غیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککار

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. 382 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 6 - 1. کلیات 6 - 1 - 1. آزمایش مایع نافذ، یک روش آزمون غیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککار کردن ناپیوستگی های ی که به سط ح راه پیدا کرده اند، استفاده می شود . 6 - 1 - 2. ناپیوستگی هایی که می توان در این روش آشکار شوند عبارتند از انواع ترک ها، عدم ذوب هایی که به سطح رسیده.)اند، سر رفتگی، عدم پرشدگی، سوختگی کنار جوش، تخلخل سطحی (حفرات گازی 6 - 1 - 3. این روش نسکبت به آلودگی های سکطحی بسکیار حسکاس اسکت و پیش از اعمال مایع نافذ باید از پاکیزگی سطح قطعه اطمینان کامل داشت، برای تمیزکاری سطح قطعه نمی توان از روش بالست ینگ استفاده نمود . 6 - 1 - 4. در بازرسی قطعات از جنس فوالدهای زنگ نزن باید از مواد شوینده /بردارنده1 غیر هالوژنی استفاده .نمود 6 - 1 - 5. مواد مورد استفاده در فراین د بازرسی مایع نافذ .باید از یک خانواده و یک برند باشند 6 - 2 - آماده سازی سطح 6 - 2 - 1. قبل از انجام بازر سی مایع نافذ ، ناحیه بازر سی و حداقل25 میلی متر اطراف آن باید تمیز، خ شک و عاری از هرگونه آلودگی باشد این آلودگی ،ها عبارتند از: روغن، گریس ی چرب، ،پوسته سرباره ، پاشش جو ش، رنگ ی ا هر عاملی دیگری که دهانه ناپیوستگی.ها را بسته یا حجم آنها را کاهش دهد 6 - 2 - 2. برای آماده سازی سطح نباید از روش بالستینگ .استفاده نمود 6 - 2 - 3. برای تمیزکاری سکطح می توان از شکوینده ها (پاک کننده ها)، حالل های آلی یا محلول های رسکوب زدا و برای برداشت رنگ می توان از رنگ بردار2 .استفاده نمود 6 - 2 - 4. ت رکیبات حالل تمیزکننده نباید به.قطعه آسیب وارد نماید 6 - 2 - 5. بعد از آماده .سازی، سطح قطعه باید کامال خشک و عاری از رطوبت باشد 6 - 3 - تجهیزات آزمون 1 - Cleaner/Remover 2 - Paint Remover -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم– بازرسی 01 / 02 / 1404 383 ردیف نام تجهیزات مشخصات 1 نور سنج واسنجی شده توانایی اندازه گیری شدت نور بین577 تا1577 لوکس 2 چراغ قوه توانایی تولید نور کافی بر روی سطح قطعه 3 مایع نافذ نفوذگر1 4 شوینده/بردارنده حالل2 5 آشکارساز آشکارساز3 6 بلوک مقایسه 4 PT بلوک 6 - 3 - 1. تعیین بازه زمانی وا سنجی تمامی تجهیزات اندازه گیری و بازر سی باید مطابق با الزامات ا ستاندارد ملی ISIRI-12946 و توسط نهاد بازرسی تعیین و اجرا شود . 6 - 3 - 2. نور سنج که برای اندازه گیری شدت نور بر روی سطح قطعه ا ستفاده می شود . این تجهیز باید تو سط آزمایشگاه واسنجی واسنجی .شود 6 - 3 - 3. .چراغ قوه که برای تامین میزان شکدت نور مورد نیاز بر روی سکطح قطعه مورد اسکتفاده قرار می گیرد بهترین .نور مرئی، همانند نور خورشید باید دارای طیف رنگی کامل باشد 6 - 4 - مواد نافذ 6 - 4 - 1. درجه حرارت مایع نافذ و یا سطح مورد آزمایش باید بین°C 5 الی°C 52 .باشد 6 - 4 - 2. در صورتیکه نیاز به انجام بازرسی در خارج از محدوده دمایی فوق باشد و امکان سرد یا گرم کردن قطعه عمال وجود نداشته باشد باید از بلوک مقایسه برای اثب.ات صحت انجام آزمون استفاده نمود 6 - 4 - 3. تمامی مواد بکار رفته در این روش شامل مایع نافذ ، شوینده/بردارنده و آشکار ساز باید از فهرست مندرج در سندQPL-AMS 2644 یا معادل آن انتخاب شوند. 6 - 4 - 4. تنها از مایع نافذ ، شوینده/بردارنده و آ شکار سازهای ی می تواند ا ستفاده کرد که تاریخ م صرف آنها معت بر باشد. 6 - 2 - ترتیب انجام آزمون 1 - Visible 2 - Solvent 3 - Developer 4 - PT Comparator Block -------- صفحهٔ بعد -------- 384 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 6 - 5 - 1. تعیین موقعیت شککروع یا نقطه صککفر قطعه باید پیش از انجام عملیات مایع نافذ انجام شککود . برای این منظور باید به گونه ای بر روی سککطح قطعه نقطه صککفر را مشککخص کرد که امکا ن تغییر آن به راحتی میس.ر نباشد 6 - 5 - 2. ابتدا منطقه مورد آزمون روش چشمی بازرسی می شود تا هرگونه ناپیوستگی سطحی که ممکن است در انجام آزمون مایع نافذ تداخل ایجاد می کند، شناسایی و برطرف.شود 6 - 5 - 3. اعمال مایع نافذ 6 - 5 - 3 - 1. پیش از اعمال مایع نافذ باید از تمیزی سطح از هرگونه آلودگی اطمینان حاصل نمود. 6 - 5 - 3 - 2. مایع نافذ را می توان با اسپری کردن یا با فرچه به سطح قطعه اعمال نمود. 6 - 5 - 3 - 3. برای نفوذ مایع نافذ به درون ناپیوستگی ها، باید حداقل5 دقیقه زمان در نظر گرفت، مدت زمان نفوذ مایع نافذ با کاهش دما باید افزایش یابد اما این زمان، نباید بیش از67 دقیقه شود . در هر صورت زمان نفوذ، نباید بیش از آنچه که تولید کننده مایع نافذ عنوان کرده است، تعیین شود. 6 - 2 - 4. برداشت مایع نافذ اضافی 6 - 5 - 4 - 1. بعد از ط ی زمان نفوذ، ماده نافذ اضککاف ی دی با به دقت از روی سککطح قطعه به گونه ای برداشککته شود که مایع نافذ داخل ی ناپ وستگ ی ها پاک نشود. برای برداشتن مایع نافذ اض افه، ابتدا از پ ارچه سفید، تمیز، جاذب رطوبت و خ شک ا ستفاده می شود ، و باقیمانده آن، با ا ستفاده از د ستمال آغشته به بردارنده/شوینده به آرامی پاک می.شود 6 - 5 - 4 - 2. برای به حداقل رسککاندن برداشککت مایع نافذ از ناپیوسککتگی ها، باید دقت کرد که از اعمال زیاد بردارنده/شوینده و بخصو ص اعمال مستقیم آن.به سطح قطعه، اکیدا خودداری نمود 6 - 2 - 2 - اعمال آشکارساز 6 - 5 - 5 - 1. بعد از بردا شت مایع نافذ ، و از اطمینان از خ شک شدن سطح قطعه، باید آ شکار ساز به سطح قطعه اسپری.شود 6 - 5 - 5 - 2. قوطی حاوی آشککارسکاز باید پیش از مصکرف، بخوبی تکان داده شکود تا از معلق شکده ذرات آشکارساز اطمینا.ن حاصل شود 6 - 5 - 5 - 3. آشکار ساز باید بصورت ی.ک الیه نازک و یکنواخت اعمال شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم– بازرسی 01 / 02 / 1404 382 6 - 5 - 5 - 4. زمان آشکارسازی باید حداقل17 دقیقه در نظر گرفته شود، این زمان از هنگام خشک شدن آشکارساز بر روی سطح قطعه آغاز می.شود 6 - 5 - 5 - 5. حداکثر زمان مجاز آشکار سازی نباید67 .دقیقه تجاوز نماید 6 - 2 - 6 - تفسیر 6 - 5 - 6 - 1. ارزیابی نه ایی یا تفسیر باید پس از خشک شدن آشکار ساز بر روی سطح قطعه آغاز شود، 6 - 5 - 6 - 2. حداقل شدت نور بر روی سطح قطعه تحت آزم ون نباید کمتر از1776 .لوکس باشد 6 - 5 - 6 - 3. در صورت وجود هر گونه ی ناپ وستگ ی ، آشکارساز روی سطح قطعه به مایع نافذ آغشته شده و نشانه های قرمز رنگ بر روی سطح آشکار یم.شود 6 - 5 - 6 - 4. نشانه ی ها ی که به رنگ صورتی روشن هستند، می تواند بی انگر ناپیوستگی های کم عمق باش.ند 6 - 5 - 6 - 5. اندازه نشانه اگرچه ممکن است بزرگتر از اندازه ناپیوستگی باشد اما به عنوان اندازه ناپیوستگی محسوب می.شود 7 - روادار ها ی و معیارهای رش ی پذ 7 - 1. به جدول شماره 3 - 1 فصل هشت آیین ن امه.مراجعه شود 7 - 2. برای برطرف کردن عیوب مشاهده شده به دستورالعمل های معتبر .تعمیرات مراجعه شود 8 - ثبت و گزارش 8 - 1. تمامی نشانه هایی که بیانگر عیوب هستند باید در گزارش ثبت و ارائه شوند. 3 - 2. تمامی گزارشاتی که دارای خط خوردگی هستند، مخدوش و فاقد اعتبار محسوب می شوند . -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ٩ ‏فصل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 381 1 - 1 - گستره این فصل شامل ضوابط عمومی برای جوشکاری گلمیخ1 ،فوالدی به قطعه فوالدی است و به عالوه در برگیرنده ضوابط تولید اتصال، کنترل کیفیت تولید، خواص مکانیکی و کنترل کیفیت اتصال و ارزیابی فرا یند و دستورالعمل جوشک ا ری و جوشکار می.باشد 1 - 2 - ضوابط عمومی 1 - 2 - 1 - طراحی گلمیخ گلمیخ ها باید دارای طرح ی مناسب برای جوش کاری ،قوسی به اعضای فوالدی با استفاده از دستگاه جوش اتوماتیک گلمیخ باشند. نوع و اندازه گلمیخ باید در نقشه ها، مشخصات فنی خصوصی و یا سایر مدارک طراحی تعریف شود. مشخصات گلم یخ های سرپهن در شکل9 - 1 نشان داده شده است. سایر انواع شکل سر گلمیخ آزمایش های مکانیکی و جاسازی2 که .مؤید برآورده شدن الزامات طراحی باشد، با تأیید مهندس قابل استفاده است 1 - 2 - 1 - 1 - مشخصات سازنده مشخصات دائمی سازنده باید روی کلگی گلمیخ های مهاری سرپهن و میله های مهار ی تغییر شکل داده شده، حک شده .باشد 1 - 2 - 2 - محافظ قوس هر گلمیخ باید دارای یک حلقه محافظ قوس از جنس سرامیک3 .یا مصالح مناسب دیگر باشد 1 - 2 - 3 - روکش گلیمخ های با قطر3 میلی متر یا بزرگتر، باید دارای روکش مناسب به منظور پایدارسازی قوس و اکسیدزدایی در حین جوشکاری باشند. گلمیخ های با قطر کمتر از3 میلی متر می.توانند دارای روکش فوق نباشند 1 - Stud welding 2 - Embedment 3 - Ferrule -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۰ ی ۱۳/۵/۰1 آیین‌نامه جوشکا ۳ کلگی (سر). سس ل 2 ٍ 7 ال ,آ- طول گلمیخ قبل از جوشکاری حداقل ضخامت کلگی قطرکلگی رواداری سر قطر تنه (۵ 6 )11( ,1( (69 + ۰۳۵+ ۷/۱ ۴ + ۱۹ ۶+ ۱۰ ۵ ۳۵+ ۷/۱ ۴ ۲ج ۲۵ 7۳/۶ ۱۳ ۰۵ ۳۵+ ۷/۱ ۴ + ۲۲ ۳۶+ ۱۶ ۳۵ ۰-- ۴۰+ ۹/۵ ۴ ۳+ ۲۲ ۶+ ۱۹ ۴۰ ۴۰+ ۹/۵ ۴ ۲ ۳۵ 7۳/۶ ۳۲ ۴۰ ۴۰+ ۱۳/۷ ۴ ۲ج ۴۱ ۶+ ۳۵ ۴۰ شکل ۱- ۹- ابعاد و روادای مجاز اتصالات گلمیخ‌های سرپهن استاندارد (بند ۱-۲-۹) ری ساختمانی ایران یی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 311 1 - 2 - 4 - پ ایه گلمیخ برای ارزیابی پایه گلمیخ باید آزمایش های بند9 - 9 انجام پذیرد. تنها باید از گلمیخ های پیش تأیید شده استفاده نمود. حلقه محافظ ی که در حین جوشکاری به کار می رود باید از همان نوعی باشد که در آزمایشات ارزیابی استفاده شده یا توسط کارخانه سازنده توصیه شده باشد. هزینه کنترل کیفیت و ارزیابی گلمیخ طبق مشخصات استاندارد، بر عهده پ یمانکار .است ،در موارد خاص، بنا به درخواست مهندس ناظر پیمانکار باید اطالعات زیر را مهیا :کند (1) شرحی از مشخصات گلمیخ و حلقه محافظ آن (2) برگ تأیید کیفیت1 کارخانه سازنده، مبنی بر تأیید کی فیت پایه گلمیخ مطابق مشخصات در بند9 - 9 (3) اطالعات آزمایش ارزیابی گلمیخ 1 - 2 - 2 - پرداخت گلمیخ 1 - 2 - 2 - 1 - تولید و پرداخت گلمیخ می تواند به وسیله عملیات کله زنی2، نورد و یا ماشین کاری انجام گیرد. گلمیخ تولید شده باید دارای خواص و کیفیت یکنواخت بوده و عاری از هر نوع عیبی باشد که می ت واند تأثیر نا مطلوبی بر کیفیت جوش، کارایی برای کاربرد مورد نظر و یا مونتاژ گلمیخ در حلقه محافظ داشته باشد. برخی عیوب مذکور شامل لوچه3، پلیسه4، شکاف، ترک، تابیدگی، خمیدگی ناپیوستگی ها و یا ناخالصی خارجی می باش .د (بند9 - 4 - 1 و9 - 4 - 2 ) 1 - 2 - 2 - 2 - ترک های شعاعی در کلگی گلم ،یخ، به شرط آنکه از نصف فاصله محیط کله تا تنه گلمیخ بزرگتر نباشد ابل ق قبول می باشد. اندازه این ترک ها به صورت چشمی اندازه گیری می شود . 1 - 2 - 6 - مصالح گلمیخ گلمیخ ها باید از مصالح میله تولیدشده به روش کشش سرد5 ساخته شده باش ن د که به روش اکسیژن زدایی با آلومینیوم یا سیلیسیوم آرام یا نیمه آرام .باشد  1 - Certification 2 - heading 3 - Lap 4 - Fin  کلگی یا سر گلمیخ ها معموالً در معرض ترک یا شکاف خوردگی هستنند. ترکها به صورت شکاف یا ناپیوستگی عمیق در محیط کله گلمیخ ،توأم با جدایی شعاعی تعریف می شوند. به این ترتیب بعضی از شکاف ها اثرات منفی روی مقاومت سازه ای، مقاومت خوردگی یا دیگر پارامترهای مقاومتی کلگ ی گلمیخ نخواهند داشت و قابل صرف نظر .هستند 5- Cold drawn bar   بطور مثال فوالدASTM A29 گریدهای1010 تا1020 -------- صفحهٔ بعد -------- 312 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 2 - 7 - ضخامت فلز پایه در صورتیکه گلمیخ بطور مستقیم به فلز پایه جوشکاری شود، ضخامت فلز پایه نباید کمتر از3/1 .برابر قطر گلمیخ باشد برای جوشکاری روی عرشه فوالدی، قطر گلمیخ نباید بزرگتر از5/2 برابر ضخامت فلز پایه باشد. گلیمخ به هیچ وجه نباید .به بیش از دو الیه عرشه فوالدی جوش داده شود 1 - 3 - ضوابط مکانیکی 1 - 3 - 1 - ضوابط مکانیکی استاندارد 1 - 3 - 1 - 1 - مشخصات مکانیکی، غیر از مواردیکه در قسمت های بعدی می آید، باید توسط مهندس مشاور مشخص شود. 1 - 3 - 1 - 2 - سازنده مخیر است مشخصات مکانیکی گلمیخ ها را بعد از اتمام عملیات سرد و یا پس از تکمیل ساخت و بر اساس قطر تمام شده گلمیخ، تعیین نماید. در هر حالت، گلمیخ باید الزامات جدول9 - 1 .را برآورده نماید جدول 1 - 1 - خواص مکانیکی گلمیخ ها (بند1 - 3 - 1) نوع3 نوع2 نوع1 ( 2 N/mm ) 2 55 ( 2 N/mm ) 427 ( 2 N/mm ) 427 ( Fu) مقاومت کششی - ( 2 N/mm ) 5 43 ( 2 N/mm ) 357 - 347 - ( y F ) مقاومت تسلیم (کرنش2/7 %) ( کرنش5/7 %) - حداقل27 % حداقل15 % حداقل17 % حداقل14 % ازدیا د طول نسبی در57 میلی متر در5 برابر قطر - حداقل% 57 حداقل% 57 کاهش سطح مقطع :توجه 1 - گلمیخ نوع1 در هر نوع و اندازه ای برای مصارف عمومی به غیر از تأمین عملکرد انتقال برش در طراحی و اجرای تیرهای مرکب، مورد استفاده .است 2 - گلمیخ نوع2 به صورت سرپهن، خم شده یا به شکل های دیگر، در قطرهای12 ، 16 ، 27 ، 22 و25 میلی ،متری در طراحی و اجرای تیرهای مرکب مهاربندی بتن و برای تأمین انتقال برش به کار می رو .د 3 - گلمیخ نوع3 از جنس میله( های فوالدی است که مطابق ضوابط استانداردASTM A496) به صورت نورد سرد شکل داده می شود و دارای قطر اسمی معادل قطر استوانه ای است که دارای وزن واحد طول یکسان باشد. طبق ضوابطA496، حداکثر قطر این گلمیخ ها16 میلی .متر است درصورت است فاده از میله هایی با قطر بزرگتر، باید توجه داشت که خواص فیزیکی آنها پس از تغییر شکل و نورد، مشابه ضوابط مذکور در است اندارد ( ASTM-A496 .) باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 313 1 - 3 - 2 - آزمایش مشخصات مکانیکی گلمیخ ها باید مطابق استانداردهای مربوطه، تعیین شود1 . یک نمونه از تجهیزات آزمایش کشش در ش کل9 - 2 .نشان داده شده است شکل1 - 2 - نمونه گیره ثابت آزمایش کشش (بند1 - 3 - 2 ) 1 - 3 - 3 - با :درخواست مهندس مشاور، پیمانکار موظف به ارائه مدارک زیر است (1) برگه تأیید کیفیت کارخانه سازنده مبنی بر مطابقت مشخصات گلمیخ های تحویلی با ضوابط بندهای9 - 2 و9 - 3 (2) تأییدیه گزارش آ زمایش کارخانه سازنده، که شامل آخرین اطالعات تکمیلی از آزمایش ها ی مکانیکی کنترل کیف یت گلمیخ ها ، مطابق با الزامات ضوابط بند9 - 3 برای هر محموله تحویلی به کارگاه می.باشد (3) گزارشات آزمایش مصالح2 از تأمین کننده فوالد که نشان دهنده قطر، خواص شیمیایی و رده برای هر شماره مشخصه ذوب3 .باشد 1 - 3 - 4 - عدم دسترسی به آزمایش های کنترل کیفی هنگامیکه امکان دسترسی به نتایج آزمایش های کنترل کیفیت کارخانه سازنده نیست، پیمانکار موظف به تهیه و ارائه گزارش های آزمایش مکانیکی مطابق موارد ذکر شده در بند9 - 3 برای هر بهر4 می باشد. گلمیخ های ب دون مشخصه و .غیرقابل ردیابی نباید استفاده شود 1 - ب ه طور مثال استفاده از استانداردASTM A370 توصیه می شود . 2 - Certified Material Test Reports (CMTR) 3 - Heat number 4- Lot گیره نگهدارنده کلگی گلمیخ و ورق نمونه آزمایش -------- صفحهٔ بعد -------- 314 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 3 - 2 - گلمیخ های اضافی مهندس مشاور می تواند از گلمیخ های اضافی برای آزمایش .های کنترل کیفی و مکانیکی، از هر نوع و اندازه، انتخاب کند تهیه این گلمیخ ها به عهده پیمانکار و هزینه انجام آزمایش بر عهده کارفرما می.باشد 1 - 4 - ضوابط اجرایی 1 - 4 - 1 - تمیزی در حین جوشکاری، گلمیخ ،ها باید عاری از هر گونه زنگ حفره های ناشی از خوردگی ، پوسته، روغن، چربی، رطوب ت و هر گونه موادی باشند که اثر نامطلوبی .بر روی عملیات جوشکاری دارند 1 - 4 - 2 - محدودیت های پوشش رنگ آمیزی، گالوانیزه کردن و اندود کادمیم پایه گل .میخ، قبل از جوشکاری مجاز نیست 1 - 4 - 3 - آماده سازی فلز پایه سطح قطعه ای که گلمیخ ها به آن جوش می شوند باید عاری از هر گونه پوسته، زنگ، رطوبت ، رنگ و یا هر ماده ای که مان ع از انجام یک جوش قابل قبول می شود، باشد. این سطح می تواند با برس سیمی، پوسته کردن رنگ سطوح، سنب ه زنی یا .سنگ زدن تمیز شود 1 - 4 - 4 - رطوبت محافظ قوس یا حلقه سرامیکی جوشکاری، باید کامالً خشک باشد. اگر محافظ به دالیلی مثل رطوبت موجود در هوا یا در اثر باران، مرطوب شده باشد، باید قبل از استفاده به مدت دو ساعت در دمای127 درجه سلسیوس قرار گیرد تا به طور کامل خشک ش .ود 1 - 4 - 2 - ضوابط فواصل فواصل طولی و عرضی برشگیرهای گلمیخ1 (نوعB ) از یکدیگر و همچنین فاصله آنها از لبه بال تیر یا شاهتیر نسبت به آنچه که در نقشه ها نشان داده شده می تواند حداکثر25 میلی متر مغایریت داشته باشد. حداقل فاصله لبه پایه گلمیخ از لبه بال تیر، مساوی قطر گلمیخ به عالوه3 میلی متر می.باشد ًترجیحا این فاصله نباید کمتر از47 میلی .متر باشد 1 - Stud shear connector -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 312 1 - 4 - 6 - برداشتن محافظ قوس در مورد گلمیخ هایی که در داخل بتن مدفون می شوند، حلقه محافظ باید شکسته و برداشته شود. در مورد سایر گلمیخ ،ها شکستن حلقه محافظ ،اجباری نیست اما بهتر اس .ت انجام شود 1 - 4 - 7 - معیار پذیرش گلمیخ ها پس از اتمام جوشکاری، باید عاری از هر گونه ناپیوستگی یا موادی باشند که مانع از عملکرد مورد انتظار آنها شده و ترشح و ذوب کامل° 367 داشته باش ن د. با این حال، عدم ذوب در ناحیه ترشح 1و شکاف های کوچک قابل پذیرش .هستند 1 - 2 - روش جوش کاری گلمیخ 1 - 2 - 1 - جوشکاری مکانیزه خودکار گلمیخ ها باید با استفاده از تجهیزات خودکار جوشکاری گلمیخ، که به یک منبع جریان یک سو با قطبیت منفی متص ل است، جوش داده شوند. ولتاژ جوشکاری، شدت جریان، زمان و وضعیت تپانچه جوشکاری برای گذاشتن و برداشتن گلمیخ ها باید بر اساس ت جربیات قبلی و یا توصیه های سازندگان گلمیخ و تجهیزات مربوطه و یا هر دو، به صورت بهینه قرار گیرد  .  ناحیه ترشح 1 ، فلز مذاب بیرون زده از پای گلمیخ در حین جوشک اری جرقه ای2 است. ترشح را با جوش گوشه در جوشکاری به روش قوس الکتریک ی .اشتباه نکنید ترشح در جوشکاری گلمیخ موجب افزایش مقاومت اتصال شده و برای جوشکاری مضر نبوده و برعکس در یک جوشکاری خوب، تأمین آن الزم و ضروری است. وجود این فلز مذاب اضافی در پیرامون پایه گلم یخ جوش شده که حلقه سرامیکی را فرا می گیرد، به وب ذ کامل جوش پای گلمیخ با فوالد پایه کمک می کند. ممکن است شامل ترک های انقباضی و یا دیگر معایب ت صادفی باشد که معموالً روی این ترشح شکل گرفته و به صورت طولی یا شعاعی و یا هر دوحالت نسبت به محور گلمیخ هستند. معمو ًال عدم ذوب کامل (به صورت موضعی) در ساق قائم ترشح و ترک .های انقباضی کوچک در این محدوده قابل پذیرش بوده و نیاز به تعمیر ندارد توجه شود که جوشکاری گلمیخ از نوع جوشکاری جرقه ای است و ب ا جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود .متفاوت است 1- Flash 2- Flash Welding  به عنوان راهنمایی برای این کار می توان ( از استانداردANSI/AWS C5. 4 ) تحت عنوان«توصیه های عملی برای جوشکاری گلمیخ1 »استفاده نمود -------- صفحهٔ بعد -------- 316 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 2 - 2 - جوشکاری همزمان به وسیله چند تپانچه اگر بیش از دو تپانچه جوشکاری به یک منبع تغذیه متصل باشند، در هر لحظه تنها یک تپانچه باید در جریان عملیات باشد و قبل از آغ .از جوشکاری با تپانچه دوم، منبع انرژی باید از نو آماده شود 1 - 2 - 3 - حرکت تپانچه جوشکاری در حین جوشکاری، تپانچه مربوطه باید تا زمان انجماد فلز مذاب جوش ، عمود بر فلز پایه و بدون حرکت، در موقعیت اولیه .جوشکاری نگاه داشته شود 1 - 2 - 4 - دمای محیط و فلز پایه در حالتی که دمای فل ز پایه کمتر از13 - درجه سلسیوس می باشد ،و یا سطح جوشکاری در اثر نزوالت جوی مرطوب است باید از انجام جوشکاری پرهیز کرد. هنگامی که در حین جوشکاری دمای فلز پایه زیر صفر درجه سلسیوس است، از هر 177 عدد گلمیخ، یک عدد باید طبق ضوابط مشروح در بندهای9 - 7 - 1 - 3 و9 - 7 - 1 - 4 آزمایش شود، با این استثناء که زاویه تقریبی آزمایش باید15 درجه باشد؛ این آزمایش ها عالوه بر آزمایش دو گلمیخ اول ی است که در هنگام شروع مرحله جدید جوشکاری یا تغییر در وضعیت سیستم انجام می شود1 . 1 - 2 - 2 - انتخاب جوش گوشه بنابر انتخاب پیمانکار، جوشکاری گلمیخ ها می ت واند بصورت جوش گوشه با استفاده از دستورالعمل جوشکاری ار زیابی شده مطابق با ضوابط فصل5 و6 .