3372

دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 151 - ن 1384 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 151 - ن 1384 ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣﺴـﺘﻤﺮ در ﻫـﺎ آن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ آن را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ داﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن در ﺟﻬـﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑ ﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻨﻲ - ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺑﺨﺶ آب از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و از اﻳﻦ رو ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌ ﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺑﺮای ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف، ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن رﺳﺘﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠﻲ – ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻛـﺮده ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : − اﺳﺘﻔﺎد ه از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ − ﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲĤاﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ − ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺎرب دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ، واﺣﺪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ − اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴ ﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ − ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر − ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﻣ ﻮ ﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ﻣ ﻮ ﺳﺴﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴـﻬﻴﻞ در اﻣـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، ﺗـﺪوﻳﻦ و ﻳـﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺸﺮﻳﺎت و ﻛﺘﺐ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﻧﻴﺰ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺧﻮد داﺷـﺘﻪ و ﻧﺸـﺮﻳﻪ ﺣﺎﺿـﺮ در ر اﺳـﺘﺎی ﻧﻴـﻞ ﺑﺪﻳﻦ ﻫﺪف ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺒﻨﻈﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺗ ﻬﻴـﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻣﺘﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﻨﺘﺮل » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب « ] ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 151 -ن[ ﻣﺠﺮی : داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﻲ : ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺳﻠﻄﺎﻧﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮای اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﻴ ﻪ ﻛﻨﻨﺪه : ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺨﺸﻮده داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮا ی اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﺟﻮاد ﺗﺮﻛﻤﺎﻧﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮا ی اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻣﻨﺼﻮر زﻳﺒﺎﻳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮای اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺳﻠﻄﺎﻧﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮای اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻋﺒﺎس ﻧﺠﺎﺗﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز دﻛﺘﺮای اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت : ﻃﻴﺒﻪ آرﻳﺎن ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی اﻧﻮش ﻧﻮری اﺳﻔﻨﺪﻳﺎری دﻓﺘﺮ اﻗﺘﺼﺎد آب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی اﺣﻤﺪ ﻟﻄﻔﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﻨﺪام ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﻨ )ﺪه ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر :( ﻃﻴﺒﻪ آرﻳﺎن ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻇﻔﺮﻧﮋاد ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻛﺸﺎورزی و اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻛﻴﺎﻧﺪﺧﺖ ﻛﺒﺎری ﻃﺮح ﺗﻬﻴـﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ آب ﻛﺸﻮر ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻣﺤﺒﻮب ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ) ﺗﻮﻟﻴﺪ ( اﻧﻮش ﻧﻮری اﺳﻔﻨﺪﻳﺎری دﻓﺘﺮ اﻗﺘﺼﺎد آب ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 3 1 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 5 1 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ 5 1 - 2 - 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای 5 1 - 2 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ 6 1 - 2 - 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ 7 1 - 2 - 4 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس 8 1 - 3 - ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ و درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح 8 1 - 3 - 1 - ﻓﺎﻳﺪه ﻳﺎ درآﻣﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﺎورزی 9 1 - 3 - 2 - ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ 10 1 - 3 - 3 - ﻓﺎﻳﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 11 1 - 3 - 4 - ﻓﻮاﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ 11 1 - 3 - 5 - دﻳﮕﺮ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 11 1 - 4 - ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺮح 12 ﻓﺼﻞ دوم – رﻳﺎﺿﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 15 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 17 2 - 2 - ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی 17 2 - 2 - 1 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﻳﻜﺒﺎر 17 2 - 2 - 2 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﺳﺮی ﻫﺎی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ 17 2 - 2 - 3 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﺳﺮی ﻫﺎی ﻣﺘﻐﻴﺮ 18 2 - 3 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 19 2 - 3 - 1 - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ 19 2 - 3 - 2 - ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح 19 2 - 3 - 3 - ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ﻃﺮح 19 2 - 3 - 4 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب 19 2 - 3 - 5 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ 19 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 2 - 4 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 20 2 - 4 - 1 - زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ 20 2 - 4 - 2 - ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ 20 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻫﺎی داده ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻲﻣﺎﻟ 21 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 23 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی 25 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 27 4 - 2 - وارﺳﻲ داده ﻫﺎی ورودی 27 4 - 3 - ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺪﻳﻞ داده ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﻫﺎ ﺑ ﻪ داده ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی 27 4 - 3 - 1 - ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻌﺪﻳﻼت 28 4 - 4 - ﺗﻨﻈﻴﻢ داده ﻫﺎ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺟﺪاول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 31 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 33 5 - 1 - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﺎ ﻓﺮض ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺎدی ﻣﻔﺮوض ﻃﺮح 35 5 - 1 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻳﺎ ﺗﻨﺰﻳﻞ 35 5 - 1 - 2 - اﻧﺘﺨﺎب ﻗﻴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﻃﺮح 35 5 - 1 - 3 - ﺗﻌﻴﻴﻦ د ﻳﮕﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ 35 5 - 1 - 4 - ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ 36 5 - 1 - 5 - ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی 36 5 - 1 - 6 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺮح 36 5 - 1 - 7 - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 38 5 - 2 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ 39 5 - 3 - ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 40 5 - 3 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 43 5 - 3 - 2 - آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎزدﻫﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح 43 5 - 3 - 3 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 44 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬار ی ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 47 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 49 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺰاش و اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ 51 7 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 53 7 - 2 - اراﺋﻪ داده ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻪ 53 7 - 3 - ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺗﻌﺪﻳﻞ داده ﻫﺎ 53 7 - 4 - ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی 53 7 - 5 - ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 54 7 - 6 - ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ 54 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 55 ﭘﻴﻮﺳﺖ2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه آب ﻦﻴﺗﺎﻣ ﻛﺸﺎورزی در ﻣﺤﻞ آﺑﮕﻴﺮ ﺳﺪ ﻃﺎﻟﻘﺎن 69 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 73 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 83 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻤﻮدار 4 - 1 - ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﻫﺎ داده ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی 29 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 1 - 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻋﻤﺮ و ﻣﻔﻴﺪ اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻳﻚ ﻃﺮح 6 ﺟﺪول 1 - 2 - ﺟﺪول ﻧﻤﻮﻧﻪ یﺑﺮا ﻧﺸﺎن دادن ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻚ یﻫﺎ ﻃﺮح ﻓ ﺮﺿﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره 13 ﺟﺪول 1 - 3 - ﺧﻼﺻﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺮح …… .. ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( 13 ﺟﺪول 5 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻃﺮح ﻓﺮﺿﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 40 ﺟﺪول 5 - 2 - ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح 40 ﺟﺪول 5 - 3 - ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ای ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( 41 ﺟﺪول 5 - 4 - ﺟﺮﻳﺎن درآﻣﺪﻫﺎی ) ﻓﻮاﻳﺪ ( ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( 42 ﺟﺪول 5 - 5 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻃﺮح 43 ﺟﺪول 5 - 6 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ 45 ﺟﺪول پ.3 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه 78 ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪادی ﭘﺮوژه ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺬارﮔ ی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻫﺎ آن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ) ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺎﻟﻲ ( ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ) ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ( ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﺤﺼﺎل و اﻧﺘﻘﺎل آب از ﻣﺤـﻞ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑـﻪ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺮف ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺰارع، ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻫﻤـﻮاره ﺑـﺎ ﻣﺴـﺎ ﻟﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﺪود ) ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، زﻣﻴﻦ، ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ( ﺑـﻴﻦ ﻣﺼـﺎرف ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮای دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﻫـﺪف رﺷـﺪ اﻗﺘﺼﺎدی و رﻓﺎه ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﺤـﺪود ﻳﻜـﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر رود ﻣﻲ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ارزﻳـﺎﺑﻲ یﻫـﺎ اﻗﺘﺼـﺎدی اﺑـﺰاری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﺪود ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده ﺷـﻮد . اﺻـﻮﻻ ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻣـﻮﻗﻌﻲ ﺿﺮورت ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮده و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮای دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ اﻫﺪا ف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ، ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻫﺎ ﻃﺮح در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﺪود و ﻣﺼﺎرف ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻓﺮاوان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﮔﻔﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ از ﮔﺰﻳﻨﺶ و اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﻓﺰاﻳﺶ رﻓﺎ ه ﺟﺎﻣﻌﻪ . ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ رﻓﺎه ﺟﺎﻣﻌﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻳﺎ ﻧﻪ؟ ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﺳﻮال ﺗﻮان ﻣﻲ را ﺑﺎ اﻧﺠﺎم آزﻣـﻮﻧﻲ ﺑـﻪ ﻧـﺎم » آزﻣـﻮن ﺟﺒﺮان ﻫﻴﻜﺲ- ﻛﺎﻟﺪور1 « »ﻳﺎ اﺻﻞ ﺟﺒﺮان « ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر، رﻓـﺎه ﺑـﺎﻟﻘﻮه در ﺻـﻮرﺗﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ ﻛـﻪ ﻫﺎ آن ﻳﻲ ﻛﻪ از اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻣﻲ ﺑﺮﻧﺪ، ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ زﻳﺎن اﻓﺮاد ﺧﺴﺎرت دﻳﺪه را ﺟﺒﺮان ﻛﻨﻨـﺪ و ﺑـﺎ وﺟـﻮد اﻳـﻦ ﺟﺒـﺮان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح وﺿﻊ ﺑﻬﺘﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻔﻬﻮم رﻓﺎه ﺑﺎﻟﻘﻮه در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻣﺒﻨﺎی ﻧﻈﺮی ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻓﺎﻳﺪه- ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﻳﻌﻨﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫـﺎ ﻃﺮح ی ﻋﻤـﻮﻣﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗ ﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ ﻃﺒﻖ اﺻﻞ ﺟﺒﺮان، ﻫﺮﮔﺎه در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑـﺪ، آن ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎزاری، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﺎﺻـﻞ در رﻓـﺎه ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎی ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺑـﻪ ﭘﺮداﺧﺖ اﻓﺮاد آن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺬﻳﺮش درﻳﺎﻓﺖ ﻏﺮاﻣﺖ ﺑﺮای ﺟﺒﺮان زﻳﺎن ﻫﺎی وارده ﺳﻨﺠﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﻃﺒﻖ ﻣﻌﻴﺎر رﻓﺎه ﺑﺎﻟﻘﻮه ) اﺻﻞ ﺟﺒـﺮان ( ، ﻃﺮﺣـﻲ ﻛـﻪ ﻓﻮاﻳﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ آن ﺑﻴﺶ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ آن ﺑﺎﺷﺪ، دارای ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮﮔﺎه اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪ ﻣﻠﻲ ﻫﺪف ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺮ اﻗﺪاﻣﻲ ﻛﻪ درآﻣﺪ ﻣﻠﻲ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺮ اﻗﺪاﻣﻲ ﻛﻪ درآﻣﺪ ﻣﻠـﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻓﺎﻳﺪه ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺪف از ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻳـﻚ ﻃـﺮح ﻋﺒﺎرﺗﺴـﺖ از ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ، ارزش ﮔـﺬاری و ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای آن ﻃﺮح . 1- Hicks- Kaldor Compensation Test 2 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻳﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﻠﻲ ، ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ دو ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد : 1 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺒـﻞ از اﺟـﺮا و2 - ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺑﻌـﺪ از اﺟﺮا . ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا در ﺣﻘﻴﻘﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات اﻗﺘﺼﺎدی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﭘﻴﺶ ) ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ( ﻃﺮح ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ اﺳـﺖ . اﻣـﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا، ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﻃﺮح ﻳﺎ اﺟﺮای ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از آن ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﺻﻮل روش ﻫﺎ ی ارزﻳـﺎﺑﻲ در ﻫـﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ ﻳﻜﺴﺎن اﺳﺖ وﻟﻲ اﺧﺘﻼف اﺻﻠﻲ در ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و ﻳﺎ ﻫﺎ راه ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻓـﺮاﻫﻢ آﻣـﺪه اﻧـﺪ . ﻫﺪف از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﺎ راه ی ﻣﺘﻌـﺪد ﺟﻬـﺖ اﺟـﺮای ﻳـﻚ ﻃﺮح، ﻳﻜﻲ را ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻛﻨﺪ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﺪف از ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا، اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻣﺴـﻮوﻟ ﻴﻦ ﺟﻬـﺖ ﻗﻀـﺎوت در ﻣـﻮرد ﻛﺎرآﻳﻲ ِو ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸ .ﻨﺪ در ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ اﻟﮕﻮی ﻋﻤﻮﻣﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی- ﻣﺎﻟﻲ ﻳﻚ ﻃﺮح ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ : ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح-اﻟﮕﻮی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﺟﻨﺒﻲ و ﻧﺎ ﻣﻠﻤﻮس ﻃﺮح ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮ ات ﻃﺮح ﺑﺮ درآﻣﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﻮاﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻃﺮح ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدش ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ و ﺟﺮﻳﺎن وﺟﻮه ﻧﻘﺪی )درآﻣﺪﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ( و ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﺪه ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح )ﻣﺎزاد و ﻛﻤﺒﻮد ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﺎه و ،ﺳﺎل ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﺼﻮﺻﻲ، دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، و ﻏﻴﺮه( ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و اﺳﺘﺤﺼﺎل ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ اﻳـﻦ ﻧﺸـﺮﻳﻪ اﺳﺖ . 1ﻓﺼﻞ 1 داده ﻫﺎ ی ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 5 ﻓﺼﻞ اول- داده ﻫﺎی ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎ ﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 1 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ داده ی ﻻزم ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻫـﺎ درآﻣـﺪﻫﺎ در ﻃﻮل دوره ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﻴﺰ در دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از اﻳﻦ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻧﻮع ﻫﺎ داده ، ﻣﻨﺎﺑﻊ و روش ﺗﻬﻴﻪ ﻫـﺎ داده و ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒ ﻪ و اﺳﺘﺤﺼﺎل ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻫﺎ داده ی ﻻزم ﻋﻤﺪﺗﺎ از دو ﻣﻨﺒﻊ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻨﺒﻊ اول ، اﻃﻼﻋﺎت و ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ای در دوره ﺳﺎﺧﺖ، و ﻧﻴﺰ ﻣﺨﺎرج ﻣﺨﺘﻠﻒ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺷـﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﺟـﺎر ی ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻃـﺮح، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻤﻴﺮات و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻧﻴﺰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ .ﺳﺖﻫﺎ آن ﻣﻨﺒﻊ دوم اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح در ﻃﻮل دوره ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺑﺮآوردﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از اﻳﻦ درآﻣﺪﻫﺎ ) اﻋﻢ از ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( و زﻣﺎن اﺳﺘﺤﺼﺎل آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ . 1 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ 1 - 2 - 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺠﻤﻮع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻃﻮل دوره اﺟﺮای ﻃﺮح و ﺑﺮای اﺣﺪاث ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت و ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات آن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اﻓﺰون ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳ ﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی ﺑﺮای اﺟﺮا ی ﻃﺮح ، ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌ ﺎت ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻧﻬﺎﻳﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮا و ﻧﻴﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺟﺮا و دﻳﮕﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻧ ﺸﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ارﻗﺎم و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻃﺮح ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﻨﻲ و ﺑﺮآوردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻮد ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﺮﻳﺪ و آﻣﺎده ﺳﺎزی اراﺿﻲ، ﺟﺎ ﺟﺎﻳ ﺑﻪ ﻲ و اﺳﻜﺎن ، ﺧﺴﺎرت ﻣﺨﺰن − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺠﻬﻴﺰ و آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻛﺎرﮔﺎه اﺟﺮاﻳﻲ ﻃﺮح، اﺣﺪاث راه دﺳﺘﺮﺳﻲ − ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺣﺪاث ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و اﺑﺰار و ﻟﻮازم − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﮔﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﺗـﺎﻣﻴﻦ آب، ﺑـﺮق، ارﺗﺒﺎﻃـﺎت، ﺳـﺮﻣﺎﻳﺶ و ﮔﺮﻣـﺎﻳﺶ، اﻗﺎﻣـﺖ، وﺳـﺎ ﻳ ﻂ ﻧﻘﻠﻴـﻪ ، ﺗﻌﻤﻴﺮات و − ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ دﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای در ﻃﻮل دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻃﺮح − ،ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﻫﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ، ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری، ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻧﻬﺎﻳﻲ و ﻣﺨﺎ رج ﻧﻈﺎرت − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ی ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺮ اﺳﺎس ﻃﺮح ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ، اﺑﻌﺎد ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻃﺮح، ﺣﺠﻢ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و واﺣﺪ ﺑﻬﺎء ﻫﺎ آن ، ﺗﻌﺪاد ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮآو ر د ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی، ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد از 6 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺟﺮا ﺷﺪه، ﭘﺲ از اﻋﻤﺎل ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻫﺎی ﺿﺮوری ﺑﺨﺎﻃﺮ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن و ﭘﺲ از روزآﻣﺪ ﺷﺪن، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺨـﻮﺑﻲ در ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺪوده ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت و ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اراﺿﻲ ﻣﺤﺪوده ﻣﺨﺰن ) ﻋﺪم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل در زﻣﻴﻦ ﻫﺎی زراﻋﻲ و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻋﺪم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺻﻨﻌﺘﻲ در زﻣﺎن ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﻟﻴﺪ واﺣﺪ ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ( ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺟﺎده ﻫـﺎ و ... از ﻃﺮﻳـﻖ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻫـﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺮآورد ﻣﻲ .ﻮدﺷ ﻧﻜﺘﻪ ای ﻛﻪ در ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺳﺖ . اﻳﻦ ﺿﺮورت از آﻧﺠـﺎ ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ زﻣﺎن وﻗﻮع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳـﺖ و ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺑـﻲ دﻗﺘـﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺗﺎﺛﻴ ﺮ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮاﻳﻦ در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد ﺗﻔﻜﻴﻚ و ﮔـﺮوه ﺑﻨـﺪی اﺟـﺰای ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻫﺰﻳﻨﻪ )ﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻮﻻدی، ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻳﺎ ﻛﺎﻻﻫﺎی وارداﺗﻲ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه، ﺳﻴﻤﺎن، اﻧﺮژی، ...( ﻧﻴﺰ ﺿﺮورت ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑـﻪ ﻛﻤﻚ آن ﺑﺘﻮان اﺛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ و ﺗﻮرم و ... را ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺎﻫﻴﺖ و ﮔﺮوه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺑﺮآورد ﻛﺮد . 1 - 2 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﺎرﺟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻃﻮل دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺪاوم ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﻧﮕﻬﺪاری، ﺗﻌﻤﻴﺮات، ﺑﺎزﺳﺎزی ﻫﺎ و ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛـﺮدن ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻣﺴـﺘﻬﻠﻚ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﺟﺰا و ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﻳﻚ ﻃﺮح ﻟﺰوﻣﺎ دارای ﻋﻤﺮی ﻳﻜﺴﺎن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻌﻀـﻲ از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ در دوره ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔ ﻲ را ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری و ﻧﮕﻬـﺪاری ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت و ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار و ه داد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮاد و ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﭘﺮﺳـﻨﻠﻲ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ اراﺋـﻪ اﻳـﻦ ﺧﺪﻣﺎت را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻠﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪی از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣ ﺎﻳﻪ ای در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات و ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻫﺎ آن ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺟﺪول )1 - 1( ، ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری و ﻧﻴﺰ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻌﻀﻲ اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 1 - 1 - ﻫﺰ ﻫﺎ ﻳﻨﻪ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻳﻚ ﻃﺮح اﻗﻼم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ) درﺻﺪ از ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ( ای ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ) ﺳﺎل ( ﺳﺪ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻛﺎﻧﺎل اﻧﺘﻘﺎل ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ 6/0 % 4/0 % 3/1 % 3/1 % 50 50 30 30 ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 7 ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد از ارﻗﺎم و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول ﻓﻮق اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑـﺮای اﻧﺠـﺎم ﺑﺮآوردﻫـﺎی ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻗﺒﻞ از ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد و در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﺰرگ، ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﺸـﻜﻴﻼﺗﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻧﻴﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎ دﻗﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺗﺮ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺮآوردﻫﺎی دﻗﻴﻖ ﺗﺮی از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد از ﻃﺮح ﻫﺎی اﺟﺮای ﺷﺪه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻛﻤﺎﻛﺎن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﻧﺠـﺎم ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻋﻴﻨﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﻣﻮرد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕ ﻬﺪاری ﻧﻴﺰ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮدن زﻣﺎن ﺗﺤﻘﻖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺣـﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴـﺖ اﺳـﺖ . ﺑـﻪ وﻳـﮋه ﺑﺎزﺳﺎزی ﻫﺎ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ در اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﻤﭙﺎژ و ﻳﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻧﻴﺮوﮔﺎﻫﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﺛﺮ ﮔﺬارد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣ ﻬﻢ اﺳﺖ . 