کس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ی جمهوری اسلامی ابرار: ۰ ما رم ۰ ۰ رس ۰ سار ن مدیریبت و برنامه ریزی کشور ۳ ۰ ۰ ی 4 ی ۰ ۰ اب ۰ 5 اه ان وود وان کنر و وراج با برد کر ی رل و رن اما و رو منم ند ی و اک رک هر 0 ۰ : ره ۹ ۵ ارم هم دا شک و سم را ی و اب و را و تا ی حاج و ور روم یو چک توی ناو وا مد و و و و مورا رو اما ات وا ی و ی و با و 2یا ود ۳ ص ین زو گ وا ما کدی رو وی ی وا دم و کت 9 وهی و رود هد هر ره هه 1 4 بش ی هه ا 7 یی و ال هه اد ای ی :۰ چا 2 بش اس رد ی و و 1 ۵ که را که که بح 8 بط 2 ۰ ی ۰ ۰ ۹ اد ره کی وک و و ری و هر ری نها و هه 1 و ای با و او رد ی و ْ 1 - ۱ ۹ : ثا 3 71 ۰ ول ار در ها را و ری واه مان سر ده ۳ و رک ید و هی اک عم و مب که رد ود ان نا را 1 ما و ری ار با کر مه ی ی و ۰ ۳ ی ۰ هه َ ۰ اه ۰ ۰ َ ۰ ار ی و اه ۰۲۲۱۵۵۲9۰۲ ۷۷۷/۷۷]/: کی ار مگ هه را را بای دوارمه مه رای ره و و ی ی ۰ ار 1 ۰ ۰ : ِ هه ار نورد 0 2 ۳ را بو سوه ها ری و وه را ی , را ام تمه رس ۰ هر نک ۰ 2 وس 3 4 1 ۳ 2 هک نت تا ۹3 رید و کی ی هو رن کم کی که ک یا ی 1 ی : با 1 8 هد و ادا 5 شم 5 مدوجو نمشد هد ۳ دا دا ک و امن ایک تون رههود ین ی ۳۳۳ پ/ ح و رم اک ۲ مدمه نوی مار عشه انیم ۳ زا بوات د ارچ 2 تیاده ۵ و هروه مد بو با رس 1 هه بر خر رو سا مهب وا چا ۳ و ۸ ی 5 رد 1 0 ِ مه که 9 اجکی روا مر چ 0 را ۲ 3 ۰ کس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱ نوچ 1ج بیش 6 7 ۹ 0 ۳ ه مد دام ی ۳ و ای ۳ مر نو وان ‎٩‏ ال مق 5 اب۲۳ 2 ۳ 1 3 7 ود حت به 9 زد ۳ و جرجمته یکین : ۱ دک اد ری وید یه رو مد ی ورگ ری ما کی و وی خی یه هه رم کون کی وی مه وس و خر ان یگ یر و دم زنا هم کو هاو اچ یو یر کرک توام بو دم اس نوک تار کوس تا تراس می ور کا کنم ماه با یا ها برد هد بقا زا ما را اچ یا نم ناب نا رو دا یر و 0 نامی وا ناف ابا و زا وا نا او و اد کر اب فک اه را جم مون و کلر و وا اوز باهم 0 کی هو ی ی نورد بو -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور راهنمای طرح» اجرا ۱ بهره‌برداری راههای جنگلی فشریه شماره ۱۳۱ معاونت آمور فنی دفتر آمور فنی, تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله چاپ دوم انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشور ۸۴/۰۰/۴۳ ۱۳۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. دفتر آمور فنیء تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله راهنمای طرح» اجرا و بهره‌برداری راههای جنگلی/ معاونت مور فنیء دفتر امور فنی, تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله.- تهران: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء کاهش خطرپدیری ناشی از زلزله؛ نشریه شماره ۱۳۱) (انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور؛ ۳ [964-425-630-1 [5۳۳] مربوط به بخشنامه شماره ۶-۳ ۱۰۲-۱۳۲۱/۵ مورح ۱۳۷۳ کتاننامه: ص. ۱۷۳۴-۹۱ ۱ راهسازی. ۲. راهها - طرح و برنامه‌ریزی. ۳. جنگل و جنگلداری - حفاظت. الف. سازمان ۴ ش. ۱۳۱ ۲س/۳۶۸ 1۸[ شانک ۶۳۰-۱ - ۹۶۴-۴۲۵ [-964-425-630 15۳ راهنمای طرح, اجرا و بهره‌برداری راههای جنگلی علمی» موزه و انتشارات تاریخ انتشار: سال ۱۳۸۴ چاپ و صحافی: زحل چاپ -------- صفحهٔ بعد -------- 00 به.: دستورالعمل شماره ۱۲۲۲۲ سا سس ی ی هه مشش موضوع: نشریه شماره ۱۳۱ دفتر تحفیقات و معیارهای فنی طرح‌های عمرانی این دستورالعمل از نوع دوم مد کور در ماده هفت آئین‌نامه یک در صفحه صادر می‌گردد. تاریخ مندرج در ماده ۸ آئین‌نامه در مورد این دستورالعمل ۱۳۷۳/۷/۱ می‌باشد. ندییوست‌ بشربه شماره ۱۳۱دفترتحقیقات ومعیارهای اس سارزمسان تاحبف عسوان اراهنمای طرح » اجراوبهرهد برداری راه های خیگلسی! اسلاع لازم است دستگاههای احرایی و مهندسان مشاور ماد بشرنه باد شده و صضوابط و معیارهای مندرج در آن راصسن نطیق با شرایط کار خود درطرجهای عمرانی مورد استفادهد قرار دهند. ۱ رئیس سازمان برنامه و بودجه ۰ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ائین‌نامه استانداردهای اجرانی طر حبای عمرانی ۱ ضویه ۱۳۵۲/۴/۳۰ هیا وربران فصل سوم- انواع دستورالممل و تجوه ابلاع ماده ۷- دستورالعمل‌های و ضوع این آیین‌نامه به سه گروه به شرح زیر تعسیم می‌شود: بند۱- گروه ال دستورالعمل‌هاییی که رعایت کامل مفاد آن از طرف دستگاه‌های اجرایی و سپندسان مشاور و بیمانکاران و عوامل دیگر ضشروری است (نظیر فرم ضمانت‌نأمه‌ها. فرم بیمان‌ها. استانداردهای فنی» تحزیه واح. بسا و غیره). بند ۲- گروه دوم دستورالعمل‌هایی که بطور کلی و برای موارد عادی تپیه می‌کردد و بر حسب مورد دستگاه‌های اجرایی و مرندسان مشاور و پیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند به تشخیص خود مفاد دستورالعمل و یا ضوابط و معیارهای آنرا با توجه به کار سورد نظر و در حدود قابل قبولی که در دستورالعمل تَعبین شده تغببر داده و انرا با شرایط خاص کار مورد نظر تطبیق دهند (نظیر حق‌الزحمه سپندسان مشاور و شرایط عمومی پیمان و مشخصات عمومی و غبره). بند۳- گروه سوم دستورالعمل‌هایی است که به عنوان راهنمایی و ارشاد دستگاه‌های اجرایی و موسسات مشاور و بیمانکاران و سایر عوامل تپیه می‌شود و رعایت مفاد آن در صورتیکه دستگاه‌های اجرایی و موسسات مشاور روش‌های سپتری داشته باشند احاری نیست. ماده ۸- سازمان موظف است کگروه هر دستورالعمل را نطور مشخص در متن آن قند نموده و به علاوه در نورد دستورالعمل‌های کروه ۱ و کروه ۲ تا تاریخی که ار آن تاریخ لازم است به مورد احرا گذاشته شود تعبین نماید. مدت زمان تین تاریخ صدور این دستورالعمل‌ها وتاریخی که به مورد اجرا گداشته می‌شود نباید از ۳" کمتر باشد. در صورتی که دستورالعمل ناقص و یا جایگزین تمام وبا قسمتی از دستورالعمل‌های قبلی باشد لازم است مراتب صراحتا دنا ذکمر مشخصات دست,‌رالعما های قشل در منم دستورالعبا قند گردد -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای طرح» اجرا و بپره‌برداری راه‌های جنگلی ۱-۱- مقدمه ۲-۱- نکات ویزه مربوط به راه‌های جنگلی ۳-۱- طبمّه بندی راه‌های جنگلی فصل دوم _ معسارهای فنی راه‌های جنگلی ۱-۲- معبارهای هندسی ممّطع عرضشی راه‌های جنگلی ۲-۲- معیارهای هندسی مقاطع طولی راه‌های جنگلی فصل سوم _ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۱-۳- زیرسازی راه‌های جنگلی ۲-۳- روسازی راه‌های جنگلی فصل چپارم - تثبیت شیروانیای راه ۱-۴- تعریف ۲-۴- اهییت ساختمان و تثبیت شیروانی‌های خاکبرداری رداک عم هی امجام, دا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴- شیروانی‌های کناری راه‌های جنگلی در مناطق مسطح و تیه ماهور ۴۴ شیروانی‌های کناری راه در مناطق جنگلی کوهستانی ۵-۴- تثبیت شیروانی‌های راه‌های جنگلی کوهستانی فصل پنجم - زه‌کشی جاده‌های جنگلی ۱-۵- کلبات ۲-۵- انواع زه‌کشی ۳-۵- لوله‌گذاری برای هدایت آب کانال‌های کنار راه ۴-۵- مطالعات هیدرولوژیکی در رابطه با لوله‌گذاری در مسیر راه‌های جنگلی ۵-۵- تعیین میزان شدت حریان آب ۶-۵- مطالعات هیدرولیکی در لوله‌گذاری کانال‌های طبیعی ۷-۵- اصول کلی نصب لوله در راه‌های جنگلی فصل ششم - بازسازی راه‌های جنگلی مستمبلک شده ۱-۶- مدمه و هدف ۲-۶ روش تفس شا خص ضشخامت روسازی راه فصل هفْتّم - تعمیر و نگداری راه‌های جنگلی ۱-۷- کلیات ۲-۷ تعمس و نکاهداری راه‌های خاکی‌وشنی ۴-۷ اقدامات حفاظتی راه ۹۵ ۹۶ ۹۷ ۱۱۱ ۱۱۱ ۱۱۳ ۱۱۸ ۱۳۵ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۵۰ ۱۹۵۶ ۱۵۹۶ ۱۵۶ ۱۳۰ ۱۳۰ ۱۳۱ ۱۳۶ ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فبرست اشکال ۱- شکل ۱-۲ اجزاء مقطم عرضی راه‌های جنگلی ۲- شکل ۲-۲ کانال کناری با مقطم دوزنقه ۳- شکل ۳-۲ کانال کناری با مقطم ۷ ۴- شکل ۴-۲ تاج راه‌های جنگلی ۵- شکل ۵-۲ مشخصات قوس در راه‌های جنگلی ۶- شکل ۶-۲ فاصله دید و مقدار ۲۱ در راه‌های یک طرفه جنگلی ۷- شکل ۷-۲ فاصله دید در شب و روز ۸- شکل ۸-۲ فاصله توقف در راه‌های یک خطه دو طرفه ۹- شکل ۹-۲ فاصله توقف در راه‌های دو خطه ۰ شکل ۱۰-۲ فاصله دید نور شب ( فاصله توقف ) ۱- شکل ۱۱-۲ نیمرخ عرضی راه‌های جنگلی در روی یال‌ها ۲- شکل ۱۲-۲ فاصله گذرگاه‌ها در راه با ترافیک همکن ۳- شکل ۱۳-۲ فرم و ابعاد گذرگاه‌ها در مسیرهای مستقیم ۴ شکل ۱۴-۲ فرم و ابعاد گذرگاه‌ها در امتداد قوس‌های افقی ۵- شکل ۱۵-۲ ابعاد محل‌های دور زدن ۶- شکل ۱-۳ قسمت‌های مختلف زیرسازی راه ۷ شکل ۲-۳ تعیین عرض حریم ساختمانی راه‌های یک طرفه ۸ شکل ۳-۳ تعیین عرض حریم ساختمانی راه‌های دو طرفه ۹- شکل ۴۶-۳ روش‌های منفحر کردن کنده ۰- شکل ۵-۳ روش‌های منفجر کردن سنگپای آزاد ۱- شکل ۶-۳ خاکبرداری جانبی ۱۳ ۱۹ ۳۲۰ ۳۱۲ ۳۸ ۳۳ ۳۱ ۴۳۴ ۳۵ ۴۳۶ ۳۴۹ ۵۰ ۵۰ ۵5۱ ۵5۳ ۵5۵ ۹5۷ ۵۷ ۵۹ ۶ ۳۶۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ شکل ۷-۳ روش خاکبرداری حانبی با بولدوزر ۳- شکل ۸-۳ روش خاکبرداری طبّه‌ای ۴ شکل ۹-۳ روش انفجار عمودی ۵- شکل ۱۰-۳ روش انفجار افقی ۳۶- شکل ۱۱-۳ محدوده دانهیندی مناسب برای انواع تست خاک ۷ شکل ۱۲-۳ مدحنی‌های دانه‌یندی مناسب برای روسازی راه‌های جنگلی ۸- شکل ۱۳-۳ مراحل ساخت راه‌های جنگلی با بستر طبیعی ۹- شکل ۱۶-۳ ررسازی راه‌های حنگلی به روش سنکگ چین کلاسیک ۰- شکل ۱۵-۳ روسازی راه‌های جنگلی با شن و ماسه مخلوط دانه‌بندی شدد ۱- شکل ۱۶-۳ ررسازی راه‌های جنگلی روی زمین طبیعی کم معاومت ۲- شکل ۱-۴ شبروانی‌های خاکرداری و خاکریزی ۳- شکل ۲-۴ طرز نمایش شیب شیروانی‌ها در راه‌های جنگلی ۴ شکل ۳-۴ نثبیت بیولوژیک شبروانی‌های خاکی در راه‌های جنگلی ۵- شکل ۴-۴ استفاده از بافته‌های پلاستیکی درشت بافت برای تْبیت شیروانی‌های خاکی ۶- شکل ۵-۴ تثبیت دامنه‌ها و شیروانی‌های خاکی به روش کشت نبال در نانکت -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ شکل ۶-۴ تثبیت شیروانی‌های خاکبرداری به روش کشت قلیه در بانکت ۸ شکل ۷-۴ تثبیت شیروانی‌های خاکریزی به روش کشت قلمه در بانکت ۹- شکل ۸-۴ حفاظت و تثبیت شیروانی‌ها با مصالح چوبی ۰- شکل ۹-۶ حفاظت و تثبیت شبروان‌ها با گابیون ۱- شکل ۱-۵ نوعی زه‌کشی عمقی معمولی ۲- شکل ۲-۵ فرم محاسبه و قرارگیری بند برای کاهش سرعت آب ۳- شکل ۳-۵ فرم لولههای چوبی ۴ شکل ۴-۵ تعیین میزان شدت جریان آب از طریق بازدید وضع کانال و داغاب ۵- شکل ۵-۵ وضعیت کنترل ورودی و خروجی آب در حالت ۶ شکل ۶-۵ وضعیت کنترل ورودی و خروجی آب در حالت غوطه‌ور ۷- شکل ۷-۵ ارتفاع آب برای لوله‌های فلزی کرکره‌ای در کنترل ررردی ۵۸- شکل ۸-۵ ارتفاع آب برای لوله‌های ناودانی یا تاقی ۹- شکل ۹-۵ ارتفاع آب برای لوله‌های چپار گوش ۰- شکل ۱۰-۵ ارتفاع آب برای لولههای سیمانی ۱- شکل ۱۱-۵ ارتفاع اب برای لوله‌های سیمانی بیضی ۲- شکل ۱-۶ نمودار تعیین شاخص ضخامت روسازی ۳- شکل ۲-۶ تصویر تقّویت روسازی یک جاده با روش تعیین شاخص ضخامت لایههای ررسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ فپرست جداول ۱- جحدول شماره ۱ مقدار 5۱ برای سرعت‌های مختلف ۲ جدول شماره ۲ محاسبه عرض سواره‌رو راه‌های دو طرفه جنگلی برای سرعت‌های مختلف ۳- جدول شماره ۳ عرض عبور در راه‌های یک طرفه جنگلی بسته به ۴- جدول شماره ۴ عرض شانه‌ها در راه‌های جنگلی ۵- جدول شماره ۵ شیب تاج راه با توجه به نوع راه ۶ جدول شماره ۶ طول شعاع قوس بر حسب نوع راه ۷- حدول شماره ۷ فاصله اطمینان دید ۸- حدول شماره ۸ مقدار ۸ ۹- جدول شماره ‎٩‏ ممّدار شیب طولی در امتداد گوس‌ها ۰ جدول شماره ۱۰ مقدار حداکثر و حداقل شیب در جاده‌های جنگلی ۱- جدول شماره ۱۱ شیب جاده با توجه به سرعت طرح ۲ جدول شماره ۱۲ تغییرات شیب طولی قوس‌های قائم در خط پروژه ۳- جدول شماره ۱۳ غلطک‌های مناسب متراکم کردن انواع خاک‌ها ۴ جدول شماره ۱۴ شیب مناسب شیروانی‌های خاکی راه‌های جنگلی ۵- حدول شماره ۱۵ جدول ضریب زبری در فرمول مانینگ ۱۵ ۱۶ ۱۶ ۱۸ ۳۳ ۲۵ ۳۲ ۳۴ ۳۸ ۳۸ ۴ ۳۲ ۷۱۹ ۹۸ ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- حدول شماره ۱۶ ارتفاع باران در رابطه با تداوم ز دوره برگشت برای شرایط گیلان ۷-- حدول شماره ۱۷ ارتماع باران در رابطه با داوم ز دوره برگشت برای شرایط مازندران -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه بسمه تعالی ببره‌برداری اصولی از جنگل مستلزم بکارگیری علوم تخصصی جنگل, برنامه‌ریزی دقیق و همچنین ایجاد امکان برداشت چوب از تمام سطح جنگل, هماهنگ با رویش سالانه در واحد سطح می‌باشد. به نحوی که نه تنسا موجودیت جنگل, بلکه کمیت و کیفیت و بقای آن نیز تامین گردد. سرای دستیابی به چنین حالت بپینه‌ای؛ ایحاد شبکه‌ای از جاده‌های جنگلی با تراکم کافی برای افتتاح جنگل و دسترسی به تمام نقاط و سطح آن ازم و صضصروری است. دفتر تحقیقّات و معیارهای فنی سازمان برنامه و بودجه که طبق ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه مسئولیت تیه دستورالعمل و مشخصات فنی و نقشه تیپ اجرائی برای طرح‌های عمرانی کشور را عبده‌دار است با توجه به ضرورت تیه ضوابط و مشخصات فنی مورد نیاز راه‌های جنگلی نسبت به ندوین آراهنمای طرح» احرا و بمره‌برداری راه‌های جنگلی ۰ اقدام نمود. از اعضای هیئت علمی دانشکده منابم طبیعی دانشگاه تپران؛ آقای دکتر نصرت‌اله ساریخانی فصول آمعیارهای فنی طراحی راه‌های جنگلی و به علاوه نگپداری و زه‌کشی آن" و آقای دکتر باریس مجنونیان امشخصات فنی ساختمانی راه‌ها و بازسازی راه‌های مستپلک شده و تثبیت دیواره‌ها" را تیه نموده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- مقدذمه علیرضا دولتشاهی به‌عنوان کارشناس مسئول. وظیفه جممع‌بندی و تنظیم و عمپده‌دار بوده‌اند. آقای سپندس سید اکبر هاشمی مدیر کل دفتر تحقیقات و ممیارهای فنی با اظپار نظرهای سازنده خود. به این نشریه غنای خاص بخشیده‌اند و آقایان مپندس امیدوار و مپندس دبیری کار نقد و بررسی نشریه را به عهده داشته و شرکت سیگماسیستم کار حروفچینی» صفحه‌بندی» تیه دفتر تحقیقات و معیارهای فنی به این وسیله از زحمات تمامی دست‌اندرکاران تشکر و قدردانی نموده و توفیق روز افزون آنان را در ارتقای سطح دانش فنی کشور ارزو می‌نماید. و انتظار دارد متخصصین محترم» سازمانهای دیربط دولتی و نیز کارشناسان مطلع» این دفتر را از نظریات سازنده خود آگاه نمایند. تابستان ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ - کلسات ۱ فصل اول ۱-۹- میدمه جنگل موهبتی است الپی که موجودیت آن منبع و منشاء خیر و برکات بی‌شمار و بسیار پرارزش برای انسان است. از جمله نقش‌های بر اهمیتی که جنگل در محیط زیست انسان بازی می‌کند. می‌توان به این موارد اشاره کرد: تنظیم جریان آبها. حفاظت از خاک. حفاظت در مقابل بپمن و سیلاب‌های خانمان برانداز, حفاظت در مقابل باد. حفاظت از حیات وحش, تلطیف هوا. تفریح و تفرج. شکل دادن ر تنوغ بخشیدن به زیبائی‌های طبیعت و بالاخره تولید چوب و مواد سلولزی که به عنوان ماده اولیه مورد مصرف صنایع بی‌شماری می‌باشد. از این رو بپره‌برداری انسان از جنگل چند جانبه و مضاعف بوده ز شامل استفاده‌های مادی. حفاظتی و فرهنگی می‌شود. هر یک از نقش‌های یاد شده بسته به شرایط منطمّه و قدرت رویشگاه جنگنلی می‌توانند اهمیت بیشتری بیدا کرده و مورد توجه قرار گیرند. به هر حا نقش‌های غیر تولیدی جنگل را که به طور مستقیم یا اغیر سسَمیم مورد استفاده عموم قرار می‌گبرند. نباید کم اهمیت انگاشته ر تحت‌الشماع نقش تولیدی آن قرار داد. جنگل‌های نیمرغ شمالی البرز که عیدتا محدوده جغفرافیانی موضوع این مدیریت صحیح می‌توانند تمام نقش‌های جنگل اعم از تولیدی. حفاظتی و یا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ - کلبات ۲ تفرجی را به خوبی و به صورت مستمر و دائم ایا کنند. این منطقه به‌عنوان مپترین قطب تولید چوب‌های صنعتی کشور مطرح بوده و اهمیت زیادی برای صنایع سلولزی و چوب کشور دارد سطح جنگل‌های این منطمّه طبق آمار سال ۱۳۶۲ سازمان جنگل‌ها و مراتع ۱/۹ میلیون هکتار می‌باشد. بنابراین در مقایسه با وسعت و جمعیت. کشور ما از نظر صنایم جنگلی که قادر به تولید چوب‌های صنعتی در مقیاس تجارتی باشند نسبتا فمّیر است و به همین جپت باید در اداره و بپره‌برداری این صنایم دقت و توجه بیشتری شود. البته سطح کل جنگل‌های کشور طبق آمار 0 حدود ۱۲ میلیرن هکتار بر آورد می‌شود که شامل جنگل‌های شمال: بلوط غرب. پسته. ارس جنگل‌های مانگرو در حاشیه خلیج فارس و دریای عمان و بالاخره جنگل‌های شور کویری است. ولی همان طور که گفته شد نقط جنگل‌های شمالی نیمرخ البرز که به جنگل‌های شمال معروف است به لطف شرایط مطلوب و رویشگاه مناسب قادر به ایفای تمام نقش‌های خود از جمله نقش تولید چوب در سطح تجارتی است به طوری که هر گونه سرمایه‌گذاری زیر بنائی و از جمله جاده سازی در آن توجیه پذیر است . اهمیت بقیه جنگل‌ها بخاطر شرایط سخت رویشگاهی بیشتر از نقطه نظر نقش‌های حفاطتی و خدماتی است و تولید چوب انا از نظر کمی و کیفی به مقداری نیست که بتوان به صورت تحاری از انا استفاده کرد. تاکنون برای حدود ۵۰۰۰۰۰ هکتار از جنگل‌های تحارتی شمال طرح جنگل‌داری تیه و اجرا شده است. از اجرای این طرح‌ها سالانه بیش از ۵ میلیون متر مکعب چوب از جنگل‌های زیر طرح. بپره‌برداری می‌شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ۳ که این مقدار قسمتی از احتیاجات منابم چوب کشور را تامین می‌کند. همواره مقداری چوب نیز به وسیله اهالی محلی و روستائیان حاشیه جنگل به طور پراکنده و نامنظم از این جنگل‌ها برداشت می‌شود که به مصرف سوخت و ساخت خانه‌های روستائی می‌رسد. ولی از مقّدار این نوعغ بپره‌برداری آمار درستی در دست نیست. عدم دسترسی به سطح جنگل در اثر کمبود وایا فقدان یک شبکه کانی از جاده‌های جنگلی از دلائل اصلی عدم گسترش طرح‌های جنگل‌داری به تمام سطح جنگل‌های شمال است. علاوه بر آن کمبود جاده در جنگل‌های شمال باعث شده است تا از ۱/۵ میلیون متر مکعب جوب برداشت شده در طرح‌های جنگل‌داری فعال کشور. قسمت اعظم آن به صورت چوب‌های تبدیل شده به الوار و تراورس از جنگل خارج شود که این خود کاهش ارزش افزوده. بالا رفتن ضایعات و حیف و میل چوب‌های با ارزش را در پی دارد. بنابراین برای ببره‌برداری اصولی از جنگل‌ها و اجرای طرح‌های جنگل‌داری علمی. به طوری که: الف : تولید مستمر و دائم را در جنگل تضمین نماید. ب : ارزش افزوده تولیدات را به حداکثر رساند ج : از حیف و میل محصولات جلوگیری نماید. د : حفاظت موثر از جنگل را ممکن سازد. وجود یک شبکه مناسب راه لازم بوده و اساسی‌ترین رکن جنگل‌داری علمی است. جاده وسیله‌ای است که به طور دائم و در تمام فصول» دسترسی به قسمت‌های مختلف حنگل. حمل و نقل وسایل و نیروی کار و خدمات را به -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ٍ ۴ داخل جنگل و همین طور خروج محصولات جنگلی تولید شده را به خارج از جنگل ممکن می‌سازد. به همین جپت سایر امکانات و وسایل از قبیل سیستم‌های کابلی در دراز مدت نمی‌توانند جایگزینی برای جاده بوده و فقط به عنوان مکمل آن می‌توانند مطرح باشند. در حال حاضر تراکم جاده در جنگل‌های تجارتی شمال بسیار پائین بوده و از یک تا دومتر در هکتار در جنگل‌های فاقد طرح تا حداکشر و به ندرت ۲۰ متر در هکتار در جنگل‌ها زیر طرح و در دانگپهای بپره‌برداری نوسان دارد. اگر حداکثر تراکم فعلی در دانگپای بپره‌برداری یعنی ۲۰ منّر در هکتار راه را برای شرایط فعلی هدف خود قرار دهیم. برای رسیدن به آن در تمام ۱/7۳ میلیون هکتار جنگل‌های تجارتی قابل بپره‌برداری شمال, حجم کار فوق‌العاده عظیمی را که از نظر جاده‌سازی جنگل در بیش روی مسئولین جنگل‌داری کشور قرار دارد. می‌توان به راحتی پیش بینی کرد که این حجم کار نیز خود معیار دیگری برای درک اهدیت وجود ضوابط و مشخصات فنی اجرائی خاص این نوع راه‌ها می‌باشد. راه سازی در جنگل‌های شمال کشور تا به حال نایم هیچ گونه حدا,طله‌ای نسوده اکثُرا طبق اعمال سلیقه‌های شخصی و عمدتابر اساس ضرورت‌های فوری و بستّه به توان مالی محری, راه‌هائی با استانداردهای متفاوت و بدون در نظر گرفتن نیازهای جنگل و اهداف دراز مدت جنگل‌داری و در بپترین حالت با استفاده از تحربیات و معیارهای موجود در راه‌سازی عمومی, ساخته شده‌اند و به همین حبت عمدتا با نیازهای طرح‌های جنکل‌داری و اهداف -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ۵ دراز مدت آن منطمق نیستند و اصولا تیه و احراء شبکه راه‌ها و پروژه‌های راه‌های جنگلی نیز مانند معیارهای فنی راه‌های جنگلی به صورت ناقص و بدون در نظر گرفتن اصول و فنون خاص این راه‌ها و بی‌توجه به اهداف جنگل‌داری بوده است. در این نشریه. معیارهای فنی و دستورالعمل‌های لازم در رابطه با طراحی راه‌های جنگلی مورد بحث قرار می‌گیرد. برای دو بخش دیگر یعنی برنامه‌ریزی شبکه راه‌های جنگلی و تپیه پروژه برای راه‌های جنگلی که در واقم مکمل این بخش هستند. باید ضوابط و معیارهای دیگری تیه گردد تا مجموغ این ضوابط به‌عنوان راهنمای مفیدی برای کار عظیمی که در پیش رو است در اختیار جنگلبانان و دست اندرکاران تیه طرح‌های جنگل‌داری. مجریان و مدیران طرح‌های جنگل‌داری قرار گیرد. ۲-۱- نکات ویزه مرنوط به راه‌های حنگلی ۱-۲-۱- نکات فنی از انجا که راه‌های جنگلی از جنبه‌های مختلف دارای ویژگی‌های مربوط به خود هستند لذا لازم است نکات زیر در طراحی راه‌های جنگلی مد نظر قرار گیرد. - شیب : رعایت حدود منطقی شیب طولی و عرضی باعث حمل اسانتر چوب از عرصه جنگل خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلبات ۶ - سرعت : محدود نگپداشتن سرعت در طراحی راه جنگلی به منظور جلوگیری از احداث قوس‌های با شعاع بزرگ. بی‌توجپی به این نکته و ایجاد بریدگی و برش‌های عمیق در اراضی زنده و بسیار حساس به لفزش و رانش - حجم و ممّدار ترافیک : در راه‌های جنگلی حجم ترافیک معمولا بسیار اندک است و بستگی به حجم و یا وزن چوبی دارد که باید از روی راه عبور نماید. از آنجا که درصد بیشتری از طول راه‌های جنگلی (در کل شبکه و در یک واحد ببره‌برداری ) آنهانی هستند که چوب کمتری را از نظر سرویس نقل و انتقالات و حمل در بر می‌گیرند» سعی می‌شود راه جنگلی به صورت یک طرفه ساخته شود. فقط در مناطقی که تناژ بار و حجم ترافیک از حد معینی تجاوز نماید می‌توان اقدام به احداث راه‌های جنگلی دو طرفه نمود. ۲-۲-۱- نکات اقتصادی دسترسی شبکه راه‌های جنگلی که در یک جنگل گسترده‌اند و یک منطقه وسیع را به یک نقّطه خروجی متصل می‌سازند باید به گونه‌ای طراحی گردند که ضمن ایجاد امکان دسترسی هر چه بیشتر. نزدیکتر و راحت‌تر به تمامی نقاط جنگل. سطح کمتری زیر راه قرار گیرد و یا به عبارت دیگر با حداقل طول حداکثر پوشش در سطح جنگل ایجاد گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلبات ۷ - کیفست راه ایجاد راه با کیفیت متناسب با وظیفه راه. می‌تواند از صرف هزینه‌های اضافی در ساختمان راه و همچنین هزینه‌های تعمیر و نگپداری جلوگیری نماید. ۳-۲-۱- نکات مرنوط به نحوه مدیریت و بمره‌برداری جنگل رعایت اصول زسر در حعمفیفت در برنامه ریری و طراحی حاده‌های جنگلی اثر می‌گدارد که عبارتند از: - روش‌های جنگل شناسی و پرورش جنگل و طرح‌های جنگلداری گونه‌های درخمی ۴-۲-۱- نکات زیست محیط - حداقل تخریب در طبیعت : راه‌های جنگلی اگر درست طراحی نشوند از عوامل منم اختلال در اکوسیستم و تخریب طبیعت خواهد بود. - قرار گرفتن هماهنگ راه در طسیعت -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ۸ ۳-۱- طبقه بندی راه‌های جنگلی ۱-۳-۱- طبمّه بندی از نظر استمرار در طبیعت راه‌های جنگلی به لحاظ استقرار در طبیعت به سه دسته تقسیم می‌شوند. الف - راه‌های میان دره‌ای : راه‌هائی هستند که در نزدیکی امتداد خط ب - راه‌های دامنه‌ای : راه‌هائی هستند که حدودا در حد فاصل بین خط الراس و خط المّعر قرار گرفته‌اند. پ - راه‌های روی یال : راه‌هانی هستند که روی خط الراس قرار دارند. ۳-۹ ۲- طبمّه‌بندی راه از نظر نحوه ساخت آن راه‌های جنگلی از نظر نحوه ساخت به چپار دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از: الف : راه‌های سخت راه‌هائی هستند که زیرسازی و روسازی