، با شرط تأمین ضوابط زیر، انجام شود 1 - 2 - 2 - 1 - کنترل تولید انطباق با بند9 - 7 برای گلمیخ هایی که به روش جوش گوشه جوشکاری می .شوند مورد نیاز نیست 1 - 2 - 2 - 2 - مصالح گلمیخ مصالح گلمیخ باید م :طابق ضوابط زیر باشد (1) گلمیخ هایی که ضوابط بند 9 - 2 - 6 را برآورده نمایند مجاز به استفاده د ر دستورالعمل جوشکاری پیش تایید شده .هستند (2) برای انتخاب فلز پر کننده سازگار، مصالح گلمیخ باید به عنوان فلزات گروه2 در نظر گرفته شود . 1 - و ضعیت سی ستم شامل قطر گلمیخ ، تپانچه، منبع ،تغذیه نحوه بردا شتن و گذا شتن تپانچه، کل طول جو شکاری و تغییرات بیش از5  در صد میزان آمپراژ جریان و .همچنین زمان عملیات است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 317 1 - 2 - 2 - 3 - سطوح سطح فلز باید به اندازه ای تمیز ب اشد که جوش تولیدی، ضوابط فصول7 و3 و بند9 - 4 - 3 را برآورده نماید. تمیزی گلمیخ باید مطابق بند9 - 4 - 1 باشد. فلز پایه به نحوی آماده سازی شود که ضوابط بندهای9 - 4 - 3 و7 - 14 - 1 .را برآورده نماید 1 - 2 - 2 - 4 - آماده سازی گلمیخ در انجام جوش گوشککه، انتهای گلمیخ باید به گونه ای آماده شککود که در تماس با فلز پایه قرار گیرد. در صککورتیکه تماس کامل بین سطح گلمیخ و فلز پایه میسر ن شود:، شرایط زیر باید اعمال شود (1) فاصله بین گلمیخ و فلز پایه نباید از2 میلی متر در هر قسمت تجاوز نماید مگر مواردی که در بند زیر مجاز شده .است (2) اگر فاصله بیش از2 میلی متر باشد، بعد جوش گوشه باید به اندازه فاصله ریشه افزایش یابد و یا اینکه پ یمانکار به نحوی نشان دهد که گلویی .مؤثر جوش تأمین شده است 1 - 2 - 2 - 2 - خال جوش ها استفاده از خال جوش به منظور سهولت نصب، مجاز است. خال جوش ها باید مطابق ضوابط7 - 17 .باشند 1 - 2 - 2 - 6 - حداقل بعد جوش در صورت ا ستفاده از جوش گوشه، حداقل بعد جوش باید بر اساس بیشترین مقدار خواسته شده مطابق جداول7 - 7 یا 9 - 2 .باشد 1 - 2 - 2 - 7 - پیش گرمایش فلز پایه ای که گلمیخ ها به آن جوش می شوند، باید مطابق دستورالعمل جوشکاری پیش گرمایش .شود 1 - 2 - 2 - 8 - جوشکاران جوشکاران برای اجرای جوش گوشه باید مطابق فصل 6 یا فصل17 .تأیید صالحیت شده باشند 1 - 2 - 2 - 1 - تعمیر جوش های گوشه گلمیخ جوش های گوشه که نیاز به تعمیر دار ن د باید مطابق بند7 - 25 .انجام شود 1 - 2 - 2 - 10 - بازرس ی چشمی تمامی جوش های گوشه و تعمیرهای انجام شده باید تحت بازرسی چشمی مطابق بند3 - 9 .قرار گیرند -------- صفحهٔ بعد -------- 318 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول1 - 2 - حداقل بعد ج وش گوشه برای گلمیخ ها حداق ل بعد جوش گوشه برای گلمیخ های با قطر کوچک ( حداقل بعد جوش گوشهmm ) ( قطر گلمیخmm ) 5 11 - 6 6 12 3 22 - 27 - 16 17 25 1 - 6 - ضوابط ارزیابی گلمیخ ها تمامی دستورالعمل های جوشکاری باید توسط پیمانکار مکتوب شود . 1 - 6 - 1 - دستورالعمل های پ یش تاییدشده به طور معمول گلمیخ های منطبق بر بند9 - 2 - 6 که در کارگاه و یا در محل، در موقعیت تخت و در یک سطح افقی مسطح به فلز پایه گروه1 و2 جدول5 - 3 جوش می شوند، با اتکا به نتایج آزمایش ارزیابی کارخانه سازنده گلمیخ، در صورت ی ک ه جوشکاری در محدوده آمپراژ و ز مان پیشنهادی سازنده انجام شود، پیش تایید شده فرض می .شوند حد وضعیت تخت به عنوان شیب15 درجه روی سطحی که گل میخ به آن جوش می شود، تعریف می.شود ،برای سطوح منحنی رواداری وضعیت تخت15 درجه در نقطه مما س جایی که گل میخ قرار است جوش شود، اندازه گیری می شود. 1 - 6 - 2 - دستورالعمل های جوشکاری ارزیابی شده با آزمایش مواردی که با استفاده از جوشکاری خودکار انجام شده و نیاز به انجام آزمایش های ارزیابی دارند، به شرح زیر می باشند: (1) گلمیخ های مورد استفاده در سطوح غیرصاف یا سطو ح صاف در موقعیت قائم یا سقفی (2) گلمیخ های ی که از روی عرشه جوش داده می شوند . آزمایش باید با نازکترین مصالح مورد استفاده در اجرا (کمتر از12 میلی متر از گروه1 و2 نباشد)، با همان پوشش و مواد پایه ضخیم ترین ورق ،عرشه مورد استفاده در اجرا .انجام شود (3) گلمیخ هایی که به فوالدهای غیر از گروه های1 و2 جدول5 - 3 جوش می .شوند 1 - 6 - 3 - مسئول انجام آزمایش پیمانکار، مسئول انجام آزمایش ها می باشد. انجام آزمایش ممکن است توسط پیمانکار، کارخانه سازنده گلمیخ ها و یا یک .گروه آزمایشی و به توافق طرفین قرارداد صورت گیرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 311 1 - 6 - 4 - آماده سازی نمونه آزمایشی 1 - 6 - 4 - 1 - نمونه های آزمایش برای ارزیابی حاالتی که مصالح پایه از گروه های1 و2 از جدول5 - 3 می ،باشند یم تواند از فوالدS235 (St 37) و یا فوالدهای ردیف های1 و2 جدول5 - 3 .باشد 1 - 6 - 4 - 2 - اطالعات ثبت شده در ارزیابی حاالتی که مصالح پایه غیر از گروه های1 و2 جدول5 - 3 می باشند، مصالح نمونه آزمایشی از نقطه نظر ترکیب .شیمیایی و فیزیکی و رده باید به طور دقیق مشابه فوالد مصرفی در اجرا باشد 1 - 6 - 2 - تعداد نمونه ها برای هر قطر، وضعیت و هندسه سطح، باید17 نمونه آزمایشی به طور م توالی براساس دستورالعمل جوشکاری، جوش داده .شود 1 - 6 - 6 - آزمای ش های مورد نیاز تعداد17 نمونه آزمایشی باید تحت حداقل یکی از آزمایش .های خمش، پیچش و یا کشش قرار گیرد 1 - 6 - 7 - روش های آزمایش 1 - 6 - 7 - 1 - آزمایش خمش گلمیخ ها باید با خمش متناوب37 درجه در جهت مخالف، در یک دستگاه آزمایش معمولی مطابق شکل9 - 4 تا زمانی که شکست اتفاق بیا فتد، آزمایش شوند. همچنین این آزمایش به وسیله خم کردن گلمیخ به میزان97 درجه نسبت به محور گلمیخ انجام می گیرد. در صورتیکه پس از خم کردن گلمیخ، شکست در ورق یا در تنه گلمیخ اتفاق بیفتد، و هیچگونه .شکستی در جوش به وجود نیاید، نتایج قابل پذیرش خواهد بود 1 - 6 - 7 - 2 - آزمایش پیچش گلمیخ مطابق شکل9 - 3 تحت آزمایش پیچش قرار می گیرد. در صورتیکه محل شکست قطعه آزمایشی از ناحیه جوش .نباشد، نتایج آزمایش قابل پذیرش است 1 - 6 - 7 - 3 - آزمایش کشش در این آزمایش، گلمیخ با استفاده از دستگاهی که قابلیت اعمال نیروی الزم را داشته باشد، تا مرحله گسیختگی تح ت کشش قرار می گیرد. در صورتی که محل .شکست قطعه آزمایشی از ناحیه جوش نباشد، نتایج آزمایش قابل پذیرش است -------- صفحهٔ بعد -------- 400 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 6 - 8 - گزارش آزمایش ارزیابی :گزارش آزمایش ارزیابی باید شامل موارد زیر باشد (1) نقشه .ای که نشان دهنده شکل، قطر گلمیخ و حلقه محافظ باشد (2) شرح کامل در مورد مصالح پا یه و گلمیخ و حلقه محافظ (3) موقعیت جوشکاری و تنظیمات زمان و نوع جریان جوشکاری (4) ثبت نتایج آزمایش ها به گونه .ای که هر لحظه قابل دسترسی باشد پیچش الزم در آزمایش گلمیخ های رزوه شده پیچش اعمال شده ( N.m ) تعداد رزوه در هرmm 22 قطر اسمی گلمیخ ( mm ) 7/9 UNF 23 4/6 3/7 UNC 27 1/ 13 UNF 24 9/7 1/ 16 UNC 13 9/ 32 UNF 24 5/9 2/ 29 UNC 16 4/ 51 UNF 27 1/ 11 2/ 47 UNC 14 7/ 79 UNF 27 7/ 12 3/ 77 UNC 13 3/ 113 UNF 13 3/ 14 7/ 172 UNC 12 3/ 153 UNF 13 9/ 15 3/ 147 UNC 11 7/ 273 UNF 16 1/ 19 7/ 249 UNC 17 9/ 443 UNF 14 2/ 22 9/ 472 UNC 9 7/ 675 UNF 12 4/ 25 7/ 674 UNC 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 401 :توجه ابعاد جزئیات گیره آزمون پیچش باید متناسب با ابعاد گلمیخ باشد. رزوه های گل میخ باید عاری از هر گو نه .روانکار یا موارد اضافی باقی مانده هنگام دریافت از سازنده باشد شکل1 - 3 - نحوه آزمایش پیچش (بند1 - 7 - 1 - 4 ) 1 - 7 - کنترل در حین ساخت 1 - 7 - 1 - آزمایش پیش تولید 1 - 7 - 1 - 1 - شروع نوبت1 قبل از انجام هر جوشکاری با اندازه و نوع خاصی از گلمیخ و همچنین در آغاز هر نوبت کار روزانه، باید اولین جفت گلمیخ جوش شده را آزمایش نمود. روش جوشکاری باید بر روی مصالحی مشابه با آنچه که در حین تولید و ساخت (از لحاظ ضخامت و خواص) مورد استفاده است، مورد آزمایش قرار گیرد. اگر در حین آزمایش به ضخامت قطعه واقعی دسترسی نیست، تا25 درصد تغییر نسبت به ضخامت اصلی نیز قابل قبول است. وضعیت جوشکاری گلمیخ،ها در حین آزمایش باید با وضعیت جوشکاری آنها در .اجرا (تخت، قائم یا سقفی) یکسان باشد 1 - 7 - 1 - 2 - انتخاب عضو تولیدی به استثنای حاالت و طبق بند9 - 7 - 1 - 5 که استفاده از ورق آزمایشی جداگانه الزامی است، گلمیخ های آزمایشی را می توان .به قطعه اصلی جوش نمود 1 - 7 - 1 - 3 - ضوابط ترشح نمونه های گلمیخ جوش شده باید تحت بازرسی چشمی قرار گیرند . ناحیه ترشح در پای گلمیخ باید ترشح و ذوب ک امل ° 367 .داشته باشد و هیچ بریدگی در بدنه گلمیخ وجود نداشته باشد 1 - Shift مهره فوالدی گلمیخ واشر عضو غالف سطح جوش -------- صفحهٔ بعد -------- 402 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 7 - 1 - 4 - آزمایش خمش و پیچش عالوه بر بازرسی چشمی، آزمایش باید شامل خم کردن گلمیخ به اندازه تقریبی37 درجه، پس از سرد شدن باشد. آزمایش خم را می توان به کمک یک اهرم و یا ضربات چکش انجام داد. در مورد گلمیخ های رزوه شده، آزمایش پیچش مطابق شکل 9 - 3، جایگزین آزمایش خمش می شود. در دمای کمتر از17 درجه سلسیوس ، انجام آزمایش باید با بارگذاری آهسته .صورت گیرد 1 - 7 - 1 - 2 - وقوع شکست اگر در بازرسی چشمی نمونه آزمایش گلمیخ، ترشح و ذوب 367 درجه مشاهده نشود و یا در حین آزمایش، گسیختگی در ناحیه جوش اتفاق بیافتد، روش جوشکاری باید اصالح شده و سپس حداقل دو عدد گلمیخ به عضو جداگانه یا عضو سازه جوش شود و مطابق ضوابط بندهای9 - 7 - 1 - 3 و 9 - 7 - 1 - 4 مورد آزمایش قرار گیرد. اگر هر یک از دو گلمیخ آزمایش دوم د ر حین آزمایش گسیخته شوند، قبل از انجام جوشکاری گلمیخ ها به عضو مورد نظر (به طور مثال بال تیر)، باید جوشکاری آزمایشی بر روی ورق های آزمایشی جداگانه انجام شده تا ن تیجه آزمایش مورد اطمینان .باشد 1 - 7 - 2 - عملیات جوشکاری با شروع عملیات جوشکاری، در صورت اعمال هر گونه تغ ییری در وضعیت مدار جوشکاری، مطابق موارد تعریف شده در بند9 - 7 - 1، الزم است آزمایش های مشروح در بندهای9 - 7 - 1 - 3 و9 - 7 - 1 - 4 .انجام گیرد 1 - 7 - 3 - تعمیر گلمیخ اگر در حین تولید، ترشح به صورت367 درجه کامل نباشد، می توان جوش را با اضافه کردن حداقل جوش گوشه مورد نیاز به ناحی ه بدون ترشح، مطابق با بند9 - 5 - 5 ، تعمیر نمود. جوش اصالحی باید حداقل17 میلی متر پس از هر ناحی ه .ناپیوستگی و معیوب، ادامه یابد 1 - 7 - 4 - ارزیابی جوشکاری آزمایش پیش تولید ارائه شده در بند9 - 7 - 1 می تواند برای ارزیابی اپراتور جوشکاری گلمیخ استفاده شود. قبل از انجام هر گونه عملیات ساخت، در صورتیکه جوشکار دارای سوابق ارزیابی در گذشته نباشد، به عنوان ارزیابی، باید یک جفت گلمیخ توسط جوشکار جوش داده شود و مطابق با ضوابط بندهای9 - 7 - 1 - 3 و9 - 7 - 1 - 4 مورد آزمایش قرار گیرد. قابل پذیرش بودن این نمونه ها مؤید صالحیت جوشکار بوده و جو شکار می تواند جوش .های عملی را آغاز نماید 1 - 7 - 2 - تعمیر محدوده گلمیخ برداشته شده هنگامیکه یک گلمیخ معیوب از سطح عضو تحت تنش کششی برداشته می شود، سطحی که گلمیخ مورد نظر از آن قسمت حذف شده باید سنگ زده شود و صاف و همسطح شود . اگر در هنگام برداشتن گلمیخ از روی سطح ف لز پایه، حفره ای ا یجاد شود ،برای پر کردن آن باید از جوش کاری قوس فلزی با الکترود پوشش دار کم هیدروژن استفاده نمود. سطح جوشکاری نیز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 403 پس از اتمام عملیات سنگ زده شده و همسطح می شود . در صورتیکه گلمیخ حذف شده در ناحیه فشاری عضو باشد و گسیختگی در تنه و یا ناحیه ذو ب جوش باشد، می توان بدون تعمیر محل گلمیخ معیوب، در نزدیکی ناحیه مورد نظر، یک گلمیخ دیگر جوش کرد (به بند9 - 4 - 5 مراجعه شود). اگر در حین کندن گلمیخ معیوب، فلز پایه قلوه کن شود، روش اصالحی مطابق روش مذکور در مورد ناحیه کششی است. در صورتیکه عمق عیب موجود در جوش کاری کمتر از3 میلی متر یا7 درصد ضخامت فلز پایه باشد، حفرات و ناپیوستگی های ناحیه جوشکاری را می ،توان به جای پر کردن با جوش سنگ زد. اصالح و سنگ زدن فلز پایه باید قبل از نصب گلمیخ جایگزین، صورت گیرد. گلمیخ های جایگزین اگر از ن وع بدون رزوه باشند باید تحت آز مایش خمیدگی به میزان ° 15 نسبت به محور مرکزی خود قرار گیرند و اگر رزوه شده ،باشند انجام آزمایش پیچش برای آنها الزم است. به طور کلی در مورد سازه هایی که در معرض دید هستند، پس از برداشتن گلمیخ معیوب، باید دقت بیشتری را برای تمیز و صیقلی کردن ناحیه مورد نظر م .بذول داشت 1 - 8 - ضوابط اجرا و بازرسی در حین تولید 1 - 8 - 1 - بازرسی چشمی وقتی در بازرسی های چشمی، عدم ترشح و ذوب کامل367 درجه دیده شود و یا نیاز به اصالح برخی از نواحی جوشکاری باشد، گلمیخ های اصالح شده باید تحت آزمایش خمش به میزان تقریبی° 15 نسبت به محور عمودی عضو قرار گیرند. در مورد گلمیخ های رزوه شده می .توان از آزمایش پیچش استفاده نمود روش خم کردن گلمیخ ها مطابق بند9 - 7 - 1 - 4 می باشد و جهت خمش در مورد نمونه هایی که جوش دورتادور آنها کمتر از367 درجه است، باید در خالف سمتی باشد که عیب جوش در آن مشاهده شده است. انج ام آزمایش پیچش مطابق شکل9 - 3 صورت می .گیرد 1 - 8 - 2 - آزمایش های اضافی در صورتیکه شرایط فراهم باشد، مسئول بازرسی و کنترل کیفی می تواند تعداد بیشتری گلمیخ برای انجام آز مایش های مذکور در بند9 - 3 - 1 .، انتخاب کند 1 - 8 - 3 - معیار پذیرش خمش گلمیخ در صورتیکه هیچگونه شکست و گسیختگی در نمونه های خم شده از نوع برشگیرهای گلمیخ (نوع2 ) و انکرهای تغییر شکل یافته (نوع3) و یا گلمیخ هایی که در بتن مدفون می شوند (نوع1 ) مشاهده نشود، استفاده از آنها در ساخت مجاز بوده و می .توان آنها را به صورت خم شده باقی گذاشت تمامی خمکاری ها و صاف کردن گلمی خ ها باید بدون استفاده از حرارت انجام شود، مگر اینکه شرایط دیگری توسط مهندس مشاور مقرر شود . 1 - 8 - 4 - معیار پذیرش آزمایش پیچش آزمایش پیچش گلمیخ های رزوه ای (نوع1 ) تا اندازه بار گواه پیچشی مطابق شکل9 - 3 که نشانه ای از گسیختگی نداشته .باشد، برای استفاده مجاز است -------- صفحهٔ بعد -------- 404 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 8 - 2 - اق دام اصالحی اگر در حین عملیات اجرایی، کیفیت گلمیخ های جوش شده بنابر قضاوت مهندس ناظر مطابق ضوابط مشروح در قسمت بازرسی و آزمایش نباشد، پیمانکار موظف به جایگزینی یا اصالح می باشد. در این حالت با هزینه پیمانکار، روش های اصالحی به کار گرفته می شود تا کیفیت جوش منطبق بر ضوابط آیین نامه شود. 1 - 8 - 6 - انتخاب کارفرما با تقبل هزینه از طرف کارفرما در هر زمان، سازنده موظف به ارائه نمونه ای از گلمیخ ،های مورد مصرف در پروژه برای انجا م آزمایش .های ارزیابی است 1 - 1 - ضوابط ارزیابی پایه گلمیخ سازندگان 1 - 1 - 1 - هدف هدف از ضوابط ارائه شده در این بخش، توصیف آزمایش های الزم برای تأیید صالحیت جوش پذیری گلمیخ برای سازندگان .است 1 - 1 - 2 - مسئولیت آزمایش ها مسئولیت انجام آزمایش ارزیابی بر عهده سازنده گلمیخ است. این آزمایش ها می تواند توسط یک شرکت ثالث با تأیید مهندس ناظر انجام شود. شرکت مذکور باید گزارش تأیید ش ده ارسالی به سازنده گلمیخ و نتایج همه آزمایش ها شام ل اطالعات مندرج در بند9 - 9 - 17 .را ارائه نماید 1 - 1 - 3 - محدود ه ارزیابی ارزیابی پایه گلمیخ، شامل ارزیابی گلمیخ ،های با همان هندسه روکش ، محافظ قوس، همان قطر و قطرهای کوچکتر تا3 میلی متر می شود. پایه گلمیخ که با رد ه فوالدASTM A29 ارزیابی شده و خواص مکانیکی استاندارد (بند9 - 3 - 1 ) را برآروده می کند، شامل ارزیابی همه رده های فوالدASTM A29 (بند9 - 2 - 6) می شود، مشروط بر اینکه منطبق بر سایر .مقررات این بخش باشد 1 - 1 - 4 - ه دور ارزیابی پایه گلمیخ با یک سایز مشخص و محافظ قوس که یکب ،ار ارزیابی شده باشد، تا زمانیکه سازنده تغییری در هندسه گلمیخ ،مصالح روکش یا محافظ قوس که بر خواص جوشکاری اثر می گذارد، نداده باشد، ارزیابی شده تلقی می شود . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 402 1 - 1 - 2 - آماده سازی نمونه ها 1 - 1 - 2 - 1 - مصالح نمونه های آزمایش باید با جوشککککاری گلمیخ های انتخابی به ورق های نمونه منا سکککب از جنسS235 (St37) یا هر رد ه دیگری از جدول5 - 3 یا6 - 9 ، آماده شود . آزمایش ارزیابی گلمیخ هایی که روی عرشه فوالدی جوشکاری می شوند، باید به بوسیله عرش ه فوالدی که در اجرا استفاده می شود، صورت پذیرد. جوشکاری در حالت افقی تخت انجام شود. آزمایش برای گلمیخ های ر زوه ای باید روی قسمت .هایی که بدون رزوه هستند، انجام شود 1 - 1 - 2 - 2 - تجهیزات جوشکاری گلمیخ ها باید با تجهیزات جوشککاری خودکار، تپان چه جوشککاری و منبع جریان پیشکنهاد شکده توسکط کارخانه سکازند ه گلیمخ، جو شکاری شوند. ولتاژ جریان و زمان جو شکاری (بند9 - 9 - 6 ،) باید برای هر نمونه اندازه گیری و ثبت شود. باال بردن و فرو بردن آنها .باید مطابق توصیه سازنده و در حالت بهینه باشد 1 - 1 - 6 - تعداد نمونه های آزمایش 1 - 1 - 6 - 1 جریان باال برای گلمیخ با قطر22 میلی متر و کمتر، باید37 نمونه بطور متوالی با زمان بهینه ثابت، اما با جریان17 درصککد باالتر از حد بهینه جوش داده شکککود. برای گلمیخ ، قطر بیش از22 میلی ،متر17 نمونه آزمایش باید بطور متوالی با زمان بهینه ثابت جوش داده شوند. شدت جریان و زمان بهینه، حد وسط محدوده ای است که معموالً توسط سازنده برای جوشکاری توصیه می .شود 1 - 1 - 6 - 2 جریان پایین برای گلمیخ با قطر22 میلی م تر و کمتر، باید37 نمونه بطور متوالی با زمان بهینه ثابت، اما با جریان17 درصککد پایین تر از حد بهینه جوش داده شکککوند. برای گلمیخ با قطر بیش از22 میلی ،متر17 نمونه بطور متوالی با زمان بهینه ثابت و جریان5 .درصد کمتر از حد بهینه، جوش داده شود 1 - 1 - 6 - 3 - عرشه فوالدی برا ی گلمیخ هایی که به عر شه فوالدی جوش می شود، محدوده قطر پایه باید با جوش دادن17 گلمیخ در جریان و زمان بهینه توصیه شده سازنده، مطابق موارد زیر تعیین شود : (1) حداکثر و حداقل قطرهای جوش داده شده به ضخامت عرشه گیج16 با پوششG90 (2) حداکثر و حداقل قطرهای جوش داده شد ه با دو الیه عرشه گیج16 با پوششG60 (3) حداکثر و حداقل قطرهای جوش داده شده به ضخامت عر شه گیج13 پو ششG60 روی یک الیه به ضخامت گیج16 پوششG60 -------- صفحهٔ بعد -------- 406 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (4) حداکثر و حداقل قطرهای جوش داده شده به دو الیه با ضخامت گیج13 اما با پوششG60 محدوده قطرها از حداکثر تا حداقل قطرهای جوش شکده روی دو الیه عرشکه فوالدی گیج13 با پوشکش گالوانیزهG60 ، جوشکاری یک یا دو الیه عرشه فوالدی با ضخامت گیج13 یا کمتر را ارزیابی شده تلقی می .کند 1 - 1 - 7 - آزمایش ها 1 - 1 - 7 - 1 - آزمایش های کشش ده عدد از نمونه های سکککاخته شکککده مطابق بند9 - 9 - 6 - 1 و ده عدد از نمونه های بند9 - 9 - 6 - 2 ،باید در یک نگهدارنده مشکابه شککل9 - 2، تحت آزمایش کشکش قرار گیرند. با این تفاوت که گلمیخ های بدون سکر (کلگی) باید از انتهای فاقد جوش خود در فک دستگاه تست کشش گرفته شوند. در صورتیکه تمام نمونه های آزمایشی دارای مقاومت کششی برا بر یا باالتر از حداقل مقادیر ذکر شده در بند9 - 3 - 1 باشند، پایه گلمیخ به عنوان ارزیابی شده تلقی می شود . 1 - 1 - 7 - 2 - آزمایش های خمش (گلمیخ های با قطر22 میلی )متر یا کمتر بیسککت نمونه سککاخته شککده مطابق بند9 - 9 - 6 - 1 و9 - 9 - 6 - 2 باید تحت آزمایش خمش30 از محور اصککلی در جهات مخالف تا وقوع شکککسککت قرار گیرد. گلمیخ ها باید تح ت آزمایش خمش مطابق شکککل9 - 4 قرار گیرند، با این تفاوت که گلمیخ های با قطر زیر12 میلی متر را می توان با د ستگاهی م شابه شکل9 - 5 آزمایش نمود. در صورتیکه تمام نمونه های آزمایش خمش از محل ورق یا تنه گلمیخ و نه در جوش و ناحیه متأثر از حرارت گسکیخته شکده باشکد، به عنوان ارزیابی شده تلقی می شود . تمام نمونه های گلمیخ با قطر باالی22 میلی .متر تنها باید تحت آزمایش کشش قرار گیرد 1 - گیره، نمونه را نگهداشته و گل میخ30در جهت مخالف خم می .شود 2 - می توان نیرو را به وس.