تهم (استان زنجان)» آبشینه (استان همدان) و گیلارلو (استان اردبیل) انتخاب شدند. در سدهای بتنی از طبقات مهم اهمیت متوسط و اهمیت کم به ترتیب طرح‌های کوثر (استان کهگیلویه و بویراحمد)» اکباتان (استان همدان) و کریت (استان خراسان جنوبی) در اولویت بالاتری نسبت به سایر طرح‌ها قرار گرفتند. نتایج کسب شده از سایر سناریوها در جدول‌های شماره (پ. ۱۲-۲) تا (پ. ۱۷-۲) آورده شده است. ۱ ۳۱ طرح سدسازی از سراسر کشور در این طرح آزمایشی شرکت کردند. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۳۳ و جدول پ. ۷-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوی دوم سس جدول پ. ۸-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریوی سوم کای ۲ ۵ وق ۵ جدول پ. ۹-۲- ضرایب اهمیت راهبردی در سناریبوی چهارم که ی ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- طرح با 3333333333 پ. ۱۹-۲- اولویت بن ولویت بالاتر برای انجا جدول پ. نام طرح کریت سدطوق ساوه (الغدیر) سداستقلال (میناب) اکباتان دلواری سدامیرکبیر سد زاینده رود سد کوثر ولویت بالاتر برای انجا ۳ سس «ی طرح‌ها برای انجام مهن مهندسی دوباره ۱۱-۲- اولویت‌بندی طرح‌ها نام استان خراسان جنوبی خراسان رضوی مرکزی هرمزگان همدان بوشهر تهران اصفهان کهگیلویه‌وبویراحمد مهندسی دوباره بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهنا 3333333333 های خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و مجموع امتیازهای نرمال شده به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای «سی دوباره (سدهای بتنی) در سنا مجموع امتیازهای نرمال شده به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۲۱۳۳ ۸ ۹۶ ۴۹۶ ۴ ۷۱/۸۵ ۶۸۱ ۷۱/۲۳۳ ۶۳۳۶ های سدسازی طسسس ربوی اول درجه اهمیت طرح درجه اهمیت طرح -------- صفحهٔ بعد -------- طرح با شیوه‌نامه اولویت‌بندی ی پ. ۱۲-۲- اولویت‌بندو ولویت بالاتر برای انجام : جدول پ. ۲- نام طرح کریت سدطوق ساوه (الغدیر) سداستقلال (میناب) اکباتان دلواری سدامی رکبیر سد زاینده رود سد کوثر ولویت بالاتر برای انجام طرح‌ها برای انجام مهند. 33333333 طرح‌ها برای انجام مهن مهندسی دوباره ۳۰- اولویت‌بندی طرح‌ه نام استان خراسان جنوبی خراسان رضوی مرکزی هرمزگان همدان بوشهر تهران اصفهان کهگیلویه‌وبویراحمد مهندسی دوباره ۹۵/۸ های خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۳۳۱۲ ۳۱۹۸ ۳۳۳۸ ۳۳/۹۸ ۳۱۳۸ ۳/۶۶ ۳۹۲۲ ۳۵/۳۸ ۳۵۰ ۳۳۸۵ ۴۱۲۷ ۵/۳۸ ۴۱۹۲ 0۸ ۴ ۳۸ ۴۳۸۸ ۳۴۴۸ ۶۸۵ ۳۸ ۹۱/۳۹ ۵ م۸ «سی دوباره (سدهای بتنی) در سنا مجموع امتیازهای نرمال شده به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۲۳/۳۳ ۸ 0۹۶ ۳۴/۹۶ ۳۴ ۷۳/۸۵ ۶/۸۱ ۷۳۱/۳۳ ۳۶ ۹۹ سس ربوی دوم درجه اهمیت طرح درجه اهمیت طرح -------- صفحهٔ بعد -------- 1.۰ 3333333 جدول ردیف طرح با ردیف طرح با 3333333333 پ. ۱۳-۲- اولویت بند ولویت بالاتر برای انجا جدول پ. ۲ نام طرح کریت سدطوق ساوه (الفدیر) سداستقلال (میناب) اکباتان دلواری سدامیر کبیر سد زاینده رود سد کوثر ولویت بالاتر برای انجا ۳ سس ی طرح‌ها برای انجام مهند مهندسی دوباره ۱۵-۱- اولویت‌بندی طرح‌ها نام استان خراسان جنوبی خراسان رضوی مرکزی هرمزگان همدان بوشهر تهران اصفهان کهگیلویه‌وبویراحمد مهندسی دوباره بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهنا های خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۳۱۹۸ ۳۳۱۲ ۳۳۳۸ ۳۳/۹۸ ۳۳/۶۶ ۳۳۸ ۳۰۵۰ ۳۹۲۲ ۳۳۸۵ ۳۱۳۸ ۳۸ ۴۱۷ ۴۹۲ ۹۴ 0/0۸ ۳۸ ۳۴۳۸۸ ۴۳۸ ۶۸۵ ۶۳۸ ۹۱/۳۹ ۵ م۸ «سی دوباره (سدهای بتنی) در سنا مجموع امتیازهای نرمال شده به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۳۳/۳ 0۸ ۹۶ ۳/۹۶ ۳۴ ۷//۸۵ ۶۸۱ ۷۱/۳۳ ۶۳۳۳۶ های سدسازی وی سوم درحه اهمیت طرح 51 51 51 51 51 51 51 51 51 51 52 52 52 52 52 52 ۹52 ۹52 53 53 ۹4 54 -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره # طرح با شماره ردیف ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ # طرح با - شیوه‌نامه اولویت‌بندی : 33333333 پ. ۱۶-۲- اولویت‌بندی اولویت بالاتر برای انجام م جدول پ. ۷-۲ نام طرح کریت سدطوق ساوه (الغدیر) سداستقلال (میناب) اکباتان دلواری سدامیرکبیر سد زاینده رود سد کوثر اولویت بالاتر برای انجام م لرح‌ها برای انجام مهندسی 333333333 طرح‌ها برای انجام مهندسی بهندسی دوباره ۱- اولویت‌بندی طرح‌ها برا: بهندسی دوباره ۹۵/ خاکی و سنگریزه‌ای. همگن و ناه به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۳۳۱۲ ۳۱/۹۸ ۳۳/۳۸ ۳۱/۳۸ ۳۶ ۳۳۸ ۳۳/۹۸ ۳۹۲۲ ۳۵۰ ۳۳۸۵ ۴۱۲۷ ۵/۳۸ ۴۱۹۲ ۵۸ ۹۴ ۳۸ ۴۳۸۸ ۴۴۳۸ ۶۸۵ ۳۸ ۹۱/۳۹ ۵ م۸ ی دوباره (سدهای بتنی) در سنار یو مجموع امتیازهای نرمال شده به ۱۰۰ (درصد امتیازها) برای طبقه‌بندی سدها ۳۲۳/۳۶ ۸ 0۹۶ ۳۴/۹۶ ۳۴ ۳۴۱/۸۵ ۶/۸۱ ۷۳۱/۳۳ ۳۶ از وی چهارم درجه اهمیت طرح 51 51 51 51 51 51 51 51 51 51 53 53 52 ۹52 52 52 52 ۹52 53 53 54 ۹4 درحه اهمیت طرح 51 52 52 52 52 53 53 53 53 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱.۳ در هریک از سناریوهاء ر سیاست‌های راهبردی و لازم به تاکید است : سدهای بتنی و خاکی م بتنی و ۳ طرح خاکی)» انتخاب طرح می‌تواند ص می‌شود (در اولویت قرار استان اردبیل همدان زنجان خرزستان خراسان جنوبی همدان کرمانشاه همدان زنجان خرزستان خراسان جنوبی همدان اردبیل همدان زنجان خرزستان خراسان جنوبی همدان نای سدسازی ت طرح) و با اعمال طرح‌ها. ی (۴ طرح زارت نیرو سناریوی اول سناریوی دوم سناریوی سوم -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- شیوه‌نامه اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۳ ۳ ادامه جدول پ. ۱۸-۲- انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره در سناریوهای مختلف با توجه به تعداد محدود طرح‌های شرکت کننده در پایلوت و تنوع کم آن‌ها در هر طبقهء ممکن است برخی از طرح‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جزییات روش‌های بررسی شده برای انتخار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب را ره اه ۰.۷ در این پیوست. مبانی نظری روش‌های ۸۲1۳ وزن‌دهی ساده. جمع آثار در منطق بولین و تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و منطق بولین ارائه خواهد شد. بیان نقاط قوت و ضعف هر روش از دیگر مواردی است که در این بخش به آن پ. ۲-۳- فرایند تحلیل سلسله مراتبی یا ۸11۳ یکی از مسایل تصمیم‌سازی مدیران» چگونگی آنتخاب کردن یک گزینه از میان چندین گزینه موجود است. این امر باید با توجه به معیارهایی که برای انتخاب مطرح است. انجام پذیرد. حتی در صورتی هم که انتخاب کردن مورد نظر نباشد ممکن است به شناخت میزان اولویت گزینه‌ها نسبت به یکدیگر احتیاج باشد. به‌عنوان مشثال در انتخاب چندین پیمانکار برای انجام یک طرح عمرانی ممکن است معیارهایی از قبیل هزینه دریافتی. مدت زمان انجام کارء سابقه اجرایی و ... به‌عنوان معیارهای تصمیم‌سازی مورد نظر باشند. در این مساله به هر گزینه با توجه به آمتیازهای تخصیص یافته در مقایسه با هم و نیز با توجه به امتیاز اهمیتی شاخص‌ها نسبت به هم امتیازی داده می‌شود که نشان دهنده قابلیت بهتر آن گزینه با توجه به معیارهای تعریف شده است. اما تعیین امتیازها به طور مستقیم کار ساده‌ای نیست و ممکن است در نتایج نهایی انحراف ایجاد کند. لذا احتیاج به یک راهکار روشمند برای امتیازدهی احساس می‌شود. بدین منظور در دهه ۰ تکنیک ۸11۳ یا فرایند تحلیل سلسله مراتبی توسط توماس ال ساعتی برای حل چنین مساله‌ای طراحی شد که در ادامه مختصری از تئوری این روش آرائه شده و سپس روش به کارگیری آن و نتایج حاصله ارائه می‌شود. پ. ۱-۲-۳- ساختار مساله انتخاب گزینه‌ها بر مبنای معیارها تک معیاره و چند معیاره. از زیرمجموعه‌های تصمیم گیری در فضای گسسته به‌شمار می‌روند. معیارها خود نیز به سه امکان تصمیم‌گیری با حضور معیارهای کیفی و کمی و ترکیبی را فراهم می‌کند. پیاده‌سازی ]۸1 در یک تصمیم‌گیری شامل ۳ فاز است: - انجام مقایسات زوجی 9 سازگاری سیستم -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی فاز ۱- تشکیل درخت سلسله مراتبی در فاز اول, عواملی که در تصمیم گیری مهم هستند. در قالب درخت تصمیم گیری, به‌صورت سلسله مراتب بیان می‌شود. به‌طور مثال تصور کنید هدف. انتخاب یک طرح از بین طرح‌های ه 3 ۲ و 1 باشد. در این انتخاب. سه معیار هزینه» وسعت 2 سک ی # هزینه‌های تحمیل شده در اثر کم بودن بهره‌وری شکل پ. ۱-۳- تشکیل درخت سلسله مراتب شاخص‌هایی همچون هزینه‌های اجرایی» بهره‌برداری و نگهداری باشد. انتخاب طرح شکل پ. ۲-۲- تشکیل درخت سلسله مراتب به همراه زیرمعیار در هر صورت. تکنیک ۸۲1۳ برای هر کدام از اجزای این درخت. اعم از این که گزینه باشند یا معیارء امتیازی را به‌دست می‌آورد. به‌هر کدام از اجزای این درخت. چه گزینه‌ها و چه معیارها و زیر معیارها در اصطلاح. آیتم (ردیف یا گزینه) گفته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب 4 هه ۰۹ در روش ۸۲1۳ برای هرکدام از گزینه‌هاء امتیازی به‌دست می‌آید و گزینه‌ها بر حسب امتیازی که کسب کرده‌اند ۳ برای محاسبه امتیازها به‌ کار می‌رود. براساس مقایسات زوجی استوار است که در فاز دوم به شرح آن پرداخته می‌شود. فاز ۲- مقایسات زوجی در ۸1]1]7 عناصر هر سطح نسبت به عنصر مربوطه خود در سطح بالاتر به‌صورت زوجی مقایسه شده و وزن آن‌ها محاسبه می‌گردد. این وزن‌هاء وزن نسبی نامیده می‌شود. سپس با تلفیق این وزن‌ها وزن نهایی هر گزینه مشخص می‌شود. به طور مثال, اگر هدف. مقایسه طرح‌های از نظر معیار وسعت اراضی تحت پوشش باشد. ابتدا طرح ۸ را با لا از این نظر مقایسه کرده و سپس ۸ و ل)و بعد )و لا را با هم مقایسه می‌شوند. در این مقایسه‌ها.