اساسی در مختصری صورت گرفته ولی تراکم کافی برای عبور و مرور در فصول مرطوب را ندارند. ب۳ راه‌های نرم راه‌هائی هستند که در انا فعط عملبات خاکبرداری و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلبات ۹ خاکریزی انجام گرفته و بستر طبیعی به‌عنوان عرض سواره رو در نظر ت - راه‌های تراکتور رو( ۲۵۵08 81710 ): مسیرهائی هستند اغلب بدون عملیات خاکی و منحصر به عبور تراکتورهای جنگلی (9۴1000۲) می‌باشند. ۳-۳-۹- انواع راه از نظر طراحی و کاربرد ۱-۳-۳-۱ راه‌های اصلی درجه یک (۲۵208 ۸00685 ۱۷1۵۱۱) این نوع راه‌ها اغلب ارتباط شبکه راه جنگلی (در محدوده خروج چوب از جنگل) به راه‌های عمومی را عپده‌دار هستند. راه‌های اصلی درجه یک گذشته از سرویس دهی به جنگل و نقل و انتقالات چوب گاه وظیفه ارتباط بین دهات و شپرها و حمل و نقل محصولات کشاورزی را نیز به عهده دارند. راه‌های اصسلی درحه یک اغلب دارای همان مشخصات راه‌های عمومی هستند یعنی به صورت در طرفه و با زیرسازی و روسازی خوب و گاه مىکن است در ناطقی که راه جنگلی حوزه چوب گیر یا منطقه‌ای وسیع را پوشش می‌هد و یا در نزدیکی مرز خروجی از جنگل واقع است و تراکم ترافیک در آن نسبتا زیاد است. به صورت راه اصلی درجه یک دور طرفه ساخته شود. اصل کلی آن است که راه‌های اصلی درجه یک در داخل جنگل ساخته نشوند مگر آنکه ضرورت ایحاب نماید. اتخادذ تصمیم در این زمینه تنپا مبتنی بر اصول اقتصادی نیست حفظ محیط زیست. حففظ موجودیت جنگل و جلوگیری از خطرات ناشی از احداث راه‌های عریض در جنگل نیز -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ۱۰ ۲-۳-۳-۹ راه‌های جنگلی درحه دو با راه‌های جنگلی اصلی یک طرفه (۵۵۵۶5 ۱۵۱۲۱) این جاده‌ها دارای مشخصات فنی خاص خود می‌باشند که اساسا یک باندی ساخته شده و برای تامین امکان عبور کامیون‌های حامل چوب از مقابل هم. در آنبا گدرگاه‌هائی ی فواصل معین احداث می‌شوند. راه‌های اصلی درجه دو ارتباط بین راه‌های ارتباطی درجه یک و درجه سه یا فرعی را مشخصات راه‌های اصلی درجه دو باید چنان باشد که کامیون‌های حامل چوب که در روی راه‌های عموسی حرکت می‌کنند بتوانند از روی انها نیز عبور نموده و در هر زمان از اوقات سال چوب‌ها را از جنگل به خارج منتقل نمایند. در این راه‌ها سرعت به حدود ۲۰ کبلوستر در ساعت محدود می‌گردد. محدودیت سرعت به دلیل عرض کم و کوچک بودن شعاع قوس‌ها است. از نظر ساختمانی این راه‌ها دارای زیرسازی و روسازی مشابه راه‌های اصلی درجه یک هستند. ۳-۳-۳-۱ راه‌های فرعی جنگلی (۲۵۵08 56000۲۷) یا راه‌های درجه سه این راه‌ها به منظور دستیابی به پارسل‌های قطع و خروج چوب انا احداث می‌گردد. بارسل راحد برنامه‌ریزی در طرح‌های حنگل‌داری نوده و وسعت آن حدرد ۰ تا ۵۰ هکتار است. راه‌های فرعی امکانات خروج چوب یک با -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات ۱۱ چند پارسل را که وزن ان از چند صد تن در سال تجاوز نمی‌کند فراهم می‌آورند. این چوب پس از گذر از مرز پارسل به راه اصىلی درجه دو و از آنجا به راه‌های اصلی درجه یک و راه‌های عمومی (تا مرکز فروش و مصرف ) حمل و مننَّل می‌شود. در ساختن راه‌های فرعی (درجه سه) تنپا به عملیات خاک برداری و خاکریزی اکتا گشته و حتی کوبیدن خاک اغلب به عپده کامیون‌هائی که هر از چندگاه روی آن عبور می‌کنند واگذار می‌شود. گاه نوعی زیرسازی و روسازی ساده و مختصر نیز بسته به اهمیت شرایط منطمّه و خاک صورت می‌گیرد. مشخصات فنی این نوع راه‌ها از نظر طراحی و اجرا با جاده‌های درجه یک و دو کاملا متفاوت است. این راه‌ها ارتباط یک یا چند پارسل را با راه‌های اصلی بر قرار می‌سازند. چوب‌های بره‌برداری شده معمولا در کنار این راه‌ها دپو می‌شوند تا از انجا (در زمان مناسب ) بارگیری و به محل انبار (داخل جنگل) و یا مستقیما به نحل تصرف حبل شوند: با توجه به اینکه تراکم عبور در این راه‌ها کم است. مشخصات فلی آن نیز در سطحی بائین‌تر قرار دارد به طوری که فقط بنوان در ایام خشک سال از روی آن تردد نمود. تردد کامیون‌ها. فورواردر (۳۵۲۷/۵۲0۵۲). اسکیدر و تراکتورها از روی راه‌های فرعی باید منحصر به ایامی باشد که به سلامت راه زیان قابل ملاحظه‌ای وارد نشود. این ایام عبارتند از روزهای خشک نابستان و یا روزهای سرد و یخبندان در فصل زمستان. برای رعایت اصل فوق لازست مقررات شدیدی وضع شود تا وسائل نعلیه نتوانند در هر زمان بر رری این راه‌ها تردد نمایند. در غیر این صورت -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلبات ۱۲ شبارهای ایحاد شده در زیر چرع‌ها مقدمات فرسایش‌های شدید را فراهم می‌کنند. ترمیم خرابی‌های فوق هزینه‌های زیادی را در برخواهد داشت. عدم انجام تعمیرات لازم موجبات تخریب شدیدتر و نبایتا بلا استفاده شدن راه را فراهم می‌کند. ۴-۳-۳-۱ راه‌های تراکتور رو و مسیرهای چوب‌ کش علاوه بر سه نوع راه‌های جنگلی که به آن اشاره شد. یک نوع راه یا مسیر دیگری نیز در حنگل ساخته می‌شود که به تردد کامیون‌ها اختصاص نداشته پلکه منحصرا مخصوص عبور اسکیدرها و تراکتورهای جنگلی است. این مسیرها نیز مشخصات فنی خود را دارند و با کمترین عملیات خاکبرداری و خاکریزی احداث می‌شوند که انا را مسیرهای تراکتور رو(۳۵۵08 51۲10) می‌نامند. این مسیرها مشابه مسبرهائی هستند که خود به خود در اثر چند ٍ بار رفت و آمد از یک نوار مشخص (برای کشیدن چوب توسط تراکتور ) در سطح جنگل به وجود می‌آیند که انا را مسیرهای چوب‌کشی می‌نامند (۷۷۵۷۹ 9۳100) مسیرهای چوب کشی قبل از شروع عملیات بپره‌برداری توسط مسئولین مشخص می‌شود تا تراکتورها و اسکیدرها در آن رفت و آمد کنند و به کل عرصه پارسل. درختان و نبال‌ها زیان نرسانند که گاه به برداشت موانم ( مانند سنگ و غیره) در مسبر چوب کشی اقدام و اکتا می‌شود. با توجه به نکات فوق. سهمترین نوغ راه‌های جنگلی (از نظر طول و اهمیت) راه‌های جنگلی درجه دوم اصسلی است که به آن توحه بیشتری خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۳ معیارهای فنی راه‌های جنگلی و مشخصات آنبا ۱-۲- مشخصات هندسی مقطع عرضی راه‌های جنگلی مقطم عرضی راه‌های جنگلی همانطور که در شکل یک نشان داده شده دارای عرض روسازی شده قابل عبور» عرص شانه‌های خاکی, عرص کانال کناری. عرض خاکبرداری. خاکریزی» عرض خالی شده از درخت و عرض و فرم ممّطع کانال, شیب دیواره‌های خاکبرداری و خاکریزی می‌باشد. شکل ( ۱-۲ ( احزاء مقّطع عرضشی راه‌های جنگل عرض کلی خاکبرداری و خاکریزی ار عرض بستر شیروانی خا کریز عرص یاک شده از درخت ی ِ عرض حریم راه -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۴ ۱-۱-۲- عرض روسازی شده (سواره‌رو ۷/3۵۷ 1۳]3۷۵۱۵6۵) فاکتورهای موثر در تعیین عرض روسازی شده عبارتند از: - نوع و ابعاد وسائط نقلیه (به عرض ۲/۲ تا ۲/۵ متر ) که ۲/۴ متر را 9 تراکم ترافیک که در مورد راه‌های جنگلی منجر به تصمیم در ایجاد راه‌های یک طرفه و دو طرفه می‌شود. - سرعت عبور. که در تعیین میزان فضای اطمینان موثر است و به لحاظ مسائل مربوط به حفظ محیط زیست و جنبه‌های اقتصادی آن سرعت را در راه‌های جنگلی محدود می‌کند. فضای اطمینان که بستگی به سرعت طرح دارد دو نوع است : الف - فضای اطمینان بین چرخ و حاشیه راه با لبه داخلی شانه ((5)» ب - فضای اطمینان بین دو کامیون که از پپلوی هم می گذرند (52) که مقادیر هر کدام از این فاکتورها از فرمول زیر قابل محاسبه می‌باشد: 8 ۱/۳۱/۲ ۱- ۷۳۱۰ ۷ سرعت طرح به کیلومتر در ساعت -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۵ حدول ۱- ممّدار ,5 برای سرعت‌های مختلف ۱۵ ۳۹م.. فضای بین دو کامیون در عبور متقابل (در راه‌های دو طرفه) را بیششس برانس با (,5) درنظر می‌گیرند. در راه‌های فرعی یا راه‌های جنگلی فاقد شانه مقدار ,و5 را به تناسب باید بیشتر از ارقام داده شده در حدول یک منظور عرض سواره‌رو در راه‌های جنگلی دو طرفه از فرمول زیر قابل محاسبه است: (۰/۳۲-) ۳۹+۲- ۴ 5 - عرض کامیون (به متر) ۳ > عرض سواره‌رو (به متر) «, -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۶ جدول ۲- محاسبه عرض سواره‌رو راه‌های دو طرفه جنگلی برای سرعث‌های سرعت طرح ۷۷/۳ عرض سواره‌رو ۴ به متر ۴ ۸ ٍ البته سرعت‌های بالاتر از ۳۰ کیلوستر در ساعت برای راه‌های جنگلی اسقالته. بتونی و ارتباطی مطرح است. برای راه‌های جنگلی دو طرفه عادی و معمولی در شرایط ایران عرض ۶/۲ الی ۶/۵ مترکافی است. برای راه‌های جنگلی یک طرفه بدا به سرعت طرح بسته به اینکه راه اسفالته. بتونی و یا شوسه باشد عرض معبر از جدول ۳ قابل استخراج است. جدول ۳- عرض عبور در راه‌های یک طرفه جنگلی شوسه بسته به سرعت طرح باید توحه داشت که سرعت‌های بالاتر از ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر در ساعت با -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۷ برای راه‌های خاص حنگلی مطرح نبوده و سرعت‌های بالاتر در راه‌های با توجه به جمیمع جپات. عرض سواره‌رو برای راه‌های اصلی یک باندی ( یک طرفه) ۳/۵ متر و در راه‌های اصلی دو طرفه ۶/۲ متر می‌باشد. ۲-۱-۲- عرض شانه‌ها عرض شانه‌های خاکی در دو سمت راه‌های اصلی درجه دوم ( یک باندی ) جنگلی معمولا ۵ متر و برای راه‌های اصلی دو باندی ( دو طرفه) جنگلی یا راه‌های اصلی درجه یک ۰7۶ تا ۰7/۷ متر است . شانه‌ها که در طرفین عرض روسازی شده قرار دارند. چند وظیفه را عپده‌دار هستند. این وظایف عبارتند از: حفاظت مواد متشکله سطح راه ( جلوگیری از پرت شدن مصالح به خارج از باند عبور در اثر ضربات چرخ‌ها) و تامین عرض اضافی برای موارد اسطراری و در عین حال شانه به منظور حفاظت جان عابران احتمالی ( پیاده رو ) و توقف اتومسیل در مواقم اسسطراری مورد استفماده قرار می‌گیرد. مواردی که احتمال تعریض راه وحود دارد بپتر است از ابتدا عرض شانه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۱۸ حدول ۴- عرص شانه‌ها در راه‌های جنگلی وضعیت دامنه ‏ | نوغ جاده ‏ | عرض شانه در هر طرف | ۱ اراضی. کم شیب دو طرفه ٍ ۱ مس ْ ی ٍ ْ یک طرفد ٍ ۷ مر ْ تپه ماهوری و کوهستانی دو طرفه ۶ متر ٍ ٍ یک طرفه ِ ۵ متر در راه‌های جنگلی با نوحد ید فراوانی باران. شانه‌هاً باید هم ارتماع سطح و لبه سواره‌رو باشند. عرض شانه نیز مانند عرض سواره‌رو در پیچ‌های تند و عرض شانه به و< ضعیت دامنه و شیب عرضی بستگی دارد. شیب عرضی شانه‌ها حدود ۵ درصد است (کمی بیشتر از شیب عرضی روسازی شده قابل عبور) درصورتی که شانه‌ها دارای پوشش نیز باشند. ۳-۱-۲- انعاد کانال کناری در راه‌های جنگلی در مناطق نسستا بر ناران ساخته می‌شوند. کانال کناری در طول مسس راه در سمت دیواره برش با سمت دامنه احداث می‌گردد. کف کانال باید روی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۹ زمین طبیعی قرار گرفته و حتی‌المقدور صاف باشد. کانال وظیفه جمم‌آوری آب‌های سطحی جاری روی دامنده مشرف به راه و نیز آب‌های سطحی راه را به عسربده دارد. مقاطع عرضی کانال در راه‌های جنگلی بسته به روش اجرا و ماشین‌های شکل ( ۲-۲) کانال کناری با مقطع دوزنمه لیکن امکان ریزش یا گیرکردن شاخ و برگ در انبها بیشتر است . -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۰ شکل (۳-۲) کانال کناری با مقطم ۷ -_ چگ سس یک کم و ۷۷۱ ۹ روش - عرض قابل عبور وید عرض کلی خاکبرداری و خاکریزی با انکه عمق و عرض کانال‌های کناری به میزان آبی که باید از کانال عبور کند بستگی دارد لیکن در راه‌های جنگلی معمولا ابعاد آن ثابت است. زیرا آب کانال را به خاطر حفظ تعادل جریان طبیعی آب‌های سطح الارضی, جلوگیری از کم آبی موضعی در دامنه‌های پایین دست و جلوگیری از خروج آب زیاد از یک نقطه و جلوگیری از فرسایش موضعی باید به فواصل کم ( ۵۰ تا ۷۰ متر) از زیر راه (به وسیله ابروها ) عبور داد و این یک اصل مپم در احداث راه‌های جنگلی به شمار می‌رود. شیب دیواره کانال باید درحدی باشد که بایداری دیواره‌های طرفین تأمین شود. از طرفی کانال‌ها نباید عرض و حریم کلی راه را بیش از یک ممّدار منطمّی اشغال کنند. در دامنه‌های کم شیب می‌توان شیب دیواره را کمتَر(ملا یک به چپار) اختیار کرد. در دامنه‌های پرشیب می‌توانیم شیب دیواره را زیادتر کنیم و با اجرای عملیات ساختمانی و محافظتی از ریزش آن جلوگیری عرض کف کانال با مقطم ذوزنقه‌ای حداقا ۳۰ سانتیمتر برای تسپیل -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۱ عملیات یاک سازی کف کانال درنظر گرفته می‌شود. حداقل عمق کانال ۳۵ سانتیمتر بوده و کف کانال نباید از سطح زیرسازی راه بالاتر باشد. ۴-۱-۲- تاج راه (0۲0۷۷۲) منحنی فوقانی سطح راه در مقّطعم عرضی را تاج راه می‌نامند. شیب محدب دایره‌ای و یا دارای فرم پارابولیک باشد. اختلاف ارتفماع بین لبه سواره‌رو و بالاترین نقطه تاج را تاج کلی می‌نامند. (010۷/۳-|1013) مقدار تاج کلی تقسیم بر فاصله لبه راه تا بالاترین نقطه در سطح راه را درجه تاج (0۲0۷/۲ ۵1 ۳۵1۵) گریند. به این ترتیب مقدار تاج کلی را می‌توان با در دست داشتن شیب عرضی تاج و عرض سواره‌رو از فرمول زیر : شیب عرضی ۲ عرض سواره‌رو سل < تاج‌کلی محاسنه کرد و بر سنای آن اقداء به زیرسازی و روسازی راه نمود. این کار از نظر محفاظت راه در مقابل خطرات آب باران و برف حائز اهمیت است. با آنکه فرم ۸ بپترین فرم تاج راه از نظر زه‌کشی آب‌های سطحی است. لیکن امکان لفزش چرخ‌ها به کناره راه هنگام برف و یخبندان و نازیبا بودن آن از جمله معایب این فرم به حساب می‌آید. تاج به صورت منحنی» رانندگی را ۱ مطمئن‌س و حأاده را زیساتر می‌کند. مقدار شیب در تاج در عین حال به شیب طولی آن بستگی دارد. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ . معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۲ ای << قسمت‌هانی از راه که شیب طولی زیاد است (1۸) شیب ۲ برای تاج کافی شکل (۴-۲) تاج راه‌های جنگلی عرض سواره رو ۳ با توجه به عرص سواره‌رو (58) و شیب در مقّطع عرضی راه (۲) مقدار ارتفاع تام (۲) از رابطه ریر بهدست م آند. رتماع تاج از رابطه زیر , می‌اد فد 2 شیب تاج علاوه بر شیب طولی, به نوغ راه و روسازی نیز بستگی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۵- شیب تاج راه با توجه به نوع راه ۱ نوع راه شیب تاج ٍ شنی و شوسه ِ ۲ تا ۵ درصد ِ شیب‌های بیشتر علاوه بر انکه اشکالاتی در موقع رانندگی به وجود می‌آورند. موجبات سائیدگی یک طرفه لاستیک را نیز فراهم می‌کنند. لازم است شیب تاج در قسمت زیرسازی راه نیز رعایت شود. معمولاا شیب مقّطع عرضی در زیرسازی را قدری بیشتر از شیب تاج درنظر می‌گیرند. شیب تاج در راه‌های جنگلی با توجه به محدودیت سرعت بیشتر از راه‌های عمومی است. این شیب در قوس‌ها با شیب در محورهای مستمیم راه ناوت دارد. در قوس‌ها شیب عرضی یک طرفه است تا با نبروی گریز از مرکز مقابله کند که به آن شیب ویژه می‌گویند. ۵-۱-۲- شیب زیژه (۳۴۱۵۷۵۸0۲۱ 5006۲) ۰ ۰ بستگی دارد. مقدار شیب ویژه نباید از 4۸ بیشتر شود زیرا در شیب‌های بیشتر. خطراتی برای رانندگانی که با سرعت کم عبور می‌کنند به وجود می‌اید. مغدار شیب زیره از ۲ تا ۳ درصد نساید کمتر باشد. در راه‌های جنگلی. بد ریرزه برای شعاع‌های بزرگر از ۲۵ متر. شیب ویرژه لازم نبوده و -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۱۴ کافی است شیب تاج یک طرفه درنظر گرفته شود. ۲-۲- مشخصات هندسی مقّاطع طولی راه‌های جنگلی پلان راه همان محور طولی است که در عکس‌های هوائی و نقشه‌های اراضی وضعیت مسیر راه را نشان می‌دهد و مستتشکل است از خطوط مستقیم ( تانژانت‌ها) که دارای امتدادهائی مختلف هستند و یکدیگر را در نقاطی قطع می‌کنند» مپمترین اجزاء در پلان راه عبارتند از تانژانت‌های محور افقی» مشخصات هندسی قوس افقی» تعریض در قوس‌های افقی و فاصله اطمینان دید. ۱-۱-۲-۲ تانژانت در محور افمّی یا بلان راه هر قدر طول تانژانت‌ها ( خطوط مستَقمّیم در محور طولی افقی) بیشتر و قرس‌های متصل کننده آنها (قوس‌های افقی) با شعاع بزرگتری باشد کیفیت راه از نظر سپولت و امنیت عبور بپتر است . رسیدن به این هدف در راه‌های جلگه‌ای آسان است. در راه‌های جنگلی کوهستانی به تناسب دشواری منطقّه و پستی و بلندی‌ها. ناگزیر باید از این اصل صرفنظر کرد و طول تانژانت‌ها و شعاع قوس‌ها را در محدوه امکانات (از نظر صرفه‌جوئی‌های اقتصادی و جلوگیری از تخریب سطح جنگل در اثر خاکبرداری و خاکریزی ) کوچکتر انتخاب نمود. در عین حال باید حتی‌الامکان از ایجاد پیچ‌های تند و اپشت سرهم (تانژانت‌های کوتاه) و تغییر جپت‌های خسته -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۵ ۰.۰ کننده و مخفی از دید راننده که احتمال بروز تصادفات را بالا می‌برد» برهیز گردد. در راه‌های جنگلی کوهستانی باید تا حد امکان از ورود قسمتی از راه با تانژانت‌های بلند به قسمتی با تانژانت‌های کوتاه و متناوب با تفییر جپت‌های زیاد جلوگیری شود. بدیسی است در تنظیم تانژانت‌ها باید به مقدار زیاد از خطوط میزان بیروی کرد. طول تانژانت‌ها نباید از حداقل معینی کمتر باشد. این حداقل به زوایای بین تانژانت‌ها و طول شعاع مورد نظر بستگی دارد بطور کلی لازم است بین دو قوس متوالی یک حداقل فاصله مستقیم براینر ۱۰ مر وحود داشته باشد. جدول ۶- طول شعاع قوس بر حسب نوع راه ِ نوع را ْ حداقل طول شعاع (متر) | اصلی درجه یک (دو طرفه یا دو باندی) ۲ متر ما 0 !| اصلی درجه دو (یک طرفه یا یک باندی) ۶ متس : : 5 نک طله ۱۲ | فرعی با درج به (یک مرف رش هر قدر پیچ تنگ‌تر(و یا درجه قوس بیشتر ) باشد» عبور وسائط نعلیه مشکل‌تر خواهد بود. دار قوسی به شعاع ۲ بین زاویه مرکزی ۴ و طول ا رابطه -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۶ در رابطه فوق چنانجه ۲و | از یک واحد اختبار شود. ممّدار 0 (درحه قوس ) برحسب درجه خواهد بود. ۲-۱-۲-۲- شمعاع در قوس‌های افقی به طور کلی حداقل طول شعاع قوس‌های افقی به عوامل زیر بستگی دارد. - سرعت طرح (50660 6۶19۲)) - فرم و روضعیت زمین از نظر شرایط توپوگرافیک و شیب دامنه‌ها - حدرد و اسکانات استناده از شیب یره - طول کامیون‌های حامل چوب طول گرده نینه‌ها با تنه‌ها - امکانات مالی در اراضی کوهستانی طراحی قوس‌های افقی و در اراضی جلکه‌ای طراحی در اراخسی کم شیب ببپتر است به جای تانژانت‌های بلند و قوس‌های با شماع کم از تانژانت‌های کوتاهتر و قوس‌های با شعاع بیشتر استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۷ است ولی در راه‌های جنگلی (به علت سرعت کم ) قابل توجه نیست. مناسبترین فرم قوس در راه‌های جنگلی فرم دایره‌ای است ( جدول ۶ حداقل شعاع قوس در راه جنگلی شمال ایران). در راه‌های جنگلی لازمست حدافلی برای طول قوس ملاک عمل قرار گیرد. توصیه می‌شود حداقل طول قوس در محور وسط جاده معادل ۱۵ متر انتخاب شود. برای رعایت حداقل طول قوس لازمست در مواقعی که زاویه مرکزی قوس کوچک است مقدار حداقل طول شعاع محاسبه شود. برای محاسبه حداقل طول شعاع در این موارد می‌توان از فرمول پیشنپادی زیر استفاده نمود. شا وزیا ثز و ۲ که در آن برم!۲ حداقل طول شعاع برای تامین طول یک قوس به اندازه ۱۵ متر و | زاویه مرکزی قوس (شکل ۵-۲) است و این حالت موقعی پیش میاید که زاویه » از حدود ۱۶۰ درجه بزرگتر باشد. در شکل (۵-۲) مشخصات استاندارد مربوط به قوس داده شده. لازم به ذکر است که کلیه ارقام استاندارد در محور طولی راه به محور وسط جاده مربوط می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۸ شکل (۵-۲) مشخصات گوس در راه‌های جنگلی اجه ابتدا وانتپای قوس 82,۴0 وتر قوس 5 محل تلاقی دو تانژانت ‏ ۱۳ وسط قوس ۸/۵ | ۱ ۷ وسط وتر ‏ ۳ چا ۱ 0۱ 6 ۱۳۱ زاویه مرکزی [] ۷ شماع قروس ‏ ] ۳-۱-۲-۲ ممّدار تعریض در قوس‌های افقی در راه‌های جنگلی بخصوص در صورتی که عور کامیون‌های دارای طول زیاد کوچک باشد. مسیر چرخ‌های عمّب کامیون از مسیر چرخ‌های جلو آن (به راه به وجود میاورد. مقّدار تعریض برای مقابله با این پدیده در طول قوس‌های افقی را می‌توان -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۲۹ ۷/- ۰ - عددی ثابت است . فرمول فوق در سیستم متریک به صورت زیر نوشته می‌شود: ۷۷ - ۵۶ ۹ در پیچ‌های متوالی و خلاف جپت ببتر است نصف مقّدار تعریض در قسمت داخلی ور نصف دیگر آن ( ۷۷/۲) در قسمت خارجی قوس منظور گردد. قسمت نعریض شده در طول قوس را باید در دو قسمت قوس در است. برای محاسبه نصف طول قوس » طول لبه قوس (لبه خارجی برای سمت خارج و لبه داخلی برای سمت داخلی قوس) در نظر گرفته می‌شود. این فاصله نباید از ۷/۵ متر کمتر و از ۱۵ متر بیشتر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ رعایت فاصله اطمینان دید لازست. تا راننده بتواند قبل از برخورد با عبور می باشد و لازست با توجه به سرعت طرح . حداقلی برای آن منظور شود. حداقل فاصله دید برای راه‌های یک طرفه و راه‌های دو طرفه (سمقت ممنوع) و همچنین راه‌های سبت مجاز متفاوت است . بطور کلی در راه‌های جنگلی کوهستانی اعم از یک طرفه و دو طرفه سبقت ممنوع است و برای سبمّت گرفتن لازم است اتومبیل جلوئی کنار کشیده و توقف نماید. فاصله دید برای راه‌های یک طرفه و راه‌های دو طرفه سبعت ممنوع. فاصلد فاصله دید ترفقف تحت تائیر در عامل قرار دارد. یکی سرعت طرح و دیگری ممّدار ریب اصطلکاک چرخ و سطح راه. این ضریب برای راه‌های جنگلی شنی و شوسه معمولا برایر ۰/۴ است . در صورت لزوم بهتر است ضریب واقعی در محل از طریق آزمایش بدست اید. ممّدار ضریب. خود 2 بستگی به سرعت طرح دارد واهر قدر سرعت طرح بیشتر باشد ضریب اصطلکاک در یک راه ز محل مشخص کاهش می‌یابد. به عنوان مثال این ضریب برای برشش اسفالت در حالت خشک بودن سطح راه و سرعت ۵۰ کبلوسشتر در ساعت حدود ۰7/۶۲ است در حالبکه در همان شرایط برای سرعت ۱۱۰ کیلومتر به ۰/۵۵ تقلیل می‌یاید. (برای همین بوشش اسفالت در -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ . معیارهای فنی راه‌های حنگلی ۳۱۹ چم شششمشمشمشمشمشمگگگگگشششت_......یی حالت مرطوب بودن . ضشریب اصطکاک به ترتیب ۰7/۳۶ و ۰7/۲۹ کاهش با توجه به مراتب فوق فاصله اطمینان دید برای توقف با در نظر گرفتن سرعت طرح و ضریب اصطکاک چرغ با سطح راه منظور می کردد. در مورد راه‌های جنگلی شمال ایران که دارای حداقل طول شعاع معادل ۱۶ متر می‌باشند (راه‌های اصلی درجه ۲ یا یک طرفه) سرعت در بیچ‌های با شعاع کم به حداقل تقلیل داده می‌شود(برای معّابله با نیروی گریز از مرکز) و به این ترتیب فاصله اطمینان دید که بستگی به عامل سرعت نیز دارد کاهش می‌یاید. از این رو سعی شده است فاصله اطمینان دید. برای توقف در راه‌های اصلی یک طرفه را مطابق کوچکترین استانداردهای موجود (و مناسب) انتخاب تا بدین وسیله حتی‌المقدور از عمّب نشینی دیواره‌های راه و 6۷ ۳۰۳ ساعت و ۳ ضشریب اصطکاک چرخ و سطح راه (درصد) است ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۲ حدول ۷- فاصله اطمینان دید هس بو را سا ای ۱ ۱ ۳۵ ۳ 8 ۹ 9: 5 ٍ فاصله اطمینان دید برای راه‌های در طرفه سبمت ممنوع معادل + فاصله دید برای راه‌های اصلی یک طرفه است . مقادیر5 فاصله اطمینان دیدی است که تا قبل از برخورد به مانع احتمالی بتوان اتومبیل را کنترل نمود. در قسمت‌های مستقیم راه فاصله دید در حد کافی تامین است و در صورتی که موانعی مانند شاخه و تاج درختان کناره راه. مانع دید کافی شود باید آن را از میان برداشت فاصله دید. در سر قوس‌ها بخصوص قوس‌هائی که از روی یال‌ها می‌گذرد (در سمت دیواره برش) به علت وجود دیواره‌ها دچار اشکال می‌شود. درصورتی که این دیواره‌ها مانع دید راننده (در حد فاصله دید لازم ) شود ناچار باید دیواره را قدری عمّب برد که در این صورت عملیات خاکبرداری زیاد می‌شود. برای جلوگیری از خاکبرداری و تخریب بیش از حد جنگل دیواره را از ارتفاع ۱/۲ متر به بالا به اندازه‌ای عقب می‌بریم که -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی دم های ح: مار شی ر‌ پ سس ار اش دی یجید خی ی دی یش ی چا و یآ 8 ۳ 8 ۰ 2 ۰ ۰ ۳ ۳ ای ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ مه : ند مقدار ۸/۸ در حاده‌های ری خطله (۱۵]!