یله سیلندر اعمال کرد یا از گیره سازگار با دستگاه تست کشش استفاه کرد وسیله آزمایش خمش سیلندر هیدرولیکی دو طرفه زاویه خط مرکزی با گلمیخ خم شده 2 برابر قطر گل میخ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- جوشکاری گلمیخ 01 / 02 / 1404 407 شکل1 - 4 - آزمایش خمش گلمیخ شکل1 - 2 - نوع دستگاه پیشنهادی برای آزمایش ارزیابی گلمیخ های کوچک 1 - 1 - 7 - 3 - آزمایش های جوشکاری روی عرشه فوالدی تمام نمونه های جوشکاری گلمیخ روی عرشه فوالدی، باید تحت آزمایش خمش ° 37 در جهات مخالف در دستگاه خمش مطابق با شکل9 - 4 قرار گیرند، یا اینکه تحت خمش° 97 از محور ا صلی یا آزمایش ک شش تا مرحله شک ست، در یک خط گسیختگی خط گسیختگی شکست های متداول در تنه گلمیخ :یادداشت شکست به واسطه ترشح تکه تکه روی پایه :یادداشت شکست در جوش؛ در نزدیکی گوشه باقی مانده گلمیخ روی پایه قطر گلمیخ لوله گلمیخ ابعاد متناسب با اندازه ی گلمیخ 2 mm نمونه پایه حداقل2 برابر قطر گلمیخ حداکثر5 برابر قطر گلمیخ -------- صفحهٔ بعد -------- 408 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ،دستگاه با قابلیت اعمال نیروی مورد نیاز، قرار گیرد. آزمایش با هر روشی که انجام شود محدوده قطر گلمیخ ها از حداک ثر تا حداقل، ارزیابی شککده تلقی می شککود ، مشککروط بر اینکه شکککسککت در ورق یا تنه گلمیخ، نه در جوش یا ناحیه متأثر از .حرارت رخ دهد 1 - 1 - 8 - آزمایش های مجدد اگر شککککسکککت در جوش یا ناحیه متأثر از حرارت در هر یک از گروه های نمونه خمش، مطابق بند9 - 9 - 7 - 2 و یا اینکه مقاومت کشککشککی کمتری در هر یک از نمونه های آزمایش کشککش مطابق بند9 - 9 - 7 - 1 اتفاق بیافتد، یک گروه نمونه جدید (مطابق بندهای9 - 9 - 6 - 1 یا9 - 9 - 6 - 2) باید آماده سازی و آزمایش شود . اگر شک ست در نمونه های جدید تکرار شود، پایه گلمیخ در آزمایش ارزیابی مردود می شو.د 1 - 1 - 1 - پذیرش برای پذیرش ترکیب پایه گلیمخ و محافظ قوس شرکت سازنده، هر گلمیخ از هر دسته37 نمونه ای، باید تحت آزمایش یا آزمایش مجدد قرار گیرد و الزامات بند9 - 9 - 7 را برآورده نماید. ارزیابی یک گلمیخ، تمامی گلمیخ ها با قطر اسمی مشابه را ارزیابی شده تلقی می.کند 1 - 1 - 10 - اط العات آزمایش ارزیابی سازنده اطالعات آز م :ایش باید شامل موارد زیر باشد (1) نقشه هایی که شامل شکل ها و ابعاد با رواداری گلمیخ، محافظ قوس و روکش .باشد (2) توضیح کامل مصالح مورد استفاده در گلمیخ ها، شامل تعداد و نوع روکش و توضیح محافظ قوس (3) نتایج تأیید شده آزمایش ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۰ سازه‌های وله و فوطی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 411 10 - 1 - گستره الزامات این فصل تنها مطابق با تعاریف بند17 - 3 و فصل3، شامل سازه های لوله ای و قوطی می شود. ا ین اتصاالت شامل درزهای عرضی لب به لب بین اعضای لوله و قوطیT ، Y وK با مقاطع لوله ای و قوطی دیگر و یا اتصاالت مقاط ع لوله ای و قوطی به ورق ها یا قسمت های تخت مقاطع دیگر می شود. در تمام این فصل مقاطع مستطیلی، شامل مقاطع مربعی نیز می شود مگر اینکه خالف آن ذکر شود . 10 - 1 - 1 - دامنه عبارت"اعضای لوله و قوطی" :شامل موارد زیر است (1) مقاطع توخالیHSS دایره ای (2) مقاطعHSS مستطیلی (3) مقاطعHSS مربعی (4) ( اعضای ساخته شده از ورق یا نیمرخ که با درزهای طولی جوش شیاری با نفوذ کاملCJP) ساخته می شوند و به عنوان اعضای طولی1 .مطابق با ضوابط این فصل طراحی شده باشند برای مقاصد طراحی، این فصل باید در کنار ضوابط مربوطه از قسمت الف بخش4 استفاده شود. تمامی ض وابط فصل دهم به هر دوی بارهای استاتیکی یا چرخه ای (سیکلی) اعمال می شود ، اما ضوابط خستگی بند17 - 2 - 3 تنها در بارهای چرخه .ای (سیکلی) موضوعیت دارند :قسمت الف - طراحی اتصاالت مقاطع قوطی و لوله ای :قسمت ب - پیش تاییدشدگی ( دستورالعمل جوشکاریWPS ) :قسمت پ - ارزبابی ( دستورالعمل جوشکاریWPS ) :قسمت ت - ارزیابی جوشکاران :قسمت ث - ضوابط اجرایی :قسمت ج - بازرسی 1- Chord Element -------- صفحهٔ بعد -------- 412 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت الف: طراحی اتصاالت قوطی و لوله 10 - 2 - طراحی 10 - 2 - 1 - اتصاالت لوله و قوطی تحت بارهای استاتیکی ضوابط طراحی اعضا و اتصاالت لوله و قوطی تحت بارهای استاتیکی در مبحث دهم از مقررات ملی ساختمان1 ارائه شده .اند مطابق با ضوابط این مبحث، اعضا و اتصاالت را می( توان به روش مقاومت مجازASD یا روش ضرایب بار و مقاومتLRFD ) .طراحی کرد 10 - 2 - 2 - تنش های جوش تنش های موجود در جوش به استثنای موارد اعمالی به مقاطع مستطیلی و مربعیHSS که طبق بند17 - 5 و AISC- 360 اصالح می گردند، نباید بیش از مقادیر جدول17 - 2 .باشد 1- مبحث دهم: طرح و اجرای ساختمان های فوالدی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 413 ل1 2(1 2 2 1 2 4 ) ظرفیت تنش در جوش اتصاالت لوله و قوطی سطح مقاومت مورد نیاز )فلز پر کننده (الف فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فلز پر کن نده متناسب با فلز هی پا .قابل استفاده است فلز پر کننده متناسب با فلز پا هی استفاده شود فلز پر کننده متناسب با فلز پا هی دی با استفاده شود فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فلز متناسب با فلز پایه قابل استفاده است فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فل ز متناسب با فلز پایه قابل استفاده است طرحی به روش بار و مقاومت ( L.RFD ) مقاومت اسمی y 0.6F y 0.6F EXX 0.6F y F y 0.6F EXX 0.6F y F مشابه با فلز پایه یا مقداری که با هندسه اتصال محدود می.شود y F EXX 0.6F EXX 0.6F ضریب F 0.9 0.9 0.8 0.9 0.9 فلز پایه 0.8 فلز جوش 0.9 0.9 0.75 0.75 طراح ی به روش تنش مجاز ( ASD ) تنش مجاز مشابه فلز پا یه )(ب y 0.40F فلز پا یه XX E 3F .0 فلز پر کننده مشابه فلز پا یه مشابه با فلز پایه یا مقداری که با هندسه اتصال محدود می.شود مشابه فلز پایه EXX 0.3F )(ث EXX 0.3F ای مقدار ی که با هندس ه اتصال محدوده م ی شود نوع تنش کشش ای فشار مواز ی با محور جوش (ب) برش ت یری ای برش ی ی ناش چش ی از پ )فشار عمود بر مساحت مؤثر (ب برش در مساحت مؤثر کشش عمود بر مساحت مؤثر کشش، فشار ای برش رو ی فلز پا یه در مجاورت جوش مطابق شکل ی ها17 - 7 و 17 - 9 تا17 - 11 (جوش ها ی مقا طع قوط ی و لوله که تنها از سمت خارج و بدون )ورق پشت بند انجام شده باشد کشش، فشار ای برش رو ی مساحت مؤثر جوش ش ی ار ی که از دو سمت یا با ورق پشت بند انجام شده باشد کشش ای فشار مواز ی با محور جوش برش روی مساحت مؤثر برش روی گلوی ی مؤثر فارغ از راستای بار (بند17 - 5) نوع درز در اتصال لوله و قوطی جوش های لب به لب طولی (درز )جوش طولی درز جوش لب به لب مح یطی درز جوش اتصاالت سازه ای T ، Y و K در سازه ها یی که برا ی بارگذار ی بحران ی، مانند خستگ ی طراح ی شده باشند که معموالً مستلزم جوش ی ها CJP .باشد درزها ی ی طول در اعضا ی قوط ی ش کل ساخته شده از ورق درزهای جوش در اتصاالت سازه ای T ، Y وK در اتصاالت دایره ای رویهم و درزهای جوش قطعات الحاقی به مقاطع قوطی نوع جوش جوش شیاری با نفوذ کامل جوش گوشه -------- صفحهٔ بعد -------- 414 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ظرفیت تنش در جوش اتصاالت لوله و قوطی سطح مقاومت مورد نیاز فلز پر کننده (ا)لف فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فلز پر کننده متناسب با فلز هی پا .قابل استفاده است فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فلز پر کننده متناسب با فلز هی پا .قابل استفاده است فلز پر کننده با مقاومت برابر یا کمتر از فلز پر کننده متناسب با فلز هی پا .قابل استفاده است فلز پر کننده متناسب با فلز پایه باید استفاده .شود الف) برا ی فلز پر کننده متناسب با فلز جوش، جدول5 - 4 .مالحظه شود ب ) برش خمش ی ای برش ناش ی چش ی از پ تا3/7 حداقل مقاومت مشخصه کشش ی فلز پر کننده مجاز است، جز آن که برش رو ی فلز پا هی در مجاور ج وش نبا ید از4/7 در روشASD و6/7 در روشLRFD .فراتر رود پ ) جوش ها ی گوشه و ش ی ار ی مواز ی با محور طول ی اعضا ی فشار ی ای کشش ی، جز در نواح ی اتصال، نبا دی به عنوان منتقل کننده تنش در نظر گرفته شود و بنابرا نی فارغ از نوع الکترود (فلز پر کننده)، م توان ی ند همان تنش فلز پا یه .را داشته باشند ت ) به عنوان جا ی گز ی،ن بندها ی 4 - 6 - 4 - 2 و4 - 6 - 4 - 3 .مالحظه شود طرحی به روش بار و مقاومت ( L.RFD ) مقاومت اسمی بدون کاربرد y F y F XX 0.6FE y F EXX 0.6F y F EXX 0.6F یا مطابق مقدار محدود شده با هندس اتصال ضریب مقاومتF بدون کاربرد 0.9 0.9 0.75 0.9 فلز پایه 0.8 فلز پرکننده 0.9 فلز پایه 0.8 فلز پرکننده طراح ی به روش تنش مجاز ( ASD ) تنش مجاز y 0.40F فلز پا یه EXX 0.3F فلز پر کننده مشابه فلز پا یه )(ب Exy 0.50F جز آنکه تنش روی فلز پایه مجاور جوش نباید ازy 0.60F تجاوز کند مشابه فلز پایه EXX 0.3F جز آن که تنش روی فلز پایه مجاور جوش نباید ازy 0.50F در کشش وy 0.40F .در برش فراتر رود EXX 0.3F یا مقداری که با هندسه اتصا ل محدود می شود جز آن که تنش روی فلز پایه مجاور جوش نباید ازy 0.50F در کشش و فشار وy 0.40F .در برش فراتر ود نوع تنش برش موازی)با سطوح روی هم (روی مساحت مؤثر )کشش یا فشار موازی محور جوش (ب درز برای باربری طراحی نشده .باشد درز برای باربری طراحی شده .باشد برش روی مساحت کشش روی مساحت مؤثر انتقال بار در سراسر جوش مشابه تنش روی گلویی مؤثر (بند17 - 5) فشار عمود بر مساحت مؤثر بار بری طراحی .شده باشد نوع درز در اتصال لوله و قوطی درزهای طولی اعضای لوله و قوطی درزهای محیطی و طولی که بار انتقال می دهد اتصاالت سازه ای T ، Y وK در سازه های معمولی نوع جوش جوش های کام و انگشتانه جوش های شیاری با نفوذ نسبی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 412 10 - 2 - 3 - اتصاالت قوطی و ل وله یلکیس( یا): هخرچ یاهراب تحت یا اتصاالت لوله ای و قوطی تحت تنش های تکرار شونده باید عالوه بر ضوابط عمومی قسمت پ فصل4 ،، با ضوابط این بند مطابق خستگی طراحی شوند. در مواردی که دامنه تنش و تعداد چرخه نظیر، کمتر از مقادیر منحنیK2 در شکل 17 - 1 می باشد، تحلیل خستگی ضرورتی ندارد. موارد دیگری که شامل طراحی خستگی نمی ،شوند باید با نظر مهندس .طراح، تأیید شود دامنه تنش اعمالی، دامنه تنش اسمی محاسبه شده با استفاده از روش های متعارف تحلیل اعضای تحت بار و لنگر اعمالی روی مقطع ناخالص و دامنه تنش های محوری، ب رشی و خمشی می باشد. پارامترهای طراحی تنش خستگی و منحنی هایS-N (منحنی های تنش- تعداد چرخه های بار) برای دسته های مختلف تنش در بند17 - 2 - 3 - 3 ارائه شده .اند 10 - 2 - 3 - 1 - دامنه تنش و نوع عضو در طراحی اعضا و اتصاالت تحت تغییرات تکرار شونده، مقدار تنش بار زنده، تعداد چرخه های تنش، دامنه مورد انتظار .تنش و نوع و موقعیت عضو یا جزئیات باید مد نظر قرار گیرد 10 - 2 - 3 - 2 - طبقه بندی تنش خستگی نوع و موقعیت مصالح باید مطابق جداول17 - 1 و17 - 3 دسته.بندی شود جدول10 - 1 (بند10 - 2 - 3 - 2 ) پارامترهای طراحی تنش خستگی مثال تصویری نقطه احتمالی شروع ترک تنش آستانه )(حد دوام TH F (MPa) ثابتf C دسته بندی تنش شرح بخش1 - درزهای جوش عمود بر راستای تنش از پنج ه جوش شیاری یا پنجه جوش اتصال پشت بند 1 - 1 - فلز پایه و فلز پر کننده داخل یا مجاور وصکککله های لب به لب با جوش شیاریCJP که ورق پشت بند در محل خود باقی می.ماند 48 8 10 × 22 D خال جوش داخل شیار 31 8 10 × 11 E خال جوش خارج از شیار و با فا صله ای از لبه پایه که کمتر ازmm 12 .نباشد 10 - 2 - 3 - 3 - محدودیت پایه ای تنش مجاز هنگامیکه ملزم به در نظر گرفتن خستگی در مشخصات طراحی باشیم، حداکثر تنش نباید از تنش مجاز پایه ای ارائه شده در ضوابط دیگر و دامنه تنش در تعداد چرخه معلوم نباید از مقادیر ارائه شده در شکل17 - 1 .تجاوز کند -------- صفحهٔ بعد -------- 416 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول10 - 3 (بند10 - 2 - 3 - 2 ) دسته بندی های تنش برای نوع و محل مصالح برای مقاطع دایره ای دسته بندی تنش وضعیت )نوع تنش (الف A لوله ساده جوش نشده TCBR B لوله با درز طولی TCBR B وصله لب به لب، جوش شیاری با نفوذ کامل سنگ خورده و مسطح شده و بازرسی شده با آزمایش فراصورت TCBR B اعضا با سخت کننده های طولی پیوسته جوش شده TCBR C1 وصله های لب به لب، جوش شیاری با نفوذ کامل، بدون عملیات دیگر TCBR C2 اعضای با سخت کننده ه ای عرضی (حلقه)ای TCBR D اعضا با قطعات الحاقی متفرقه مانند براکت، گیره و غیره TCBR D اتصاالت صلیبی و سپری با جوش شیاری نفوذ کاملCJP (به استثنای اتصاالت لوله)ای TCBR DT اتصاالتی که به عنوان اتص ا التT ، Y و K ساده با جوشCJP مطابق با شکل های 17 - 9 تا17 - 11 طراحی شده باشند (شامل اتصاالت پوششی که عضو اصلی در هر تقاطع، الزامات برش منگنه ای (پانچ) را برآورده می)کند- .یادداشت (ب) مالحظه شود TCRB در عضو فرعی؛ عضو اصلی باید جداگانه بر اساس شرایط1 K یا2 K .بررسی شود E اتصاالت سپری و صلیبی متعادل با جوشPJP یا جوش گوشه (جز در اتصاالت لوله ای و )قوطی TCBR در عضو؛ جوش باید با شرایطF .هم بررسی شود E اعضایی که با ورق پوشش مضاعف، ورق پوشش، سخت کننده های طولی، ورق گاست و غیره، خاتمه پیدا می کند (به استثنای اتصاالت لوله)ای و قوطی TCBR در عضو؛ جوش باید با شرایطF هم.بررسی شود ET اتصاالتT ، Y وK ساده با جوشPJP یا جوش گوشه، به عالوه اتصاالت لوله ای و قوطی پیچیده که در آن ها ظرفیت برش منگنه ای (پانچ) عضو اصلی نمی تواند کل بار ر ا حمل کند و انتقال بار با هم پوشانی (برون محوری منفی) ورق گاست، سخت کننده های حلقوی و غیر.)ه انجام شود (مورد ب مالحظه شود TCBR در عضو فرعی؛ عضو اصلی در اتصاالت سادهT وY وK باید جداگانه بر اساس دسته بندی1 K یا2 K و جوش باید بر اساس دسته بندیFT بررسی .شود F جوش انتهایی ورق پوشش، ورق پوشش مضاعف، جوش های ورق گاست، سخت کننده ها و غیره برش در ج وش F اتصاالت سپری و صلیبی تحت کشش یا خمش، با جوش های گوشه یاPJP (جز در اتصاالت لوله)ای و قوطی برش در جوش (فارغ از راستای )بارگذاری- بند17 - 5 .مالحظه شود FT اتصاالت سادهT ، Y وK تحت کشش یا خمش، با جوش های گوشهPJP )برش در جوش (فارغ از راستای بارگذاری 2 X اعضای متقاطع در اتصاالت سادهT ، Y وK ، هر اتصالی که کفایت آن با آزمایش روی مدل دقیق مقیاس شده یا تحلیل تئوریک (مثالً به روش اجزای محدود) بررسی شده .باشد بزرگترین دامنه تنش موضعی یا کرنش موضعی روی سطح اعضای متقاطع در پنجه جوش متصل کننده آن ها به هم– اند ازه گیری شده پس از آزمایش خستگی روی نمونه یا نمونه اتصال بر اساس مدل های عددی 1 X مشابه حالت2 X اما با نیمرخ بهبود یافته بر اساس بندهای17 - 2 - 3 - 6 و17 - 2 - 3 - 7 مشابه حالت2 X 1 X تقاطع مخروطی– استوانه ای تقویت نشده ،تنش بحرانی در محل تغییر زاویه محاسبه بر اسا)س پانویس (ت 2 K اتصاالت سادهT ، Y وK که در آن( ها نسبت گاماc R/t ) در عضو اصلی بیشتر از24 نباشد محاسبه برش منگنه ای عضو اصلی بر )اساس پانویس (ث 1 K مشابه2 K اما با نیمرخ بهبود یافته بر اساس بندهای17 - 2 - 3 - 6 و17 - 2 - 3 - 7 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 417 )الفT ،: کششC ،: فشارB ،: خمشR :رفت و برگشتی1 (به عبارتی کل دامنه تنش )های اسمی محوری و خمشی ب) نمودارهای تجربی (شکل17 - 1) بر اساس هندسه اتصال های«متعارف» ، اگر ضرایب تمرکز تنش واقعی یا نقاط بحرانی کرنش مشخص باشند، استفاده از منحنی های1 X یا2 X .ارجح است )پ نمودارهای تجربی (شکل17 - 1) بر اساس آزمایش( های با گاماc R t ) بین13 تا24 هستند، منحنی( های برای اعضای اصلی بسیار سنگینc R t ( پایین) در حاشیه اطمینان قرار دارند، برای اعضای اصلی باc R t بزرگتر از24 به نسبتc R t :) باید تنش مجاز را کاهش داد 0.7 24 R / tc       در صورت مشخص بودن ضرایب تمرکز تنش واقعی یا نقاط بحرانی کرنش، استفاه از منحنی های1 X یا2 X .ارجح است ت) ضریب تمرکز تنش1 SCF 1.17 tan b cos      که در رابطه فوق  : تغییر زاویه در محدوده تغییر انتقالی b  : نسبت شعاع ب ه ضخامت مقطع در ناحیه انتقالی ث) دامنه چرخه ای برش منگنه ای بر اساس رابطه زیر محاسبه می .شود a 2 2 V = sin f 0.67f ) +(1.5f ) P by bz          ( :که در رابطه فوق  و  طبق شکل17 - 2 تعریف شده .اند af: دامنه چرخه ای (سیکلی) تنش اسمی برای نیروی محوری عضو فرعی by f :دامنه چرخه ای (سیکلی) تنش خمشی درون صفحه bz f: دامنه چرخه ای (سیکلی) تنش خمش خارج از صفحه  مطابق زیر تعریف می شود: پارامتر بیضی شدگی مورد نیاز برایq Q g / db 1.0 + 0.7 1 1.7    برای بار محوری در اتصککاالتK که همه اعضککا در یک صفحه باشند و بارهای در راستای عر ض ی نسبت به عضو )اصلی، تقریباً متعادل باشند (ج 1.7  برای بار محوری در اتصاالتT وY 2.4  برای بار محوری در اتصاالت متقاطع 0.67  برای خمش درون صف ح )ه (ج 1.5  برای خمش خارج از ح صف( چ ه) ج) فاصلهg در شکل های17 - 2 .(ث)، (ج) و (ح) تعریف شده است b d .قطر عضو فرعی است چ) برای ترکیب خمش درون صفحه و خمش برون صفحه از مقادیر درون یابی شده و .استفاده شود 1 - Reversal تنش مجاز خ ستگی تنش از منحنیK -------- صفحهٔ بعد -------- 418 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل10 - 1 - دامنه های تنش مجاز خستگی و کرنش برای گروه های تنش (طبق جدول10 - 3)، در سازه های لوله ای و قوطی در دمای بهره برداری متعارف (بند10 - 2 - 3 - 3 ) 10 - 2 - 3 - 4 - آسیب تجمعی زمانی که عامل خستگی شامل دامنه های تنش با بزرگای متغیر و تعداد چرخه های متفا وت باشد، نسبت آسیب خستگی ( تجمعیD .) که مجموع آثار تمام بارهای مختلف است، نباید فراتر از یک شودD به صورت زیر تعریف می شود : n D N  :که در رابطه فوق n : تعداد چرخه های تکرار اعمالی در یک دامنه تنش مشخص N: تعداد چرخه هایی که برای یک دامنه تنش مشخص مطابق شکل17 - 1 مجاز است. 10 - 2 - 3 - 2 - اعضای بحرانی ی برا اعضا ی بحران ی که شکست آن ها به تنها یی باعث خسارت عمده شود، مقدارD دی با .حداکثر به محدود شود 10 - 2 - 3 - 6 - بهبود رفتار خستگی به منظور بهبود رفتار خستگی و در جایی که در اسناد پیمان ذکر گردیده باشد، به شرح زیر می توان برای جوش های قوطی و لوله ای در اتصاالتT ، Y و K :بهبودهایی در نیمرخ جوش اعمال کرد (1) می توان الیه جوش اضافه ای اجرا کرد که سطح جوش به آرامی با فلز پایه مجاور امتزاج یافته و مشابه نیمرخ نشان داده شده در شکل17 - 11 گردد. نسبت به دایره ای که قطری برابر یا بزرگتر از ضخامت عضو فرعی متصل شونده دارد، نباید زخمی با عمق بیش از1 میلی متر .در نیمرخ جوش وجود داشته باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 411 (2) سطح جوش را می توان تا رسیدن به نیمرخ نشان داده شده در شکل17 - 11 سنگ زد. رد باقی مانده از سنگ زنی باید .عمود بر محور جوش باشد (3) می توان با ابزار سنگین پنج ه جوش را تقه زنی کرد تا به شکل موضعی تغییر شکل های پالستیک ایجاد ود ش که .شکل انتقال بین جوش و فلز پایه را به حالتی نرم درآرود این کار باعث ایجاد تنش پسماند فشاری می ود ش . عملیات تقه زنی همواره باید پس از با( زرسی چشمی انجام شود و پس از اتمام آن آزمایش ذرات مغناطیسیMT ) به شرح زیر انجام شود . مالحظات الزم در خصوص احتمال کاهش موضعی طاقت شیاری1 ، به علت ه تق زنی، در نظر گرفته شود. ب ه منظور ارزیابی دسته بندی خستگی1 X و1 K، جوش های مورد نظر (تمام جوش هایی که تحت تقه زنی قرار گرفته اند) باید برای ناپیوستگی های سطحی و نزدیک به سطح تحت آزمایش ذرات مغناطیسی قرار گیرند. هر مورد ناپیوستگی رویت شده که با سنگ زنی سبک قابل رفع نباشد باید مطابق با بند7 - 25 - 1 - 4 تعمیر شود . 10 - 2 - 3 - 7 - آثار بعد و نیمرخ جوش قابل استفاده بودن جوش ها به منظور خ ستگی، به حداکثر بعد جوش یا ضخامت فلز پایه به شرح زیر محدود می شو :د 1 C : 57 میلی متر ضخامت عضو نازک تر در ناحیه تبدیل / 2 C : 25 میلی متر الحاقی D : 25 میلی متر الحاقی E : 25 میلی متر الحاقی ET : 33 میلی متر عضو فرعی F : 13 میلی متر بعد جوش FT : 25 میلی متر بعد جوش در مواردی که از ابعاد فوق فراتر رفته شود، باید مالحظاتی برای کاهش تنش های مجاز یا بهبود نیمرخ جوش در نظر گرفته شود. برای اتصاالتT ، Y وK ، دو سطح عملکرد خستگی در جدول17 - 4 ارائه شده است. در صورت نامشخص بودن سطح عملکرد، طراح باید سطح یک را منظور کند و در شرایطی که خستگی مطرح نیست، سطح دو ، کمینه استاندارد قابل ق بول است. جدول10 - 4 محدودیت )های گروه خستگی روی بعد جوش یا ضخامت و نیمرخ جوش (اتصاالت لوله و قوطی سطح2 سطح1 محدودیت ضخامت عضو فرعی برای گروه2 X ، 2 K ( mm ) محدودیت ضخامت عضو فرعی برای گروه1 X ، 2 X وDT ( mm ) نیمرخ جوش 16 10 نیمرخ جوش تخت استاندارد شکل17 - 9 38 برای بار فشار استات یکی محدودیت ضخامت وجود ندارد 16 نیمرخ ها با جوش گوشه پنجه17 - 17 نامحدود 25 نیمرخ جوش شده مقعر شکل17 - 11 با آزمون دیسک طبق بند17 - 2 - 3 - 6 (1 ) ککک نامحدود نیمرخ جوش مقعر نرم شکل17 - 11 ، کامال سنگ زده شده طبق بند17 - 2 - 3 - 6 (2) 1 - Locally degraded notch toughness -------- صفحهٔ بعد -------- 420 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 10 - 3 - نام گذاری و اجزای اتصاالت لوله ای و قوطی اعضای سازه های لوله ای و قوطی باید مطابق شکل17 - 2 نام .