ء تصمیم گیرنده‌ها از جدول پ. ۱-۳- مقیاس مقایسه زوجی بیش‌تر (یا قوی) ۵ خیلی بیش‌تر (یا خیلی قوی) ۷ صد در صد مرجع ۹ در نظرات شفاهی که برای شاخص‌های کیفی به‌کار می‌روند. یک نکته باید در نظر گرفته شود. اگر اهمیت عنصر [ بر ز برابر با 1 باشد. اهمیت [ بر [ برابر با 1 است وبا توجه به این نکته کافی است در ماتریس زیر فقط مقادیر بالای قطر 1 1 5 سعت اراد هام ۵ ۸ | تولید برق‌آبی ها ام ور وا هک دی هم زر ۸ | هزینه ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۵ ۱ ۸ ۱ ۱ ۸ ۱ ۶ ۱ ۸ ۲ ۶ ۴ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ [ج ۱ ژج ۲۳۵ ۵ ۴ ۳ ۵ ۲ ۶ ی ‌ در ۵۳ ‌ ۱ دوع ای ۴ ۵ ۳ ۱ ۴ ۵ 9 ]1 ۱ ۵ ۴ ۶ ]1 ۱ ۳ ۵ ۱ ]1 -------- صفحهٔ بعد -------- بزز ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی لازم به ذکر است که در مورد معیارها باید به نوع آن‌ها توجه شود. مثلا معیار هزینه. معیاریست که کم بودن آن معیار در روش محاسبه وزن آن. اهمیت دارد. فاز ۳- استخراج وزن‌ها از ماتریس تصمیم روش محاسبه وزن‌ها از ماتریس تصمیمء. به سازگار یا ناسازگار بودن ماتریس تصمیم گیری وابسته است. اگر شرط در این رابطه به آن معناست که اگر آیتم آ نسبت به آیتم [ به میزان ۲ برابر ارجحیت داشته باشد و نیز آیتم [ نسبت به آیتم چا هم به میزان ۳ برابر ارجحیت داشته باشد آنگاه آیتم [ نیز نسبت به آیتم به میزان ۶ برابر اهمیت و ارجحیت مذکور برقرار نبوده و ماتریس ناسازگار خواهد بود. عدم برقراری این رابطه میزانی از ناهمگنی یا ناسازگاری را می‌رساند. همواره ماتریس‌های تصمیم. که معیارهای کیفی را به‌صورت کمی‌بیان می‌کنند. دارای این خاصیت هستند. در ادامه به بررسی روش‌های محاسبه آوزان, به تفکیک ماتریس سازگار و ناسازگارء پرداخته شده است. پ. ۲-۲-۳ استخراج وزن‌ها از ماتربس سازگار در ماتریس سازگارء اگر معیار دارای جهت مثبت باشد (زیاد بودن آن مطلوب باشد) مولفه‌های هر ستون دلخواه از آن ماتریس را نسبت به مجموع آن ستون نرمال کرده و از این روش وزن‌ها به‌دست می‌آید. اگر معیار دارای جهت منفی باشد (کم بودن آن مطلوب باشد) مولفه‌های هر سطر دلخواه از آن ماتریس را نسبت به مجموع آن سطر نرمال کرده و از این روش وزن‌ها محاسبه می‌شود. پ. ۳-۲-۳ استخراج وزن‌ها از ماتربس ناسازگار در این حالت از روش‌های ذکر شده برای ماتریس سازگار نمی‌توان برای استخراج وزن‌ها استفاده کرد. چهار روش عمده در محاسبه وزن‌ها در حالت ناسازگاری ماتریس تصمیم موجود است که عبارتند از: -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتخاب راهم )۱۱ ۱(- روش حداقل مربعات ۲- روش حداقل مربعات لگاریتمی ۳- روش بردار ویژه ۴- روش‌های تقریبی که خود به ۲۴ گروه تقسیم‌بندی می‌شوند: - روش مجموع سطری در ادامه مختصری از روش‌های مذکور ارائه خواهد شد. ۱- روش حداقل مربعات فرض کنید که ماتریس تصمیم ۸ (ماتریس ذیل) ناسازگار بوده و محاسبه وزن هر گزینه مورد نظر باشد. ۸ . : : ۸1 : : . 1 ۸ فرض کنید ۷/1ها اوزان مربوط به هریک از گزینه‌ها باشد. در این صورت نسبت این اوزان, بیانگر وزن نسبی گزینه‌ها ۸ : : ۸2 ۸1 ۳ : . ۷ 1 ۸ ۳ ۱ 1 ۳ : ۷ ۷۷ 1 9 ۸ باید ۷۷1ها به‌گونه‌ای پیدا شود که اختلاف مولفه‌های ماتریس فوق با ماتریس تصمیم ۸ به کم‌ترین مقدار ممکن برسد برای این کار مدل زیر باید اجرا شود. 2 1 ۱ ال 111 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی 1 [-1 محدودیت موجود در این مدل بیان می‌کند که وزن‌ها باید نرمال شده باشند (مجموع وزن‌ها برابر ۱ باشد) و با استفاده از این قید نرمال‌ساز می‌توان مدل فوق را به‌صورت زیر نوشت: ۷۷:۱ ۱۷۷ اه [-[ [-1 1 1[ ۷ 2 :57 [--1 و بدین ترتیب تقریبی از وزن‌ها به‌دست می‌اید. ۲- روش حداقل مربعات لگاریتمی تفاوت این روش با روش حداقل مربعات. لگاریتمی‌بودن کلیه عناصر می‌باشد. با استفاده از معادله زیر در حالت ناسا زگارء با کمینه‌سازی .7 تخمینی از اوزان به‌دست می‌آید. سای - ((/ )مات رس) با [خ[ [<1 ا هت 1-1 ۳- روش بردار ویژه در این روش بردار ویژه ماتریس تصمیم. به‌ازای مقدار ویژه ماکسیمم. به عنوان بردار وزن گزینه‌ها درنظر گرفته می‌شود. در روش بردار ویزه. ماتریس ترجیحات و بردار ویژه آن ن را می‌توان از مجموعه معادلات زیر محاسبه نمود: ۷ > ر ۷۷ رر2 + .+ وا 2+ ۷۷۱ مه که در آن ززه ترجیح عنصر ام بر ام :۱۷۷ وزن عنصر ام و .7 مقدار ویژه ماتریس است. درخصوص محاسبه بزرگ‌ترین مقدار ویژه» می‌توان از روش‌های آنالیز عددی, که معمولا باتکرار به نتیجه می‌رسند. استفاده کرد. اما یک الگوریتم ساده غیرتکراری برای این کار به صورت زیر است: - با استفاده از روش‌های تقریبی مانند روش میانگین حسابی تخمینی برای ۷۷ محاسبه می‌شود. - با ضرب بردار ۷۷ در ماتریس ۸ تخمین مناسبی از .2 به‌دست می‌آید. با 1 تفسیم مقادیر به دست آمده برای رو 7 بر 1۷۸ مربوطه 4 تحمیر هایی از و72 محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب را ره اه ۱۳ - در نهایت متوسط ,ری..2های به‌دست آمده. به‌عنوان ,ری..۸ درنظر گرفته می‌شود. حال وزن عنصر 1 ام طبق تعریف قبل برابر است با: ]1 نب ۷ دستگاه معادلات فوق را می‌توان به‌فرم ماتریسی زیر نوشت: ۷ > /۸۱ در این رابطه. ۸ همان ماتریس مقایسه زوجی (یعنی 2 < ۰۸ ۷ بردار وزن و 7 اسکالری است که به‌عنوان مقدار ۳- روش‌های تقریبی این دسته از روش‌ها به چهار گروه تقسیم می‌شوند: - روش مجموع سطری < روش مجموع ستونی در روش مجموع سطری, مجموع عناصر هر سطر در یک بردار نوشته شده و بردار حاصل نرمالیزه می‌شود. (منظور از نرمالیزه کردن آن است که در بردار حاصل از جمع سطری ماتریس, تک تک عناصر بر مجموع عناصر تقسیم شود) در روش مجموع ستونی مشابه روشی که در مجموع سطری به‌کار گرفته شد. مجموع عناصر هر ستون در یک بردار نوشته شده و اما این‌بار بردار معکوس آن را در نظر گرفته و بردار حاصل نرمال می‌شود. پ. ۴-۲-۳- سازگار ی در ماتریس, خصوصیات ماتریس ناسازگار و محاسبه نرخ ناسازگاری همان طور که پیش تر نیز اشاره شد. روش محاسبه وزن‌ها از ماتریس تصمیم. به سازگار یا ناسازگار بودن ماتریس تصمیم گیری وابسته است. اگر شرط 6 ,[ ,۷1 رز2 < پرز۵* رنه در ماتریس تصمیم برقرار باشد. گفته می‌شود که ماتریس تصمیم» سازگار است و در غیر این صورت. ماتریس ناسازگار خواهد بود. عدم برقراری این رابطه میزانی از ناهمگنی با ناسازگاری را می‌رساند. در حالت کلی می‌توان ثابت کرد که اگر ,.2,.2.2.....۸ مقادیر ویژه ماتریس مقایسات زوجی ۸ باشد مجموع مقادیر -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی 9 2. > 1-1 همچنین بزرگ‌ترین مقدار ویژه ماتریس مقایسه زوجی ۸ همواره بزرگ‌تر یا مساوی 1 است در این صورت برخی از #های منفی خواهند بود لذا: 9 و7 هر ماتریس سازگار دارای خصوصیات زیر است: ۱- مقدار وزن عناصر برابر مقدار نرمالیزه هر عنصر می‌باشد. ۲- مقدار ویژه برابر طول ماتریس است (/۸۷-۷) ۳- مقدار ناسازگاری در این ماتریس برابر صفر است. قضیه: اگر عناصر ماتریس مقدار کمی از حالت سازگاری فاصله بگیرند. مقدار ویژه آن نیز مقدار کمی‌از حالت سازگاری خود فاصله خواهد گرفت. لذا اگر /7. ۷- /۸۷۷ که در آن ۷۷ و 1 به‌ترتیب بردار ویژه و مقدار ویژه ماتریس ۸ می‌باشد. یک مقدار ویژه برابر ‏ خواهد بود. (بزرگ‌ترین مقدار ویژه آن نیز مقدار کمی‌از حالت سازگاری خود فاصله خواهد گرفت). بنابراین در این حالت می‌توان نوشت: ۸۷ ۷/2 ۷ ۸ وقتی ...۸ مقداری از 8 فاصله بگیرد مقدار - برم۸ می‌تواند میزان سازگاری را نمایش دهد که برای نرمال کردن این شاخص, عبارت زیر به‌عنوان میزان ناسازگاری معرفی می‌شود. ی -]] 11 -[ پ. ۵-۲-۳ الگوریتم محاسبه نرخ ناسازگاری یک ماتریس مقایسات زوجی ۱ تشکیل ماتریس مقایسات زوجی ۸ ۲۳- محاسبه بردار وزن /۷۷ 2 رز بدن ۲۱1 ۴- محاسبه شاخص ناسا زگاری با استفاده از رابطه زیر: 7 ی -]] [ - 11 ۵- محاسبه نرخ ناسازگاری با استفاده از معادله زیر: الم 11.1 711۳7 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب قرف هم ۵ که در آن شاخص ۳ بسته به ابعاد ماتریس مربعی. که 1 فرض شده است. مطابق جدول شماره (پ. ۲-۳) حدول پ. ۲-۳- محاسبه پم ).|| با در دست داشتن ابعاد ماتریس در خصوص محاسبه بزرگ ترین مقدار ویژه می‌توان تکنیک‌های متفاوتی از روش‌های آنالیز عددی را به کاربرد که در هر گام از تکرارهای الگوریتم‌های آن به مقدار دقیق مورد نظر نزدیک می شود. یک الگوریتم ساده برای این کار به صورت - با ضرب بردار ۷۷ در ماتریس ۸ تخمین مناسبی از بریم.۸ به‌دست می‌آید. - با تقسیم مقادیر به دست آمده برای ۷۷.,ییی.۸ بر ۷۷ مربوطه تخمین‌هایی از .۸ محاسبه می‌شود. - متوسط .