1 - 2 - 2 - 1 - ﭼﻨﺪ ﻧﻜﺘﻪ ﻣ ﻬﻢ − در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ و ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﻪ در ردﻳﻒ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻣﻠـﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ » ، ﻣﺎﻟﻴﺎت « در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻻﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد . زﻳﺮا در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻠﻲ، ﻣﺎﻟﻴﺎت ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺧﻮد ﻣﻨﺒﻊ درآﻣﺪ ﻣﻠﻲ اﺳﺖ و در ردﻳﻒ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻃﺮح ﮔﺬارده ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . اﻣﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ ﻛﻪ داد و ﺳﺘﺪﻫﺎ و ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح را ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ، ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﺮوژه در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت وارد ﻣﻲ ﺷﻮد . − در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی، ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺑﺨﺶ آب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳـﺎس ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی واﻗﻌﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻃﺮح ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺷﻮد و ﻧـﻪ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎی ﺑﺎزﭘﺮداﺧـﺖ وام ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در اﻳـﻦ . ﻫﺎ ﻃﺮح ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ وام ﺗﻮﺳﻂ ﺷـﺮﻛﺖ ﻫـﺎی آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﺑـﻪ وزارت داراﻳـﻲ ﻧـﻮﻋﻲ ﭘﺮداﺧـﺖ اﻧﺘﻘـﺎﻟﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺠﺪدا در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ، ﺑﻬﺮه ﻫﺎی وام ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻣﺎ اﮔﺮ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎرﺟﻲ و ﻳﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ) ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﺑﻬﺮه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ) اﻋﻢ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ﻳﺎ ﻣﺎﻟﻲ ( ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ .ﺷﻮد 1 - 2 - 3 - ﻫ ﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی واﺑﺴﺘﻪ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺷﺎ ﻫﺎ ﻣﻞ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﺜـﺎل اﮔـﺮ ﻫـﺪف ﻃـﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری و ﻛﺸﺎورزی و اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺸﺎورزی اﺳﺖ؛ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛﺸـﺎورزی و ﻣﺨـﺎرج ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﺮای آﻣﻮزش ﻛﺸﺎور زان، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺰرﻋﻪ و ﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺸﺎورزی، ﺗﺪارک ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت زراﻋـﻲ، ﺧﺪﻣﺎت اﻋﺘﺒﺎری و ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ، و ... ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﺿﺮورﻳﺎت ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﻣـﻮرد ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت وارد ﺷﻮد . 8 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1 - 2 - 4 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﺎک در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎور و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ وارد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ درآﻣﺪﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮای ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ در ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ دارﻧﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی ﻃﺮح ﮔﺬارده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺰاﺣﻢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺗﺰاﺣﻢ اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد : − ﻣﻮاردی ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﻴﺎری، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺼـﺮف آب د ر ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺑﻴـﺎری، ﺳـﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در اراﺿﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﻻ آﻣﺪه و ﻣﺴﺎﻟﻪ زﻫﻜﺸﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد، − ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺳﺒﺐ ﺷﻮد ﻛﻪ در روﻧﺪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺳﻔﺮه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ اﺧـﺘﻼل اﻳﺠـﺎد ﺷﺪه و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ روﺑﺮو ﮔﺮدد و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ و اﺷـﺘﻐﺎل را در ﭘﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؛ − ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ وﻳﮋه ﺳﺪﺳﺎزی ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ رژﻳﻢ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺟﺮﻳـﺎن رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻳـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﺨﻠﻴﻪ زﻫﺎب ﻫﺎی آﻻﻳﻨﺪه ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺮ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ اﺛﺮ ﮔﺬارده و ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻳـﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ؛ − ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آب و ﺳﺪﺳﺎزی ﻛﻪ ﺑﻌﻠﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺟﺮﻳﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻳﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﻣـﻮاد آﻻﻳﻨـﺪه ﻛﺸـﺎورزی ) ﻛﻮد و ﺳﻤﻮم ( ﺑﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﺗﺎﻻب ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﺣﺎل اﮔﺮ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻌﻴﺸﺖ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻳﺎ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺮای ﺑﻘﺎی ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻧﻮری و ﻳﺎ ﮔﻴـﺎﻫﻲ ﻣﻬـﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﺧﺴـﺎرت ﻫـﺎی وارده ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺤﺴﺎب ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد . 1 - 3 - ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺎ درآﻣﺪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻓﺎﻳﺪه یﻫﺎ ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ درآﻣﺪﻫﺎ، اﻣﻜﺎﻧﺎت اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳـﻚ ﻃـﺮح ﻧﺼـﻴﺐ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺨﺸﻲ از اﻳﻦ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ارزش ﮔﺬاری ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ دﻳﮕـﺮ ) ﻓﻮاﻳـﺪ ﻧـﺎﻣﻠﻤﻮس ﺑـﻪ ( ﺻـﻮرت ﺗﻘﺮﻳـﺐ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﻮاﻳﺪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ﺷﺎﻣﻞ درآﻣﺪﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻛﺸـﺎورزی، ﺻـﻨﻌﺘﻲ و ﺷـﻬﺮی، ﻓﻮاﻳـﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 9 1 - 3 - 1 - ﻓ ﺎﻳﺪه ﻳﺎ درآﻣﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﺎورزی درآﻣﺪ ﻛﺸﺎورزی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری ﺑﺮ اﺳﺎس اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻛﺸﺎورزی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری و ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﻄﻤـﺌﻦ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی در ﺷﺮاﻳﻂ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮی ﻛﺸﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ی1 ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و از آن درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی در ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه ﺑـﺪون اﺟـﺮای ﻃـﺮح 2 ﻛﺴـﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﻮاﻳﺪ ﻳﻚ ﻃﺮح ﻻزﻣﺴﺖ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح » و «ﺑﺎ » ﺑﺪون « اﺟﺮای ﻃـﺮح ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮد و ﺗﻔﺎوت اﻳﻦ دو وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻮاﻳﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻲ ﻛـﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﺑ ﺤﺚ و ﺑﻪ ﻋﻠﻞ دﻳﮕﺮ ) اﺟﺮای دﻳﮕﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ( در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﺣﺴﺎب ﻃﺮح ﮔﺬارده ﺷﻮد . اﮔﺮ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻗﺒﻼ ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﺎﺻﻞ را ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺑـﻪ ﻃـﺮح ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻧﺴﺒﺖ داد . وﻟﻲ اﮔﺮ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻗﺒﻼ ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻗ ﺮار ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ، اﺟﺮای ﻃﺮح ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻲ در اﻟﮕـﻮی ﻛﺸـﺖ و ﻣﻘﺪار ﻋﻤ ﻠ ﻜﺮد ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺧﺎﻟﺺ ) ﺗﻔﺎوت ﻓﻮاﻳﺪ ﺑﺎ و ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح ( را ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻧﺴﺒﺖ داد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ درآﻣﺪﻫﺎی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد در آﻳﻨﺪه و ﺣﺬف اﺛﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روﻧﺪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎ دی- اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ از اﺛﺮات ﻃﺮح ، ﻻزﻣﺴﺖ درآﻣﺪﻫﺎی » وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد « در ﺳﺎل ﻫﺎی آﻳﻨﺪه، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی- اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻃﺮح اﻓﺰاﻳﺶ داده ﺷﻮد و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن از درآﻣﺪﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﺻﻮرت اﺟﺮای ﻃﺮح ﻛﺴﺮ ﺷﻮد . در ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح، اﮔﺮ ﺗﺪاوم وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺳﺒﺐ ﺗﺨ ﺮﻳﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪات و درآﻣﺪﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی و ﻳﺎ ﻣﻬـﺎﺟﺮت ﻣﺮدم ﻣﺤﻠﻲ ﺷﻮد و اﺟﺮای ﻃﺮح از اﻳﻦ وﻗﺎﻳﻊ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺣﺴـﺎب اﻣﺘﻴـﺎز اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﮔ ﺬارده .ﺷﻮد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ در ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد ی ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری ﻣﻼزم ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ اﺳﺖ ، ﺷﺒ ﻜﻪ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺪ اﺣﺪاث ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ، و ﻃﻲ ﻳﻚ روﻧﺪ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺑﻌﺪ از ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻣـﻲ رﺳـﺪ ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح و روﻧﺪ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺣﺼ ﻮل ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . ﺣﺘﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ زﻣﻴﻦ ﻧﻮآﺑﺎد در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻲ رﺳﺪ، روﻧﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ در ﻫﻜﺘـﺎر در آن ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺪرﻳﺠﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻌﺪ از ﭼﻨﺪ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺧﻮد ﻣﻲ رﺳﺪ . ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻧﺪ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴـﺎری و ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ واﻗﻊ ﺑﻴﻨ ﺎﻧﻪ ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی اﻗﺪام ﻧﻤـﻮد . در اﻳـﻦ 1 - در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ زراﻋﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺰارع ﻧﻤ ﻮﻧﻪ ﻳﺎ ﺗﻴﭗ اﻳﺠﺎد ﺪه ﺷ و درآﻣـﺪﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻃـﺮح در ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻲ ﺳﻨﺠﺶ ﺷﻮد ] . 11 [ 2 - ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه ﺑﺪون ﻃﺮح در واﻗﻊ ﺗﺪاوم وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد در آﻳﻨﺪه و ﺗﺤﻮﻻﺗﻲ ا ﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﺎدی در وﺿـﻌﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪات ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ . 10 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی را در دو ﻓﺎز ) ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﺶ ( ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﻓـﺎز اول ﺳـﺎل ﻫـﺎ ﻳﻲ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻮاﻳﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﻮآﺑﺎد و روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ در ﻫﻜﺘﺎر اﻓﺰاﻳﺸ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ) ﻣﺜﻼ 5 ﺳﺎل اول ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ( ی و ﻓﺎز دوم ﺷﺎﻣﻞ دوره ای اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻃﺮح ﭘﺲ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻄﺢ زﻳﺮ ﻛﺸﺖ در اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺸﺎورزان و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران و اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﻤﺎل ﺧﻮد رﺳـﻴﺪه اﺳـﺖ . در ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺪون ﺑﺮای ﺑﺮآور د اﻳﻦ روﻧﺪﻫﺎ در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻳﻚ ﻣﻨﺤ ﻨﻲ ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻨﺤﻨـﻲ روﻧـﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻪ ﺷﻮد در آن اﺑﺘﺪای ﻣﻨﺤﻨﻲ ) ﺣﺪاﻗﻞ آن ( ﻣﻌﺎدل ﻣﺠﻤﻮع اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ درآﻣﺪ در ﺳـﺎل اول و اﻧﺘﻬﺎی آن ) ﺣﺪاﻛﺜﺮ ( ﻣﻌﺎدل ﻣﺠﻤﻮع اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ درآ ﻣﺪ در ﺳﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ . 1 - 3 - 2 - ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﻓﺎﻳﺪه ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ، اﺑﺘﺪا ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﺗﻮان ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧـﺮژی ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ در ﺳﺪ ﻣﻴﺰان ا ﻧﺮژی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ) ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻛﻴﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﻧـﺮژی ﺑﺮ ﺑﻪ ق وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻮﻟٌﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﺟﺮای ﺳﺪ ﻳﺑﺎ ﻣﻲ ﺴﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴـﺮد ﺑـﺮآورد ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در اﻳﺮان ، ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺪﻳﻞ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳﻮﺧﺖ ﻓﺴﻴﻠﻲ ) ﻣﺜﻞ ﮔﺎز ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ و ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺮژ ی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺮج ﺷﻮد در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﻓﺎﻳـﺪه ﺗﻮﻟﻴـﺪ اﻧـﺮژی ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺳﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرت اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ .ﺷﻮد در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺮژی و ﻫﻢ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ آب آﺑﻴﺎری و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳـﻴﻼب ﻧﻴﺰ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ) ﺳﺪﻫﺎ ی ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮ (. ره در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی ﺳﻬﻢ ﻫﺮﻳﻚ از اﻳـﻦ ﻣﻨﻈﻮرﻫـﺎ ) از ﺟﻤﻠـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی اﻳﺠـﺎد ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ ( از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻣﺸﺘﺮک ) ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺪ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺸﺘﺮک ( ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روﺷﻲ ﺑﻨﺎم ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ – ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎی ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه1 (ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻫﻤﺎن ﻃﻮرﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ا رزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ در واﻗﻊ ﻣﻌﺎدل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻳﻚ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺎ ﺗﻮان ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺮژی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺧﺮج ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻃﻼﻋـﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی اوﻟﻴﻪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﮕﻬـﺪاری و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮدار از ی ﺟﻤﻠـﻪ ﺳـﻮﺧﺖ ﻣﺼـﺮﻓﻲ ، اﻧـﺮژی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﻌﺎدل ﺑﺎ ﺳﻮﺧﺖ ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻧﺮژی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در ﺳﺎل و ﻋﻤﺮ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ . در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫـﺎی ﻣﺎﻟﻲ، درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ در واﻗﻊ درآﻣﺪﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺑﺎﺑﺖ ﻓـﺮوش ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ ﺑﻮﺳـﻴﻠﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃـﺮح درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ .ﺷﻮد 1- Separable Costs- Remaining Benefits ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 11 1 - 3 - 3 - ﻓﺎﻳﺪه ﺟﻠ ﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ در ﻣﻮاردی ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺰ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺣﺪاث ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻮاردی ، روش ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب آﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت یﻫﺎ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺳﻴﻞ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺒـﻮد ﺳـﺪ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﺪ ه و ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت در ﺷﺮاﻳﻂ وﺟﻮد ﺳﺪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮد . ﺗﻔﺎوت اﻳﻨﺪو ﺧﺴﺎرت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓ ﺎﻳﺪه ﻃﺮح ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻓﺎﻳﺪه دﻳﮕﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻞ ﻋﺒﺎرت از ﮔﺴﺘﺮش ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺑـﺪون اﺟـﺮای یﻫﺎ ﻃﺮح ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ در واﻗﻊ ﻧﻮﻋﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻧﺎ ﻣﻠﻤﻮس ﺑﻪ ﺣﺴﺎ ب ﻣﻲ آﻳـﺪ . در ﻣـﻮرد ﺳـﺪﻫﺎی ﭼﻨـﺪ ﻣﻨﻈﻮره، ﺳﻬﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻞ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺎ ﻫﻤﺎن روش ذﻛـﺮ ﺷـﺪه در ﻣـﻮرد ﻧﻴﺮوﮔـﺎه ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد 1 - 3 - 4 - ﻓﻮاﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ ا ﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﺑﺮآورد درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻮﻟﻴﺪ آب ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﻳﺎ ﺗﻨﻈﻴﻢ آب ﻣﻄﻤﺌﻦ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﻧﺘﻘﺎل، ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺣﺠﻢ آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درآﻣﺪﻫﺎی از ﻞﺣﺎﺻ ﻓـﺮوش . بآ در ﻣـﻮرد ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈـﻮره ﺳـﻬﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺗـﺎﻣﻴﻦ آب ﺷـﻬﺮی و ﺻـﻨﻌﺘﻲ از ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺸـﺘﺮک ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش » ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ – درآﻣﺪﻫﺎی ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه « ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . درآ ﻣﺪﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺷـﻬﺮی و ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻧﻴـﺰ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻖ اﺷﺘﺮاک و ﻳﺎ اﻧﺸﻌﺎب و ﺑﻬﺎی آب ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ آب ﺷﻬﺮی ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺷﺮب و ﻣﺼﺎرف ﺧﺎﻧﮕﻲ ﺑﺮای آﺑﻴﺎری ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ در ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﻓﻮاﻳـﺪ ﻣﺴﺘﻘ ﻴﻢ ﻣﺬﻛﻮر، ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ارﺗﻘﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺣﺴـﺎب ﻃـﺮح ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷـﻮد . ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﻓ ﻮاﻳﺪ در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 3 ﺗﺸ ﺮﻳﺢ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳـﺖ . ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎی ﻣـﺎﻟﻲ، درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﻤﺎن ﻣﺒﺎﻟﻐﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮوش آب ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘ ﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ .ﺷﻮد 1 - 3 - 5 - دﻳﮕﺮ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ اﺷﺎره ﺷﺪ، اﺟﺮای اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح دارای اﺛﺮات ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﻲ ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺖ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺮ ﻣﻬﻢ . ﻳﻦ اﻳﻦ اﺛﺮات ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − اﺛﺮات ارزی ﻃﺮح : ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ارزی ﻳﻚ ﻃﺮح، ﺗﻔﺎوت ﺑﻴﻦ درآﻣﺪﻫﺎی ارزی و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎ ی ارزی آن ﻃـﺮح ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات و واردات و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در واردات در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﺻﺎدرات و واردات ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﻴﻤﺖﻗ ﻫﺎ ی ﺣﻘﻴﻘﻲ ) ارزش اﻗﺘﺼﺎدی ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺑﺎزارﻫﺎی ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺷﺪه، ﺟﺎی ﺑﻪ ﺑﻬﺎی داﺧﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﺑﻬﺎی ﺟﻬـﺎﻧﻲ ) ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺮز ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺣﻘﻴﻘﻲ در ﻓﺼﻞ 5 ﺗﺸ ﺮﻳﺢ ﻣﻲ .ﺷﻮد 12 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب − اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ اﺷﺘﻐﺎل : ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻓ ﻮ اﻳﺪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آ ب و آﺑﻴﺎری در اﻳﺮان اﻳﺠـﺎد اﺷﺘﻐﺎل اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ اﺛﺮ، ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺮ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد1 ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﺑﻴـﺎری در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی و داﻣﭙﺮوری و ﺳﺎﻳﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮ ﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﺸﻐﻮل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑـﺮآورد ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ اﺷﺘﻐﺎل ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ اﺷﺘﻐﺎل ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ در دوره اﺣﺪاث ) اﺷـﺘﻐﺎل ﻣﻮﻗـﺖ و ( ﻧﻴـﺰ در دوره ﻧﮕﻬﺪاری- ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از ﺳﺪ و ﺷﺒﻜﻪ ) اﺷﺘﻐﺎل داﺋﻢ ( ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻛﺸﺎورزی و داﻣﭙﺮوری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺑﺘﺪا در ﻳﻚ واﺣﺪ و ﻳﺎ ﻣﺰر ﻋﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ و ﺗﻴﭗ ﺑﺮآورد و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻛﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﺗﻌﻤﻴﻢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد . − اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ در : ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻴﺎری، ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿـﺮﻳﺐ » ﺟﻴﻨـﻲ « ﺑـﺮای دو وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎ و ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح، اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﺑﺮآورد ﻣﻲ .ﺷﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮ ر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه ﺑﺪون ﻃﺮح و در ﺻﻮرت اﺟﺮای ﻃﺮح . در اﻳﻦ ﻣـﻮرد در ﻓﺼﻞ 5 ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - 4 - ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻗ م ﻼ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺬﻛﻮر در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﺷـﻜﻞ ﺟـﺪول ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﺮای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻃﺮح ) از ﺑﺪو اﺣﺪاث ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﺮ ﻃﺮح ( ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﺟﺪول ﻛﻪ ﮔﺮدش ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ، ﺣﺎوی اﻃﻼﻋﺎت ورودی ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ، ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی را ﺗﺸـﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﺠﻪ و ﻫﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻪ ﺑﻌﺪا ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺟﺪول ﻫﺎی )1 - 2 ( و )1 - 3( ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻓﻬﺮﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ورودی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 1 - در واﻗﻊ ﺗﻔﺎوت ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻻزم در ﺷﺮاﻳﻂ اﺟﺮای ﻃﺮح و در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح ﻓﺼﻞ اول - ﻫﺎی داده ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 13 ﺟﺪول1 - 2 - ﺟﺪول ﻧﻤ ﻮﻧﻪ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ ﻳﻚ ﻃﺮح ﻓﺮﺿﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره اﻗﻼم دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ) ﺳﺎل ( ﺳﺎل ) دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ..... 