گذاری شوند 10 - 4 - عالیم و اختصارات عالیم و اختصارات مورد استفاده در این بخش در پیوست یک معرفی شده .اند ( (الف) فاصله مربوطه بین مهارهایی است که بارهای آن عمالً متعادل باشند. نوع2) را گاهی اتصال N هم می.نامند شکل10 - 2 - اجزای اتصاالت لوله ای و قوطی -------- صفحهٔ بعد -------- قصل دهمم- سازه‌های لوله و قوطی ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ر۴۲۳ ووووووووووووووووووووووووووسوسممی ۱ ۱ «ل تا ۲ ۳ تا ل ه خ (چ) اتصال متقاطع ای ۳ سس کًَ 1 ۱ فاصله 8 ی : ل نا به جایی ضو متقا برون مخوری با عضو متقاطع ط (ح) اتصالات دارای برون محوری نسبت به اتصالات هم محور یی را کننده ۱ ا ۷ دیافراگم داخلی ۱ ۴ ۱ ی ی (د) نمونه هایی از اتصالات پیچیده تقویت شده (خ) اتصال ساده لوله ای و قوطی (ذ) اتصالات ماسوره ای ۰ تبدیل ها شکل ۲-۱۰ (ادامه) - اجزای اتصالات لوله‌ای و قوطی -------- صفحهٔ بعد -------- 422 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل10 - 2 (ادامه اجزای اتصاالت لوله)ای و قوطی 10 - 2 - طراحی جوش 10 - 2 - 1 - طول مؤثر جوش در طراحی جوش برای عناصر فرعی عمود بر راستای عضو طولی (شامل ورق ها) یا عمود ب ر محور اعضای فرعی در اتصاالت .پوششی، باید طول مؤثر جوش (نسبتی از طول کل جوش) را در نظر گرفت طول مؤثر جوش برای اعضای لوله ای ، قوطی مربعی و قوطی مستطیلی باید بر اساس بندهای17 - 5 - 5 و17 - 5 - 6 - لحاظ .گردد 10 - 2 - 2 - جوش گوشه 10 - 2 - 2 - 1 - مساحت مؤثر مساحت مؤثر جوش باید طبق بند4 - 4 - 2 - 17 ، تعیین شود. طول کلی، برابر با محیط عضو فرعی در محل تقاطع با عضو طولی می ب اشد. برای قوطی های مستطیلی، طول کلی جوش باید برابر با محیط عضو فرعی در محل تقاطع با عضو طولی یا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 423 با فرض مقطع قوطی به عنوان مستطیل کامل (و صرف نظر از گردی گوشه) محاسبه شود. اگر جوش گ وشه برای مقاومت نظیر تسلیم برای متصل شونده عضو فرعی طراحی شود، می توان از محاسبه طول مؤثر جوش صرف .نظر کرد 10 - 2 - 2 - 2 - محدودیت برای جزئیات پیش تأیید شده جزئیات جوش گوشه پیش تأیید شده در اتصاالتT ، Y وK در شکل17 - 5 شرح داده شده اند. این جزئیا ت باید برای اتصاالت لوله ای با عضو طولی لوله به13  و برای اتصال قوطی با عضو طولی قوطی شکل به0.8  .محدود شوند این جزئیات مشمول محدودیت بند17 - 3 - 1 هستند. برای اعضای طولی قوطی شکل با شعاع گردی گوشه زیاد ممکن است به مقادیر کوچک تر نیاز باشد که عضو فرعی و جوش .های آن روی یک وجه تخت قرار گیرند 10 - 2 - 2 - 3 - اتصاالت پوششی اتصاالت پوششی اعضای لوله ای یا قوطی تلسکوپی می توانند متشکل از جوش گوشه تک عبور ه یا چند عبور ه ب ه صورت سازگار با شکل17 - 3 .باشند ش کل10 - 3 - اتصال وصله پوششی با جوش گوشه (لوله)ای یا قوطی 10 - 2 - 3 - جوش شیاری مساحت مؤثر باید مطابق بر ضوابط بند4 - 4 - 1 - 5 باشد. طول کلی جوش برابر با محیط عضو فرعی در محل تقاطع با عضو اصلی می.باشد 10 - 2 - 3 - 1 - ( جزئیات جوش شیاری با نفوذ نسبیPJP ) پیش تأیید شده جوش های شیاری با نفوذ نسبی در اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK باید مطابق با شکل17 - 6 باشند. طراح باید از این شکل در کنار جدول17 - 5 برای محاسبه حداقل بعد جوش استفاده کند. برای تعیین حداقل بعد جوش، افت بعدZ باید بر اساس فاصله بین ریشه و سطح جوش حاصل شود . -------- صفحهٔ بعد -------- 424 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول10 - 2 کاهش بع د Z برای محاسبه حداقل بعد جوشPJP پیش تأیید شده در اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y و K وضعیت جوش: افقی یا تخت وضعیت جوش: قائم یا سقفی Z (mm) فرا یند جوشکاری Z (mm) فرا یند جوشکاری زاویه درز 0 SMAW 0 SMAW 60  0 FCAW-S 0 FCAW-S 0 FCAW-G 0 FCAW-G 0 GMAW موضوعیت ندارد GMAW 0 )(الفGMAW-S 0 )(الفGMAW-S 3 SMAW 3 SMAW 45 60  0 FCAW-S 3 FCAW-S 0 GMAW-G 3 GMAW-G 0 GMAW موضوعیت ندارد GMAW 3 )(الفGMAW-S 3 )(الفGMAW-S 6 SMAW 6 SMAW 30 45  3 FCAW-S 6 FCAW-S 6 FCAW-G 10 FCAW-G 6 GMAW موضوعیت ندارد GMAW 6 )(الفGMAW-S 10 )(الفGMAW-S الف) برای الزامات ارزیابی جوشکاری اتصاالتT ، Y وK پیش تأیید شده با جوشکاریGMAW-S بند17 - 9 - 1 -(2 .) مالحظه شود 10 - 2 - 3 - 2 - جزئیات جوش شیییاری یک طرفه پیش تأیی د شییده ( با نفوذ کاملCJP ) و بدون پشییت بند در اتصاالتT ، Y وK برای گزینه های مختلف، جزئیات بند17 - 17 - 2 مالحظه شود . اگر بهبود رفتار خستگی مورد نیاز باشد، جزئیات انتخابی باید بر اساس الزامات نیمرخ جوش بند17 - 2 - 3 - 6 و جدول17 - 4 تعیین شود . اگر تمامی شرایط زی ر برقرار باشد، محاسبه تنش جوش برای جوش هایCJP .ضرورتی ندارد (1) مشخصات فلز پایه منطبق بر الزامات آیین.نامه طراحی باشد (2) فلز پر کننده جوش طبق آیین نامه طراحی در رده هم.تراز فلز پایه یا یک رده باالتر باشد (3) اعضای متصل شونده بر اساس آیین نامه طراحی مربوطه، کفایت.داشته باشند 10 - 2 - 4 - تنش ها در جوش های گوشه وPJP حداکثر تنش در هیچ نقطه ای از جوش نباید از تنش مجاز جدول17 - 2 یا تنش موضعی عضو فرعی1 محاسبه شده با استفاده از :رابطه زیر فراتر رود 1- Local Branch Stress -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 422 f fa b f Q (t / t ) z w weld b k k a b           bt : ضخامت عضو فرعی wt :گلوی ی مؤثر جوش af وbf: تنش های اسمی محوری و خمشی در عضو فرعی z Q ، ak وb k : ضرایب مطابق بند17 - 5 - 5 10 - 2 - 2 - طول مؤثر جوش در اتصاالت لوله به لوله زمانی که جوش گوشه یا جوشPJP ،برای تحمل بار یا نیروهای موجود (و نه ظرفیت عضو متصل شونده) استفاده شود حداقل گلوی ی مؤثر جوش به شرح زیر محاسبه می :شود t f f b a b t = ( + )Q w z f k k a weld b         w t :گلوی ی مؤثر جوش bt: ضخامت عضو فرعی weld f : تنش موجود جوش مطابق جدول4 - 3 ( برای حالت مقاومت مجازASD ) یا برای حالت ضرایب بار و مقاومت ( LRFD ) از جدول17 - 2 - 9 - 3 از مبحث دهم مقررات ملی ساختمان (ویرایش1471 ) af وbf: تنش های محوری و خمشی مورد نیاز در عضو فرعی، به صورتASD یاLRFD برای بار محوری عضو فرعی 1 k (1 ) / 2 a sin 1    2 2 k k k b bip bop   برای خمش درون صفحه عضو فرعی 1 k (3 ) / 4 Sin 1 bip sin 1     برای خمش برون صفحه عضو فرعی 3 k (1 ) / 4 Sin 2 bop sin 2     1  :زاویه تند (حاده) درون صفحه بین محورهای عضو فرعی و عضو طولی 2  :زاویه تند خارج از صفحه بین محورهای عضو فرعی و عضو طولی Qz :ضر:یب تشدید بار به علت نایکنواختی توزیع بار (یا به بیان دیگر ضریب طول مؤثر جوش) به شرح زیر :حداقل مقاومت مشخصه کششی الکترود497 ~ 427 مگاپاسکال( 67 تا77 Ksi ) ASD LRFD الکترودE60xx وE70xx 35 /1 5/1 -------- صفحهٔ بعد -------- 426 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران مقاومت های باالتر 67 /1 3/1 10 - 2 - 6 - طول م ؤثر جوش در اتصاالتT ، Y وK مقاطع قوطی طول مؤثر جوش و مشخصات مؤثر مقطع برای اتصاالتT ، Y وK مقاطع قوطی باید منطبق بر مبحث دهم از مقررات ملی .ساختمان باشد 10 - 6 - تبدیل ضخامت اتصاالت لب به لب کششی در اعضای اصلی هم محور شده تحت بار چرخه ای (سیکلی) با ضخامت یا بعد م ص الح متفاوت، باید به نحوی انجام شود که شیب ناحیه تبدیلی از1 به5/2 فراتر نرود. تغییر ضخامت باید با پخ زدن عضو ضخیم تر، جوش با شیب، یا ترکیبی از این دو روش اجرا شود. (شکل17 - 4 ) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه‌های لوله و قوطی ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۳۳۲ و -------- صفحهٔ بعد -------- 428 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یاداشت 1 - .شیار جوش می تواند از هر نوع و جزئیات مجاز یا ارزیابی شده باشد 2 -شیب .های تبدیل نمایش داده شده، حداکثر مقدار مجاز است 3 -در موارد (ب)، (ت) و (ث) شیار ج وش می تواند از هر نوع و جزئیات مجاز یا ارزیابی شده باشد. شکل10 - 4 تغییر ضخامت در درزهای لب به لب برای قطعات با ضخامت های نامساوی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 421 10 - 7 - محدودیت های مصالح 10 - 7 - 1 - محدودیت های مصالح برای اتص االت قوطی و لولهT ، Y وK مصالح اتصال لوله ای و قوطی باید با توجه به تمرکز تنش های موضعی که می تواند منجر به تسلی م موضعی و کرن ش های پالستیک تحت بار شود، انتخاب شود. به صورت مشابه، مصالح اتصاالت لوله ای و قوطی تحت بارهای چرخه ای (سیک )لی باید با لحاظ کردن نی از به شکل پذیری اضافی به علت ناپیوستگی های جوش و ترک های خستگی احتمالی، انتخاب شو.د 10 - 7 - 2 - طاقت شیاری فلز پایه مقاطع لوله ای و قوطی 10 - 7 - 2 - 1 - الزامات آزمایش ضربه شارپیCVN اعضای لوله ای و قوطی جوش شده تحت کشش، برای فلز پایه با ضخامت57 میلی متر ی ا بیشتر با حداقل تنش تسلیم مشخصه237 مگاپاسکال یا بیشتر، باید در آزمایش ضربه حداقل انرژی جذب شدهJ 27 در دمایC 21 .داشته باشند آزمایش ضربه باید مطابقASTM A673 (تواترH ، Heat lot ) انجام شود. برای این زیربند، عضو کششی به عنوان عضوی تعریف می شود که با بارهای طراحی بدون ضریب، تنش کششی بزرگتر یا مساوی77 مگاپاسکال.داشته باشد 10 - 7 - 2 - 2 - الزامات حداقل دمای مورد انتظار بهره برداری1 اعضای لوله ای و قوطی که خستگی در طراحی آن ها حاکم است و به عنوان عضو اصلی یا قطعه اتصال عضو اصلی با دار ج ضخیم در اتصاالتT ، Y و Kبه کار رفته اند، در شرایط زیر باید در حداقل دمای مورد انتظار بهره برداری در آزمایش ه ضرب جذب انرژیJ 27 .را نشان دهند (1) ضخامت فلز پایه57 میلی متر یا بیشتر (2) ضخامت فلز پایه25 میلی متر ی ا بیشتر با تنش تسلیم مشخصه345 مگاپاسکال و یا بیشتر در صورتی که حداقل دمای مورد انتظار بهره برد،اری مشخص نباشد یا در طراحی سازه بارهای چرخه )ای (سیکلی یا خستگی حاکم نباشد، آزمایش ضربه باید در دمای حداکثرC 4 انجام شود. آزمایش ضربه باید نمایانگر وضعیت واقعی مقاطع لوله ای و قوطی باشد و مطابق باASTM A673 (تواترH و Heat Lot) ان.جام شود 1 - LAST (Lowest Anticipated service Temperature) -------- صفحهٔ بعد -------- 430 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت ب: دستورالعمل پیش تاییدشده ( جوشکاریWPS ) 10 - 8 - الزامات جوش گوشه 10 - 8 - 1 - :جزئیات به منظور پیش تاییدشدن اتصاالت لوله :ای و قوطی با جوش گوشه، این اتصاالت باید مطابق ضوابط زیر باشند 1 - دستورالعمل پیش تاییدشده جوشکاری اتصاالت لوله ا ی و قوطی با جوش گوشه که با فرا یندهایSMAW ، GMAW یاFCAW انجام شده باشند و امکان استفاده از آن ها بدون انجام آزمایش های ارزیابیWPS وجود داشته باشد، در شکل17 - 5 و با رعایت محدودیت های بند17 - 5 - 2 - 2 جزئیات بندی شده اند. این جزئیات را می توان برای جوش هایGMAW-S که مطابق با بند17 - 14 - 4 - 3 .باشند هم به کار برد 2 - جزئیات اتصاالت پوششی در شکل17 - 3 .نمایش داده شده است :یادداشت (1) t: ضخامت قطعه نازکتر (2) L : حداقل بعد (بند17 - 2 - 1 مالحظه شککود. ممکن اسککت برای ترکیبی جز فلز پایه باMpa 257 = y F و الکترود با Mpa 435 = u F نیاز به افزایش بعد جوش )باشد (3) فاصله ریشه از7 تا5 میلی متر (بند7 - 21 )مالحظه شود (4) برای30 پیش تأیید شده نیست. برای60 افت بعدZ جدول17 - 5 اعمال می شود. جدول17 - 12 برای الزامات وضعیت ارزیابی جوشکار مالحظه .شود (5) برای محدویت هایd D  بند17 - 5 - 2 - 2 .مالحظه شود (6)  : زاویه دو وجهی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 431 شکل10 - 2 - درزهای جوش گوشه لوله ای و قوطی پیش تأیید شده اجرا شده با SMAW ، GMAW و FCAW 10 - 1 - ( الزامات جوش شیاری با نفوذ نسبیPJP ) 10 - 1 - 1 - جزئیات جزئیات جوش شیاری با نفوذ نسبی پیش تأیید شده :، باید مطابق ضوابط زیر باشد 1 - جوش های لوله و قوطیPJP ، به جز اتصاالتT ، Y وK که تمامی محدودیت های ابعادی شکل5 - 1 را رعایت کنند، می توانند بدون انجام آزمون های ارزیابیWPS .به کار روند 2 - اتصاالتT ، Y وK با جوشPJP که تنها با فرا یندهایSMAW ، GMAW جوش شده با شند، در صورت رعایت همه محدودیت های ابعادی شکل17 - 6، می توانند بدون انجام آزمون های ارزیابیWPS استفاده شود. این جزئیات را برای جوشGMAW-S که مطابق با بند17 - 14 - 4 - 3 ارزیابی شده باشند نیز می.توان به کار برد 10 - 1 - 1 - 1 - اتصاالت قوطی هم پهنا در این اتصاالت، جزئیات جوش شی اریPJP ، ابعاد گوشه و شعاع قوطی اصلی در شکل17 - 6 نمایش داده شده است. در نواحی پاشنه و پنجه می توان از جوش گوشه استفاده کرد (شکل17 - 5 مالحظه شود). اگر بعد گوشه یا شعاع قوطی اصلی یا هر دو کمتر از مقدار نشان داده شده در شکل17 - 6 باشد، به منظور تأیید بعد جوش اجرا شده، نمونه ای از اتصال کناره باید ساخته شده و برش بخورد و بررسی صورت پذیرد. جوش های آزمایشی باید در وضعیت افقی انجام شود. اگر همانند آن چه در شکل17 - 7 برای جوش شیاری با نفوذ کامل نشان داده شده، عضو فرعی پخ زده شود، می توان از این ضابطه .صرف نظر کرد -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۳۳ م۳( آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران 0 برس مورب 0 > الا پنجه جوش برش مورب انتهای عضو فرعی (پ) اتصال مقطع قوطی هم بعد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 433 1 شکل10 - 6 - جزئیات درز پیش تأیید شده برای اتصاالتT ، Y وK مقاطع لوله ای و قوطی با جوشPJP شکل10 - 6 )(ادامه– جزئیات درز پیش تأیید شده برای اتصاالتT ، Y و K مقاطع لوله ای و قوطی با جوشPJP 1- Miter cut -------- صفحهٔ بعد -------- 434 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یاداشت )1 ) t: ضخامت مقطع نازکتر (2) پخ خ وردگی تا تیز شدن لبه، جز در نواحی تبدیل و پاشنه (3) فا :صله ریشه0 تا5 میلی متر (4 ) برای کمتر از° 37 پیش تأیید شده .نیست (5 بعد جوش گلوی)ی مؤثرwt t  ، افت بعدz مطابق با جدول17 - 5 (6 ) مطابق آن چه نشان داده شده، محاسبات برای طول ساق کمتر از1.5t باید طبق بند17 - 2 - 1 .انجام شود (7 ) برای مقاطع قوطی، آماده سازی درز برای تبدیل گوشه باید انتقالی نرم از یک جزئیات به جزئیات دیگر ایجاد کند. در پیرامون گوشه ها جوشکاری ب اید به صورت پیوسته انجام شود. گوشه ها باید کامالً سرهم شده باشند و جوش در و .جوه تخت آغاز شده و به پایان برسد (3 ) ( برای تعریف زاویه دو وجهی )، فصل3 .مالحظه شود (9 ) w.p: نقطه کار1 شکل10 - 6 )(ادامه– جزئیات درز پیش تأیید شده برای اتصاالتT ، Y وK مقاطع لوله ای و قوطی با جوشPJP 1 - Work point -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 432 10 - 10 - الزامات جوش شیاری با نفوذ ( کاملCJP ) 10 - 10 - 1 - اتصاالت لب به لب برای جوش شیاری با وضعیت پیش تأیید شده در مقاطع قوطی و لوله ای، شرایط زیر باید اعمال شود: (1) WPS پیش تأیید شده : در جایی که جوشکاری از دو سمت یا جوشکاری از یک سمت همراه با ورق پشت بند از سمت دیگر مقدور باشد، هرWPS و جزئیات شیار که مطابق با فصل5 باشد را می توان استفاده کرد، به استثنای جوشSAW که تنها برای قطرهای677 میلی متر و بزرگتر پیش تأیید شده است . جزئیات اتصال جوش شده باید مطابق فصل5 .باشد (2) جزئیات اتصال غیر از پیش تأیید شده : هیچ جزئیات پیش تأیید شده ای برای جوشCJP در اتصال ل ب به لب با جوش از یک سمت و بدون ورق پشت بند وجود ندارد (بند17 - 14 - 2 )مالحظه شود. 10 - 10 - 2 - اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y و K ( جزئیات جوش های شیاری با نفوذ کاملCJP) از یک سمت و بدون ورق پشت بند در اتصال لوله ای در وضعیتT ، Y و Kدر مقاطع لوله .ای موضوع این بند است دامنه کاربرد جزئیات الف، ب، پ و ت در شکل های17 - 7 و17 - 3 شرح داده شده( اند و دامنه زوایای دو وجهی) نظیر این جزئیات در جدول 17 - 6 .ارائه شده است ابعاد درز جوش شامل زوایای شیار در جدول17 - 7 و شکل17 - 9 شرح داده شده است. در هنگام انتخ اب نیمرخ جوش (مطابق با دسته بندی خستگی مورد استفاده در طراحی) به عنوان تابعی از ضخامت، راهنمایی های بند17 - 2 - 3 - 7 باید در نظر گرفته شود. نیمرخ های جوش که ممکن است برای مقاطع ضخیم تر نیاز باشد، در شکل17 - 17 شرح داده شده اند. در غیاب الزامات ویژ ه خستگی، این ن یمرخ ها باید در خصوص عضو فرعی با ضخامت های فراتر از16 میلی متر اعمال شود . نیمرخ های جوش بهبود یافته، مطابق الزامات17 - 2 - 3 - 6 و17 - 2 - 3 - 7 در شکل17 - 11 شرح داده شده اند. در غیاب الزامات ویژه خستگی، این نیمرخ ها باید برای ضخامت های عضو فرعی فراتر از33 میلی م تر اعمال شود (برای بارگذاری استاتیکی فشاری لزومی به رعایت این مورد نیست). جزئیات پیش تأیید شده برای جوش( های شیاری با نفوذ کاملCJP ) در اتصاالتT ، Y وK با مقطع قوطی در شکل17 - 7 شرح داده شده اند. جزئیات فوق مشمول محدودیت های بند 17 - 17 - 1 .هستند ابعا د درز جوش و زاویه پخ نباید خارج از دامنه معرفی شده در جدول17 - 7 و مقادیر نمایش داده شده در شکل17 - 7 و شکل های17 - 9 تا17 - 11 باشد. فاصله ریش ه درزها باید صفر باشد مگر آن که خالف آن تصریح شده باشد. ممکن است این فاصله غیر صفر یا مقداری مشخص تعیین شده باشد اما در هر صورت نمی تواند بیشتر از2 میلی متر باشد. این فاصله را نمی .توان کمتر از مقدار مشخص شده نیز در نظر گرفت جدول10 - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- 436 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران کاربرد جزئیات درز برای جوشCJP پیش تأیید شده در اتصاالتT ، Y و K در مقاطع لوله و قوطی (بند10 - 10 - 10 - 2 و شکل10 - 8 ) جزئیات محدوده زاوی( ه دو وجهی ) قابل اعمال الف 180 تا 135 ب 150 تا 50 پ 75 تا 30 ت 40 تا 15 - برای شیارهای با زاویه کمتر از30 پیش تأیید شده .نیست :یادداشت 1 - جزئیات قابل اعمال درز (الف( ، ب، پ، ت) برای هر بخش مشخصی از اتصال باید بر اساس زاویه دو وجهی آن بخش )تعیین شودکه با پیش روی در محیط عضو فرعی تغییر می.کند 2 - دامنه زاویه و ابعاد ارائه شده برای جزئیات (الف )، ب، پ، ت شامل حداکثر رواداری مجاز می.شود 3 - برای تعریف زاویه دو وجهی فصل3 .مالحظه شود 10 - 10 - 2 - 1 - جزئیات اتصال ( جزئیات جوش شیاری با نفوذ کاملCJP ) در اتصاالتT ، Y وK در بند17 - 17 - 2 شرح داده شده است . این جزئیات برای جوشکاریSMAW وFCAW پیش تأیید شده می.باشد این جزئیات برای جوشکاریGMAW-S که مطابق با بند 17 - 14 - 4 - 3 .ارزیابی شده باشند، قابل استفاده است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 437 جدول 10 - 7 ابعاد درز و زاویه شیار پیش تأیید شده برای جوش شیاری با نفوذ کامل در اتصاالت لوله ای و قوطی، با استفاده از فرآیندهایT ، Y و K ساخته شده باSMAW ، GMAW-S وFCAW جزئیات ت )(الف= 40 -15  جزئیات پ = 75 30   )(الف جزئیات ب = 150 50   جزئیات الف = 180 135   پانویس ب )(ب90 حداکثر آماده سازی انتها() 10 10یا > 105 برای45 حداقل  )پانویس (ث W حداکثر GMAW-S FCAW-G )(ت FCAW-G SMAW )(پ GMAW-S FCAW-G )(ت FCAW-G SMAW )(پ حداکثر مونتاژ یا فاصله ریشه ( R ) (3mm) 25 40  (5mm) 15 25  FCAW-S SMAW (1) mm 6 برای > 45   (3mm) 30 40  (6mm) 25 30  (10mm) 20 25  (12mm) 15 20  GMAW-S FCAW-G (2) mm 8 برای 45   mm 6 mm 5 mm 5 2 2 mm 2mm برای 120  بدون حداقل 2 mm برای 90  بدون حداقل حداقل ، برای مقادیر47° بیشتر، از جزئیات ب استفاده شود 60 برای o 105  90 حداکثر زا ویه درز  1/2 ° 5/ 37 ، برای مقادیر کمتر، از .جزئیات پ استفاده شود 45 حداقل بزگتر یا مساویtb sinψ ، اما نیازی نیست بیشتر ازbt 75 /1 .باشد بزگتر یا مساویbt برای بزرگتر از° 97 ، ر بز گتر یا مساویtb sinψ برای  کوچکتر از° 97 tb  جوش تکمیل شدهwt b 2t  می توان جوش را برای این شرط ساخت بزرگتر یا مساویtb sinψ ، اما نیازی نیست بزرگتر از b t 75 /1 .