| 51۱۱۱۵۱۵ ( ۶-۲ د ر در جاده‌های ۰ ۰ ۰۰ مچ انا انا لا این انا یا اید یا انا لا یاری نا الا ایا یایناا‌یناانا یا نان اکیا ناراانارااا یا یا زااانانا اکرانااایزاناینایا اایا ین اینا 8 و ۳ .۰ ی کی دک ۳ پ ماو ور کی ویو ۳ و )رود بو ویو ویو هه _ و رو موی نی نوی زوم ۰ »۰ 00 رنه ۹ 0 و ۳ ۳ اد 00 دک در درد رم وس وی و ی 0 او ور ۸ اجزا هکر را رک رکر کرک راز زا رک را کار ۹ 3 ار (ا0) آر آلر کی ییارگ راز ها هل رش رم ۱ پوت ۹ کر ی ۳ و :تن ی : 4 و ۰ ی کر ییا یا رابکی که : ۹ و زج بر بر دار ار رد درد درخ دا رم / ما وز از او وا را 1 ابا اراک ی دی ۹ 1 7 کی ی ان ۹ 9 اک اه ۹ 8 ۹ و / پر ۳ ۰ ۹ ره ۰ 09 9 ۹۰ ۰ 0 ۰ ی ۰۵۷۹۳۰:۹۶ :4۲۹۱:۹۰۹۹ ۹ ی / ی ٩۳ ۹‏ #۷ هم هه ۶ ۶ ۶ ۷ ۰۹/۶ 6 ۷۷۷۷ ۵244۷6۷۷۷2۷۰۵۳۹۷ 0۳۳ 0 ۶ اه ام ما مه ۶ همهم ما 3 ۹ ۳ 22 22 با( ند 22 2 7 7 وه 82 ۹:97 8۷۶62220 ۰ 0 کر ۳ ۳ ۳4۳۰۶۳۳ ۵ و 272722۶27۶۶22772 7۳2/7 02:52 ی 0 0 0 2 ۵ یی نی نی ای وان نی ایا ینبل 1 رک ای رن 0 رخ 8 را نود که ام ناو ام 0 ور ۸ 5 1 ۵ زو ود ود وراد ردان بردر می وا و زا دورب در توا ۹ ها و ها زا ید از را اراک زا ادن ۵ وه از زا 10 با ۹0 ره اد از ۵ ما نو دید ی - ۰ ۱ ۱ ۰ یی ابل ۱ ۱ - ۰ مدار( رز رابصد ر سبه است . (۱/۵+ ۳ل) - روم ۱۱-۱ 2 1 ۶ ۳ ۷ ( ۱ ۷ 1 ۱ که 1 ً ۲ : زه ححمسمسیس. و ۰ ۰ یس ۱ ۸ ۱ ۸ راوی* مسر ی و سی.. ۳ ک. : که در ان ۷۷ - ی ۰ ما ۷ رای راه‌های یک فد ۱ ر آن در ول ریر دیسر برای زر 5 ۰ ‌ِ اس ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۴ چرح و زمین ۰7/۴ در نظر گرفته شده. داده شده است . حدول ۸- ممّدار ۱ جدول شعاغ بر حسب متر | 0/2 برحسب درجه ‏ ۷ بر حسب مر ۱/۴ ‌ ۳۳/۷ ۱ ۱۶ اج در راه‌های جنگلی با کم شدن ضریب اصطکاک سطح راه و لاستیک وسائط نقلیه دار ۸۸ زیاد خواهد شد که نتبحه آن افزایش عملیات خاکبرداری دیواره‌ها در قوس‌ها و تخریب جنگل خواهد بود و برعکس. به همین جپت روسازی راه‌های جنگلی باید چنان عمل شود که ضریب اسطکاک سطح از ۰7/۴ کمتر نباشد. ضمنا باید توجه داشت که با توجه به میل دیواره‌ها و این واقمیت ک دیواره‌ها از ارتفاع 7۲ متر به بالا عقب برده می‌شوند (ارتفاع دید راننده) مقدار عقب‌نشینی کمتر از مقّدار ۸/۱ خواهد شد(تنپا در صورتی که دیواره -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۵ در راء‌های جنگلی دو طرفه در مقایسه با راه‌های یک طرفه با توجه به ۴ لازم نیست . لازمست ععقّب نشینی در دیواره‌ها به طول ۷/۵ متس ( حدود چ طول کامیون با بار) از دو سمت قوس یعنی قبل از شروع قوس و بعد از خاتمه قوس ادامه یابد» به طوری که در انتمپای آن ممدار ۱ مستمپلک شود. ۲-۲-۲- مشخصات نیمرخ طولی نیمرخ طولی راه همان خط پروژه است که آنرا ۱۵| 9۲206 نیز می‌نامند. این محور از تعدیل پروفیل طولی راه بدست آمده و باید دارای مشخصات و معیارهای مخصوص به خود باشد. - شیب‌های طولی -قوس‌های قانم - فاصله اطمینان دید در قوس‌های قانم ۱-۲-۲-۲- شیب‌های طولی در راه‌های جنگلی حداکش شب محاز در طراحی راه‌ها بستگی ند نوع ماشین‌ها. چگونگی تردد و سرعت طرح دارد. گذشته از آن عواملی چون وضعیت تویرگرافیک منطقّه جپت حمل بارء آستانه فرسایش ( فرسایش آبی)» نوع خاک» نوع روسازی و درجه اطمینان عبورء» از عوامل تعیین کننده شیب طولی به شمار -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۶ اس ره می‌روند. در راه‌های عمومی ازدیاد شبب. کندی حرکت ( حمل بار از دو سمت ) و افزایش هزینه‌های عبور و تعمیرات را موجب می‌شود. در راه‌همای جنگلی نیز که بار در یک جپت (از سمت کوه و جنگل به خارج) حمل می‌شود. شیب طولی را نمی‌توان از حدود منطقی و اقتصادی بیشتر (یا کمتر) گرفت زیرا شیب زیاد مستلزم ترمزهای شدید. متوالی و خطرناک است و نپایتا هزیده‌های استبلاک سطح راه و لاستیک‌ها را افزایش داده خطرات فرسایش آبی را تشدید می‌نماید. از انحائی که اتومیبل‌ها و وسائل مختلف جنگلی از قبیل کامیون‌ها و تراکتورها و غیره عمل و عکس العمل‌های مختلفی در مقابل شیب طولی دارند. در تنظیم شیب طولی راه‌های حنگلی باید خصوصبات این وسائل ذر به عنوان ال شیب در سیرهای چوب کشی خیلی بیشتر از مسیر در راه‌های جنگلی با توجه به یک طرفه بودن جپت حمل حداکثر طول مسیر با شیب ۸ درصد منفمی را. ۱۵۰ متر در نظر می‌گبرند. شیب ۸/۵ تا ٩‏ درصد در فواصل کوتاه یعنی کمنر از ۰ مر در صورت اخسطراری قابل تحما است . استانه فرسایش آبی در سطح راه‌های شوسه جنگلی شیب ۸ درصد است . -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های حجنگلی ۳۷ در راه‌های اصلی درجه یک (در طرفه) جنگلی حداکُر شیب طولی ۷ درصد است . در راه‌های ارتباطی شیب طولی تابع شراهط برون مرزی جنگل در راه‌های فرعی جنگل (راه خاکی یک طرفه) شیب حداکشس در جپت حمل بار (شیب منمی) معادل ( ۲ درصد) و در صورت اضطراری تا (۱۴-) است. حداکشر شیب سشت در راه‌های جنگلی ۵ تا ۶ درصد و در مواقم اشطراری تا ۷ درصد خواهد بود. در راه‌های فرعی تردد باید به ایام یخبندان یا ایام خشک و گرم محدود باشد. در مسیرهای چوب کشی و تراکتور رو حداکثر شیب طولی (۱۵- درصد) و در صورت لزوم تا حداکثر (۲۰- درصد) خواهد بود. گاه شیب‌های بیش از (۲۰- درصد) نیز اگر تدابیر لازم برای مقّابله با خطرات فرسایش آبی اتخاذ شده باشد (مانند تسطیح و بدرپاشی پس از حمل چوب ) مجاز خواهد بود. است در مورد آن دقت بیشتری به عمل آید. صرفه‌جوئی در عرض راه گاه منطمّی است ولی صرفه‌جوئی با انتخاب شیب بیشتر همیشه غیر عاقلانه است. لازم است شسب طولی راه‌های جنگلی را در امتداد قوس‌های سا شماع کوجک (۱۶ متر)به ۵ کاهش داد. کاهش شیب از فاصله ۳۰ متری قوس . -------- صفحهٔ بعد -------- جدول زیر ممّدار شیب طولی در کوس‌های راه‌های اصلی یک باندی ب تناسب طول شعاع داده شده است . طول شعاع به متر حداکثر شیب طولی | ۰ با ۲۵ ۷۶ ِ ۵ تا ۳۰ ۸۷ حدول ۰- معدار حداکتر 5 حدافل : تسب در حاده‌های حنکلی سس ۱ ۸ ی ممشالر مس حدا کثرشیب حداکسره شبت ۱ حداگا شنت .۶ نرع حاده ۱ یی اصلی دو طرفه ۸(۱-۷-) ۵+(۶+تا۷+) 7۲ بیشتر از 7۳ ٍ ۱ یک طرفها ۸-(۹- ۶۵ تا ۷)+ صلی یک طر ( ۳۹ ) با کمتر از ۳ ۱ ِ بسشتر از ۵+ ی 8 - غعی ۲-(۱۴-) ۶(۵+ا۷+) با کمتر از۵-» مسبرهای بیشتر از ۵+ ۱ ۲۰(۵-) ۰ ۱۲+ ) چوب کشی یا کمتر از 2-۵ ارتباطی تابم شرایط جاده‌های عمرمی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۹ حداکثر شیب طولی در مسیر سرسره جوب در اراضشی خشک تا ۵- درصد (حداکثر تا۴۰ درصد در کار تابستانه می‌باشد). حداکثر شیب طولی در مسیر سرسره چوب در اراضی مرطوب ۶- تا ۵ (حداکثر ۲۵ درصد در کار زمستانه. روی برف و یخ می‌باشد.) در مقام مقایسه حداکثر شیب در اتوبان ۶ درصد است که در موارد استننائی و در فواصل کم این ممّدار تا ۸ درصد نیز افزایش می‌یاید. در راه‌های جنگلی برای اینکه آب باران و برف با سرعت بیشتری از سطح راه خارج و امکان نود آب و تخریب راه کمتر شود رعایت شیب به عنوان این حداقل برای راه‌های اصلی ۴ درصد است» در صورتی که راه از روی دامند سا شیب ؟ کُمنر از ۴ درصد می‌گذرد. سر است شیب را ۳ درصد به عنوان ممّایسه. درصد شیب راه‌های جنگلی در ارتباط با سرعت طرح و نوع کامیون‌های حامل چوب بر اساس استانداردهای آمریکائی در جدول (۱۱) داده شده است. استماده از ارقام این حدول مناسب جنگل‌های شمال ایران نیست و فققط به منظور نشان دادن ارتباط سرعت طرح و شیب راه جنگلی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- های فنی راه‌های جنگلی ۳۰ جدول ۱۱- شیب جاده با توجه سرعت طرح شیب جاده‌های جنگلی (درصد) سرعت طرح بر حسب مایل درساعت ۱۰ -۲- قوس‌های قائُم و فاصله اطمینان دید و مشخصات آن برای جنگلی خورد خطوط مستَمّیم محور طولی (خط پروژه یا ۲۱۵ 3۲206)) که بب‌های مختلفی هستند زوایائی به وجود می‌اید که مانع دید رانندگان » لازم خواهد بود. این زوایا ممکن است برآمده (0۲6081) و یا مقعر اشند. در شکل (۷-۲) این وضعیت‌ها نشان داده شده است . -------- صفحهٔ بعد -------- ِ ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۱ 50 شم ا ۰ ۱ ۱ ۳۳911 خی سس 3 کی سر ٍ ۱ ٍ 890+ ۱ ۱ ا ی با فاصله دید در شب فاصله دید در روز در طراحی این قوس‌ها ابتدا باید فاصله اطمینان دید برای توقف ( 8913006ال 1ااوا5 و1۳مم510) برای حلوگیری از برخورد وسیله نقلیه با ماشین یا وسیله دیگری که در روبرو قرار داردء و یا فاصله اطمینان دید برای سمت در راه‌های دو با چند خطه و در شرایط سقت محاز ( 419121106 1 واه ۳۵۶۶۱۵) معین گردد. عواملی چون سرعت طرح» ضریب اصطکاک سطح راه تفاضل جبری شیب در دو سمت., (در شکل ۷-۲ در گیرنده و مورد سبقت (در فاصله دید برای سبقت مجاز) و غیره از جماه عواملی هستند که در تعیین فاصله دید موثرند و باید مورد توجه قرار گیرند. کلیه نقاطی که این امر به علت لزوم انتخاب فواصل دید طولانی (در حدود چمپار برابر فاصله دید برای توقف) و طراحی قوس‌های قائم با شعاغ بزرگ. موجبات بالا بردن حجم عملیات خاکی غیر موجه را فراهم میکند مطرح -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۴۲ نخواهد بود و لازمست به طور کلی در نقاطی که فاصله دید برای سبقت بطور کلی برای راه‌های جنگلی در صورتی که در ردیابی مسیر هادی و بخصوص در تنظیم خط پروژه . اصول مربوط به طراحی این خطوط رعایت شود. قوس‌های قانم با مشخصات مطلوب در محور طولی ( ۱۱۱۱۵ 0۲3060) بخودی خود آیحاد می‌گردد. رعایت این اصول مبتّنی بر تغیبرات شیب در مسبر هادی معادل حداکثر یک درصد حداقل ۱۰ متر فاصله و در خط پروژه به صورت زیر است : جدول ۱۲- تغییرات شیب طولی قوس‌های قائم در خط پروژه نوع جاده | حداکثر تغییر شیب حداقل فاصله بین دو طول شعاع | ۱ ۱ درایک نقطه ا نقطه‌با تفییر شیب قوس قا درایف عصه | با تفهمیسن سیم گوس گام | را ا اراه درجه یک جنگلی ‏ ۲ درصد ۰ مس ۰ مس | ِ ِ ْ ٍ ِ (دو طرفه) ۰ ٍ ْ ِ راه فرعی جنگلی ‏ ۱ ۴ درصد | ۵ متر ِ ۰ مر همچنین برای طراحی قوس‌های عمودی می‌توان به خوبی از استانداردهای آمریکائی مرسوط بد راه‌های شوسه و خاکی جنگلی که مشخصات آن در شکا های ۹-۲۱ )-(۱۰-۲۱)-(۱۱-۲) نقا شده است استفاده کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۴۳ در شکل‌های مورد اشاره فاصله دید برای توقف در راه‌های یک طرفه و دو طرفه بر اساس سرعت طرح ( مایل در ساعت) و طول قرس‌های قائم داده شده است . خط نقّطه چین نشان دهنده زمانی است که فاصله دید با طول قوس عمودی برابر می‌باشد. برای محاسبه طول شعاعغ قوس قفائم می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد: 1 ۸ که در آن ا طول قوس قائم (موقعی که مقدار آن برابر فاصله دید است یمنی ۱ 2 5), ۲ طول شماع قوس قائم و ۸ تفاضل جبری شیب در دو سمت نقّطه تغییر شیب می باشد. به عنوان منّال در نقطه 2(شکل ۷-۲) مقدار ۸ برابر است با ۱۱-(۲-)-۹- ۸. بر اساس استانداردهای فوق طول شعاع قوس قائم برای راه‌های اصلی دو خطه (درجه یک) یا در طرفه جنگلی برای سرعت طرح معادل ۲۰ مایل در ساعت و فاصله دید برای توقف حدرد ۱۱۳۵ فوت یعنی ۳۸۰ متّر خواهد بود. طول شعاع قوس قائم راهدهای یک خطه (درجه ۲) برای هر سرعت طرح ۵ سایل. برایر ۱۲۰۰ یاایعنی حدورد ۴۰۰ متر در نظر گرفته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ . معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۴۴ شکل (۸-۲) فاصله توقف در جاده‌های یک خطه دو طرفه و طول قوس قائم (5) 7 --_طرل قوس قائم - سرت به مایل در ساعت ۱۸,۳۲ ۱ ۷ (م۵( تفاضل جبری شیب در دو سمت < )۳۲( فاصله دید < ۳ (۱۷.۳. ۲) سرعت طرح < 230 ۸ عا <5 سم 2 >5 0 به تقریب ۸ ۴-| تفاضل جبری شیب در دو سمت < ۸ 100 200 0 400 500 ۵00 700 800 900 1000 1100 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ . معیارهای فنی راه‌های حنگلی ۴۵ - ی شا << و و س ی رن شکل (۹-۲) فاصله توقف در راه‌های دو خطه و طول قوس فانَم (5) برحسب (۸( تفاضل جبری شیب در دو سمت ج۸ لاصله دید به فوت سرعت به مابل در ساعت (۳۴۴۲) 5 (۱۸.۳۰) ۷ سگ ی ال 6 (۴7) ۱ فاصله دید <8 40(‏ سرمت طر سل سقل ال هه لبق 8و ا<و 200 2 ف. 5 وود ۱۳ ا>5 به تریب ۸*] 100 200 300 400 500 6۵00 700 800 900 1000 1100 0 ارتماع شنی مقابل خودرو۶او ارتماع چشم راننده از سطح راه۱۲۰سانتیمترفرض شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبار رهای فنی راه‌های حنگلی ۴۳۶ شکل (۱۰-۲) فاصله دید نور چراعغ در شب (فاصله توقف) و طول قوس در قوس‌های قانم مقعر بر حسب فوت راانشان می‌دهد. |]* ‏طول قرس قائم‎ )۴7۲( ۸-< ‏تفاضل جبری شیب در دوسمت‎ )40( فاصله دید به فرت سرعت به مایل در ساعت (۳۴۴۲) 5 (۱۸.۳۰۲) ۷ ناصله دید 5 ۹5 (۱۸.۳۰۲۶) سرعت طرح <۷ 5 ود اده ۸ 2 ۸5 ۹ 5 ۴ اک به تفریب ۳۸ >*]| رک ی سر رم سا که و 7 5 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 1100 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی رادهای جنگلی ۴۳۷ ۳-۲-۲ نمّاط عبوری - دور زدن - محل‌های دیوی چوب ۱-۳-۲-۲ تقاط عبوری و مشخصات هندسی ان (گذرگاه‌ها ) در راه‌های جنگلی درجه دوم (یک خطه) لازمست امکان عبور کامیون‌های حامل چوب از مقمّابل هم تامین شود. از این رو گدرگاه‌هانی در فواصل معین در طول سیر ایحاد می‌گردد. فاصله گدرگاه‌ها از یکدیگر باید به اندازه‌ای باشد که کامیرن‌های تخصوص حمل چوب که از دو طرف ممّابل بر روی راه تردد می‌نمایند. بتوانند بموقع زاندرن روز اختلال زیاد در ترددشان از سابل هم عبور نمایند بطور کلی کامیون خالی که از محیط خارج به داخل جنگل در حرکت است باید به محض دیدن کامیون حامل چوب در محل در راه‌های فرعی نیز رجود این گدرگاه‌ها لازم است. البته می‌توان در این راه‌ها از محل دیوی چوب که در کنار راه احداث می‌شود به این منظور استماده نمود همچنین می‌توان با تنظیم حرکت کامیون‌ها (با توجه به ترافیک سک این راه) از روز اشکال حلوگیری ید عمل آورد . غالا تعریض قَسمّی از مسیر. به ریژه در قسمت‌های دارای شیب عرضی کمتر و بخصوص هنکام گذر راه از رری یال‌ها به حل مشکل کمک می‌نماید. این کار با صرف هزینه‌ای اندک و بدون ایحاد زخم‌های عمیق بر روی زمین جنگل امکان پدیر ۱ است .. بدین ترتیب ضمن تسپیل عبور و مرور » موجودیت جنگل از نظر خاکبرداری و تخریب . کمتر دستخوش ندید واقع می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۴۸ فواصل گدرگاه‌ها به امکانات دید رانندگان و تراکم ترافیک در هر قسمت از راه بستگی دارد. نخصوص در مسیرهای بر پیچ و خم و دارای نقاط کور. فاصله گدرگاه‌ها کمتر در نظر گرفته می‌شود. ۱ در شرایط معمرلی فواصل گذرگاه‌ها حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر است هر قدر تراکم ترافیک بیشتر باشد. توقف کامیون‌های خالی بر روی گذرگاه‌ها بیشتر و در نتیجه فواصل گذرگاه‌ها کمتر در نظر گرفته می‌شود. گاه برای ایجاد امکان عبور عادی کامیون‌های پر و کامیون‌های خالی در ترانیک سنگین. فواصل گذرگاه‌ها به اندازه‌ای کم می‌شود که اقتصادی‌تر انست که راه جنگلی کلا تعریض و به صورت دو خطه احداث شود. ایحاد راه‌های دو خطه در قسمت‌های نزدیک به نقطه خروح محمولات از جنگل . در جنگل‌های وسیم. اغلب به این دلبل غبر قابل احتناب است . در این رابطه لازست حفاظشت جنگل . سرعت عبور مرور و حمل چوب. هزینه‌های احداث به صسورت یک خطه یا در خطه و تراکم ترافیک مورد توجه قرار گیرد تا فقّط در صورت نباز نست به ایحاد جاده‌های در خطد اقدام شود. ببتر است گذرگاه‌ها در نزدیکی فوس‌های افقی و قوس‌های قانم (نقاط کور) ایحاد گردند. طول گدرگاهی که در سیر قوس‌های افقغی (احبانا ) احداث می‌گردد. از طول گدرگاهی کد در مسیر مستیم ساخته می‌شود. قدری بیشتر در نظر گرفته شده تا کامیون به راحتی در آن جا گرفته و توقف نماید زیرا در گدرگاه‌های واقم در مسیر قوس‌های افعی احتیاج بِ مانور بیشتری برای بارک کردن خواهد بود. بپتر است احداث محل‌های دیوی چوب و محل گذرگاه‌ها همزمان با -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳۹ عملیات خاکبرداری و خاکریزی و قبل از شروع عملیات زیرسازی و روسازی راه باشد. این کار از تخریب غیر موجه جنگل و بعلاوه دو هم آهنگ کردن گذرگاه و محل دپو و در کل در کاهش هزینه‌ها مور است . در شکل (۱۱-۲) چگونگی ایجاد گذرگاه (یا محل دپو) در قسمت‌های مناسب راه و نخصوص در محل گدذر راه از بال‌ها نشان داده شده است. طول و عرض بیش از حد لازم در موقع احداث گذرگاه‌ها. کمکی به حل مشکل ترافیک نمی‌کند و عامل موثر» تعداد کافی گذرگاه و انتخاب محل‌های مناسب است . در صورتی که راه جنگلی مورد نظر راهی با ترافیک همگن و یکنواخت باشد. می‌توان زمان‌های بدست آمده از شکل (۱۲-۲) را ملاکی برای محاسبه فواصل اقتصادی گذرگاه‌ها قرار داد. جنگلی یک خطه در قسمت‌های مستَمیم و در شکل (۱۴-۲) برای احداث گذرگاه در امتداد قوس‌های افقی راه نشان داده شده است . شکل (۱۱-۲) نبمرخ عرضی راه‌های جنگلی در روی یال‌ها را خاکبرداری برای محل <ل عرض جاده -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ معبارهای فنی راه‌های شکل ( ۱۲-۲ شکل ( ۱۳-۲ 1/2 ۵۰ گن ز] 20 ی 6 مت 5 52 12 ل 3 [ ی زا ۰.4 3 اک ی زک 4 ۰ 9 1 0 یم [۱ 0 11 ) ۷/7 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل (۱۴۶-۲) فرم و ابعاد گدرگاه درروی قوس 5 هار ۷ / ۱ 18 > 5 ۱] 0 > ۷7 111 با 1118 با[ > ۱/۵ برابر طول کامیرن بدون بار ۲-۳-۲-۲ نقاط دزرزن در انتپای هر سیر و در صورت لزوم در طول مسیر, باید نقاطی را برای دور زدن کاسون‌ها تعسه کرد. این امر در راه‌های فرعی سیشتر اهمیت دارد زیرا راه‌های فرعی معمولاا بن‌ست هستند. در راه‌های اصلی. از محل‌های دیو ز از محل‌های انشعاب راه‌ها نیز می‌توان به عنوان نقاط دور زدن استناده کرد. در شکل ( ۱۵-۲ ) انفاد معمولی محل‌های دور ردن داده شده است . محل دور زدن ممکن است بصورت دایره‌ای نیز باشد که برای ابعاد محل‌های دور زدن .در صورتی که استناده از تریلرهای حامل چوب لازم باشد. باید به تتاسب افزایش یاید. بپترین جا برای احداث محل‌های دور زدن در راه‌های فرعی انتهای راه است. در هر راه باید از قسمت‌های کم شیب‌تر (شیب عرضی دامنه کمتر) و نقاطی که عرض راه بطور طبیعی بیشتر است . برای احداث محل دور زدن استفاده شود تا هزینه‌های خاکبرداری و تخریب جنگل کاهش یاید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۵۲ سیاحت و نظایر آن مورد توجه قرار گیرد و از تابلوهای راهنما استفاده به عمل اید تا خطری در موفع دور ردن متوحد رانندگان نشود. در طول مسبر و در نقاط مناسب احداث گردد. محل‌های دیو باید در نقاطی انتخاب شوند که اولا از نظر جمم‌اوری چوب‌های تنه‌ای. گرده بینه‌ها. سر شاخ‌ها و فواصل کشیدن چوب در وصع خاکریزی. حفظ محیط جنگل و تخریب در انا مورد توجه قرار گرفته باشد. این مکان‌ها باید در دامنه‌های کم شیب . تراس‌های طبیعی و محل انشعاب راه‌ها ساخته شوند. ظرفیت مکان‌های دیو و انبار؛ باید با حجم چوب‌هایی ک قرار است حمل و در انا جمم‌آوری شوند. متناسب باشد. حداقل ظرفیت محل‌های دیور و انبار چوب معادل ظرفیت یک کامیون یا تریلر خواهد بود. در بیشتر موارد می‌توان محل انبار. دیو. گذرگاه و دور زدن را به نحوی با هم تلفیق کرد. چون محل‌های دیور در کنار راه احداث می‌شوند. میتوان عرض راه را نیز جزء قلمرو انبار به حساب اورد . آنبار. معمولا با تعریض قسمتی رای) ۱۷۲ مت است .در صورت کدمجا دی خون باانبار در طرف دامنه -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ - معیارهای فنی راه‌های جنگلی ۳ باشد لازمست آمکان عبور کامیون‌ها و اسکیدرها از روی کانال کنار راه فراهم گردد. شکل (۱۵-۲) ابعاد محل‌های دور زدن 15 را ۱ 5 18 ضن ۱۷ مد 8 ۴ ن 0 هر 50 لا وک 17 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی مباحث مربوط به ساختمان راه‌های جنگلی را می‌توان به دو بخش زیرسازی و روسازی تقسیم و هر بخش را بطور مجزا مورد توجه قرار داد. ۱-۳- زیرسازی راه‌های جنگلی: زیرسازی راه‌های جنگلی عبارتست از مجموعه کارهائی که منجر به ساختمان کف و بستر راه. شیروانی‌ها در برش‌ها و خاکریزها و همین طور دیواره‌های حفاظتی راه می‌شود. در این مرحله کارهای زیر صورت می‌گیرد: - آماده کردن مسیر راه و حریم آن - خاکبرداری و خاکریزی - تست سر راه - تثبیت شیروانی‌ها در برش‌ها و یا در خاکریزها - ایجاد دیواره‌ها و بناهای حفاظتی مجموع کارهای فوق منجر به ایجاد پروفیل (نیمرخ) عرضی راه ساخته شده خواهد شد (مراحعه شود به شکل ۱-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۵۵ شکل ۱-۳- قسمت‌های مختلف زیر سازی راه ۱ زمین طبیمی ( خاک طبیمی در جا ) ۲ خاکریزی (توام با تراکم ) ۲- زیرسازی ۳ خاکریزی تثبیت شده ۳۲ خاک طبیمی تثبیت شده ۳ روسازی زمین مادری یا زمین طبیعی: عبارت است از خاک طبیعی موجود در محل که ممکن است خرده سنگی» صخره‌ای و یا خاکی باشد و به عنوان پی بستر راه: سطح صاأاف شده زمین مادری است که بعد از عملبات خاکی به وجود می‌آید. از آنجا که لایه‌های روسازی روی بستر قرار می‌گیرند و کلیه بارهای وارده به روسازی را باین تحمل کند از اهمیت زیادی برخوردار است. حریم ساختمانی راه: عسارت است از عرص نواری از جنگل که برای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳- مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۵۶ کارهای راه سازی, قطع یکسره شده و از وجود درخت یاک می‌شود که بسته مراحل مختّلف زیر سازی عبارتند از: ۱-۱-۳ آناده کردن مسس راه: با توجه به عرض کلی راه (شکل ۱-۲)» عرض حریم ساختمانی راه تعیین و درختان مسیر راه در این حریم ساختمانی نشانه‌گذاری و قطع می‌گردد. تعیین عرض حریم ساختمانی راه با استفاده از نمودارهای (۲-۳) و (۳-۳) انجام می‌گیرد. پس از قطم درختان واقم در حریم ساختمانی راه» نسبت به ریشه کن کردن کنده‌های باقیمانده اقدام خواهد شد. این کار معمولا در مورد کنده‌هائی که سطح بالائی انها کمتر از ۷۰ سانتیمتر با سطح خاک بستر راه فاصله دارد انجام می‌گیرد. ریشه کنی کنده‌هائی که در عمق بیشتری قرار دارند ضروری نست. از اقدامات دیگر برای آماده کردن مسیر راه» حذف صخره سنگ‌های آزاد موجود در مسیر راه به وسیله انفجار است که می‌توانند در عملبات ساختمان راه وقعه ایحاد کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۵۷ شکل ۲-۳- تعیین عرض حریم ساختمانی راه‌های یک طرفده ]۵ ۹40 6 7 6 5 34 2 | 450 نلیتا ۱۵ 0 علی5 0 ۹20 | مر 3.0 60 90 130 150 ۲۳ سس 0 ِ ‌ ٍ ْ اک 10 150 130 0و9 م60 30 متر 20 ۹30 ۹0 50« 60 عرض بستر راه سح شکل ۳-۳ تعیین عرص حریم ساختمای راه‌های دو طرفه ۹40 هی 7 6 5 34 2 |[ 30 »۳ لیلبلیلیلیلا (# ای رم 0 علفی5 ۹30 ار مر متر 40 70 ۱00 130 150 :10 ااااا ۱ سس 0 150 13.0 10.0 710 ۵ متر 20 830 10 50 40 الف: سرزن آزردن کنده توام سا انداختن درخت: در این روش از دنه درخت به عنوان اهرم استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ب: پیرون آوردن کنده پس از قطم درخت به روش مکانیکی: در این روش ضمن خالی کردن اطراف کنده و قطع ریشه‌های بزرک جانبی با تبر ویا اره موتوری» می‌توان با استفاده از وینچ و تیفه بولدوزر . کنده را ریشه کن کرد. استفاده از این روش می‌تواند نتیحه بپتری بدهد در صورتی که موقع قطع درختّان مسیر راه. ارتفاع کنده‌ها را بیشتر از حد معمول در نظر بگیرر, ج بیرون اوردن کنده با استفاده از عملیات انفحاری: در این ررش. مواد منفجره را به معدار کافی در زیر کنده و یا در داخل سوراخ ایجاد شده به وسیله منّه. در بدنه کنده قرار داده رز منفحر می‌کنند. حتی اگر در اسر انفجار. کنده‌کاملا ریشه کن نشده باشد. به علت شکافتن و سست شدن اتصال آن با زمین در عملبات خاکرداری راحت تر بیرون خواهد آمد. در شکل ۴-۳ ررش‌های مختلف منفحر کردن کنده نشان داده شده است. ۲-۱-۱-۳ حذف صخره سنگک‌های آزاد مسبر راه: این صخره سنگ‌ها یا به صورت طبیعی در مسیر راه قرار دارند و یا این که در حین عملبات خاکرداری و انفحار از کوه جدا شده و در مسیر راه قرار می‌گیرند. در هر در حالت رحود انسا در سسیر راه می‌تواند کار ماشین‌های خاکبرداری را مختل کرده و باعث اتلاف وقت بشوند (مخصوصا اگر