۸ به دست آمده محاسبه می‌شود. حاصل جمع آن‌ها به‌دست می‌آید. این حاصل جمع 1 نامیده می‌شود. همجچنین وزن عناصر را در ماتریس‌های مربوطه ضرب کرده و مجموعشان 16 .1.1 نام‌گذاری می‌شود. حاصل تقسیم چر)[اء معرف نرخ ناسازگاری سلسله مراتب است. پ. ۷-۲-۳- محاسبه وزن با اولویت نهایی هر گزینه بعد از این که وزن هر گزینه نسبت به هرمعیار به‌دست آمد. وزن خود معیارها نیز به‌طور مشابه نسبت به هدف محاسبه می‌شود. سپس وزن نهایی هر گزینه به‌صورت زیر محاسبه خواهد شد: زر ۵ ۶ ۷/1 1 که در آن وزن گزینه 1[ نسبت به معیار [ و ۷ وزن معیار ز است. در شکل شماره (پ. ۲-۳)» به اختصار و در قالب روندنماء فرایند اولویت‌بندی بر اساس وزن نهایی ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی 9999و اولویت‌بندی در انجام مهندسی دوباره در طرح‌های سدسازی شناخت مشکل یا ناسازگاری رعایت یا عدم رعایت مباحث اقتصادی / مالی مشخصات کلی و مسایل اجتماعی / فرهنگی ایجاد شده در تامین نیازها استاندار دها زیرساخت‌های بهره‌برداری مورد مطالعه برای هر معیار استفاده از یکی از روش‌های زیر برای بازه‌بندی معیارهای مبنای تصمیم‌گیری برای انتخاب: - فواصل مساوی - طول بازه مساوی - بازه‌بندی سفارشی یا دستی - جارک‌ها - پرش‌های طبیعی - انحراف از معیار تشکیل بانک اطلاعات انتخاب و اولویت‌بندی به روش تحلیل سلسله مراتبی یا وزن‌دهی ساده شکل پ. ۳-۳- روندنمای اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره تا مرحله تشکیل بانک اطلاعات از مشخصات طرح (قابل استفاده در روش‌های وزن‌دهی ساده و ۸11۳) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب 4 ره ۱۱۷ محاسبه نرخ ناساز گاری با استفاده از معادله زیر خیر ایا نرخ سازگاری کم‌تر از ۱۰ استفاده از معادله زیر 0 و۶۸ -]] 1 -[ اولهبت‌نندی ناسا ُ : ع ۱ به‌دست امده از مرحله قا نهایی گزینه‌های سدسازی ر گر تقسیم مقادیر به‌دست امده از (/۱۷ ۲۷ ۸) به ترتیب بر عناصر ماتریس آوزان برای تخمین مفادیر در مه زوجی (۸) با ماتریس اوزان (۱۷) برای رسیدن به : تخمین مناسبی از (/۷۷ ۴ ی. - روش حداقل مربعات - روش حداقل مربعات لگاریه - روش بردار ویژه * مجموع سطری ادامه شکل پ. ۳-۳- روند نمای اولویت‌بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره از مرحله تشکیل بانک اطلاعات تا اولویت‌بندی نهایی پ. ۸-۲-۲ مزایا و قابلیت‌های روش ۸۲1۳ از قابلیت‌های مدل ۸۱۲۱۳ این است که معیارها می‌توانند در قالب معیارهای کلی و زیر معیارها در چند لایه قرار بگیرند و لازم نیست عناصر لایه‌های مختلف به هم متصل باشند. تعیین ماتریس تصمیم در ۸۱1۳ تنها در مورد معیارهای کیفی. وابسته به نظر شفاهی و مقایسات زوجی تصمیم‌گیرنده است. حال اگر گروهی از تصمیم‌گیرندگان وجود داشته باشند که بخواهند در مورد گزینه‌ها نسبت به یک معیار کیفی نظر دهند. ۸۲۱۳ این امکان را فراهم می‌کند که وزن نسبی گزینه با -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی اگر تصمیم‌گیرندگان در یک مولفه ماتریس به توافق نرسند هر کدام مقدار مورد نظر خود را وارد می‌کنند. مقدار نزهایی. مقایسه دودویی معیارها با هم و برقراری رابطه ریاضی بین این دو گروه (گروه معیارها و گروه گزینه‌ها) از دیگر نقاط قوت پ. ۹-۲-۳ معایب روش ۸11۳ روش ۸11۲ دارای تعدادی پیش‌فرض اصلی (و غیرقابل تغییر) است که برخی از آن‌ها در این‌جا معنادار نیستند. مهم‌ترین پیش‌فرض این روش این است که معیارهای تصمیم‌گیری, از نوع کمٌّی نیستند و در نتیجه نمی‌توان به‌صورت مستقیم آن‌ها را با یکدیگر مقایسه کرد؛ این درصورتی است که در انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره» معیارها از دیگر مشکلاتی که ممکن است استفاده از روش ۸111 داشته باشد. احتمال ناسازگاری پاسخ‌ها است. با توجه به این که تعداد معیارها و گزینه‌ها زیاد هستند. وجود ناسازگاری محتمل بوده و اصلاح و بروز رسانی آوزان یا امتیازها و با ورود سلایق 9 نیز نظرات کارشناسی در ارائه اوزان و مقایسات دودوبیی. نحوه ارائه امتیاز به ریر معیارها و تعدد مقایسات دودویی, از دیگر مشکلات در این روش است. آرائه کمّی معیارهای کیفی و لزوم بازه‌بندی (یا تعیین ۲۵۲۵۴) برای بیان کلاس‌های ممکن و محتمل در هریک از این معیارهاء مشکلی دیگر در روش ۸11۳ است. پ. ۳-۳- روش وزن‌دهی ساده با روی‌هم‌گذاری ساده موزون" همان‌طور که پیش‌تر نیز آشاره شده از مهم‌ترین مسایل تصمیم‌سازی مدیران» چگونگی انتخاب کردن یک گزینه از هریک از معیارها می‌توان وزنی برای آن معیار در نظر گرفت؛ به‌طوری که مجموع این اوزان برابر با واحد و بزرگای هر وزن (0۷۵۲[8) ۷۷/۵۱۵11100 ۵ام 5۱ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای اننخاب 4 را ۳۸۳ ‎۱٩ هرکلاس (یا زیرمعیار) تعیین خواهد شد. معادلات زیر به بیان ریاضی این روش می‌پردازند. ۷۱ ۷ کل ز( را ۷0 ها از ریات دراگ بازه‌بندی هریک از متغیرهای تصمیم. با دردست داشتن ماتریس زرق۰ امتیازها به تناسب قرار گیری هر زیرمعیار در هر زیربازه, اختصاص پیدا می‌کند. بدین ترتیب برای تصمیم‌گیری نهایی» امتیاز هر سد در مورد هر معیار در وزن آن معیار نهایی سدهای مختلف می‌توان به‌راحتی سدها را اولویت‌بندی نمود. پ. ۱-۳-۳ مزایای روش وزن‌دهی ساده در این روش. برخلاف روش ]۸ نیاز به مقایسه دودویی میان معیارها و گزینه‌ها با درنظر گرفتن معیارهاء وجود ندارد و مقایسه بر مبنای امتیاز وزنی هر گزینه انجام می‌شود. عدم وجود ناسازگاری و عدم مقایسه تعداد زیادی طرح با یکدیگر برای ارائه امتیاز نهایی, از دیگر نقاط قوت این روش است. پ. ۲-۳-۲ معایب روش وزن‌دهی ساده عمده مشکل در این روش ورود سلایق و نیز نظرات کارشناسی در آرائه وزن و امتیاز به معیارها و زیر معیارهاء می‌باشد. مشکل بعدی. کمّی‌سازی معیارهای کیفی برای انجام مقایسه و لزوم بازه‌بندی (یا تعیین 1141180) برای بیان کلاس‌های ممکن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۴-۳- روش جمع آثار در منطق بولین همان‌طور که از نام این روش پیداست. در منطق بولین» پاسخ‌ها به‌صورت صفر و یک (بله یا خیر) بیان می‌شود. این روش را می‌توان حالت خاصی از روش وزن‌دهی ساده در نظر گرفت؛ به‌این صورت که وزن تمام معیارها برابر با یک است و زیرمعیارهای تصمیم دارای وزن صفر یا یک هستند. در این روش, پرسش‌نامه‌ای مفصل تهیه شده و از کارشناسان مربوطه خواسته می‌شود به سوالات با بله یا خیر پاسخ دهند. در نهایت با جمع پاسخ‌های با آرزش یک (جمع «بله» ها) نمره هر طرح محاسبه شده و می‌توان به انتخاب طرح برای انجام مهندسی دوباره پرداخت. پ. ۱-۴-۳ مزایای روش جمع آثار در منطق بولین مهم‌ترین مزیت این روش سادگی پاسخ‌گویی به سوالات و عدم نیاز به تخصیص وزن و امتیاز به معیارهاء و به تبع آن پ. ۲-۴-۳ معایب روش جمع آثار در منطق بولین مهم ‌ترین عیب این روش» سیاه و سفید دیدن مساله و عدم نگرش فازی می‌باشد. عدم وجود بازه‌بندی در زیرمعیارها و نیز عدم لحاظ نمودن اهمیت هر گزینه در مقایسه با سایر گزینه‌ها و معیارها از جمله مواردی است که عدم نگرش فازی پ. ۵-۳- تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و جمع آثار در منطق بولین (روش جدول پاسخ‌گویی مرجع) مبنای نظری این روش از روش وزن‌دهی ساده اقتباس شده است. در این روش مسایل و مشکلات پیش‌روی هر طرح به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود: ۱- شناخت مشکل یا ناسازگاری ایجاد شده در تامین نیازها ۲- رعایت یا عدم رعایت استانداردها ۳- مباحث اقتصادی/ مالی ۴ مشخصات کلی و زیرساخت‌های بهره‌برداری ۵- مسایل اجتماعی/ فرهنگی برای به‌دست آوردن اطلاعات مورد نیاز برای پرکردن جداول آرزیابی, با دردست داشتن جداولی استاندارد. که به تفکیک هر یک از کلاس‌های مذکور (پنج کلاس فوق‌الذکر) تهیه شده است. وزن مربوط به‌هریک از طرح‌ها در ستون نظیر درج می‌گردد. پس از تکمیل کلیه این جدول‌هاء جدول خلاصه وضعیت نیز تکمیل شده و با در دست داشتن جدول خلاصه وضعیت. که به عنوان کارنامه هر طرح می‌باشد. مقایسه و اولویت بندی طرح میسر خواهد شد. جدول‌های شماره -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتخاب اه )۱۳ (پ. ۲-۳۲) تا (پ. ۱۷-۳) پرسش نامه طراحی شده برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز برای تکمیل جدول‌های شماره (پ. در روش جدول پاسخ گویی مرجع. هستند که در ادامه آورده شده‌اند. جدول پ. ۳-۳- مشخصات اولیه طرح عنوان سد (طرح): نام رودخانه و موقعیت طرح: تاریخ اجرا: آیا طرح دارای مشکلی خاص است که مانع از بهره‌وری مطلوب می‌شود؟ بله‌ل]ا خیر لا مشکلی که مانع از بهره‌وری مطلوب می‌گردد در کدامیک از گروه‌های زیر قرار دارد؟ سازه‌ای - بدنه 3 سازه‌ای _ تخلیه سیلاب 5 آبگیرها 3 هیدرومکانیکال 3 نیروگاه 0 تاسیسات وابسته 3 ترکیبی از موارد فوق (با ذکر مورد) ... یا قبلا در خصوص علاحخنی و کارهای اصلاست اقداماتی انجام شده است؟ بله [] خیر [] آیا درصورت عدم اقدامات لازم مشکلا موجود پیش‌رونده می‌باشد؟ ای جدول پ. ۴-۳- مشخصات ساختمانی و تاسیسات مش هس یی ,3333333333333333 سس ی بیش‌ترین عرض بدنه در پی حدول پِ. ۵-۳- رقوم 9 احجام سد سوه مس رقوم سار سا سس تفه ار ی ی سس ی فیس ال -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی جدول پ. ۶-۳- مشخصات زمین‌شناسی, زمین‌ساخت شناسی و لرزه خیزی - ساختگاه سد پایداری دامنه‌های مجاور به مخزن وجود یا عدم وجود پایداری تقریبی یا با ذکر حجم لغزش‌ها زیرساخت‌ها و وا حیار در معرض خطر لغزش زیرساخت‌ها وشریان‌های حیاتی در معرض خطر درچه‌بندی مخاطره ناشی از شکست سد جدول پ. ۹-۳- وضعیت مصارف در هنگام طرح و اجرا (اولیه) شش حجم سالانه مصارف شرب شهری حجم سالانه مصارف شرب روستایی حجم سالانه مصارف صنعتی و دامداری حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف سیاحتی و گردشگری حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف حمل و نقل آبی حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف آبزی‌پروری حجم رهاسازی شده به پایین‌دست- ملی آبین‌المللی (به جز موارد مندرج در بالا) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتخاب ره ۳۳ حدول پ. ۱-۳ وضعیت مصارف پس از طرح و اجرا (به روز شده با نیازهای حدبد) وسعت اراضی تحت کشت (توسعه ۵ و بهبود) حجم سالانه مصارف کشاورزی سس حجم سالانه مصارف شرب شهری حجم سالانه مصارف شرب روستایی حجم سالانه مصارف صنعتی و دامداری حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف سیاحتی : گردشگری حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف حمل و نقل آبی حجم سالانه اختصاص داده شده به مصارف آبزی‌پروری حجم رهاسازی شده به پایین‌دست - ملی آبین‌المللی (به جز موارد مندرج در بالا) جدول پ. ۱۱-۳- وضعیت وجود/ عدم وجود. به‌روزرسانی/ عدم‌به‌روزرسانی مطالعات پایه عنوان مقدار واحد/ شرح مورد نوع توربین تعداد واحدهای نبروگاهی وجود یا عدم وجود مشکلات زیربنایی در تجهیزات نیروگاهی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳۲ راهنمای بهبود به حدول پ. ۱۴-۳- وضعیت وحود/ عدم وحود مشک عنوان مشکل در سامانه تخلیه سیلاب (تخلیه کننده تحتانی) مشکل در سامانه تخلیه سیلاب (آبگیرها) مشکل در سامانه تخلیه سیلاب (سرریزها- انواع سرریز) وجود نشست‌های موضعی در تاج وجود ترک در دیواره. جام یا سازه کانال‌انتقال سرریز وجود نشست‌های موضعی درشیروانی بدنه وجود حرکت‌های جانبی در تاج وضعیت اضافه ار تفاع اولیه وضعیت بهره‌برداری از تجهیزات اندازه‌گیری فشار منفذی در بدنه و پی سد به‌وجود آمدن حفره در کف مخزن وضعیت راه‌های دسترسی وجود نخاله و لجن در تندآب وجود نشت از جداره تونل آبگیر. از محل درزها و یا ترک‌های موجود - روند افزایشی است؟ ترک یا آسیب در حوضچه آرامش مانور تجهیزات شیرخانه افزایش فعالیت‌های دامپروری دفع فاضلاب به داخل مخزن و مشکلات ناشی از آن مدیریت اکوسیستم رودخانه جدول پ. ۱۵-۳- مباحث اقتصاد: تاثیرات هدفمندسازی یارانه‌ها اقتصادی بودن قراردادهای تامین آب هزینه‌ی تعمیر. نگهداری و بهره‌برداری (درصورت نیاز و برای افزایش بهره‌وری) تاثیرات سد بر ظرفیت حمل و نقل و منافع حاصل از آن تاثیرات سد بر ظرقیت‌های گردشگری و منافع حاصل از آن ام مهندسی دوباره طرح آیا این مشکل مانع از بهره‌برداری مطلوب می‌شود؟ بله اخیر مانع از بهره‌برداری مطل بله اخیر های سدسازی یی وب می‌شود؟ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتخاب ره ۳۵ جدول پ. ۱۶-۳- کشاورزی و تاثیر آن بر منابع آب سطحی و زیرسطحی این تاثیر منحصر به حوضه آبریز سد می‌شود با بر حوضه‌های بالادست و توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کیفیت آب زیرزمینی توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کمیت آب زیرزمینی توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کیفیت آب سطحی (فراگیر بودن /نبودن اثرات) جمعیت در ۵ سال گذشته (بر اساس سرشماری تفوس و مسکن ا 7 2 جمعیت در هنگام مطالعات (بر اساس سرشماری نفوس و مسکن در دوره مذکور) برایند تعداد مهاجران وارد شده به محدوده اثرات مستقیم طرح و مهاجران خارج شده از آن ایا تغییراتی در خصوص وضعیت سیاسی در محدوده اثرات مستقیم طرح رخ داده است؟ (مثلا تبدیل روستا به شهر یا تاسیس شهرستان جدید و تبدیل مرکز بخش به مرکز شهرستان) رشد و توسعه گردشگری در محدوده اثرات مستفیم در اثر وجود طرح جدول پ. ۱۸-۳- شناخت مشکل یا ناسا زگاری ایجاد شده در تامین نیازها و نیز مشکلات سازه‌ای کی وجواشتهای موی وی لا ای ۳7 اما ها وجود حرکت‌های جانبی درتلچع | | ۳۵ وضعیت اضافه ارتفاع اولیه الا .۳۷۱ | وضعیت بهره‌برداری از تجهیزات اندازه‌گیری فشار منفذی در بدنه و پی سد ها اد هوجو آمدن حفره درکف مخزن ا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ادامه جدول پ. ۱۸-۳- شناخت مشکل یا ناسا زگاری ایجاد شده در تامین نیازها و نیز مشکلات سازه‌ای ساسا با با وضیت رهای ترس ۱ وجود نشت از جداره تونل آبگیرء از محل درزها و یا ترک‌های موجود - روند افزایشی 0 است؟ دفع زباله در بالادست مخزن و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن افزایش فعالیت‌های دامپروری و مشکلات ایجاد شده ناشی از آن تغییرات زیست‌محیطی و مشکلات ایجاد شده تاشی از آن عدم توانایی در تامین مصارف کشاورزی تغییر مکان. رانش و زمین اف در مخزن میانگین ۳۲ ها ( م۳۲ ) میانگین نرمال شده ( 00[ پو| ۱۳۸۰۰-۱۴۵۷۵ و۳ 71317 111 ا 7 ۸10۳۲۳۵ م1۳۳۸ جدول پ. ۱۹-۳- جدول امتیازهای شاخص نوع مشکل و ناسازگاری ایجاد شده در تامین نیازها اهمیت از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی 1 اهمیت مشکل ایجاد شده 2 اثرگذاری مشکل ایجاد شده 3 مشکل یا ناسازگاری ایجاد شده در صورت عدم 4 آثار و تبعات مشکل یا ناسازگاری ایجاد شده در صورت عدم توجه. امکان تشدید و تجمع را دارد؟ ر نجمعی / 9 صعیت افزایشی) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتنخاب ۲۳ید ۱۳۷ وی جدول پ. ۲۰-۳ رعایت با عدم رعایت استانداردها سس ی یی مک ای واگ ی میانگین ها ها (میمه]) ها , ]مها میانگین نرمال شده ( 100« ا اتمه 2 موم قا) ورزس 5 مور 5 حدول پ. ۲۱-۳- حدول امتیازهای رعابت با عدم رعایت استانداردها ۵ اهمیت از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی 2 وضعیت پاسخ‌گویی سر دس حدول پ. ۳۲۲-۳ مباحث اقتصادی | مالی یا ۳ تاثیرات هدفمندسازی پارانه‌ها اس ما اک توقای را لا کت قرارداهای تامین‌ جر را با 5۹4 هزینه‌ی تعمیر سد (درصورت نیاز و برای افزایش بهره‌وری) ما کی با هزینهی افزایش ایمتی سد را 5 9 میانگین نرمال شده ( 00 |[ ۳ ۵ ۵۸۷ ا َ ی رس ات 9 جات -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ لا جدول معیار جدول - ی جدول پ. ۲۵-۳- < بر جوامع پایین یا بالادست ۵ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی جدول امتیازهای مباحث اقتصادی/ مالی توصیف اهمیت از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی اهمیت برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند اهمیت تنها برای شرایط محلو اهمیت از نظر خواسته‌های ملی / منطقه‌ای اهمیت برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند اهمیت تنها برای شرایط محلو بدون اهمیت/ بدون ایجاد هزینه سخصات کلی و زیرساخت‌های بهره‌برداری مولفه‌ها نوع بدنه سد ارتفاع از پی و نسبت طول به ارتفاع سیلاب طراحی تاثیرا ت اخداث سد پر وضعیت سفره آب زپرزمینی و کیفیت آن توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کیفیت آب زیرزمینی توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کمیت آب زیرزمینی توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کیفیت آب سطحی توسعه‌ی کشاورزی ناشی از احداث سد و تاثیر آن بر کمیت آب سطحی میانگین ۳۴ ها (ی)۳) ده (۱00 ۳ اکن و0 11111 - اووورو ها م۸ ۳) 1117 ی مباحث مشخصات کلی و زیرساخت‌های بهره‌برداری توصیف اهمیت از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی اهمیت از نظر خواسته‌های ملی / منطقه‌ای اهمیت برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند اهمیت تنها برای شرایط محلی بدون اهمیت اثر گذار از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی اثر گذار از نظر خواسته‌های ملی / منطقه‌ای اثرگذار برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند اثر گذار تنها برای شرایط محلی بدون اثرگذاری -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- جزبیات روش‌های بررسی شده برای انتخاب فرفرق مه ۱۳۹ چجچجچجچججججججججججچ<_<_<چچ_<<<<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<جججججججججججججججشششهههههههههههههجج+++ششگشچگچگ]گکحکحسسسس<چ<م<<ممممم<م<گحححححححدددتتح جدول پ. ۲۶-۳- مولفه‌های اجتماعی/ فرهنگی ,3333333333377 سس اک توسعه گردشگری ۱ میانگین ‎٩۳‏ ها (م. ر)5) ع دزسک5 ۸ هن ۹ میانگین نرمال شده ( 100 ۲ ۹ 5 ا َ همم ۲گ) 111 112۷ # تغییرات جمعیت در محدوده‌ی آثرات مستقیم طرح در مقایسه با پیش‌بینی‌ها (افزایش یا کاهش جمعیت در مقایسه با انچه در مرحله طراحی و به عنوان جشم‌انداز مطرح بوده است). تغییرات جمعیت در محدوده‌ی آثرات غیرمستقیم طرح در مقایسه با پیش‌بینی‌ها (افزایش یا کاهش جمعیت در مقایسه با آنچه در مرحله طراحی و به عنوان چشم‌انداز مطرح بوده است). جدول پ. ۲۷-۳- جدول امتیازهای مولفه‌های اجتماعی | فرهنگی ۵ اهمیت از نظر خواسته‌های ملی/ بین‌المللی اهمیت از نظر خواسته‌های ملی ! منطقه‌ای انا: اهمیت زیرساخت یا مشخصه کلی اهمیت برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند اثرگذار از نظر خواسته‌های ملی) منطقه : ۱ ثرگذار برای مناطقی که بلافاصله خارج از شرایط محلی قرار دارند بر جمعیت و جوامع پایین یا بالادست جدول پ. ۲۸-۳- بازه‌بندی مقادیر میانگین نرمال شده امتیازهای هر طرح جدول پ. ۲۹-۳- جدول خلاصه وضعیت هر طرح با انا وک > اک مها نا وکا با وگ > ویک لگوگ 8 بر اساس جدول (پ. ۲۸-۲) کلاس هر طرح مشخص خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۶-۳- تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و جمع آثار در منطق بولین (روش جدول پاسخ‌گویی مرجع اصلاح شده) بیش‌تری از حوزه‌های متنوع در فرایند آرزیابی و اولویت‌بندی طرح دخالت داده می‌شود. عملا مشکلات بیش‌تری در فاز پردازش این اطلاعات (بعضا حتی در فاز دریافت این اطلاعات) بروز می‌کند و در نتیجه فرایند اولویت‌بندی دشوارتر شده. میزان اطمینان به نتایج کاهش یافته و حتی در برخی موارد. عمدتا به علت عدم امکان ارائه اطلاعات. اولویت‌بندی ناممکن می‌گردد. بدین منظور پرسش‌نامه‌ای خاص تهیه شد. در این پرسش‌نامه سرفصل‌هایی نظیر: ۱- نیازهای جدید در محدوده طرح ۲- میزان تامین اهداف اولیه طرح ۳- کاستی‌های مطالعاتی ۳- مشکلات جاری طرح در نظر گرفته شده است. مبنای امتیازهای تخصیص داده شده و نیز مرجع پاسخ‌گویی به سوالات مطرح شده در این جداول, ذیل هرجدول ارائه شده است. با تکمیل جدول‌های شماره (۱-۳) و (۲-۳) (از فصل سوم) می‌توان به شاخص بهره‌وری ظاهری برای هر طرح رسید. با دردست داشتن این شاخص, اولویت طرح مذکور برای ورود به انجام مهندسی دوباره آمکان‌پذیر خواهد بود. جدول‌های شماره (۲۳-۲) و (۳-۳) (از فصل سوم) به منظور شناخت مشکلات مطالعاتی با مشکلات جاری طرح هستند و در تدوین شرح خدمات منحصر به‌فرد مطالعات مهندسی دوباره برای هر طرح سدسازی به‌ کار می‌روند. جداول مذکور در بخش اول گزارش آورده شده است. مهم‌ترین مزیت این روش ساده بودن آن برای پاسخ‌گویی و کیفیت سوالات مطرح شده می‌باشد؛ سوالاتی که در عین جامع بودن به برخی جزییات نیز اشاره دارد. باید در نظر داشت که این پرسش‌ها قابل اصلاح و به‌روز رسانی و یا احیانا