باشد L الف) برای ( زاویه شیار) کمتر از30 .پیش تأیید شده نیست ( ب) یا مقدار دیگری که برای تأمین) .مورد نیاز ضروری باشد پ) این جزئیات ریشه به جوشکاریSMAW وFCAW-S .اعمال شود ت) این جزئیات ریشه به جوشکاریGAMW-S وFCAW-G اعمال می .شود ث) تا زمان( ی که عرض شیارW) برای حصول اطمینان از جوش با کیفیت، به مقدار کافی برسد، عبور های اولیه جوش پشتیبان در شمارش لحاظ نمی شوند . :یادداشت 1) برای جوشکاریGMAW بند17 - 14 - 4 - 3 مالحظه شود. این جزئیات برای جوشکاریGMAW به کار نمی.رود 2) شکل17 - 9 برای حداقل نیمرخ استاند .)ارد مالحظه شود (ضخامت محدود شده 3) شکل17 - 17 برای نیمرخ جوش گوشه- .پنجه جایگزین مالحظه شود 4) شکل17 - 11 برای نیمرخ بهبود یافته مالحظه شود (بندهای17 - 2 - 3 - 6 و17 - 2 - 3 - 7). -------- صفحهٔ بعد -------- 438 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یادداشت 1 - جزئیات الف، ب، پ و ت مطابق شکل17 - 9 هستند و همه یادداشت های جدول17 - 7 این جا اع مال می .شود 2 - آماده سازی درز برای تبدیل گوشه باید انتقالی نرم از یک جزئیات به جزئیات دیگر ایجاد کند. در پیرامون گوشه ها، جوشکاری باید به صورت پی وسته انجام شود. گوشه .ها باید کامالً سرهم بندی شده باشند و جوش در وجوه تخت آغاز شده و به پایان برسد 3 - ارجاعات به ش کل17 - 9 شامل شکل های17 - 17 و17 - 11 برای جزئیات مناسب هر ضخامت (بند17 - 2 - 3 - 7 مالحظه شود). شکل10 - 7 - جزئیات درز پیش تأیید شده برای اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK با جوشCJP -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 431 شکل10 - 8 - تعاریف و جزئیات انتخابی برای اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK با جوشCJP (جدول10 - 6 )مالحظه شود :یادداشت (1) برای ابعادwt ، L ، R ، W ،  و جدول17 - 7 .مالحظه شود (2) .حداقل نیمرخ جوش تخت استاندارد باید مطابق شکل نشان داده شده با خط ممتد باشد (3) نیمرخ مقعر نشان داده شده با خط چین نیز .قابل اعمال است (4) تحدب، هم پوشانی و غیره باید بر اساس محدودیت های بند7 - 23 .باشد (5) ( ضخامت عضو فرعیbt ) باید بر اساس محدودیت های بند1 - 2 - 2 - 7 .باشد شکل10 - 1 - جزئیات درز جوش شیاریCJP پیش تأیید شده در اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK - نیمرخ های تخت استاندارد برای ضخامت های محدود -------- صفحهٔ بعد -------- 440 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یادداشت (1) ترسیمات، .نمایش دهنده نیمرخ های استاندارد جایگزین با پخ پنجه هستند (2) برای دامنه قابل اعمالbt ، بند17 - 2 - 3 - 7 مالحظه شود. (3) حداقل بعد جوش گوشه 2 bt F  هم مشمول محدودیت جدول7 - 7 می .شود (4) ب رای ابعادwt ، L ، R ، W ،  و جدول17 - 7 .مالحظه شود (5) تحدب و هم پوشانی بر اساس محدودیت های7 - 23 .باشد (6) نیمرخ .های دارای تقعر نمایش داده شده با خط چین نیز قابل قبول هستند شکل10 - 10 - جزئیات درز جوش شیاریCJP پیش تأیید شده در اتص االت لوله ای و قوطیT ، Y وK – نیمرخ های با پخ پنجه برای ضخامت های متوسط -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 441 :یادداشت (1) ترسیمات نیمرخ های جوش بهبود یافته برای بند17 - 2 - 3 - 6 (1 ) به صورت فلز تمام جوش و بند17 - 2 - 3 - 6 (2 ) برای حالت کامالً سنگ خورده (2) برای مقاطع سنگین یا موارد خستگی بحرانی مطابق آن چه در بند17 - 2 - 3 - 7 .ذکر شده است (3) برای ابعادwt ، L ، R ، W ،  و جدول17 - 7 .مالحظه شود شکل10 - 11 - جزئیات درز جوش شیاریCJP پیش تأیید شده در اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK – نیمرخ های مقعر بهبود یافته برا ی مقاطع سنگین یا خستگی -------- صفحهٔ بعد -------- 442 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت پ: ارزیابی دستورالعمل جوشکاری 10 - 11 - الزامات عمومی برای ارزیابی عملکرد جوشکاران و دستورالعمل جوشکاری 10 - 11 - 1 - وضعیت جوش ها همه جوش ها مطابق تعریف شکل های6 - 1 و6 - 2 ( باید به عنوان تختF ، افقیH ، عمودیV و سقفیOH ) تقسیم .شوند 10 - 12 - ارزیا بی وضعیت جوش ساخت1 مقطع لوله ای و قوطی ارزیابی جوش ساخت مقطع لوله ای و قوطی که با آزمون قوطی یا لوله انجام شود باید منطبق بر الزامات جدول 17 - 3 باشد. ارزیابی وضعیت جوش ساخت مقطع لوله ای و قوطی که با آزمون ورق انجام می شود باید مطابق الزامات فصل6 و جدو ل6 - 1 .باشد 1- Production weld -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دهم- سازه‌های لوله و قوطی ۱۳/۰ ۳/۳۳ و تخت (*15+) یه 0 رسوب فلز بر کننده در بالا 15 یا نزدیک آن ْ (الف) وضعیت ۹6 حرخانده شده آازمون جوشکاری تخت لوله با قوصی عمودی و بدون جرخاندن در زمان جوشکاری جوش عمودی (*5[+) ۱ دل 15 م19 15 (ب) وضعیت ز6 ۷ آزمون جوشکاری ۱ سا 4 15*5 1 سس ال ال و لوله و قوطی افقی نابت شده (**۱5) و بدون دوران در زمان جوشکاری. جوشکاری (ب) وضعیت 56 آزمون جوشکاری جندگانه ۱ حنقه محدود کننده سس جوش آزمایشی ۱ 2 > 455 4 + *45 ِ / 5 ۱ 3 / هه ,۳ ۹ سس 4 سبب لوله ثابت ( 25 45 ) و بدون دوران در زمان جوشکاری (ت) وضعیت ٩أن)0‏ با حلقه محدود کننده. آزمون حوشکاری جندگانه (ت) وضعیت 061 آزمون جوشکاری جندکانه (اتصالات ]۷۰ و 6 ) شکل ۱۳-۱۰ وضعیت‌های لوله با قوطی آزمون برای جوش‌های شیار 8 ۹۵1۲101101 - | -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ ۱۳۰۴/۵/۰۱ آیین‌نامه جوشکاری ساخنتمانی ابران و ۱ ۱ 7 ۱ 45 7 ا دی ۹5 ْ 45 [ 33333333 سس (ب) آزمون جوشکاری قائم وضعیت ۱ (با حرخش لوله) ۱ (الف) آزمون جوشکاری تحت (ب) آزمون جوشکاری عمودی وضعبت ۳[ (با جرخش لوله) وضعیت *[2 (تایت) ا ۱ ۱ [ وضعیت 51 (نابت) وضعیت 4۳ (نابت) شکل ۱۳-۱۰- وضعیت های لوله با قوطی آزمون برای جوش‌های گوشه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 442 F F,H F, H F, H, OH همه همه همه همه F,V,OH F,H F )گوشه (الف جوشکاری ساخت قوطی ارزیابی شده ارزیابی جوشکار و اپراتو ر جوش– وضعیت های جوش های ساخت ارزیابی شده با آزمون های ورق، لوله و قوطی جدول10 - 8 همه همه )(ت و ج همه )(ت و ج F,V,OH F,H F PJP اتصاالتT ، Y وK همه )(ث همه )(ث CJP همه همه همه F,V,OH F,H F PJP درز لب به لب )همه (ب )همه (ب )همه (ب ب F,V,OH )(بF,H )(بF CJP F F,H F, H F, H, OH همه همه همه همه F,V,OH F,H F گوشه )(الف جوش ساخت لوله ارزیابی شده همه همه همه F,V,OH F,H F PJP اتصاالتT ، Y وK همه )(ب همه )(ب CJP همه همه همه F,V,OH F,H F PJP درز لب به لب ( همه)ب )همه (ب )همه (ب )(ب F,V,OH )(بF,H )(بF CJP F F,H F, H F, H, OH همه همه همه همه F,V,OH F,H F )گوشه (الف جوش ساخت ورق ارزیابی شده همه همه همه F,V,OH F,H F PJP شیاری )همه (چ همه همه F,V,OH F,H F CJP شیاری 1F دوران یافته 2F 2F دوران یافته 4F 5F 6GR 6G (2G+5G) 5G 2G 1G دوران یافته وضعیت آزمون آزمون ارزیابی گوشه شیاری نوع جوش -------- صفحهٔ بعد -------- 446 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران الف) جوش گوشه ساخت در اتصاالتT ، Y و K باید منطبق با شکل17 - 5 باشد. ارزیابیWPS باید مطابق با بند17 - 15 .باشد )ب جزئیات درز لب به لب ساخت بدون ورق پشت بند یا سن گ زنی از پشت نیاز به آزمون ارزیابی جزئیات درز نمایش داده شده در شکل17 - 13 .(الف) دارد پ) برای درزهای ساختCJP اتصاالتT ، Y و K که منطبق بر هر یک از بندهای17 - 9 ، 17 - 17 یا17 - 11 و جدول17 - 7 باشد، از جزئیات شکل17 - 27 برای آزمون استفاده شود . برای دیگر درزهای س اخت بند17 - 14 - 4 - 1 .مالحظه شود ت) برای درزهای ساختCJP اتصاالتT ، Y و K که منطبق بر شکل17 - 6 باشند، از جزئیات شکل17 - 13 (الف) و یا17 - 13 (ب) برای .آزمون استفاده شود ث) برای درزهای ساختCJP اتصاالتT ، Y و K که منطبق بر شکل17 - 7 و جدول17 - 7 باشند، از شکل ی ها17 - 27 و17 - 22 برای جزئیات آزمون استفاده شود یا به جای آن، اتصال شکل17 - 27 مورد آزمون قرار گرفته و نمونه های حک کاری ماکرو از موقعیت های گوشه نمایش داده شده در شکل17 - 22 بریده شود. برای درزهای ساخت دیگر، بند17 - 14 - 4 - 1 .مالحظه شود ج) برای اتصاالت مقاطع قوط ی هم بعد که شعاع گردی گوشه آن کمتر از دو برابر ضخامت عضو فرعی می،باشد بند17 - 9 - 1 - 1 .مالحظه شود چ) محدود به جزئیات درز پیش تأیید شده (بند17 - 9 یا17 - 17 )مالحظه شود 10 - 13 - انواع آزمون های ارزیابی، روش های آزمون و معیارهای پذیرش ارزیابیWPS نوع و تعداد آزمون های ا رزیابی الزم برای پذیرشWPS در یک ضخامت یا قطر مفروض یا هر دو، برای جوش های شیاری با نفوذ کامل باید مطابق جدول17 - 9، برای جوش های شیاری با نفوذ نسبی باید مطابق جدول17 - 17 و برای جوش های گوشه باید مطابق جدول17 - 11 باشد. جزئیات در خصوص آزمون های مکانیکی و ضوا بط آزمایش( های غیرمخربNDT ) در جدول6 - 5 .ارائه شده است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 447 جدول10 - 1 ارزیابیWPS – جوش شیاریCJP: تعداد و نوع نمونه های آزمایشی و دامنه ضخامت و قطر ارزیابی شده )آزمون روی لوله و قوطی (الف و ب ضخامت اسمی ورق یا دیواره لوله یا قوطی ارزیابی ش( دهmm ) قطر اسمی لوله (ث) یا بعد قوطی ارزیابی شده ( mm ) تعداد نمونه ها ضخامت اسمی ( جدارT ) ( mm ) قطر و بعد اسمی لوله ( mm ) حداکثر حداقل خمش جانبی (شکل 6 - 9 مالحظه ).شود خمش رویه (شکل 6- 3 مالحظه )شود خمش ریشه (شکل 6 - 3 مالحظه ).شود کشش مقطع کاهش یافته (شکل 6 - 17 مالحظه ).شود 2T 3 قطر نمونه آزمایشی و بیشتر پانویس ج 2 2 2 3 10 T   < 600 لوله های آزمایش با ابعاد غیراستاندارد 2T T/2 قطر نمونه آزمایشی و بیشتر 4 2 10 20 T   نامحدود 10 قطر نمو نه آزمایشی و بیشتر 4 2 20 T  2T 3 قطر نمونه آزمایشی و بیشتر پانویس ج 2 2 2 3 10 T   600  2T T/2 677 و بیشتر 4 2 10 20 T   نامحدود 10 677 و بیشتر 4 2 20 T  20 3 27 تا177 2 2 2 یاmm WT 5.5  50 DN DN 80 5.5mm WT لوله آزمایشی استاندارد نامحدود 5 177 و بیشتر 4 2 DN 150 14.3mm WT یا DN200  12.7 mm WT الف) همه جو ش های لوله یا قوطی باید بازرسی چشمی شوند (بند6 - 17 - 1) و تحت آزمایش( های غیرمخربNDT ) قرار گیرند (بند6 - 17 - 2) ب) برای جزئیات شیار، در اتصاالت لب به لب لوله و قوطی و درزهای اتصاالتT ، Y و Kپیش تأیید شده جدول17 - 3 .مالحظه شود پ) برا ی جوش های با شیار م ستطیلی که بدون سنگ زنی پ شت ارزیابی شده اند، حداکثر ضخامت ارزیابی شده باید به ضخامت آزمایش شده .محدود شود ت) ارزیابی جوش شیاریCJP روی هر ضخامت یا قطری، هر بعد جوش گوشه یا جوش شیاری با هر ضخامت یا قطری را ارزیابی می کند. (بند 6 - 12 - 3 مالحظ )ه شود . ث) ارزیابی با هر قطر لوله، همه مقاطع قوطی با هر عرض و عمقی را ارزیابی می کند ج) برای ضخامت جدار17 میلی متر، یک آزمون خمش جانبی می تواند جایگزین هر یک از آزمون .های خمش رویه و خمش ریشه شود -------- صفحهٔ بعد -------- 448 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول10 - 10 ارزیابیWPS - جوش شیاریPJP: تعداد و نوع نمو نه های آزمایشی و دامنه ضخامت ارزیابی شده دامنه)های ارزیابی (پ و ت تعداد نمونه)ها (الف و ب عمق شیار آزمایشیT ، ( mm ) ضخامت اسمی لوله و ( قوطیmm ) عمق شیار خمش جانبی (شکل6 - 9 )مالحظه شود خمش رویه (شکل6 - 3 )مالحظه شود خمش ریشه (شکل 6 - 3 )مالحظه شود کشش مقطع کاهش یافته (شکل6 - 17 مالحظه شود) حک کاری ماکرو برای ( بعد جوشs) 6 - 12 - 3 حداکثر حداقل 2T 3 D 2 2 2 3 3 10 T   نامحدود 3 D 4 2 3 10 25 T   الف) برای هر وضعیت جوش، یک لوله یا قوطی نیاز است (شکل17 - 13 مالحظه ش ود). از جزئیاتPJP .ساخت برای ارزیابی استفاده شود تمامی لوله ها و قوطی ها باید بازرسی چشمی شوند. (بند6 - 17 - 1 )مالحظه شود ب) اگر قرار است از جوشPJP نیم جناغی یا نیم الله ای برای اتصاالت سپری ، نیم جناغی دو طرفه یا نیم الله ای دو طرفه برای اتصاالت گوشه استفا ده شود، درز لب به لب باید یک ورق محدود کننده موقتی در صفحه وجه مستطیلی داشته باشد تا پیکربندی اتصال سپری شبیه سازی .شود پ) الزامات ارزیابی قطر لوله در جدول17 - 9 .مالحظه شود ت) هر ارزیابیPJP، تمامی جوش های گوشه با هر بعد و ضخامتی را ارزیابی می .کند جدو ل10 - 11 ارزیابیWPS - جوش گوشه: تعداد و نوع نمونه های آزمایشی و دامنه ضخامت ارزیابی شده نمونه آزمایشی بعد گوشه تعداد جوش ها برای هرWPS نمونه)های آزمایشی مورد نیاز (الف ابعاد ارزیابی شده حک کاری ماکرو 6 - 13 - 1 و 6 - 17 - 4 کشش فلز مصالح جوش (شکل6 - 14 مالحظ ه )شود خمش جانبی (شکل6 - 19 ) ضخامت )لوله (ب بعد جوش گوشه آزمایش سپری( T ) )لوله (پ (شکل 17 - 16 ) تک عبور با حداکثر بعد مورد استفاده در ساخت یکی در هر وضعیت جوش مورد استفاده (جدول17 - 3 ).مالحظه شود 3 وجه (جز برای 4F و5F که4 )وجه نیاز است نامحدود حداکثر بع د تک عبور آزمایش شده و کوچکتر چند عبور با حداقل بعد مورد استفاده در ساخت یکی در هر وضعیت جوش مورد استفاده (جدول17 - 3 )مالحظه شود 3 وجه (جز برای 4F و5F که4 وجه نیاز است). نامحدود حداقل بعد چند عبور آزمایش شده و بزرگتر الف) همه لوله های جوش شده آزمای شی باید طبق بند6 - 17 - 1 .بازرسی چشمی شوند )ب حداقل بعد ارزیابی شده باید3 میلی.متر باشد پ) برای ارزیابی قطر لوله جدول17 - 9 .مالحظه شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 441 :یادداشت در صورت درج آزمایش ضربه1 در اسناد پیمان یا آیین نامه طراحی، ممکن است به لوله ها یا قوطی های آزمایشی مضاعف یا لوله های با ابعاد غیر از اندازه .استاندارد بزرگتر نیاز باشد شکل10 - 14 - محل نمونه های آزمایشی روی لوله های آزمایشی جوش شده– ارزیابیWPS 1 - CVN test )(به منظور طاقت شیاری -------- صفحهٔ بعد -------- 420 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل10 - 12 - محل نمونه های آزمایشی روی قوطی آزمایشی جوش شده– ارزیابیWPS 10 - 14 - جوش شیاری با نفوذ کامل در اتصا الت لوله ای و قوطی جوش های شیاری با نفوذ کامل به صورت زیر طبقه بندی می :شوند (1) جوش شیاریCJP لب به لب با ورق پشت بند یا سنگ زنی و جوش مجدد از پشت (بند17 - 14 - 1 ) (2) جوش شیاریCJP لب به لب بدون ورق پشت بند که تنها از یک سمت جوش شده باشد. (بند17 - 14 - 2 ) (3) اتصاالتT ، Y وK با ورق پشت بند یا سنگ زنی و جوش مجدد از پشت (بند17 - 14 - 3 ) (4) اتصاالتT ، Y وK بدون ورق پشت بند که تنها از یک سمت جوش شده باشد (بند17 - 14 - 4 ) 10 - 14 - 1 - جوش شیاریCJP لب به لب با ورق پشت بند یا سنگ زنی و جوش مجدد از پشت دستورالعملWPS با ورق پشت بند یا سنگ زنی و جوش مجدد از پشت باید بر اساس جزئیات نمایش داده شده در شکل 17 - 13 - الف (با سنگ زنی و جوش مجدد از پشت) یا شکل17 - 13 - .ب (با پشت بند) ارزیابی شود 10 - 14 - 2 - جوش شیاریCJP بدون ورق پشت بند که تنها از یک سمت جوش شده باشد دستورالعملWPS بدون ورق پشت بند که جوشکاری تنها ا ز یک سمت انجام شده باشد باید بر اساس جزئیات اتصال نشان داده شده در شکل17 - 13 - .الف ارزیابی شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 421 شکل10 - 18 - درز لب به لب لوله یا قوطی– ارزیابیWPS با و بدون ورق پشت بند 10 - 14 - 3 - اتصاالتT ، Y وK با ورق پشت بند یا با سنگ زنی و جوش مجدد از پشت دستورالعملWPS اتصاال ت لوله و قوطیT ، Y وK با ورق پشت بند یا سنگ زنی و جوش مجدد از پشت باید بر اساس :موارد زیر باشد (1) ( قطر اسمی لولهOD ) مناسب انتخاب شده از جدول17 - 9 و (2) جزئیات درز اتصال شکل17 - 13 - ب یا (3) ( برای قطر اسمی لولهOD ) مساوی یا بزرگتر ازmm 677، آزمایش ارزیابی ورق مط ابق با بند6 - 17 با استفاده از جزئیات درز اتصال شکل17 - 13 -ب 10 - 14 - 4 - اتصاالتT ، Y وK بدون ورق پشت بند که تنها از یک سمت جوش شده باشند در صورتیWPS اتصاالتT ، Y وK ،بدون ورق پشت بند که تنها از یک سمت جوش شده نیازمند ارزیابی باشد؛ موارد :زیر الزامی است 10 - 14 - 4 - 1 - WPSهای بد ون وضعیت پیش تأیید شده برایWPS که متغیرهای اصلی آن خارج از دامنه پیش تأیید شده باشد، ارزیابی جوش شیاری لوله و قوطی با نفوذ کامل :ملزم به رعایت موارد زیر است (1) برای لوله با قطر خارجی بزرگتر یا مساوی177 میلی متر ، ارزیابی مطابق شکل17 - 27 ،و برای مقاطع قوطی مطابق شکل17 - 22 .انجام شود برای لوله با قطر خارجی کمتر از177 میلی متر ارزیابی مطابق شکل17 - 21 و برای مقاطع قوطی، مطابق شکل17 - 22 .انجام شود (2) یک درز جوش نمونه یا نمونه لوله یا قوطی: برای درز جوش نمونه یا نمونه لوله یا قوطی در هر یک از شرایط زیر باید حداق ل یک آزمون حک کاری ماکرو :مقطع انجام شود الف) شیار با ترکیب بیشترین عمق شیار و کمترین زاویه پخ یا ترکیب شیارهای مورد استفاده دیگر: آزمایش در وضعیت جوش قائم -------- صفحهٔ بعد -------- 422 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ب) کمترین فاصله ریشه همراه با زاویه پخ37/5 : یک آزمایش جوش در وضعیت تخت و یک آزمایش جوش در .وضعیت سقفی پ) بیشترین فاصله ریشه همراه با زوایه پخ37/5 : یک آزمایش جوش در وضعیت تخت و یک آزمایش جوش در وضعیت سقفی ت) فقط برای اتصاالت قوطی سرهم شده، ترکیب کمترین زوایه شیار، ابعاد و شعاع گوشه: یک آزمایش در وضعیت افقی (3) ن مونه های حک کاری ماکرو الزم در بندهای1 و2 فوق باید برای وجود ناپیوستگی ها بررسی شده و واجد شرایط :زیر باشند الف) عدم وجود ترک )ب ذوب کامل بین الیه های فلز جوش و بین فلز جوش و فلز پایه پ) جزئیات جوش منطبق بر جزئیات مشخص شده اما بدون تغییرات منع شده در بند7 - 23 ت) عدم وجود بریدگی لبه های جوش فراتر از مقادیر مجاز بند3 - 9 ث) برای تخلخل به اندازه1 میلی متر یا بزرگتر، مجموع تخلخل ها نباید بیش از6 میلی متر .شود ج) بدون وجود سرباره1 تجمیع شده که مجموع بزرگترین ابعاد سرباره جوش باقی مانده نباید بیش از 6 میلی متر .باشد نمونه های نام ن طبق ب ر موارد الف تا ج باید غیر قابل قبول تلقی شوند. موارد ب تا ج شامل جوش های پشتیبا ن2 نمی .شود شکل10 - 20 - درز آزمایشی برای اتصاالتT ، Y و K بدون ورق پشت بند در مقاطع لوله ای یا قوطی (با قطر خارجی بزرگتر یا مساوی 1 - Slag 2 - Back Up Weld -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 423 mm 120 ) – ارزیابی جوشکار وWPS شکل10 - 21 - درز آزمایشی برای اتصاالتT ، Y وK بدون ورق پشت بند در مقاطع لوله ای و قوطی (با قطر خارجی کمتر ازmm 100 ) – ارزیابی جوشکار وWPS شکل10 - 22 - درز آزمایش حک کاری ماکرو گوشه برای اتصاالتT ، Y وK بدون ورق پشت بند در مقاطع قوطی با جوش شیاریCJP - -------- صفحهٔ بعد -------- 424 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ارزیابی جوشکار وWPS 10 - 14 - 4 - 2 - جوشCJP درWPS اتصاالتT ، Y وK با زاویه دو وجهی کمتر از 30 نمونه ها باید مطابق بند17 - 14 - 4 - 1 - الف مورد2 ، آماده شوند. سه مقطع آزمایش حک کاری ماکرو باید از نمونه آزمایشی بریده شوند . مقاطع باید مطابق الزامات بند17 - 14 - 4 - 1 مورد3 .باشند و باید نشان دهنده جوش فرضی مورد نیاز باشند (به استثنای تخفیف حضور جوش پشتیان، همان طور که در جزئیات پ و ت شکل های17 - 9 تا17 - 11 نشان داده شده .)است برای جزئیات درز آزمایش شکل17 - 19 مالحظه شود . شکل 10 - 11 - آزمون پاشنه با زاویه تند1 )(قیدها نشان داده نشده اند 10 - 14 - 4 - 3 - جوشCJP درWPS اتصاالتT ، Y و K با جوشکاری به روشGMAW برای اتصاالتT ، Y و K که از جوشکاریGMAW-S استفاده شده باشد، ارزیابی باید پیش از اجرای جوش درز استاندارد که به تفصیل در بند17 - 17 - 2 ذکر شد ه است، مطابق فصل6 انجام شود. درز مورد آزمایش باید به صورت تک پخ با زاویه 37/5 و دارای فاصله ریشه و حلقه محدود کننده مطابق شکل17 - 27 .باشد 10 - 14 - 4 - 4 - قطعات جوشکاری دارای الزامات طاقت شیاری آزمایش ضربه WPSهای اتصاالت لب به لب (درزهای طولی یا م حیطی) در فاصله D 5/7 از محل اتصال عضو فرعی یا در ناحیه اتصال پیش ساخته عضو طولی2 که ملزم به آزمایش ضربه مطابق با بند17 - 7 - 2 - 2 هستند. باید در دمایی برابر با کمترین مقدار 1 - Acute Angel Heel test 2 - Joint Can -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 422 c -18 یا حداقل دمای مورد انتظار بهره برداری، جذب انرژیJ 27 در آزما یش ضربه فلز جوش داشته باشند. اگر مشخصات آیین نامه ای مربوط به مصالح جوش مورد استفاده شامل این الزامات نمی شود، یا جوش های ساخت، خارج از دامنه آزمایش های فوق باشد (به عنوان مثال: آزمایش های مشخصات آیین نامه ای فلز پر کننده)، آن گاه آزمایش های ضربه فل ز جوش ب اید طبق بخش ت فصل6 در زمان ارزیابیWPS .