ماشین‌های خاکرداری مورد استفاده متوسط رز ضعیف باشند). برای یاک کردن سسر راه از رحود این سنک‌ها. می‌توان انا را منفحر کرد. انفجار این نوع سنگ‌ها می‌تواند به روش سوراخ کردن سنگ و قرار دادن ماده منفجره در داخل سود وایا به روش قرار دادن ماده منفجره در زیر و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۵۹ سنک‌های آزاد مسس راه نشان داده شده است. شکل ۴-۳ روش‌های منفحر کردن کنده 1 ِ 2/31 اس 1 انئجار کنده با ریشه بزرگ گسترده با اننجار الکتریکی انثحار با روش سرراخ کردن کنده و ار 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۶۰ شکل ۵-۳- روش‌های منفحر کردن سنگک‌های آزاد منفجر کردن صخره سنگپای آزاد بروش سوراخ کردن سنگ الف ) انتحارصخره سنگمپای آزاد بدون سوراخ کردن ۲-۱-۱-۳ ۳- کنار زردن لایه هوموس ( خاک نباتی ) مسس راه: در صورتی که مقدار هوموس» یا خاک نباتی در مسیر راه زیاد بوده و لایه ضخیمی را تشکیل بدهد؛ باید آن را قبل از عملیات خاکبرداری و خاکریزی برداشت و در پائین دست راه انبار کرد به طوری که در حین عملیات خاکرداری با خاک بستر و خاکریز جاده مخلوط نشود. ۲-۱-۳- عملبات خاکبرداری و خاکریزی: بس از پیرون آوردن کنده‌های درختان مسس راه و کنار ردن لایه هوموس ( خاک نباتی) عملیات خاکبرداری و خاکریزی شروع وتا رسیدن به رقوم و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۳۱ ترازهای تعیین شده در نقشه‌های اجرائی ادامه می‌یاید. روش‌های انجام این که تشریح خواهد شد. ۱-۲-۱-۳ عملیات خاکبرداری در زمین‌های خرده سنگی و خاک‌های نرم: مپمترین ماشین‌های مورد استفاده در خاکبرداری زمین‌های خرده سنگی. در راه‌های جنگلی عبارتند از: بولدوزر (انگلدوزر )» لودر چرخ زنجیری» بیل هیدرولیکی و گریدر. ظرافت کار خاکبرداری به ترتیب از بولدوزر به گریدر افزایش» ولی بازده کار کاهش و در نتیجه هزینه‌های خاکبرداری افزایش می‌یاید. از این جبت جز در موارد استشنائی که کار با سایر ماشین‌الات ضرورت پیدا می‌کند. بولدوزر بپترین ماشین خاکبرداری و خاکریزی در زمین‌های خرده سنگی, از نظر هزینه و بازده محسوب می‌شود. عملیات خاکبرداری و خاکریزی در زمین‌های خرده سنگی بصور مختلف انجام می‌پدیرد. دو روشی که در زیر تشریح می‌شود مپمترین انا است و عمدتا مورد استفاده قرار می‌گیرد. الف - روش خاکبرداری جانبی: ساختن راه‌های جنگلی کوهستانی ( دامنه‌ای) است و انجام آن به دورو صورت حالت اول: در این حالت بولدوزر فقط کار خاکبرداری و خاکریزی را -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۳۲ انجام می‌دهد و تمام سطح بستر راه را به تدریج می‌سازد ولی تنظیم و ساختن شیروانی جاده باید با وسیله دیگری ملا گریدر. لودر و یا بیل هیدرولیکی انجام شود. جریان کار به ترتیب. مطابق شکل (۶-۳) به شرح زیر انجام می‌گیرد. کار خاکبرداری از روی محور راه شروع می‌شود. با مورب قرار دادن تیفه بولدوزر (انگلدوزر ) دامنه کوه به تدریج بریده و در دره ریخته می‌شود. در این روش» کار از عرض کم شروع وتا اندازه‌های لازم ادامد می‌یاید. شکل ۶-۳- خاکبرداری جانبی با بولدوزر و ماشین‌های دیگر خاکبرداری گریدر یا لودر و یا بیل هیدرولیکی حالت دوم: در حالت دوم تکنیک کار بیشرفته‌تر است و با داشتن راننده بولدوزر ماهر. می‌توان حتی شیروانی راه را نیز با بولدوزر ساخت. مراحل کار در شکل (۷-۳) به ترتیب نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۳ )۱( ۳ )۳ ( سوم )۴( ( ۵( / ۲ ب - روش خاکبرداری طبقه‌ای: این روش خاکرداری در زسین‌های نهد ماهور و با در موأردی که احتیاج به جابجائی خاک در طولای نسبتا زیاد باشد انجام می‌گیرد. در این روش, -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۶۴ به صورت مرحله‌ای, سطح خاک بالا امده را ؟ کُد ناید برداشته شود به تدریج تراشیده و به محل‌های کود و فرو رفته حمل می‌نمایند. شکل (۸-۳)» هر چه طول نققل مکان خاک بیشتر باشد امکان بکارگیری بولدوزر محدودتر خواهد بود. چون هر چه طول حیل بیشتر باشد. خاک کنده شده از دو طرف بیل بولدوزر به هدر رفته و بازده کار کمتر می‌گرددبه همین جپت در این روش برای حمل‌های طولانی خاک. ببتر است از وسایل دیکری چون لودر استفاده شود. در زمین‌های سبک. گریدر نیز می‌تواند این کار را به نحو احسن انجام دهد . شکل ۸-۳- روش خاکبرداری طبمّه‌ای ۲-۲-۱-۳ - خاکرداری در زمین‌های صخره‌ای: بدیچی است در این نوع زمین‌ها بدون متلاشی کردن بافت متراکم صخره سنگ‌ها. امکان ساختن پروفیل عرضی راه وجود ندارد. بعد از اینکه بافت این نوع زمین‌ها به روش‌های مختلف (اکثرا انفجار ) متلاشی شد. ماشین‌ها و روش‌های کار خاکبرداری اکثرا همان است که در همان زمین‌های خرده -------- صفحهٔ بعد -------- متداول در احداث راه‌های حنگلی مبادرت می‌شود. روش‌های انفحار مبحّی بسیار وسیع است که اشاره به تمام جزئیات آن در این فصل ممکن نیست. به عنوأن مواد منفجره. می‌توان از مواد منفجره ژلاتینی (دینامیت) و یا مواد پودری (باروت سباه) استفاده کرد. بدیپی است نتیحه و بازده کار با دینامیت خیلی بپتر از باروت می‌باشد. الف - روش انفجار عمودی : در این روش حجم منشور مُلث القاعده صخره‌ای که باید منفجر و (۹-۳) به طور عمودی از بالا به پائین سوراخ می‌شود (به وسیله مته‌های دستی ). بعد همه سوراخ‌ها با مواد منفحره بار گذاری شده و به طور همزمان با انفحار کننده‌های الکتریکی منفحر می‌شوند. اگر از چاشنی های تاخیری استفاده شود نتایج بپتری بدست می‌اید. با استفاده از چاشنی‌های تاخیری., سوراخ‌های ردیف‌های جلو. وسط و آخر (طرف کوه) با تاخیر چند هزارم تایه به ترتیب منفجر می‌شوند. حجم کار در این روش با توجه به تعداد سوراخ‌های ایحاد شده. فوق العاده زیاد است و به همین حجحبت در راه‌سازی‌هانی که حجم کار انفحاری کمی دارند این روش مناسب است. اگر امکانات انفحار الکتریکی موجود نباشد. در این صورت باید تراکم سوراخ‌ها در واحد سطح سر باشد و لازم است انا را سا ندریج. از حلو به عقّب منفجر کرد. بازده کار در این صورت البته پائین خواهد بود ولی در -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های حنگلی ۶۶ شکل ۹-۳- روش انفحار عمودی ب - روش انفجار افقی (بادیزنی): در این روش سه سوراخ افقی در طول راه ایجاد می‌شود که دو سوراخ به موازات هم در کف راه و سوراخ سوم در بالای آنهاء به طور مایل به طرف بالا حفر می‌شود» شکل (۱۰-۳)یسته به شدت انفجار لازم» تمام یا قسمتی از طول سوراخ را با مواد منفجره بارگذاری و با منفجر کننده‌های الکتریکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ سس شش شش شش شش ای موم موم نیما ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰.۰ زا صو( همر 9 دک صو رز مستس ۵ مسشحر ۰ ۰ - ۰ یب ۰ ۰ ۰ ۰ + ۹ ۰ ۰۰ ژس ۸ ۰ ی هه مه خیم زرا یز بر بو وین ریوب کب موم بو ین ینانوی ی کی بتن اب وب ببر ویزای شا ادیان لا یا یا یکی یا یک یکی یار هه انیا وی رون ۹ ی ومد مین کدی وی ی ی نی ام بایان یرای کی کنیا کاب ای را ایکا و ان ی ی رش 9 ران اا ان ار موم یو یو اچ بیو رو در وو ی هر ار بنر نر زن نا خر ناز او زو نرو ان ز را ( شک ور ان رن وز ی از ریب وا ریخب رگیدکی ۵ و وان من نان نون ید ب نایک کوب وی کون ورس یک ری ان رای یم نیو یوم وه ی نا یی یا یا دریل الا لاری ی یار ۹ زر فرد مره فد و بایان ۳ با باک بید تا و ۱ زاون و ون ون ی ورن نوبز ور ور بو رک یکی بو مکز ی لوزن وا نی ایو ویو یبود و زاو و زا وا وا بو زو ویو یو را یرون او بو ریوب با یکی یدوب وروی و یوار دیاز نییان روز و بو رزیت رون بر و مرو و مایا یک راز بو بو بو بر از بوک بو بو یکی (لا یکی یا کیانی دیک کیک یک یر نازایی یا دوو ۵۵در نیاوران انا او ان ی ین ارز این اب ین نی یاب بنر یا را یا 4 هک کرج اپ بنا بابک بابت یی بک بک نکن ین یا ی یک یا یا نیا باک نیا یا کو و دز نورمن در او ورم ی نوروز شورش این شایان یاری ایا اکو کر رون ونان نزن ونان از اون ون و و نو ونوا بووین 19 وا زا خای موی وا بایان کارکی ییا ان ی ا ز بز ی یی یج جد انرب اج میدز نرب ای چام و ۰ ایا زورون از مزر برد ونر ی راز دوک اک از زو ود یب بخ ان ور یدزی یی نی وی یا و و ۴ رس یسرم اش ال از ال ال از انیا ال نون اکن ون ون ان از بخ ار ای از ان ان کل ون ان ود و ون موب رون ایو ربا یاو یو بو ای ونوا ی ون نی زار را و یا ی نوس روا نییان انیا وا با بای بای زاین ی رانی ای یاک د باتوی ای او و بووین نو ما وا بر ویو و بو ودک ود ویو وی ورب بو بو ییون رورپ نیو یبای او یر 07 با اب کی یکی تی و ور زوم زیر ی نیک زنانی زی کا ی یو یانگ یا یاری یا زیان شا زر یاد زی را راو وا وا وا وا را رارای یا یدای ار دیا یا میرن نانوی رزوی ییاز رای درو وی بویا نوج جوم وی رای نارای نارای انیا از دز دوز راز زرا بو زیر رز ون رون وو و بو بو موب یاو بو رو بو وی یکی گر وی ی تیبا کباب باک بابا بک یک یا یا یک ای یا یک اینک یا یی یا یا یی یکبار هر ارور ریو نیو زبب زیو زد زا را زا زار یاا هو و و و و یج ۰ و یی دروم دوم دی و وید و وگ ویو وه یور وه ویو وی بو و درو و و و را از از ون ورزر و بو وی ور ای کب انب انب نب گنیکنر اب وروی نی وی یبن زوا یی رویز وب دیون ابو یبا رای کار رای اای این ارو رای یانب اش نی نی انی انیکا نان یبای ان انب انب انب انب انب انب انب ای کاب یانب انیا نی ای کدی کیان کنی نی یانب ای او زاو زوا رانا راو با ارو رز با وی بو با کرو یا بو زو یز بو وی یوبن روز رویز وبا رو را با بیان یووم کرک یک هو کو فو کوکو و و کر کوکو دوو و کو دو دو کو هدر فر فو دو در دو هو فود کر کوکو وهم دو کوک دو هر وتو دو دو کو کوکو کو کوکو کوک کوکو و نوین انا یا انا شایان اینا ۵ و ۰ یا انا ایا اینا انا یا نا و و یکی یاک کارا( ارو او ای نایناریا ییالال نییان انیوانیا ییانب ی نیازا انریا نارای ایا با نییان ابو انیا باکر بی ییات ی ابا ییا بو و و وود وکوک و روک وتو وکوک و رو وکوک وک وکوک روک و کیک وود و کیک وک رفک رای نی نی یکی سم ۵ و ورا انا نا اکو اینا ین کیا کبک یک نا یا باک یک یا یک اینا بک اکیا کا یا یا ین یا بنای ی یک باک یک اکیا یک یا ی یر زر درز از ارو وا رای رن بو با ارو یار رو یو مک ابو یکیو یزرا ونوا رو یو ایو بای کیب دیور وین 1 کی دی یکی و سم نر انا یا یا یا ایفا ایا نهج نور او ار لا ان از یاران یاب وا کی زو روز وان و وبا با و و کی ور وک بو ود و وه و با و وی وتو هی 0 - ۰ ۰ ۰ ای ۰ ی سس ۰ ی ی 3 - ۰ ره ۰ ۰۰ ۰ ایب ۰ ‌- م ۸ ۰ ۹ ۷ » ؟ ( ز ی سد » [ 9 ۱ نسسنمسنبههه نمو اس هس ۰ ی ۰ ۰ ۰ ۰ ۰.۰ ۰ 0 ۰ ۰ ِ م‌ ۰ سس هه ام رز نو یدسا میا ۰ - ۰ ف ۰ س ۰ ۰ ۰ یی ‌- مه مه ۰ - نب ۹ ۳ اس سس ۰ لییت اس ۹ ۰ ۰ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳- مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۶۸ خاک در مقابل نیروهای مکانیکی» آب و عمل یخبندان انجام میگیرد. در این کار خواص خاک از طریق: - اصلاح دانه‌یندی - اضافه کردن مواد چسباننده - اضافه کردن مواد شیمیائی. به نحوی عوض می‌شود که خاک به عنوان یک ماده ساختمانی» نیازها را براورده سازد. خاک‌ها از نظر قابلیت تثبیت و پایداری به سه دسته تقسیم الف : خاک‌های پایدار: در مقابل عوامل جوی (آب و یخبندان) بایدار هستند و هیچ گونه تغییری در مقّاومت و حجم آنمپا در اثر رطوبت, خشکی و یخبندان به وجود نمیآیدمانند خاک‌های 0۷۷, 8۷۷, 0۳ و 8۳ ۱ ب : خاک‌های نایایدار ولی قابل تثبیت, مانند خاک‌های درشت دانه همراه با ۵۰-۵ درصد خاک ریز دانه» نظیر خاک‌های 614 , ۰60 ۷۷۱۱ 61۷) و (-01 00) و همین طورخاک‌های ریز دانه‌رسی نظیر ا0 و 2۲ ج : خاک‌های نابایدار و از نظر اقتصادی غیر قابل تثبیت: مانند خاک‌های ریز دانه به صورت لای» نظیر |۱۲ و ۱۸۵ و نیز خاک‌های با منشاء آلی . ۱ا- روش طبقه بندی متحد(8.6.5.) 5۷516۲ 2138011031100 |80 0۲۱11۵0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۳۹ همان طور که گفته شد با تثبیت. مقاومت خاک افزایش مییابد. این عمل در اثر بالا بردن میزان چسبندگی خاک از یک طرف و افزایش اصسطکاک دانه‌های خاک از طرف دیگر انجام می‌گردد. چسبندگی خاک را میتوان با کم کردن میزان رطوبت موجود در آن (خشکاندن) و بالا بردن فشردکی خاک (تراکم) بالا برد. دومین عامل ممّاومت خاک یعنی میزان اصطکاک دانهها را مبتوان با مراکم کردن. تصحیح دانهدبندی و همچنین با افزودن مواد تثسیت کننده زیاد کرد. هدف از تثسیت خاک. حفظ و نکبداری مقاومت ایحاد شده در خاک از طریق ثابت نگبپداشتن میزان آب (رطوبت) و تراکم آن است. بستّه به نوع خاک سر و دانه‌بندی آن میتوان روش‌های مختَلمی را برای به طور کلی روش‌های تثبیت خاک عبارتند از: - متراکم کردن ( غلطک زدن) - تثبیت به وسیله اهک -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱۱-۳- محدوده دانهنندی مناسب برای انواع تست خاک نگ اشنا ناه ای ارس سنکگ| اشن ‏ ]باس را سا سل اضرا سر ما صر لاد تا 1 صسس :سس 0 6۵ 20 6 2 ۵6 ۵.2 006 0.02 0.006 0.0۵2 0 ۵ 20 6 2 06 ۵.2 0۵6 002 0006 :0۵۵ 4 و تثبیت مکانیکی تثبیت با چسباننده‌های سیاه(بیتوم ) سم ام و هر سل سر ا 5 سل رس سر مرس سس رب لام نا الا ۱ ی ص ال 3 0 60۳ 20 6 2 0۵0.6 ۵.2 ۵06 0.02 0.006 0.002 0 6۵ 20 6 2 0۵06 0۵.2 ۵0.06 0.02 0.006 0.002 3 و 3 3 ۱-۳-۱-۳ متراکم کردن خاک (غلطک زدن): بعد از اتمام کار خاکبرداری و ساختن بستر و شیروانی‌های راه» درصورتی که خاک بستر راه تراکم پذیر باشد. باید با توجه به نوع خاک متراکم کردن انواع خاک‌ها و مصالح راه‌سازی در حدول ۱۳ نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۷۲ غلطک خوردن و متَراکم شدن آن فزونی یابد. به همین جپت با آزمایش‌های مکانیک خاک و تعیین دانه‌یندی میتوان کمبودهای خاک را تشخیص داد و نسبت به اصلاح دانهبندی آن اقدام نمود. برای رسیدن به این هدف بسته به دانه‌بپندی خاک بستر راه. برای اصلاح دانه‌بندی, ممکن است تا ۳۰۰ کیلوگرم در متر مربع از سطح راه شن و ماسه لازم باشد. مراحل مختلف کار در تثبیت مکانیکی به شرح زیر است: الف: تیه مخلوطی با دانه‌یندی مناسب ب: حمل و ریختن مخلوط روی بستر راه ٍ ج: پپن کردن مخلوط روی بستر راه (به وسیله گریدر لودر و بولدوزر و غیره ) ه: غلطک زدن به وسیله غلطک‌های متاست. در تمام مراحل مخلوط کردن و غلطک زدن. رطوبت خاک باید مناسب باشد تا عمل تراکم به نحو احسن انجام گیرد. ۳-۳-۱-۳ تشبت خاک به رسیله اهک: تجربه نشان میدهد که بپترین روش برای تثبیت و بالا بردن ممّاومت خاک‌های ریز دانه استفاده از آهک است. مخلوط کردن آهک با این خاک‌ها علاوه بر این که مقارمت خاک را افزایش می‌دهد. قابلیت کاربرد خاک را نیز بپبود میبخشد. برای این کار میتوان از آهک زنده یا آهک آب گرفته و( 02)011 استفاده کرد. تاثیر آهمک روی خاک یک اثر فیزیکی و شیمیانی است که موجب چسبیدن ذرات رس به یکدیگر میشود. آهک زنده و آب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۷۳ اان), نانک ان) و ان)- 00 مناسب هستند. برای: تثبیت خاک‌های ریز دانه فاقد رس و یا خاک‌هائی که حاوی ممّدار کمی رس هستند. بانند خاک‌های ا۱, 5۱-۱۵۸ و 0۱۸-۱ باید از آهک آب گرفته استناده شود. مراحل کار در تثبیت خاک به وسیله اهک به شرح زیر است: الف : آماده کردن بستر راه (شامل جمم آوری سنگک‌های درشت. ریشد. چوب ونظایر آن) . ب : حمل و پخش آهک روی بستر راه. ج : مخلوط کردن اهک با خاک بستر به صورتی همکن و به ضخامت حداقل ۱۵ سانتی متر. د : متراکم کردن مخلوط اهک رو خاک بستر با غلطک مناسب. ۳ تا ۱۲ درصد تغییر نماید. ۳- ۲- روسازی راه‌های جنگلی: ۲ خاکرداری مسر راه و تنظیم حریان آب ( زه‌کشی راه). ساخت تثبیت شیررانی‌های خاکبرداری رو خاکریزی راه و نیز تثبیت بستر راه. زیرسازی راه‌های جنگلی به اتمام میرسد. ولی عملیات انجام یافته از قبیل تثبیت و تراکم بستر راه. هنوز شرایط مناسب را برای تحمل نیروهای وارده -------- صفحهٔ بعد -------- از ترافیک روری راه‌های جنگلی. فراهم نمیسازد. از این رواختلاف ممّاومت باربری زیرسازی راه و ستّاومت مورد نظر در راه‌های جنگلی را عملا باید با روسازی مناسب پر کرد. در شرایط حاضر که اکثر کارهای راه‌سازی به کمک ماشین‌الات صورت می‌گیرد و مصالح مختلشی در اختیار سازندگان است. بسته به امکانات واحدهای جنگل‌داری می‌توان روش مناسبی را برای احداث راه‌های جنگلی و روسازی راه انتخاب نمود. اگر چه از تحربیات راه‌سازی در راه‌های عمونی کشور. به دار زیادی در احداث راه‌های جنگلی استفاده میشود. ولی تنپا اتکاء به روش‌ها و تکنیک‌های راه‌سازی عمومی در احداث راه‌های جنگلی کافی نخواهد بود زیرا. در راه‌های غیر جنگلی معمولا مصالح ساختمانی با استانداردهای معین و مشخصی در مراکز تولید مصالح. ساخته و با مقادیر معینی به محل راه حمل و به کار گرفته می‌شوند و از این رو تمامی عوامل تحت کنترل قرار دارند. ولی در راه‌های جنگلی چنین نیست. در جنگل زمین طبیعی مسبر راه اکثرا نش پی (فونداسیون) و مصأالح ساختمانی را تواما عپده‌دار است. از این رو زمین (خاک) طبیعی مسبر راه از دور نظر دارای اهمیت است. به عنوان زمین طبیعی, از نظر ظرفیت باربری» میزان نشست و حساسیت به فرسایش و به عنوان مصالح ساختمانی از نظر حساسیت در برایر یخبندان و بارندگی و قابلیت تراکم از اهمیت فراوان برخوردار است. به علاوه جنگلبانان معمولا به شبکه‌ای از راه‌های جنگلی نیاز دارند که حتی الامکان با مصالح ارزان و هزینه کم ساخته و امکان بازسازی. تعمیر و نگهداری آن با ابزار ساده و هزینه کم رحود داشته باشد. حال آن که در راه‌های عمومی معمولا بازسازی و نگپداری در فواصل زمانی طولائیتر و با هزینه بیشتس -------- صفحهٔ بعد -------- روستانی اشتباه شوند. این راه‌ها با توجه به نوع ترافیک و شرایط طبیعی مختلفی که دارند از نظر ساختمانی باید کاملا سفاوت باشند. در راه‌های در فضای باز بدون سایه قرار دارند. حال آن که راه‌های جنگلی اکنرا در مناطق کوهستانی واقم‌اند و سایه درختان جنگلی. همیشه روری انا است. به ۱-۲-۳ محالم ساختمان : کف تیه و انتخاب مواد و مصالح ساختمانی برای روسازی راه‌های جنگلی, به لحاظ فنی و اقتصادی, دارای اهمیت زیادی است. این موضوع مخصوصا در جنگل‌های شمال ایران که اکنرا با لایه ضخیمی از خاک ریز دانه پوشیده شده‌اند رز خاک منطمّه نم ی‌تواند نهد عنوان ماده ساختمانی مناست برای روسازی راه به کار گرفته شرد. از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از این رو در رادهای جنگلی هزینه ررسازی. قسمت عمده‌ای از هزینه‌ها را تشکیل مر داهن . ف به منظور صرفه جرئی در هزینه‌ها و با این هدف که امکانات مالی طرح -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۷۶ راه. به عنوان یکی از نکات سپم مورد توحه قرار گیرد. استفاده از روش‌های مناسب تثبیت خاک می‌تراند در کاهش مصرف مواد ساختمانی در روسازی مقاومت را برای رورسازی راه تامین کرد. باید مطالعات خاک شناسی بستر راه و تعیین ریژگی‌های مصالح ساختمانی مورد نظر. برای روسازی صورت گیرد تا تصمیم صحیحی در مورد انتخاب روش کار و ترکیب مواد و مصالح ساختمانی اتخاد گردد. هزینه‌های مربوط به این مطالعات. بخش بسیار کوچکی از هزینه‌های راه‌سازی را تشکیل می‌دهد. در حالی که صرفه‌جوئی‌های حاصل از نتیجه این تحمّیقات. خیلی زیاد و تعیین کننده ۱-۱-۲-۳ شن و ماسه: شن و ماسه یا به صورت طبیعی از رودخانه استخراج می‌شود یا با شکستن سنگ کوهی در سنگ شکن به دست می‌آید. مصالحم شکسته دارای ظرفیت باربری بیشتری نسبت به مصالع رودخانه‌ای است. قبل از به کار بردن مصالح معدنی باید آنها را از نظر قابلیت‌هایشان برای روسازی. مورد آزمایش قرار داد. مشخصاتی که باید مورد بررسی قرار گیرند عبارتنداز: دانبندی. معمّاومت در مقابل سایش, و تمیزی. هر یک از مشخصات یاد شده بسته به این که مصالح برای ساختن طبمّات زیرین. میانی و یا بالائی روسازی به کار می‌روند. دارای ریژگی‌های معینی است. این ویژگی‌ها در دیگر نشریات دفتر تحقّیقات و معیارهای فنی ذکر شده و می‌تواند در راه‌های جنگلی نیز مورد استفاده قرار گیرد. در انتخاب مشخصات مصالح باید توجه داشست که راه‌های جنگلی اکثرا در نواحی کوهستانی و ارتفاعات ساخته -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۷۷ می‌شوند و خطر یخبندان در این مناطق همیشه موجود است. در دانه‌بندی مصالح معدنی (شن و ماسهد) ممّدار مواد ریز دانه (رد شده از الک شماره ۰ دانه‌های با قطر کمتر از ۰/۰۷۵ میلیمتر ) نباید از ۵ درصد تجاوز کند. در غیر این صورت راه‌های ساخته شده در معرض خطر تورم ناشی از یخبندان خواهند بود. در راه‌های جنگلی که در ارتفاعات بائین تر احداث می‌شوند و خطر یخبندان وجود ندارد. می‌توان درصد مواد ریز دانه را بیشتر اختیار نمود. منحنی دانه‌بندی مناسب که برای روسازی راه‌های جنگلی کشورهای ارویای مرکزی. مثُل المان و اتریش مورد استفاده قرار می‌گیرد در شکل (۱۲-۳) داده شده است. با توجه به تشابه شرایط طبیعی منطمّه جنگلی شمال ایران با این کشورها. می‌توان این منحنی‌ها را عینا به عنوان معیاری برای روسازی راه‌های جنگلی ایران انتخاب و توصبه کرد. اعداد دکر شده در منحنی‌ها ارقامی متوسط هستند که در عمل می‌توانند تا ۰+ درصد نوسان داشته باشند. ۲-۲-۳- روش‌های مختلف روسازی: روسازی عبارت است از لایه‌های مختلفی از مصالح ساختمانی. که برای حبران کمبود ظرفیت باربری بستر راه. در روی آن ساخته می‌شود. تعداد. ضخامت و جنس این لایه‌ها بستگی به عوامل زیر دارد: الف : مقّاومت خاک ستر راه ب : نوع. وزن و تعداد وسایل نملیه استفاده کننده از راه ج : شرایط جوی منطقّه (رطوبت و خشکی) د نوع مصالح به کار رفته -------- صفحهٔ بعد -------- یا تا ت شا شکل ۱۲-۳- سحنی‌های دانه‌بندی مناسب برای روسازی راه‌های جنگلی ر +۹ 0 و سک ربلد تلم 7ب بل بل ۳ ال ل نم لل ماب بل 6 و ۴ ی ملا اص الق بر بر ول ال بل لت 0 3۱5 ۱6 8 4 2 ۱1 05 5 0.125 0.063 قطر دانه‌های خاک ۳ م۱ زا 6 100 1 سس و لام را لا مق ای لا مللل ]| /م لا صای سل ام ای سب 0 0 0 00 1 0 ور ۳ وا الا ک؟4 ؟3(.5 ۱6 58 2 0171 025 069 0.0۵63 قطر دانه‌های خاک م۱0 ۳ ۹۹ ۹۹ ط سا ...