اضافه نمودن موارد دیگر نیز است. دردسترس بودن اطلاعات مورد نیاز برای پاسخ‌گویی به سوالات مطرح شده در پرسش‌نامه روش منتخب. از دیگر مزایای استفاده از روش جدول پاسخ‌گویی مرجع- اصلاح شده. می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- معرفی کلی روش‌های تصمیم گیری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۴ - معرفی کلی روش‌های نتصمیم‌گیری چند شاخصه ار که را ۳۸ ۱۳۳ این رویکرد. تصمیم گیری بر اساس مجموعه‌ای از اطلاعات و نیز دردست داشتن معیارهای مختلف انجام می‌شود. شکل شکل پ. ۱-۴- درختچه هدف در روش تصمیم‌گیری چند معیاره پ. ۲-۴- مدل‌های تصمیم‌گیری چند هدفه (۱101(81) همان طور که از نام این مدل پیداست. تصمیم‌گیری در این مدل به بهینه شدن هم‌زمان چندین هدف می‌انجامد. در این روش, ممکن است مقیاس سنجش برای هر هدف با مقیاس سنجش برای بقیه اهداف متفاوت باشد. مثلا یک هدف. حداکثرسازی سود است که برحسب واحد پول سنجیده می شود. و هدف دیگر حداقل استفاده از ساعات نیروی کار است که بر حسب ساعت سنجیده می شود. گاهی این اهداف در یک جهت نیستند و گاهی آوقات به صورت متضاد عمل می‌کنند. مثلا تصمیم گیرنده از یک طرف تمایل دارد رضایت کارکنان را افزایش دهد و از طرف دیگر می‌خواهد هزینه‌های حقوق و دستمزد را حداقل کند. مدل ریاضی تصمیم‌گیری چند هدفه و نگرش برای رویارویی با آن را می‌توان به شرح ذیل ارائه نمود: (در این روابط م2 و ۷۳ به ترتیب سود و هزینه. مقادیر ۵ ۳ و 2 ضرایبی به عنوان وزن هریک از معیارها و مقادیر اء [ و ا تعداد معیارها و 1 ۹ 2 :1 لا ت۵2 - 21 ۱۱ ۱1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی 1 ال ّ 1 اج ۹ 1 از ّ 1 1 ی + << 1 < 3 ر2 از پ. ۳-۴- مدل‌های ریاضی چند معیاره ۱1۸۸1 (که گاه باید بین چند شاخص منتضاد انجام می‌شود) اطلاق می‌گردد. انواع مختلفی از مسایل ۱۷۸1۸۸4 وجود دارند که عع ۱ الف - گزینه‌ها در مسایل ]۷1۸ تعدادی مشخص گزینه باید مورد بررسی قرار گرفته و در مورد آن‌ها اولویت‌بندی, انتخاب و با کارشناس طراح خود. از بین چندین کارشناس, می‌تواند اقدام به انتخاب کند. لازم به ذکر است گاهی به‌جای گزینه. مترادف‌های آن مانند انتخاب ء استراتژی ", اقدام"ء کاندیدا" و غیره نیز به‌کار می‌رود. هر مساله ۱۷1۸۱۸ چندین شاخص دارد که تصمیم گیرنده, باید در طرح مسالهء آن‌ها را کاملا مشخص کند. تیداد شاخص‌ها بستگی به ماهیت مساله دارد. برای مثال, در یک مساله احداث سد. اگر قرار به آرزیابی چند ساختگاه مختلف ۱۳-05 1 -2 /(8 -3 -4 600۵5 (ک) ۱۵14۵16 -5 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۴ - معرفی کلی روش‌های نتصمیم‌گیری چند شاخصه را ره اه ۱۳۵ ۲ ج - واحدهای بی‌مقیاس هر شاخص نسبت به شاخص دیگر دارای مقیاس اندازه گیری متفاوت است. لذا جهت معنادار شدن محاسبات و نتایج از طریق روش‌های علمی اقدام به بی‌مقیاس کردن داده‌ها می‌شود به گونه‌ای که اهمیت نسبی داده‌ها حفظ گردد. تصمیم گیرنده و یا به وسیله روش‌های علمی موجود به معیارها تخصیص داده شود. این وزن‌ها اهمیت نسبی هر شاخص را بیان می‌کنند. از جنبه‌های مختلف. بین مدل‌های ۱4۸۱و ۷101/1 تفاوت وجود دارد که به شرح جدول (پ. ۱-۳۲) حدول پ. ۱-۴- مقایسه ۸1۸1۸1 ۱10۲۱۹1 (در داخل معیارها گنجانده شده‌اند) تعداد نامحدود 8 120015100 ۷۵(11-6۳۱11۵۲1۵ :۱۷1۲12۵ انواع روش‌های ۷1۸]81: انواع روش‌های تصمیم‌گیری ۷1۸۲۱ از نظر نحوه کاربرد در شکل شماره (۲) ارائه شده است. برطبق این شکل. اگر هیچگونه اطلاعاتی در مورد شاخص در دسترس نباشد. بهتر است از روش تسلط استفاده 4۵ - | 15] 6[ 11100113110150۳۵ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی مشخص شده باشد. استفاده از روش ماکسی مین و مینی ماکس (به ترتیب برای اطلاعات به دست آمده براساس دیدگاه بدبینانه و خوش‌بینانه) پیشنهاد می‌شود. روش‌هایی نظیر روش وزن‌دهی ساده (روی‌هم‌گذاری ساده موزون) و استفاده از از تلفیق روش‌های وزن‌دهی ساده و جمع آثار در منطق بولین نیز می‌توان استفاده نمود. این روش که در نوشتار پیش‌رو روش «جدول مرجع» نام گذاری شده است. دارای نقاط قوت دو روش مذکور بوده و حتی‌الامکان سعی شده معایب این اگر اطلاعات در مورد شاخص ارائه شده باشد. آنگاه اطلاعات یا در سطح استاندارد است. یعنی میزان قابل قبول شاخص مربوط را بیان می کند. و یا وزن شاخص‌ها را بیان می کند. که ممکن است با داده‌های برخوردار از مقیاس اندازه گیری شده باشد. مدل‌های ۷1۸1۸۸ از دیدگاهی دیگر نیز قابل بررسی هستند و آن رویکرد فنون مختلف ۷1۸10 در پردازش اطلاعات. بر مبنای شاخص‌های ارائه شده توسط تصمیم گیرنده است. در این ارتباط داده‌های /۷1۸1۸ به دو بخش کلی تقسیم می‌شوند: - مدل‌های جبرانی " ۲- مدل‌های غیرجبرانی" پ. ۱-۳-۴- مدل‌های جبرانی آن دسته از مدل‌های ۷1۸0۱ را شامل می‌شوند که در آن‌ها تبادل بین شاخص‌ها صورت می‌گیرد. بدین معنی که پ. ۲-۳-۴- مدل‌های غیرجبرانی بدین معنی که نقطه ضعف موجود در یک شاخص توسط مزیت موجود در شاخص دیگر جبران نمی‌شود بلکه هر شاخص ۱- منظور از محیط در این جمله. محیط یا فضای تصمیم گیری می‌باشد. به‌این مفهوم که این تصمیم چه اهدافی را دنبال می‌کند 0 در راه رسیدن به این هدف‌ها جچه شاخص‌هایی وجود دارد. 5 ۵۳۵۱۹۵۱۵۲۷ -2 3- 3۵ 6۵۱۳۵۹۵10۲۷ 5 4- 1۳۵40-011 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۴ - معرفی کلی روش‌های نتصمیم‌گیری چند شاخصه گ ف ق ۲۸ ۱۳۷ تصمیم گیرنده و محدود بودن اطلاعات او مطابقت دارد. این روش‌ها مطابق شکل شماره (پ. ۲-۴) دسته‌بندی شده‌اند. اطلاعات در دسترس نیست تسلط (۱/10110 11۵۵۵ 10001) بدبینانه ماکسی‌مین (۳۵۵۵۱۱۳۱1۵110) اطلاعات در مورد محیط خوشبینانه مینی ماکس 1۵1100 0011) روش اقناع عطفی در سطح ( ۱1010۵۵0 5۵1۵11۵ ۵11۷۵( 0)) استاندارد روش اقناع استدلالی یا قیاسی (00 ۸/0113 5311511060 011۵ 100) اطلاعات د. مه د شا معمولی ‏ روش لکسیکوگراف (:12*108۲۵1) ر مور تحص (0۳۵1۵۲۷) داد ام »2 روش حذف (1111171111210) ۵ ۷۲ اس 1000۹15 ی 6۳[ (۵۳۵11۵[1۷))) /1۹ ۸۳ ۱۷ ۷/۵۱۵۲ 51۵ 0 ] 0۵ [800 شکل پ. ۲-۴- انواع مختلف روش‌های ۸1۸1281 از نظر نحوه کاربرد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ِ : 1 مجموع ساده وزین متد حذف تخصیص خطی 10۳515 (5۷/۸) ((1:11111113۵1101) 1 :] ماکسی - مین ((111/-۱/]۵21) 1۳۳۸ اقناع عطفی متد پرموتاسیون )1۵۲171۱:۱۵11۵( شکل پ. ۳-۴- مدل‌های 1۸1۸1 با توجه به طبقه‌بندی جبرانی و غیرجبرانی (۳۳۵۵۵۵۵ ۳110۳۵۲ ]۸۵۱۸/۵۵ یا ۸]1۳). روش وزن‌دهی ساده. منطق بولین و تلفیق روش وزن‌دهی ساده با منطق -------- صفحهٔ بعد -------- نیو سب ۵ روش‌های بازه‌بندی متغیرهای تصمیم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۵- روش‌های بازه‌بندی متغیرهای تصمیم ف ۸۵ ۱۴ پ. ۱-۵- روش‌های بازه‌بندی معیارها شناخت معیارهای مختلف تاثیرگذار در تصمیم گیری را می‌توان به‌عنوان اولین گام در انتخاب در نظر گرفت. پس از شناخت معیارهای مختلف و بررسی کلی ابعاد مساله. نوبت به کمّی‌سازی و فرموله کردن مساله می‌رسد. در این راستاء به تفکیک هر معبار, ابتدا ابعاد هر معیار تعیین می‌شود. در ادامه. بازه‌های مختلفی که در برگیرنده تمام ابعاد معیار مورد نظر است. تعریف خواهد شد. برای تعریف بازه‌های مختلف هر معیارء نیاز به شناخت پرش‌های طبیعی آن معیار است. به‌بیان دیگرء بازه‌بندی و امتیازدهی به هر بازه. در گام اول نیازمند بررسی توزیع و پراکنش داده‌ها در جامعه آماری مورد نظر است. به‌عنوان مثال, اگر یکی از معیارهاء وسعت اراضی تحت پوشش هر طرح سدسازی در نظر گرفته شود. با تعدادی محدود از است. جدول شماره (پ. ۱-۵) وسعت اراضی در طرح‌های شماره ۱ تا ۲۰ این مساله را در خود جای داده است. همان‌طور که در جدول این مثال مشخص شده است. وسعت اراضی از حدود ۵۰ هکتار آغاز می‌شود (حداقل سطح زیرکشت در مجموع طرح‌ها) و به حدود ۱۵۰۰ هکتار ختم می‌گردد (حداکثر سطح زیر کشت در مجموع طرح‌ها). در این راستاء برای وزن‌دهی به هر طرح باید در ابتدا نقاط شکست یا پرش (ط0:۳/ 0۳۲ 13۳0۵) در ارقام سطح زیر کشت مشخص گردد. از آنجا که بشر همواره به دنبال یافتن ساختار موجود در داده‌های مشاهداتی خود است. مشاهدات تجربی خود را به‌سمتی پیش می برد که بتواند با استفاده از شناخت ساختار و تر کیب بین داده‌هاء آن‌ها را بر اساس الگوهاء اشکال و سایر ویژگی‌هایشان. خوشه‌بندی نماید. خوشه‌بندی ارقام مربوط به هر معیار (که در مثال پیش‌روء وسعت اراضی تحت پوشش کلاس‌بندی جامعه آماری روش‌های مختلفی وجود دارد که از مرهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: الف -روش تعداد بازه‌های مساوی : در این روش با دردست داشتن تعداد کلاس‌ها و نیز محاسبه بازه تغییرات هر معیار می‌توان به بازه‌بندی پرداخت. به‌عنوان مثال, با فرض تعداد ۵ بازه یا کلاس. گام‌های هر بازه به‌شرح معادله شماره (پ. ۱-۵) محاسبه خواهد شد: 1500-40 2 (ب. ۱-۵) 0 ع کت اس ۵ کف - ور ] ۱ 5 ۱ نتیجه بازه‌بندی به روش فواصل مساوی به شرح جدول شماره (پ. ۲-۵) است. ۱- کلاس‌بندی, دسته‌بندی, بازه‌بندی و کلاستر را می‌توان به‌عنوان مترادف‌های خوشه‌بندی در نظر گرفت. |[111۵۳۷۵ |۳۵۲۵ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی ب- روش بازه‌بندی سفارشی یا دستی:: در این روش مبنای دسته‌بندی, نظر کارشناسی است. در این راستاء کارشناس با دید و قضاوت‌های خود به دسته‌بندی می‌پردازد. مهم‌ترین عامل در این روش تجربه فردی است که دسته‌بندی را انجام می‌دهد. ج- روش طول بازه‌های مساوی ": در این روش, مبنا طول هر بازه (1016۳۷۵۱) است؛ به‌طوریکه با در دست داشتن مقادیر حاصله از این روش (که معرف طول هر بازه است) می‌توان به تعداد بازه‌ها پی برد. منطق این روش» در مقابل منطق روش تعداد