تعیین شود 10 - 12 - ( جوش شیاری با نفوذ نسبیPJP) و جوش گوشه در اتصاالت لوله ای و قوطیT ، Y وK و اتصاالت لب به لب در صورت استفاده از جوشPJP در اتصاالتT ، Y وK و اتصال لب به لب، ارزیابی باید مطابق جدول17 - 17 باشد. در صورت استفاده از جوش گوشه در اتصاالتT ، Y وK ، ارزیابی باید مطابق با بند6 - 13 ، جدول17 - 11 و شکل17 - 16 .انجام شود یا ددا شت (1) اى بر الزامات و ضعیت جوشکا رى ول جد17 - 3 مالحظه شو .د (2) .لوله باید دارای ضخامت کافی باشد تا از سوختن لبه جوش جلوگیری شود (3) تمامی ابعاد مقادیر حداق ل هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- 426 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل10 - 16 - آزمون سالمت جوش گوشه لوله– ارزیابیWPS قسمت ت : ارزیابی جوشکاری 10 - 16 - وضعیت های جوش ساخت، ضخامت ها و قطرهای ارزیابی شده 10 - 16 - 1 - جوشکاران و اپراتورهای جوش وضعیت های جوش ساخت ارزیابی شده با آزمون مقاطع لوله،ای و قوطی برای جوشکاران و اپراتورهای جوش باید مطابق با جدول17 - 12 باشند. وضعیت های جوش ساخت ارزیابی شده با آزمون ورق برای جوشکاران و اپراتورهای جوش، باید مطابق با فصل6 و جدول6 - 17 .باشد مبنای آزمون روی مقاطع لوله ای و قوطی، تعداد و نوع نمونه های آزمایشی و دامنه ضخامت جوش های ساخت مقاطع و قطرها یی که برای آن ها جوشکار یا اپراتور جوش ارزیابی شده باشند، جدول17 - 13 می باشد. نمونه های آزمایش مکانیکی باید با برش مقاطع لوله ای یا قوطی مطابق شکل17 - 23 و بر اساس بند6 - 17 - 1 - 2 تهیه شوند. اگر آزمایش ها با استفاده از ورق انجام شوند، محدودیت های ارزیابی باید مطابق با جدول6 - 11 .باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 427 F F,H F, H F, V, OH همه همه همه F, H F, H F, V, H همه همه )گوشه (ب جوشکاری ارزیابی شده ساخت قوطی ارزیابی جوشکار و اپراتور جوش– وضعیت های جوش های ساخت ارزیابی شده با آزمون های ورق، لوله و قوطی جدول10 - 12 همه همه F F,H F, V, OH همه همه )(ت PJP اتصاالتT ، Y وK همه (ت )وج CJP همه همه F F,H F, V, OH همه همه PJP درز لب به لب )همه (چ )همه (چ F F,H F, V, OH همه همه CJP F F,H F, H F, V, OH همه همه همه F, H F, H F, V, OH همه همه )گوشه (ب جوش ارزیابی شده ساخت لوله همه همه F F,H F, V, OH همه همه PJP )(پ و ت اتصاالتT ، Y وK همه همه CJP (پ و )ت همه همه F F,H F, V, OH همه همه )(پPJP درز لب به لب )همه (چ )همه (چ F F,H F, V, OH همه همه )(پ CJP F F,H F, V, OH همه همه همه F, H F, H F, V, OH همه همه )گوشه (ب جوش ارزیابی شده ساخت ورق همه همه F F,H F, V, OH همه همه PJP شیاری همه همه F F,H F, V, OH همه همه CJP شیاری 1F دوران یافته 2F 2F دوران یافته 4F 5F 6GR (شکل های 17 - 27 و 17 - 22 ) 6GR (شکل 17 - 27 ) 1G دوران یاف ته 2G-5G 6G (2G+5G) )(ج وضعیت )جوش (الف آزمون ارزیابی گوشه لوله شیاری )(ث لوله یا قوطی نوع جوش لوله و قوطی CJP : شیاری با نفوذ کامل -------- صفحهٔ بعد -------- 428 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران PJP : شیاری با نفوذ نسبی الف) شکل های17 - 12 و17 - 13 .مالحظه شود ب) بند17 - 14 در خصوص محدودیت زاویه دو وجهی در ات صاالت قوطیT ، Y و K .مالحظه شود پ) ارزیابی با مقاطع قوطی جعبه ای (شکل17 - 27 )، جوشکاری مقاطع لوله با قطر677 میلی متر .و بزرگتر را نیز ارزیابی می کند ت) برای جوش های دارای زاویه شیار کمتر از30 ارزیابی نشده است (بند17 - 14 - 4 - 2 .) )ث جوش های کام و انگشتانه نیز با ارزیابی جوش شیاری با وضعیت مشابه، ارزیابی می .شوند ج) برای ارزیابی درزهای جوش ساخت ورق پشت بند یا سنگ زنی از پشت، استفاده از جزئیات درز شکل17 - 22 - الف ضروری است. برای ارزیابی درزهای جوش ساخت دارای ورق پشت بند یا سنگ زنی از پشت ، هر یک از جزئیات درز شکل های17 - 22 - الف یا17 - 22 - .ب قابل استفاده است چ) برای درز جوش.های یک طرفه بدون ورق پشت بند یا جوش از دو سمت بدون سنگ زنی ریشه، ارزیابی نشده است ح) برای ارزیابی وضعیت6GR ، مقاطع لوله یا قوطی ضروری است. اگر مطابق شکل17 - 27 از مقاطع ق وطی استفاده شود، می توان آزمون حک کاری ماکرو را روی گوشه های نمونه آزمایشی انجام داد (مشابه با شکل17 - 22 .) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۸ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ 3333333333333333 جدول ۱۰- راتور جوش - تعداد و نوع نمونهه آزمون روی لوله یا ه 0 60و 60 اندازه اسمی لوله یا قوطلی ارزیابی (1711171) حداکتر حداقل نامحدود 1۱00 1|00> 20 : نامحدود قوطی) (ففم ۱ قوطی) ابعاد لوله یا قوطی ارزیابی شده (111111) ۳۸۹ یی لب به لب نوع آزمون ضاری ۱ ار شاری ۱ نج در ساخت و نوع آزمون (شکل ۲۰-۰) شیاری لوله (شکل ۲۱-۰) شیاری لوله (شکل ۲۲-۰) «دت ]۰ ۷ و ما نوع جوشُ گوشه آزمور وضعیت 50 گوشه گزینه ۱ (شکل ۲۱-۰) گوشه گزینه ۲ (شکل ۱۸-۰) گوشه گزینه ۲ (شکل ۱۶-۰) -------- صفحهٔ بعد -------- 460 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران پ) همچنین هر بعد جوش گوشه یا شیاریPJP روی هرضخامت ورق، لوله یا قوطی را ارزیابی می .کند ت) به جای آزمون های خمش می توان از آزمون پرتونگاری استفاده نمود (بند6 - 17 - 1 - 1 .)مالحظه شود ث) برای ضخامت جداره17 میلی متر می توان آزمون خمش جانبی را جایگزین آزمون .های خمش رویه و ریشه مورد نیاز کرد ج) حداقل قطر لوله ارزیابی شده، به اندازه بزرگترین دو مقدار12 قطر لوله آزمایش و177 میلی متر .است چ) برای زوایای دو وجهی کمتر از 30 بند17 - 13 - 1 مالحظه شود، به استثنای آزمون6GR .، که ضروری نیست ح) دو خمش ریشه و دو خم رویه خ) دو ورق نیاز است که هر یک باید تحت الزامات نمونه آزمایشی شرح داده شده قرار گیرند. یک ورق باید در وضعیت3F و دیگری د ر وضعیت4F جوش .شود (الف) برای ضخامت دیواره10 میلی متر می توان یک آزمایش خمش جانبی را جایگزین هر یک از آزمایش .های خمش رویه یا ریشه مورد نیاز کرد شکل10 - 23 - محل نمونه های آزمایشی برای لوله و قوطی های آزمایشی جوش شده– ارزیابی جوشکاران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 461 10 - 16 - 2 - خال جوشکار خال جوشکارها باید برای مقاطع لوله ای و قوطی با ضخامت3 میلی متر و بیشتر و برای تمامی قطرها ارزیابی شوند. این ارزیابی شامل جوش های لب به لب شیاری با نفوذ کامل و جوش های یک طرفه در اتصاالتT ، Y وK نمی شود. خال جوش های موارد خاص باید توسط جوشکاری که برای فرا یند و وضعیت جوشکاری مورد نظر به صورت کامل ارزیابی شده .باشد، انجام گیرد 10 - 17 - انواع جوش برای ارزیابی عملکرد جوشکار و اپراتور جوشکاری به منظور ارزیابی جوشکار و اپراتور جوش کاری ، انواع جوش باید به صورت زیر دسته :بندی شوند (1) جوش شیاری با نفوذ کامل برای اتصاالت لوله و قو طی (بند17 - 13 ) (2) جوش شیاری با نفوذ نسبی برای اتصاالت لوله و قوطی (بند17 - 19 ) (3) جوش گوشه برای اتصاالت لوله و قوطی (بند17 - 27 ) جوش ورق های موازی با محور طولی عضو لوله ای یا قوطی و جوش های طولی1 مقاطع لوله ای و قوطی لزومی به ارزیابی مطابق با ضوابط جوش های لوله ای و قوطی ندارند. و ضوابط ارزیابی فصل6 می تواند برای آن.ها اعمال شود 10 - 18 - جوش شیاری با نفوذ کامل برای اتصاالت لوله ای و قوطی آزمون :های ارزیابی جوشکار یا اپراتور جوش باید طبق ضوابط زیر باشند (1) جوش های شیاری با نفوذ کامل در درزهای لب به لب با ورق پشت بند یا ب ا سنگ زنی از پشت و جوش مجدد در لوله ها، مطابق با شکل17 - 17 - .ب (2) جوش های شیاری با نفوذ کامل در درزهای لب به لب بدون ورق پشت بند یا سنگ ،زنی از پشت و جوش مجدد مطابق با شکل17 - 17 -الف (3) جوش های شیاری با نفوذ کامل در درزهای لب به لب یا اتصاالتT ، Y وK با ورق پشت ب ،ند در مقاطع قوطی مقاطع لوله ای با هر قطر و ورق ها، مطابق شکل17 - 17 - .ب (4) جوش های شیاری با نفوذ کامل در جوش های یک طرفه در اتصاالتT ، Y وK با ورق پشت بند در لوله ها مطابق شکل17 - 17 - ب بر اساس قطر لوله (5) جوش های شیاری با نفوذ کامل در جوش های یک طرفه در اتصاال تT ، Y وK بدون ورق پشت بند مطابق شکل 17 - 27 برای لوله های با قطر اسمی بزرگتر یا مساوی157 میلی متر و شکل17 - 21 برای لوله های با قطر اسمی کوچکتر یا مساوی177 میلی متر (6) جوش های شیاری با نفوذ کامل در جوش های یک طرفه در اتصاالتT ، Y وK بدون ورق پشت بند یا سنگ زنی :از پشت و جوش مجدد در مقاطع قوطی، مطابق یکی از موارد زیر الف) شکل17 - 27 برای لوله ها با هر قطری یا مقاطع قوطی و شکل17 - 22 برای مقاطع قوطی 1 - Long Seam Weld -------- صفحهٔ بعد -------- 462 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ب) شکل17 - 27 برای مقاطع قوطی با نمونه های حک کاری ماکرو برداشته شده از نواحی نشان داده شده در شکل 17 - 22 . بر ای دامنه قطرها و ضخامت های تولیدی قابل ارزیابی بر اساس قطرها و ضخامت های نمونه های آزمایشی، جدول 17 - 13 .مالحظه شود :یادداشتT = ضخامت دیواره لوله یا قوطی آزمون شکل10 - 17 - درز لب به لب لوله یا قوطی– ارزیابی جوشکار با و بدون ورق پشت بند 10 - 18 - 1 - جزئیات درز وWPSهای دیگر ،برای جزئیات درزWPSها یا عمق مفروض جوش های سالمی که پیچیده تر از موارد فوق باشد، آزمون شرح داده شده در بند17 - 14 - 4 - 2 باید عالوه بر آزمون های6GR توسط هر جوشکار انجام گیرد. (شکل17 - 21 یا17 - 22 )مالحظه شود آزمون .باید در وضعیت قائم انجام شود 10 - 11 - جوش شیاری با نفوذ نسبی در اتصاالت لوله ای و قوطی ارزیابی همه جوش های شیاری با نفوذ نسبی مشابه با جوش .های شیاری با نفوذ کامل است 10 - 20 - جوش گوشه در اتصاالت لوله ای و قوطی برای الزامات ارزیابی جوش گوشه جدول17 - 13 .مالحظه شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 463 10 - 21 - روش های آزمون و معیارهای پذیرش برای ارزیابی جوشکار و اپراتور جوش کاری 10 - 21 - 1 - آزمایش حک کاری ماکرو برای اتصاالتT ، Y وK آزمایش حک کاری ماکرو برای اتصاالتT ، Y وK در مقاطع قوطی مطابق شکل17 - 22 باید شامل4 نمونه آزمایش حک کاری ماکرو باشد که از گوشه های جوش در موقعیت های نشان داده شده در شکل17 - 22 بریده شده باشند. یک وجه از هر نمون ه گوشه باید پرداخت شود تا روی آن حک کاری ماکرو1 انجام گیرد . اگر آزمون جوشکار روی یک نمونه6GR (شکل17 - 21 ) از مقطع قوطی انجام شده باشد، چهار نمونه حک کاری ماکرو گوشه را می توان به طریق مشابه شکل17 - 22 از همان نمونه تهیه کر د. یک وجه از هر نمونه حک کاری ماکرو باید صاف باشد تا روی آن قلم .زنی انجام شود 10 - 21 - 1 - 1 - معیار پذیرش آزمایش حک کاری ماکرو برای ارزیابی قابل قبول، نمونه آزمایشی در حین بازرسی چشمی باید با ضوابط فصل6 :و الزامات زیر مطابقت داشته باشد (1) جوش های گوشه و آزمایش حک کاری ماک رو گوشه برای اتصاالتT ، Y وK در مقاطع قوطی مطابق شکل17 - 22 و الزامات زیر الف) عدم وجود ترک )ب ذوب کامل بین الیه های جوش و بین فلز جوش و فلز پایه پ) نیمرخ جوش مطابق با جزئیات مورد نظر، بدون تغییرات ممنوع شده در بند7 - 23 ت) عدم تجاوز بریدگی لبه جوش از1 میلی متر ث) برای تخلخل های1 میلی متر و بزرگتر، تخلخل تجمعی از6 میلی متر .تجاوز نکند ج) عدم وجود هیچ سرباره جوش تجمعی باقی مانده، که مجموع اندازه بزرگترین بعد آن ها از4 میلی متر تجاوز .نکند 10 - 21 - 2 - آزمون پرتونگاری نمونه های مقطع لوله ای یا قوطی با قطر177 میلی متر یا بیشتر باید حداقل برای یک دوم محیط جوش و تمام وضعیت های جوشکاری مورد استفاده، آزمایش شوند. به عنوان مثال، یک نمونه لوله یا قوطی جوش شده در وضعیت5G ، 6G یا6GR باید از خط مرکزی باال تا خط مرکزی پایین در هر سمت پرتونگاری شود. نمونه های آزمایش لوله یا قوطی با قطر کمتر از 177 میلی متر% باید177 .پرتونگاری شوند 1 - Etching -------- صفحهٔ بعد -------- 464 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت ث :ضوابط اجرایی 10 - 22 - پشت بند 10 - 22 - 1 - ورق پشت بند تمام طول جز در موارد استثنا شده در زیر، ورق پشت بند باید در تمام طول جوش به صورت پیوسته باشد. تمامی درز ها در حضور ورق پشت بند باید به صورت جوش شیاری ب ا نفوذ کامل و با رعایت تمامی الزامات فصل7 آیین نامه باشند. برای اعضای تحت بارهای استاتیکی، در جوش های انتهایی مقاطع بسته از قبیل مقاطع سازه( ای توخالیHSS )، در صورت رعایت همه موارد زیر می توان ورق پشت بند را از یک یا دو تکه با ناپیوستگی های وصله نشده ساخ .ت (1) ضخامت اسمی جداره مقطع بسته از16 میلی متر .تجاوز نکند (2) محیط بیرونی مقطع بسته از1625 میلی متر.تجاوز نکند (3) .ورق پشت بند عمود بر محور طولی مقطع بسته باشد (4) ناپیوستگی ورق پشت بند کوچکتر یا مساوی6 میلی متر .باشد (5) فاصل ه جوش دارای ورق پشت بند ناپیوسته تا دیگ ر اتصاالت، کمتر از قطر مقطعHSS .یا بعد بزرگتر آن نباشد (6) ناپیوستگی در ورق پشت بند در گوشه .ها نباشد برای ستون های دارای مقطع جعبه ای که تحت بارهای استاتیکی باشند، ناپیوستگی در ورق پشت بند گوشه های دارای جوش نفوذ کامل در محل وصله های کارگاهی و محل اتصال، م جاز است. ناپیوستگی در ورق پشت بند .دیگر مقاطع بسته در صورت تأیید مهندس طراح مجاز است یادداشت: ورق های پشت بند آماده تجاری برای مقاطع لوله و قوطی قابل پذیرش است، مشروط بر آن که هیچ نشانه ای از ذوب شدگی در سطح آزاد داخلی آن مشاهده ن شود . 10 - 23 - رواداری ابعاد درز 10 - 23 - 1 - تراز کردن جوش حلقوی1 مقاطع لوله ای .قطعات مجاور که مقرر است با جوش حلقوی متصل شوند باید به دقت تراز شده باشند هیچ دو جوش حلقوی نباید در فاصل ه کمتر از کوچکترین دو مقدار قطر لوله یا یک متر، از همدیگر، واقع شده باشد. در هر فاصله3 متری از طول لوله نباید بیش از2 جوش حلقوی تعبیه شود، مگر این که توسط کارفرما و پیمانکار مورد توافق قرار گیرد. نابجایی شعاعی لبه های مجاور درز جوش نباید ازt2/7 (کهt ضخامت عضو نازکتر است) و6 میلی متر .تجاوز کند همه نابجایی های بیش از3 میلی متر باید از هر دو سمت، جوش شوند. با تأیی د طراح در جوش حلقوی می توان یک نابجایی موضعی تاt3/7 و حداکثر17 میلی متر داشت به شرط آن که طول این ناحیه موضعی کمتر ازt3 باشد. در این ناحیه باید فلز پر کننده اضافه 1 - Girth Weld -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 462 شود تا یک ناحیه انتقالی با شیب1 به4 شکل گیرد. می توان فلز پر کننده را هم زمان با اجرای جوش اضافه کرد. نابجایی بیش از این مقدار باید مطابق بند7 - 21 - 3 اصالح شود . درز جوش طولی دو مقطع متصل شونده باید حداقل90 با هم زاویه داشته باشند، مگر آن که زاویه .ای کمتر از این، مورد توافق کارفرما و پیمانکار قرار گیرد 10 - 23 - 2 - ابعاد درز جوش 10 - 23 - 1 - 1 - رواداری ها مقطع در مقاطع لوله ای و قوطی رواداری ابعادی درزهای جوش شیاری در مقطع نسبت به آن چه در نقشه ها نمایش داده شده است، باید مطابق بند 7 - 21 - 4 - 1 :با استثنائات زیر باشد (1) رواداری های اتصاالتT ، Y و K که در محدوده ارائه شده در بند17 - 17 - 2 .هستند (2) رواداری های نشان داده شده در جدول17 - 14 که به جوش لب به لب نفوذ کامل مقاطع قوطی و لوله ای و تنها .از یک سمت و بدون ورق پشت بند اجرا شده باشد جدول10 - 14 رواداری فاصله ریشه مقاطع لوله ای و قوطی، درزهای لب به لب جوش شده بدون ورق پشت بند پیشانی ریشه درز ( mm ) فاصله ریشه در درزهای بدون ورق پشت بند ( mm ) )زاویه شیار درز (درجه SMAW 2  2  5  GMAW 1  2  5  FCAW +2 2  5  یادداشت: فواصل ریش ه عریض تر از محدوده رواداری های مجاز باال (بزرگتر از ضخامت عضو نازکتر نباشد) را می ،توان بیش از متصل کردن اعضای جوشکاری .با جوش کردن به ابعاد مورد قبول رساند -------- صفحهٔ بعد -------- 466 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت ج : باز رسی 10 - 24 - بازرسی جوش همه جوش ها باید بازرسی چشمی شوند و در صورت تطابق با معیارهای جدول17 - 15 قابل قبول ارزیابی می.شوند جدول10 - 12 معیارهای پذیرش بازرسی چشمی گروه بندی ناپیوستگی و معیار بازرسی اتصاالت لوله و قوطی (تمامی )بارها 1) ممنوعیت ترک هر نوع ترکی فارغ ا .ز موقعیت و اندازه غیرقابل قبول است X 2 ) ذوب فلز پایه و فلز جوش بین الیه های مجاور فلز جوش و بین فلز جوش و فلز پایه باید ذوب کامل وجود دا شته .باشد X 3 ) مقطع عرضی چاله جوش همه چاله های جوش به منظور رسیدن به بعد جوش مشخصه باید پر شوند، به استثنای انتهای خارج از طول موثر جوش های گوش ه منقطع X 4 ) نیمرخ جوش نیمرخ جوش باید مطابق با بند7 - 23 .باشد X 2 ) زمان بازرسی بازرسی چشمی جوش ها در همه فوالدها می تواند بالفاصله پس از سرد شدن جوش تا دمای محیط آغاز شککود. معیار پذیرش برای فوالدهای خاص1 باید بر اسککاس بازرسککی چشمی باشد ک ه حداقل 43 ساعت پس از کامل شدن جوش انجام می.شود X 6 ) :جوش های با بعد ناکافی بعد جوش گوشه در هر جوش پیوسته ای می تواند کمتر از اندازه اسمی مشخص شده ( L باشد بدون اینکه با مقادیر زیرU :) اصالح شود X کاهش مجاز نسبت بهU ، mm 2  5/2  3  بعد جوش مشخصه، L ، mm 5  6 3  7 ) بریدگی لبه های جوش الف) برای م صالح با ضخامت کمتر ازmm 25، بریدگی لبه های جوش نباید ازmm 1 :تجاوز کند. در این خصوص استثناهای زیر وجود دارد برای هر طول تجمعی تاmm 57 در هرmm 377 ، بریدگی نباید ازmm 2 تجاوز .کند برای مصککالح با ضککخامت مسککاوی یا بزرگتر ازmm 25، بریدگی لبه های جوش نباید بیشتر از2 میلی .متر برای هر طول جوش باشد ب) در اع ضای ا ولیه ، زمانی که جوش تحت هر شرایط بارگذاری طراحی، عمود بر تنش ،کششی باشد عمق بریدگی لبه جوش نباید بیش ازmm 25 /7 شود. برای همه موارد دیگر، عمق بریدگی لبه جوش نباید بیش ازmm 1 .باشد X 1 - ASTM A514, A517 and A709 Grade HPS 100W [HPS 690W] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 467 8 ) تخلخل الف) در جوش های شککیاری نفوذ کامل در اتصککاالت لب به لب که در امتدا د عرضککی ن سبت به تنش های ک ش شی محا سباتی قرار دارند، هیچ تخلخل لوله ای قابل م شاهده ای نباید وجود داشکته باشکد. برای همه جوش های شکیاری دیگر و جوش ،های گوشکه مجموع تخلخل های لوله ای با قطرmm 1 یا بیشکککتر، نباید بیش ازmm 17 در هر mm 25 طول خطی جوش و نباید بیش ازmm 27 در هرmm 377 از طول جوش .باشد )ب تکرار تخلخل های لوله ای در جوش های گوشکککه نباید بیش از یک مورد در هر mm 177 طول جوش و حداکثر قطر آن نباید بیش ازmm 5/2 باشککد. اسککتثنا: برای جوش های گو شه ات صال سخت کننده ها به جان تیر ، مجموع قطر تخلخل های لوله ای نباید بیش ازmm 17 در هرmm 25 طول خطی جوش باشککد و نباید ازmm 27 در هرmm 377 .طول جوش فراتر رود X پ) جوش های شیاری نفوذ کامل در اتصاالت لب به لب که در امتداد عرضی نسبت به تنش های ک ش شی محا سباتی قرار دارند نباید هیچ تخلخل لوله ای دا شته با شند. برای همه ،جوش های شکیاری دیگر تک رار تخلخل های لوله ای نباید فراتر از یک مورد در هر mm 177 طول جوش و حداکثر قطر آن ها نباید بیشتر ازmm 5/2 .باشد X یادداشت: عالمت"X" نشان دهنده قابل اجرا بودن برای نوع اتصال و ناحیه سایه دار نشان دهنده عدم کاربرد می باشد . 10 - 22 - ( بازرسی غیرمخربNDT ) 10 - 22 - 1 - دامنه مع یارهای پذیرش بازر سی ات صاالت لوله ای و قوطی در ق ست پ از ف صل3 و بخش ج این ف صل ارائه شده اند. معیارهای .پذیرش باید در اسناد پیمان، قرار گیرد 10 - 22 - 2 - الزامات اتصاالت لوله ای و قوطی ،برای جوش لب به لب شکیاری با نفوذ کامل که از یک سکمت و بدون ورق پشکت بند انجام شکده باشکد کل طول جوش ساخت مقاطع لوله ای و قوطی باید با ( آزمون فراصوتUT یا آزمون پرتونگاریRT ) بازرسی شوند. معیار پذیرش برای آزمون پرتونگاری باید مطابق بند3 - 12 - 1 (شکل3 - 1 ) و برای آزمون فراصوت مطابق با بند17 - 26 - 1 .باشد 10 - 26 - ( آزمون فراصوتUT ) 10 - 26 - 1 - معیار پذیرش برای اتصاالت لوله ای و قوطی معیارهای پذیرش برای آزمون فراصوت باید مطابق اسناد پیمان باشد. کالسR و یا کالسX یا هر دو می توانند به عنوان مبنا انتخاب شوند. معیار پذیرش مبتنی بر دامنه می تواند طبق بند3 - 13 - 1 برای جوش شیاری در ات صاالت لب به لب در لوله های با قطر677 میلی متر و بی شتر ا ستفاده شود، م شروط بر آن که تمامی ضوابط مرتبط در بخش ج ف صل3 رعایت شود. هر چند این ضوابط پذیرش مبتنی بر دامنه، قابل اعمال به اتصاالتT ، Y و K .