۱ با ۳ وا سس ه لا وا پا مق لبم رس ۱ و 8 وا نان ان 6۲ 45 31.5 ۱6 5 2 071 0.25 09 0.063 قطر دانه‌های خاک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۷۹ ۲-۱-۲۳- مصالح ساختمانی یا مواد تثبیت کننده: مواد تشیت کننده خاک عمدتا عارتند از: آهک. سیمان. قیر و مواد شیمیانی. غیر از آهک که می‌تواند برای تثبیت خاک بستر راه در جنگل‌های ایران. با موفقیت و تأثیر فوق العاده به کار گرفته شود (به علت وجود مواد ریز دانه رسی زیاد در خاک جنگل‌های ایران ) بقیه مواد تثبیت کننده, بدلیل هزینه‌های زیاد و ویژگی راه‌های جنگلی قابل استفاده نیستند. در مورد تثبیت با آهک به مبحث تثبیت بستر راه مراجعه شود. بنابراین هر قدر ماوت خاک بستر کمتر. بار ترافیک بیشتر» شرایط جوی منطمّه نامساعدتر و نوغ مصالح به کار رفته نامرغوب تر باشد. تعداد و ضخامت لایدهای روسازی بیشتر خواهد بود. در راه‌های جنگلی حرکت ماشین‌های سنگین. به ویژه ماشین‌های چرخ زنجیری برای جابجائی چوب. باعث استبلاک سریع روسازی. مخصوصا در محل‌های انبار چوب و تقاطع جاده‌های چوب کشی و راه‌های جنگلی می‌شود. بنابراین غیر از راه‌های نفوذی و محوری که از انپا در تمام طول سال برای حمل و نقل چوب به وسیله کامیون و رساندن خدمات استفاده می‌شود. و به همین دلیل باید دارای روسازی خوبی باشد. روسازی بمّیه راه‌های جنگلی را بسته به اهمیت‌شان از نظر مدت و زمان استفاده در طول سال. باید حتی الامکان ارزان و با استفاده از مصالح موحود در منطمّه ویا حداکثر شن و ماسه رودخانه‌ای ساخت. در این حالت تعمیر و نگپداری مستمر راه به ویژه در فصول نامساعد (رطوبی) الزامی است. با توجه به این که محصولات جنگل در سطح گسترده‌ای پراکنده است و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۰ راه‌همای جنگلی باید به صورت شبکه‌ای, تمام سطح جنگل را کشوده و جمم‌آوری محصولات را در سطح وسیعی ممکن سازد. بنابر این طول مجموغ راه‌همای اصلی و فرعی خیلی زیاد بوده و امکان صرف هزینه‌های سنگین برای روسازی این راه‌ها که نپایتا باید از محل درامدهای جنگل ( طرح‌های جنگلداری) تامین شودء وجود نخواهد داشت و انجام آن از نظر اقتصادی قابل توجیه نمی‌باشد. به علاوه بعضی از راه‌های جنگلی (جاده‌های فرعی و چوب کشی)» فقط در روزهای معدودی از سال و آن هم فقط چند سالی از یک دوره طرح جنگلداری (۲۰-۱۰ سال) مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین می‌توان در شرایط نامساعد جوی» از ورود ماشین‌الات در انا جلوگیری کرده و از استبلاک آنپا کاست. بستن ورودی این نوع راه‌ها در فصول نامساعد الزامی است. با توجه به مطالب یاد شده» نوع روسازی راه‌های جنگلی متاثر از عوامل زیر می‌باشد: الف : اهمیت راه (محوری» نفوذی» اصلی؛ فرعی و غیره) ب : حجم تردد ج : وسایل و ماشین‌های استفاده کننده از راه (کامیون‌های چرخ لاستیکی حمل چوب. ماشین‌های چوب کشی لاستیکی و چرخ زنجیری) د: زمان استفاده از راه (فصول خشک با مرطوب) در ایران برای روسازی راه‌های جنگلی اکثرا از مصالح شنی استفاده می‌شود که امکان باز سازی‌های مکرر و نسبتا ارزان را به وجود می‌آورند. آهک به عنوان ماده تثبیت کننده برای تحکیم بستر راه» مخصوصا در زمین‌های رسی, مناسب بوده و می‌تواند با موفقیت به: کار گرفته شود. استفاده از آسفالت و بتون به علت گران بودن انها و نیز به علت پر هزینه بودن بازسازی‌های بعدی در جنگل‌های ایران معمول نیست و در این مبحث -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۱ نیز ذکری از روش‌های روسازی با این مصالح به میان نخواهد آمد. در زیر روش‌های مختلف کلاسک و مدرن روسازی در راه‌های جکلی کد با مصالح ۱-۲-۲۳- روسازی راه‌های جنگلی با پسس طبیعی: جاده با بستر طبیعی محکم. جاده‌ای است که بعد از عملیات خاکبرداری؛ بستر راه به اندازه‌ای محکم باشد که برای روسازی آن به لایه‌های اضافی شنی و ماسه نیازی نبوده و یا مقدار کمی شن و ماسه پاسخگوی کمبود مقاومت باشد. به همین دلیل این نوع راه‌ها به معنی واقعی دارای روساژّی نبوده و ظرفیت باربری بستر آنپا به خصوصیات خاک (سنگ) منطمّه وابسته است. شرط موفقیت در احداث این راه‌ها داشتن بستر طبیعی با ظرفیت باربری بالا و ایجاد زه‌کشی خوب و موثر است. مراحل ساخت این راه‌ها به ترتیب به شرح (شکل ۱۳-۳) است. مقدار آن قابل ملا حظه باشد شکل ( ۱۳-۳ الف). برای انجام این کار سته به وضعیت تویوگرافیکی منطمّه می‌توان از بولدوزر. بیل هیدرولیکی و یا گریدر استناده کرد. خاک نباتی بعد از برداشت در طرف دره خارج از محدذدوده عرض زیر سازی راه. ریخته می‌شود. ب : خاکبرداری و ساختن بستر راه شکل (۱۳-۳ ب) در اینجا نیز می‌توان از تمام مائسن‌های خاکبرداری که در ردیف (الف) دکر شد استفاده کرد (ریء۶ شود به قسمت روش‌های خاک برداری و ساختن ستر راه). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۲ ج : تکمیل ساختن بستر راه. تسطیح بستر و ساختن آبروهای کناری, شانه‌های راه و شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی شکل (۱۳-۳ ج). برای انجام این کارها می‌توان از گریدر به ببترین نحوی استفاده کرد. چنانچه قرار باشد کانال کناری راه. عمیق ساخته شود باید از بیل هیدرولیکی کمک گرفت. . وب ی ۱۳-۳د). ۰ : ریختن قشر نازکی از شن و ماسه نرم در روی بستر راه (شکل ۰۱۳-۳). ون فلطک زدن قشر شن و ماسه با غلطک ویبره (شکل ۱۳-۳ و). توضیح این که در ساختن راه‌های با بستر طبیعی, باید نسبت به ایجاد شیب‌های عرضی و طولی. بیش از دیگر راه‌ها دقت شود تا آب باران در روی راه حریان بافته و از سطح راه خارح شود. زه‌کشی در این راه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است و باید به نحو احسن صورت گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- نی ان موس ۱ جنگلی غنتمان راه‌ها در ۰ نب ۰ 3 ۰ : - ۱ سر ی رس ام 0 ۰ نسسمسر ۰ س ۱ امهای حد ی ۰ م زه یس کل ۳ 7 ۳ ۱ ای سا ۹ 7۳ ۳۲ , ۱ / 09 کیک که 0 ی ویو ۹ یم ی وه 0 3 ی ۹ 1 ارالیازیان ان ایا ی ایا وی یم یا کو و و یا ۹ 0 ام سم رواد وی ده ایو ان ی و وه . و کر و۳ 9 ۹ نارای نان ۹ ۰ او کیان ۱ و درو ود خرن با یادا نی دیاب نبا ۳ ده ی یار ید ۹ ام 1 ۵" ونوا راوید اکن 2 راد( مه )۰( مر( (ف) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۴ ۲-۲-۳ ۲- ررسازی راه‌های جنگلی به روش سنک چین کلاسک: این روش یکی از قدیمی‌ترین روش‌های راه‌سازی در دنیاست. رومی‌ها این روش را در بیش از ۲۰۰۰ سال قبل به عالیترین حد تکاملی خود رسانده و آن را به طور وسیعی به کار می‌بستند. روسازی به روش سنگ چین. تا حدود ۴۰ سال قبل, از طرق متداول در احداث راه‌های جنگلی دنبا بود. ولی از زمان شروع مکانیزاسیون در راه‌سازی. به تدریج منسوخ شد. بنابراین علت درج این روش در این نشریه آن است که. چنانچه بعضی از طرح‌های جنگل داری با تورم کارگر روبرو و از داشتن ماشین‌الات محروم بودند بتوانند از این روش به طور مقطعی و برای مسبرهای کوتاه راه‌سازی استفاده و در عین حال ساعات کار کارگران خود را به طور مفید پر نمایند. (شکل ۱۴-۳): الف : برداشتن و کنار زدن قشر روئی خاک (خاک نباتی) در صورتی که مقدار آن قابل ملاحظه باشدشکل (۱۴-۳ الف). این کار بسته به وضعیت تویوگرافیک منطمّه مسیر راه. می‌تواند به وسیله بولدوزر, لودر» بیل مکانیکی وایا کریدر انجام گبرد. خاک نباتی بعد از برداشت در سمت دره وخارج از محدوده عرض ررسازی. ربحتنده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۵ روش‌های خاکبرداری و ساختن بستر راه. د : ریختن یک لایه نازک شن و ماسه نرم در بستر راه (شکل ۱۴-۳ د). ۰ : چیدن سنگ‌های هرمی شکل به ارتفاع ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر روی بستر راه. به طوری که قاعده سنگ‌ها در روی بستر و نوک آنپا رو به بالا قرار و : کوبیدن نوک سنگک‌های هرمی با بتک به منظور شکسته شدن سر سنک‌ها و ریختن قطعات خرد شده در لابلای سنگ‌های چیده شده به ز : ریختن یک لایه شن و ماسه درشت به قطر (۳۰-۶۰۱ میلیمتر ) روی ح : ریختن لایه دیگری از شن و ماسه ریز تراز بند (ز) و پخش و غلطک زدن آن با غلطک استوانه‌ای صاف شکل ( ۱۴-۳ ز). باشی به عنوان لایه انتبائی شکل (۱۴-۳ ح). -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱۳-۳- رروسازی راه‌های جنگلی ند روش سنک چین کلاسک ( الف ) ار ها با پا یی ۲۵ ارب رگ 6 ی یش ی (ب ( ۹ در ی : مر ر(ج! مُ ۹ ی 7 ی ِ رس 0 ی ا وا دزد ما کح ی او ۵۵ ۵ رو هو ی ووخ رو وخ و۱۸ ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۷ نگ توضیح این که هر قدر تعداد لایه‌های روسازی بیشتر بوده و قطس دانه‌بندی مصالح به کار رفته از پانتین به بالا تدریجا کاهش یابد. کار دارای کیفیتی بپتر است و مجموعه طبقات. حجمی فشرده با کمترین فضای خالی را تشکیل خواهند داد. ۳-۲-۲-۳ رروسازی راه‌های جنگلی بد روش سنک چین مکانیزه: با ارتقاءه سطح دستمزدهای روسازی راه‌های جنگلی به روش سنگ چین, که بخش قابل توجپی از آن با دست و به وسیله کارگران انجام می‌گرفت. این روش دیگر ممّرون به صرفه نبود. از این رو به تدریج روش‌های مکانیزه روسازی متداول شد. در این راستا اولین فکر. مکانیزه کردن روش سنگ چین بود. در این روش روسازی همانند روش سنگ چین با دست است. با این تفاوت که در اینجا طبمّات روسازی مخصوصا طبقه زیرین» به دقت و ظرافت کار دستی در روش سنگ چین کلاسیک انحام نمی‌گیرد. بلکه همانند طبمّات دیگر در رری بستر بخش شده و غلطک می‌خورد. ۴-۲-۲-۳ روسازی راه‌های جنگلی با شن و ماسه مخلوط دانهبندی شده: این روش به دنبال کوشش‌های مربوط به ماشینی کردن و بپینه ساختن کارهای راه‌سازی در جنگل شکل گرفت. این روش به خاطر سپولت انجام کار. امکان احرای تمام مراحل کار با ماشین و نیز به دلیل امکان استماده از مصالح موجود در طبیعت. نظیر شن و ماسه رودخانه‌ای و معدنی و امکان تمبیه این مصالح به صورت مصنوعی و در مقیاس بزرگ مانند مراکز تیه شن و ماسه شکسته. رواج یافت و به دلیل نگپداری و بازسازی مکانیزه این -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ - مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۸ راه‌ها. هرینه نگپداری آن من خیلی کمتر از انواع دیکر روسازی نوده و این نکته در راه‌های جنگلی حائز اهمیت فراوان است. نکات مهم در این نوغ روسازی به شرح زیر است: - در این روش سطح بستر باید حتی الامکان صاف باشد تا بتوان ضشخامت روسازی را در تمام سطح راه یکنواخت نکرداشت. - چنانچه از سنگک‌های شکسته موجود در طبیعت. به عنوان معدن شن و ماسه استفاده شود. باید سنگ‌های تشکیل دهنده آن از مقاومت کافی - هر قدر دانه‌بندی مخلوط شن و ماسه بپتر باشد. تراکم آن بپتر صورت می‌گیرد. - مخلوط شن و ماسه شکسته (تیز گوشه) بعد از تراکم. دارای مقاومت بوشی بپتری نسبت به مخلوط شن و ماسه گرد گوشه (شن و مات - سته به ضخامت روسازی. مخلوط شن و ماسه دانه‌بندی شده را در - برای مراکم کردن لایه‌های مخلوط شن و ماسه بندرت از غلطک‌های استوانه‌ای صاف ( استاتیکی ) استناده می‌شود. استماده از غلطک‌های ویسه برای مراکم کردن مخلوط شن و ماسه نتایج بپتری به دنبال دارد. . -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۸۹ در این نوع روسازی مراحل انجام کار به ترتیب به شرح زیر است: الف : برداشتن و کنار زدن قشر روئی خاک (خاک نباتی) در صورتی که ممّدار آن قابل ملاحظه باشد شکل ( ۱۵-۳ الف). بت خاکرداری, آماده ساختن نسس راه و ساختن آیروها. شانه‌ها و شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی راه شکل (۱۵-۳ ب) توجه به ظرفیت باربری بستر و فشار چرغ‌ها ) روی بستر صاف و تسطیح و د : متراکم کردن لایههای شن ز ماسه با استفاده از غلطک ویسره ( ارتماشی ) شکل (۱۵-۳ د) ۰ : پخش و تسطیح ماسه شکسته به عنوان آخرین لایه (لایه پوششی) و متراکم ساختن آن با غلطک ویبره و سیس غلطک استوانه‌ای صاف. لاید پوششی علاره بر حفاظت از لایه‌های زیرین نش تسطیح ظریف سطح راه. را نیز به عیهده دارد. هر قدر لایهد زیر درشت دانه تر و سطح ان ناصاف تر باشد. به همان نسبت ضخامت لایه پوششی باید بیشتر باشد. به علاوه هر قدر نگپداری راه منظم تر و با وسایل مناسب تر صورت گیرد. ضخامت لایه پوششی می‌تواند کمتر انتخاب شود. به نحوی که پس از تراکم» ضخامت به حداکثر ۳ سانتیمتر برسد. اگر نگپداری راه به طور دوره‌ای و با وسایل سنگین انجام گیرد. باید در آن صورت ضخامت لایه پوششی بیشتر اختیار -------- صفحهٔ بعد -------- شود. به نحوی که یس از تراکم. ضخامت لایه به ۶ تا ۸ سانتیمتر بالغ شود شکل ( ۱۵-۳ ه شکل ۱۵-۳- روسازی راه‌های جنگلی با شن و ماسه مخلوط داندبندی شده ( الف ) ( ب ) 7 ر(ج! رد ) و ۱ دج 1 و 5 وروی 79 رو ی زمرت زاو زر ترفی زور فری ی تور -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات فنی ساختمان راه‌های جنگلی ۹۱ ۵-۲-۲۳ روسازی راه‌های جنگلی روی زمین طبیعی کم ممّاومت: در زمین‌های با ظرفیت باربری کم. قبل از اجرای روسازی. باید خواص مکانیکی خاک بستر را به عنوان لایدای که تمام نیروهای وارده به روسازی به آن منتقّل می‌شود. بپبود بخشید و ممّاومت آن را بالا برد. تا بتواند وزن طبمّات روسازی و نبروهای وارده را به خوبی تحمل کند. بدین منظور از رروش‌های مختّلمی به شرح زیر استفاده می‌شود: - تثبیت و پپبود خواص مکانیکی خاک با آهک. - تثبیت و بپبود خواص مکانیکی خاک با سیمان: - تثبیت و بپبود خواص مکانیکی خاک با چسباننده‌های سیاه. - تثبیت و ببود خواص مکانیکی خاک با قرادادن لایه‌ای از پلاستیک و یا حصیرهای الیاف مصنوعی. به عنوان لاید جدا کننده لایهدهای خاک طبیعی بستر راه. از لایههای ررسازی. قبلا روش تثبیت با آهک به عنوان مناسب ترین روش تثبیت خاک‌های ریزدانه شرح داده شد. روش‌های دیگر با توجه به بالا بودن هزینه کار. کمتر در احداث راههای جنگلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدرده‌نناسب دانه بندی خاک‌ها برای روش‌های مختلف تشبت در شکل (۱۱-۳) نشان داده شده است. در اینجا روش اخر یعنی روش استفاده از فرش‌های پلاستیکی و حصیرهای الیاف مصنوعی. که کمتر شناخته شده است. تشریح می‌شود. هنوز تجربیات عملی در مورد استفاده از این روش در خاک‌های کم مقاومت راه‌های جنکلی ایران وجود ندارد. رلی در راه‌سازی‌های جنگل در کشورهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخحصات فن ساختمان راه‌های حنکل ۹۲ ی ۰ ف اروپای «رکری استفاه از این روش به دلیل سپولت اجرای آن رواج دارد. شکل (۶-۱). مراحل کار در احداث راه‌های جنگلی با این روش به شرح زیر است: الف : بر خلاف سایر روش‌های تبیت خاک. در این روش احتیاجی به برداشت لایه هوموسی (خاک نباتی). گیاهان سطح جاده و ریشه‌کن کردن کنده درختان نیست. فمّط باید کنده درختان مسیر راه را. هم سطح خاک بستر راه قطع کرد تا باعث پاره شدن فرش پلاستیکی که روی آن پمپن می‌گردد نشوند. سبس فرش الباف مصنوعی را که به صورت توپ است. به اندازه عرض روسازی راه. مسیر راه پپن می‌کنند. شکل (۱۶-۳- الف و ب : در صورتی که مصالح مورد استماده برای روسازی از مواد شکسته نباشد. می‌توان بلافاصله روی این لایه پلاستیکی جدا کننده. لایه روسازی را مطابق روش روسازی با مخلوط شن و ماسه دانه بندی شده. اجرا نمود. (رجوع شود به بخش ۴-۲-۲-۳). ج :در صورتی که شن و ماسه مورد استفاده. از مصالح شکسته به دست آنده باشد. باید قبلا لایه‌ای ماسه به ضخامت ده سانتیمتر روی فرش د : بعد از ریختن لاید ماسه رری فرش الیاف مصنوعی, شن و ماسه مخلوط را به ضخامت لازم رری لایه ماسه ریخته رو پخش می‌کنند. (شکل -------- صفحهٔ بعد -------- ای ۰ ف ۱۶-۳ د). ۰ : بعد از آبخش شن و ناسه. مخلوط دانه بندی شده آن را با غلعلشک ویبره متراکم می‌کنند در خاتمه کار تراکم. لایه پوششی نازکی از ماسه. رری روسازی پپن کرده ان را با غلطک ویبره وسپس غلطک استوانه‌ای صاف. مراکم می‌سازند. (شکل ۱۶-۳ د). سنگ ترس را شا ساک تا تار ادای گاز اس 55 0 ۱ اک 7 / (۰ ( -------- صفحهٔ بعد -------- ۴- تثبیت شبروانی‌های راه ۹1۴ سس ۷ شش شش تمس _ فصل چپارم تثبیت شیروانی‌های راه ۱-۴- تعریف: شیروانی‌های راه. عبارتند از سطوح شیب‌داری که در اثر خاکبرداری و خاکریزی ایجاد می‌شوند. شیروانی‌های راه به دو گروه متمایز تقسیم می‌شوند: الف: شیروانی‌های خاکبرداری که در اثر خاکبرداری (برش) خاک طبیعی ایحاد و خاک آن بطور طبیعی مراکم است (شکل ۱-۴). ب : شیروانی‌های خاکریزی که در اثر خاکریزی ایجاد می‌شوند و خاک انا شبروانی‌های خاکبرداری است (شکل ۱-۴). شکل ۱-۴- شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۹1۵ ۲-۴- اهمیت ساختمان و تست شیروانی‌های خاکرداری و خاکریزی در راه‌های جنگلی: ۱ از طریق شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی. راه‌های جنگلی به جنگل با طبیمت متصل می‌شوند محل بریدگی و زخمی کردن طبیمت ( خاکبرداری و خاکریزی). در راه‌های جنگلی از اهمیت بسزائی برخوردار است. با توجه به اینکه بریدگی‌ها. تعادل و ثبات طبیعی دامنه را بپم می‌زنند. چنانچه از نظر فنی بطور صحیح و از نظر تعادل طبیعی به فرم قابل قبولی ساخته نشوند. و بایداری انا مد نظر قرار نگیرد. می‌تواند باعث خرابی و بی نظمی در ساختمان و تعادل راه شود» که در نپایت این امر ممکن است باعث لفزش‌هائی از طرف کوه به سطح راه و یا نشست بدنه راه در طرف دره (خاکریز) گردد. با توجه به اینکه راه‌های جنگلی به ویژه راه‌های دامنه‌ای . جریان طبیعی آب را روی داننه‌ها بپهم می‌زنند در کنار سایر تاسیسات هدایت جریان آب ( زه‌کشی راه). ثبات شیروانی‌های کناری نیز یکی از شرایط لازم برای حسن هدایت جریان آب و تامین امنیت. تداوم کار و انجام وظیفه راه‌های جنگلی است. ۳-۴- شیروانی‌های کناری راه‌های جنگلی در مناطق مسطح و تبه ماهور: در احداث راه‌های مناطق مسطح و تیه ماهور. احتیاج چندانی به تثبیت شیروانی‌های کناری راه‌های جنگلی نیست. چون عملیات خاکبرداری و خاکریزی در این مناطق باعث ایجاد شیروانی‌های پر شیب نمی‌شود. شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی کوتاه با سطح کوچک. که در اثر -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۶" احداث راه در این مناطق به وجود می‌ایند. اگر با شیب مناسبی ساخته نیز زخم‌های کوچک حاصل از عملیات خاکبرداری و خاکریزی را به سرعت التبام بخشیده و انا را با گیاهان و علف‌ها می‌پوشاند و بدین ترتیب ثبات شیروانی‌های راه را درام می‌بخشد. از این رو در احداث راه در مناطق سطح و تبه ماهور اکثرا نبازی به احداث ابنیه فنی و اقدامات زیست-مپندسی (سپندسی بیولوژیک). برای نثبیت و مپار شیروانی‌های ۴ شیروانی‌های کناری راه در مناطق جنگلی کوهستانی: وضعیت شیروانی‌های کناری راه‌های مناطق جنگلی کوهستانی و بر شیب., مخصوصا کوهستان‌های مرتفم. یعنی نقاطی که امروزه جنگل‌ها اکثرا در انجا ستمر هستند. با مناطق مسطح و تیه باهور کانلا متفاوت است. احداث راه و عملیات خاکبرداری در این مناطق. اکثرا باعث ایجاد برش‌ها و خاکریزی‌های مرنَمم در طبیعت خواهد شد. پایداری و ثبات شیروانی‌های حاصل از این برش‌ها و خاکریزها. در راه‌های جنگلی کوهستانی» برای حفظ انیت حمل و نمّل و تداوم اسر پرورش. حفاظت و بپره‌برداری از جنگل. از اهمیت زیادی برخوردار است .از این رو باید در تمام مراحل راه‌سازی در این مناطق. یعنی تعیین سیر شبکه راه‌ها تیه بروژه و ساختمان راه. مسئکله پایداری و ثبات شیروانی‌ها مورد توجه قرار گیرد. در این بخش روش‌های مناسب برای تثبیت شیرروانی‌های راه‌های جنگلی کوهستانی که تابحال با موفقیت مورد استفاده قرار گرفته تشریح خواهد شد. انتخاب هر یک از روش‌ها به شرایط طبیعی منطمّه بستگی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تنبیت شیروانی‌های راه ۹۷ ۱-۵-۴- شیب شیروانی‌ها در راه‌های جنگلی کوهستانی و روش‌های احرائی آن اولین قدم در ایحاد شیروانی‌های بایدار در راه‌های جنکای کوهستانی. ارقام تجربی مندرج در جدول ۱۴ شیب مناسب شیروانی‌های کناری شکل ۲-۶۴- طرز نمایش شیب شیروانی‌ها در رادهای جنگلی گر 1 ناش / و سس 1 صر سر ۱ ۹ ۱ + عرض قابل عبور 4 و ۹90 را -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۹۸ حدول ۴ شیب مناسب شیروانی‌های خاکی راه‌های جنگلی‌در خاک‌های مختلف َ 5 ۱ ۱ اماسه نم ٍ ۲ تا ۱:۶۷ ِ ۲ | ماسه درد شت همراه با لای ۷ تا ۱7۴ :۱ ۴ ااشن مترا ۵ تا ۱:۱ ۴۱ الای و رس خشک ۱:۱۵ ْ ۵ سنگ‌ریزه ۵ :تا ۱:۱ ِ ۱ ۶ صخره سنک ۵ :۱ تا ۶/۱ :۱ بطور کلی شیروانی‌های خاکریزی باید کم شیب‌تر از شیروانی‌های خاکرداری ساخته شوند. چون شیروانی‌های خاکبرداری که عموما خاک‌های با تراکم طبیعی هستند. می‌توانند حتی با شیب بیشتر ثبات و پایداری خود را حفظ کنند. برای اطمینان از انتخاب شیب مناسب در شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی. می‌توان از شبروانی‌های خاکی راه‌های جنگلی که قبلا در منطمّه ساخته شده‌اند و دارای خاک مشابپی هستند بطور تحربی زیست-سبپندسی (106/91166/]109) اقداسات کید در جبپت تثبیت -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۹۹ شیروانی‌های خاکی راه انجام گیردء این مسئله در اکثر راه‌های جنگلی که از مناطق پر شیب عبور می‌کنند. مطرح است. در مناطق جنگلی با شرایط اکولوژیکی مناسب, مانند نیمرخ شمالی البرز» با توجه به قدرت رویش و تجدید حیات رویشگاه» شیروانی‌های خاکی وسیع هم بعد از گذشت چند سالی دوباره سبز شده و تثبیت می‌شوند چنانچه بطور طبیعی این عمل انجام نشود می‌توان گیاهان بومی مناسب را براحتی در روی این شیروانی‌های خاکی کاشت. در مناطق جنگلی با شرایط اکولوژیکی سخت. مانند نیمرخ جنوبی و ارتفاعات بالای نیمرخ شمالی البرز و جنگل‌های غرب» بدون یاری دادن به طبیعت و کشت مستقیم گیاهان مناسب» امکان تثبیت شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی راه» توسط طبیمت همیشه ممکن نیست. این کار با روش‌های مختلف ساختمانی و جنگلکاری » بکمک گیاهان مناسب انجام می‌گیرد. بطور کلی تمامی کارهای ساختمانی که به کمک مصالح زنده» یعنی گیاهان علفی و چوبی» برای تثبیت شیروانی‌های خاکی راه‌ها وایا طبیعت و محافظت آنپا از خطر لغفزش‌های سطحی و فرسایش انجام می‌گیرد. اصطلاحا اقدامات زیست مپندسی یا بیولوژی ممپندسی ( ۳۵۱۵۵۲9۱۱۵۵۲۱9 ) نامیده می‌شود. به کمک تکنیک‌های زیست-مسپندسی» می‌توان اکثر دامنه‌های لخت و عاری از پوشش گیاهی را که در اثر عملیات خاکبرداری و یا فعالیت‌های دیگر در مناطق پر شیب به وجود می‌اید» تثبیت و مپار کرد و بدین ترتیب تا حد امکان از ایجاد دیوارهای حایل بتنی یا بنائی اجتناب ورزید. بدین طریق نه تنپا به زیبائی طبیعت خدشه‌ای وارد نمی‌اید» بلکه در هزینه‌های سنگین دیواره‌سازی نیز صرفه‌جوئی خواهد شد (شکل ۳-۴). روش‌ها و تکنیک‌های تثبیت شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی بطور الخص, و دامنه‌های لفزنده فرسایشی و ریزشی بطور اعم» مبحلی است مفصل که در اینجا امکان ذکر جزئیات و شرح تمامی تکنیک‌های آن وجود نداشته و -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شبروانی‌های راه ۱۰۰ خود احتیاج به بررسی و مطالعه جداگانه دارد. دراین مبحث فقط به ذکی چند روش و تکنیک مناسب برای تثبیت شیروانی‌های خاکی راه‌های جنگلی شکل ۳-۴- تست سیولوژزیک شیروانی‌های خاکی در راه‌های جنگلی سم 56 1010 ۱-۲-۵-۴ تثبیت سطحی شیروانی‌های خاکی: این روش برای تثبت قسمت‌های سطحی شیروانی‌ها و جلوگیری از فرسایش و ریزش سطوح برش و خاکریز» پس از عملیات خاکبرداری و خاکریزی بکار گرفته می‌شود. انجام این کار با کشت گیاهان مناسب منطمّه در سطح شیروانی‌ها صورت می‌پذیرد. بذر کاری را می‌توان به صورت‌های زیر انجام داد : الف : کاشتن بذر در شیارهانی که بدین منظور روی شیروانی‌ها ایجاد ب : پاشیدن بذر روی شیروانی‌ها بطور آزاد و یا با مواد چسباننده. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۱۰۱ اگر استقرار بدر روی شیروانی‌های خاکی مشکل است. می‌توان بذر را به کمک یک لایه پوششی از کلش و علف. در روی شیروانی‌ها مستَمّر کرد. به هر حال انتخاب نوع بذر (از نوع گرامینه و لگومینوز) باید با توجه به شرایط برای جلوگیری از شسته شدن بدرهای کاشته شده روی شیروانی‌های خاکی در اثر بارندگی‌های شدید. می‌توان به کمک پوششی از یک لاید سر شاخه‌های نازک و یا پوشش حصیری, نسبت به تثبیت و استقرار بذر در روی شیروانی‌های خاکی اقدام کرد. روی لایه‌های بوششی فوق الذکر می‌توان لایه ای از هوموس ( خاک نباتی) پپن کرد. البته این روش نسبت به روش‌های قبل پرهزینه‌تر خواهد بود. لایه هوموس نورد استفاده در این روش را می‌توان قبل از عملیات خاکبرداری از سطح روئی خاک جنگل جمم آوری کرد. چنانجه ضخامت لاید هوسموس خاک سیر راه جنگلی زیاد باشد. باید قبل از اجرای عملیات خاکرداری. این لایه را کنار زد تا با خاک بستر راه مخلوط نشود. مخلوط شدن خاک نباتی (هوموس) با خاک بستر راه. روی خواص مکانیکی خاک. اثر نامطلوب دارد رز باعث کاهش ظرفیت باربری خاک خواهد شد. از خاک هوموسی جمم‌اوری شده می‌توان بعدا در بازسازی و تثبیت شیروانی‌های خاکرداری و خاکریزی راه استفاده کرد. بافته‌های بلاستیکی عنوان شده در بخش ۵-۲-۲-۳. مخصوصا انواع درشت بافت که تار و یود آن دارای سوراخ‌های بزرگ می‌باشد. برای جلوگیری از ریزش خاک سطح رونی شیروانی‌های کناری. و نیز برای تثبیت بذرکاری با بذر گیاهان خانواده گرامینه و لگومینوز در روی شیروانی‌ها مناسب است . استفاده از این -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - نثبیت شیروانی‌های راه ۱۰۲ دار نمی‌سازد. چون بمرور زمان در زیر خاک نباتی (هوموس) که روی آن ریخته می‌شود و نیز گیاهانی که بعدا روی آن سبز می‌شوند از نظرها پنمپان می‌گردد. استماده از این روش مخصوصا از آن جپت مفْید است که سرعت حریان آب را در روی شیروانی‌ها کاهش داده و به آرامی به سمت بائین هدایت می‌کند( شکل ۴-۴). شکل ۴-۴- استفاده از بافته‌های پلاستیکی درشت بافت برای تثبیت سطحی شیروانی‌های خاکی ۹۱ [ مسا ۱ س را ۹ 1 ۹ ۳ ۳ ۳ ۳ 0 ۱ سر 0 ۲-۲-۵-۴- روش‌های تثبیت عممّی شیروانی‌های خاکی ۱-۲-۲-۵-۴- کشت نبال در بانکت : روش کار: روی شیروانی‌های خاکی و دامنه‌هائی که باید تثبیت شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - نثبیت شیروانی‌های راه ۱۰۳ کف بانکت در کنار هم قرار می‌دهند (برای هر متر از طول بانکت حدود ۵ تا ۲۰ عدد نبال ضروری است.) بانکت‌ها را می‌توان به صورت دستی با ماشینی حفر نمود. برای ساخت بانکت و کشت نبال در آن. باید ابتدا پائین‌ترین ردیف بانکت را حفر و نبال‌ها را در کف آن قرار داده و روی آنپا را با خاک برداشت شده از بانکت ردیف دوم پوشاند. بعد از خانمه کشت. نبال‌ها در قست‌هانی که با خاک پوشیده شده است شروع به ریشه‌دوانی می‌کنند و بدین ترتیب دامنه‌ها و شیروانی‌های خاکی» سرسبز و به وسیله شبکه ریشه نال‌ها تثبیت می‌گردد. نکته قابل توجه آن است که کف بانکتی که نبال در روی آن قرار می‌گیرد باید حداقل ۲۰ درصد به سمت داخل, شیب داشته باشد( شکل ۵-۴). نظم کار: در این روش معمولا بانکت‌ها را بطور افقّی و بموازات هم در روی دامنه‌ها و شیروانی‌های خاکی می‌سازند. اگر لازم باشد این بانکت‌ها می‌توانند وظیفه زه‌کشی را نیز در دامنه‌های مرطوب بعپده گیرند. در آن صورت باید بانکت‌ها را رری دامنه به صورت شیب دار ساخت. فاصله دو بانکت متوالی از هم در رری یک دامنه از یک متر در مورد خاک‌های غیر چسبنده. تا ۴/۵ متر درمورد خاک‌های چسبنده تفییر می‌کند ( شکل ۵-۴ ). کاربرد و موارد استفاده: این روش روی دامنه‌ای با خاک غنی و در مناطقی که بتوان از قلمه درختانی چون بید برای تثبیت دامنه‌ها استفاده کرد بکار گرفته می‌شود. در این روش ممّدار زیادی نبال مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین جپت هزینه اجرای آن نسبت به سایر روش‌ها زیاد است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تنبیت شیروانی‌های راه ۱۰۳ شکل ۵-۴- تثبیت دامنه‌ها ر شیروانی‌های خاکی به روش کشت نبال در بانکت ۳ رم 1 مه 4 ی 0 9 307 ۹ ِ 0 یب 2 7۹ ره 111 56 ۲-۲-۲-۵-۴- کشت قلمه در بانکت: روش کار: نحوه کار در این روش مانند روش قبل است. با این تفاوت که بحای استفاده از نبال‌های ریشه دار. از قلمه گیاهان چوبی, که قابلیت کشت برای انجام این کار. در شیروانی‌های خاکی راه و همجچنیس در روی دامنه‌های طسیعت که قرا. است تثبیت شود بانکت‌هائی که عرض کف آن ۵۰ تا ۱۰۰ سانتمتر است حفر مس شود. روش ساخت در اینحا نیز مانند ردیف -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۱۰۵ ۱-۲-۲-۵ می‌باشد. (شکل ۶-۴) در شیروانی‌های خاکریزی, بکارگیری این روش ساده و اسانتر است . برای انجام این کار قلمه‌هایی بطول ۲ تا ۵ مر را با تمام شاخه‌ها در پائین ترین قسمت خاکریز قرار داده و به تدریج کار خاکریزی صورت می‌گیرد تا روی قلمه‌ها بوشیده شود. پس از انکه روی قلمه‌های پائین ترین ردیف به اندازه کافی خاک ریخته شد ردیف‌های بعد نیز به همین ترتیب اجرا می‌شود (شکل ۷-۴). بعد از خاتمه خاکریزی, کارهای غلطک زنی و متراکم کردن خاکریز صورت می‌گیرد. این کار صدمه‌ای به رویش قلمه‌هاً نمی‌زند» چون زخم‌های کوچک وارده به قلمه‌ها ناثیری در جوانه‌زدن آنپا ندارد. در این روش نیز چه در شیروانی‌های خاکبرداری و چه در شیروانی‌های خاکریزی . قلمه‌ها را باید با شیب حداقل ۰ درصد در کف بانکت قرار داد ( اشکال ۶-۴ و ۷-۴). نظم مکانی کار: در خاکریزی‌ها بحز موارد استشنائی . کاشتن قلمه‌ها در ردیف‌های افقی صورت می‌گیرد. فاصله ردیف‌ها از هم نباید از ۱/۵ متسر کمتر باشد (اشکال ۶-۴ و ۷-۴). در دامنه‌های مرطوب که احتیاج به زه‌کشی دارند. کشت قلمه در بانکت را می‌توان به صورت شیب دار نیرز انجام داد. شیب ردیف‌ها می‌تواند از ۱۵ تا۶۰ درصد تغبیر کند. کاربرد و موارد استفاده: این روش بیشتر برای تثبیت ریزش در دامنه‌های ناپایدار و حساس به فرسایش و لغزش بکار می‌رود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۱۰۶ شکل ۶-۴- نثبیت شیروانی‌های خاکرداری (برش ) به روش کشت قلمه در 1۱۵ 56 شکل ۷-۴- تثبیت شبروانی‌های خاکریزی (خاکریز ) به روش کشت قلمه در سا ۱1:۱۱ 6 -------- صفحهٔ بعد -------- روش کار: روش حمّر بانکت مانند روش‌های قبل است . دراین ررش بحای استماده از نبال تنپا. که هزینه‌های زیادی را در بر دارد و با بحای استفاده از قلمه ننپا. که محدردیت انتخاب نوع گیاه در آن مطرح است. مخلوطی از قلمه و نپال برای کشت در بانکت مورد استماده قرار می‌گیرد و بدین ترتیب از تعداد نبال‌های ریشه دار کاسته می‌شود. نظم مکانی : مانند روش‌های قبل می‌باشد. کاربرد و موارد استفاده : این روش امروزه متداول ترین روش تثبیت دامنهها با گیاهان چوبی است و در هر آب رز هوائی که گیاهان چوبی در آن بتوانند رشد و نمو نمایند. می‌تواند بذار شو ۳-۵۴ تثبیت برش‌ها و خاکریزها با چوب. بتن و سنگ : تثبیت دراز سدت و مطمشن شیروانی‌ها در راه‌های جنگلی با مصالحی نظیر چوب. بتن. سنگ ممکن نیست. از این رو روش‌های تبیت بیولوزیک با استفاده از تکنیک‌های زیست-سپندسی ار ححست دارند. فمّط در مواردی که شیب شیررانی‌ها (برش و خاکریز) اجبارا باید بیش از شیب طبیعی خاک منطمّه ساخته شود. می‌توان ن با استفاده از دیواره‌های چوبی. بتنی و یا سنگی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - تثبیت شیروانی‌های راه ۱۸ ۱-۳-۵-۴- دیوارهای چوبی: ساده‌ترین روش حفاظت . نگداری و تثبیت شیروانی‌ها در راه‌های جنگلی احداث دیوارهای چوبی است (شکل ۸-۴) مصالح مورد استفاده در این روش چوب‌های کرد جنگلی است .اقبل از بکار بردن چوب‌ها باید آنسا را با مواد شیمیائی اآغشته و اشباع کرد (مثلا با ماده کروئزوت)» تا بدین ترتیب دوام انمها در مقابل پوسیدگی (حمله قارچ‌ها و حشرات) افزایش یاید. اگر اشباع چوب‌ها در کارخانه امکان نداشته باشد. می‌توان انا را در محل به کمک غوطهور کردن در ماده شیمیائی عمل آورد. بدیپی است در این صورت کیفیت کار پائین خواهد بود. بعد از تهیه چوب‌های گرد آغشته یا اشباع شده با مواد شیمیائی حفاظتی. می‌توان کار ساختمان دیواره را به کمک یک نغر نجار باهر ویک نفر بنا مطابق شکل (۸-۴) انجام داد. ۲-۳-۵-۴- کابیون بندی: گابیون بندی عبارت است از سبدی بافته شده از سیم اآهنی گالوانیزه که داخل آنرا با قلره سنگ و سنگریزه بر می‌کنند. از قرار دادن و اتصال این سبدها به یکدیگر دیواره‌ای به رجود می‌اید که از آن برای تثبیت و حفاظت شیروانی خاکبرداری و خاکریزی راه‌های جنگلی استفاده می‌شود. در این کار. سبدها را باید با سیم‌های گالوانیزه به یکدیگر متصل نمود و ریشه و بایه آنرا در رری زمین طبیعی قرار داد( شکل ۹-۴۶). گابیون در عین به وجود آوردن دیواره‌ای محافظ . به هیچ وجه مانع عمل زه‌کشی شیروانی‌ها نمی‌شود. گاییون‌ها در برابر نیروهای وارده نمی‌شکنند. بلکه از خود انمطاف نشان س دهند. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ - نیت شیروانی‌های راه ۱۰۹ را تشسبت شبرروان ها (سر خاگر را ۱ 9 ی مادص کم که ی ور 7 ی و هیروای ی سسد شپرونی خاکبرداری و رن سر اما سک کف با یگ ت40 ۸ ۱ ۳۹۴ وش و مج - 0 ولا ی ۳ ۳ 1 اد و چ وه »۰ شیروانی خاک ریزی ۹ | دم سوه یایور چم ۱ : چم ی ۷۶ ۷ 8 : ۰ ی اروت رورم مارا من م ۳ بو کی ره ۹۸ ی 3۸وی 0 ۱ ان 0 85117 ها اس اج ود هس ای ۹ ۳ / وگ 2 ۱ مین وی اه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۰ ۴ یت شیرولی‌های دا نی‌های راه بوسیله گابیون‌بندی سس شکل ۹-۴- حفاظت واتش نها 73 ی ۳ ,ولا 0 و ین اک ی خ تم ی ی مس 5 امه ی ی نم ی ی ۵ که ارگ 1 اک 1 کی 94 سر رن از و دهم 3 ۳۳ ۳ اس ۸1 7 بر ۳ زار -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۱ یت ش ‏ را زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱-۵- کلیات آب بزرگترین دشمن راه‌های جنگلی بوده و بیشتر کارشناسان معتقدند حداقل ۸۰ درصد کل رسوبات فرسایشی در محیط جنگل ناشی از وجود راه‌های جنگلی است. راه همانند یک کانال عمل کرده و رسوبات را به طرف بائین به حرکت در می‌آورد. طبق اطلاعات موحود از کشورهای بیشرفنه حدود ۲۵ از کل هزینه‌های ایحاد راه صرف عملیات زه‌کشی می‌شود. آب باران و برف در صورت عدم کارانی سیستم زه‌کشی به جسم راه نفود می‌کند و از این رو ساختمان کانال‌ها اهمیت زبادی دارند. آب قسمت‌های تحتانی راه نیز می‌تواند وارد جسم راه شود که این امس بستگی به مشخصه آب‌های زیرزمینی. مشخصات فنی راه و طبقمّات زیرین آن دارد. جسم راه‌های جنگلی باید از مصالحی که خاصیت جذب آب کمتری دارند ساخته شود. بطور کلی برای خارج کردن آب‌های نفودی به جسم راه. از زه‌کشی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۲ جنگلی زیان اور می‌باشند. آب یکی از عوامل تخریب راه محسوب می‌شود و زه‌کشی نادرست نیز می‌تواند موجبات فرسایش» لغزش و رانش را فراهم آورد. زه‌کشی به طرق زیر امکان پذیر است: الف: خارج کردن آب از روی سطح راه با ایحاد تاج و به کمک شیب‌های عرضی یا ایحاد موانع عرضصی» برای هدایت آب سطحی راه به خارج از عرض سواره‌رو. ب: نصب لوله برای هدایت آب کانال‌های کناری و آب‌های موجود در سطح بالای دیواره خاکرداری از رس راه که اصطلاحا آنرا آبرو گویند. بت هدایت آب نمپرها» خط المعرها و دره‌هائی که راه را قطعم می‌کنند. به وسیله ایجاد بل‌ها یا لوله‌گذاری (آبراهه‌ها ) ت - یائین بردن سطح آب‌های زیرزمینی ( 5۲1206 ۷/۵16۲ 3۲0۵ ) که مختلف ( زه‌کشی در بالای دیواره خاکبرداری شده یا در زیر دیواره خاکریزی و غبره) -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۳ ۲-۵- انواع زه‌کشی: بطور کلی دو نوعغ زه‌کشی در راه‌های جنگلی مطرح است: ب زه‌کشی آب‌های سطح الارضی ۱-۲-۵- زه‌کشی عمقی آب رزیرزمینی به دو صورت وجود دارد. آب‌های آزاد و آب‌های ثابت یا کاپیلاری (0231137۷) زه‌کشی عمقّی در راه‌سازی زمانی مطرح است که سطح آب‌های آزاد زیرزمینی کمتر از حدود۷۰ سانتیمتر با سطح راه فاصله داشته باشد باید توجه داشت که آب‌های کاییلاری را نمی‌توان زه‌کشی نمود» ولی با بالا آوردن خط پروژه یا پائین بردن سطح آب‌های آزاد می‌توان مقمدار آن را کاهش داد. زه‌کشی عمقی. عمری محدود دارد و به ویژه اثر آن در بعضی فصول به علت یم زدن» بر شدن منافذء لجن زدگی و نظایر آن کم معمولی‌ترین روش زه‌کشی عممّی تعبیه لوله‌ایست متخلخل در عمق کافی که سطح آب را تا۷۰ سانتیمتر زیر سطح راه پائین ببرد. اطراف لوله متخلخل با خرده سنگ قابل نفوذ برای آب. بر می‌شود. حداقل قطر این لوله‌ها ۱۵ سانتیمتر است. در راه‌های جنگلی گاهی اوقات برای صرفه‌جوئی, از گذاشتن لوله‌های متخلخل صرفنظر می‌شود. در این حالت قسمت تحتانی کانال زه‌کشی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه کشی راه‌های جنگلی ِْ ۱۱۴۳ وشن می‌بوشانند. بپتر است بوشش طوری باشد که خاک نرم نتواند از نالا به عمق نفوذ کند. این کار را می‌توان از طریق ریختن چندین لایه از سنگ‌های درشت متوسط و ریز 9 داد. (لایه‌های زیر از سنگ‌های درشت و بتدریج دانه‌های کوچکتر تا سطح بالا از ماسه نرم و خاک استفاده لوله متخلخل می‌تواند از جنس سیمان» گل پخته. مصالح حاصل از فرآیندهای پتروشیمی یا آهن سفید باشد. موادی که دور لوله و روی آن ریخته می‌شود باید به دقت انتخاب شوند تا عبور آب را بسادگی ممکن ساخته و به علاوه از نفوذ ذرات ریز به داخل لوله و مسدود شدن آن جلوگیری کرده و خود لجنی نشوند. شکل ۱-۵- نوعی زه‌کشی عمقی معمولی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۵ در زیر لوله‌های عمقی باید لایه‌ای از شن و ماسه به ضخامت حداقل + قطر لوله ریشته شود. حداقل دهانه لوله ۱۵ سانتیمتر است. ۲-۲-۵- زه‌کشی سطح الارض ۱-۲-۲-۵- زه‌کشی آب‌های سطح راه این آب‌ها اکثرا در اثر بروز بارندگی به صورت باران و برف در سطح راه جاری شده و یا در چاله‌ها باقی می‌مانند و خطرات زیادی را بخصوص در راه‌های جنگلی که میزان بارندگی زیاد است. به وجود می‌آورند. از این رو باید در مورد خارج کردن هر چه سریعتر این آب‌ها اقدام شود. تا در جسم راه نعُود نکنند. نفوذ این آب‌ها موجب سست کردن بافت روسازی و زیرسازی راه خواهد شد. تارش افتاب کمک موئری برای خشک شدن سریع سطح راه پس از بارندگی خواهد بود از این رو باید تمامی درختانی را که در ساعت ۱۱ تا ۱۲ روی راه سایه می‌اندازند قطم نمود. ۲ ایحاد تام در بروفیل فرصی راه. می‌توان آب سطحی را خارح و س کانال‌های کناری یا خارج از بستر راه هدایت نمود که میزان شیب عرضی برای راه‌های اسنالته و شوسه و خاکی در فصل دوم در شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۶ هنگام ساختن راه‌های جنگلی باید از نفوذ آب‌های سطحی به جسم راه به شدت جلوگیری شود زیرا این آب‌ها که در جنگل فراوان نیز هستند» جسم راه را در عملیات خاکبرداری و خاکریزی به شدت مرطوب و بی‌ثبات ساخته و در نتیحه عملیات راه‌سازی را فوق‌العاده مشکل می‌سازند. تردد ماشین‌ها از روی راه قبل از پایان روسازی اکیدا ممنرع است بخصوص در ایام بارندگی تردد ماشین‌ها قبل از روسازی. باعث ایحاد شیارها و چاله‌های آب خواهد شد. آب جمم شده در گودال‌ها باید از طریق ایجاد جویچه از سطح راأه دور شود. همچنین قبل از شروع عملیات خاکبرداری باید آب‌های سطحی دامنه‌های بالاتر, به خارج از حوزه عملیات هدایت شود. این کار با نصب تیرهای چوبی بخوبی مقدور است در راه‌های فرعی جنگلی برای عبور دادن آب سطح راه به خارج اغلب از تیرهای چوبی استفاده می‌شود. که به دو صورت یک عددی یا دو عددی قرار می‌گیرند. هر چند یکبار باید تیرها تعویض شوندء تا کار نپا در اثر پوسیدگی مختل نگکردد. بپتر است این تیرها اشباع شده» قطر آتبا ۲۰-۱۵ سانتیمتر و طولشان معادل عرض راه باشد. علت استفاده از تیرهای چوبی در زه‌کشی. فراوانی چوب در جنگل است. باید توجه داشت در کانال‌های کناری راه برای جمم‌آوری آب دامنه بالا دست و نیز آب‌های سطحی راه. احداث می‌شود. این آب‌ها در اثر ریزش باران و ذوب برف بطرف راه حرکت می‌کنند و باید قبل از رسیدن به سطح راه» به وسیله کانال‌های کناری جمم‌آوری شوند. در راه‌های جنگلی به دلیل شیب زیاد" -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۷ اراضشی» بر خلاف راه‌های جلگه‌ای مسئله کمبود شیب طولی کانال وجود ندارد. آب کانال‌های کناری باید در نقاط مناسب به وسیله آبروهائی از زیر راه بطرف دامنه پائین دست هدایت شوند. توصیه می‌شود فاصله آبروها حدود ۵۰ تا ۷۰ متر باشد. در دامنه‌های پر شیب بپتر است آب کانال کناری به کانال طبیعی ( خط القعرها) هدایت شوند. زیرا در صورت استفاده از آبروی خطر فرسایش, ریزش» لفزش و رانش خاک به وجود می‌اید. در صورتی که آب‌های سطحی زیاد و مقطع کانال کناری, کافی نبوده و یا به هر ترتیب خطر تخریب کانال وجود داشته باشد بپتر است یک کانال اضافه, در سطح بالا دست دیواره کناری (طرف خاکرداری) ایحاد شود. این کار در مواردی که خاک‌های مرطوب در دیواره‌های کناری وجود دارد نیز می‌تواند موثر باشد. سطح مقطم و شیب کانال باید برای حداقل سرعت استانه فرسایش طراحی شود. در صورت بالاتر بودن سرعت آب از سرعت استانه فرسایش باید اقداماتی در جپت کاهش سرعت آب به عمل آید. یکی از راه‌های کاهش سرعت آب ایجاد بند و یا ایجاد پوشش بتنی و گیاهی می‌باشد. در صورت استفاده از بند می‌توان برای محاسبه فاصله دو بند از فرمول زیر استفاده نمود: 0و 2 - 5 که در آن ۲ ارتفاع بند - ۵ فاصله بین دو بند» 5 شیب کانال و و5 شیب استانه فرسایش است. (شکل ۲-۵) -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۸ شکل ۲-۵- بند کف کانال 0 کف کانال ۳-۵- لوله‌گذاری برای هدایت آب کانال‌های کنار راه در راه‌های جنگلی به علت شیب زیاد و علیرغم پیشگیری‌های لازم» باید در نقاط مناسب آبرو احداث گردد. تا آب کانال قبل از تجمع زیادء ازدیاد سرعت و ایجاد خطرات فرسایشی کف و دیواره‌ها به خارج راه منتقل شود. فواصل آبروهاء به شدت جریان آب‌های سطح الارض» شیب راه» جنس خاک و موادی که در ساختمان کانال بکار رفته بستگی دارد. بطور کلی در راه‌های جنگلی در فواصل حدود ۵۰ تا ۰ متر لازم است لوله عرضشی (آبرو) احداث گردد. انتخاب قطر لوله بستگی به دبی آب کانال دارد. سانتیمتر کمتر نباشد. اگر لوله در محل خط المّعر واقع شود» شیب طولی لول به شیب طبیعی خط القعر بستگی خواهد داشت. بطور کلی بپتر است شیب لوله از ۶ درصد کمتر و از ۱۵ درصد بیشتر نباشد. شیب بیش از۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۱۹ درصد موجب افزایش طول لوله شده و خطر جدا شدن لوله‌ها از یکدیگر را بدنبال دارد. در صورتی که شیب بیشتر برای لوله لازم باشد باید اتصال‌ها به یکدیگر از استحکام لازم برخوردار باشند. محل خروح آب در دیواره خاکریز. به وسیله دیواره‌های بنائی سنگی. در برابر فرسایش محافظت می‌شود. لوله گذاری در مسیر راه باید در محل‌هائی صورت کیرد که شیب انواع لوله جنس می‌توان به انواع زیر سیم بندی نمود: - از نظر جنس, لوله‌های بتنی. فلزی. سفالی» پولیکا. چوبی و لوله‌های ساخته شده از الباف اغشته به قبر یا قطران. - از نظر شکل,. لوله‌هائی با مقّاطع داثره‌ای. بیضی. مربم. کرکره‌ای و با مقطع نیمه دایره رحود دارد که هر کدام در شرایط خاص خود. دارای مزایایی است که طراح راه بسته به شرایط می‌تواند از آنپا استفاده نماید. ۱-۳-۵- لوله‌های چوبی (شکل ۳-۵) این لوله‌ها بیشتر برای زه‌کشی موقت بخصوص حین عملیات راه سازی در جنگل مورد استفاده قرار می‌گیرند. در راه‌های فرعی نیز می‌توان از لوله‌های چوبی استمناده کرد. در این صورت لازم است جوب‌ها اشاع و در -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه‌کشی راه‌های جنگلی باید در قسمت بالا و در زیر بینه‌ها موانم چوبی برای جلوگیری از فرو رفتن ویا جمم شدن آنپا تعبیه شود. در غیسر اینصورت اشکالات نشان داده شده در شا را اک جیوه زیر بیش خواهد امد. 5 ۱ یر و ۱۳۰ در دو شکل زیر روش ساخت ابراهه‌ها و لوله‌های چوی نشان داده شدده است. 00 کر 0101 ل ۲ بت تپ ٩]7[0([ 1]‏ سک مگ سیت ین موم [1314/۱4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۱۹ مقاطم مربعی شکل داشته و از کوبیدن چپار تخته با مقطع چمپار گوش به ۲-۳-۵ لوله‌های سیمانی بطور کلی بپتر است قطر لوله‌های سیمانی از ۳۰ سانتیمتر و ترجیحا از استفاده از لوله‌های سیمانی در مناطقی خوب است که ۳۳ آب و خاک بالا و اسیدیته آب کم باشد. در مناطتّی که اسیدتیه آب زیاد است خطر خورده شدن جسم لوله وجود دارد که این امسر از دوام لوله می‌گاهد. در سایر موارد لوله‌های سیمانی در مقابل اکسیداسیون و غیره بسیار مقّاوم هستند. لوله‌های سیمانی را معمولا به قطعاتی به طول ۸۰ سانتیمتر می‌سازند که با داشتن زائده‌های به اصطلاح نر و ماده در هر سر, بخوبی بپم جفت و مسصل می‌گردند. در غیر این صورت خطر حرکت و جابجائی نسبی دهانه و کم شدن ظرفیت آبدهی وجود دارد. ببتر است لوله‌های سیمانی. به قطرهای مختلف در نزدیکی محل مصرف و در جنگل با استفاده از قالب‌های مخصوص ساخته شوند تا ضمن کم شدن هزینه حمل و نقل خطر ترک خوردن و شکستن آن حین نقل و انتقالات کاهش یابد. به علاوه در محیط مرطوب جنگل. عمل آوری لوله‌ها بهتر صورت می‌گیرد و لوله‌ها استحکام بیشتری بیدا می‌کنند. آب پاشی لوله‌ها به منظور جمم‌اوری. به ویژه تا هفت روز پس از بتن ریزی لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۵- زه‌کشی راه‌همای جنگلی ۱۲۲ حداکثر قطر لوله‌های سیمانی را حدود ۱۰۰ سانتیمتر درنظی می‌گیرند زیرا قطرهای بیشتر, بالا رفتن هزینه‌های ساخت و نصب را موجب می‌گردند. لوله سیمانی تا قطر ۱۰۰ سانتیمتر» بدون آرماتور و از حدود۱۰۰ سانتیمتر به بال" دارای آرماتور است. سیمانی (با ارماتور ) که در محل ساخته می‌شوند استفاده شود که از نصب آنپا ابراهه با مقطع مربع به وجود می‌آید. سطح مقطم خارجی لوله. اغلب دایره‌ای است ولی گاه مقاطع به شکل‌های دیگر ساخته می‌شود تا کار گذاشتن لوله روی زمین‌های سنگی» بتنی و سفت ممکن و از فشار زائد بر یک نقطه از محیط آن جلوگیری شود (مثلا ممّط لوله با سطح صاف در یک سمت که روی زمین قرار می‌گیرد ) لوله‌های بتنی در مقابل مواد شیمیائی محلول در آب به ویژه اکسید کننده‌ها مقاوم‌ترند ولی در مقابل اسیدتیه اب حساس هستند. مشخصات لوله‌های بتنی باید با شرایط مندرج در آشتو ۷۸170 برای لوله‌های بتن آرمه و 6 برای لوله‌های بتنی بدون آرماتور تطبیق داشته باشد. آب باشی روزانه» روی لوله‌های بتنی ریخته شده» به مدت دو هفنه دارای اهمیت فوق‌العاده است. بسته به شرایط محیطی (رطوبت نسبی زیاد هواء سایه هفته کمتر و همانطور به گفته شد به یک هفته تقلیل یاید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۳ ۳-۳-۵- لوله‌های کالواننره این لوله‌ها از آهن کالوانیزه که برای استحکام. کرکره‌ای هستند ساخته می‌شوند. برای اتصال صفحات در قطعات بزرک و دهانه‌های قطورء انپا را به کمک پیچ و مره به هم متصل می‌کنند. در پاره‌ای موارد در دهانه‌های بزرگ که ارتفاع کافی, برای کار گذاشتن لوله وجود نداشته باشد. لوله را به صورت نیم دایره نصب می‌کنند. در این حالت قسمت زیرین ابراهه مسطح. و از بتن؛ و بدنه و سمّف آن از آهن کالوانیزه است که به صورت نیم دایره یا ناودانی وارونه قرار می‌گیرد. در صورت استفاده از لوله‌های گالوانیزه در مناطقی که اسیدتیه خاک و آب بالا است» بهتر است سطح زیرین این لوله‌ها اسفالت یا قیر و کونی شود. همچنین در صورت وجود شن و ماسه همراه آب. بر است کف لوله از داخل اسفالت شود. ۴۳-۳-۰۵ لوله‌های الومینیومی این لوله‌ها سبک بوده و به راحتی قابل نصب هستند. خطر زنگ زدن و اکسیداسیون آن کم و مقاومتش در مقابل خوردگی خوب است. عیب این ۵-۳-۵- لوله‌های پولیکا علت سبکی و دوام و ارزانی» روز بروز اهمیت بیشتری می‌یابند. مقّاومت انا -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۴ خطر گرفتگی در انا کم بوده و آب را به خوبی عبور می‌دهند. به علاوه نصب آنها بسیار ارزان و ساده است و در مقابل, مقاومت آنمها هنگام ضربه و فشار چندان زیاد نیست و در مورد نصب آن باید دقت کافی مبذول گردد. در لوله‌های پولیکا خطر رسوب‌گیری بسیار کم است. اگر چه از این لوله‌ها امروز کمتر استفاده می‌شود. ولی به نظر می‌رسد در اینده مصرف آنپا فزونی یابد. لوله‌های پولیکا معمولا بطول ۶ متر ساخته می‌شود و نصب و اتصال آنپا با چسب‌های مخصوص بسادگی صورت می‌گیرد و برش با اره دستی یا موتوری است. از دیگر مزایای مهم لوله‌های پولیکا مقاومت در مقابل سائیدگی است. لوله پولیکا دیرتر از سایر لوله‌ها یخ می‌زنند و یج انا زودتر از دیگر لوله‌ها ذوب می‌شود. در نقاط خشک که سیلاب‌های موضعی بندرت پیش می‌ایند می‌توان بجای لوله‌گذاری از سرریز استفاده کرد. سرریز یا آب نما عبارتست از ایجاد انحنائی ملایم در کف راه (در جپت پروفیل طولی) که آب بتواند از روی آن رد شود. سطح سرریز و سطح دیواره‌های کناری که آب از روی آن عبور می‌کند» باید به وسیله بنایی سنگی محکم شود تا آب به آن آسیبی نرساند. در احداث سرریز آب» باید مقدار شیب دو سمت سرریز را با توجه به شیب طولی راه تنظیم نمود. استفاده از سرریز در راه‌های اصلی کم ترافسک و راه‌های فرعی رراه حلی مناسب و متداول بوده و در صورت استفاده از آن نصب تابلوهای هشدار دهنده, در دو طرف سرریز لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های حنگلی ۱۳۵ ۹ ۸ ۰ ۳ ۰ ه- اگر در محل احداث سررینز. جریان آب کم ر دانمی یر زجود داشت. باشد. بهتر است علاوه بر سرریز. لوله‌ای نیز برای هدایت این آب از زیر راه تعبیه و با این ترتیب ابرو و سرریز با هم تلفیق گردد. در راه‌های جنگلی به ویزه در راه‌های اصلی با ترافیک کم و راه‌های فرعی از روش تلفیقی بالا ۴-۵- مطالعات هیدرولوژیکی در رابطه با لوله گذاری در مسیر راه‌های جنگلی بطور کلی حرکت آب از اتمسفر به .