بازه‌های مساوی است و به‌نوعی می‌توان آن را معکوس روش مذکور در نظر گرفت. با بدین منظور در ابتداء به مقدار کمینه. طول بازه اضافه شده و اولین بازه شکل خواهد گرفت. بازه‌های بعدی نیز د- روش چارک‌هاا: در این روش مبنا بر اساس تعداد مشاهدات است. به‌بیان دیگرء بازه‌بندی در این روش به گونه‌ای است که در هر دسته تعدادی مساوی از طرح‌ها قرار گیرند. این روش بیش‌تر برای جامعه آماری که توزیع خطی دارند مناسب است. اگر جامعه نمونه. با استفاده از این روش بازه‌بندی شود. نتیجه به شرح جدول شماره (پ. ۲۳-۵) خواهد بود. همان‌طور که مشخص است. تعداد اعضای هر بازه با هم یکسان (در هر بازه ۴ تشخیص براساس هیستوگرام داده‌ها صورت می‌گیرد. بدین منظورء در ابتدا اطلاعات موجود به صورت نزولی با صعودی مرتب می‌شوند. تهیه هیستوگرام* داده‌ها گام بعدی این فرایند است؛ در نهایت. تشخیص کلاس‌ها و آماری نمونه را در خود جای داده است. همان‌طور که مشخص است طرح‌های ۱ تا ۴ ۵ تا ۷ ۱۵۰۱۴۱۸ تا ۷ و در نهایت ۱۸ تا ۲۰ در یک بازه قرار دارند. لذا می‌توان گفت بازه‌بندی در روش پرش‌های طبیعی به شرح جدول شماره (پ. ۴-۵) است. و- روش انحراف از معیار: در این روش, مبنای بازه‌بندی انحراف از معیار است. به بیان دیگرء ضرایب صحیح با کسری از مقادیر انحراف از معیار مبنای طول هر بازه را تعیین خواهد نمود. انحراف از معیار با استفاده از معادله |11۷۵ ۸120۵ -۱ |11۷۵ 611۵0] -2 40 0۵۲۱|2۵ -3 3۳۵245 |۱1۳۵ -4 ۵- منظور از هیستوگرام داده‌هاء تهیه منحنی تغییرات تعداد داده‌هایی که دارای ارزش یکسان هستند. می‌باشد. 513042 -6 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۵- روش‌های بازه‌بندی متغیرهای است. بازه‌بندی در این رون انحراف از معیار به شرح ج (پ. ۲-۵) (پ. ۳-۵) (پ. ۴-۵) (پ. ۵-۵) ۵ هر بازه در روش انحراف از معیارء ب عادله شماره (پ. ۵-۵) انجام خواف پ. ۵-۵) می‌باشد. 20 + 54 - )2 [ - 11 وسعت اراضی به تفکیک هر طرح سدسازی وسعت اراضی تحت پوشش (هکتار) ۵۰ ۹ ۱۹۰۷ ۱۵۰ ات ۳۰ ۳۰۲ ۴۹۵ ۶۹ ۶۷ ۶۵۹ ۶۸۷ ۷۸ ۸۳۹ ۸۸ ۱۱۱ ۱۳۳۹ ۱۳۳۳ ۱۳۳۸ ۱۳۸۱ ۱۵۰ ۰ ۱۳۳ ه شرح معادله شماره (پ. ۲-۵) 6۰ +0 ,2 ,)2 + 6- ,)2 +26-) 1 )2 لح |۱- (ی) 00120 هل 5۵۳ 1 8 123 حل رب لکلا )رز 1 +50 [-> +0. 50- ما )2 +ی1]5- +0.50+ ما ) ج+ی05- +0ن1.5+ ما )2 +ی0.5+ + 1.50 < -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ .راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی جدول پ. ۳-۵- بازه‌بندی به‌روش فواصل مساوی 1 زیس : یپ اس : ی ۶ ای ۶ اس 1 : لک ات بلس ال سل با لا ال ال ال الا اک 0 و و وود مرو وتو وی ویو 9 ۰ اراضی ۰ ۰ یو ی" 0۰ ۳۴۰ ۰ ۶۳۰ ۹۲۰ ۰ ۱۳۱۳۵ شکل پ. ۱-۵- هیستوگرام داده‌های جامعه آماری جدول پ. ۳-۵- بازه‌بندی به‌روش چارک‌ها ۵۱۵۰ ۱۹ ۶۹۸ ۷۱۸-۹ ۱۳۳۹۳۳۰ یخ۸ فده ۱۵ ۳۹۵-۸ ۸۷۸ ۳ ۱۲۴۲-۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۵- روش‌های بازه‌بندی متغیرهای نصمیم ۳ ۳۵ وس جدول پ. ۵-۵- بازه‌بندی به‌روش انحراف از معیار ۵ ۱ ۱۶ ۴۹۱ ۸ ۷ ۴ ۹۴۸ ۴ ۱۵ ۹ ۱۴۰۴ ۰ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرستگان گرد آوری اطلاعات طرح‌ها برای او ئویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ‏ ۹۵/۰۸/۲۲ ۴۳۹ این پیوست. مکملی برای روش‌های وزن‌دهی ساده و یا تحلیل سلسله مراتبی (۸11۳) برای اولویت‌بندی می‌باشد. پ. ۱-۶- مقدمه همان طور که پیش‌تر نیز اشاره شد. باتوجه به تنوع طرح‌ها و لزوم بازنگری و بازاندیشی در فرایندها برای ارتقای کارایی و بهره‌وری, مهندسی دوباره چندین طرح به‌ طور هم‌زمان. ممکن است از نظر اقتصادی بهینه نباشد. در این راستاء اولویت بندی طرح‌ها برای انجام مهندسی دوباره می‌تواند چاره‌ساز باشد. از جمله عواملی که در اولویت‌بندی باید در نظر گرفته شود تنوع و تعدد معیارهای تاثیرگذار در انتخاب است. مجموعه پیش‌روء به دنبال جمع‌آوری فهرستگان اطلاعات طرح‌ها برای بررسی‌های مهندسی دوباره است. بدین منظورء کلیه عوامل مهم و تاثیرگذار بر طرح‌های ساخته شده و در دست بهره‌برداری به‌صورت فهرست‌وار تهیه شده است. این مجموعه هنگامی کاربرد دارد که مبنای اولویت‌بندی» روش‌های وزن‌دهی ساده یا تحلیل سلسله مراتبی (۸1|1) باشد. پ. ۲-۶- معرفی معیارهای مختلف و روش شناسی وزن دهی به هر معیار با در نظر گرفتن شکست های با توجه به موارد ذکر شده. تشخیص اهمیت هر پروژه به منظور انتخاب برای انجام مهندسی دوباره. در گام نخست نیازمند در دست داشتن معیارهایی برای شناخت هر طرح است. بدین منظور باید لیستی از اهداف, فاکتورهای تاثیرگذار و مخاطرات موجود در هر طرح, تهیه شود. لیست مذکور باید جامع و مانع بوده و برای کلیه طرح‌ها صدق کند. به‌علت جامعیت لیست مذکورء ممکن است کلیه طرح‌هاء تمامی‌اهداف را پوشش ندهد و یا تمامی مخاطرات را دربر نداشته باشند و هرطرح به فراخور نیازهای مطرح, جوابگوی برخی از اهداف باشد. در ادامه. با دردست داشتن این لیست. که از آن می‌توان با عنوان چک لیست اهداف و مخاطرات نام برد. مقایسه و ارزیابی طرح‌های مختلف میسر خواهد شد. برخی از آهداف در پروژه‌های سدسازی, به سادگی قابل بیان به‌صورت کمّی هستند و با توجه به روش‌های ارائه شده در مجموعه پیوست شماره ۵ بازه‌بندی و در پی آن» وزن‌دهی آن‌ها میسر می‌شود. از جمله این اهداف می‌توان به مواردی چون «سطح زیر کشت. میزان تولید برقأبی. حجم مصرف سالانه برای مصارف شرب و صنعت» اشاره کرد. اهداف مذکور در این مجموعه پیوست. جزء اهداف گروه (الف) طبقه‌بندی می‌شود. در مقابل اآین‌گونه اهداف. اهداف گروه (ب) قرار دارند. از این اهداف باعنوان اهداف یا مخاطرات محیطی و زیست- محیطی یاد می شود. اهداف مذکورء به طور مستقیم. به‌صورت کمّی بیان نمی‌شوند. لازم به‌ذکر است. در رویارویی با مخاطرات محیطی و زیست - محیطی, هدف. کمینه‌سازی مخاطرات با حفظ کارایی می‌باشد. برای بیان کمی این‌گونه اهداف (اهداف محیطی و زیست- محیطی)» استفاده از استانداردهاء مطرح می‌شود. با در دست داشتن استانداردهای آرزیابی, مانند ماتریس‌های ارزیابی زیست-محیطی و مشابه آن. طرح‌های مختلف می‌تواند با هم مقایسه گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی اهدافی که به‌صورت «وجود یا عدم وجود» مطرح می‌شوند نیز جزئی از معیارهای محیطی و زیست- محیطی هستند. اهداف مذکور می‌تواند در آخرین مرحله. پس از رتبه‌بندی طرح‌هاء به‌عنوان عامل تعیین کننده ظاهر شوند. درصورت لزوم بررسی‌های مفصل, با بیان آرزش ریالی در هر یک از معیار مذکور و بازه‌بندی به روش ارائه شده در پیوست شماره ۵ کتّی‌سازی می‌تواند صورت گیرد. وجود طرح‌های گردشگری. حمل و نقل آبی و طرح‌های تفریحی را می‌توان از جمله این معیارها درنظر گرفت. در ادامه, اهداف نوع (ب) با تفصیل بیش‌تری, تشریح شده‌اند. پ. ۲-۶- تشریح اهداف نوع (ب): اهداف و مخاطرات زیست- محیطی مجموعه‌ای از اجزای تشکیل دهنده محیط زیست. که پذیرای پی آمدهای زیست محیطی حاصل از فعالیت های طرح خواهند بود. به عنوان فاکتورهای زیست محیطی در نظر گرفته می شوند. فاکتورهای محیط زیست منطقه طرح‌های مورد مطالعه. در سه بخش کلی محیط فیزیکی, محیط بیولوژیکی و محیط اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی جای می گیرند. این تجزیه موجب سهولت پیش‌بینی پی‌آمدها و شناخت مخاطرات احتمالی طرح می‌شود. بدیهی است که وضعیت موجود فاکتورهاء یکی از معیارهای مهم برای تعیین درجه اهمیت یا شدت پی‌آمدهای وارد بر هر یک از آن‌ها است. از جمله فاکتورهای تشکیل دهنده محیط زیست فیزیکی که در مرحله بهره‌برداری از طرح مورد مطالعه. دچار جریان در رودخانه پایین‌دست. سطح آب زیرزمینی» کیفیت آب. تغذیه گرایی و لایه‌بندی شیمیایی اشاره نمود. در هریک طبقه‌بندی مورد استفاده قرار گیرد. پ. ۲-۳-۶ فاکتورهای محیط بیولوژیکی و گونه‌های جانوری در معرض تهدید به عنوان فاکتورهای تشکیل‌دهنده محیط‌زیست بیولوژیکی» پذیرای پی‌آمدهای ناشی در محیط بیولوژیکی نیز می‌تواند به‌عنوان شاخص. برای طبقه‌بندی و امتیازدهی مورد استفاده قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۳۲۳۲ ۵ پ. ۳-۳-۶- فاکتورهای محیط اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی فاکتورهای متعلق بد محیط زیست اجتماعی. اقتصادی 9 فرهنگی که پذیرای پی‌آمدهای مرحله بهره‌برداری از طرح پ. ۴-۶- بررسی پی‌آمدهای زیست‌محیطی طرح و مقایسه طرح‌ها با در نظر گرفتن این معیار همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شد. بررسی پی‌آمدهای زیست‌محیطی طرح در اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره. شامل پیش‌بینی پی آمدهای ناشی از فعالیت‌های طرح در مرحله بهره‌برداری, بر هر یک از فاکتورهای زیست‌محیطی است. پیش‌بینی پی‌آمدهاء با توجه به نوع یا کیفیت. اهمیت یا شدت و همچنین ویژگی‌های هر یک از آن‌هاء در سه بخش اثرات بر محیط زیست فیزیکی. اثرات بر محیط زیست بیولوژیکی و اثرات بر محیط زیست اجتماعی. پ. ۱-۱-۳-۶ شکل زمین. تاثیر توسعه کشاورزی بر شکل زمین این فعالیت به سبب ایجاد امکان آبرسانی به همه‌ی قسمت‌های اراضی توسعه, مستلزم هموارسازی نسبی تمام سطوح پ. ۲-۱-۴-۶- کیفیت و فرسایش خاک. تاثیر وجود سد بر کیفیت و فرسایش خاک وجود سد مانع از ادامه چریان سیلاب‌های رودخانه به مناطق پایین ‌دست شده و در نتیجه خاک در ان نقاط تا حدودی از فرسایش مصون خواهد ماند. از سوی دیگر احداث سد. سبب کاهش مواد معدنی رودخانه در پایین‌دست خواهد شد؛ در نتیجه از کیفیت خاک در این قسمت کاسته می شود. نوسانات سطح آب مخزن رویداد دیگری است که در مرحله بهره‌برداری بر کیفیت و فرسایش خاک وارد خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ 7۲ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۳-۱-۴-۶- رسوب گذاری, تاثیر وجود