64 ﻓﺎﻳﺪه :ﻫﺎ 1 - ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻛﺸﺎورزی 1 - 1 - ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ 1 - 2 - ﺻﺎدرات ) ارز ﺧﺎرﺟﻲ ( 2 - ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺻﻨﻌﺘﻲ 2 - 1 - ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ 2 - 2 - ﺻﺎدرات ) ارز ﺧﺎرﺟﻲ ( 3 - ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ 3 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب ﻫﺰﻳﻨﻪ :ﻫﺎ 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ : 1 - 1 - ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر 1 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ 1 - 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ وارداﺗﻲ ارزی ) ( 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری : 2 - 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر 2 - 2 - ﻫﺰﻳﻨ ﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎی داﺧﻠﻲ 2 - 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎی وارداﺗﻲ ارزی ) ( 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ : 3 - 1 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر 3 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎی داﺧﻠﻲ 3 - 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎی وارداﺗﻲ ارزی ) ( 4 - درآﻣﺪﻫﺎی از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ1 5 - ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ و درﻳﺎﻓﺖ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ2 1 - درآﻣﺪﻫﺎی از دﺳﺖ ر ﻓﺘﻪ ﺷﺎﻣﻞ درآﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎﻟﻴﺎت، آب ﺑﻬﺎ و درﻳﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ درﻳﺎﻓﺖ وام و ﻳﺎراﻧﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺟﺪول 1 - 3 - ﺧﻼﺻﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح …… .. ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( اﻗﻼم ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﺳﺎل ﻫﺎی ﻃﺮح 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 - 20 21 - 30 31 - 40 41 - 64 ﻓﺎﻳﺪه : - ﺑﺪون ﻃﺮح - ﺑﺎ اﺟﺮای ﻃﺮح - ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ :ﻫﺎ - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺟﺎری - ﺟﻤﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻣﻨﻬﺎی ﻫﺰﻳﻨﻪ 14 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺎﻳﺪه ﻃﺮح ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﻔﺎوت درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح در دو ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎ و ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح و ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻃـﺮح ﻋﺒﺎرﺗﺴـﺖ از ﺣﺎﺻﻞ ﺟﻤﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺎری ) ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری (. ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ ﺟﺪول ﻣﺬﻛﻮر ﻻزﻣﺴﺖ ﻓﻮاﻳـﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎل ) ﻣﺒﻨﺎ ( ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺳﺎل ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺎل ﺷﺮوع اﺟﺮای ﻃﺮح، ﺳﺎل ﺷﺮوع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﺳﺎل آﺧﺮ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮ داری و ﻳﺎ ﻫﺮ ﺳﺎل دﻳﮕﺮی از دوره ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ . رﺳﻢ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎل ﺷﺮوع ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری و ﻳﺎ ﺳـﺎل ﺷﺮوع ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺑﻪ ی ﻋﻨﻮان ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ ﺻـﻮرت ﺑﺎﻳـﺪ ﻛﻠﻴـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻫـﺎ درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ﺳﺎ ل ﻣﺒﻨﺎ روزآﻣﺪ ) ﺗﻨﺰﻳﻞ ( ﺷـﻮد . ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﺑـﺮای ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ را ﻛﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺘﺨـﺎب ﻛﺮد . اﻧﺘﺨﺎب اﻳﻦ ﻧﺮخ ﻛﺎر آﺳﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ و اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن در ﻣﻮرد اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ ﻧﺪارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺧـﻲ از اﻗﺘﺼـﺎداﻧﺎ ن، اﻳﻦ ﻧﺮخ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ دوﻟﺖ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ از ﻃﺮﻳﻖ وام ﺑﺎﺷﺪ ) ﻧﺮخ اوراق ﻗﺮﺿﻪ ﻳﺎ اوراق ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺘـﻲ (. ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ، ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ( را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺰ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﻪ را ﺻﻮرت ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﺮخ ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه اﻋﺘﺒ ﺎرات ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﺎﻣﻴﻦ آب وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب، اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ را ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ]2[. ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺑﺨﺶ آب ﻛﻪ ﺟﺰ و ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻋﻤـﻮﻣﻲ و زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، اﺳـﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﻧﺮخ ی ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﺎﻻ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . زﻳﺮا ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﺎﻻ ﻧﺸﺎ ﻧﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎل و ﺑﻲ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ یﻫﺎ آﻳﻨـﺪه اﺳﺖ و ﺑﺎ اﻫﺪ ا ف ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﺒﺎﻳ ﻨ ﺖ دارد . در اﻳﺮان ، ﻧﺮخ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳـﻞ ﻣﻌـﺎدل 10 ﺗـﺎ12 درﺻـﺪ ﺑـﺮای ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺎﺷﺪ . 2 ﻓﺼﻞ2 رﻳﺎﺿﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﻣﻮ ﻫﺎ ل ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻓﺼﻞ دوم – رﻳﺎﺿﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 17 ﻓﺼﻞ دوم – رﻳﺎﺿﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺰ و ﻫﺎ ﻃﺮح ی زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ و ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر ﻣـﻲ روﻧـﺪ، ﻧﺘـﺎﻳﺞ اﻗﺘﺼـﺎدی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح زود ﻋﺎﻳﺪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻫﺎ آن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮده و دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﻫـﺎ آن ی ﻧﻴـﺰ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل ﻃﻮل ﻣﻲ ﻛﺸﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ، اﻧﺠﺎم ﻣﺨﺎرج و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل اﻳﻦ ﻫﻢ ﻫﺎ ﻃﺮح زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺑﻨﺎ . ﺮاﻳﻦ، ﻻزﻣﺴـﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ارزش زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻮل ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 2 - 2 - ﻣﻌﺎدل زیﺳﺎ ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ دوره ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از ﻧﻈﺮ زﻣﺎن ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده و ﺑـﺮای ﻣـﺪﺗﻲ اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه، ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻓﻮاﻳﺪ ﻫﺎ آن را ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺟﻤـﻊ ﻛـﺮد . ﺑـﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی اﻳﻦ ﻻ ﻫﺎ ﻃﺮح زﻣﺴﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ارزش ، ﻫﺎ ارزش درآﻣﺪﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی ﺳـﺎل ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ دوره ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ارزش ﻧﻈﻴﺮ ﻳﻚ ﺳﺎل ﻣﺸﺨﺺ ) ﺳﺎل ﻣﺒﻨﺎ ( ﺳﻨﺠﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻛﺎر، ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻫـﺮ ﻃﺮح در ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻛﻪ از ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ ، ﺿﺮب ﻣﻲ .ﺷﻮد 2 - 2 - 1 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﻳﻜﺒﺎر ﺟﻬﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﺮدن ارزش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ درآﻣﺪ در ﺳﺎل n ام ﺑﻪ ارزش ﻧﻈﻴﺮ در زﻣﺎن ﺣﺎل از راﺑﻄﻪ )2 - 1 (اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮد )2 - 1( n )i 1( F P + = در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮلn )i 1( 1 + ،ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞP ارزش ﺣﺎل ، F ارزش آﻳﻨﺪه، i ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻳﺎ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ و n ﻣﺪت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮﺑـﺮ ﺣﺴﺐ ﺳﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻬﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﺮدن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ درآﻣﺪ از ﺣﺎل ﺑﻪ آﻳﻨﺪه از راﺑﻄﻪ )2 - 2 ( ﻛـﻪ در واﻗـﻊ ﺗﺮﺗﻴـﺐ دﻳﮕـﺮی از ﻫﻤﺎن راﺑﻄﻪ )2 - 1 (اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد )2 - 2( F = P*(1+i)n 2 - 2 - 2 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺳﺮی ﻫﺎ ی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ارزش درآﻣﺪﻫﺎ و ﻳﺎ ﻫ ﻫﺎ ﺰﻳﻨﻪ ی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻗﺴﺎط وام و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑـﺮدار ی و ﻧﮕﻬـﺪاری ﻳـﻚ ﻃﺮح ) در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻓﺮض ﺷﻮد ( ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ارزش آﻳﻨﺪه از راﺑﻄﻪ )3 ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮد )2 - 3( n (1 i) 1 F A i ⎡ ⎤ + − = ⎢ ⎥ ⎢ ⎥ ⎣ ⎦ 18 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻋﺒﺎرتi 1 )i 1( n − + ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺿﺮﻳﺐ ﻣﺮﻛﺐ ﻳﻚ ﺳﺮی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬـﺪاری ﻫﺎ ﻃﺮح و ﻳﺎ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ اﻗﺴﺎط ﺑﻪ ﻫﺎ وام ﺻﻮرت ﻫﺎ ﺳﺮی ی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ و ﻳﺎ ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﺒﻠﻎ A در راﺑﻄﻪ ﺑﺎﻻ (. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از راﺑﻄﻪ 3 ﺗﻮان ﻣﻲ ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ درآﻣﺪ آﻳﻨﺪه (F) را ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛ :ﺮد )2 - 4( n i A F (1 i) 1 ⎡ ⎤ = ⎢ ⎥ + − ⎣ ⎦ در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮل . ﻋﺒﺎرت 1 )i 1( i n − + ﺿﺮﻳﺐ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﻈﻢ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﺎﻣ ﻴﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻳﻚ ﻃﺮح ﻛﻪ در ﺳﺎل ﻣﺒﻨﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ اﻗﺴﺎط ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ) ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑﺎ درآﻣﺪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻃﺮح ( راﺑﻄﻪ 5 ﻛﺎ ﺑﻪ ر ﺑﺮده ﻣﻲ :ﺷﻮد )2 - 5( ⎥ ⎥ ⎦ ⎤ ⎢ ⎢ ⎣ ⎡ − + + = 1 )i 1i 1(i P A n n اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻋﺒﺎرت ⎥ ⎥ ⎦ ⎤ ⎢ ⎢ ⎣ ⎡ − + + 1 )i 1i 1(i n n ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و راﺑﻄﻪ 5 ، راﺑﻄﻪ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ اﻗﺴﺎط ﺳﺎﻻﻧﻪ ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻻﻧﻪ ( ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ از راﺑﻄﻪ 6 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮد )2 - 6( n n (1 i) 1 P A i(1 i) ⎡ ⎤ + − = ⎢ ⎥ + ⎢ ⎥ ⎣ ⎦ ﻋﺒﺎرت داﺧﻞ ﭘﺮاﻧﺘﺰ ﺿﺮﻳﺐ ﻛﻨﻮﻧﻲ اﻗﺴﺎط ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد 2 - 2 - 3 - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺳﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺘﻐﻴﺮ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺳﺮی ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﺒﻠﻎ G رﻳﺎل در ﺳﺎل اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﻨـﺪ ) ﻳﻌﻨـﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺳـﺮی ﻫـﺎ ی ﺻﻌﻮدی ﻛﻪ از ﺻﻔﺮ در ﺳﺎل اول ﺷﺮوع ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ( ، ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺎ آن از ﻓﺮﻣﻮل : )2 - 7( n 2 n (1 i) in 1 P G[ ] i (1 i) + − − = + و ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺮی از ﻓﺮﻣﻮل : )2 - 8( n n (1 i) in 1 A G[ ] i(1 i) i + − − = + − ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮل ، ﻫﺎ G ﻋﺒﺎرت از ﻣﺒﻠﻎ اﻓﺰا ﻳﺶ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻓﺼﻞ دوم – رﻳﺎﺿﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ 19 2 - 3 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﻣﺬﻛﻮر، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ را ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫـﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﺑﺨـﺶ آب ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮد . ﻣﺘﺪاول ﺗﺮ ﻳﻦ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 2 - 3 - 1 - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ از ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻌﺎدل ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻓﺎﻳﺪه ﻃﺮح ) ﻳﺎ ﻣﻌـﺎدل ارز ش ﻛﻨـﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳـﺪه ﻫـﺎ ی ﻃـﺮح ( ﺑـﺮ ﻣﻌـﺎدل ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺮای ﻃﺮح ) و ﻳﺎ ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﻪ ( دﺳﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ 2 - 3 - 2 - ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ از ﻣﺎﺑﻪ اﻟﺘﻔﺎوت ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح و ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﻪ دﺳﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ 2 - 3 - 3 - ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ﻃﺮح اﻳﻦ ﺳ ﻨﺠﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻃﺮﻳﻖ آزﻣﻮن و ﺧﻄﺎ ﻳﺎ روش ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻠ ﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﺎﻳـﺪه ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح را ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ و ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح را ﺑﺮاﺑﺮ ﺻﻔﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد . 2 - 3 - 4 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ از ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻌﺎدل ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺑﺮﺣﺠﻢ آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب ) ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ( در ﭘﻴﻮﺳﺖ »2 « ﻧ ﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 3 - 5 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ از ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻌﺎدل ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﺮق ﺑﺮ ﻣﻘﺪار ﺑﺮق ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻮق ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ اﺷﺎره ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻳـﻚ ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﺧﻮد ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻴﺴﺖ . در ﻋﻤﻞ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑ ﺮای ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧـﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﭘﻲ آﻣﺪ ﻫﺎ آن در ﺑﺎزده اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺗﺴﺖ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ (. ارزﺷﻴﺎﺑﻲ اﺛﺮات اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺛﺎﺑﺖ و در ﺳﻄﺢ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎل ﻣﺒﻨﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . دوره ﺑﺮرﺳـﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧ ﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻳﻚ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺣﺪود 50 ﺳﺎﻟ ﻪ را در ﺑﺮ ﮔﻴﺮد . ﭘـﺲ از دوره 50 ﺳﺎﻟ ﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و داراﻳﻲ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﺎ روش اﺳﺘﻬﻼک ﺧﻄﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﺤﺼﺎل آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺑﺘﺪا ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﺣﻔـﺮ و ﺗﺠﻬ ﻴـﺰ ﭼـﺎه و ﻧﺼـﺐ ﻣﻮﺗﻮر ﭘﻤﭗ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﺷﻤﺎره )5 ( ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﻣﻌـﺎدل ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﺗﺒـﺪﻳﻞ و ﺑـﺎ 20 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری ﭼﺎه ) ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻮﺧﺖ و ﺗﻌﻤﻴﺮ ات ﻣﻮﺗﻮر ﭘﻤﭗ ( ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺠﻤﻮع ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﺳﺎﻻﻧﻪ اﺳﺘﺤﺼﺎل آب ﺑﻪ دﺳﺖ . آﻳﺪ از ﺗﻘﺴﻴﻢ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺠﻢ آب اﺳﺘﺤﺼﺎﻟﻲ از ﭼـﺎه ) ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌـﺐ ( ﻫﺰﻳﻨـﻪ اﺳﺘﺤﺼﺎل ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ اﻳـﻦ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑـﺎ درآﻣـﺪﻫﺎی ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎی ﻛﺸﺎورزی ﭼﺎه ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮای ﻳﻚ ﭼﺎه ﻋ ﻤﻴـﻖ ﺑﺮاﺑـﺮ 30 ﺳـﺎل و ﺑﺮای ﻣﻮﺗﻮر ﭘﻤﭗ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﻧﺪازه ﺑﻴﻦ 10 - 20 ﺳﺎل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 2 - 4 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ، در ﻣﻮاردی و از ﺟﻤﻠﻪ در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی ﻣـﺎﻟﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب از ﺳـﻨﺠﻪ ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮﺧﻲ از ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳ ﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻـﻞ ارزش زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻮل، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺘﺪاول و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻴﺎری ﺑﻪ دﺳﺖ دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ آن ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺳـﺮﻋﺖ ﺑﺮﮔﺸـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳ را ﻪ اﻧـﺪازه ﮔﺮﻓﺖ . 2 - 4 - 1 - زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﺳﺎده و ﻟﻲ از ﻧﻈﺮ دﻗﺖ، ﺑﺴﻴﺎر ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ اﺳﺖ . زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ وﻗﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷﺪه ﻳﻚ ﻃﺮح، ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ آن را ﺑﺮ ﮔﺮداﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ و زودﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ داده ی ورودی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از : ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری و ﻣﺘﻮﺳﻂ درآﻣﺪ ) ﻓﺎﻳﺪه ( ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در . ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ، ارزش زﻣـﺎﻧﻲ ﭘـﻮل در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد و از ﻓﻮاﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﭘﺲ از زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﻴﺰ ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷﻲ .ﻮدﺷ ﻣﻲ 2 - 4 - 2 - ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ اﺑﺘﺪا اﺳﺘﻬﻼک اﺟﺰا ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﻃﺮح را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻫﺎ آن ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺳﭙﺲ از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری+ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک ﻣﺘﻮﺳﻂ درآﻣﺪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻃﺮح ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ= ×100 3 ﻓﺼﻞ3 داده ﻫﺎ ی ﻣ ﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻫﺎی داده ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ 23 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - داده ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ، ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از دﻳﺪﮔﺎه ﻓﺮد ﻳﺎ ﺑﻨﮕﺎه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ، ﻳﺎ ﻓﺮد و ﺑﻨﮕﺎه ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳ ﮕﺮ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ارزﻳـﺎﺑﻲ ﭘـﻲ آ ﻣـﺪﻫﺎی ﻣـﺎﻟﻲ ﻃـﺮح ﺑـﺮ ای ﺷـﺮﻛ ﺎی آن ﻃـﺮح ﺷـﺎﻣﻞ ﻛﺸﺎورزان و آب ﺑﺮان، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران و ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻣﻮﺳﺴ ﺎت اﻋﺘﺒﺎری و ﺑﺎﻧـﻚ . ﻫـﺎ ﺗﻔـﺎوت اﺳﺎﺳـﻲ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺎﻟﻲ در اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، ﺑﺎزده ﻫﺎ ﻃﺮح ﻳﻲ ﻛﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺮ ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻠـﻲ و از ﻣﺤـﻞ اﻋﺘﺒﺎرات دوﻟﺘﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻠﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﻣﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺎزده ﻃﺮح در ﻣﻘﻴﺎس ﺧﺼﻮﺻﻲ ) ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻃﺮح ( ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در واﻗﻊ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺷﺨﺼﻴﺖ یﻫﺎ ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻃﺮح ﺑﻪ ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳ ﻪ ﺧﻮد در ﻃﺮح ﺗﻮﺟﻪ دار و ﺪﻧـ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎی اﻋﺘﺒﺎری و ﺑﺎﻧﻚ ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺎﻳﻠﻨﺪ ﻛـﻪ از وﺿـﻌﻴﺖ ﻣـﺎﻟﻲ ﻃـﺮح در دوره اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری آﮔﺎﻫﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ، زﻳﺎن ﻫﺎ و ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﻮﺟﻮد را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﻧﮕﻴﺰه ﻫﺎی ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺳﺮﻣﺎ ﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺴﻨﺠﻨﺪ ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺧﺼﻮﺻﻲ در اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺸﺎرﻛﺖ دارﻧﺪ ﻻزم اﺳﺖ اﺛـﺮات اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺑﺎ روش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻴﺰ ارزﻳﺎﺑﻲ .ﺷﻮد ﺣﺘﻲ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ در ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ﻣﺸـﺎرﻛﺖ دارد، آﮔﺎﻫﻲ از روﻧﺪ ﮔﺮدش ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ ﻃﺮح در دوره اﺟﺮ ا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﺗـﺪارک ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻋﺘﺒﺎری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻛﻤﻚ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻫﺎ داده ی ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﻪ روال زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻳﺎ ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ درﻳﺎﻓﺘﻲ ، درآﻣﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺤﺴ ﻮب ﻣﻲ .ﺷﻮد − در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی واﻗﻌﻲ ) ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزاری ( ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ .ﺷﻮد − در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ، ﻋﻮارض، ﺑﻴﻤﻪ و ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻫﺎی ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻳﺎراﻧﻪ ﻫﺎ و ﺟﻮاﻳﺰ درﻳﺎﻓﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درآﻣﺪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ .ﺷﻮد − در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ، ﺑﻬﺮه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و اﺳﺘﻬﻼک داراﻳﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪ و اﻓﺰاﻳﺶ ارزش داراﻳﻲ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان درآﻣـﺪ آورده ﻣﻲ .ﺷﻮد − در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ، وام ﻫﺎی درﻳﺎﻓﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درآﻣﺪ و ﺑﻬﺮه و اﻗﺴـﺎط ﭘﺮداﺧﺘـﻲ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻫﺰﻳﻨـﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد 4 ﻓﺼﻞ4 ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ داده ﻫﺎ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ا رزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی 27 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻻزﻣﻪ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﻗﺎﺑﻞ اﺗﻜﺎ، اﺳﺘﻔﺎده از داده ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﺻـﺤﺖ و ﺳـﻼﻣﺖ ﻛـﺎﻓﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و ﺑﺎ دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺣﺎل » در » و « آﻳﻨـﺪه « و ﻧﻴـﺰ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑـﺎ » » و « ﺑـﺪون « ﭘﺮوژه ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻜﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺘﻔﺎده از ارزش )ﻫﺎ داده ﻫـﺎ و ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ( اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﺪاول ﺑﺎزار و ﻣﺰرﻋﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ داده ﻫﺎ و ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ﺑﺎزار ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﭘﺮدازد . 4 - 2 - وارﺳﻲ ﻫﺎ داده ی ورودی ﻗﺒﻞ از اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﺎ داده ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وارﺳﻲ و ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﻴﺰان د ﻗﺖ و ﺻﺤﺖ ﻫﺎ داده ی ورودی اﻗﺪام ﺷﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر در وﻫﻠﻪ اول ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻫﺎ داده را ﺑﺮرﺳﻲ و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﻫﺎ آن اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﺮد . روش ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ داده ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮ ﺻﺤﺖ و دﻗﺖ ﻫﺎ داده ﺗﺎﺛﻴﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻟـﺬا ﺑﺎﻳـﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ آن از روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﻠ ﻤﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺪاﻧﻲ، ﻓﺮآﻳﻨـﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، روش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی و اﻧﺪازه ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ روال ﺻﺤﻴﺢ و ﻋﻠﻤـﻲ اﺟـﺮا ﺷـﻮد . ﮔـﺎﻫﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻴﻮه ﻣﻨﺎﺳﺐ آﻣﺎری ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن آﻣﺎر ﻣﺸﻮرت ﺷﻮد . ﻳﻜﻲ از ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎی ﻣﻬﻢ در ارز ﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه » ﺑﺪون ﭘﺮوژه « اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺗﺸـﺨﻴﺺ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ از روﻧﺪ ﺗﺤﻮﻻت اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﺷﺘﻐﺎل و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻫـﺎ آن ﺑـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح، درآﻣﺪ ﺧﺎﻧﻮار، و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺖ . 4 - 3 - ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻫﺎ داده ی ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﻫﺎ داده ی اﻗﺘﺼﺎدی در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت در ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : − دﺳﺘﻪ اول ﻫﺎ آن : ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻬﺎﻳﺸﺎن در ﺑﺎزار آزاد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد و اﻳﻦ ﺑﻬﺎ ﺑﺎزﺗﺎب ارزش ﺣﻘﻴﻘـﻲ ﻫـﺎ آن ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ و درآﻣﺪ ﺎﻫ آن آﺳﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣـﻮاد اوﻟﻴـﻪ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت ، ﻧﻴـﺮوی ﻛـﺎر و ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎزار داﺧﻠﻲ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − دﺳﺘﻪ دوم ﻫﺎ آن : ﻳﻲ ﻛﻪ دارای ﺑﻬﺎی ﺑﺎزار ی ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﻬﺎ ﺑﺎزﺗﺎب ارزش ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻫﺎ آن ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻬﺎی ﺣﻘﻴﻘـﻲ اﻳﻦ اﻗﻼم، ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . در اﺻﻄﻼح ﻋﻠﻢ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻬﺎ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای ﻳﺎ ﺷﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل از ﻧﺮخ ارز ﺧﺎرﺟﻲ، ﺑﻬﺎ ی ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻﺗ ﻲ ﻛﻪ از ﺧﺎرج وارد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﻬﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺻﺎدر ﻣﻲ ﺷﻮد، و ﻳﺎ ﺑﻬﺎی ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻗـﺮار دارﻧ ﺪ ﻧﺎم ﺑﺮد . 28 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب − دﺳﺘﻪ ﺳﻮم : ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﻬﺎی ﻫﺎ آن ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت را ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل : ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ زﻳﺎن ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ زﻳﺎن ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻴﻜﺎری ﻛﺎرﮔﺮان در اﺛﺮ ﻣﺎﺷﻴﻨ ﻲ ﻛﺮدن ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻳﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارزش اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ در ﻳﻚ ﺷﻬﺮ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ، ﻫﺎ ﻃﺮح ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزار ﻣﻼک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﻛﻪ اﻳﻦ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻫـﺎ ﺑﺎزﺗـﺎب ارزش واﻗﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ . وﻟﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزار ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎزﺗﺎب ارزش واﻗﻌﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻻزم اﺳﺖ ﻫﺎ داده ی ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮ اﺳﺎس ارزش ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻫﺎ داده ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﺎ داده ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻧﻤﻮدار )4 - 1( ﺗﻔﻜﻴﻚ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺮدد . ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی اراﺋﻪ ﺷﺪه، ﻧﻬﺎده ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ : 1 - ﻧﻬﺎده ﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت وارداﺗﻲ، 2 - ﻧﻬﺎده ﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺻﺎدراﺗﻲ و 3 - ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺑـﺪﻳﻦ ﺟﻬـﺖ ﻻزم اﺳـﺖ ﻛﻠﻴـﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺧﺎرج ﻛﺸﻮر وارد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از ﻧﻬﺎده ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻤﺎم ﻣﺤﺼـﻮﻻﺗﻲ ﻛـﻪ ﺻﺎدر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎزار داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﻣﻲ رﺳﻨﺪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎ ﻳﻪ ای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد وﻟﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی واﻗﻌﻲ ) ﺑﺎزاری ( ﻣﺒﻨﺎی ارزش ﮔﺬاری ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺎﻟﻴﺎت ، ﻋﻮارض و ﻳﺎراﻧﻪ ﺟﺰ و ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﺷـﺪه و در ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻤﻲﻧ ﺷﻮﻧﺪ ، اﻣﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ درﻳﺎﻓﺘﻲ، درآﻣﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه و در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت وارد ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻬﺮه وام درﻳﺎﻓﺖ ﺷﺪه، ﻫﺰﻳﻨﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد و در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ در ردﻳﻒ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ آورده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، ﺑﻬﺮه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺟﺰ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃـﺮح ﻣﻨﻈـﻮر ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد . در ارزﻳـﺎﺑ ﻲ ﻣـﺎﻟﻲ، ﻧـﺮخ ﺑـﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی در ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 4 - 3 - 1 - ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻌ ﺪﻳﻼت در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدی، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻃﺮح ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻫﺰﻳﻨﻪ واﻗﻌﻲ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در اﺟـﺮای ﻃـﺮح اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻠ ﻲ وام اﺧـﺬ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎزﻫﻢ ﻫﺰﻳﻨـﻪ واﻗﻌـﻲ ﻣـﻼک ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ . ﻫﺎ وام زﻳﺮا ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ وام ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﺮح ﺑﻪ وزارت داراﻳﻲ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺴﺎب از ﻳﻚ ﻧﻬﺎد دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻬﺎد دﻳﮕﺮ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد و از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻔﻬﻮم ﺧﺎﺻﻲ ﻧﺪارد ﺑﻪ . ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ، ا ﻳـﻦ ﻳﻚ ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ اﺳﺖ، وﻟﻲ آن ﺑﺨﺶ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻛﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ) ﺷﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ ارزی ﻃﺮح ( ، ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ وام ﺧﺎرﺟﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳﻦ در ﺻﻮرﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ وام ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻨﺤﺼﺮا ﺑﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻋﻄﺎ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ) ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻨﺎﻓﻊ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ آن وام در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ در ﺟـﺎی دﻳﮕـﺮ ﻣﺼـﺮف ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی 29 ﺷﻮد ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . در ﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻲ، ﻳﻌﻨﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻬﺎده ﻣﻨﺤﺼﺮا ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﻮد، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد . ﻫﺮﮔﺎه ﻳﻚ ﻧﻬﺎده ) ﻣﻨﺒﻊ ( در ﺑﺎزار ﻋﺮﺿﻪ ﻧﺸﻮد، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮ ﺑ ﺎﻳﺴﺘﻲ ﻓﺎﻳﺪه از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ آن را ﻃﺒﻖ روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﺰﻧﺪ . زﻣﻴﻦ . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ زﻣﻴﻦ در ﺑﺎزار ﻋﺮﺿﻪ ﻧﺸﻮد، ﻗﻴﻤﺖ آن ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑـﺎ ارزش ﻛﻨـﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳـﺪه از دﺳـﺖ رﻓﺘـﻪ ) ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻﺖ زﻣﻴﻦ (. اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ اﺻﻞ ﺑﺮای ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد اﻗﻼم ﻣﻮرد ارزش ﮔﺬاری ﻧﺎ ﻣﻠﻤﻮس ﻣﻠﻤﻮس ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﻪ و درﻳﺎﻓﺘﻲ از دوﻟﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎت در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ﻳﺎراﻧﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ﻣﻌﺎﻣﻼت اﻋﺘﺒﺎری درﻳﺎﻓﺖ وام در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ وام در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻲ ﺷﻮد اﻗﻼم ﻏﻴﺮﺗﺠﺎری )اداﻣﻪ در ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻌﺪ( ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻃﺮح ﺻﺎدرات ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ واردات ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﺻﺎدراﺗﻲ )ﻓﻮب( ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت وارداﺗﻲ )ﺳﻴﻒ( ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده درﻃﺮح ﺻﺎدراﺗﻲ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح وارداﺗﻲ ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻬﺎده ﺻﺎدراﺗﻲ )ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب( ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻬﺎده وارداﺗﻲ )ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ( ﺗﺠﺎری ﻣﺼﺮف ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻤﻮدار4 - 1 - ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﻫﺎ داده ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی 30 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻗﻼم ﻏﻴﺮﺗﺠﺎری )اداﻣﻪ ﻧﻤﻮدار ﺻﻔﺤﻪ ﭘﻴﺶ( ﻣﺤﺼﻮل ﻃﺮح ﻧﻬﺎده ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻃﺮح ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻘﺎﺿﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻃﺮح ﻛﻮﭼﻚ )ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ( ﻃﺮح ﺑﺰرگ )ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ( ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﺑﺪون ﻃﺮح ﻧﺼﻒ ﻣﺠﻤﻮع )ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺪون ﻃﺮح ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎ ﻃﺮح( + ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت دﻳﮕﺮ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت دﻳﮕﺮ در ﺑﺎزار ﺗﻮﻟﻴﺪی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺿﺎﻓﻲ ﻃﺮح ﺑﺰرگ )ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ( ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻬﺎده ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزاری ﻧﻬﺎده ﻏﻴﺮﺗﻮﻟﻴﺪی اﺷﺘﻐﺎل ﻛﺎﻣﻞ اﺷﺘﻐﺎل ﻧﺎﻗﺺ ارزش ﺑﺎزدﻫﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر دﺳﺘﻤﺰد ﺑﺎزار ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر زﻣﻴﻦ :ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ اﺟﺎره و ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﺧﺮﻳﺪ اداﻣﻪ ﻧﻤﻮدار 4 - 1 - ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﻫﺎ داده ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺮﮔﺎه زﻣﻴﻦ در ﺑﺎزار ﻋﺮﺿﻪ ﺷﻮد، ارزش آن ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزاری آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻻزﻣﺴﺖ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزاری زﻣﻴﻦ ﺑﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻳﺎراﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﻮد . ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ) ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ( ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻟﻮازم ﻳﺪﻛﻲ و اﻧﺮژی ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ روش ﺗـ ﺪارک آن دارد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻬﺎده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد، ﻗﻴﻤﺖ ای ﺳﺎﻳﻪ آن ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎده ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آن ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻬﺎده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻃﺮﻳﻖ واردات ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد، ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﺎﻳﻪ ای آن ﺑﺮاﺑـﺮ اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺑﻬـﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻬﺎده وارداﺗﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﻒ (CIF) درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻬﺎده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎﻫﺶ ﺻﺎدرات آن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد، ﻗﻴﻤﺖ ای ﺳﺎﻳﻪ آن ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ارزش ﺻﺎدرات از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﻓﻮب )FOB .( روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺳـﻴﻒ و ﻓـﻮب در زﻳـﺮ ﺷـﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر، آزاد ) ﺑﻴﻜﺎر ( ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ آن ﻧﺎﭼﻴﺰ ) ﺻﻔﺮ ( ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . در ﺑﺮﺧـﻲ ﻣـﻮارد، ﺑﻮﻳﮋه در ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺑﻴﻜﺎری ﻓﺼﻠﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻣﻌﺎدل ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﺠﻤﻮع دﺳﺘﻤﺰد ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﻣﺠﻤﻮع روزﻫﺎی ﻛﺎری ﺳﺎل ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر در ﻃﺮح ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آن ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮد . اﻳﻦ درﺻﻮرﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﻴﺮوی ﻛـﺎر ﻏ ﻴﺮﻣـﺎﻫﺮ در ﻃـﺮح ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺳـﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺼﺮف ) ﻳﻌﻨﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮراک و ﻣﺴﻜﻦ ( ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻏﻴﺮﻣـﺎﻫﺮ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎد ی 31 در ﺻﻮرت ﻛﻤﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت، ﻓﺮﻣﻮل ﺳﺎده ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای ) اﻗﺘﺼﺎدی ( از ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﻋﺒﺎرﺗﺴ ﺖ از اﺳﺘﻔﺎده از ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ (Conversion Factor) ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای و ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزاری ﻳﻚ ﻛﺎﻻی ﺗﺠﺎر ﺗ ﻲ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای آن ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺮخ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز . ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز، از ﺗﺌﻮری » ﺑﺮاﺑﺮی ﻗﺪرت ﺧﺮﻳﺪ « و ﻧﺮخ ارز ﻣﻮﺛﺮ ا ﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در روش ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺮاﺑﺮی ﻗﺪرت ﺧﺮﻳﺪ ، ﺳﺎﻟﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺎل ﻣﺒﺪا ﭘﺎﻳﻪ ) ( اﻧﺘﺨﺎب و ﻧﺮخ ارز در آن ﺳﺎل را ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ و ﻳﺎ راﺑﻄﻪ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻳﻌﻨﻲ : I * I P E Eo P = × ،در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮلE = ،ﻧﺮخ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارزEo = ﻧﺮخ ارز در ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ وPI وP1 * ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ در ﻫﺎ ﺳﺎل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ . ﻣﺜﺎل : ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﮔﻨﺪم وارداﺗﻲ اﻳﺮان ) ﺑﻬﺎی ﺳﻴﻒ ( ﺑﻪ روش زﻳﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد : ﺑﻬﺎی ﻫﺮ ﺗﻦ ﮔﻨﺪم در ﺑﻨﺪر ﻣﺤﻞ ﺻﺪور ) ﺑﻬﺎی ﻓﻮب ( 142 دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ + ﻛﺮاﻳﻪ و ﺑﻴﻤﻪ )20 درﺻﺪ ﺑﻬﺎیFOB ( 4/ 28 دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ = ﺑﻬﺎی ﺗﻤﺎم ﺷﺪهCIFدر ﺑﻨﺪرﻫﺎی اﻳﺮان 4/ 170 دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ = ﻧﺮخ ارز 8000 رﻳﺎل ﺑﺮای ﻫﺮ دﻻر = رﻳﺎل ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ 2/ 1363 + ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ )1 درﺻﺪ ارزش ﺳﻴﻒ ( 6/ 13 رﻳﺎل + ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن )1 درﺻﺪ ارزش ﺳﻴﻒ ( 6/ 13 رﻳﺎل +ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻧﺒﺎر و ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ )2درﺻﺪ ارزش ﺳﻴﻒ ( 2/ 27 رﻳﺎل +ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ ﺗﺎ ﺳﻴﻠﻮی دوﻟﺘﻲ )10درﺻﺪ ارزش ﺳﻴﻒ ( 3/ 136 رﻳﺎل -ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ از ﻣﺰرﻋﻪ ﺗﺎ ﺳﻴﻠﻮ )7درﺻﺪ ارزش ﺳﻴﻒ ( 4/ 95 رﻳﺎل -ﻫﺰﻳﻨﻪ واﻗﻌﻲ ﮔﻨﺪم وارداﺗﻲ 5/ 1458 رﻳﺎل ﺑﻬﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﺎﻻی ﺻﺎدراﺗﻲ ﻓﻮب ) ( ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ روﺷﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻲ ﻳﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺤﺼﻮل از ﻣﺰرﻋﻪ ﺗﺎ ﺑﻨﺪر ﻣﺒﺪا و از اﻳﻦ ﺑﻨﺪر ﺗﺎ ﺑﻨﺪر ﻣﻘﺼﺪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺪﺑﺎﻳ ﻣﻲ از ﺑﻬﺎی ﺳﻴﻒ ﻛﺴﺮ ﺷﻮد . 4 - 4 - ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ داده ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺟﺪاول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻨﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح، ﺟﺪاول ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ارﻗﺎم ﭘﺮداﺧﺖ ) ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ د و ( ﻫﺎ رﻳﺎﻓﺖ ) ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ( ﻫﺎ ﺗﻬﻴـﻪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺟﺪول ﻛﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ و ﻫﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﺮای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻃﺮح ) از ﺑﺪو ﺗﺎﺳﻴﺲ و راه اﻧﺪازی ﺗﺎ ﭘﺎﻳـﺎن ﻋﻤﺮ ﻃﺮح ( ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺟﺪول اﺻﻄﻼﺣﺎ ﺟﺪول » ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی « ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺣﺎوی ﻛﻠﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺟﻬﺖ 32 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎ ﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ درﻳﺎﻓﺖ و ﻫﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻧﺘﻴﺠـﻪ ی ﺣﺎﺻـﻞ ، ﻫﺴﺘﻪ اﺻﻠﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ارزش زﻣـﺎﻧﻲ ﭘـﻮل ﻻزم اﺳﺖ ﭘﺮداﺧﺖ ) ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ( ﻫﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﻫﺎ ) ی ﻓﻮاﻳﺪ ( ﻃﺮح ﺑﺮ ﺣﺴﺐ زﻣﺎن وﻗﻮﻋﺸﺎن ﺗﻨ ﻈﻴﻢ و ﻣﺮﺗﺐ .ﺷﻮد ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ دوره اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻧﺤﻮه ﺣﺼﻮل ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . زﻳﺮا ﺣﺼﻮل ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﺑﻲ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄﺧﻴﺮ در اﺣﺪاث ﺷﺒﻜﻪ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘـﺎل آب، ﻛﻨﺪی ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﺎر ﺑﺮد ﻧﻮآوری ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ زارﻋﻴﻦ و ﻧﺒﻮد آﻣﻮزش ﻫﺎی ﺗﺮوﻳﺠﻲ ﻣﻮﺛﺮ در ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺑـﻮده و ﺑـﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸﻮر ﺑﺎﻳﺪ دﻗ ﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﻓﺮض ﻫﺎی ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ دوره اﺟـﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﺤﻮه ﺣﺼﻮل ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 5 ﻓﺼﻞ5 اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 35 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 5 - 1 - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﺎ ﻓﺮض ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺎدی ﻣﻔﺮوض ﻃﺮح ﭘﺲ از ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺪول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﻳﺎ ﻫﻤﺎن ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻛﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ واﻗـﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﺗﺤﻘﻖ درآﻣﺪﻫﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻻزم اﺳـﺖ دﻳﮕـﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻛﻠﻴـﺪی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . 5 - 1 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻳﺎ ﺗﻨ ﺰﻳﻞ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ اﺷﺎره ﺷﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻛﺎر آﺳﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴـﺖ و اﻗﺘﺼـﺎدداﻧﺎن در اﻳﻦ ﻣﻮرد اﺗﻔﺎق ﻧﻈﺮ ﻧﺪارﻧﺪ . ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺮﺧﻲ از اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن، اﻳﻦ ﻧﺮخ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ دوﻟﺖ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ از ﻃﺮﻳﻖ وام ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻧﺮخ ﺳﻮد ا وراق ﻗﺮﺿﻪ و ﻳﺎ اوراق ﻣﺸﺎرﻛﺖ دوﻟﺘﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫـﺎ ﻃﺮح ی ﺑﺨـﺶ آب ﺟﺰء ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻋﻤﻮﻣﻲ و زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، و درآن ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺎدی ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ) ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﻧﺮخ ی ﺗﻨﺰﻳﻠ ﻲ ﺑﺎﻻ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻧﻴﺴﺖ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم اﺷﺎره ﺷﺪ، در اﻳﺮان ﺗﺎ ﻛﻨﻮن و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻫﺎ ﻧﺮخ ﻲ ﻣﻌﺎدل 10 ﺗﺎ12 درﺻﺪ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻄﻠﻮب و ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ را ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﺮخ ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه اﻋﺘﺒﺎرات ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﺎﻣﻴﻦ آب در ﻧﻈﺮ ﮔ ﺮﻓﺖ ]2[. 5 - 1 - 2 - اﻧﺘﺨﺎب ﻗﻴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﻃﺮح ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺎﺳﺎ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮی اﺟـﺮای آن ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و اﻳﺠـﺎب ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺮا، درآﻣﺪﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻃﻲ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ) در آﻳﻨﺪه ( ﻧﻴﺰ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺑﺮآورد ﺷﻮد . ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ از ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪات در دوره ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﺎر آﺳـﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴـﺖ . ﺷـﻴﻮه ﻣﺘﺪاول در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎ اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﺗﻮﻟﻴـﺪات ﻃـﺮح اﻋـﻢ از ﻛﺸـﺎورزی، آب ﺷـﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻳﺎ اﻧﺮژی ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ، ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮدﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺛﺎﺑﺖ و ﻳﻚ ﺳﺎل ﻣﺒﻨﺎی ﻣﺸﺨﺺ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . 5 - 1 - 3 - ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻳﮕﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ دﻳﮕﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 1 - دوره ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﻳﺎ ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح 2 - ﻣﺒﻨﺎی ﻣﺸﺘﺮک زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﺮدن ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ . دوره ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﺻﻠﻲ ﻃﺮح و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﺤـﻮﻻت آﻳﻨـﺪه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﺟﺰا و ﺗﺎﺳ ﻴﺴﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﻪ ﻃـﻮر 36 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻌﻤﻮل ) وﻟﻲ ﻧﻪ اﻟﺰاﻣﺎ ( ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی آن ﺑﺨﺶ از ﻃﺮح ﻛﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ اﺳﺖ ﻣﺒﻨـﺎی اﻧﺘﺨـﺎب دوره ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل اﮔﺮ ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ و ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴﺎری ﺑﺎﺷﺪ، ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺳـﺪ ﻣﺨﺰ ﻧﻲ ﻛﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوره ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد و دﻳﮕﺮ اﺟﺰای ﻃﺮح ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی دارﻧـﺪ در زﻣﺎن ﻳﺎ زﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻳﺎ ﻧﻮﺳﺎزی ﺷﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی آن در ﺟﺪول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﻃﺮح ﻣﻨﻈﻮر ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﮔـﺮ دوره ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد، در اﻧﺘﻬﺎی دوره، ا رزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺗﺎﺳﻴﺴﺎﺗﻲ ﻛﻪ دارای ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻴﺶ ﺗـﺮی ﻫﺴـﺘﻨﺪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺪاول ﺑﺮای ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻌﻀﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﻲ در ﻓﺼـﻞ دوم اراﺋﻪ ﺷﺪ . ﻣﺒﻨﺎی ﻣﺸﺘﺮک زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺳﺎل ﺷﺮوع ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی و ﻳﺎ اﺑﺘﺪای ﺷﺮوع ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از ﻃﺮح ) ﭘﺎﻳﺎن دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ آن ( در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺒﻨﺎ ی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﺎل ﺷﺮوع ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﻮد ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻫﺎ ﺳﺎل ی ﻗﺒﻞ از آن ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ( ی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣـﻮل (FV) و ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻣﻨﺘﺨﺐ، ﺑﻪ اﺑ ﺘﺪای ﺳﺎل ﺷﺮوع ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد .. 5 - 1 - 4 - ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ،ﻫﺎ ﻃﺮح ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎزﺗﺎب ارزش ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻫـﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺮای آن دﺳﺘﻪ از ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻃﺮح ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺮﺿﻪ در ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ از ﻗﻴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﺟﻬـﺎﻧ ﻲ، ﻗﻴﻤـﺖ ﺳﻴﻒ (CIF) ﺑﺮای ﻛﺎﻻﻫﺎی وارداﺗﻲ و ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب (FOB) ﺑﺮای ﻛﺎﻻﻫﺎی ﺻـﺎدراﺗﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﺮای آن دﺳـﺘﻪ از ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺮﺿﻪ در ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸـﺎورزی ( از ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺮﻣﺰرﻋﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟ ﻲ ﻃﺮح، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺮﻣﺰرﻋﻪ، ﻗﻴﻤ ﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 1 - 5 - ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی ﻧﻈﺮ ﺑﻪ در ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﺑﻲ، ﺑﺨﺶ اﻋﻈ ﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ در ﻫﺎ ﻫﺎ ﺳﺎل ی آﻏﺎزﻳﻦ ﻳﺎ دوره ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ اﻧﺠـﺎم و ﻓﻮاﻳـﺪ ﻃـﺮح در ﻳﻚ دوره ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻓﺎﻳـﺪه ﻫـﺎ ی ﻃـﺮح ﻻزﻣﺴـﺖ اﺑﺘـﺪاء ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﻫﺎ آن اﻗﺪام ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺑﻬـﺮه ﻛـﻪ ﻗـﺒﻼ ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﺷـﺪﻧﺪ ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﭘـﺲ از ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ اﻗﺪام ﻣﻲ .