سطح زمین و داخل خاک و بالاخره برگشت دروباره آن به اتمسفر را گردش هیدرولوژیکی می‌نامیم. حرکت آب روی سطح زمین یکی از اجزای این گردش است. در واقع جریان سطح الارضی باقیمانده آب نزولات اسمانی است که بخش‌هائی از ان در اثر تبخیر. سطح الارضی دخالت نداشته و اکثُرا قابل اغماض هستند. الفرها. در درجه اول. به شدت جریان 7ب یا میزان دبی آب دارد. ۸ ۱ ۱ 1 ۲ ی ۱۳۰ ۱ ۵ ۲ ۹ ۹ ۹ - ّ ۹ 9 نیز در محاسنه قطر دهانه لوله موثر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۶ در تا در را ان ان ۱-۴-۵- شدت حریان آب (۵۲۲ ۴۷۲) و ضریب ریسک ادواری است. این حداکُر برای یک دوره زمانی معین (دوره برگشت ) در نظی گرفته می‌شود. دوره برگشت باید معادل زمان مورد نظر برای استفاده از تاسسات باشد. که در راه‌های جنگلی این دوره. ۳۵ سال فرض می‌شود. بطور کلی عوامل موثر در شدت جریان آب عبارتند از: - میزان بارندگی یا شدت بارندکی - دوام بارندگی - پوشش خاک - نوع خاک و قابلیت نود - شرایط خاک و قابلیت آن از نظر ذخیره کردن آب (هوموس- کاپیلار و غیره) - وضست زین از نظر امکانات اسکان دادن آب (تالاب. استخرها. دریاجه‌ها ) - شیب دامنه و وضعیت تویوگرافیک زمین (به عنوان منال در یک دامنه بر شیب. سرسره‌ای و سفت۹۰٩‏ درصد آب باران بطور سطح الارضشی جریان می‌یاید در حالیکه در یک جنگل کم شیب فقط حدود۱۰ درصد آن جاری می‌شود ) - وسعت دامنه و حوزه آبخیز - شکل حوزه آبخیز (یست و بلند. یکپارچه یا چند یارچه و غیره) -------- صفحهٔ بعد -------- ذره ۵- زه‌کشی راه‌های حجنگلی ۱۲۷ عوامل دیگری نیز ممکن است در وضعیت و چگونگی جریان آب‌های سطح الارضی دخالت داشته باشند برای مثال اگر جنگل را قطم یکسره کنیم. رزیم آب‌های سطحی دستخوش تغبرات عمده خواهد شد. اثرات قطم درختان جنگلی در جریان آب‌های سیلابی درصد اضافه حریان 20 40 60 0 100 در باره‌ای مواردء از تعمیم شدت جریان آب در مسیل‌های مشابه و نزدیک به محل مورد نظر» نتایحی استخراج و مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از لوله‌گداری‌ها. یا پل سازی‌های موجود در بالاتر یا پائین‌تر از مسیل مورد نظر نیز می‌تواند کمک موثری باشد که البته باید در این رابطه, به احتمال بروز باران» دوره برگشت و درصد اطمینانی که ملاک محاسبات بوده توجه شود. واحد شدت بارندگی به سانتیمتر در ساعت یا به اینچ در ساعت بیان -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه کش راه‌های جنگل ۱۳۸ ف‌ ۰ ف ۵ با ۵۰ سال ) استفاده نمود. اگر شدت باران را برایر | درنظر بگیریم مقدار پا خواهد شد که در شدت باران در طول مدت ریزش تغییر می‌کند و به همین دلیل متوسط آن طول دوره ررگشت ( ۳۹۵۵۲۲۵06 یا ۳۵۲۱۵۵ ۳۹۵۷۲۲) متوسط سدت زمانی است که در آن. شدت بارندگی به حد نصاب مشخص و تعیین شده ( در طراحی زه‌کشی و لوله گذاری ) رسیده و یا از ان فراتر می‌رود. تناسب طول دوره برگشت و احتمال بروز باران در هر سال از ۳ احتمال وقرع است. با در دست داشتن میزان احتمال بروز باران با شدت مشخص. می‌توان احتمال روز نکردن آنرا از رارطه (۱-۳) ندست آورد. با توحه به سراتب فوق احتمال انکه بارانی با شدت مشخص طی ۲ سال بروز نخواهد کرد از رارطه 1-۳) بدست می‌اید و احتمال اینکه بارانی 5 س شدت مشحص طی سال بروز خواهد نمود از رابطه زیر بدست می‌اید: 1-1-۳ چا -------- صفحهٔ بعد -------- 3- زه‌کشی رادهای جنگلی ۱۳۹ یکی از عوامل سپم در تعیین ابعاد تاسیسات زه‌کشی (یل. لوله. کانال و غیره) محاسبه درصد ریسک می‌باشد. ضریب ریسک را باید حتی‌الامکان و مخصوصا به تناسب بالا رفتن اهمیت راه. کوچکتر درنظر گرفت به ویژه اگر قرار است ضایعات تخریب. نواحی و اراضی بر اهمیت مسکونی کشاورزی یا ۵-۵- تعیین میزان شدت جریان آب از انجا که شدت جریان آب بر پایه روش‌های تمّریبی صورت می‌گیرد. طراح باید با اطلاع از نتمامی روش‌ها. راهی را که برای شرایط خاص وی مناسبتر است انتخاب کرده و در محاسبات. ابتکار عمل به خرج دهد. بطور کلی بررسی‌های ارلیه برای طراحی زه‌کشی. به یکی از روش‌های زیر صورت <- نعیین دی ب از طریق فرمول‌ها. جداول. ابار و محاسبات این روش چون متکی به امار دقیق هواشناسی می‌باشد با توجه به فمّدان این اطلاعات و به علاوه شرایط ناهیاهنگ هر منطقه. در جنگل چندان مورد استفاده نخراهد بود و بپتر است در شرایط فعلی طراحان از طریق بازدید رک 1 7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ _ مد ه :۰ ۰ ۵ ره دی راه‌های حنکلی ۱۳ - تعیین میزان شدت جریان اب از طریق بازدید محلی ۰ ۰ ۹ یو ۰ 5 ۰ - بر اساس این روش لازم است در بازدید محلی پاسخ سئوالات زیر تپبه ۱- چه تاسیسات زه‌کشی در محل وجود دارد؟ ۲- ایا این تاسیسات خوب کار کرده‌اند؟ اگر نه به چه دلیل؟ ۳ ایا گزارش‌ها در مورد حداکشر دبی آب در جچه حد است و جچه مقدار ۴ ایا شرایط جریان آب تغییر کرده است؟ ۵- چه تغییراتی پس از انجام طرح فعلی بروز خواهد کرد؟ ۶ ابا داغاب بر روی موانع (مثلا تنه درختان) و دیواره‌هاً وحود دارد؟ ۷ آنا این داغاب حریان راقعی را نشان می‌دهد؟ ۸ ایا اندازه‌گسری ارنَماع آن با حداکثر شدت باران در یک بریود قابل ۱ در آنالیز کانال باید یک قسمت از کانال را که شیب و مققطم حدودا یکنواختی دارد حداقل در طولی معادل۷۰ مر مورد بررسی قرار داده ز مانند گیر کردن الباف به بوته‌ها (شکل ۴-۵) مشخص شود. مسلما وضع حریان اب در سرقم مشأاهده نمی‌تواند زیر بنای محاسبه دبی آب در دوره -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه کشی راه‌های جنگلی ۱۳۱ همان باران حادث شده. بطور تمَریب نشان دهد و این در صورتی است که آب از ۳ کلی کانال بیراول نزده د پس ارائی همرار سرایت نکرده باشد. است اندازه‌گیری کرد. در این رابطه به شکل (۴-۵) توحه شود. شکل ۴-۵- مشاهده رضع کانال و داغاب ی << یی و سطح آب در موقع بررسی آ< بازدید محلی بپتر است بلافاصله بعد از یک بارندگی شدید( که شدت 1" نیز اندازه گیری شده است ) صورت گیرد. در بازدید محلی, باید معَطع عرضی کانال. به دقت اندازه‌گیری و رسم شود. داشتن این ممّطع عرضی برای پیدا کردن سطح ممّطع آب. ضروری است. در برداشت معطع عرضی. بأید طول خط خیس شده از آب نیز. به دقت اندازه گیری شود. پس از برداشت پروفیل عرضی, می‌توان سقّطم آب در سیبلایبی شدن را با استفاده از ارقام بدست آنده محاسبه کرد. همچنین می‌توان ممّدار متوسط ارتفاع آب را از فرمول زیر بدست آورد: ۳-۸ و ۶ ) دا -م + را + جح دا -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۲ در مطالعه بستر کانال با توجه به نوع پوشش و وضعیت آن» ضریب زبری می‌شود: ۷ > ا0 21 2 3 کات ۳۳ ۱ شیب کانال و بالاخره (0) ضریب زبری کانال است (به جدول -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۳ حدول ۱۵- ضنریب زبری (۲) در فرمول مانینکگ 8 کانال‌های باز بدون پوشش سبرز 09 0 نوع بوشش سطح کانال (و 011 و0۵1 1۵۱1۵ وه 0 سس را را کانال‌های طبیعی 5 ا|۲۵ا |۱13۵ .1 7۲ ۲۱۸۶5 ۱۵ ,51316 اال ,3۵۳۴ ااواد ۲اه دا .۵ 033 025 ۶ا۵۵م م0606 040 030 5 3۱۵ ۷۷۵۵۵۶ 50۲۵ آاط (3) 325 53۲6 ۲۰ 045 033 5اد5۳۵ 3۳0 0۵۵۱5 50۲6 ,۷۷۱۳۵۱۵9 0۱630۰ .6 6۵ ۱۵۱ ,۱۵۷۷۵۲۹1۵96۹ . (ع) 323 0.53۳6 095 040 5۶5 لد 5۱006 090 035 5 لع30 ۷۷۵۵۵۶ 50۵ , (ع) 33 53۳6 .۵ ٩10۱۷ 5 0245 000‏ , (0) 35 52۲۵ ۲ ۷ ۱۱ ۵۲ ۷۷۵۵۹۷ ,۲۵۵۵۳۵۹ ۲۱۷۵۲ 5۳ اوونا5 .و 080 050 ۵۶ ۵م مع00 ۱ 130 075 5 ۷۷۵۵۵۷ /۷/۵۲۷ ۰ 033 025 0۱8 ۷۷۵۵۵۶5 ,۲3۷۵و 003۲56 ۱۰ 020 ۲3۷۵و ۷۷۵۵۱-0۵2۵0 ,۴۱۳۵ .ز خاک 2 025 017 ۲۲000۹ با اوند۲ا٩‏ ,83۲6 .2 033 25 40 ۳۷و۲۵ , 0۰۵۲۵۵960 030 023 ۳ اووداد 2۰۷۷۱۳۵۱۵9۵ 035 028 5 ع۵ا|ط۳ ,۲۵۱۱۵۳ ۴۵۲۳۱۳ .0 سنگ طلبیعی 3 ا 035 025 ۵۱ 5۳۳۵۵۱۳ 8ا۳ .3۵ 045 035 آداناو۱۲۲۶ 3۳۵ 60وودز قاثات ۲۰ سنگ کاری 4 ۱ 017 013 ۲عا«اود 0۲68860 .۵ ۱ 035 025 (م۲۱۵۲۵) ۲۳۵۱۵ ۵۲۷ ۲۰ ٍ 030 017 ۲۳۳۵ 060۲۵۲1 .2 بنائی 5 ا 014 011 40 0002۲616 .۵2 ٍ 020 015 0 00۲۵۱ 6۰ ۱ 017 012 ع چوب 6 ۱ 014 010 40 .3 015 011 کت و طاله و ٍ فلز 7 015 011 اوه و وج 030 022 40و 00۲۲ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- ره کُس راه‌های جنگلی ۱۳۴ : ٍ ۸ کانال‌های باز با پوشش سبز ٍ ۷ ۷/46 ِ الامدوم 1/۵ ۲ وا۵ 0۵۳ 0۲۵/۸۵8 ۱ ۹9 ۵۶ 1۷0۵ وع0اج/5۷ ۰ ۷۷1 ِ ۸8 1 > 1۳م06] ْ 18 < 1۳م6(] ْ سبزه با بوشش خوب 8 30 09 ۰ 4 1۳۵۵ ۵۲و۳ما .2 15 06 ۰ 24 ۱۵ 0.10 08 4( 0۰ 6.616۵ 06 035 ۰ 6 ۱۳۵۵ 5۳۵۲۱۵۲ .0 ۳ عاا۷3 ۱۹۵ ,13۱۲ ۵0۸۱۷ 5ا ‎٩1300‏ ۲[ ۱ اد 3 ۱۱۳۵:۵۰9۰,۲۵۲ ۱۵۷۷۵۲ ۵۱ ۱۵ ,6۱۵۵۷ ۲۵۵۵20۱03 ۱۰۱۵ 24 51300 6۰ * ۲ 086 ا با اس اا ان ال ا ء لوله‌های بسته ار شرایط مناسب شرایط خوب. ! پوشش لوله و اس ی مت سس سا اس اس سا له با مه ایرها 9 لو با مقّطع دایره‌ای ی ا 016 010 00۱۲2۵ .2 25 021 (۳۱۵۱۳) اد۲۵]۵ 00۲۲923160 0۰ ا 019 ۱۳۷۵۲۱ ۳3۷۵0) ا۵ا۲۳۵ 00اد و00۲ ۵ 015 011 (۳۱۵۵]۱۵۵) ۱۲۵۲ 0351 .0 ۱ 014 011 ۷ ۵۰۱/۸۲۱۱۵۵ ۱ لول با مقطع چمپار گوش .10 ُ 015 013 00۱۲۵۵ .2 017 012 ۴ .0 ۱ 6. 060۲۳۵۲]۵0 ۲۳۳۵ 017 230 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۵ یی و ی مم ایک را ی ار مشاهده شده. می‌توان ممّدار سلا 0۲۵ (حداکثر دبی دوره برگشت ۲۵ سال ) را ۲ استناده از روش رس براورد نمود. برای تعمیم ممّدار 0 محاسبه شده. به معدار ,0۵ (در دوره برگشت یک ساله). لازم است اندازه گیری‌های دقیق و علمی در محل, با استفاده از باران سنج (حداقل در یکسال) به عمل آید تا حداکثر شدت بارندگی نیم ساعته با یک ساعته معلوم شود. بدین ترتیب می‌توان ممّدار ,0 (دبی آب در شدیدترین بارندگی سالیانه) را از فرمول ۳ ,۵5ج به دست آورد. ک در آن. ,0 حداکثر دبی قابل انتظار پس از بروز شدیدترین بارندگی با دوره برگشت سالیانه. 6۲ دبی محاسبه شده از بازدید محلی, 1[ شدت بارندگی مربوط به بازدید محلی و ,آ حداکثر شدت بارندگی سالیانه برای پس از محاسبه و اندازه‌گیری‌های فوق باید ممّدار دبی را برای شرایط برای تعبین شدت بارندگی در دوره‌های برگشت ۰۱ ۰۲ ۰۵ ۰۱۰ ۰.۵۰۰۲۵ ۰ ساله از منحنی‌های مربوط به ایالت ۱۵10 در شمال شرقی ایالات متحده استفاده می‌شود. با این فرض که قابلیت استماده برای شرایط جنگل‌های شمال ایران را دارد. مخصوصا با این دلیل که بنظر می‌رسد نسبت‌های آفزایش شدت بارندگی در درره‌های برگشت یک تا صد ساله. در همه تقاط دنیا تقریبا به هم شبیه است ست (همانطور که از در منحنی مربوط به درو منطقمه -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۶ ۸ شود ). در ضمن همانطور که از منحنی‌های فوق دیده می‌شود. نسبت ازدیاد ارتفاع باران در شدت‌های نیم ساعته تا ۲۴ ساعته نیز در تواتر برگشت یک ساله تا یکصد ساله شبه است ( خطوط تمَریبا موازی) از خاصبیت فوق برای تخمین شدت بارندگی در بریود نورد نظر (مّلا ۲۵ ساله) در مواردی که کافیست نسبت شدت باران (نیم ساعته یا یکساعته یا دو ساعته و غیره را) در بریود برگشت یکساله و بریود ۲۵ ساله را از جدول ۱۶ و ۱۷ بدست این نسبت برای پریود یکساله و ۲۵ ساله (در مدت بارندگی ۰ دقبقه) ۳ ۰/۵4 محاسسه شده را ( ر)) در عدد ۲ ضرب کنیم تا دبی آب شدیدترین باران. زیرا محمَقا اگر شدت بارندگی در برابر شود. مقدار دبی آب از دو برابر -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱۶- ارتفاع باران در رابطه با تداوم و دوره برک ْ ی ۳ ی صصص زر سس لیا ص ری اصلس ص لس سص 2 0 سس ی : ۱ ی س س ‏ ساسا سس ص در سس ۱ 9 مس ۳ سا ۰ 1 1 2 4 6 8 ۵ 24 ۱۳۷ ماین 0 و نزو 50 1 40 ز ۵ 30 20 10 0۵ 06 04 02 ( -------- صفحهٔ بعد -------- زه کشی راه‌های جنگلی اس ۷ ارتفاع با عمق باران در رابطه با تداوم و دوره بر شمالی در ایالات متحده امریکا. قابل تطبیق برای ال سس ک 1 صلسیص رل ال سل سار ملس سصسلر ساسا سل یل .۱ ۱۱ ص سس ۳ صس 24 80 8 6 تداوم بارندگی به ساعت ۱۳۸ مه ماین ۳ 2 60 را ۳ 50 ذ ز. 5 80 ار 5 30 نا - 20 ه 1۹ ما 10 ۹ 08 وه 9 2 05 04 ۳ 02 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ی وک ۱۹« - 5 هنگام ورود به لولد. فرم دهانه و حوضچه و احتمال گرفنگی لوله در اثر رسوبات. انتخاب می‌شود. عمر مفید لوله به محل و اهمیت راه بستگی دارد. عمر سید مناست در لوله‌گداری راه‌های اصلی جنگلی حداقل ۲۵ سال و در مورد راه‌های سپمتر۵۰ سا می‌باشد. قطر دهانه توله‌ها براساس حداقل هزینه تعیین می‌شود. در صورت انتخاب وله با دهانه یش از حد لازم. هزینه‌های اضافه قابل توجپی به وجود خواهد آمد و در صورتی که قطر لوله از حد لازم کمتر باشد. نمی‌تواند آب موجود را عبور دهد ور موجبات تخریب راه فراهم می‌شرد. بطور کلی محاسبه ظرفیت آبدهی لوله‌ها در ایروها و ایراهه‌ها. مبتنی بر کنترل ورودی و خروجی لوله است. پا ی ۱ ا ۹ 1 ورودی) معمولاا سرقعی صورت می‌گیرد که شیب لوله کافی برده و اب در ۳ 5 ۰ ۰ ۰ ۱ ۱ ۹ ۳ ۰ - 9 زیر اب غوطه‌ور شرد. ۰ ی ِ ۰ ۹ 1 . ۳ ۱ ی هر شدر ارتفاع اب در قسمت ورودی بیشتر باشد. میزان آبدهی لول بیشتر -------- صفحهٔ بعد -------- س هس یه .۱۳ ط ن ر 2 صممی رادهای جحسحی ۱۳۰ رورردی. از ۱/۵ ۳ مر بیشتر نباشد. فاصله سمّف لوله تا سطح زیرسازی راه (در محل لوله‌گذاری) نیز حداکشر ارتفا آب را مشخص می‌کند. برای مثال اگر فاصله بالای لوله از سطح زیرسازی ۵۰ سانتیمتر و قطر دهانه ۶۰ سانتیمتر باشد حداکثر ارتماع محاز آب کمتر از۱۱۰ سانتیمتر خواهد بود. حداکثر ارتفاع آب در عین حال. اندازه‌ای است که بستگی به ضریب اطمینان نیز دارد. در کنترل ورودی عواملی چون سطح مقّطم دهانه. ارتفاع اب در سمت ورودی (/۳1۷۹) فرم دهانه و نوع لوله در میزان آبدهی موئرند. در کنترل خرروجی, علاوه بر موارد فوق به عواملی بانند ارتماع آب در دهانه خررحی (18[1۷4/810۲ ) طرل لول و ضریب زبری وله احتیاج خواهد بود. در شکل‌های (د-۵ ر ۶-۵) رضعیت کنترل ورودی و خروجی نشان داده شده است. از انحا که در احداث راه‌های حنگلی در شمال ایران دامنه‌ها نسبتا شیب‌دار است. کنترل خروجی تعریبا بلااستفاده می‌نماید. از این رو در این جا تنپا در زمینه مبانی محاسبه قطر دهانه لوله در روش کنترل رود سخت خواهد شدل. ۹ ۹ ۹ ۹ مر 9 ۰ ا یس ۱ 1 ۹ ۵ ۹ در سورد کنترل ورودی می‌توان از سرعت اولیه آب در سوقع ورود به لوله. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ س ۱7 ورودی (یعنی جمع شدن اب در قسمت خروجی) میزان شیب در ابدهی اثر پ لا ۰ ۹ هی .۱۳ چا قابل ری ندارد ر از ان یر صهترقنصر می‌سود. در کنترل رورودی نیز شیب لوله می‌تواند ارتفاع آب در حوضچه ورودی را تا حدوردی بائین اررد. ولی اثر قابل ملاحظه‌ای ندارد (بطور کلی در شیب‌های بیش از حدرد ۳ درصد عانل شیب تقریبا ار خود را از دست ه‌ ۱ ۰ م ۰ 1 ی شکل 7-۵-۵ رضعیت کنترل زررزدی ز حرزجچی اب در حالت معمولی ی تاج راه ۲ دهانه ورودی غوطله‌ور نیست کنترل ورودی تاج را سم کنترل ورودی تاج رام کنترل ورمودی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۲ شکل ۶-۵- رضعیت کنترل رزرزدی و خررجی آب در حالت غوطه‌ور تا جاده 0 2 دهانه ورودی و دهانه خروجی غوطه‌ورند ۷ ٍ سل سر س هه و۳ یچم ای نودام هنن ۱-۶-۵ انتخاب قطر مناستب لولد شده برای یک درره برگشت معین را بدزن احتمال خطر انبار شدن و بالا آمدن آب از ارتفاعی مشخص (۲1۷۷) و بخصوص بدون ایجاد طفیان, بالا زدن مئید پروزه ایا نماید. در صورت کنترل ورود آب. عوامل زیر باید بررسی و - سطح مقطم لوله. - شکل مقطع لوله. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۳ حوزه آبخیز. نوغ پوشش. شیب متوسط. شدت و دوام بارندگی و پریود طرح دارد. - در تمام مواردی که شیب می‌تواند بیش از حدود۳ درصد باشد., کنترل ورودی قابل استناده است. شیب بیش از ۳ درصد در راه‌های جنگلی ایران تمّریبا در همه موارد وجود دارد. - تعیین طول لوله با توجه به ممّطم عرضی خاکبرداری و خاکریزی . - تعیین ارتفاع مجاز اب (/۲۷۷) در دهانه ررودی. با توجه به حداقل و حداکثر ممکن. ضریب اطمینان و پروفیل عرضی راه - انتخاب قطری تخمینی و مناسب برای عبور دادن آب در شرایط فوق به یکی از سه روش زیر: ۳۷ ۵ (یعن ۱/۵ 2 شخ پس از انتخاب قطر لوله بطور تخمینی. باید ارتفاغ آب را با استفاده از نوموگراف‌های (۷-۵) تا (۱۱-۵) نشخص نمود. از نوموگراف‌های فوق نسبت نش قابل استخراج است که با در دست داشتن آن و قطر لوله تخمینی(0). -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۳۴ می‌توان مقدار ۲1۷۷ را محاسه و درحه صحت تخمین قطر لوله را کنترل نمود. اگر ارتماع آب از میزان مجاز بیشتر باشد. باید دهانه بزرگتری را انتخاب کرد تا سرانجام قطر لوله متناسب معین شود. در صورتی که ممّدار ۲1۷۷ از ارتفاع آب مجاز به اندازه قابل ملاحظه‌ای کمتر باشد باید قطر لوله کوچکتری را به روالی که شرح داده شد استحان کرد نا قطر متناسب بدست اید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زک نوموگراف نسسبت ارتَما (1 5 4 3 2 1.5 9 7 ِ - 6 : 5 کل ف اب( ۲۳۱۷۷ )برای لوله‌های فلزی‌ کر کرها لد (0) 10,000 ( ۴ ۱۳۵ش(۴ 8000 (۵۵1) 0 3) ۳۱۲۵۶ 0236 0 6 ول 0-66 0 5 ۷۷ ۲۷۷۷ 4,000 (1۵۵1) 0 __ 4 هلا (۱) 3000 63 21 )2( 2,000 ٍ 66 2:2 (3 ْ ۸ ۵:۵ * ۸00 600 500 400 کر 300 8 5 ۴ 3 رو 0 200 ۳ رن 5 ۴ نیا ۴ 100 ۳ ۴ 2 9 2 60 ج 70 8 40 کر از بر 30 5 ۲۵۵۵۳/2۱۱ )1( 20 * ۳ ) ۷۸۵۲۵۵ )2( بسا 6 0)] ۳۹9 (3( 10 8 6 ٩۲ )3( 1‏ (2) #اق9 ۸و۷ 1۵ 5 (1) 52۱6 ۵ ۲۵۲۱2۵۲۵۱۷ 4 1۳۱۲۵۷ ۱۱۳۵ ۱۱۱۱۵۵ ۳۹ونه5)/2 ۷۶۵ ۹ 5 ۲۵۷۵۲96 0۲ 903۱65 0۵ 300 0 3 3 ۱00 و : 3 10 ی در کنترل و قطر لوله به 180 168 16 44 32 3 ۹ 120 ۳۶ 108 ۱ 4 2 - 4 4 30 27 24 21 ۳-18 15 2 -------- صفحهٔ بعد -------- جنگلی آب (/۲۷۷) برای لوله‌های فلزی کرکرها: ررودی ( ۹5000 00 ْ ۳۴ ش۴ 0 - 36*5 826 زاره ۸۷ (۱۵۵۱) 9 )1٩( 0 20‏ 000 1 [ه 2 115 )2( 800 22 122 (3( ۸1 ۰۵۱۳۱ 000 ۹500 400 300 200 ( ۳ 1100 از 80 50 گر کر 40 5 30 لیا س‌ِ ص ۴0۴ بر 20 0 7۲۷ 6۴ سس ۳ 0 ۵ - ازدببن ۲۵۵ )۱( 4 ۳ ۷۹۲۱۵ )2( 10 لٍ 040 106 8 ۳9 (3( 6 ۵ 5 5 ح‌ 4 41 (3) ۵۲ (2) #اهعو 096 1۵ (1) 522۱6 1۵ #ااها۵۲ ۲۵/۵ و۲۲۲۵ ۱۳۵ ‎٩11219۳1۱۱۵۱۱۱۵۵‏ ۸و۷ 3 5 ۱۵۷۵۱۹۵ ۱ ,کقای5 0۵ 0200 0 ا ۱ یه ما ۱ ۱ 10 8 6 زمره 16710۳ - ۹15۳-49-۳ - 1-084۳ 7/۳7 بر*5-"*1 1 : 6*۳ 9*6 - 8۳2*5۳0۳ 70,5۳ 47 6-1 ۳ 5 724۳ اس 5 60 ای 7 58 ۳ ۳ ً 8 50 کر "42.27 36220 298 256۳ 220 18۳ ۱۳۶ سکل در 3 ی ۵ و885 2 1۳ + نن خ 8 9 1 ( 14 5 لا 9 ۵ سا 0 0 4 مح< 0 لب ل 6۵[ 5 (8 8 گ 27 ۳ ا -------- صفحهٔ بعد -------- سس ات رتقاع آب (۳۹۷۷) برای لوله‌هاو اب - 0 ( - 0 (۵۱۳۴ واه ۵275 80 *2 بر*5 0 - 15 « 8ل۵ : از ۸۳۱۷ سا 1241 0 ده 100 ۳ 1 (1) 175 35 5: 20 (2) 190 38 : (3( 205 41 0۵ - 0 7 رم 0 - 2 ۴ 50 اور ۹ 40 4 2 مه ۳ 4 1 ۷ آه ۱۶و۸۲ ۷۷۱۳۱9۷۷۵۱۱ از س 1 10 219 ۴ نیا 8 [8] - 8 ۷۷۱/۵۷۷۸۱۲ شا 5 عچی ۳ 560۸۴ 2 4 4 سا > ۳ ۵ "30 )1( *5 300 "90 )2( ل 5 )0 3( (9065 ۵1 2 ٩۲ )3( 41‏ (2) 923۱6 096 1۵ ۹ (1) 6اق5 ۱۵ ۲۵/۱2۶۵۵۱۱۷ 3 ۵ ۱۱۳۹۵ 91۲2۱9۳1۱۱۶۱۱۳۵۵ 096 9 5 ۵۷۵۲۹۵) 0۲ ,9363 ۵ 200 0 1 )1۱۱۹ مس 8 ِ ۹ 6 ۹ باری چمپارگوش در کنترل ورود 12 ۹۹ 10 و9 6 ۳ ُ 6 ۲۳ 0 ج مه 5 9 ۳ 0 4 ۱ رگ ج 8 ی , بن رم هه 7 3 ار بر ۳ : 5 گر زه ۰ 5 مه 1 -------- صفحهٔ بعد -------- نکلی تفا ۲ تغاع آب (۳۷۷) برای لوله‌های سیمان 10,000 ً( ۳۱۴( ش(۴ 80 (1۵۵۱ 5 3) ۱۳۳۵۶ 0242 سمما وال 02120 000 5,00 را ۳ 4,000 141 0 ممه د 8 25 )1( ۱ 74 21 )2( 0 2 1 77 22 (3) 041 ۹۵:۳ 1,000 800 4 رم 600 ۴ سس 500 م کر 400 ی 300 3 و 5 حر ٍ حر 8 100 4 80 8 ۲ 60 یه ۳-0۴ پر 50 71۷۳۴ عا۸ع5 ال 8 0 40 * ۷ و60 5۵26 )1( 20 1 ۳۲620/211 3 ۳۹ ۷۳ 0 0/00۷6 )2( 8 بِ ۲۱۵2۵0۷/۵|۱ 20 3 0 0/00۷۵ ( ۹ نت( 8 10- 8 41 (3) ۵۲ (2) 522۱6 ۷9۵ 1۵ 6 ۹ 4 , (1]) 922۱6 ۱۵ ۷ااها ۲۵۲/2۵۳ 5 ٩۳۲۵‏ ۱۳۵ 1۳۲۱۱۳۵۵ 91/39۱1 ۷96 5 ٩۱ ۲۱۵۷۵/۱96 3‏ , 902165 0۵ 2040 0 ۹ ۱۱01 ۳ 3 سس 8 2 -------- صفحهٔ بعد -------- منگلی آن ( ۲۱۷۷) برای لرله‌های سیمانی ب ۵۱۳۱۴(ج۳ 0 - *72 8576 ۹ وا 02300 - 0 - با * بر : (۱۵۵1) 0 س ! 112 56 (۱) : 6۵ 22 )2( ۹ 92 23 3( 0 -- 1 ۹۵:۳ 0 - سِ 0 - راید 300 ۹ ات ۸0 سور 300۳ ۵ 200 ف (3) 0۲ (2) 92۱6 ۷96 ۲۵ س‌ 6 31۲2۱9 2 ۵۲3۷ ۵ 6 ۴۱۵۷۷۲۱ 1۳۲۵۲9۲ ٩۱ 9176 200 060‏ 100 (۱1) 522۱6 ۱۱۵۲۱۵621 1۵ 6 (۱1) 523۱6 00۱۱۹۵۲ ۴۲۵۲ 80 ٍ ۳ ۵ ۲۹۵۱۳۵۲۱2۵۲۱۵۱۱۷ ٍ ‌‌ 6 ۵۸۳۵۲ ۹۵ 50۱0100 60 ٩۲ )3( 14‏ (2) 50 لس ٍ ۳ ۸ 7 30 لس ٍ [(ه 20 14 ال 2۲۸۸۵۶ ۰ ۲۷۷/۵ ی ۲۱۲۳۴ 50۸6 ۵ 3 6و0 502۲6 )۱( 10 ٍ ۲۱۵۵0۷۷۵۱۱ . 8 ٍ ۳ للع 60۲00۷6 )2( ۲۱۵۹۵۷۷۵۱۱ 6 ٍ 40 6/00۷6 (3( 5 1 1 0۱19 ۲ ۱ سم 2 : 10 بخسی شکل در کنترل ور 97 8 تن 7 2 8 5 سم 58 سس ی سس 8 بت 8 - 0 ۱ 4 : 5334 5 4932 6 429 47 324 3019 2314 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ - زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۵۰ ۷-۵- اصول کلی نصب لوله در راه‌های جنگلی بطور کلی باید دقت شود تا آب براحتی و بدون خطر فرسایش و تخریب برای کار گداشتن لوله در خاک‌های مناسب با دانه‌بندی خوب. لازم است کانالی به عرض ۱۳ قطر لوله. و عمق دو برابر قطر لوله. حمر گردد. کف این کانال باید با لایه‌ای از مخلوط خوب که دانه‌های درشت تر از ۳/۵ سانتیمتر نداشته باشد پر و کوبیده شود. سپس لوله روی آن قرار گرفته و اطراف آن با همان مخلوط پر و روی آن با مصالح زیرسازی راه بدون سنگ پوشانده شود به طوری که ضخامت مصالح روی لوله حداقل دو برابر قطر لوله باشد. در مصالح با دانه‌بندی مناسب. حداقل این ضخامت برای لوله‌های در اراضی سرطوب باید سنگ‌های بزرگ را برای سر خروجی لوله بکار برد تا خاک را در جای خود نگاهدارد. برای این کار از بینه‌ها نیز می‌توان. استفاده کرد ولی چوب عمر نسبتا کوتاهی دارد و در اثر پوسیدگی ممکن است به لولد و خاکریز لطمه وارد شود. کار گذاشتن لوله در عمق زیاد (نسبت به کف کانال در قسمت خررجی) دهد. چنانحه لوله به درستی نصب نشده باشد. ممکن است در اثر ضربات -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۵۹۱ سنگین چرخ کامیون‌ها نشست کرده یا بشکند. در صورت استفاده از لوله‌های زیر چرخ قرار نگرفته و در وسط مسیر واقع شود تا خطر شکستگی طولی لول به وجود نیاید. خطر شکستن لوله ( از طول) بستگی به نوع خاک. ضخامت خاکریز روی لوله رو وزن کامیون‌های حامل چوب دارد که در هر شرایط باید مورد توجه سنگ‌هائی که فاصله‌شان با لوله از ۳۰ سانتیمتر کمتراست (بخصوص در زیر لوله) راید برداشته شوند. موادی که رری لوله ر اطراف آن ریخته می‌شود دارای اهمیت بوده و نباید خاصیت خمیری شدن, جدذب آب. یخ زدن و یا تورم داشته باشند. مواد هوموسی نباید اطراف لوله ریخته شود. موادی که با آن اطراف لوله را پر می‌کنیم. نباید دارای دانه‌های درشتر از ۳۵ میلیمتر بوده و مواد و نیزان کوبیدگی اطراف لوله باید با استاندارد ۸۸5۲۱707۹۹ در موقم نصب لوله ر بخصوص ارتَماع خاکریز روی لوله‌ها که در رابطه با حنس. ضخامت جدار دیواره لرله ر قطر لوله تفارت می‌کند باید به استانداردهای مربوطه مراجعه شود. به طور کلی ارتماع خاکریز رری لوله‌های سیمانی در حنگل‌های شمال ایران. حداقل ۲ برابر قطر لوله خواهد بود. این ارتماع هیجگاه نباید از۷۰ سانتیمتر کمتر باشد. مواد ریخته شده در -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۹۲ ۸ درصد کوییدگی, به روش اشتو 40 مند (] کونیده شرد. مصالح را ابندا در لایهدهای ۱۵ سانتیستری اطراف لوله ریخته و هر لایه باید بخوبی کوبیده شود. بس از پرشدن اطراف لوله روی آنرا نیز بر می‌کنیم. اطراف دهانه ورردی لوله‌ها. باید در لایههای حداکثر ۱۵ سانتیمتر با - کاه لازم است برای تهب لولد در آبراهه‌ها ( و بل‌سازی) نست _ - در صنورنی کد کانال طبیعی, سحور راه را سا زاریه‌ای عغس از ‎٩۹۰‏ در حد صرفه جونی در طول لولد. اسنداد لولد گداری. عمود بر محور طولی راه اختبار گردد. باید در نقطه‌ای مناسب از زیر راه عبور داده شود. بپتر است این کار هر چه زودتر صورت گیرد تا کانال موازی راه کوتاهتر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ بنونی تعبیه شود. تا سرعت آب باعث تخریب نگردد. در این شرایط باید از دخول و نود چوب و شاخه به داخل لوله جلوگیری به عمل اورده و اگر این غخطر وجود دارد. از ایحاد انکسار رز انحناء. صرفنظر شود. بلکه باید در طرفین آن چند سسبر لوله اضافی تعبیه شود تا در صوررت - لوله باید از شیب کانال طبیعی بیرروی کرده یا اندکی کمتر از آن ۱ ا ۱ 4 ۹ ۰ ظ ۱ ۱ ۵ ی رسوب‌گداری در دهانه خروجی را فراهم می‌اورد. - چنانچه آب در بستر سنگی از دهانه لوله خارچ می‌شود. احتیاج به عملبات انسافی نیست رلی اگر دهانه لوله در دیواره خاکریز( نخصوص - اتصال لوله‌ها باید محکم باشد(در لوله‌های سیمانی زبانه و شیار. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راهدهای جنگلی ۱۵۴ آبریز اثر فرسایشی آب مپار شود. قرار دهیم. - در جائیکه ارتفاع لوله یا ارتفاع کانالی که لول داخل آن قرار می‌گبرد کافی نباشد. می‌توان از لوله‌های تاقی شکل استفاده کرد. برای استماده از لوله‌های تاقی شکل سعطع نیم دایره‌ای دارند که به شکل ناودان رارونه روی زمین قرار می گیرند. در سقّاطع با خاکریز بلند لازم است. برای جلوگیری از شکستگی لوله در در این موارد باید مدار نشست احتمالی خاک (حدود ۵ نشست نسبت به. ارنماع دیواره در زیر لوله) ار شیب لوله با توجه به معدار نشست محاسبه شود تا خمش احتمالی لوله شیب آنرا بپم نزند و خروج آب در هر جا ممکن باشد. در این شرایط می‌توان لول را در استداد یک منحنی کد اندکی تحدب به سمت بالا" دارد نصب نمود. در مورد آنروها ( لوله‌های سا فواصل حدود ۷۰ مس در طول مسبر ). بهتر است لوله‌گداری در قسمت‌های بر شیب (شیب داننه زیاد) صورت نگرد و آب کانال به قسمت‌های کم شستر هدایت و در انحا به انروها با -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- زه‌کشی راه‌های جنگلی ۱۵۵ - بهتر است شیب لوله معادل شیب کانال. از چند متر بالاتر تا چند مر بائین تر از ابتدا و انتمهای لوله باشد. - در نواحی کوهستانی حداقل شیب لوله ۶ درصد است و در شیب‌های کمتر از ۴ درصد خطر گیر کردن قلوه سنگ وحود دارد. - در شیب‌های تند خطر سائیده شدن کف لوله وحود دارد. برای جلوگیری از فرسایش باید کف لوله با بتن یا آسقالت محکم شود: - در اراضی باتلاقی و سست باید در زیر و پپلوها و بالای لوله تعدادی تنه درخت کار گذاشته. ر روی آن با مخلوط مناسب پوشیده شود. در اراضی باتلاقی در صورتی که رری لوله خوب پوشیده شود به چوب لطمه‌ای وارد - در اراضی باتلاقی. باید گل را تا عمق کافی کنار زده. زیر لوله را با مخلوط مناسب (حداقل ۳۰ سانتیمتر ) بر و سپس لوله را نصب نمود. در صورتی که ریختن مخلوط ممکن نباشد. بپتر است زیر لوله را ابتدا به وسیله چوب و سر شاخه پوشانیده و سپس لوله را روی آن نصب و اطراف آن را با مخلوط مناسب بیوشانیم. در بستر سنگی بپتر است ابتدا در زیر لوله لایه‌ای از مخلوط با - در مورد ذهیبت لوله در ایراهه‌های طبیعی باید به مسئله عبور ماهی(بخصوص جبت تخم ریزی) توجه کافی مبدول شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- بازسازی راه‌های جنکلی مستپلک شده ۱۹۶ فصل ششم بازسازی راه‌های جنگلی مستمبلک شده ۱-۶- مقدمه و هدف: هدف از بازسازی راه انست که روسازی راه به قسمی تقویت شودء که بتواند عبور و مرور وسایل نقلیه را در طول عمر راه بخوبی ممکن سازد. در اینجا منظور از طول عمر راه. تعداد دفعات عبور چرخ (محور) وسایل نقلیه‌ای است که بعد از آن تعداد عبور. جاده قابلیت عسور آسان و ایمن را از دست می‌دهد. در طول این مدت گرچه جاده بطور مرتب تعمیر و نگپداری شده و کاملا از بین نرفته ولی با این وجود بازسازی اساسی آن برای تامین امنیت و راحتی تردد لازم و ضروری است. این بازسازی شامل تقویت روسازی و هموار کردن روید راه است. برای تعیین میزان و نحوه بالا بردن ممّاومت» در راه‌هائی که مرور زمان قابلیت استماده ایمن و راحت را از آنسا سلب کرده است روش‌های مختلفی وجود دارد که در اینجا فقط به ذکر یک روش کاربردی اکتفا می‌گردد. ۲-۶ روش نعین شاخص ضشخامت روسازی راه: لایه‌های روسازی راه (م5۷) تعیین می‌شود. از تفاضل این دو ۸5 5 ولاگ - رلاگ شاخص ضخامت لایه تقویتی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- بازسازی راه‌های جنگلی مستپلک شده ۱۹۷ روسازی بدست می‌آید که باید با بازسازی راه آنرا جبران نمود تا وضعیت راه از نظر راحتی عبور و مرور و ایمنی» به وضع قابل قبول (اولیه ) باز گردد. بدین منظور راهی را که قرار است بازسازی شود مانند راهی درنظر گرفته می‌شود. که ساخته نشده و زیرسازی و روسازی آن هنوز انجام نگرفته است. بنابراین تمام عوامل موثر در احداث راهی جدیدی درنظر گرفته می‌شود و با استفاده از رابطه (۲-۶) یا نمودار بیوست شکل (۱-۶) شاخص ضخامت نمبانی لایه‌های روسازی راه ( (ل5) تعیین می‌شود. عوامل موثر در ساختمان راه حدید عارتند از: ب: حجم عبور و مرور (امد و شد) پیش بینی شده در طول عمر مفید راه ج: فاکتور شرایط محیط (۴) ۰ (۰/۵ برای شرایط مناسب» ۵7/۰ برای شرایط نامناسب ). ( رجوع شود به شکل ۱-۶ و رابطه ۲-۶) رابطه (۲-۶) ۹ 5 088 ۱۵9 ۵0.1647 1 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ی راه‌های جنگلی مستبلک : شکل ۱-۶- نمودار تعیین رت 130 120 110 100 95 90 85 80 75 شرایط محیطی 710 اد 6 60 0 10 55 20 ۹ 50 5 45 40 35 30 25 20 ضخامت نپایی لایه‌های روسازی ۸ شاخص ضخامت روسازی ان 8 ,لاد 0,0 میزان ترافیک ۹ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- بازسازی راه‌های جنگلی مستبلک شده ۱۵۹ برای تعین شاخص ضخامت لایه‌های روسازی راه موجودء» یعنی راهی که مستپلک شده و باید بازسازی شود (0ل80) کانی است از این لایه‌ها و خاک بستّر نمونه برداری شده و نتایج را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد. در این ارزیابی» تعداد و ضخامت لایه‌ها و نیز کیفیت مصالح بکار رفته در ساختمان روسازی راه مد نظر خواهد بود. تعیین مقاومت خاک بستر و لایه‌های موجود روسازی و همین طور نمونه برداری از لایه‌های روسازی و زیرسازی راه» بطور سیستماتیک از عرض جاده و در تمام طول راه انجام می‌گیرد. در صورت برداشت تعداد نمونه کافی» می‌توان ارقام اندازه گیری شده را از طریق آماری مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار داد. شاخص ضخامت لایه تقویتی روسازی است که باید با بازسازی به شاخص ضخامت لایه‌های روسازی راه موحود با مستبلک شده ولاا5 اضافه شده تا راحتی عبور و مرور و ایمنی راه حاصل گردد ( شکل ۲-۶ ). شکل ۲-۶- تصویر تقویت روسازی یک حاده با روش تعیین شاخص ضخامت لایه‌های روسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ تعمیر و نکاهداری راه‌های جنگلی ۱۳۰ تعمس و نکاهداری راه‌های جنگلی ۱-۷- کلیات تعمیر و نگاهداری راه دوام و عمر آن را فزونی بخشیده. در عین حال امنیت و سرعت عبور و مرور را تضمین می‌نماید. تعمیرات باید به گروهی متخصص و مسئول واگدار گردد که لوازم و دستگاه‌های مورد نباز را در اصل اول در تعمیر و نگاهداری راه, بازرسی مرتب و اطلاع از وضعیت آن است تا به محض مشاهده آثار تخریب» نسبت به ترمیم آن قبل از آن که خسارات با سرعت تشدید گردد. اقدام شود. بپتر است بازدیدهای اساسی برای تعمیرات غیر فوری, در اواخر اسفند و اوائل شپریور صورت کیرد. به طور کلی, بازدید پس از بروز هر بارندگی شدید لازم است. بازدید روزانه نیز برای هر۱۰ کیلومتر از طول مسیر راه به وسیله یک کارگر مسئول ضروری است. بمچترین روش بازرسی دائم. بررسی وضع کانال‌ها. دهانه آیروها؛ سطح راه. بل‌ها و دیواره برش دیواره خاکریز و محل‌های خروجی آب از آیروها می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ نعمیر دود نکاهداری راه‌های جنگلی ۱۳۶۱ در صورت امکان آن را با مالچ پاشی موقتا حفظ کنیم و در بپار تعمیر و از تعمیر و نگاهداری راه موارد رس را نیز شامل می‌شود: اقدام برای کاهش خسارات ناشی از استماده‌های خارج از توان راه مانند عبور وسائط سنکین‌تر از حد محاز. وارده در اثر تردد وسائط معمولی مانند ایجاد چاله‌ها و کرکره‌ای شدن سطح راه. ۷ ۲- تعمس و نکاهداری راه‌های خاکی و شنی - جلوگیری از ایجاد گرد و غبار حاصل از تردد وسائط نملیه در تعمیر راه‌های شن انحام کارهای زیر ضروری است: -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۶۲ تیغ زنی. تسطیح و برگردان مصالح بر روی راه و ترمیم مواد از دست رفته - تعمیر قسمت‌های سست. چاله‌ها و کنترل برف ویخ در زمستان - توجه به زه‌کشی, که دارای اهمیت فوق العاده‌ای است. برای تسطیح و برگردان مواد روی سطح راه می‌توان از وسائل دستی استفاده کرد. گرچه امروزه استفاده از گریدرهای خودرو متداول است. لکن باید برای آن» حجم کار متناسب. محاسبه و درنظر گرفته شود. به وسیله گریدر حتی کانال‌های ۷ فرم قابل ترمیم است. ۱ ِ صاف کردن سطح راه‌های شنی از مپمترین امور در حفظ آن است. در این کار باید شکل تاج راه ترمیم و به صورت اول حفظ گردد. این کار در عین حال از کرکره‌ای شدن سطح راه جلوگیری می‌کند. صاف کردن سطح راه باید به مواقعی موکول شود که سطح آن بیش از حد مرطوب یا خشک نباشد. بپترین موقم زمانی است که درصد رطوبت به حدود رطوبت بمپینه از نظر قابلیت کوبیدگی برسد. ترمیم چاله‌ها در درجه اول با زه‌کشی درست انجام می‌گیرد. اگر زه‌کشی کارساز نباشد. زیرسازی با استفاده از دانه‌بندی درشت‌تر اصلاح می‌شود. اصلاح دانه‌بندی در زیرسازی و با روسازی بسیار موثر است. برای ترمیم چاله‌های سطحی. اگر اصلاح دانه‌بندی لازم باشد» چاله را به صورت مربعی با دیواره‌های قائم خالی کرده سپس مواد را در طبقات لازم می‌ریزیم و خوب متراکم می‌نمانیم. دانه‌بندی موادی که در چاله ریخته می‌شود -------- صفحهٔ بعد -------- - تعهمس و نکاهداری راه‌های حنکلی ِ ۱۳۳ یت باید مشابه دانه‌بندی مواد قبلی در روسازی راه باشد. اگر عمق چاله از ۱۲ سانتیتر بیشتر بود. باید مصالح را در لایه‌های مختتلف ریخت و متراکم نمود. اگر وسعت چاله‌ها زیاد و یا روسازی راه به کلی از بین رفته باشد. باید در تعمیر. روش دیگری در بیش گرفته شود که بعدا به ان اشاره خواهد شد. گاه چاله‌ها در اثر سایه‌های موضعی درختان و تاخیر در خشک شدن پاره‌ای قسمت‌ها به وجود می‌آیند که در این صورت. لازم است درختان این کار در صورت وجود چاله‌های بزرکگ و متعدد و یا کرکره‌ای شدن سطح راه لازم خواهد بود اگر میزان خرابی سطح به حدی برسد که عبور وسانط به سادگی مقّدور نباشد. انگاه تعمیرات اساسی سطح راه باید انجام کبرد. برای این کار ابتدا سطح راه شخم زده و خراش داده می‌شود. در این مرحله باید سعی نمود که خاک شانه‌ها با مواد دانه‌بندی شده سطح راه مخلوط نشده. سس دانه‌های درشت باید شکسته و یا از مخلوط جدا شوند. در این مرحله معمولاا اصلاح داندیندی مصالح روسازی ضرورت پیدا می‌کند. اصلاح دانه‌بندی در هر نقطه احتیاج به بررسی دارد. پس از شخم زدن و اضافه کردن مواد. می‌توان مواد را به کمک گریدر و یا فرزهای مخصوص مخلوط و در سطح راه پخش کرد. بیس از ترمیم و اصلاح شکل تاج. سطح راه کوبیده می‌شود. عمل کوبیدن می‌تواند به عیده کامیون‌های حامل چوب واگذار شود. لیکن بپتر است برای این کار از غلطک استماده شود. تخریب سطح راه گاه با ایحاد جویحه فرسایشی شروع می‌شود. اگر این -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۶۴ سم ی و جویچه‌ها در مرحله ابتدائی باشند (به عرض حداکثر ۱۵ سانتیمتر )» می‌توان آنپا را بلافاصله بعد از مشاهده با وسائل دستی به شکل اولیه بازگردانید. برای ترمیم جویچه‌های بزرگتر لازم است آن را با مواد دانه‌بندی شده بر و به شکل اولیه در آورد. ۲-۲-۷- مبارزه با غبار در راه‌های جنگلی . گرد و غبار گذشته از کاهش امنیت عبور. سرعت تخریب را در سطح راه افرایش می‌دهد و از این رو باید با آن مبارزه کرد. گرد و غبار در اثر ضربات چرخغ‌ها و الق کردن ذرات و سپس ایجاد حالت مکش در عبور چرخ ( بپلند شدن درات) به وجود می‌اید. این امر به نسبت خشکی خاک و تراکم ترافیک. ابعاد وسیعتری پیدا می‌کند و بافت خاک را از نظر دانه‌بندی و استحکام بپم می‌زند. مسئله تخریب در راه‌های جنگلی با ترافیکی بیش از ۵ وسیله در روز جنبه جدی به خود می‌گیرد. از مسپمترین مواد مورد استماده برای مقابله با این پدیده کلرید کلسیم و مواد قطرانی است. در بعضی موارد کاربرد کلرید سدیم ( نمک طعام ) نیز نتایج خوبی دارد. آب و رطوبت نیز گرچه اثر مثبت دارند ولی دوره تاثیرشان کوناه است. کلرید کلسیم ماده‌ای است سفید رنگ که رطوبت هوا ٍ را جذب کرده و در مناطق جنگلی که رطوبت نسبی بالاا است وسیله بسیار خوبی به شمار می‌رود. این ماده را می‌توان به صورت خشک با دستگاه‌های پودرباش روی سطح راه پخش کرد. بپترین موقع ریختن آن شب‌ها» صبح‌های زود. پس از ریزش باران و یا پس از اتمام کارهای ترمیم و نیع زدن سطح -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ِ ۱۳۵ راه است در صورت لزوم ممکن است قبل از ریختن کلرید کلسیم» سطح راه را آب پاشی نمود. همچنین می‌توان کلرید کلسیم را در آب حل کرده به وسیله ماشین‌های آب پاش روی سطح راه باشید. در این حالت ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ کرم کلریدکلسیم برای هر متر مربع سطح راه لازم خواهد بود که آن را در اواسط بپار ریخته و در تابستان قدری به آن اضافه می‌کنیم. در قسمت‌هایی از راه که سایه‌گیر است. به پاشیدن کلرید کلسیم نیازی نیست. طول اثر این ماده روی راه‌های خاکی بیشتر از راه‌های شنی است. اگر نمک طعام مورد استفاده قراد بگیرد. آب پاشی قبلی سطح راه بیشتر لازم خواهد بود. از یر به صورت امولسیون و از مازوت و مواد قطرانی نیز: می‌توان به خوبی استفاده کرد. این مواد سطح راه را در مقابل تبخیر ایزوله می‌کنند و در ضمن به درات چسبندگی می‌دهند. مقدار مصرف مواد یاد شده برای راه‌های شنی خوب» یک و برای راه‌های سست و خاکی تا دو لیتر در متسر مربع است. مواد نفتی مایع با وسائل مناسب روی سطح راه پاشیده می‌شوند. سطح راه قبل از پاشیدن مواد نفتی و قطرانی باید کاملا خشک و عاری از درات گرد و غبار باشد. بس از باشیدن مواد. باید چند ساعتی از تردد وسائط نقلیه جلوگیری به عمل آید و اگر این کار ممکن نباشد لازم است ممّداری ماسه درشت روی مواد تشبت کننده ریخته شود. گاه از لیکنین حاصل از کارخانحات کاغد سازی نیز (به ممدار ۲ لیر در متر مربع) به منظور تثْبیت سطح راه استفاده می‌شود. عمق نفود قیر ۵ سانت و مقّدار مصرف حدود ۰/۵ تا ۵ لیتر در هر مر مربع است. انتخاب درحه حرارت مناست برای ماده‌ای که باشیده م شود اهمیت دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ا- تعمس و نکاهداری راه‌های جنگلی ۱۶۶ قبل از پاشیدن مواد باید نیمرخ عرضی راه» تنظیم و پس از باشیدن موادء» ۵ تا ۱۵ کیلوگرم شن نرم در ازاء هر متر مربع روی سطح راه ریخته شود. ببترین زمان برای قیر پاشی روزهای گرم تابستان است که باد نوزد و سطح راه خشک باشد. البته چنانچه حرارت سطح راه خیلی زیاد باشد مواد در عمق بیشتری نفوذ می‌کند که این امر مصرف را افزایش می‌دهد. به کار بردن مواد چسباننده مانند قیر برای راه‌های با ترافیک ۵۰ تا ۰ وسیله در روز ضروری است. اگر ترافیک از مرز۳۰۰ وسیله در روز بگذردء ریختن یک لایه اسفالت لازم خواهد بود و در صورتی‌که حجم عبور از ۵۰۰ وسیله در روز تجاوز نماید. راه جنگلی باید اسفالت شود. ۳-۷- تعیر و نگپداری شانه‌هاء کانال‌ها و دیواره‌ها بانکت‌ها یا شانه‌ها باید به‌طور مرب مورد بازدید قرار گیرند تا همواره گذر آب از سطح راه به طرف کانال مقدور باشد. اگر سطح شانه‌ها از سطح راه بالاتر باشد امکان جریان آب (بین کناره مسیر عبور و لبه داخلی شانه‌ها ) وجود دارد و بالمکس چنانچه سطح شانه پائین‌تر از سطح راه باشد, امنیت تردد کاهش می‌یاید. سطح شانه‌ها باید کاملا صاف و عاری از کنده درخت باشد. لازم است از رویش گیاهان بلند بر روی شانه‌ها جلوگیری شود تا دید رانندگان و عبور آب دچار اشکال نشود و برف زمستان زودتر ذوب و برکنار شود. گاه برای حفاظت شانه‌ها و دیواره‌های کانال و سطوح مشأنه» پوشش کوتاه چمن: -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۳۷ ازم خواهد بود. این کار به کمک کودهای آهکی (حدود ۵ تن کرد آهکی منیزیوم دار برای سطحی معادل یک مهکتار از دیواره‌ها ) عملی می‌باشد. در این موارد باید قبل از اقدام. آزمایش خاک انجام شود. از پیشروی علوفه و گراس به داخل عرض سواره‌رو باید جلوگیری به عمل آید. اگر جریان آب‌های سطحی شیروانی‌ها را تپدید می‌کند. لازم است این آب‌ها در کانال‌هائی در بالا دست دیواره جمع آوری و از محل‌های معین ناودانی شکل بنائی شده به داخل کانال کناری راه و یا به بیرون از حریم راه هدایت شوند. در صورت وجود لفزش و حرکت در دیراره‌ها باید زه‌کشی این دیواره‌ها به دقت مورد توجه قرار گرفته پس از بررسی‌های لازم اصلاح شوند. در مرمت کانال‌های کناری نکات زیر مورد توجه قرار می‌گیرند: - قسمت ورودی کانال ( حوضچه) ممکن است به وسیله سرشاخه. چوب. اسنگ وشن و ماسه مسدود شده باشد. از این رو برای پرهیز از بروز خسارات عمده باید حوضچه‌ها مورد بازرسی مستمر قرار داشته و دائما پاک شوند. سیر کانال باید بیوسته یاک شود تا جریان آب مختل نگردد. کانال‌های دوزنقه‌ای معمولا با بیل و به وسیله کارگر پاک می‌شوند. کانال‌های ۷ شکل که زودتر مسدود می‌شوند سریعتر نیز قابل پاک کردن (به وسیله گریدر) هستند. مواد حاصل از پاک کردن کانال. نباید روی شانه‌ها و عرض راه ریخته شود بلکه باید آن را به وسیله فرغون به محل مناسبی حمل کرد. اگر دیواره کانال بلند باشد, می‌توان آن را با فرزهای مخصوص نیز یاک کرد. استفاده از بیل‌های مکانیک برای کائال‌های دارای -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۶۸ ات۳۳۳۳ ارای اهمیت فراوانی است» زیرا پاکیزه بودن خروجی‌ها از رسوب مواد و نیز فرسایش دیواره‌ها قبل از جدی شدن خطر جلوگیری می‌کند. مراقبت از کانال‌ها از مسپمترین بخش‌های تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی است. ۳-۷ اقدانات حفاظتی راه ۱-۴-۷- حفاظت در مقابل رویش علف‌های هرز بمپس است علف‌های هرر حاشبه راه را زمانی که ارتفاع آن به حد علف زنی می‌رسد با وسائل مناسب کوتاه نمود. سطح شانه‌ها را باید با وسائل مکانیکی و ماشین‌های علف‌زنی و سطح دیواره‌ها و کف کانال را باید با دست از علوفه بلند پاک کرد. علف‌زنی از ارتفاع چند سانتیمتری انجام می‌توان از علف کش استفاده کرد. علف کش‌ها با استفاده از سمیاش‌هایی که روی وسائلی مانند تراکتور نصب می‌شوند» بخش می‌گردند. زدن علوفه بلند بخصوص در محدوده قوس‌های با شعاع کم لازم است. در صورت استفاده از ماشین‌های علف‌زنی ببتر است از ماشین‌های سبک استفاده شود تا نیمرخ شانه‌ها و کانال در اثر وزن این ماشین‌ها پم نخورد. گاه لازم است درختان در حاشیه خارجی قوس‌ها باقی بمانندء این کار از نظر حفظ امنبت تردد ضروری است زیرا رانندگان آن را به عنوان دیواری در جلو خود تصور م کنند. این امر به مناسبت ایجاد دید ببپتر در محل -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۶۹ پیچ‌های تند دارای اثار منبتی خواهد بود. ۲-۴-۷ حفاظت راه در مقابل یخندان وجود یخبندان و بلند شدن مواد سطح راه از اشکالات مسبم است. در اثر یخ زدن و دوب شدن متوالی آب موجود در لایه‌ها و سطح خارجی دانه‌ها, به چسم راه صدمه وارد می‌شود. بپترین راه جلوگیری از یخشندان ممانعت از نمود آب در جسم راه است. قبل از اقدام باید علت خرابی سطح راه به دقت مورد بررسی قرار گبرد. اگر دلیل خرابی» وجود دانه‌های ریز ماسه و خاک است. باید خاک نامناسب تعویض و به جای آن مواد با دانه‌بندی مناسب یکی دیکر از عوامل تخریب اصطلاحا گلی شدن راه در اثر نفوذ آب‌های بهاره است. در این موارد برای ترمیم لازم است طبقّه گل و شن برداشته و به جای آن مواد با دانه‌بندی درشت ریخته شود. برای این کار لازم است بدوا از ورود آب‌های نجاور به عرصه راه جلوگیری به عمل آید. هیچنین در فصل سپار لازم است از تردد وسائل سنگین جلوگیری شود. قدری بالا اررد و با این ترتیب روسازی را تقویت نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- تعمیر و نگاهداری راه‌های جنگلی ۱۷۰ ۳-۴۷- کنترل برف و ایخ یخ و برف از مسائل عمده در راه‌های جنگلی به‌شمار می‌روند. برای مقابله با برف در مناطق برف‌گیر لازم است از وسائل برف روب استفاده و برف سطح راأه و شانه‌ها. کنار زده شود. برف در تمام راه‌ها مسئله‌ساز است. ولی یخ در راه‌های کم تردد چندان اهمیت ندارد. یکی از راه‌های حلرگیری از نشست برف روی راه. استفاده از چبرها به عنوان بادشکن در حاشیه راه و در سمت وزش باد است. این دیوارها یا چپرها به فراصسل حدود ۲۰ تا ۴۰ مر و عمود بر محور راه ایجاد , می‌شوند. در صورت یخبندان و برف نازک روی سطح صیقّلی راه» بپتر است لایه‌ای از ماسه شکسته روی سطح راه بخش شود. در خاتمه باید خاطر نشان کرد که انتخاب وسیله در موفقیت کار تعمیر کاره مورد استناده گرار گبرند. کامیون, گریدر و وانت از وسائل پر اهمیت به‌شمار می‌روند. در صورت زوم می‌توان وسائل دیکر را از طریق احاره و بیمانکاری به کار گرفت. حدودا تعمیر و نگاهداری هر یکصد کیلومتر راه جنگلی به یک گریدر احتیاج دارد. انتخاب گریدر با قدرت مناسب ( سبک, متوسط و یا بزرگ) از مسائل پم است. در صورت نیاز به چند دستگاه گریدر بپتر است نمامی انواع کوچک. متوسط و بزرگ تیه شود. از تراکتور نیز می‌توان در عملیات به خور سره گرفت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۵۴0, 8۰, 1981: ۲۲۹۲۳۱۵۹۶۳9 ‏اه‎ ۷۷/۵۱002۱6۲ 40 ۷۷۱۲۹۵۳۱۵11۱۵۳۵۲ ٩۱۵۳۸۰ ۷/۵۱۵ 0۵۵ ۲۵۱2 62,4: 3086-312 ۴۱۵9۰ ۸۲۹۱۰ 1۵۲۹۱۰ ۷۵۲9۷0۲۹۷۷6۵۹, 867. 226: 2-6۰ ۸۵۴۵۵, 8. 1978: 06 50۱32009 00۲ 001۲۳۵۱۵۲ ۱۵۱۵ ۹ ۷۸۷/۵۱۵۹11۵ 596۲ ۱۵ ۳۵۱۵۲۵۵۵۲۲۵۲۵۲ 0613000 ۰ ۸0۹5۲۰ ۵۲۹۹۱۰۷۵۲۹, ۷۹۷/۵۹۰, ۱/۱۲ 54, 2:101-۰ ۷۵۱۱ 1۵۸۵۲۲۸۵۵ 6 :1981 ,۵۰ ,۸۵۴۵۵ 7 5اه ۳۵۱9۵۲9۵۲۱ 1۵۲۰ ۷۷۵۱51۲35560۲06۴ ۹۵ ۷۷۵۱۵ 9۵15016۱۵6۰ ۷۵۲۹۵۳۱1۵۵۵۲ ۷۵۸۵۲۵۲۹۱۵۵ ۷۵۲۹۲۹ ۵۲۹۸۱۰ ۸۲۵۱ ۴۱۵9۰ :401402 :6 :62 ۲۵۱۶ 25-۰ :8۵۲۰226 ۸۱۱۵۳ ۵۱۲۵۲۷-[۵۹ 000۱۵۴ 1985 ۲۵۵0۹5 200 ٩1۳1۲65 ۱۸۵۵| )۳۵۲۵۹1 1۲3500۲13110۱ (۰ ۲۳۵۵ ۷.۳۵۵۵ 1959 ۱۳۱۷۵۲۹۱ ۵۶ [1۱۱۳۵۱۹ , ۱1۵۷۵۱ 0۶1 ٍ ۳۲۵۵۵ ۳۵۲ 1۳۵ 065190 00۲۱51۲110۲۱ 40 ۲۲۵۵۹5 م۲۵ دوم ووم۸ ازنم؟ 0۲ ۲۵ ۲۷/۱۵۱۲1۵۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ۴۵۹۱۵۱ 200 ۳۲۵۹ 1085 ۳۵۲۵۱۵۵۵ 0۲۵۸ 51 ۷/۵۲۱ 31060۳۲۲9با2ا8۵ ۱۵۱050۱311560۱۵۵ 61135561 ۰ 0310 ۳۵۲۵۵ ۱50۸ 1985 0.۳۲۵۵ ۲۵ه۱ ,0.1۵۷ ۲۵۷۷۵۲۵ ۰ ۲۵۵2۵ ۸00055 ۰ ۳1۵۳۵ و0631 ۵۵۵ 1971 ۷۷.۱۹۵ 0۳ز 00۵۲ه۱ 0.۳۵۵۵۲ ۰ ۴۲۹۵۲۱۵۹۹۲۱9۶ 0606۲۵6۵ :19/9 ,۷ ,۱۵۲۴ ۲ ,۷۵۲۷۱۵۱۲3۱9۷9 ۱۵۹۵9۰ ۷۷۹۵۲ اآبا2 016۲۱۵960 ] ۹۹۱ ۲۲ ۷۷۵۱۵ 0۳۵ ۲۵۱2۲۵۲۹2۱۲9, ۰ ۱۱1۳۳۵۵۷۷, ۳, 19/9: 06 86013۲3۲۵: 50۱۵۵۱ 7 0۵۵0۵06۰۵۲۱۵۱0۱۵ ۷۵۷۷۵۱۵9 ۵۱۱۱۵۲ 0 6۱۵ ۱۵۹9 50۱۷۷۱2۵0۲ ۴۵۲۹۱۵۲ 115, 7-8:391-7 ۵۷2 ۳۵۲۹۱-۷۳۵ 06۲ .1۲3 ۳۵۲۹۷۷۱۲۱۹۵۲۵۲۱۳ 6ا0] ۱197/1-24 53۱۳۱۵۵۱ ۷۷۱۲۱۱۷۹۲۱۵9 ۱۷۵۲۰ ۹0۱۱۵۵۵۲ 7۰ 53۲۱۳۵۵۱ 1967 )]10(956۲)3100( 2۹3۲۳۵۲۳۵۵۵ ۷۷۱5۵۱۱۵۲۱ 4 ۷۷۵۱۵۵۲۹۲۱1۵55۳9 ۹ ۱۷۵۲۳۱۵۵۱۱۳۱5۹۵۲ ۵ ۰ ۱۱ ۵۱۱۹0۲۱۵0 ۵۱2 واساها 8۵:۲ ۸52۲۱950۲07۵۲۱ -------- صفحهٔ بعد -------- آلام ۱۲.252 1983 ۷ااز ۲۵۹۵۵۲۵۲ ۳۵۲۵۹۲۷ 01 1۳۹6 ۳۵۵۵۲۵۱ 55 اب5۷ ۰ 95 ۷۷3۱060۲901655۱۱ ۲عل ۱۷۵۱۲۰۵۵۵ ۷.5.۸ ۳۵۲۹۱ ۹۵۳۷۱۵۵ ۲۱۵۵ ۵۵۱۷۹74 0 ۳9 ۷۲5 آه ۹۵ ۷۱۲۵۵م5۱۳ 1986 ۱/۵۱۱۵ ۳۱۷.۵۲ ۴۰۲۱۵۵۹۱۲۵۲ ۷۷۵۲۲۵ ۰ ۳۵۹۵۵ 300 و ا2ا5 و8۲۳۵ 300 0۱۷۵۲ ۲۱۲ 1ات ۵۵۱۵۰ ۵۶ ۲۳۱۲۷۵۲۹۱۵۷ ۳۰۳1۵۵۹1۲۵۲۱ ۷۷۵۲۲۵ ]۳۵۲۵5 1985 21100ا|د2ا5 5616010/1 روت اند 0 م۷ 10۳6۲۲۸۵۵ 6ا0] :1980/81 ,۷۷۰ ,۷۷۱۲۳۹۲۱ ۲ 30۳۱3۱۵ 03۲916۱۳9 ۴۱۵۵ ,۷۷۵۱۵۹1۲۵960۲۵6۵ ,180-187 :3 ,62 ۲۵۱۶ ۶۵ ۷۷۵۱۵ 861501۵۱۵۲۰ ۷:۵۲ ۷/۵۲۹ ۵۲۹۸۱۰ .۸۲۶۹1 ۴1۵9۰ :325-329 :5 ,255-259 :226 806۲ 6 ۲۲ 0۲6۱۱۹۱۵۲ :1980 ,لا ۵150۲10۳۴ ۳۵ ,۷۷۳۵۳۳۹ الا 8005311 ,۷۵۲۷۵۱39۳9 50۱۱8۲۱۳9۵۵۰ م8 رم ۲۹۳۲۳۹۳/۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ساریخانی ساریخانی ساریخانی ساریخانی ٍ ۰ نا ۰ ساریخانی- مجنونیان ساریخانی ( ۱۳۵۰ ) ساریخانی ( ۱۳۴۵ ) ساریخانی (۱۳۶۹) رد حمل و نقل چوب و ساختمان جاده‌های جنگلی (پلی‌کپی درسی) برنامه ریزی شبکه‌های جاده‌های جنگلی (پلی‌کپی درسی ) تیه پروژه جاده‌های جنگلی (پلی‌کپی درسی) برنامه‌ریزی آمور قطع و تبدیل درختان جنگلی (پلی‌کپی درسی) اصول کلی بپره‌برداری از جنگل نشریه دانشکده جنگلداری شماره ۱۷ اصسول کلی بپره برداری از جنگل(نشریه شماره ۷ دانشکده کشاورزی) بمپره‌برداری از جنگل