بند انحرافی, سد و مخزن بر رسوب‌گذاری در مرحله بهره برداری. وجود بند انحرافی موجب ته‌نشینی و انحراف مسیر رسوبات حمل شده توسط جریان آب رودخانه. در پشت بند انحرافی و همچنین مخزن سد خواهد شد و به این ترتیب تعادل طبیعی رسوب گذاری رودخانه در پ. ۴-۱-۴-۶ سیلاب. تاثیر وجود بند انحرافی, سد و مخزن بر سیلاب در مرحله بهره‌برداری. وجود بند انحرافی. سد و مخزن موجب بروز تاتّیر مثیت بر سیلاب (کاهش پیک سیلاب 9 ایجاد تاخیر) خواهد شد. پ. ۵-۱-۴-۶ بار مواد معلق, تاثیر وجود بند انحرافی, سد و مخزن بر بار مواد معلق با توجه به این که بار مواد معلق موجود در آب رودخانه. تامین کننده بخشی از نیاز اراضی پایین‌دست به آنواعی از مواد به‌شمار می‌رود. پ. ۶-۱-۴-۶ رودخانه پایین‌دست تنظیم جریان رودخانه بدون در نظرگیری محیط زیست پایین‌دست. موجب بروز تاثیرات منفی قابل توجهی در آن‌ها ب - تاثیر منفی وجود بند انحرافی, سد و مخزن بر رودخانه پایین‌دست همان طور که پیش‌تر ذکر شد. وجود سد و مخزن آن موجب رکود آب و ته‌نشینی مواد معلق موجود در مخزن خواهد شد. آب زلال به واسطه فقدان مواد معلق آمادگی زیادی برای قبول ماده معلق جدید خواهد داشت. بنابراین در اثر رهاسازی احجام عمده آب در زمان‌های وقوع سرریز از سد و موارد مشابه. فرسایش کف و کناره‌های بستر رودخانه -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۳۲۳۲ ۵۳ پ. ۷-۱-۴-۶- سطح آب‌های زیرزمینی (سطح ایستابی) الف - تاثیر وجود مخزن بر آب‌های زیرزمینی به نظر می‌رسد یکی از عوامل تاثیرگذار بر سطح ایستابی آب‌های زیرزمینی» وجود مخزن باشد. ب- تاثیر توسعه کشاورزی بر آب زیرزمینی افزایش سطح آب های زیرزمینی در سطوح بسیار کوچکی از محدوده توسعه شبکه آبیاری و زهکشی در مرحله بهره‌برداری هریک از طرح‌هاء در اثر توسعه کشاورزی در اراضی پایاب محتمل خواهد بود. با توجه به اینکه پساب‌های کشاورزی معمولا حاوی مقادیر قابل توجهی از انواع نهاده های مصرفی در اراضی کشاورزی بوده و موجب آلودگی آب‌های زیرزمینی خواهند شد. بنابراین افزایش سطح آب‌های زیرزمینی در اثر توسعه کشاورزی به عنوان پی‌آمد منفی طرح‌ها پ. ۸-۱-۴-۶- کیفیت آب الف - تاثیر توسعه کشاورزی بر کیفیت آب یکی از فعالیت‌هایی که در دوره بهره‌برداری موجب کاهش کیفیت آب خواهد شد. توسعه کشاورزی است. توسعه کشاورزی درمنطقه پایاب سد. با استفاده گسترده از انواع کودها و سموم شیمیایی همراه خواهد بود. راهیابی زهاب‌های کشاورزی به منابع آب زیرزمینی و سطحی موجب کاهش کیفیت این منابع خواهد شد. معدنی و از بین رفتن کلیفرم‌ها و سایر باکتری‌ها را در پی خواهد داشت. بنابراین آب خروجی از سد عاری از مواد آلاینده رسوبات. کاهش اکسیژن محلول و ایجاد بوی نامطبوع را به دنبال خواهد داشت. این پی‌آمد منفی ناشی از ورود مواد آلی به مخزن سد خواهد بود. پ. ۹-۱-۴-۶ نغذیه‌گرایی و لایه‌بندی شیمیایی» تاثیر وجود مخزن بر تغذیه‌گرایی از جمله مسایل مهم در کیفیت آب لایه‌های مختلف مخزن. مخصوصا کیفیت لایه زیرین. پدیده تغذیه‌گرایی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی پ. ۱-۱-۴-۶- کیفیت هواء تاثیر وجود مخزن بر کیفیت هوا وجود دریاجه سد. تا حدودی موجب تلطیف هوای محیط محدود اطراف خود خواهد شد. پ. ۳-۴-۶ اثرات بر محیط زیست بیولوزیکی پ. ۱-۲-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر پوشش گیاهی در این مرحله فعالیت توسعه کشاورزی بر پوشش گیاهی در محدوده پایین‌دست سد دارای پی‌امد مثبت خواهد بود. پ. ۲-۲-۴-۶ ماهی‌ها الف - تاثیر توسعه کشاورزی بر ماهیان ب - تاثیر وجود سد و مخزن بر ماهیان فاقد ماده آلی خواهد بود. فقدان مواد آلی در جریان رودخانه در پایین‌دست سد. لطماتی را بر اکوسیستم‌های آبی ذیربط وارد خواهد کرد. چرا که موادآلی معلق بخشی از منبع تغذیه و مواد مورد نیاز برای تولید مثل موجودات ذره بینی آبزی را به عنوان اعضای رأس هرم نامبرده خواهد شد. از طرفی وجود مخزن به عنوان یک زیستگاه آبی بزرگ. افزایش نسبی جمعیت ماهی‌ها را به دنبال خواهد داشت. پ. ۳-۲-۴-۶- برندگان استفاده از سموم شیمیایی برای دفع آفات نباتی, موجب نابودی ناخواسته تعداد بسیاری از جانوران و از آن جمله پرندگانی خواهد شد که اعضای اکوسیستم منطقه را تشکیل می دهند. انتقال سم از بدن حشرات به بدن جانوران دیگر که در سطوح بالاتر هرم اکولوژیکی قرار گرفته‌اند به واسطه پدیده بزرگنمایی بیولوژیکی. موجب نابودی آن‌ها نیز خواهد شد. ۱- 1010812 0 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۳۲۳۲ ۵۵ ب- تاثیر وجود مخزن بر پرندگان مخزن سد به عللی از جمله عدم وجود پوشش گیاهی با تراکم مناسب در سواحل و نامناسب بودن عمق نمی‌تواند شرایط پ. ۴-۲-۴-۶ سایر جانوران الف - تاثیر آبگیری مخزن بر سایر جانوران این فعالیت بر برخی از جانوران به ویژه خزندگان و پستانداران کوچک دارای پی‌آمد منفی خواهد بود. با توجه به این که جانوران نام برده توانایی چندانی برای پیمودن مسافت‌های طولانی نداشته و بخش عمده زندگی خود را در حفرات و سوراخ‌های موجود در زمین گذرانده و از همه مهم‌تر. عمدنا دارای خواب زمستانی هستند. آبگیری مخزن موجب غرق ب - تاثیر آبیاری بر سایر جانوران در این مرحله جابجایی جانوران در بخش های مختلف زیستگاه. تحت تاثیر منفی فعالیت آبیاری, دچار اختلالاتی خواهد شد. جاری شدن آب در آبراهه های شبکه‌ی آبیاری و زهکشی با توجه به عدم توانایی بعضی از پستانداران بزرگ زیستگاه‌های موجود خواهد شد. ج- تاثیر توسعه کشاورزی بر سایر جانوران فاکتورهای تشکیل دهنده این بخش از محیط زیست به ترتیب زر تست تاثیر پی‌آمدهای دوره بهره‌برداری قرار خواهند گرفت. در بررسی و ارزیابی طرح‌هاء هریک از موارد ذیل می‌تواند به‌عنوان شاخص و معیار مطرح گردد. پ. ۱-۳-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر سکونت‌گاه‌ها و سایر تاسیسات در مرحله بهره‌برداری از طرح در اثر توسعه کشاورزی. بناهای مسکونی و تاسیسات موجود در محدوده اراضی پایاب سد به سبب پیدایش رونق اقتصادی در جوامع این محدوده پیشرفت و بهبود خواهند یافت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی در مرحله بهره‌برداری» توسعه کشاورزی با ایجاد رونق اقتصادی می‌تواند موجب بروز بزرگ‌ترین تاثیر مثبت طرح بر فاکتور اجتماعی مهاجرت و جابجایی جمعیت شود. پ. ۳-۲-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر اشتغال و درآمد توسعه کشاورزی به همراه فعالیت‌های وابسته. برای جمعیت ساکن در منطقه پایاب سد فرصت شغلی و منبع درأمد ویژگی‌هاء به تفکیک هر طرح باید مورد توجه قرار گیرد. لازم به یادآوری است در موارد معدودی, احداث سد نه تنها باعث توسعه کشاورزی نمی شود بلکه باعث نابودی آن نیز خواهد شد. طرح های بزرگ در مجاورت مناطق مسکونی با جمعیت زیاد و برخی طرح‌های برقأبی را می‌توان از این دست طرح‌ها دانست. پ. ۴-۳-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر ارزش زمین پایین‌دست سدهای مورد بررسی خواهد شد. این تاثیر با توجه به محرومیت مناطق از نظر امکانات اجتماعی و عدم تمایل مردم به سکونت در آن و در نتیجه ارزش کم زمین, از نظر نوع و کیفیت مثبت ارزیابی می‌شود. پ. ۵-۳-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر کشاورزی و دام‌پروری منطقه توسعه کشاورزی, در بهبود دام پروری سنتی مناطق مورد بررسی تاثیرگذار خواهد بود. به این ترتیب که کاه. ساقه و برگ به‌جای مانده از محصولات کشاورزی (پس چرا) و همچنین محصولاتی که مستقیما خوراک دام را تشکیل می‌دهند. به عنوان تسهیلاتی برای دام‌پروری به روش بسته محسوب خواهد شد. این روش دارای امتیازات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری نسبت به چرای دام در علفزار است. همانند سایر شاخص‌ها. تاثیر توسعه کشاورزی بر کشاورزی و دامپروری منطقه نیز باید مورد بررسی قرار گیرد. پ. ۶-۳-۴-۶ تاثیر توسعه کشاورزی بر ارتباطات و حمل ونقل -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۶- فهرستگان گردآوری اطلاعات طرح‌ها برای اولویت‌بندی برای انجام مهندسی دوباره ۹۵/۰۸/۳۲۳۲ ۵۱۷ پ. ۷-۳-۴-۶- تاثیر توسعه کشاورزی بر رفاه, آسایش و پذیرش اجتماعی در مرحله بهره‌برداری. توسعه فعالیت کشاورزی به علت ایجاد رونق اقتصادی, بر پذیرش اجتماعی و رفاه ساکنین پ. ۸-۳-۴-۶- تاثیر تامین نیروی انسانی بر پذیرش اجتماعی نیروی آنسانی مورد نیاز برای بهره‌برداری از طرح است. فعالیت آبیاری مهم‌ترین عاملی است که در مرحله بهره‌برداری ممکن است بر بهداشت و سلامتی دارای پی‌آمدهای منفی باشد. این فعالیت احتمالا موجب رویش ناخواسته انواعی از گیاهان و علف های هرز در بستر و کناره‌های آبراهه‌ها هم در تمامی‌طرح‌ها باید مورد ارزیابی قرار گیرد. وجود مخزن سد. موجب پیدایش زیبایی‌ها و جذابیت‌هایی در مناطق مورد مطالعه خواهد شد. با توجه به عدم وجود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ست ۷ از مها 9 از هنامه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۷- واژه‌نامه ۲ ۱۶ راه‌های دسترسی ۵29 ددععع۸ کشاورزی ,۸1 تحلیل سلسله مراتبی 1۳۵۵-۸0 ۲1110۳3۳ عا |۸2 منطق بولین (دودویی) 6 300162 تخلیه تحتانی 1ع[با0 1301101 روند بازرگانی 0۳۵۵5 55ع 35 انقلاب بازرگانی 5 130۵166 اجرای رقابتی 60 ۲۵۲۵۱۱۷۵ شرکت سهامی 0 کئک اجرای کنونی ۹ ۲۳۳۳۵۲ تاج سد ۵1 12۲ تصمیم‌گیری 10013101-8 طراحی 1۳ ابعاد مساله 0۳۲۵۱5۵ 136 ۵1 01۳۵10۹ اکوسیستم. بوم سازگان ۳۳ تاثیر اجرا 06 16 آ0 ۳۲۵۵۲ ارزیابی آثار زیست‌محیطی 1 م1۳۵۲ ۳۷1۳۵۳۵۵۱ سدهای بزرگ موجود 58 12۳66 0715118 تجر به 00 سامانه خبره ۳۵۲۱] معیارهای سلسله مراتبی ]1۳۵۲۱۵ هماهنگی ناکافی 0 11300026 صنعت 171 منابع آب یکپارچه شده 5 ۷۷/۵16 10۵160 مدیریت آبیاری 1 1۲۳10211011۱ مدیریت دانش 1 6 0۷/10 مدیریت 1 