نیست -------- صفحهٔ بعد -------- 468 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 10 - 26 - 1 - 1 - کالسR (مناسب شرایطی که ازUT به جایRT )استفاده شده باشد همه نشکانه های1 ( با دامنه نیمdb 6) و کمتر نسکبت به سکطح حسکاسکیت اسکتاندارد (با لحاظ بند17 - 29 - 6 ) باید کنار گذاشته شوند. نشانه :های فراتر از سطح چشم پوشی شده باید به صورت زیر برآورده شوند (1) انعکاس دهنده های ،کروی منفرد تصادفی با حداقل فاصله جدایی25 میلی متر تا سطح حساسیت استاندارد باید پذیرفته شو.ند انعکاس دهنده های بزرگتر باید به عنوان انعکاس دهند ه .خطی ارزیابی شوند (2) انعکاس دهنده .های کروی هم راستا باید به عنوان انعکاس دهنده خطی ارزیابی شوند (3) انعکاس دهنده های کروی خوشه ای با چگالی بیشتر از یک مورد در657 میلی متر مربع با نشانه بیشتر از سطح قابل چ شم پوشی (سطح تصویر شده عمود بر راستای تنش اعمالی، متوسط گیری شده در157 میلی متر از طول .جوش) باید مردود اعالم شوند (4) انعکاس دهنده های خطی یا صکککفحه ای که طول امتداد آن ها از محدودیت های شککککل17 - 24 فراتر روند، باید مردود اعالم شوند. به عالوه، انعکاس دهنده های ریشه نباید از کالسX .فراتر روند wt ( ، ضخامت جوشmm ) الف) انعکاس دهنده های داخلی خطی یا صفحه ای باالتر از حساسیت استاندارد ب) انعکاس دهنده های خفیف (باالتر از سطح قابل چشم پوشی تا سطح حساسیت استاندارد و شامل سطح حساسیت استاندارد). انعکاس دهنده های مجا و ر که با فاصله ای کمتر از طول متوسطشان جدا شده.اند باید به عنوان یک انعکاس دهنده پیوسته فرض شوند شکل 10 - 24 - عالئم کالسR - Indications -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 461 الف) ناپیوستگی های ناحیه ریشه که خارج از جوش تئوریک قرار می گیرند (بعدهایwt یاL در شکل های17 - 9،17 - 17 و17 - 11) باید نادیده گرفت .ه شوند (ادامه) شکل10 - 24 - عالئم کالسR 10 - 26 - 1 - 2 - کالسX (مبتنی بر تجربه، متناسییب با معیارهای پذیرش قابل اعمال به اتصییاالتT ، Y و K در سازه)های با جوشکاری دارای الزامات طاقت شیاری همه نشکانه( های با دامنه نیمdb 6 ) یا کمتر نسکبت به سکطح حسکاسکیت اسکتاندارد (با لحاظ بند17 - 29 - 6 ) باید کنار گذاشته شوند. نشانه :های فراتر از سطح چشم پوشی شده باید به صورت زیر برآورد شوند (1) انعکاس دهنده های کروی باید مشابه ضوابط شرح داده شده برای کالسR ارزیابی شوند، به استثنای آن که هر نشانه ای در محدوده زیر برای انعکاس دهنده های خطی و صفحه ای قابل قبول ارزیابی می.شود -------- صفحهٔ بعد -------- 470 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (2) انعکاس دهنده های خطی یا صکککفحه ای باید با روش های پرتو مرزی1 برآورد شکککوند و مواردی که بعد آن ها از محدودیت های شکککل17 - 25 فراتر رود باید مردود اعالم شککوند. مطابق شکککل17 - 9 محدوده قرار گرفته در بزرگترین دو مقدار6 میلی متر یا tw 4 از ریش ه .تئوریک جوش باید به عنوان ناحیه ریشه در نظر گرفته شود 1) ناپیوستگی های هم راستا با فاصل ه کمتر از(L1+L2)/2 باید به .صورت پیوسته ارزیابی شوند 2) ناپیوسکککتگی های تجمعی باید در طولی از جوش برابر با کمترین دو مقدار150 میلی متر وD/2 ارزی .ابی شکککوندD قطر لوله یا .قوطی است L وH بر اساس مستطیل کامالً محیط شده بر ناپیوستگی می .باشد ناپیوستگی های ریشه در اتصاالتT ، Y وK 1) برای اتصککاالت لوله و قوطیT ، Y وK با تک جوش نفوذ کامل و بدون ورق پشت بند 2) ناپیوستگی ها در جوش تقویتی ریشه، جزئ یات پ و ت شکل های 17 - 9 ، 17 - 17 و17 - 11 .باید نادیده گرفته شوند انعکاس دهنده های داخلی و همه جوش های دیگر ناپیوسککتگی های در محدودهH یا6 tw از سککطح خارجی را .باید با فرض امتداد یافتن تا سطح جوش اندازه گیری کرد شکل10 - 22 - عالئم کالسX 1 - Beam Boundary Techniques -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 471 10 - 27 - ( آزمون پرتونگاریRT ) 10 - 27 - 1 - روش انتخابIQI عالوه بر الزامات بند3 - 17 باید مطابق با جداول17 - 16 و17 - 17 و شکل های3 - 4 و3 - 5 .باشد جدول10 - 16 الزاماتIQI نوع روزنه ای1 سمت فیلم )دامنه اسمی ضخامت مصالح (الف ( mm ) روزنه ضروری2 تخصیص3 4T 7 کوچکتر یا مساوی6 4T 10 بیش از6 تا17 4T 12 بیش از17 تا12 4T 12 بیش از12 تا16 4T 15 بیش از16 تا27 4T 17 بیش از27 تا22 4T 17 بیش از22 تا25 4T 20 بیش از25 تا32 2T 25 بیش از32 تا33 2T 30 بیش از33 تا57 2T 35 بیش از57 تا65 2T 40 بیش از65 تا75 2T 45 بیش از75 تا177 2T 50 بیش از177 تا157 2T 60 بیش از157 تا277 ج دول 10 - 17 الف) ضخامت پرتونگاری تک دیواره 1 - Hole - Type 2 - Designation 3 - Essential Hole 4 - Wird الزاماتIQI رشته ای4 سمت فیلم رشته ضروری دامنه ضخامت اسمی مصالح )(الف( mm ) 5 کوچکتر یا مساوی6 6 بیش از6 تا17 7 بیش از17 تا16 8 بیش از16 تا27 9 بیش از27 تا33 10 بیش از33 تا57 11 بیش از57 تا65 12 بیش از65 تا177 13 بیش از177 تا157 14 بیش از157 تا277 -------- صفحهٔ بعد -------- 472 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 10 - 27 - 2 - جانمایی و انتخابIQI مطابق جدول17 - 13 ، IQIها باید در ناحیه مورد نظر انتخاب شده برای پرتونگار .ی و روی ع ضو جوش شده قرار گیرند زمانی که با یک بار پرتودهی، کل جوش محیطی لوله بو سیله یک منبع پرتو در مرکز انحنا پرتودهی شود، حداقل باید از سهIQI در فواصل مساوی استفاده شود . در انتخابIQI نباید ورق پشت بند به عنوان بخشی از جوش یا جوش تقویتی در نظر گرفته شو .د جدول10 - 18 انتخاب و جانماییIQI T نابرابر 50 L mm  T نابرابر 250 L mm  T برابر 250 L mm  T برابر 250 L mm  نوعIQI رشته ای روزنه ای رشته ای روزنه یا هتشر یا روزنه ای رش ای ته روزنه ای 3 3 3 3 3 3 3 3 تعدادIQI جوش محیطی لوله E747 E1025 E747 E1025 E747 E1025 E747 E1025 استاندارد ASTM 7 .1 10 16 . 10 7 .1 10 16 . 10 7 .1 10 16 . 10 7 .1 10 16 . 10 جدول 8.9 8.8 8.7 8.6 شکل :یادداشت (1) T ( : ضخامت اسمی فلز پایهT1 وT2 در شکل )ها (2) L: طو ل جوش در ناحیه مورد نظر در هر پرتونگاری (3) به منظور دستیابی به ضخامت مجاز جوش تقویتی، می توانT را افزایش داد، مشروط بر اینکه از التون1 های زیرIQI روزنه ای مطابق با بند3 - 7 - 3 - 3 .استفاده شود 10 - 28 - الزامات تکمیلی آزمون پرتونگاری برای اتصاالت لوله ای و قوطی 10 - 28 - 1 - جوش های شیاری محیطی در درزهای لب به لب روش مورد ا ستفاده در پرتونگاری درزهای لب به لب محیطی باید قابلیت پو شش دادن کل محیط را دا شته با شد. روش مورد استفاده ترجیحاً باید به صورت پرتودهی تک دیواره- مشاهده تک دیواره باشد. در جایی که دسترسی یا اندازه لوله مانع از این ا مر باشککد، می توان از روش های پرتودهی دو دیواره- مشککاهده تک دیواره یا پرتودهی دو دیواره- مشککاهده دو .دیواره استفاده کرد 1- Shim -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 473 10 - 28 - 1 - 1 - پرتودهی تک دیواره- مشاهده تک دیواره چشمه پرتودهی باید داخل لوله و فیلم باید بیرون لوله قرار گیرد (شکل17 - 26 ). اگر الزامات چشمه به شی فراهم باشد می توان از پرتودهی سرا سر نما1 ا ستفاده کرد، اگر نه باید از حداقل3 پرتودهی بهره برد. انتخاب و جانماییIQI می تواند در سمت چشمه در لوله باشد. اگر این امکان فراهم نبود می .توان آن را در سمت فیلم لوله قرار داد ج شکل10 - 26 - پرتودهی تک دیواره– مشاهده تک دیواره 10 - 28 - 1 - 2 - پرتودهی دو دیواره- مشاهده تک دیواره در جایی که امکان دسترسی یا وضعیت هندسی مانع از پرتودهی تک دیواره شود، می توان چشمه را در بیرون لوله و فیلم را در دیواره مخالف لوله قرار داد (شکککل17 - 27 ). حداقل3 پرتودهی برای پوشککش کل محیط لوله الزم اسککت. می توان انتخاب و جانماییIQI .را در سمت فیلم لوله انجام داد 1- Panoramic -------- صفحهٔ بعد -------- 474 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل10 - 27 - پرتودهی دو دیواره– مشاهده تک دیواره 10 - 28 - 1 - 3 - پرتودهی دو دیواره– مشاهده دو دیواره وقتی قطر بیرونی لوله97 میلی متر یا کمتر باشد، می توان هر دو سمت چشمه و فیلم لوله را روی فیلم تصویربرداری کرد و هر .دو دیواره را برای پذیرش مشککاهده نمود چشککمه پرتودهی باید به انداز ه ،حداقل هفت برابر قطر خارجی لوله از آن فا صله داده شود. امتداد پرتودهی باید از صفح ه میان تار جوش، با زاویه کافی، فا صله داده شود تا ت صویر هر دو سمت پرتودهی و فیلم جداره لوله از هم جدا شوند. هیچ یک از نواحی روی هم افتاده این دو قسمت نباید تفسیر شود. حداقل دو پرتودهی در زاویه90 نسککبت به هم نیاز اسککت (شکککل17 - 23). می توان جوش را با برهم نهی دو جوش متقابل هم پرتونگاری کرد. در این صورت به حداقل3 پرتودهی در زوایای60 از هم نیاز ا ست ( شکل17 - 29 ) . در هر یک از این دو روشIQI باید در سمت چشمه لوله قرار گیرد . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 472 شکل10 - 28 - پرتودهی دو دیواره– مشاهده دو دیواره (بیضوی)، حداقل دو پرتودهی شکل10 - 21 - پرتودهی دو دیواره– مشاهده دو دیواره، حداقل سه پرتودهی 10 - 21 - آزمون فرا( صوتUT ) اتصاالتT ، Y وK در مقاطع لوله ای و قوطی 10 - 21 - 1 - دستورالعمل همه آزمایش های فرا صوت باید مطابق روش مکتوب شده ای انجام شوند که تو سط فرد دارای گواهینامهSNT-TC-1A سکطحIII و دارای تجربه آزمایش های فراصکوت در مقاطع لوله ای و قوطی، تهیه و تأیید شکده.باشکد روش ان جام باید بر ا ساس الزامات این ف صل و بخش ج ف صل ه شت با شد. روش انجام باید حداقل شامل اطالعات زیر در خ صوص روش و جزئیات آزمایش فراصوت :باشد (1) نوع پیکربندی درز جوش مورد بررسککی (مثالً دامنه قطر، ضککخامت و زاویه دووجهی ). روش های معمول به قطر لوله325 میلی متر و بی شتر، ضخامت های12 میلی متر و بی شتر و زاویه صفحه30و بزرگتر محدود می .شوند روش های ویژه برای اندازه های کوچکتر قابل استفاده ا ست به شرط آن که با استفاده از اداوات کوچکتر ارزیابی .شده باشند (2) معیار پذیرش برای هر نوع و هر اندازه جوش (3) انواع ت جهیزات آزمایش فراصوت )(برند و مدل (4) فرکانس ترنسدیوسر، اندازه و شکل ناحیه فعال، زاویه پرتو و نوع گوه روی شناساگر زاویه پرتو. روش های ان جام با استفاده از ترنسدیوسرهای تا فرکانس6 مگاهرتز ، اندازه های کوچک تا6 میلی متر و شکل های متفاوت از موارد ذکر شده، قابل ا.ستفاده هستند به شرط آن که مطابق این بخش ارزیابی شده باشند -------- صفحهٔ بعد -------- 476 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (5) آماده سازی سطح و سیال واسطه1 )(در صورت استفاده (6) نوع واحد کالیبراسیون و انعکاس دهنده مبنا (7) روش کالیبراسککیون و دقت مورد نیاز برای فاصککله (رفت و برگشککت2 ،)، خطی بودن عمودی پخش ،پرتو ،زاویه حساسیت و تفکیک پ ذیری (3) دوره های کالیبراسیون مجدد برای هر یک از موارد بند7 (9) روش تعیین پیوستگی آکوستیکی فلز پایه (بند17 - 29 - 4 ) و روش سازماندهی هندسه به عنوان تابعی از زاویه دو وجهی و ضخامت ( 17 ) الگوی اسکن و حساسیت (بند17 - 29 - 5) ( 11 ) ضککریب اصککالح انتقال برای انحنا و زبری سککطح (در جایی که از روش های دامنه اسککتفاده شککده باشککد، بند 17 - 29 - 3 ) ( 12 ) روش های تعیین زاویه مؤثر پرتو (در مصالح انحنا داده شده)، نمایه سازی ناحیه ریشه و محل ناپیوستگی ها ( 13 ) روش تعیین طول و ارتفاع ناپیوستگی ها ( 14 ) روش صحت سنجی ناپیوستگی در زمان کندن و تعمیر 10 - 21 - 2 - نیروی انسانی ا ضافه بر الزامات نیروی انسانی موضوع بند3 - 14 - 6 ، در زمان بررسی اتصاالتT ، Y وK ، الزم است اپراتور توانایی اجرای فنون خاص مورد نیاز برای انجام چنین بررسی هایی را نشان دهد. به این منظور باید آزمون های عملی بر روی جوش های نمونه انجام شکککود. این جوش های نمونه3 بای د نماینده ای از نوع جوش های مورد بازرسکککی، شکککامل زوایای دو وجهی و ضکککخامت های مختلف باشکککد که دامنه جوش های واقعی زمان سکککاخت را پوشکککش دهد. آزمون ها باید با اسکککتفاده از د ستورالعمل های منطبق با مو ضوعی که ارزیابی و تأیید شده اند، انجام شود. هر نمونه آزمون باید حاوی ناپ یو ستگی های طبیعی یا م صنوعی با شد که به ح صول ن شانه های ( فرا صوتUT )باالتر و پایین تر از معیار مردودی م شخص شده در د ستورالعمل تأیید شده، منجر شود . عملکرد اپراتور باید بر ا ساس توانایی وی در تعیین اندازه و د سته بندی هر یک از ناپیو ستگی ها برا ساس سطح دقت مورد نیاز برای پذیرش یا رد هر جوش و موقعیت یابی دقیق ناپیو ستگی های غی رقابل % قبول در طول خط جوش و نیز در مقطع جوش، مورد قضاوت قرار گیرد. حداقل77 ناپیوستگی های غیرقابل قبول باید .به درستی غیرقابل قبول تشخیص داده شوند همه ناپیوستگی هایی که بیش از دو برابر بزرگتر از ح داکثر بعد ق ابل پذیرش باشند یا دامنه ای بیش ازdb 6 .داشته باشند باید به درستی جانمایی و گزارش شوند 10 - 21 - 3 - کالیبراسیون روش های ارزیابی و کالیبراسیون تجهیزات آزمایش فراصوت باید منطبق بر الزامات روش های تأیید شده و قسمت ج فصل 3 .، به استثنای موارد زیر باشند 1 - Couplant 2 - Sweep 3 - Mock up )(مدل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 477 10 - 21 - 3 - 1 - دامنه دا منه (فاصله) کالیبراسیون باید، شامل حداقل فاصله مسیر صوت مورد استفاده در یک بازرسی مشخص باشد. این فاصله را می توان طوری تنظیم کرد که نمایانگر هر یک از، م سافت طی شده صوت، فا صله سطح و یا عمق معادل زیر سطح تماس باشد که در امتداد مقیاس افقی ابزار نمایش داده می.شود، همانطور که در دستورالعمل، تأیید شده است 10 - 21 - 3 - 2 - کالیبراسیون حساسیت حساسیت استاندارد برای بازرسی جوش های ساخت با استفاده از روش .های مبتنی بر دامنه باید برابر مقدار زیر باشد اصالح انتقال+ اصالح دامنه فاصله+ حساسیت پایه کالیبراسککیون، برای هر درز جوش مورد ب ازرسککی، باید حداقل یک بار انجام شککود. به اسککتثنای این که برای آزمون های تکراری روی مرزهای با اندازه و پیکربندی یکسان، تواتر کالیبراسیون بند3 - 24 - 3 می .تواند مورد استفاده قرار گیرد (1) :ح سا سیت پایه ارتفاع سکطح مبنای صکفحه به دسکت آمده از حداکثر انعکاس ناشکی از سکوراخ به قطر5/1 میلی متر در بلوک نوعIIW (یا هر نوع بلوک دیگر که ح سا سیت کالیبرا سیون پایه م شابهی را نتیجه بدهد) به روش شرح داده شده در بند3 - 24 (یا بند3 - 27 ) (2) :اصالح دامنه فاصله سطح حساسیت باید به نحوی تنظیم شود که افت میرایی ناشی از محدوده مسیر حرکت صککورت را جبر ان کند. این کار می تواند به واسککطه اسککتفاده از منحنی های اصککالح دامنه فاصککله ، ابزارهایی الکترونیکی یا به روش بند3 - 25 - 6 - 4 انجام شود. در صورت ا ستفاده از ترن سدیو سرهای با فرکانس باال، الزم است اثر کاهندگی بیشتری لحاظ شود. می توان از اصالح انتقال برای جبران اثر عب ور امواج فراصوت از الیه های سفت رنگ با ضخامت کمتر از25 /7 میلی متر .استفاده کرد 10 - 21 - 4 - بررسی فلز پایه کل ناحیه ای که باید تحت روبش1 آزمایش فراصوت قرار گیرد الزم است تا با روش موج های طولی مورد بررسی قرار گیرد تا انعکاس دهنده های خطی2 که ممکن است در انتشار امواج جهت .دار مورد نظر تداخل ایجاد کند، شناسایی شوند همه نواحی حاوی انعکاس دهنده های خطی به منظور شنا سایی، باید پیش از بازر سی جوش عالمت گذاری شوند و تبعات آن در انتخاب زاویه واحد شناساگر و روش روبش .برای بازرسی نواحی جوش، مد نظر قرار گیرد 10 - 21 - 2 - روبش جوش روبش جوش در اتصاالتT ، Y وK باید از سمت سطح عضو فرعی انجام شود (شکل17 - 37 .) همه برر سی ها در صورت امکان باید در ساقI و ساقII انجام شود. برای روبش اولیه، ح سا سیت باید به میزانdb 12 بیش از مقدار تعیین شده در بند17 - 29 - 3 برای بیشینه مسیر صوت، افزایش یابد. برآرود نشانه ها باید با مبنا قرار دادن .حساسیت استاندارد انجام شود 1 - Scanning 2- Laminar reflector -------- صفحهٔ بعد -------- 478 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (ب) مسیر- V .از تک ساق و چند ساق و زوایای مختلف مورد نیاز برای پوشش کامل جوش شامل ناحیه ریشه استفاده شود شکل10 - 30 - روش های روبش 10 - 21 - 6 - زاویه بهینه نشانه هایی که در ناحیه ریشه جوش های شیاری در درزهای لب به لب و در امتداد صفح ه ذوب جوش ها یافت شوند، باید با زاویه70 ، 60 یا45مجدداً بازرسکی شکوند. زاویه انتخابی باید نزدیکترین مقدار به امتداد عمود بر صکفح ه ذوب مورد .انتظار باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- سازه های لوله و قوطی 01 / 02 / 1404 471 10 - 21 - 7 - برآورد ناپیوس تگی ناپیوسککتگی ها باید با اسککتفاده از ترکیبی از روش های مبتنی بر دامنه و پرتو مرزی برآورد شککوند. ابعاد ناپیوسککتگی باید .ح سب مورد بر ا ساس طول و ارتفاع (بعد عمق) یا دامنه ارائه شوند. دامنه باید ن سبت به کالیبرا سیون ا ستاندارد با شد ناپیو ستگی ها باید به عنوان خطی یا صفحه ای طبقه بندی شوند. این کار با توجه به تغییرات دامنه در حین حرکت دادن ترنسکدیوسکر روی کمانی به مرکز انعکاس دهنده صکورت می گیرد. موقعیت ناپیوسکتگی ها در مقطع جوش و همین طور نسبت به یک نقط ه .مبنای معین در محور جوش باید مشخص شود 10 - 21 - 8 - گزارش ها 10 - 21 - 8 - 1 - فرم ها فرم گزارش ک ه به صکورت واضکح، کار و ناحیه بازرسکی را مشکخص می کند ب اید در زمان بازرسکی توسکط اپراتور آزمایش فراصوت تکمیل شود . گزارش با جزئیات و کروکی نشان دهنده موقعیت هر ناپیوستگی در طول محور جوش، موقعیت در مقطع جوش ، اندازه (یا درجه عیب )، وسعت، راستا و طبقه بندی آن باید بر ای هر جوشی که در آن عالئم قابل توجه رویت شده، تکمیل شود. 10 - 21 - 8 - 2 - ناپیوستگی های گزارش شده ناپیوسککتگی هایی که به اندازه غیرقابل قبول نزدیک می شککوند، به ویژه آن هایی که در ارزیابی شککان تردید هایی وجود دارد .باید گزارش شوند 10 - 21 - 8 - 3 - بازرسی ناقص نواحی که بازرسی کامل آن ها عملی ن .بوده است باید ذکر شوند. علت ناقص بودن بازرسی نیز باید گزارش شود 10 - 21 - 8 - 4 - نشانه گذاری مرجع نقطه مرجع و موقعیت و گستردگی ناپیوستگی های غیر قابل قبول باید به صورت فیزیکی روی قطعه نشانه گذاری شوند مگر این که خالف آن مشخص شود . -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ آیین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران وی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۱ مقاوم‌سازی و تعمیر سازه‌های موجود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ی ازدهم- مقاوم سازی و تعمیر سازه های موجود 01 / 02 / 1404 483 11 - 1 - محدوده مقاوم سازی و تعمیر سازه موجود باید شامل اصالحاتی باشد که الزامات طراحی مدنظر مهندس طراح برآورده شود. این فصل شامل الزامات مربوط به طرح جامع انجام کار شامل طراحی، روش اجرا، بازرسی و مستندسازی است. استفاده از روش های اف .زایش عمر خستگی نیز شرح داده شده است 11 - 2 - عمومی مهندس باید طرح ی جامع برای انجام کار تهیه نماید. این طرح باید شامل، اما نه محدود به، طراحی، روش اجرا، بازرسی و ،مستندسازی باشد. به جز مواردی که در این فصل اصالح شده است تمامی ضوابط این آیین نامه برای مقاوم سازی و تعمیرات سازه های موجود ازجمله اصالح حرارتی اعضای کج شده، باید اعمال شود . 11 - 3 - فلز پایه 11 - 3 - 1 - تحقیق و بررسی قبل از تهیه نقشه ها و مشخصات فنی برای مقاوم سازی یا تعمیر سازه های موجود، نوع فلز پایه مورد استفاده در سازه اصلی باید از نقشه ها، مشخصات فنی یا از طریق آزم ایشات تعیین رده فلز پایه تعیین شود . 11 - 3 - 2 - مناسب جوشکاری بودن مناسب بودن فلز پایه برای جوشکاری باید مشخص شود.* 1 11 - 3 - 3 - سایر فلزات پایه در مواردی که فلز پایه ای غیر از فلزات معرفی شده در جدول5 - 3 استفاده شود، مهندس ناظر باید مالحظات ویژه ای در انتخاب فلز پرکننده و دستورالعمل های جوشکاری در نظر بگیرد . * - برای راهنمایی به پیوستC آیین ان مهAWS D1.1 (2020) ، جدولC-11.1 .مراجعه شود -------- صفحهٔ بعد -------- 484 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 11 - 4 - طراحی برای مقاوم سازی و تعمیر 11 - 4 - 1 - ا فر یند طراحی ا فر یند طراحی باید مقررات و آیین نامه های حاکم و سایر بخش .