ﺷﻮد 5 - 1 - 6 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺎﻳﺪه یﻫﺎ ﻃﺮح ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺎﻳﺪه و درآﻣﺪﻫﺎی ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﺑﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻮاﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ از آب ﻛﺸﺎورزی، آب ﺻـﻨﻌﺘﻲ، آب ﺷـﻬﺮی و اﻧـﺮژی ﺑـﺮق ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 37 5 - 1 - 6 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺎﻳﺪه آب ﻛﺸﺎورزی آب ﻛﺸﺎورزی ﺣﻜﻢ ﻳﻚ ﻧﻬﺎده ﻳﺎ ﻛﺎﻻی واﺳﻄﻪ را دارد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻓﺎﻳـﺪه آب ﻛﺸـﺎورزی از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ درآﻣـﺪ ﺣﺎﺻـﻞ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﻃﺒ ﻖ رواﻟﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺷﺮح داده ﺷﺪ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ درآﻣﺪﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ﺣﻘﻴﻘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻟﺬا ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻟﮕﻮی ﻛﺸﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ اﻗﺪام ﻣﻲ :ﺷﻮد − ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻧﻬﺎده ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﺠﺎری و ﻏﻴﺮﺗﺠﺎری ﺑﻮدن ﻫﺎ آن − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻘﺪار ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﻫﺎ ﺳﺎل ی ﻋﻤﺮ ﻃﺮح − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺠﺎرت- ﻳﻌﻨﻲ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت وارداﺗﻲ و ﻗﻴﻤـﺖ ﻓـﻮب ﺑـﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺻﺎدراﺗﻲ − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺮﻣﺰرﻋﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺮﺿﻪ در ﺑﺎزار داﺧﻠﻲ − ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎ ورزی − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﻬﺎده ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی- ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻧﻴﺮوی ﻛـﺎر و ﻧـﺮخ ارز ﻗﺒﻼ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺬﻛﻮر و ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ی زﻳﺮ ﻛﺸﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ درآﻣـﺪ ﺣﺎﺻﻞ از آب ﻛﺸﺎورزی در دو ﺷﺮاﻳﻂ » ﺑﺎ و ﺑﺪ ون ﻃﺮح « اﻗﺪام ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺪوﻳﻦ ﺟﺪول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﻻزﻣﺴﺖ ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺨﺎرج ﻃﺮح ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻃﺮح ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﻣﺨﺎرج ﺟﺎﻳﮕ ﻲﺰﻳﻨ اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 1 - 6 - 2 - ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه آب ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺮای ﺧﻨﻚ ﻛﺮدن دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی ﮔﺮﻣﺎزا اﺳﺖ ) ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ در ﻧﻴﺮوﮔﺎﻫﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ (. ﭘـﺲ از آن ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬاﻳﻲ، ﻛﺎﻏﺬ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻧﻔﺖ و ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻠﺰی ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪ ﮔﺎن آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺗﻌﻴ ﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه ارزش ) ( آب در ﺻﻨﻌﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺎﺑﻪ از ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ) ﻣﺜﻼ آب زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل از ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ دﻳﮕﺮ (. و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺮوﺳﻪ ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺪﻳﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻘـﺪار ﻣﺤﺼﻮل را ﺑﺎ ﻣﺼﺮف آب ﻛﻤﺘﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﺪ . ﻳﻚ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎ ﺳﺐ دﻳﮕﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ داﺧﻠـﻲ آب (Recyling) ﺑـﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ آب اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﻟﻴﺪ آب را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ . 5 - 1 - 6 - 3 - ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه آب ﺷﻬﺮی ﻣﺼﺎرف ﺷﻬﺮی و ﺧﺎﻧﮕﻲ آب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺼﺎرف دﻳﮕﺮ در اوﻟﻮﻳﺖ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ . ﻣﻘـﺪار ﻣﺼـﺮف آب آﺷـﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻣﺼﺎرف دﻳﮕﺮ ﺷﻬﺮی و ﺧﺎﻧﮕﻲ آﻧﻘﺪر ﻛﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﻛـﻞ آب ﺷـﻬﺮی اﺛـﺮ ﻧـﺎﭼﻴﺰی دارد . ﻣﺼـﺎرف دﻳﮕـﺮ آب 38 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﻬﺮی و ﺧﺎﻧﮕﻲ آﻧﻘﺪر ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه آب ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻣﺼﺎرف ﻓﻀـﺎی ﺳـﺒﺰ و آب ﻧﻤﺎﻫـﺎ ﻣـﻲ رﺳـﺪ ﻛـﻪ ﺟـﺰء ﻛﺎﻻﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه ارزش ) ( ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و آب ﻧﻤﺎﻫ ﺎ ﻛﻪ از آب ﻃـﺮح اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﻛﻨ ﻨـﺪ ﺗﻮان ﻣﻲ از روش ارزش ﮔﺬاری ﻣﺸﺮوط اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . 5 - 1 - 7 - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻣﺘﺪاول در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﻚ ﻃﺮح ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ارزش ﺣﺎل ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح ، و ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ . ﻋﻼوه ﺑﺮآن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب ﻳﺎ و ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮوات ﺑﺮق ﺗﺎﻣﻴﻦ ) ﺷﺪه ﻳﻌﻨﻲ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ( ﻧﻴﺰ ﻋﻤﻼ ﺟﺰو ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از : دوره ﺑﺮﮔﺸـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ، ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﺎﻳـﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ارزش اﻓﺰوده ﻃﺮح . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﺻﻠﻲ ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻣﺴﺎﻋﺪت ﻃﺮح ﺑﻪ رﺷﺪ ا ﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ اﺷﺘﻐﺎل، اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻮازﻧﻪ ﺗﺮاز ) ( ارزی و اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ اﺷﺘﻐﺎل از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻴﺰان اﺷﺘﻐﺎل در دو وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺪون اﺟﺮای ﻃﺮح و ﺑﺎ اﺟﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﺛـﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻮازﻧﻪ ارزی ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و درآﻣﺪﻫﺎی ارزی ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃـﺮح ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ اﺑﺘﺪا ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳـﻞ و ﻓﺮﻣـﻮل ﻫـﺎ ی ∑ + = n 1 t n n )i 1( B و ∑ + = n 1 t n n )i 1( C ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺣﺎل ) ﻫﺎ آن ( ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد : در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮل : ﻫﺎ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺮ ﺳﺎل = Bn ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻫـﺮ ﺳﺎل = Cn ، ﺗﻌﺪاد = ﻫﺎ ﺳﺎلn و ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ = i ﻫﺮﮔﺎه ﻧﺴﺒﺖ ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ﺑﻪ ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺳﺎده ﺗﺮ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻛﻮﺗـﺎه ﺗـﺮی اﺟـﺮا ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻣﻴﺮﺳﻨﺪ ) ﻣﺜﻞ ﺣﻔﺮ ﻳﻚ ﭼﺎه و ﻧﺼﺐ ﻣﻮﺗﻮر ﺗﻠﻤﺒﻪ ، ( ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻓﻮاﻳﺪ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻ ﻧﻪ ﻃﺮح ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻓﺰوﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻗﺪرﻣﻄﻠﻖ اﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻤـﻲ ﺗـﻮان ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﺮد . زﻳﺮا ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻃﺮح ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺑـﻮدن ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﺎﻳـﺪه ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ، ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮح دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻳـﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﻃﺮح، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻫﺎ آن ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 39 ﻣﺴﺎﻟﻪ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﻮد اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﭼﻪ اﻗﻼ ﻣﻲ در ﺻﻮرت و ﭼﻪ اﻗﻼﻣـﻲ در ﻣﺨـﺮج اﻳـﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑـﻲ ﺑـﻪ ﺳـﻪ دﺳـﺘﻪ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ : ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﮔﺮوه اول و دوم ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ) دوﻟﺖ ( ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ و ﻓﻮاﻳﺪ ﻃﺮح را ﻣﺮدم ﭘﺮداﺧﺖ و درﻳﺎﻓـﺖ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . روش ﻣﻌﻤـﻮل آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣﺨﺮج ﻛﺴﺮ ﻗﺮار داده ﺷﻮد وﻟﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ در ﺻﻮرت ﻛﺴﺮ از ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺮح ﻛﺴﺮ ﮔﺮدد . - ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ از ﻣﺎﺑﻪ اﻟ ﺘﻔﺎوت ﻣﻌﺎدل ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺮح و ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃـﺮح ﺑـﻪ دﺳـﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ . در ﺻ ﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻔﺎوت اﻳﻦ دو ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . - ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ﻋﺒﺎرت از ﻧﺮﺧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح را ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ و ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃـﺮح را ﺑﺮاﺑـﺮ ﺻـﻔﺮ ﺳﺎزد ) ﻳﻌﻨﻲ ∑ = + − = n 1 t n n n 0 )i 1( C B .(ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح ﺑـﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻨﺤﻨﻲ راﺑﻄﻪ » ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ « ، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻧـﺮخ ﺑـﺎزده داﺧﻠﻲ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت را ﺑﺴﻴﺎر آﺳﺎن و ﺳﺮﻳﻊ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 2 ﻧﺸﺎن داد ه ﺷﺪه اﺳﺖ . 5 - 2 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ داده ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺤﺎ ﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ درﺟﺎﺗﻲ از رﻳﺴﻚ و ﻋﺪم ﺣﺘﻤﻴﺖ ﻗﺮار دارﻧﺪ . زﻳﺮا ﻫﻢ رﻳﺴﻚ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻫﻢ رﻳﺴﻚ ﺑﺎزار ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه ﻃﺮح و ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻓﻮاﻳـﺪ آن در ﻋﻤـﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻴﺎﺑﺪ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺎی اﺷﺘﺒﺎه در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻻزﻣﺴـﺖ ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ﺳـﻨﺠﻪ ﻫـﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻔﺮوض و ﻳﺎ ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﺳﻨﺠﻴﺪه ﺷﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻮاﻣـﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ در ﻧﺘﺎﻳﺞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح دارﻧﺪ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد و ﺳﭙﺲ اﺛﺮ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ را ﺑﺮ ﺳﻨ ﺠﻪ ﻫﺎ ﻣﻮرد آزﻣـﻮن ﻗﺮار داد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺠﺪد ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ، اﻓﺰاﻳﺶ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﺋﻲ و ﺗﺄﺧﻴﺮ و ﻳﺎ ﺗﺴﺮﻳﻊ در ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﻃـﺮح ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻃ ﻮﻻﻧﻲ ﺷﺪن دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻻزﻣﺴﺖ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ، ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼ ﺎدی ﺑﺎ ﻓﺮوض زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد : 40 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب − اﻓﺰاﻳﺶ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺮا )ﻲ ﻳ ﻣﺜﻼ 10 درﺻﺪ ( − ﺗﺄﺧﻴﺮ در ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از ﻃﺮح ) ﻣﺜﻼ درﺻﺪ ﺗﺄﺧﻴﺮ در آﻏﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح ( − ﻫﺎ ﻧﺮخ ی ﺗﻨﺰﻳﻞ در ﻣﺤﺪوده ﭼﻨﺪ واﺣﺪ ﻛﻤﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻣﻘﺪار ﻣﻔﺮوض ) ﻣﺜﻼ 6 ، 10 ، 15 درﺻﺪ ( − اﻓﺰاﻳﺶ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣ ﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻃﺮح ) ﻣﺜﻼ 5 %درﺻﺪ ( 5 - 3 - ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ و ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ، ﻳﻚ ﻃﺮح ﻓﺮﺿﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﺮ روی ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﺎ ی آﺑﻴﺎری ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ و ﻛﻨﺘـﺮل ﺳـﻴﻞ اﺟـﺮا ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﺸﺨﺼﺎت اﻳﻦ ﻃﺮح ﻓﺮﺿﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ و ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴﺎری و ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : ﺟﺪول 5 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻃﺮح ﻓﺮﺿﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ: ﻧﻮع ﺳﺪ ارﺗﻔﺎع ﺳﺪ ﺣﺠﻢ ﻛﻠﻲ ﻣﺨﺰن ﺣﺠﻢ ذﺧﻴﺮه درﻳﺎﭼﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ در ﺣﺪاﻗﻞ ذﺧﻴﺮه ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻧﻴﺮوﮔﺎه : ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺣﺪاﻗﻞ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ اﻧﺮژی ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺮژی ﻣﻄﻤﺌﻦ در ﺳﺎل ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻃﺮح آﺑﻴﺎری : ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻛﻞ ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴﺎری ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ آﺑﻴﺎری ﺛﻘﻠﻲ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ آﺑﻴﺎری ﺑ ﺎ ﭘﻤﭙﺎژ ﺧﺎﻛﻲ 130 ﻣﺘﺮ 6900 ﻣ ﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ 5500 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ 7300 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ 260 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ 1000 ﻣﮕﺎوات 600 ﻣﮕﺎوات 1400 ﻣﮕﺎوات ﺳﺎﻋﺖ 790 ﻣﮕﺎوات ﺳﺎﻋﺖ 150 ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر 100 ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر 50 ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﺟﺪول5 - 2 - ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح اﻟﻒ- ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮ ﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ ﺟﻤﻊ ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﻴﺎری ﺟﻤﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ب- ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﻴﺎری ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه 1.592.000ﻣﻴﻠ ﻴﻮن رﻳﺎل 210.000ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 230.000ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 2.032.000 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 1.282.000ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 3.314.000ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 19530ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 6000 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 41 ﺟﺪول5 - 3 - ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( ﺳﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﺎری 1 36750 0 3670 2 114540 0 114500 3 188670 0 188670 4 370620 0 370620 5 536460 0 536460 6 686220 0 686220 7 711390 0 711390 8 421740 990 422730 9 227520 3000 230520 10 20130 5010 25140 17 - 11 0 8010 8010 18 3360 11430 14790 19 14640 18000 20 17040 20400 21 20130 23490 22 22440 25800 23 25530 28890 24 3360 28890 32 - 25 0 25530 33 3360 28890 34 35 36 37 38 39 3360 28890 47 - 40 0 25530 48 3360 28890 49 50 51 52 53 54 3360 28890 60 - 55 0 25530 25530 42 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول5 - 4 - ﺟﺮﻳﺎن درآﻣ ﺪﻫﺎی ) ﻓﻮاﻳﺪ ( ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح ) ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ( ﺳﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﺎ ری ﺳﺎل 1 - - - - 2 - - - - 3 - - - - 4 - - - - 5 - - - - 6 - - - - 7 - - - - 8 1770 - - 1170 9 6390 3000 - 9390 10 15510 134550 153060 11 28230 165780 12 46110 183660 13 66060 203610 14 90000 227550 15 117390 254940 16 143610 281160 17 171990 309540 18 198270 335820 19 227760 365310 20 254490 392040 21 284430 421980 22 306690 444240 23 324390 461940 24 338730 476280 25 347340 484890 26 352770 490320 27 354510 492060 28 355110 492660 60 355110 3000 134550 492660 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 43 5 - 3 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﻗﺎم ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﺟﺪول )5 - 3( و )5 - 4( ﻧﺴﺒﺖ درآﻣﺪ ﺑﻪ ﻫﺰ ﻳﻨﻪ ) ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ( ، ارزش ﺣﺎل ﺧﺎﻟﺺ و ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ )8 درﺻﺪ ( در ﺟﺪول ﺷﻤﺎره )5 - 5( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 5 - 5 - ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻃﺮح ﻣﺒﺎﻟﻎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣ ﻴ ﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﻣﻘﺪار ﺟﻤﻊ ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻃﺮح ﺑﺎ ﻧﺮخ8 % ﺟﻤﻊ ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﺎ ﻧﺮخ 8 % ارزش ﺣﺎل ﺧﺎﻟﺺ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎ ﻧﺮخ 8 % ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ 2099949 2222005 122056 - 94 /0 7/7 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 11% 12% 0 0.5 1 1.5 2 2.5 B/c ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی : اﮔﺮ ﻧﺮخ ﻣﻌﻴﺎر ﺑﺮای اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮدن ﻳﻚ ﻃﺮح 8 % ،در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺎ ﺗ ﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧﺮخ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻳﻚ اﺳﺖ ، ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻧ ﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺬﻛﻮر ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻳﻌﻨﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑـﺎزاری ﻃـﺮح ﻣﻨﻈـﻮر ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑ ﺮ اﺷﺘﻐﺎل و ﻣﻮازﻧﻪ ارزی و دﻳﮕﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 5 - 3 - 2 - آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎزدﻫﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح 5 - 3 - 2 - 1 - آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻧﻤﻮدار ﺑﺎﻻ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه اﺳـﺖ، اﮔـﺮ ﻧـﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺑﻪ 5 درﺻﺪ ﻛﺎ ﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ، ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﺣﺪود 2 ﻣﻲ رﺳﺪ و اﮔﺮ ﺑﻪ 10 درﺻﺪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑـﺪ ﻣﻘـﺪار آن ﺑـﻪ ﺣﺪود 7/0 ﻣﻲ رﺳﺪ . 44 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 5 - 3 - 2 - 2 - آزﻣﻮن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑ ﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح اﮔﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺮﺿﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺗﻤﺎم ﻃﺮح و آﻏﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 3 ﺳﺎل ﺑﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ اﻓﺘﺪ، ﻧﺮخ ﺑﺎزﮔﺸﺖ داﺧﻠﻲ ﻃﺮح ﺑـﻪ 6.4 % ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺮﺿﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻃﺮح 3 ﺳﺎل زودﺗﺮ آﻏﺎز ﺷﻮد ، ﻧـﺮخ ﺑﺎزﮔﺸـﺖ داﺧﻠـﻲ ﺑـﻪ 7/8 % اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . 5 - 3 - 3 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﮔﺮﭼﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد وﻟﻲ در ﻋ ﻤﻞ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺎده ﺑﻮدن از ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻮﻳﮋه در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی زﻳﺎد ﺑﻮده و ﻫﺪف ﺣـﺪاﻗﻞ ﻛـﺮدن زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ درآﻣﺪ ﺟﺎی ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺮدن درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ، ﻫـﺎ داده ی ورودی ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک، ﻓﻮاﻳﺪ ) درآﻣﺪﻫﺎ ( ﺳـﺎﻻﻧﻪ و ﻋﻤـﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح . ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ داده ی ﺟﺪول )5 - 6( ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : 5 - 3 - 3 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول )5 - 6( ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ، دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﻃﻮل ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﭘـﻴ ﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﺪه ﻃﺮح ) ﻳﻌﻨﻲ ارﻗﺎم ﺳﺘﻮن ﻣﺎﻗﺒﻞ آﺧﺮ ﺟﺪول ، ( ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی آن را ﺟﺒﺮان ﻛﻨﺪ ﺣﺪود 22 ﺳﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 3 - 3 - 2 - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺟﻤﻊ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻛﻞ ﻫ ﻫﺎ ﺰﻳﻨﻪ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﻪ دﺳﺖ : آﻳﺪ ﻣﻲ − ﺟﻤﻊ ﻓﻮاﻳﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح = 21292230 − ﺟﻤﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری = 3314000 − ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری = 42 /6 ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ . ارزش زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻮل ﻟﺤﺎظ ﻧﺸﺪه، ﻣﻘﺪار آن ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﺎﻳـﺪه ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ارزش زﻣﺎﻧﻲ در آﻣﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﻨﺠﻪ ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻓﻮق، درآﻣﺪﻫﺎی آﻳﻨﺪه دور و ﻧﺰدﻳﻚ از وزن ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺑـﺪﻳﻬﻲ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮﺿﻲ ﺗﻔﺎوت اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ دارد . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ 45 5 - 3 - 3 - 3 - ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒ ﻪ ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻳﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻃﺮح اﺑﺘﺪا ﻛـﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﺳﺎل ی ﻋﻤﺮ ﻃﺮح ﺗﻘﺴﻴﻢ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺠﺪدا ﺑﺮ ﻣﺠﻤـﻮع ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻃـﺮح ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻳﻌﻨﻲ : ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻃﺮح 425844 = 50 ÷ 21292230 % 8/ 12 ﻳﺎ128 /0 = 3314000 ÷ 445844 5 - 3 - 3 - 4 - ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﻨﺠﺶ اﺛﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﺟﻴﻨﻲ در دو وﺿﻌﻴﺖ » ﺑﺎ و ﺑﺪون « ﻃﺮح ، وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ را در ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ان ﻣﻮرد آزﻣﻮن ﻗﺮار داد . اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻣﻴﺰان ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ ی درآﻣﺪ اﺳﺖ و ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻴﻦ ﺻﻔﺮ ﻧﺎ ) ﺑﺮاﺑﺮی ﻛﺎﻣﻞ ( و ﻳﻚ ) ﺑﺮاﺑﺮی ﻛﺎﻣﻞ ( ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨـﺪ . روش ﺳﺎده ﺗﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﺪه ، درآﻣـﺪ 20 % ﺟﻤﻌﻴـﺖ دارای ﺑـﺎﻻ ﻦﻳﺗﺮ درآﻣـﺪ ﺑـﺮ درآﻣـﺪ 20 % ﺟﻤﻌﻴﺖ دارای ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻳﻦﺗﺮ درآﻣﺪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد . ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ ) ﺿﺮﻳﺐ ﺟﺪول 5 - 6 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ارﻗﺎم ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﺳﺎل درآﻣﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺎری ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺗﺠﻤﻌﻲ 1 0 0 36750 36750 - 36750 - 2 0 0 114540 114540 - 151290 - 3 0 0 188670 188670 - 339960 - 4 0 0 370620 370620 - 710580 - 5 0 0 536460 536460 - 1247040 - 6 0 0 686220 686220 - 1933260 - 7 0 0 711390 711390 - 2644650 - 8 1170 990 421740 421560 - 3066210 - 9 9390 3000 227520 221130 - 32873040 - 10 153060 5010 20130 127920 3159420 - 11 165780 8010 157770 3001650 - 12 183660 8010 175650 2826000 - 13 203610 8010 195600 2630400 - 14 227550 8010 219540 2410860 - 15 254940 8010 246930 2163930 16 281160 8010 273150 1890780 - 17 309540 8010 301530 1589250 - 46 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اداﻣﻪ ﺟﺪول 5 - 6 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ارﻗﺎم ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﺳﺎل درآﻣﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟ ﺺ ﻃﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺎری ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺗﺠﻤﻌﻲ 18 335820 11430 3360 321030 1268220 - 19 365310 14640 3360 347310 920910 - 20 392040 17040 3360 371640 549270 - 21 421980 20130 3360 398490 150780 - 22 444240 22440 3360 418440 267660 23 461940 25530 3360 433050 700710 24 476280 25530 3360 447390 1148100 25 484890 25530 459360 1607460 26 490320 25530 464790 2072250 27 492060 25530 466530 2538780 28 492660 25530 467130 3005910 29 492660 25530 467130 3473040 ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﺪد ﻳﻚ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﺳﺖ ﺗﺮ . ﻋﺪد ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺑﺮاﺑﺮی ﻛﺎﻣﻞ درآﻣﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎ ﻳﺴﻪ اﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ در دو وﺿﻌﻴﺖ » ﺑﺎ و ﺑﺪون « اﺟﺮای ﻃﺮح ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺳـﺒﺐ ﺑﻬﺒـﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷ .دﻮ 6 ﻓﺼﻞ6 ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 49 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزار ) ی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در اﺛﺮ اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺑﺎزار ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻧ ﻴﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ارزش ) ( اﻳﻦ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ از روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ﻛﻪ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ اﺑﺪاع ﺷﺪ ه و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﺑﺮای ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت از اﺻﻞ » ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ « و ﻳﺎ » ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ « اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ1 . ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﻳﻦ دو ﻣﻌﻤـﻮﻻ از روش ﻫـﺎ ی زﻳـﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮد − روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻫﺪوﻧﻴﻚ2 − روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻣﺸﺮو ط3 − روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﻔﺮ4 ﻋﻼوه ﺑﺮ روش ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﻣﺬﻛﻮر، روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی ﻫﻢ ﺑﺮای ﺑـﺮآورد ارزش اﻗﺘﺼـﺎدی ﻛﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑـﺎزاری وﺟﻮد دارﻧﺪ . دو ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﻛﻪ در واﻗﻊ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ در ﻧﻮع ﺧﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − روش ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﺗﺼﺎدﻓﻲ5 − روش ﻣﺪل ﺳﺎزی اﻧﺘﺨﺎب6 ﺷﺮح ﻣﺒﺴﻮط ﺗﺮی از روش ﻫﺎ ی ﻣﺬﻛﻮر در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 3 آﻣﺪه اﺳﺖ . 1- Willingness to pay and willingness to accept 2- Hedonic Price Method 3- Contingent Valuation Method 4- Travel Costs Method 5- Random Utility Modelling 6- Choice Modelling Technique 7 ﻓﺼﻞ7 ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺰاش و اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺰاش و اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ 53 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺰاش و اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ 7 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺷﻴﻮه ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺰارش و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﻧﻴﺰ ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی از ﻫﺎ آن ﺳـﻬﻢ ﺑﺰر ﮔـﻲ در اﻳﺠﺎد ﻳﻚ اﺳﺘﻨﺒﺎط درﺳﺖ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی و ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻣﺒﺎﻧﻲ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮای اﺟﺮا و ﻳـﺎ ﻋـﺪم اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح دارد . 7 - 2 - اراﺋﻪ ﻫﺎ داده ی ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ داده ی ورودی ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای و ﺟﺎری، ﻣﺨﺎرج ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری و ﻧﮕ ﻬﺪاری و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ و ﻧﻴﺰ درآﻣﺪﻫﺎی ﻣﻠﻤﻮس و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻃﺮح اﺳﺖ . ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﻮد ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺣﺠﻢ ﻣﻘﺎدﻳﺮ و ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی واﺣﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻛﺎﻻﻫﺎ، ﺗﺠﻬﻴﺰات و .. . ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر و ﻧﻴﺰ در ﻣﻮارد ﺿﺮوری ﻧـﺮخ ارز ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺪون و ﻣﻨﻈﻢ در ﮔﺰارش اراﺋﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺧﻮاﻧﻨـﺪه ﮔـﺰارش ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺷﻴﻮه اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت را ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻧﻤﻮده و ﺻﺤﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ را ﻣﺤﻚ ﺑﺰﻧﺪ . 7 - 3 - ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻫﺎ داده ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن روﻧﺪ ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻧﻘﺪی ﻃﺮح ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و درآﻣﺪﻫﺎ ( ﻛﻪ ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺳـﻨ ﻫـﺎ ﺠﻪ ی ﺗﻨﺰﻳﻠـﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ، ﺟﺪاول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧ ﺪ ارزش زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻮل را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ . ﻫﺮﮔﺎه ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزاری ﺑﺎزﺗﺎب ارزش ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ، ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﺑﻴﺎن ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ارزش اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺎﻻﻫﺎ وﺧﺪﻣﺎت ﺑﺮآورد ﺷﺪه و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣـﺎﻟﻲ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزاری ﻧﻴﺴﺖ . در ﻫﺮ ﺣﺎل ﮔﺰارش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨـﺪه اﻳـﻦ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت و ﺑﺮآوردﻫﺎ و روش ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 7 - 4 - ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ، ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺑﺎزار ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ اﺛﺮات در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫـﺎ ی ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﻪ رد ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد . ﻫﺎ وش ر ی ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑـﺎزاری ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از : روش ﻗﻴﻤـﺖ ﮔـﺬاری ﻫـﺪوﻧﻴﻚ، روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻣﺸﺮوط و روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻔﺮ . ﻫﺮ ﺳﻪ روش ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺻﻞ »ﺗ ﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ « و ﻳﺎ » ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑـﻪ درﻳﺎﻓـﺖ « ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از اﺻﻮل ﭘﺎﻳﻪ ای ﻋﻠﻢ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ . 54 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴ ﺮﺑﺎزاری ﻣﻄﺎﺑﻖ روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷـﻤﺎره 3 ﺑﻴـﺎن ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﻗﻴﻤـﺖ ﮔـﺬاری و ﻧﺘـﺎﻳﺞ آن در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﮔﺰارش ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨـﺪه روش ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﺪه در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 7 - 5 - ﻣﻌﺎدل ﺳﺎزی ﺟﺮﻳ ﺎن ﻧﻘﺪی و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺟﺪاول ﮔﺮدش ﻧﻘﺪی ﻛﻪ در ﺑﺮدارﻧﺪه ﻫﻤﻪ ی ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و درآﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح اﺳﺖ و ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻣﺎن وﻗﻮع درآﻣﺪ و ﻳـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻧﻴـﺰ در آن رﻋﺎﻳﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻨﺠﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺒﺎﻧﻲ و اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه اﻳﻦ ﺟﺪول و ﻣﺴﺘﻨﺪات و ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﻫﺎ آن ﺑﺎ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﻛﺎﻓﻲ در ﮔﺰارش ﻣﻨﻌﻜﺲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮح ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ و ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺳـﻨﺠﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ : ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺮح، ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫﺮﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌـﺐ آب و ﻫـﺮ ﻛﻴﻠـﻮوات ﺑﺮﻗـﺎﺑﻲ ﻳـﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮح و اﻫﺪاف اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ آن، ﺑﺮﺧﻲ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻫﻤﭽﻮن 1 - ،دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ 2 - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ، 3 - ،ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ4 - ارزش اﻓﺰوده ﻃﺮح، و ﻧﺮخ ﺑﺎزده ﻣﺎﻟﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح و درک ﺷﻔﺎف ﺗﺮ ی از ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ آن ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻔﺮوض و ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، آزﻣﻮن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺑـﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ اﻳﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺻﻮر ﻣﻲ ت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﻲ از ﺗﺤﻠﻴـﻞ و ﺳـﭙﺲ ﺗﻔﺴـﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ را در ﮔﺰارش اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دﻫﺪ ﻣﻲ . 7 - 6 - ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ در ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺎﻟﻲ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ درآﻣـﺪﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی اﺟـﺮای ﻃﺮح را ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ، ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ )ﺪ و در ﻣﻮاردی ﻻزم اﺳﺖ ( ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮد . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻫﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻓﺰاﻳﺶ رﻓﺎه ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﺮﺧﻮرداری ﺟﺎﻣﻌﻪ و ) ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ذﻳﻨﻔﻊ ( از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻃﺮح و اﻧﮕﻴﺰه و ﻫﺎ ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﺎ آن در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺰ ﻫﺎ ﻳﻨﻪ و ﻳﺎ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف و دﻳﮕﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ ﻫﻤﭽﻮن اﺷﺘﻐﺎل، ارﺗﻘﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ، آﻣﻮزش، ارﺗﺒﺎﻃﺎت و رﻓﺎه از ﻣـﻮارد ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻬـﻢ ﺗﻔﺴـﻴﺮ و ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ از ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮی ﻃﺮح ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﮔﺰارش ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ را ﻛـﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮای اﺟﺮا و ﻳﺎ ﻋﺪم اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃـﺮح ﻛﻤـﻚ ﻛﻨـﺪ را ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﻤـﻮده و در اﺧﺘﻴـﺎر ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰان و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮان ﻗﺮار دﻫﺪ . 1 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 57 ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ پ.1 - 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ و اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻣ ﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ Costs ﻣﻨﻈﻮر از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺨﺎرج و ﺧﺴﺎرت ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬـﺖ اﺟـﺮا و ﺗـﺎﻣﻴﻦ اﻫـﺪاف ﻃـﺮح ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﻳﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی واﺑﺴـﺘﻪ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اوﻟﻴﻪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری، ﻧﮕﻬـﺪاری و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اوﻟﻴﻪ Initial costs ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ارزش اﺳﻤﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ﻃﻲ دو ره ﺗﺎﺳﻴﺲ و ﭘﻴﺶ از دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح . اﻓﺰون ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح یﻫﺎ اﺟﺮاﻳﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮای ﻃـﺮح ﻧﻴﺰ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﺰو ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه Contingency allowance ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻛﻪ در ﺣﺴﺎب ﻫﺎی ﻃ ﺮح ﺑﺮای ﺟﺒﺮان ﻋﻮاﻣﻞ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪ ی ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری Operation and maintenance costs ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح ﻛﻪ ﺳﺎل ﻃﻲ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫ . ﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺗﻌﻤﻴﺮات ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻳﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺨﺎرج ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ در ردﻳﻒ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ Replacement costs ﻫ ﺰﻳﻨﻪ ﺗﻌﻮﻳﺾ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻃﺮح ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎی ﺟﺎری . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ Associated costs در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﻴﺎری ﺑﻪ آن دﺳﺘﻪ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از آب ﻳﺎ ﻧﻬﺎده ﻫـﺎی ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﺷـﺪه ، ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل و اﻳﺠﺎد درآﻣﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ .ﺷﻮد 58 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک Joint costs در ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﻣـ ﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣـﺜﻼ ﺳـﺪی ﻛـﻪ از آن ﺑـﺮای آﺑﻴﺎری، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ و ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک ﻣﻲ ﺗﻮان از روش » ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ، ﻓﻮاﻳﺪ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه « اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ Indirect costs ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺜﻼ ﻛـﺎﻫﺶ ﺑﻬـﺮه وری ﻧﻴـﺮوی ﻛـﺎر ﻧﺎﺷـﻲ از ﺑﻴﻤـﺎری و ﻳـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ ﺑﻬﺮه وری زﻣﻴﻦ زراﻋﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﺼﺮف ﺑﻴﺮوﻳﻪ آب . - ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻟﻘﺎﻳﻲ Induced costs اﺛﺮ ات ﺳﻮء ﺟﺒﺮان ﻧﺸﺪه و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺿﺮورت ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ Opportunity cost ﻣﻌﺎدل ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ درآﻣﺪی ﻛﻪ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﻃﺮح ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻓﺮﺻﺖ و ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨـﻪ دﻳﮕـﺮی ﻛـﻪ ﺑـﺮاﻳﺶ وﺟﻮد دارد ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﺮﺿﻪ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻴﺶ از ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ آن ﺻـﻔﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣـﺜﻼ وﻗﺘﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻴﻜﺎری وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮو ی ﻛﺎری ﻛﻪ در اﺟـﺮای آن ﻃـﺮح ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺻﻔﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮ از ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺿﺎﻓﻲ ﻣﺴﻜﻦ و ﻏﺬا، ﻫﺰﻳﻨﻪ دﻳﮕﺮی ﺑﺮای ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﺑـﻪ ﺣﺴـﺎب ﻃـﺮح ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد - ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ) رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ( Sunk cost ﻫﺰﻳﻨﻪ ای ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . - ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ Social cost ﻫﺰﻳﻨﻪ ای ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺠﺮی ﻃﺮح ) ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ( ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﻔﺎوت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ External costs ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد و در ﺑﺎزار ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﻲ ﺷـﻮد ) در ﺣﺴـﺎب ﻫـﺎی ﻣﻠـﻲ ﻣﻨﻈـﻮر ﻧﻤﻲ (ﺷﻮد ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺑﻬﺮه وری زﻣﻴﻦ ﻛﺸﺎورزی در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﻮر و ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﺷﺪن زﻣﻴﻦ و ﻳﺎ آﻟﻮده ﺷﺪن آب ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ در اﺛﺮ آﺑﻴﺎری و ﻣﺼﺮف ﻛﻮد و ﺳﻢ . ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 59 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺒﺮاﻧﻲ Compensatory Costs ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺒ ﺮاﻧﻲ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﻣﺒﺎﻟﻐﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻏﺮاﻣﺖ ﺑﺮای ﺟﺒﺮان زﻳﺎن ﻫﺎی وارده ﺑﻪ اﻓـﺮاد و ﻳـﺎ ﺑﻨﮕـﺎه ﻫـﺎ در اﺛـﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . - ،ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻓﺰاﻳﺸﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺿﺎﻓﻲ Incremental cost ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻚ ﻃﺮح در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻘﻴﺎس آن . ﻣﺜﻼ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ در اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺳـﺪ و ﻳـﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی ﻳﻚ ﻃﺮح ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس Intangible costs ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از اﺛﺮات زﻳﺎن آور ﭘﺮوژه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺎ آن ﺑﻪ رﻳـﺎل ﻣﺸـﻜﻞ اﺳـﺖ . در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻛﻮچ اﺟﺒﺎری اﻫﺎﻟﻲ روﺳﺘﺎﻫﺎ و اﺛﺮات دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺑﺎزار ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻤﻲﻧ ﺷﻮﻧﺪ ﺟﺰء ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ . رود - ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ Benefits در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ، ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻃﺮح ﺑﺮای ﻓﺮد ﻳﺎ ﮔﺮوﻫﻲ از اﻓﺮاد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻫﺎ آن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﻓﺎﻳﺪ ﺷﻮد ه ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻓﻮاﻳﺪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﺑﻲ را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮد : ﻓﻮاﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ اوﻟﻴـﻪ ، ﻓﻮاﻳﺪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ و ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس . ﻓﻮاﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻮری و ﺑﻼﻓﺼﻞ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑـﺮق، اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻳﺎ ﻛﺎﻫ ﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﻮاﻳﺪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ، ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺟﻨﺒﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ، ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻫـﺎ، رﺷـﺪ ﺻـﻨﺎﻳﻊ، اﻓﺰاﻳﺶ اﺷﺘﻐﺎل و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی ) ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻟﻮازم و ﻧﻬﺎده ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی ( ، واﺣﺪﻫﺎی ﺗﺠـﺎری ) ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش و ﺗﺪارک ﻟﻮازم ﻛﺸﺎورزی ( ، واﺣﺪﻫﺎی ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ) ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ( ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﺒﺪﻳﻠﻲ ) ﻓﺮآوری، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی، ...( ، ﻧﻴـﺰ ﺟﺰو ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺤﺴﺎب ﻣﻲ : آﻳﺪ ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس، ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻮاﺋﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﻮل ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل، ﻓﻮاﻳـﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ ﻋﺒﺎرﺗﺴ ﺖ از رﻓﻊ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻣﺮدم ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﻣﻜﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ و . ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ، ارﺗﻘﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ و ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳـﺖ . از دﻳﮕـﺮ ﻓﻮاﻳـﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺠﺎد ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و رﻓﺎﻫﻲ اﺳﺖ . 60 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﻓﺎﻳﺪه ا ﻓﺰاﻳﺸﻲ Incremental benefit ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺎﻳﺪه ﻳﻚ ﻃﺮح در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻘﻴﺎس آن ﻣﺜﻼ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺎﻳﺪه ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧـﻲ در اﺛـﺮ اﻓـﺰاﻳﺶ ارﺗﻔـﺎع آن و ﻳـﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی ﻳﻚ ﻃﺮح ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره - ﻓﻮاﻳﺪ ﺧﺎرﺟﻲ External benefits ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح ﻛﻪ در ﺑﺎزار ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻤﻲﻧ و ﺷﻮد در ﺣﺴﺎب ﻫﺎ ی ﻣﻠﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﻈﻮر ﻧ ﻤﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﻬﺒـﻮد ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺮدم در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ . - ﻓﺎ ﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ Net benefit ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺑﻌﺪ از ﻛﺴﺮ ﺗﻤﺎم ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺧﺮوﺟﻲ از ﺗﻤﺎم ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ورودی و ﻣﻘﺪار آن ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣﺜﺒﺖ و ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺎﺷﺪ آ . ن را ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی ﺧﺎﻟﺺ ﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . - ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای Shadow price ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در آن اﻧﺤﺮاﻓﺎت ﻗﻴﻤـﺖ ﺑـﺎزار ﻟﺤـﺎظ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻪ آن ﻗﻴﻤـﺖ ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ﻣﺘﺪاول ﺗﺮ ﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﺳـﺎﻳﻪ ای ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﻧـﺮخ ﺳـﺎﻳﻪ ای ارز، دﺳﺘﻤﺰد ﺳﺎﻳﻪ ای ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر و ﻗﻴﻤﺖ ای ﺳﺎﻳﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺷﺪه . - ارزش زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻮل Time value of money ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮل . اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ از آﻧﺠﺎ ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺮدم و ﻣﻮﺳﺴ ﺎت اﻋﺘﺒﺎری، ﺣﺎﺿﺮﻧﺪ ﺑﺮای اﺳـﺘﻔﺎده از ﭘـﻮل، ﻫﺰﻳﻨﻪ آن را ﺑﭙﺮدازﻧﺪ . درﺳﺖ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ آﭘﺎرﺗﻤﺎن، اﺟﺎره ﻣﻲ ﭘﺮدازﻧﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮل، ﺑﻬﺮه ﻳﺎ ﺳﻮد ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ Discount rate ﻧﺮﺧﻲ ﻛﻪ درﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻓﺮد را ﺑﻪ درآﻣﺪ ﻓﻌﻠﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ درآﻣﺪ آﻳﻨﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . از اﻳﻦ ﻧﺮخ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻓﻮاﻳـﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی آﻳﻨﺪه ﻃﺮح ﺑﻪ ﻣﻌﺎ دل ارزش ﺣﺎل ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻋﻠﺖ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻧﺮخ ﺑﺮﺗﺮی زﻣﺎﻧﻲ ﺣﺎل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻳﻨـﺪه و ﻳﺎ وﺟﻮد ﺗﻮرم ﻗﻴﻤﺖ .ﺳﺖﻫﺎ - ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ Capital recovery factor ﺿﺮﻳﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺒﻠﻎ اوﻟﻴﻪ ) ﻓﻌﻠﻲ ( P ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . ﻓﺮﻣﻮل آن ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از : n n i(1 i) (1 i) 1 ⎡ ⎤ + = ⎢ ⎥ + − ⎣ ⎦ ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻛﻪ در آن i = ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه وn = ﺗﻌﺪاد ﺳﺎل ﻳﺎ دوره ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 61 - ﺗﻘﺴﻴﻂ وام ، اﺳﺘﻬﻼک Amortization روش ﻗﺴﻂ ﺑﻨﺪی وام ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ اﺻﻞ وام در ﻃﻮل ﻣﺪت وام ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد . در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺘﻬﻼک ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻳ ﺎ ﺗﻘﺴﻴﻂ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اوﻟﻴﻪ ) ﻫﺰﻳﻨﻪ اوﻟﻴﻪ ( ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ) اﻗﺴـﺎط ( ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ . اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺑﻬﺮه ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ اوﻟﻴﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺐ Freight on Board = Fob ﻗﻴﻤ ﺖ ﻛﺎﻻ در ﺑﻨﺪر ﻣﺒﺪا - ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ Cost, Insurance, freight = CIF ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻤﻪ و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﺑﻨﺪر ﻣﻘﺼﺪ - ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی Economic analysis ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻨﺠﻪ ) ﻫﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ( اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ داده ی ورودی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم در ﺗﺸﺨ ﻴﺺ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﻮدن آن . روﺷﻲ ﻛﻪ در آن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﺪه از اﻧﺠـﺎم ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، ﻫﺎ ﻃﺮح از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﺗﺤﻠﻴﻞ ) ارزﻳﺎﺑﻲ ( ﻣﺎﻟﻲ Financial analysis ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در آن ﻃﺮح از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ اﻓﺮاد و ﻣﻮﺳﺴ ﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻻزم را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در ﻋﻮاﻳﺪ آن ﺳﻬﻴﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﻳﻦ ارﻳـﺎﺑﻲ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزاری ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺸ ﻲ Incremental analysis در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﺑﻲ، ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻳﺎ اﻧﺪازه ﻃﺮح ﺑـﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻓﺎﻳﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ، ﻫﻢ ﻓﺎﻳﺪه و ﻫﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻫـﺪف از اﻧﺠـﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺸﻲ ﻋﺒ ﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻧﺪازه ﻳﺎ ارﺗﻔﺎﻋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ دارد . - ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﺑﻴﺮوﻧﻲ ، اﺛﺮات ﺟﻨﺒﻲ Externalities ﻧﺘﺎﻳﺞ و اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺘﻮﺟﻪ اﻓﺮاد و ﻣﻮﺳﺴ ﺎت ﺧـﺎرج از ﻣﺤـﺪوده ﻃـﺮح ﻣـﻲ ﺷـﻮد و در ﺑـﺎزار ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﻤﻲﻧ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل آﻟﻮده ﺷﺪن ﻳﻚ ر ودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ آﺑﻴﺎری زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ دﺳﺖ . ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻓﺰاﻳﺶ آب ﭼﺎه ﻫﺎ در اﺛﺮ آﺑﻴﺎری ﺑﺎ آب ﺳﻄﺤﻲ . 62 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه Salvage value ارزش ﺑﺎزاری ﻳﻚ داراﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻬﻼک در زﻣﺎن ﻓﺮوش آن . در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺘﻮن، ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺑﺎ ارزش اﺳﻘﺎط ﻳ ﻜﺴﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ داراﻳﻲ وﻗﺘﻲ اﺳﻘﺎط ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺼﺮف ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻧﺘﻬﺎی دوره ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮای ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت، ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧـﺪه ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ارزش ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه از روش اﺳﺘﻬﻼک ﺧﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻛﺎﻻﻫﺎی ﺗﺠﺎری Traded goods ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺻﺎدر ﻳﺎ وارد ﺷﻮﻧﺪ . در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ﻻزم اﺳﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎی ﺗﺠﺎری و ﻏﻴﺮ ﺗﺠﺎری ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺷﻮﻧﺪ . زﻳﺮا ارزش ﮔﺬاری ﻫﺎ آن ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻛﺎﻻﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﺠﺎری Non-Traded goods ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺗﺠﺎری ﻳﺎ ﻣﺎ ﻫﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻨﻈﻢ ﺳﺎﻻﻧﻪ Annuity ﻣﺒﻠﻎ ﺛﺎﺑﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺳﺎﻻﻧﻪ درﻳﺎﻓﺖ و ﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﻧﻴـﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺮﺗﺐ اﺻﻞ و ﻓﺮع ﻳﻚ وام . - ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ Capital recovery ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﻓﻌﻠﻲ (P) ﺑﻪ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ (A) در ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻫﺎ دوره ی n، وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻬﺮه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎ ﻧﺮخ i درﺻﺪ در ﻫﺮ دوره ﺳﺎل ) ( ﻣﺮﻛﺐ ﺷﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻓﺮﻣﻮل : ⎥ ⎥ ⎦ ⎤ ⎢ ⎢ ⎣ ⎡ − + + = 1 )i 1i 1(i P A n n اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ در آن P = ﻣﺒﻠﻎ اوﻟﻴﻪ ) ﻓﻌﻠﻲ ، (A = ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﺬﻛﻮر = ،n = و ﻫﺎ ﺳﺎل ﺎرﺷﻤi ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه در ﺳﺎل - ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ Alternatives ﺑﻪ و ﻫﺎ ﻃﺮح ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﻳﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺪف ﻣﺸﺨﺼﻲ را دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗـﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﺼـﺮﻓﻲ ﻳـﻚ ﺷـﻬﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔﺮ ﭼﺎه ) آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( و ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل آب ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری Net benefit investment ratio ﻣﻌﻴﺎر ﻳﺎ ﺳﻨﺠﻪ ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ارزش ﻳﻚ ﻃﺮح و ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ارزش ﺣﺎل ﻓﺎﻳﺪه ﺧﺎﻟﺺ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ارزش ﺣـﺎل ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری . اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﺷﻜﻞ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ از ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ . ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 63 - ارزش ﺣﺎل ﺧﺎﻟﺺ Net present worth ارزش ﺣﺎل ﻣﺠﻤﻮع ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی درآﻣﺪی ﻣ ﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻨﻬﺎی ارزش ﺣﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻳﻚ ﻃﺮح - دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ Payback period ﻃﻮل ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺧﺎﻟﺺ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺷﺪه ﺣﺎﺻﻞ از ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اوﻟﻴـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻌﻴـﺎر ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠـﻲ ارزش ﻃﺮح و ﺑﺮاﺑﺮ زﻣﺎن ﺑﻴﻦ ﺷﺮوع ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ارزش ﺧﺎﻟﺺ ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠـﻲ ﺟﺮﻳـﺎن درآﻣـ ﺪ ﺗﻔﺎﺿـﻠﻲ ) ﻏﻴﺮﺗﻨﺰﻳﻠـﻲ ( ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺷﻮد . - ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪی Cash flow درﻳﺎﻓﺖ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎ ی ﻧﻘﺪی و ، ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﺎ ﻫﺎ ورودی ﻫﺎ ی ﻧﻘﺪی ﻳﻚ ﻃﺮح در ﻫﺎ ﺳﺎل ی ﻋﻤﺮ . آن ﺑﺨﺸﻲ از آﺛﺎر ﻃـﺮح ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻧﻘﺪی ) ﺧﻮدﻣﺼﺮﻓﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺣﺴﺎب ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ وارد ﺷﻮ . د - ﺑﻬﺮه ﻣﺮﻛﺐ Compound interest ﺑﻬﺮه ای ﻛﻪ در ﻫﺮ دوره ﺑﺮ اﺻﻞ و ﺑﻬﺮه ﺣﺎﺻﻞ در دوره ﻗﺒﻞ ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ آن از ﻓﺮﻣـﻮل زﻳـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮدF = P (1+i)n ﻛﻪ در آن =F ﻣﺒﻠﻎ آ ﺗ ﻲ، =P ،ﻣﺒﻠﻎ ﻓﻌﻠﻲ =i ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه و =n ﺷﻤﺎر ﺳﺎل ﻫﺎی دوره . - ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ Price index ﺷﺎﺧﺼﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻳﻲ در ﺳﺎل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺎری ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی واﻗﻌﻲ ﺛﺎﺑﺖ ) ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻨﺰﻳﻞ Discount factor ﺿﺮﻳﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ارزش ﺣﺎل ﻳﻚ واﺣﺪ ﭘﻮﻟﻲ را ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﻳﺎ ﻫﺰﻳ ﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﻪ را ﺷﻮد دﺳﺖ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻨﺰﻳـﻞ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎn 1 (1 i) + ﻛﻪ در آن = i ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ و =n ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﺳﺎل - ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎرآ Efficient price ارزش ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺘ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ از دﺳـﺖ رﻓﺘـﻪ ﻛﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﺼﺮف ﺷﺪ ه ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﻃﺮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﺎ ﻛﺎرآ ارزش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻫﺪف ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺮد ن درآﻣﺪ ﻣﻠﻲ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . 64 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - اﻗﺴﺎط ﺑﺮاﺑﺮ Equal installment ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ وام ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻗﺴﺎط ﺑﺮاﺑﺮ . ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آن اﺻﻞ وام ﻳﺎ ﻣﺒﻠﻎ اوﻟﻴﻪ را در ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺿﺮب ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . - ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ Sensitivity analysis روﺷﻲ اﺳﺖ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎزدﻫﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﻚ ﻃﺮح و ﻳﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ﻛـﻪ در آن ﻧﻘـﺶ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ) ﻫﺰﻳﻨﻪ، درآﻣﺪ، ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎﻧﻲ درآﻣﺪ و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه، ...( در ﺑﺎزدﻫﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺳﻨﺠﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . - روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ- ﻓﺎﻳﺪه ﻫﺎ ی ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه Separable Costs- remaining benefit method روﺷﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻃﺮح ﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ﺑﺮای ﺗﺨ ﺼﻴﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺸﺘﺮک ﺑ ﻪ ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ روش از ﻫﺮ ﮔﺮوه از اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ) ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎ ( ﺗﻤﺎم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻳﺎ اﻧﺘﺴـﺎب ﺑـﻪ آن ﻣﻨﻈـﻮر اﺧﺬ ﻣﻲ و ﺷﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮآن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان اﺳﺘﻔﺎده ﻳﺎ ﺑﺮﺧﻮرداری ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻣﻨﻈﻮرﻫـﺎ از ﻓﺎﻳـﺪه ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻃﺮح، ﺑﻴﻦ ﻫﺎ آن ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻋﺎﻣﻞ اﺳﺘﻬﻼک وام Sinking fund factor ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ ﺳﺎل ﭘﺲ اﻧﺪاز ﺷﻮد ﺗﺎ در آﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻳﻚ داراﻳﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻗﻴﻤﺖ آن ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻴـﺰان آن از ﺟﻤﻠﻪn i ( i) + − 1 1 ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮان ﻣﻲ اﻗﺴﺎط ﻣﺴﺎوی ﺳﺎﻻﻧﻪ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻣﺮﻛ ﺐ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﭘﺲ اﻧﺪاز ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﻌﺪ از ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﺳﺎل ی ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺮﺳﺪ . - ﻧﺮخ ﺗﺮﺟﻴﺢ زﻣﺎﻧﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ Social time preference rate ﻧﺮﺧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ درﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﺑﻪ درآﻣﺪ ﻓﻌﻠﻲ، در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ درآﻣﺪ آﻳﻨﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺻﻮرت درﺻﺪ ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی آﺑـﻲ ( ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﺟﺮﻳﺎن Stream ﺗﺴﻠﺴﻞ ارزش ﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت » ﺟﺮﻳﺎن زﻣﺎﻧﻲ « ﺧﻮاﻧـﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﻴﺎری ﻛﻪ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻃﺮح اداﻣﻪ دارد . - ﺑﺮﺗﺮی زﻣﺎﻧﻲ ، ﺗﺮﺟﻴﺢ زﻣﺎﻧﻲ Time preference ﻋﻼﻗﻪ ﻓﺮد ) ﻳﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ( ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﺎﻻﻳﻲ در زﻣﺎن ﺣﺎل در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺮف آن در آﻳﻨﺪه . ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 65 - ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ Transfer payment ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺪون ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ در ازای آن درﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد . - ﻋﻤ ﺮ ﻣﻔﻴﺪ Useful life ﻃﻮل ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻃﻮر اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻛﺮد . در ﻣﻘﺎﺑﻞ آن ﻋﻤـﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ از ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻳﺎ ﻋﻤﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻃﻲ آن داراﻳﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ وﻇﻴﻔﻪ ﺧـﻮد را اﻧﺠـﺎم دﻫـﺪ . ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﻬﺪاری آن ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻛﺎرآﻳﻲ آن ﻗﺎﺑﻞ رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺒﺎﺷﺪ . - ﺑﺎ و ﺑﺪون ﭘﺮوژه With and without project ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ) اﻗﺘﺼﺎدی ( ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در آن ﻃﺮح اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﺎ ﭘﺮوژه ( و ﻳﺎ ﻃﺮح اﺟﺮا ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﺪون ﭘﺮوژه (. در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺪون ﭘﺮوژه، ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﻄ ﻘﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺧﻮد را ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . - ارزش اﻗﺘﺼﺎدی Economic value اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪ ﻣﻠﻲ ﻛﻪ از اﺛﺮات اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺤﺼﻮل ﻃﺮح ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد - ارزش اﻓﺰوده Value added ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ا ر زش ﻓﺮوش ﻛﺎﻻ ﻣﻨﻬﺎی ارزش ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺧﺮﻳﺪاری ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ آن ﻛﺎﻻ . ارزش اﻓﺰوده ﻛﺸﺎورزی ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﻔﺎوت ﺑﻴﻦ ارزش ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزی و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی واﺳﻄﻪ ای ﺷـﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮد، ﺳﻢ، ﺑﺬر، ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ و ﻏﻴﺮه . در اﻗﺘﺼﺎد ﻛﻼن ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارزش اﻓﺰوده ﻣﺠﻤﻮع دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ، اﺟـﺎره، ﺑﻬﺮه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﺳﻮد ﺑﻨﮕﺎه را ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . - ﺷ ﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ Wholesale price index ﺷﺎﺧﺼﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . از اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﺺ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . - اﺳﺘﻬﻼک Depreciation ﻛﺎﻫﺶ ارزش داراﻳﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ و ﻳﺎ ﻛﻬ ﻨﮕﻲ ) از رده ﺧﺎرج ﺷـﺪن (. اﺳـﺘﻬﻼک ﺑـﺮ دو ﻧـﻮع اﺳـﺖ : اﺳـﺘﻬﻼک ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎر ﻛﺮدن ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و اﺳﺘﻬﻼک ﻛﻴﻔﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﺑـﺪاع ﻣﺎﺷـﻴﻦ ﻫـﺎی ﺟﺪﻳـﺪﺗﺮ و ﺑﻬﺘـﺮ ﻧﺎﺷـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ را از رده ﺧﺎرج ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ 66 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘ ﻲ Environmental impact analysis ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮ ات اﺟﺮای ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻣﺜﻞ اﺛﺮ ﻳﻚ ﻃـﺮح ﺑـﺮ آﻟـﻮدﮔﻲ و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻏﻴﺮه - ﺗﺤﻠﻴﻞ آﺛﺎر و ﻧﺘﺎﻳﺞ Impact analysis ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮای روش ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی اﺛـﺮ ات اﺟـﺮای ﻳـﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ اﻗﺘﺼـﺎدی و ﻳـﺎ ﻳـﻚ ﻃـﺮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . ﻣﺜﻼ اﺳﺘﻘﺮار ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ﺟﺪﻳﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﻌﻴﻦ ﻳﺎ اﺟﺮای ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﻴﺎری ﺟﺪﻳﺪ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص - ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺎﻳﺪه – ﻫﺰﻳﻨﻪ Benefit- cost analysis ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ ﻧﻈﺮی ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ ) دوﻟﺘﻲ (. اﺧﺘﻼف آن ﺑﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣـﺎﻟﻲ در آن اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺎﻳﺪه – ﻫﺰﻳﻨﻪ ، ﺗﻤﺎم ﻓﻮاﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ، ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻳﺪه را ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﻣـﻲ ﺑـﺮد و ﻫﺰﻳﻨـﻪ را ﭼﻪ ﻓﺮدی ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﻓﺎﻳﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺮ ﻧـﻮع اﻓـﺰاﻳﺶ در ﻣﻄﻠﻮﺑﻴـﺖ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻫـﺮ ﻛﺎﻫﺶ در ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺪازه ﮔﻴـﺮی ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻓﺎﻳـﺪه – ﻫﺰﻳﻨـﻪ ، اﮔـﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزار ﺑﺎزﺗﺎب ارزش واﻗﻌﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻧﺒﺎﺷﺪ از ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻳﻪ ای ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه – ﻫﺰﻳﻨﻪ Benefit – cost ratio ﻣﻌﻴﺎر ﻳﺎ ﺳﻨﺠﻪ ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺗﻘﺴﻴﻢ ارز ش ﺣﺎل ﻓﻮاﻳﺪ ﻳﻚ ﻃﺮح ) و ﻳﺎ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ آن ( ﺑﻪ ارزش ﺣـﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی آن ) ﻳﺎ ﻣﻌﺎدل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ آن ( ﺑﻪ دﺳﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ - ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ Willingness to pay »ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ « ﻣﺒﻠﻐﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻳـﺎ ﺧـﺪﻣﺖ ﻧﻬـﺎﻳﻲ ﺑﭙـﺮدازد . ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺧﺮﻳ ﺪار ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﻬﺎی ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮﺳﺶ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳﺎده ﺗﺮﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش آن ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ اﺳﺖ . - ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی Economic prices ﻧﻮﻋﻲ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ای ) ﺷﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ( ﻛﻪ در آن ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎزار ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓ ﺮﺻﺖ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 67 - ﻣﻌﺎدل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ Equivalent annual cost ﺟﺮﻳﺎن ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﻪ اﮔﺮ آن را ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ارزش ﺣﺎل ﻛﻨﻴﻢ ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺒﻠـﻎ ﭘﺮداﺧـﺖ اوﻟﻴـﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﺮخ ﺑﺎزده داﺧﻠﻲ Internal rate of return ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻠﻲ ﻛﻪ در آن ارزش ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺟﺮﻳﺎن درآﻣﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺮاﺑﺮ ﺻﻔﺮ ؛ و ﻳﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﻳﺪه ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ آن ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺷﻮد . ﻫﺮﭼﻪ اﻳﻦ ﻧﺮخ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺮح ﺳﻮدآورﺗﺮ اﺳﺖ . 2 ﭘﻴﻮﺳﺖ2 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻛﺸﺎورزی در ﻣﺤﻞ آﺑﮕﻴﺮ ﺳﺪ ﻃﺎﻟﻘﺎن ﭘﻴﻮﺳﺖ 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه آب ﻦﻴﺗﺎﻣ ﻛﺸﺎورزی در ﻣﺤﻞ آﺑﮕﻴﺮ ﺳﺪ ﻃﺎﻟﻘﺎن 71 ﭘﻴﻮﺳﺖ2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻛﺸﺎورزی در ﻣ ﺤﻞ آﺑﮕﻴﺮ ﺳﺪ ﻃﺎﻟﻘﺎن پ.2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت1 ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه آب ﻛﺸﺎورزی ، ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻃﺮح 50 ﺳﺎل و ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ6 درﺻﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻛﺸﺎورزی 117.2 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺗﻤـﺎم ﺷﺪه آب ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای و ﺮهﺑﻬ ﺑﺮداری- ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : پ.2 - 2 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺳﺪ : − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺪا و ﺗﻮﻧﻞ و ﺳﺮ رﻳﺰ − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ − ﺑﻬﺮه ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﺪه از ﺑﺎﺑﺖ وام ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ) ده درﺻﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ( 135620 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 24684 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 13562 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل پ.2 - 3 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎ ﻟﻴﺎﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺳﺪ : − ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺑﻬﺮه ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻧﺮخ6درﺻﺪ و ﻋﻤﺮ50 ﺳﺎل − ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺑﻬﺮه ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه6 درﺻﺪ و ﻋﻤﺮ50 ﺳﺎل − ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺑﻬﺮه وام ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﺪت 50 ﺳﺎل ﺑﺎ ﻧﺮخ6 درﺻﺪ − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﺪ و ﺗﻮﻧﻞ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﺳـﺎل 1379 8598.3 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 1564.9 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 859.8 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل 1592.9 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ 12616 ﻣﻴﻠﻴﻮن رﻳﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺮﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب ﻛﺸﺎورزی = ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی و ﻧﮕﻬﺪاری + ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک ﻣﺨﺰن ﺳﺪ + اﺳﺘﻬﻼک ﺑﻬﺮه دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺪ + ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺑﻬﺮه ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ) ÷ ( ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ آب ﻛﺸﺎورزی ﺗﺎﻣﻴﻦ (ﺷﺪه 117.2 ÷ 12616 = ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺮﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ آب ﻛﺸﺎورزی =7/ 107رﻳﺎل ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻓﻮق ﻓﻘﻂ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب را و ) ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻪ ( دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤ ﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه آب ﻛﺸﺎورزی ﻛﻠﻴـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه از ﺳـﺎل 1354 ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻧﺮخ ﺗﻮرم ﺳﺎﻻﻧﻪ 20 درﺻﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل1379 ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت از ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ ﺧﺎﻧﻢ ﭘﺮواﻧﻪ ﻧﺼﻴﺮی ﺗﺤﺖ ﻋﻨـﻮان » : ﺑﺮرﺳـﻲ ﻛـﺎراﻳﻲ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی اﺟﺮاﻳـﻲ روش ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری آب ﻛﺸﺎورزی « داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز، ﺷﻬﺮﻳﻮر 1381 اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه اﺳﺖ . 3 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( ﭘﻴﻮﺳﺖ 3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 75 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( پ.3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در ﻳﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﻠﻲ روش ﻫﺎ ی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری اﺛﺮات ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری در ﻗﺎﻟـﺐ ﺗﺮﺟﻴﺤـﺎت آﺷـﻜﺎر ﺷـﺪه، ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت اﺑﺮاز ﺷﺪه و روش اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻨﺎﻓﻊ در ادﺑﻴﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻣﺘﺪاول ﺗﺮ ﻳﻦ اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . پ.3 - 2 - روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻫﺪوﻧﻴﻚ ) روش ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت آﺷﻜﺎر ﺷﺪه ( در روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻫﺪوﻧﻴﻚ، اﺑﺘﺪا ارزش ﻫﺎ ی ﻛﻴﻔﻲ و ﻛﻤـﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت از ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻛﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﺮان، ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ و ﺳﺮﻳﻊ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺪوﻧﻴﻚ در ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب آﺳﺎن ﻧ ﻴﺴﺖ . ﻣﻌﺬﻟﻚ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ارزﻳﺎﺑﺎن ﺧﺒﺮه ﻣﻲ ، ﺗﻮان از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺑـﻪ ﭘﺮداﺧـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﺮد . زﻳﺮا اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﻪ دﻟﻴﻞ دارا ﺑﻮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺎﻓﻲ ﻗﺎدرﻧﺪ اﺛﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ز ﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( ﻧﻈﻴﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑـﻪ آب ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ، ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮ ﻗ ﻴﻤﺖ اﻣﻼک ) ﺑﺎ ﻓﺮض ﺛﺎﺑﺖ ﺑـﻮدن ﺳـﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ ( را ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﺑﺰﻧﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، در روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻫﺪوﻧﻴﻚ اﺑﺘﺪا ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻗﻴﻤﺖ زﻣﻴﻦ و اﻣﻼک ) از ﺟﻤﻠﻪ آب ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ آب ﻏﻴﺮﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ زﻣـﻴﻦ و اﻣـﻼک ﺑﺴـﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﻳـﻚ دﺳـﺘﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎ ت دارد، ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻗﻴﻤﺖ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﮔـﺎم ﺑﻌـﺪی، ﺿـﻤﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻴﻚ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه، ﺳﻬﻢ ﻫﺮ ﻳﻚ از وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻠﻚ و ﻳﺎ زﻣﻴﻦ را ﺗﻌﻴـﻴﻦ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺮدم ﺑﺮای اﺻﻼح ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴ ﻄﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺮای ﺷﺮب و ﺑﺮای ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی در ﺗﺎﻣﻴﻦ آب از آن اﺳﺘﻨﺘﺎج ﻛﺮد . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻬﻢ آن ﻗﺴﻤﺖ از ﻗﻴﻤﺖ زﻣﻴﻦ و ﻣﺴﻜﻦ ﻛﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺳﺎﻟﻢ و ﻓﻀـﺎی ﺳـﺒﺰ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻴﻚ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه و ﻫﺎ داده ی ﺳﺮی زﻣﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻣﻘﻄﻌﻲ )و ﻳﺎ ﻫﺮدو ( اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﺮای ﺳﻨﺠﺶ اﺛﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ارزش ﻳﻚ ﻣﻠﻚ ) زﻣﻴﻦ و ﻣﺴﻜﻦ ( ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺑﺘﺪا ﻛﻠﻴﻪ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﺪل رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ) ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺴـﺎﺣﺖ، ﻓﺎﺻﻠﻪ و ﻏﻴﺮه ( از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻓﻀـﺎی ﺳـﺒﺰ، آب ﺳـﺎﻟﻢ و ﻏﻴـﺮه ( ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎی اﺧﻴـﺮ، ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﺑﻮده ) ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ( و ﺳﻨﺠﺶ اﺛﺮات ﻫﺎ آن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ . در اﻟﮕﻮی رﮔﺮﺳـﻴﻮن ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑﺮای ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و آب ﺳﺎﻟﻢ از ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ و ﻳﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘ ﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . روش اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم را از ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ در ﻣﻮرد اﻣـﻼک ﺧﺮﻳـﺪ و ﻓﺮوش ﺷﺪه در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ زﻣﺎﻧﻲ و ﻳﺎ در ﻃﻮل ﻳﻚ دوره ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻴﻤـﺖ و وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎی اﻣﻼک ﺷﺎﻣﻞ اﻧﺪازه، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺠﺎری، وﺿﻌﻴﺖ آب، ﺑﺮق و ﮔﺎز، ﻛﻴﻔﻴﺖ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ، ﻣﻴﺰان آﻟﻮدﮔﻲ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺟﺎده و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻨﺪه ﺗﻔﺎوت در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ در اﻟﮕﻮی ﻣـﻮرد 76 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ وارد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻣﻼک ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻘﻴـﺎس ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﻣﺎ ﻧﻨـﺪ ﺗﻌـﺪاد درﺧﺘﺎن در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ و ﻳﺎ وﺳﻌﺖ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ و ﻳﺎ واﺣﺪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺛـﺮات ﻧـﺎﻣﻠﻤﻮس ﻣﻨﻈـﻮر ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ) ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ ( در اﻟﮕﻮی رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدﻧﺪ . پ.3 - 3 - روش ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻣﺸﺮوط ) روش ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت اﺑﺮاز ﺷﺪه ( ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﻛﺎﻻﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺑﻮﻳﮋه ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﺧﺪﻣﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﮔﺴـﺘﺮده ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ روش از ﻣﺮدم ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﺎﺑﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﻌﻴﻦ و ﻳﺎ ﻗﺒﻮل ﺟﺒﺮان ﺑﺮای ﺗﺤﻤﻞ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ) ﻧﻈﻴﺮ ﺟﺎ ﺟﺎﻳ ﺑﻪ ﻲ ﻣﺮدم ﻳﻚ روﺳ ﺑﻪﺘﺎ دﻟﻴﻞ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳـﺪ ( اﺑـﺮاز ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت و ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم درﻳﺎﻓـﺖ ﺑﻬﺎء ﻫﺎ آن را ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . از ﺷﺮاﻳﻂ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ روش آﻧﺴﺘﻜﻪ اﻓـﺮادی ﻛـﻪ در ﻧﻈﺮﺧـﻮاﻫﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه و ﻧﺤﻮه ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ آن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺪﻣﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺑﻪﺪ ﺻﻮرت ﻣﺎﻟﻴﺎت، اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤﺖ و ﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ورودﻳﻪ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﺪ . دﻟﻴﻞ اﺳﺘﻔﺎده وﺳﻴﻊ از اﻳﻦ روش آﻧﺴﺘﻜﻪ اﻳﻦ روش ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺻﻞ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از اﺻ ﻮل ﭘﺎﻳﻪ ای ﻋﻠـﻢ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ . دﻟﻴﻞ دﻳﮕﺮ آن، ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ دﻳﮕـﺮ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺼـﺎﺣﺒﻪ ﺣﻀـﻮری و ﭘﺮﺳﺸـﻨﺎﻣﻪ ﺑـﺪون ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎز ) ( و ﻳﺎ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن آب ﺷﻬﺮی، ﺧﺎﻧﮕﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴـﺎرت ﺳـﻴﻞ و ﻣﻨﻈﻮرﻫـﺎی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﺑﻴﺶ ( ﺗﺮ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﺳﻮاﻻت ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺮدم ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ اﺷﻜﺎ ل زﻳﺮ ﻣﻄﺮح ﺷﻮﻧﺪ : − ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺑﺎز- در اﻳﻦ روش ﺑﺪون ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻗﻴﻤﺖ، از ﺧﻮد ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻴﻤﺘـﻲ ﻛـﻪ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ را ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ . − ﻃﻴﻔﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ از ﻣﻴﺎن ﻫﺎ آن ﻳﻜﻲ را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ . − ﻣﺰاﻳﺪه ﻳﺎ روش ﺑﺎزی ﻗﻴﻤﺖ دﻫﻲ1. در اﻳﻦ روش از ﺣﺪاﻗﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﺷﺮوع ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺪرﻳﺞ آن را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮﺳﻨﺪ . − روش رﻓﺮاﻧﺪوم : در اﻳﻦ روش ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻨﻲ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ آن را ﻗﺒﻮل ﻳﺎ رد ﻛﻨﺪ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻣﺰاﻳﺪه ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﺘﺪاول ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳ ﻨﺠﺎ ﺑﻪ ذﻛﺮ ﻳﻚ ﻣﺜﺎل در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﺑﺮد آن ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ . ﻓﺮض ﻛﻨﻴﺪ ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺮدم ﻳﻚ روﺳﺘﺎ ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ ) ﻣﻴﺪاﻧﻲ ( اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم و ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺮدم ﺟﻤﻊ آوری ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﻪ ﻃـﻮر 1- Bidding Game Technique ﭘ ﻴﻮﺳﺖ 3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 77 ﻛﻠﻲ از اﻳﻦ روش ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺮدم ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﻳﺎ ﻣﻴﺰان ﺧﻮدﻳﺎری ﻣﺮدم ( ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺜﺎل ذﻛﺮ ﺷﺪه ﭘﺲ از ﻧﺸﺎن دادن ﺗﺼﻮﻳﺮی از ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﻛـﻪ آب ﺳـﺎﻟﻢ ﺑﺮای روﺳﺘﺎﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﻮده ) و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ وﺿﻊ ﺟﺪﻳﺪ ( ﺳﻮاﻻﺗ ﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ اراﺋﻪ ﺷـﺪه در اﻧﺘﻬـﺎی ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺑﺮای ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻣﺮدم روﺳﺘﺎ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮد و ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . پ.3 - 4 - روش ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﻮدﺟﻪ ) ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت اﺑﺮاز ﺷﺪه ( در اﻳﻦ روش از ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ دادن اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻛﺎﻻ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻬﺮداری ﻫـﺎ و ﻳـﺎ ﻣﻮﺳﺴ ﺎت دﻳﮕﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ ) ﺷﻮد از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﺷﻬﺮی ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻋﻤﺪه آب ﺷﻬﺮی ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ( ، ﻧﺤـﻮه ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﺑﻮدﺟﻪ ﺷﻬﺮداری ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺧﺪﻣﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه را ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﺘﻴﺎز داده ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﻛـﺎﻻی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه درﺟ ﻪ اﻫﻤﻴﺖ و ارزﺷ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺮای آن ﻛﺎﻻ ﻗﺎﺋﻞ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . از اﻳـﻦ روش ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻓﺎﻳﺪه آن ﻗﺴﻤﺖ از آب ﺷﻬﺮی ﻛﻪ در آﺑﻴﺎری ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﺷﻬﺮی ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در اﻧﺘﻬﺎی ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺟﻬﺖ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . پ.3 - 5 - روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻔﺮ ) روش ﺗﺮﺟ ﻴﺤﺎت آﺷﻜﺎر ﺷﺪه ( ﻫﺮ ﻳﻚ از روش ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ﺧﺎص ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ از روش ﻫﺎ ی ﺑـﺪﻳﻞ (alternatives) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻔﺮ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑ ﻊ آب ) از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در اﻃﺮاف ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ( ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﺮدم ﻳﻚ روش ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮﮔﺎه آﻣﺎر ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه از ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه، ﻣﺒﺪا اﻳﻦ اﻓﺮاد، ﻃﻮل ﻣﺪت اﻗﺎﻣﺖ و ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎت اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎل ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻓـﺮاد ﺑـﺮای رﻓـﺖ و آﻣـﺪ و اﻗﺎﻣـﺖ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮان ﻣﻲ راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧـﺖ ﻫـﺎ آن را ﺑـﺮای اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻬﻼک و ﺳﻮﺧﺖ وﺳﺎﻳﻂ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺒﻠـﻎ ورودﻳـﻪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ درآﻣﺪ ﻳﺎ ﻫﺰ ﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ آﻧﺎن در ﻣﺪت اﻗﺎﻣﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﻛﺎر . اﺑﺘﺪا ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ) ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎری ( را ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻫﻤﮕﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ و ﺳـﭙﺲ ﻫـﺎ داده ی ﻣـﺬﻛﻮر را از ﻃﺮﻳـﻖ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ . از اﻳﻦ ﻫﺎ داده ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻳﺪ در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻳﺪ از راﺑﻄﻪ P N v = ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ، N = ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ در ﻃﻮل دوره ﺑﺮرﺳـﻲ ) ﻣﺜﻼ ﻳﻜﺴﺎل ، (P = ﺟﻤﻌﻴﺖ آن ﻧﺎﺣﻴﻪ . ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ . ﺑﺮای آﺷﻨﺎﻳﻲ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ذﻛﺮ ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﻣﺒﺎدرت ﻣﻲ .ﺷﻮد 78 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺜﺎل . ﻓﺮض ﻛﻨﻴﺪ راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻔﺮ و ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮ اﺳﺎس آﻣﺎرﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮﻧﻪ ای ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : Ci 10 - 2000 = TI ﻛﻪ در آن : Ti = ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﺎل ﺑﻪ ازاء ﻫﺮ1000 ﻧﻔﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﻧﺎﺣﻴﻪi Ci = ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮاﻧﻪ ﻫﺮ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨ ﻨﺪه در ﻧﺎﺣﻴﻪ i درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ X وY وZ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﺑﺎزدﻳﺪ در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳـﻦ ﻧـﻮاﺣﻲ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ150 ، 100 و50 ﺗﻮﻣﺎن و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ10 و20 و50 ﻫﺰار ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ارزش ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﭘـﺮوژه ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮی ﻓﻌﻠﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺟﺪول پ.3 - 1 - ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺟﻤﻊ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﺎل ﺟﻤﻌﻴﺖ 1000 ﻧﻔﺮ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮاﻧﻪ ﺳﻔﺮ ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ازاء ﻫﺮ 1000 ﻧﻔﺮ در ﺳﺎل ﻧﺎﺣﻴﻪ 112500 100000 62500 1500 2000 2500 10 20 50 75 50 25 50 100 150 150 100 50 Z Y X 275000 ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎی ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن 0 TX 50 TY 100 TZ 150 ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه 150 CX 100 CY 50 CZ ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه پ.3 - 6 - روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮای ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﺎﺣﻴﻪ X ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻣﺜﻠـﺚ ﻫﺎﺷـﻮر ﺧـﻮرده . ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ اﻳـﻦ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ :ﺷﻮد در ﺗ ﻘﺎﺿﺎی ﺻﻔﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد Ci 10 - 2000 = Ti 200 = Ci 0 = Ci 10 - 2000 ﭘﻴﻮﺳﺖ 3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 79 ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ارﺗﻔﺎع ﻣﺜﻠﺖ در ﻧﺎﺣﻴﻪX ﻣﻲ :ﺷﻮد 50 = 150 - 200 ﻣﺎزاد ﻫﺮ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ :ﺷﻮد 25 = 2 ÷ 100 ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻮال ﻣﺎزاد ﻫﺮ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه در ﻧﺎﺣﻴﻪY ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ : 100 = 100 - 200 50 = 2 ÷ 100 و ﻣﺎزاد ﻣﺼ ﺮف ﻛﻨﻨﺪه در ﻧﺎﺣﻴﻪ Z ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ : 150 = 50 - 200 75 = 2 ÷ 150 ﭘﺲ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ ، ﺟﻤﻊ ﻣﺎزاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻃﺒﻖ ﺟﺪول ﺻﻔﺤﻪ ﻗﺒﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ارزش ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﭘﺮوژه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻌﺎل 275000 ﺗﻮﻣﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . پ.3 - 7 - روش ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﺗﺼﺎدﻓﻲ اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ارزش ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در اﻃﺮاف ﻳﻚ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ) ﺑـﺮای ﻣـﺎﻫﻴﮕﻴﺮی و ﻗـﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ ( روش ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻓﺮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻫـﺮ دﻓﻌـﻪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻗﺼـﺪ ﻣﺎﻫﻴﮕﻴﺮی ﻣﻲ روﻧﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ ﻣﺎﻫﻴﮕﻴﺮی، ﺗﻌﺪاد ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر و ﺗﻌﺪاد واﻗﻌﻲ ﺻﻴﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳـﻔﺮ را در اﺧﺘﻴـﺎر ﭘﺮﺳﺸـﮕﺮ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ . اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه را ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش آﻣـﺎری ﻣـﺪل ﺳـﺎزی ﻣﻄﻠﻮﺑﻴـﺖ ﺗﺼـﺎدﻓﻲ (Random utility modelling) ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در واﻗﻊ در اﻳﻦ روش ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ راﺑﻄﻪ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻔﺮ و ﻣﻴﺰان ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺻﻴﺪ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻴﺪ ﻣﺎﻫﻲ و ﻳﺎ ﻗﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ ﻋﻼﻗﻪ دارﻧـﺪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﮔـﺮدد . ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻬﻴﻪ آﻣﺎر از ﺗﻌﺪاد ی از اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺑﻪ دﻓﻌﺎت ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺻﻴﺪ و ﻗﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻧﺪ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺗﻤﺎﻳـﻞ آﻧـﺎن را ﺑـﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻔﺮ در ﻳﻚ ﺳﻔﺮ ﺻﻴ ﺎدی و ﻳﺎ ﻗﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻘﺮﻳﺐ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد . پ.3 - 8 - روش ﻣﺪل ﺳﺎزی اﻧﺘﺨﺎب1 در روش ﻣﺪل ﺳﺎزی اﻧﺘﺨﺎب از ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن ﺗﻌﺪادی ﭘﺮوژه ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی، ﭘﺮوژه ﺑﺮﺗﺮ ) ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ( ﺧﻮد را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻫﺮ ﭘﺮوژه و ارﺗﺒـﺎط دادن اﻧﺘﺨـﺎب ﻫـﺎی ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮ ﺑـﺎ ﺳـﻄ )ﺢ درﺟـﻪ ( وﻳﮋﮔﻴﻬـﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارزش ﮔﺬاری ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺘﻔﺎوت ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮدم ﭘﻲ ﺑﺮد ) اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد ﺑﻪ (. ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺎ اﻳﻦ روش ﺗﻮان ﻣﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺮدم ﻣﺎﻳﻠﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻳﻚ وﻳﮋﮔﻲ را ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات در وﻳﮋﮔﻲ دﻳﮕﺮ ﭘﺮوژه ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﻣﺜﺎل زﻳﺮ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺳ ﺘﻔﺎده از روش ﻣﺪﻟﺴﺎزی اﻧﺘﺨﺎب را ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺮدم ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺪادی ﭘﺮوژه ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . 1- Choice Modelling Technique 80 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺜﺎل . ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی در اﻃﺮاف درﻳﺎﭼﻪ ﻳﻚ ﺳﺪ وﻳﮋﮔﻲ اﻧﺘﺨﺎب 1 اﻧﺘﺨﺎب2 اﻧﺘﺨﺎب3 ﻣﻴﺰان ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﭗ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺒﻠﻎ ورودﻳﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺮ 16درﺻﺪ ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ 500 ﺗﻮﻣﺎن 33 درﺻﺪ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﻌﻠﻲ 500 ﺗﻮﻣﺎن 40 درﺻﺪ ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﻌﻠﻲ 1000 ﺗﻮﻣﺎن ﻛﺪام ﻳﻚ از اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ دﻫﻴﺪ؟ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺮدم ﻳﻚ روﺳﺘﺎ ﺑﺮای ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﻚ ﻃﺮح آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﭘﺲ از ﻧﺸﺎن دادن ﺗﺼﻮﻳﺮی از ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه در روﺳﺘ ﺎﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺳﻮاﻻت زﻳﺮ ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻣﺮدم روﺳﺘﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ :ﺷﻮد 3 - آﻳﺎ ﻓﻜﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻎ ﻳﻚ ﻫﺰار رﻳﺎل در ﻣﺎه ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از آب ﺳﺎﻟﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﺑﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻮال 2 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . ﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻮال 3 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ﻧﻤﻲ داﻧﻢ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷ .ﻮد 4 - در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﭼﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻮار در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﺮﮔـﺎه ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﻛﻪ از ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻮار ﻣﺒﻠﻎ دو ﻫﺰار رﻳﺎل در ﻣﺎه درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ، آﻳﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ آن را ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد؟ ﺑﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . ﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻮال 4 ﻣﺮاﺟﻌ ﻪ ﺷﻮد ﻧﻤﻲ داﻧﻢ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 5 - ﻣﺎ ﻧﻤﻲ داﻧﻴﻢ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن آب ﭼﻪ ﻧﺮﺧﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . اﮔﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻮار ﻣﺒﻠﻎ ﭘﺎﻧﺼـﺪ رﻳﺎل در ﻣﺎه ﺑﺎﺑﺖ اﺳﺘﻔﺎده از آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ، آﻳﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ آن را ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد؟ ﺑﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻮال 5 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷ .ﻮد ﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ﻧﻤﻲ داﻧﻢ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 6 - آﻳﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻳﻚ ﻫﺰار رﻳﺎل در ﻣﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﺑﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . ﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ﻧﻤﻲ داﻧﻢ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 7 - آﻳﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ700 رﻳﺎل در ﻣﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﺑﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . ﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ﭘﻴﻮﺳﺖ 3 - روش ﻫﺎی ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﺑﺎزاری ) ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ( 81 ﻧﻤﻲ داﻧﻢ ﺑﻪ ﺳﻮال 6 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 8 - ﺑﺮای ﻳﻚ ﻟﺤﻈﻪ ﻓﻜﺮ ﻛﻨﻴﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻛﻪ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟ ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی داﻧﻢ ﻤﻲﻧ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻓﻮاﻳﺪ ﻧﺎﻣﻠﻤﻮس ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﺷﻬﺮی ﺷﻬﺮوﻧﺪ ﻣﺤﺘﺮم : ﺑﺎ ﺳﻼم، در ذﻳﻞ ﻳﻚ ﻟﻴﺴﺖ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻤﺪه ﺷﻬﺮداری اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﻬﺘﺮ اﺳـﺖ ﭼﻨـﺪ درﺻـﺪ از ﺑﻮدﺟﻪ ﺷﻬﺮداری ﺻﺮف ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﮔﺮدد؟ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻬﻴﻞ در ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻤﺎ ﺳﺘﻮن ﻫﺎی اول ﺗﺎ ﭼﻬـﺎرم ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه . اﻧﺪ ﺧﻮاﻫﺸﻤﻨﺪ اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧ ﭽﻪ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﻲ / ﺳﺮﻛﺎر ﺷﺒﻴﻪ ﻳﻜﻲ از ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺘﻮن ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺖ ( 9) ﻣﺸﺨﺺ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﻴﭻ ﻛﺪام از ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﻠﻴﻘﻪ ﺷـﻤﺎ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﻟﻄﻔـﺎ ﺳـﺘﻮن آﺧـﺮ را ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ ﻛﻪ اوﻻ اﻣﺘﻴﺎزات ﻫﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎ /ﻟﻲ ﺳﺮﻛﺎر ﺑﺮای ﻫـﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﺑﻮده و ﺛﺎﻧﻴﺎ ﺟﻤﻊ اﻣﺘﻴﺎزات ﺑﺮای ﭘﻨﺞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 100 ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ 1 2 3 4 5 1 -اﻳﺠﺎد ﺧﻴﺎﺑﺎن، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻌﺎﺑﺮ، آﺳﻔﺎﻟﺖ ﭘﻴﺎده رو 20 15 25 30 2 -اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و آب ﻧﻤﺎ 30 15 20 25 3 -ﺟﻤﻊ آوری زﺑﺎﻟﻪ و ﻧﻈﺎﻓﺖ ﺷﻬﺮ 30 20 25 15 4 -ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ 10 30 20 25 5 -اﺣﺪاث ﻣﻴﺪان ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮای ﺧﺮﻳﺪ ارزاق 10 20 10 5 ﺟﻤﻊ اﻣﺘﻴﺎز 100 درﺻﺪ 100 درﺻﺪ 100 درﺻﺪ 100 درﺻﺪ 100 درﺻﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 83 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - آرﻳﺎن، ﻃﻴﺒﻪ . 1379 .ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﻛـﺎرﺑﺮدی در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻣـﺎﻟﻲ ﻃـﺮح ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎورز ﻣﻬﺎب / ﻗﺪس . 2 - آرﻳﺎن، ﻃﻴﺒﻪ . 1375 .ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه- ﺗﻨﺰﻳﻞ : ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻠﻲ ﻣﺤ ﺎﺳـﺒﺎت اﻗﺘﺼـﺎدی ﻓﺼـﻠﻨﺎﻣﻪ آب و ﺗﻮﺳﻌﻪ، وﻳﮋه آب و اﻗﺘﺼﺎد . 3 - ﺳﻠﻄﺎﻧﻲ، ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ . 1382 . اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ) ﭼﺎپ ﭘﻨﺠﻢ (. اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز . 4 - ﺳﻠﻄﺎﻧﻲ، ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ و ﻛﻮﭘﺎﻫﻲ، ﻣﺠﻴﺪ . ﭘﺎﺋﻴﺰ 1379 . ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻛﺸـﺎورزی و ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌـﻲ . ﺟﻠـﺪ ﻫﺸـﺘﻢ اﻗﺘﺼـﺎد ﻛﺸﺎورزی ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم ﻛﺸﺎورزی . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧ ﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان . 5 - ﻇﻔﺮﻧﮋاد، ﻓﺎﻃﻤﻪ . 1379 .اﺻﻮل ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی آب ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس 6 - ﻋﺴﻜﺮی، ﻋﻠﻲ و ﻗﺎدری، ﺟﻌﻔﺮ . ﺑﻬﺎر 1381 . ﻣﺪل ﻫـﺪاﻧﻴﻚ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﻣﺴـﻜﻦ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺷـﻬﺮی اﻳـﺮان . ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی . داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس . 7 - ﻣﻴﺮﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎدﻗﻲ، ﺟﻮ . اد1365 .ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺮوژه ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا . ﻧﺸﺮﻳﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺷﻤﺎره 9 .داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز . 8 - ﻧﻮری اﺳﻔﻨﺪﻳﺎری، اﻧﻮش . 1379 .”ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح “ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس . 9- Bergman and Boussard. 1969. Guide to the Economic Eualuation of Irrigation Project. DECD, Revised version. Paris. 10- Braden, J. B. and C. D. Kelstad (eds) 1991. Measuring the Demand for Environmental quality. Amsterdam: North Holland. 11- Brown, L. B. 1963 Farm Budgets: From Income Analysis to Agricultural Project Analysis. The Johns Hopkins university press. 12- Dale Wittington, John Briscoe, Ximming Mu and William Barron. 1990. Estimating willingness to pay for water services in Developing countries: A case study of the use of contingent valuation surveys in southern Haiti. Economic Development and Cultaral Change. 38: 293-311. 13- Eckstein, O. 1968. Water Resource Development: The Economics of project Evaluation, Fourth printing. Harvard university press cambridge. 14- Gittinger, J. P. 1972. Economic Analysis of Agricultural projects. The Johns Hopkins University press. London and Baltimore. 15- Hamley, N. and C. L. spash. 1993. Cost-Benefit Analysis and the Environment. Aldershot: Edward Elgar. 16- Hanley, N. etal. 2001. Choice Modelling approaches for Environmental valuation. Journal of Economic Surveys. 15(3): 435-462. 17- John F. Thomas and Geoffrey J. Syme.1988. Estimating Residencial price elasticity of demand for water: A contingent valuation approach. Water Resources Research. 24: 1847-1857. 18- Newnan, D. G. 1980. Engineering Economic Analysis, Revised. Engineering press Inc. Sanjose California. 19- Squire, L. and H. G. vanderTak. 1975. Economic Analysis of projects. The Johns Hopkins university press, Baltimore and London. 84 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 20- United Nations Industrial Development organization. 1978.Guide to Practical Project Appraisal, Scocial Benefut-Cost Analysis in Developing Counties, U. N. Project Formulation and Evaluation series. No. 3, Newyork, 21- UNIDO.1972. Guidelines for Project Evaluation. Project Formulation and Evaluation Series, No.2, United Nations, New york.