و او سنجش عملکرد 0 13۳281۵ تجهیزات مکانیکی ۳۵۵ ۱۵۳۵0۵1 -------- صفحهٔ بعد -------- او ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی روش‌شناسی هار ها در و سنجش عملکرد اصلاح شده 5 ۳۵۲10۳۵۲۵ ۱10۵11۵۵ جدول‌های اصلاح شده عاطا2 ۲ ۱10۵:11۵۵ تصمیم‌گیری چند معیاره 8 300510 ۸0۲۵ -۵1۲ ۱ تصمیم‌گیری چند هدفه 8 10015100 00116 ۱/۸11-0 چند هدفه 1/0 بهره‌برداری 000 دفتر بهره‌برداری 6 006۳21100 فرصت. مجال 00 مشارکت. همکاری و تسهیم ارو اه مجرای عبوری آب برای نیروگاه ۳۹ نیروگاه 1 ۳۵۷/۵۳۲۳ سامانه تولید 58 1۳۳۵۵۲۱۵۲ محصولات ۳05( پرسش‌نامه 0 انتقال رادیکالی و بنیادی 0 ۲30112 رتبه بندی 1111 بازطراحی 1115 م۹ مهندسی دوباره با وه رزوی اصلاح اساسی, بازساخت ازور ها فرمول‌بندی مجدد 1۳۳۳00 استانداردهای حق الزحمه 5۵۵۹ 116۳۵۳۵۲۵10 نجخقییق او اه مخزن 77 کیفیت آب مخزن باازا2ا0 ۷۷/۵۲۵۲ 11680۳۵۲ استقرار مجدد. بازیابی 0( بازاندیشی 8زط 10-1 ریسک 1و زه آب ۹.» -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۷- واژه‌نامه ۲ ۶۳ ۳3 ارشدیت و برتری 5101 محزن ته‌نشینی 5 50111۳6 منافع بزرگ و معنادار 15 510111110211۷6 روی‌هم گذاری وزن دار ساده زا0۷0۳ 0ع1 ۷/۵۱2 51۵۵ شبیه‌سازری 50دک اجتماعی, اقتصادی. فرهنگی |[ 1-11۳۵ 50۵0121-۳0۵2 جداول استاندارد دعاط2 1 513۵۳۵ ماناء ایستا 411 مخزن فشارشکن ع۵ با پایداری ی بهره‌برداری سیستم 0 5810 دفع زباله [۵د1:500 ۷۷/۵51۵ ذخیره آب 60 ۷۷/۵16۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۲ ۸۳۵ منابع و مراجع 7 5۸ ,۸0۷180۲ کعاند ۸ ۷/۵107 5 602 10۵۵ ۵۲۵۳۵ 1۳۳12۵110 200 عم ۷۷/۵۱0 ۰ ۱/2۳6 11 زم1کفع5 ۷۷/۵۵ ]035۳۹۷۸ ۳۸۲1۲ ,(۹ ۳۳۲۵۳۲ ۳1۲۸۲ 2 ۸۹ ۸۵0۳۲۷ ۹۳۸۲۳ ۳1۹0۳۲۳۸۹۲ 7 ۳۹۸ ,(]1۳۷۳]0۳۹/۳۲۲ ]۸1101/۸1۳ 1آ۳۹۲]0 ۲۸1۸ ,۲۵6۳۸۵۵/۸ 0۳۳] ۳۲۲۲۷۳ ۰ 5001006۲ ,7825064 :۳:۵ ۳۵۸ ,6 آ-۸0/1-4240/02/1 0 ]۲00 - 0000168 200 ماد +کعلوا۵ ۳ عطا رز عع ود ماگ5 ۷۷/۵0 ع ددع۴۳ -0-309-54742 :1580 ,انعم دما [12000۵< رد۳۵ دعلهای ۳۵ ما0 عط) اه ۹۱0۳۵0۵ ۰ ,,8ع6ع28, 138 ,3 ۰ ,42247593 معط ,۱۷100۲۹ ۱۷/0۵ ما۲ عع 0۲ - ۳۵۷۵|۱۵ ۵10 2 ۵۵۵ ۷۷/۵ ۳ ۲۳۹۳۵۳۹/۸۳ 1۲۳ ۸۳۳۳۵۲ ۲0۵]10۷ ۸۲ ۱۸۲۲۸0۳۱۳۲۲ ,۳۹16 1۲10۷۷ 57۸۳۳۲10 ۸ ۳۵ 1001/۳1 ۸0۲۹/0۸0۷ ۸ - ۲۳۵0۳۹5 1۳۹۳10۸1100 و م1۹۳۲ ,151111111005 ۲1۲۸01060 ,۸0۳۲01۳۹5 1۳۳10۸1100 ۰ ما2۵ ,2002 ۳۸۵ ,1۹1111711005 ۳۹۳۸۵۳۲ ]۸ ۳۹1۵۲۷۳۹۹ ,۲۲۸۲۳۸۹۰ 5 .۸ ۳۳۸0110۳ ۸ 1۲1۳۵۳۷ :۸0۳۲/۳۲1 ۱/۸۲ ۲۳۹۵۱۳۲۳۹ ۷۷/۸۵۲۳ 1۳1۳۵۳۸۵۲۳ ,1- 60661 اا ب0ع۵) ,اقا اه ععیعاا) امک -مع ۲۳۵ مها اه م۳۵۱۵ معطاعن 1 ,ل0ا 20 ] 11۹3۸ ۰ ب4 |۷۵ بافق۳1 0۸۵۳۹۸ ۳۵۷۵۲۷۶ ۳۳۵۵۵۵ ما |۳۵ 2 0۵ از فابه) تعسقانه زیم 8 ۵ و000 500002۷ 1۳۳۵۲۵۳۵ ۳۵۷۵۲ اه 211012100 1۵۳ ع امن :17۳۹۲۵۲-۵۲۹۸ ,2006 0000 ,10 ۰ له ۸1۵ 1۵ 120100۳6۳۲ ۳۸۲1۷ 00 5۳۸/1۳۸ 1۳1۳۹۲۸1100۸ ۱1101۲ 1۳۳1/5 ۵۵ ۵۲ 5ع م۲۳۳۵ ۳-8 1) ,۳۵۹1۵0 مها ,2006 1000006 ک - 4 ,]۱۸۸00۳۱/۳ 1۳۳10۸1100 ۰( ۵ 10061 .3:16 کهآ ۵۵ ۷۷/۵102 - 1 ۱/2220 ارگ 1۳۳12۵00 - ۸51۸ ۹01711۲1۳۸۹ 1۳ 5۷51۳۵۹5 1۳۹۳10۸1100 ]۸10۳-۵۸۹5۳ مها 0۳ 1۴۳ ]۳ 11۲۳ ۰ 11۱۵۲۲۷ ,۳۸۲۳ ۳] ۳۷۲/0 ۳۲۵۲ - ]۳۲۷۷۷110۲۹۳۲۲ ]۳۳۲۵01۲۲۳۳۹ ۸ 1 ]۱۸۵۸60۳/۳۲ ۷-8۸5۳1 ۸۲011۷111 ۰ 11 836۲۱7۵۵ 00100 ۳۵۵۰ ۷5۵ مقص] 00۳۳۵۵ ما۳۵ - 00660۵1172110 [ع۱/00 200 ۷1۵ 1۳0۵1 :۱/0۵0 صعن1 0۳220172000 #عکه‌طا-حی ۲۳۳۵ ۰ مگ 17131۷0۶1۷ ,8۹16۹5 200 ۳0۵۹ آ0 اب۳0 ,۲10۵۹۰ 10۵۹1۵۷ 7 ۱۷12282061 ۷۷/۵10۲ اهب اابهز ۸ - 006۳211005 ناک رک 200 1322061 1۳۳12۵1100 ۳-021610۵8 ۰ ]|۲۵۳۵ [120[6 ,211+226 (2001) ۰ ,۸۳۵۵ 10410 13۵01۲ -00 8 ۶ ۳۵ ع مدع-۹ ۰ 1210060 ,116۹ ۳۵۳۵۳۵ ۳۴۵17۳۱ ارقا] 1۳ اب1200 8۵6 ۷ - ما0 ۳1۵۵۵۵ ۸ ۵ ۹-۳۵ :0۳۵۴ ]1 ماهتا ۰ ,۱۷1013513 م2112گ 20 ۳۵221۳20 12021۵0 م۳۵۵2 ۵ ,۳1۳۵۸۰ ,(0) ۳۰۳۵۵۰ مطاهاابل ۸ -۹۹16135 ۳۵۷۷۵۲ ]1۳۵۲۵ ۲1۵0 ۱/1۵۵ ۵۲ 0۵0۵ ۳۵۵۵۵ |۵۵۳۵ 1۵۳ دوک وم ۸ ۰ 0۳6 هآ 1000102 200 ۳۵۱0۵۵ اه نک تا مصقاهش ۳۵۳۵۵۹ ۱۱۵۳۵۵ ۰[ ۵ ]] ۳۳۵10۲۶ اه ‎00٩5‏ و۸ کنا 7 1۲۳ 0۳۲ ۳1۲0۹5 0003110-۳00۳ ماگ 1۳۳2۵1100 ۵۳ ۱۹۵0۳۵2۵00 ,1۳ ,۱۷1۸11۸1۸5111۸ ,۸60۸۸1 انا۸ ,]۱/۳۳۲ ۲1۳۱۷۷۵۹۲ 1115 1۳1۳۹۲۸100۸ ۰ 00۲1085۳۲ 50۵ .5 مازسووش۸ ,0:00 ۱11۳۵-۳۵6 01 اه ب0ز م۳ ۸ ع دمم ۲۵ ۳۳۵۹۵ ککموزفظ ۰ - ۸۹1۳۵11۵ ,/از۹ 1731 ۱۵۳۵۵ ۱/1۵22 0۵۲ 100211 1 2 3 4 5 6- 7 8 9 10- 11 ۱2 13- 14 15- 16- 17 1۱6- 19- -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ ۳ راهنمای بهبود بهره‌وری از طریق انجام مهندسی دوباره طرح‌های سدسازی 5 20 1۳۵3۳۵۳۲ 0۵۳۵۳۵۵ ۵۲۵۵۶ ماه اد ۹۵۵۵۵ 0 ماهتا -20 ۰ - 1۵1۵37 (۳0ل ۸ 1001۵ 511300 بع11070 هعزز۵ ۷ 01۵۹۵ - ما2 0۳۵۵۵ ۰ الام]آ ب 25۵ 0ل۸|0 بش۸ ۵-130 م۳۵ دعوم ۵۳ اعد مه هه ه ۵ موم کعواق 8‏ -21 - 0231۵۲) 0 (ع/1-۷ 7/۳ ,1۵۵ بادآ ۱۷1-1 6۳۳۵۰ 1۳۵1018-11۳۵ فف 00 ۳۵۳۵21 ۲0۳۵10۵ 22 5 ۰ - فاگ ۷۷1۳۵۷۲۲۵ با۹۵ 1 نها ۱۷-1 ۲ ۵۵ ۲۵0۹1110-۹11 10 ۵100 ۸0 -23 0 س-8ع) 510 لعاهلنا ۲۳۵ 1۵۵ ۳۵06 مهم کاع(۳م ما۲2 دمم عطاق 100 24 ۰ - ازاع7 بین‌المللی مدیریت- تهران - فرشید بابااکبری» بهروز زارعی, سوفیا فرکیش - ۱۳۸۴ ۷0۰ ۵۵۵۵۷ بخصا۳۵ ۵ 6۵۳۵1۳10-۷ و0 ۳۵ ودک 0 -26 ۰ 6296 1۵۵11010۵ 2 :۵۳۵100۵ 50166 27-30216018 ۵ 1۵۲۵۲ 1۲ دا ناد 00 13020۹6 1۵ ۹۵۹۵000 ۲۹۵۳۵۵ ۳۵۵ 1۵۳ 28-۲۵ 11۳0۵7 ۲۰ ۱۲ ۸۷۱۵۵11۵ ۰ -29 300 داحوا۵ 20 ددع0۳ ۵۲ 00۷1۳۵۳۵ [0۵0) ۵00 هماع ۸ -30 ۰ 0۳۵۵۵1۱۵۱ ۵۲ ۳۵۵۱0۲۱۳۵ 1۳۵ 1۵۳ فادمه 20111 آ۵ 512۵1100 -31 ۲- مهندسی مجدد و اصلاح نظام مدیریت شبکه‌های آبیاری و زهکشی استان گیلان» سازمان مجری: مرکز مطالعات مدیریت و بهره‌وری ایران وابسته به دانشگاه تربیت مدرس. دکتر حسن درویش., کد 1811-82077 (نقشه -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود. افزون بر هفتصد عنوان نشریه تخصصی - فنی, در قالب آیین‌نامه. ضابطه, معیارء دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 16721]21.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 0 01 00۳16 116-۳:011 ۲[ 1۵۲۹۷۵۲۵۲ ۳۳۹۵۵۷۱ 1۵۳ ع0اعلنای [718 0۰| 1۹5ع[۳۲۹ ۷۱10 089۳:) 5 00۵1۵۵ 50۸1۸7 ۳۳۵۵۲۱۷۵ 0 |۵۸ ۹/313 :0 ۲ع۳۳۵([۵ :0۱۳۷۱۲۶۲۲0۰ یک ۸۲۵۱۳۹ 40 ,۳۵۲108۵1 ۷۵۳۵ ,۳۵۳ ۳۵۷۵ ز[|۸ ۸20 ما۸ ۳۵۳۳۵۱۱ و۱2 بنطعظ 7۵ ۸۵۵۶ ۱1۵۳۵۹۵۵ :۷:۱۱ مت ٩۹۷0۵۲۷۱۹۵۲۷ 46 40 ,۳۵1۵ ۲0۵۵17 ,۵0 802 1[ 13 عطق[ ۱۷۵۳۵۵۵۵ ‎٩۵20۰‏ ما۸ ۱0۹۵ م۸ ۱/۵0۷۵ 61 1 ۳00۶ ,۳۵۵۳۰ ها :۲0۰ ۲۱۸11۲۵۱۱ ۹5 ۲1۵۵|۱6 1 56 ۱۰ 1 م6۹۵۳ ۷/۵100 1۳۵ 40 ۸۱ ۱/10۹۵ 0 0۴۲ [ ۱0012102 ۱ 5۵۰ ۱/۰ 058 0005 ۵0-۳ ۱/۵۳ ۵ ۲10101 ۱/۵50۵ ۳8 ۳5 8 ]از ۲۳ 1 ۵۹,۱ 5۱۵۳۱۵ [۸1 ۵۹1۱ 167۵ ۲0 ۹۵۰۱۵ ۱۰ 1 م۹0۲۲ ۷۷/۵103 11۵0 0 01 50۵0 او و۱۱1 011 65 ۷۷/۵16 1 ۱۰5 5 00۹11۳۵۶ ما3۷20-۸ ]1 1 1۵6۲ ۱10۳۵۳۵۵ 8 ([1۲1۵۵) [ 5612 6 م6[ |۲1۵۵ 1 ۹۵۰ ۱۰ 40 ۷۷/۵10۴ -۳۵۲۵۱ 0۲ ۱/11۵1 ۵ 1اع2]" ۳8 5[ 200 ۹5۵۵۵۲0۹5 ۷۷/۵۹10۵10۲ ۹( 8 ا 0 1۵ ۲ 5 2 ا|باف0) ,3209 ۸51 ۳۵7۵ ۱/0۵1۵۳۳۵۵ - 01۷11 1 ۹۵۰ ۱/۰ ۷( 0۴ ۱/11۹۷ 01 [[۸ 5060 ۳8 ۳ ,1661۵ اه 8۳۵۶ 5 ۳۷1۳۵۳۵1۵ 200 |5۵۵۵ 7 ۷۷/۵516 200 ۷/۵10۲ 01۲ 8 ۱۱/1۲۵۶ ۹۵۰ ۱۰ ۱۷ ا۸ 72۸/10) 7۸00۳ 1 ۸۱۱ 8 060102121 200 (۳:۵11661۶ ۲00۹|۵۵ :۹1۵۲1۱6۲۰ 1 ۸11315 ۳011۷۵ 200 [1۵ 160۳ آ۵ م12 [ 101۵ ۸۱1۳67۵ 6 201 [ 1601۵ ,0۲۵0 این ۸ یگ ۷۷۵۱۵۳ ۳۲ ۲۵۵0 ۸۵13216221211 ۳۵۲7۵6 1 ۸۲۲۵1۲ 40 10011621 ,۳۵۱۲18۰ 1۳۵1226 یگ 1۳۳122110 ۵ ۳۳۵۵۳۲ 1 ۷۷۵10001 50۵۷۵۵ 1 ۸1121۳5 ۳۵۵۲۱۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۵ 6۵0 ع13 ,1130 رز ک0قام 0010061 10 وصسل کامعزمم ععجا 5002 ام وین عطا م0 1000-60 0010016 ۵۲ صاندهمم ۳۲۵ محله 200 کاعزممم معط اه ولمم عط) عامهم۳م 0ص 1۳۳۵۷۵ 0 1۳6 1۳30۵ ک0۲0(00 ع۵ع ۳ آ0 دم ۵1 1۵۳ |۵۵۵۵ ۵ ۵۳ کالی 006۳2100 1 0۳۵661 20 ۵۲ ۲1۵۳ او للع عطا زر از عطاق ۶۷ص ,گنوی ۵00 ۷۵۳۵ ۵۵2061 ۱۵ ۳۵۵۹ هاز ققط براا0۹ 1 ۵2 ۹۹-۳۵۱ 1 1۵6 ۵ بازام2 ۳۵ ۵۷6 لام اد 200۳0۵0 کلط) باهطا امع ام ۵ معاممن دز از ,۷۵۵ ۲0۹۹1۳۵۵ 06 ۵ ۳۵۵1۳۵۵۵۹ 200 002005 ۵۳ ۵ م20 ما ع ماه ۷۱۵ ,کص ۹رد ۵۳۳۵100 ۳۵ زا مومع 2 0۲ کاعع مه اه اب2000 کعلصاطاع۳ 200 بسک ۵ ماع ۲-۵0۵ مکاعزم۲م اه کعنمعزطاه 60لا اک اه 02۸5 ۵ 5 هام 200 کعد۳۵۵م 01۹1102 1۵ براا ۹۵۵۵ دع 11۵۵ داز داععانی 200 مهم کال ۵ ۳۵ 0۳۵1 ۰ 201 1600 ال آ0 ۳۳۹ ۱۵ 1۵۳۵۷۵۹۵ ۵[0۲ ۳ 201106 40 ,۷۷۵۲1۳۱۵ هماع 0۷ تعکقه م۲۵10 ۲۳۵۵ 1۵ اطای تنل #معمماممم لاه امه م5120 اب01 اص۵ ۳ ۳0013۰ 1016۵1 200 50010-66006 0۶ 11۵۳۵۵ امه ۳۵ که فصنقام اکم زا ال ماه مه 00010108 ۳ ۷۵۷ 11116۳۳1 ۵8 1۳۳۵۵۳ 2086 ۳۵ امه ماک ۷۷۵ ,که هل عطا ۵2۵ ۵ هط 6زا کب کع6ا 1۵ 0۰ 21 1001۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 8 0 1۹۵۵۱۶ 1۹12۳16 8006۲۲58 20 ۲۱۵۵ 7 10۳ 0118۵ ی 01 1۵-۱01۵۵۲1۵ ۳۲1۵ 1۳۳۵۲۷۵۳۵۹۲ 5[ م۱ 08۹1۳۹) 29۳( ۵ ۷( 0۴ ۱/11۵1 6 ل320 دنه ۳ 1001۷ 5ا[۳۳۵ 200 51۵205 ۷۷/2۵310۵10 20 ۷۷/۵16۲ 100۷6100۲ ۱1 6 200 [ 10031۵ 01 100216 5 وا مدا وان ونم 2016 -------- صفحهٔ بعد -------- نیازها و همچنین اطلاعات پایه روز به‌روز در حال تغییر هستند و طولانی شدن فاز اجرایی پروژه‌های ملی معمولا منجر به شکست طرح‌ها در تامین نیازها می‌شود. طرح‌های ساخته شده و دردست بهره‌برداری زیادی وجود دارد که توانایی تامین نیازها و اهداف فاز طراحی را ندارند و عملا به طرحی ناکارآمد بدل گشته‌اند. رویکردی نوین مورد نیاز است تا بتواند به بهبود بهره‌وری طرح کمک کند؛ این بررسی‌هاء مهندسی دوباره طرح‌ها می‌باشد که با شیوه‌ای دیگر به ارزیابی و تحلیل سیستماتیک طرح‌های ملی می‌پردازد. در این نشریه روش‌های بررسی طرح‌های سدسازی به‌منظور مشخص نمودن طرح‌هایی که در اولویت برای انجام مهندسی دوباره هستند ارائه می‌گردد.