های مشخصات فنی عمومی را دربرگیرد مهندس طراح ب اید نوع و گستره بررسی های الزم را برای شناسایی شرایط موجود ی که نیاز مند تقویت یا تعمیر می .باشد، مشخص نماید 11 - 4 - 2 - تحلیل تنش تحلیل تنش ها در محدوده ای که به سبب مقاوم سازی یا تعمیر تحت تاثیر قرار می گیرد، باید انجام شود. سطح تنش بای د برای همه حالت های بار مرده و بار زنده درجا تعیین شود. خسارت تجمعی که ممکن است اعضا در سرویس قبلی متحمل .شده باشد باید در نظر گرفته شود 11 - 4 - 3 - تاریخچه خستگی اعضای تحت بارگذاری چرخه ای (سیکلی) باید مطابق با ضوابط تنش های خستگی طراحی شوند. تاریخچه بارگذاری قبلی باید در طراحی در نظر گرفته شود. در صورتی که تاریخچه بارگذاری قبل در دسترسی نباشد باید تخمین زده ش و د. از روش های عملی مانند کاهش دامنه تنش، استفاده از هندسه اتصال با ت مایل کمتر به شکست خستگی و روش های دیگ ر ذکر شده در بند11 - 5، می.توان برای افزایش عمر خستگی استفاده کرد 11 - 4 - 4 - ترمیم یا جایگزینی باید تعیین شود که تعمیرات شامل ترمیم قطعات خورده شده یا آسیب دیده .یا تعویض کل اعضا باشد 11 - 4 - 2 - بارگذاری حین عملیات ،مهندس باید میزان باری را که یک عضو مجاز است در حین انجام عملیات حرارتی، جوشکاری یا برش حرارتی تحمل کند .تعیین نماید در صورت لزوم بارها باید کاهش یابد. پایداری موضعی و عمومی عضو باید با در نظر گرفتن تاثیر دمای ب اال که در قسمت هایی از سطح مقطع گسترش می .یابد، بررسی شود 11 - 4 - 6 - اتصاالت موجود اتصاالت موجود در سازه هایی که نیاز به مقاوم سازی یا تعمیر دارد باید از نظر کفایت طراحی ارزیابی شود و در صورت نیاز .تقویت شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ی ازدهم- مقاوم سازی و تعمیر سازه های موجود 01 / 02 / 1404 482 11 - 4 - 7 - استفاده از وسایل اتصال موجود هنگامی که محاسبات طراحی ن شان دهد که پرچ ها یا پیچ ها در اثر بار کلی جدید تحت تنش بیش از حد1 قرار گر،فته است فقط بار مرده موجود باید به آنها اختصاص داده شود. اگر پیچ ها یا پرچ ها با بار مرده به تنهایی تحت تنش بیش از ح د قرار ن گیر د یا در معرض بارگذاری چرخه ای )(سیکلی قرار داشته باشن د ، باید فلز پایه و جوش کافی برای تحمل بار کل اضاف ه .شود 11 - 2 - افزایش عمر خستگی 11 - 2 - 1 - روش ها در صورتی که دستورالعمل مکتوب به تایید مهندس طراح رسیده باشد، روش های زیر برای بازسازی جزئیات جوش بحرانی می .تواند مورد استفاده قرار گیرد (1) .بهبود نمای جوش تغییرشکل سطح جوش به روش سنگ زنی انگشتی برای بدست آوردن نمای جوش مقعر با تبدیل مالیم از .فلز پایه به فلز جوش (2 ) سنگ.زنی پنجه جوش تغییرشکل پنجه جوش به تنهایی با روش سنگ زنی انگشتی. سنگ زنی پنجه ج وش باید در امتداد خط مرکزی پنجه برای هر دوی اتصاالت لوله ای و غیر لوله ای، انجام شو د. سنگ زنی باید تا عمق 723 تا1 میلی متر از سطح و یا725 تا723 میلی متر زیر عمیق ترین بریدگی تا حداکثر عمق2 میلی متر یا 5 درصد از ضخامت ورق، هرکدام بزرگ تر بود، انجام پذیرد. زاویه ابزار نسبت ب ه جهت حرکت باید45 درجه باشد تا عالئم سنگ زنی روی سطح، عمو د بر خط پنجه جوش ایجاد شود. انتهای جوش ی که تحت تنش طولی قرار می گیرد .، نیازمند مراقبت ویژه است .مرحله پرداخت برای دستیابی به سطح مناسب باید سبک باشد عد ب از سنگ زنی باید به صورت چشمی به همراه آزم ایش مغناطیسی یا نفوذ مایعات برای بررسی هرگونه بریدگی باقی مان.ده بررسی شود ( 3 ) تقه.کاری تقه کاری با ساچمه روی سطح جوش یا تقه کاری با چکش روی پنجه جوش. تقه کاری برای فوالدهای با مقاومت تسلیم تا377 مگاپاسکال و ضخامت مساوی یا بزرگتر از17 میلی متر، انجام می شود. سر مت ه چکش باید دارای نوک های تقریبا نیم کره ای با قطر بین6 تا12 میلی متر باشد. فرورفتگی باید متمرکز بر پنجه جوش باشد تا فلز پایه و فلز جوش تغییرشکل دهند و در نتیجه آن، سطحی صاف بدست آید. چکش باید تحت زاویه 45 درجه نسبت به صفحه اصلی و تقریباً عمود بر جهت حرکت نگه داشته شود. فرورفتگی در فوالد نرم (مقاومت تسلیم تا 257 مگاپاسکال) باید به طور تقریبی725 میلی متر؛ در فوالد مقاومت متوسط (مقاومت تسلیم از257 1- Overstress -------- صفحهٔ بعد -------- 486 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران تا457 ،)مگاپاسکال7225 میلی متر؛ و در فوالد با مقاومت باال (مقاومت تسلیم از457 تا377 ،)مگاپاسکال721 میلی متر باشد. این اعماق تقریبا معادل چهار مرحله تقه زنی می باشد. جوش باید به صورت چشمی همراه با آزمون مغناطیسی یا نفوذ مایعات، قبل از تقه زنی بازرسی شود. مزیت تقه زنی به تنش های پسماند فشاری مربوط می شود، بنابراین اطمینان از اینکه هیچ گونه عملیات تنش زدایی مانند عملیات حرارتی پس از جوشکاریPWHT پس از این عملیات صو رت نپذیرد، بسیار حائز اهمیت است. همچنین هنگامی که اتصال در محل بار مرده قرار دارد باید از تقه.زنی استفاده کرد ( 4 ) اصالحTIG . تغییرشکل پنجه جوش به روش ذوب مجدد فلز جوش موجود با استفاده از حرارت قوسGTAW بدون فلز پرکننده. اصالحTIG شامل ذوب مجدد فلز جوش تا عمق تقریبی2 میلی ،متر در امتداد پنجه جوش بدون فلز پرکننده اضافی می باشد. سطح جوش باید عاری از هرگونه زنگ ،زدگی سرباره یا پوسته باشد. نوک الکترود باید تمیز و تیز نگهداشته شود. سر ابزار باید با فاصله افقی 725 تا125 میلی .متر از پنجه جوش قرار گیرد در جایی که چق رمگی ناحیه متأثر از حرارت ممکن است دردسرساز شود، می توان از عبور حرارتی دوم استفاده .کرد ( 2 ) سنگ زنی پنجه به عالوه تقه.کاری چکشی وقتی با یکدیگر استفاده شو ن .د، مزایای آنها تجمعی خواهد بود استفاده از این دو مورد با یکدیگر از شروع ترک ناشی از خستگی و سرعت انتشار ترک جلوگیری می کند . در اتصاالت بحرانی ترکیب این دو مورد مقاومت باالیی در برابر شکست خستگی ایجاد می کند. سطح جوش قبل از تقه زنی باید تحت بازرسی چشمی به همراه آزم ایش مغناطیسی قرار گیرد تا عاری از هرگونه ناپیوستگی باشد و در هر مرحله تقه زنی باید به صورت چشم.ی بازرسی شود 11 - 2 - 2 - افزایش دامنه تنش مهندس باید دامنه تنش .مجاز را به صورت مناسب افزایش دهد* 1 * - برای اطالعات بیشتر می توان بهC-11 ، AWS D1.1 (2020) .مالحظه شود دامنه تنش جوش مساوی تنش حداکثر منهای تنش حداقل با منظور کردن .عالمت مثبت برای تنش کششی و عالمت منفی برای تنش فشاری است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ی ازدهم- مقاوم سازی و تعمیر سازه های موجود 01 / 02 / 1404 487 11 - 6 - اجرا و روش 11 - 6 - 1 - شرایط فلز پایه فلز پایه ای که باید تعمیر شود و سطوح فلز پایه موجود که با فلز پایه جدید در تماس خواهد بود باید از وجود آلودگی ، زنگ و سایر مواد خارجی ب ه غیر از الیه رنگ چسبیده مطابق درجه تمیزکاریSSPC SP2 (تمیزکار ی )با ابزار دستی، تمیزکاری شوند . بخش هایی از سطوح که جوشکاری می شوند باید به طور کامل از تمام مواد خارجی از جمله رنگ، به فاصله حداقل57 میلی .متر از ریشه جوش تمیز شوند 11 - 6 - 2 - معایب عضوها با نظر مهندس ناظر ، معایب غیرقابل قبول اعضایی که تعمیر یا مقاوم سازی می دن شو، باید قبل از اصالح حرارتی یا جوشک اری اصالح .شود 11 - 6 - 3 - تعمیر جوش اگر تعمیر جوش موردنیاز باشد، باید مطابق با بخش7 - 25 .انجام شود 11 - 6 - 4 - فلز پایه با ضخامت ناکافی خوردگی یا سایش باعث کاهش مقطع و ضخامت فلز پایه می شود و ممکن است ضخامت الزم برای تأمین اندازه جوش مناسب را برآورده نکند. فلز پایه ای که ضخامت آن برای دستیابی به بعد جوش مورد نیاز و یا ظرفیت مورد نیاز کافی ن باشد باید به تشخیص مهندس ناظر به یکی از روش های زیر ضخامت الزم را بدست آورد : (1) با فلز جوش به .ضخامت موردنیاز برسد (2) .برش داده شود تا ضخامت کافی در دسترس باشد (3) .با فلز پایه اضافی تقویت شود (4) .بریده شده و با فلز پایه با ضخامت یا مقاومت کافی جایگزین شود 11 - 6 - 2 - صاف کاری یا اصالح حرارتی در صورتی که از روش های صافکاری حرارتی استفاده می شود، حداکثر دمای نواحی م گر شده که با استفا ده از گچ حرارتی یا سایر ابزارها اندازه گیری می ،شود نباید از677 درجه سلسیوس برای فوالد آبدیده و بازپخت شده و از657 درجه برای سایر فوالدها بیشتر باشد. س ر دکردن سریع فوالد در دمای باالتر از315 .درجه ممنوع است -------- صفحهٔ بعد -------- 488 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 11 - 6 - 6 - توالی جوشکاری برای مقاوم ساز ی یا تعمیر اعضا که با اضافه کردن فلز پایه یا فلز جوش یا هر دو انجام می شود، جوشکاری و توالی جوش باید به گونه ای باشد که حرارت ورودی حول تار خنثی متعادل شده و تا حد امکان اعوجاج و تغییرشکل ها و تنش های باقی .مانده را به حداقل برساند 11 - 7 - کیفیت 11 - 7 - 1 - بازرسی چشمی تما می اعضا و جوش هایی که به وسیله انجام کار تحت تاثیر قرار گرفته اند باید مطابق برنامه جامع ناظر مورد بازرسی چشمی قرار گیر ن .د 11 - 7 - 2 - آزمایش های غیرمخرب روش ، میزان و حد پذیرش آزمایش های غیرمخرب باید در اسناد پیمان .مشخص شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳۲ فرایندهای جوشکاری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 411 12 - 1 - جوش قوس ی فلزی با الکترود پوشش دار(SMAW) 12 - 1 - 1 - اصول جوش قوسی فلزی با الکترود پوشش دار یکی از متداول ترین، ساده ترین و شاید کارآمدترین روش هایی است که برای جوش کاری فوالد ساختمانی به کار می رود. در محاورات فنی، این روش به نام جوش دستی (با الکترود) خوانده می ش.ود حرارت با برقرار نمودن قوس الکتریکی بین یک الکترود پوشش دار و فلز پایه ایجاد می شود . مدار جوشکاری در شکل 12 - 1 - .الف، نمایش داده شده است در جریان جوشکاری با ذوب فلز الکترود و فلز پایه، الکترود پوشش دار مصرف می شود. فلز الکترود تبدیل به ماد ه پرکننده می شود و قسمتی از پوشش به گاز م حافظ و قسمت دیگر آن به سرباره جوش تبدیل می شود .پوشش ، مخلوطی گل مانند از سی لیکات های سخت کننده و مواد گردی مانند فلورایدها، کربنات ،ها، اکسیدها، آلیاژهای فلزی و سلولز است. این مخلوط پخته و فشرده شده تا پوشش ی سخت و خشک و متراکم .را به وجود بیاورد پوشش الکترود که همانند ماد ه :حفاظت کننده است، وظایف زیر را به عهده دارد (1) با ایجاد سپرگازی، هوا را جدا ساخته، قوس را تثبیت می .کند (2) مواد دیگری مانند احیاء کننده ها را وارد فلز جوش کرده و بافت ساختمانی آن را بهبود می.بخشد (3) با ایجاد روکش ی از سرباره جوش روی حوضچ ه مذاب و جوش سخت شده، آنها را در مقابل اکسیژن و نیتروژن هوا محافظت کرده، در ضمن مانع سرد شدن سریع جوش می شود . (ب) جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار (الف) مدار جوش کاری قوسی شکل12 - 1 - جوش کاری قوس ی فلزی با الکترود پوشش)دار (جوشکاری دستی 12 - 1 - 2 - تجهیزات جوشکاریSMAW با استفاده از منبع تغذیه با خروجی جریان ثابت انجام می شود. خروج منبع تغذیه می تواند جریان متناوب(AC) یا جریان مستقیم(DC) باشد. در صورت وجود منبع الکتریکی اولیه، از ترانسفورماتور برای تبدیل جریان الکترود مصرفی پوشش الکترود سرباره جوش جوش حوضچه ی مذاب فلز پایه سپرگ ازی جهت حرکت نگهدارنده الکترود سیم الکترود دستگاه جوشکاری منبع جریان AC یاDC اتصال گیره الکترود جهت حرکت قوس الکتریکی فلز پایه حوضچه مذاب -------- صفحهٔ بعد -------- 412 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران متناوب ولتاژ باال به خروجی با آمپر باال ی مناسب برای جوشکاری استفاده می شود. امروزه تجهیزات اینورتر1 سبک و بسیار قابل حمل، این عملکرد را با کارایی بیشتر و هزینه های عملیاتی کمتر برای کارهای سبک ارائه می دهند. در صورتی که برق اولیه وجود ندا شته باشد، همان تجهیزات با استفاده از سیستم های تولید برق قابل حمل2 تغذیه می شوند. همچنین تجهیزات موتور جوشکاری بنزینی یا گازوئیلی یا سوخت پروپان برای تولید توان مستقیم جوشکاری استفاده می .شود 12 - 1 - 3 - الکترود مصرفی الکترودهایSMAW از یک هسته نیم جامد با پوششی از مواد به نام فالکس، تشکیل شده است . مواد پوشش از نظر ترکی ب متفاوت هستند، اما هدف همه پوشش ها محافظت از فلز جوش مذاب در برابر اتمسفر است. پس از انجام این وظیفه، پوشش مذاب بصورت سرباره روی جوش را می پوشاند که پس از جوشکاری حذف می .شود 12 - 2 - جوشکاری قوسی زیرپودری(SAW) 12 - 2 - 1 - اصول در جوشکاری به روش زیرپودری، ماد ه محافظ ، به صورت یک نوار پودری روی درز ریخته می شود. سپس قوس الکتریکی بوسیله الکترود لخت در زیر این پودر برقرار می شود . در حین جوشکاری، قوس زیرپودر برقرار شده و دیده نمی شود (شکل 12 - 2 .) الکترود فلزی لخت، که در این نوع جوشکاری از آن استفاده می شود ، به مصرف پرکردن درز می رسد. انتهای الکترود به طور دائم به وسیل ه پودر3 ذوب شده ای که روی آن الی ه دیگری از پودر ذوب نشده به صورت دانه ای قرار دارد، حفاظت می شود . پودر که عامل مشخص ه این روش جوشکاری است، روکشی ایجاد می کند که اجازه می ،دهد عمل جوشکاری بدون پراکندگی جرقه زدن با ایجاد دود انجام پذیرد. پودر دانه ای به طور خودکار روی خط جوش و در پیشاپیش الکترود، که در حال حرکت به جلو می باشد، قرار می گیرد. این ماده حوضچه مذاب را در مقابل گازهای هوا محافظت نموده به تمیزی فلز جوش کم ک می کند، در ضمن ترکیب شیمیایی فلز جوش را نیز بهبود می .بخشد 1- Inverter 2- Protable Power Generation System 3- Flux -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 413 شکل12 - 2 - جوش کاری قوس ی زیرپودری جوش هایی که به روش قوسی زیرپودری ایجاد می ،شوند به طور معمول یکدست بوده، از کیفیت باالیی برخوردارند شکل پذیری خوبی از خود به نمایش می گذارند، در مقابل ضربه مقاومت زیادی دارند، متراکم اند و در مقابل عوامل خورنده به خوبی مقاومت می کنند. مشخصات مکانیکی چنین جوش هایی عموماً به خوبی همان فلز پایه می .باشد جوشکاری به روش قوس ی زیرپودری اغلب برای جوش فوالد در کارخانه و برای کار با وسایل خودکار و نیمه خود کار مورد استفاده قرار می .گیرد پودر الکترود مصرفی سیستم جمع آوری پودر پودر ذوب نشده جهت حرکت سرباره جوش حوضچه مذاب جوش پودر مذاب فلز پایه -------- صفحهٔ بعد -------- 414 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 12 - 2 - 2 - ضوابط 12 - 2 - 2 - 1 - سطوحی که جوش زیرپودری در روی آنها رسوب می کند، و سطوح در تماس با هم1 باید تمیز و عاری از .رطوبت باشند 12 - 2 - 2 - 2 - در صورتی که نفوذ کامل ریشه مدنظر باشد و امکان شیارزنی و جوش پشت نباشد، سازنده باید طبق روش پیشنهادی خود نمون ه آزم ایشی تهیه کرده و سپس با مقطع زدن نشان دهد که روش پیشنهادی وی نفوذ کامل را به وجود می آورد. در صورت عدم امکان تهی ه مقطع، با تایید مهندس مشاور می توان از آزمایش پرتونگاری (رادیوگرافی) استفاده نمود. در هر حال، تایید کیفیت به عهد ه .مهندس مشاور خواهد بود 12 - 2 - 2 - 3 - به من ظور حصول ریش ه سالم، ریش ه جوش های شیاری یا گوشه را می توان با استفاده از پشت بند نوار مسی ، پودر آهنی، پودر جوشکاری و یا نوار شیشه ای2، مهر نمود. مهر کردن ریشه می تواند با استفاده از عبور ریشه با الکترود کم .هیدروژن نیز انجام پذیرد 12 - 2 - 2 - 4 - عمق و حداکثر عرض مقطع هر عبور جوش نباید از عرض رویه در سطح جوش بزرگتر باشد (شکل12 - 3 .) اگر به کمک آزمایش بتوان نشان داد که جوش موردنظر عاری از هرگونه ترک است، می توان از این شرط صرف.نظر کرد عمق و عرض هر عبور جوش نباید از عرض رویه جوش بزرگتر باشد. شکل12 - 3 1- Faying surfaces 2- Glass tape عرض رویه جوش عمق عرض عمق عرض رویه جوش عرض -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 412 12 - 2 - 2 - 2 - خال جوش ها (به شکل جوش گوشه با انداز ه ساقی مساوی و یا کوچکتر از17 میلی متر یا در ریش ه جوش هایی که نیاز به نفوذ خاص در ریشه دارند) نباید تغییر قابل توجهی در ظاهر سطح جوش به وجود آورند و یا باعث کاهش نفوذ جوش شوند. اگر خال جوش نتواند این شرایط را به وجود آورد، قبل از جوش اصلی باید برداشته شده و یا اندازه اش کاهش داده شود. خال جوش های موجود در ریش ه درزهایی با پشت بند فوالدی با ضخامت کمتر از3 میلی متر باید ب رداشته شده و یا به کمک جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار کم ،هیدروژن .در تمام طول به صورت پیوسته درآیند 12 - 2 - 2 - 6 - در صورتی که مشخصات فنی خصوصی یا مدارک قرارداد ایجاب نمایند، آزمایش ضربه باید در برنام ه ارزی ابی قرار گیرد، آزمایش ضربه مطابق روش های استاندارد صورت می .گیرد 12 - 2 - 3 - دستورالعمل جوشکاری قوسی زیرپودری با الکترود تک1 12 - 2 - 3 - 1 - .الکترود تک یعنی فقط یک الکترود که به یک مولد متصل است 12 - 2 - 3 - 2 - تما م جوش های قوسی زیرپودری، به استثنای جوش گوشه، باید در وضعیت تخت اجرا گردند. جوش گوشه را می توان در وضعیت تخت و افقی اجرا نمود، با این محدودیت که حداکثر انداز ه ساق یک عبور جوش در وضعیت افقی3 میلی .متر است 12 - 2 - 3 - 3 - ضخامت هر الیه از جوش، به استثنای الی ه ریشه و الی ه سطحی، نباید از6 میلی متر بزرگتر باشد. وقتی که ه دهان ریشه13 میلی متر و یا بیشتر است، باید از روش ه الی مضاعف2 .استفاده نمود روش ه الی مضاعف در مواقعی نیز که عرض الیه از16 میلی متر تجاوز می .کند، باید مورد استفاده قرار گیرد 12 - 2 - 3 - 4 - شدت جریان (آمپر)، اختالف پتانسیل ،(ولتاژ) و سرعت حرکت الکترود باید طوری انتخاب شود که هر عبور ذوب کامل با فلز پایه و جوش اطراف داشته باشد و هیچ گونه لوچه3 یا بریدگی4 پای .جوش به وجود نیاید حداکثر شدت جریان (آمپر) برای عبور جوشی که از دو وجه دارای امتزاج می ،باشد677 آمپر است. الی ه سطحی ر ا می توان با شدت جریان بیشتری انجام داد. حداکثر شدت جریان برای انجام جوش گوشه در ،وضعیت تخت1777 .آمپر است 1- Single electrod 2- Split-Layer 3- Over Lap 4- Under cut -------- صفحهٔ بعد -------- 416 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 12 - 2 - 4 - دستورالعمل جوشکاری قوسی زیرپودری با الکترود های موازی1 12 - 2 - 4 - 1 - الکترود های موازی به معنای دو الکترود می باشد که به طور موازی به یک مولد متصل شده اند. هر دو الکت رود معموالً به وسیل ه یک دستگاه تغذیه الکترود، تغذیه می شوند. در این حالت، شدت جریان، مجموع شدت جریان دو الکترود می .باشد 12 - 2 - 4 - 2 - به استثنای جوش های گوشه، جوش های زیرپودری انجام شده به وسیل ه الکترودهای موازی، باید در وضعیت تخت انجام شوند. جوش های گوشه را می تو ان در وضعیت تخت و یا افقی انجام داد، مشروط بر اینکه انداز ه ساق جوش گوش ه یک عبور ه انجام شده با الکترودهای موازی در وضعیت افقی نباید از3 میلی متر تجاوز .نماید 12 - 2 - 4 - 3 - ضخامت الی ه جوش محدود نشده است. در عبور ریش ه جوش شیاری، می توان از الکترود تک یا موازی استفاده نمو د. ضخامت پشت بند یا ضخامت ریشه (ضخامت پیشانی) باید برای جلوگیری از ذوب و سوختن، کافی .باشد در صورتی که عرض الی ه سطحی جوش شیاری از13 میلی متر تجاوز نماید، الکترودهای موازی باید به طور جانبی حرکت داده شوند و یا از روش ه الی مضاعف استفاده شود تا از ذوب کامل لبه ها اطمینان حاصل شود. وقتی که عرض الی ه قبلی از16 میلیمتر تجاوز کند، باید از روش ه الی مضاعف با الکترود مضاعف2 استفاده .نمود 12 - 2 - 4 - 4 - شدت جریان جوشکاری، اختالف پتانسیل (ولتاژ) قوس، سرعت حرکت و محل نسبی الکترودها باید طوری باشد که هر عبور امتزاج خوبی با فلز پای ه مجاور عبورهای قبلی داشته و هیچگونه گودافتادگی3 در نوار جوش یا بریدگی پای جوش به وجود نیاید. به منظور جلوگیری از بروز ترک در ریش ه درز، باید مراقب بود که .عبورهای اولیه تقعر بیش از اندازه نداشته باشند الف- :حداکثر شدت جریان در جوش شیاری برابر است با (1) 777 آم پر برای الکترودهای موازی در انجام عبور ریشه در شیاری با فاصل ه ریش ه صفر به طوری که عبور شیار را .به طور کامل پُر نکند 1- Parallel electrodes 2- Tandem 3- Depressions -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 417 (2) 977 آمپر برای الکترودهای موازی در انجام عبور ریشه در شیاری که دارای تسم ه پشت بند1 یا تسم ه فاصله دهنده2 .باشد (3) 1277 آمپر برای الکترودهای مو ازی برای تمام عبورها به استثنای عبور ریشه و عبور الی ه .نهایی (4) در عبور الی ه .نهایی هیچگونه محدودیتی برای شدت جریان نیست ب- ،حداکثر شدت جریان برای انجام گوشه با الکترودهای موازی1277 آمپر می .باشد 12 - 2 - 4 - 2 - در جوش های شیاری یا گوشه، در صورتی که عبور ریشه3 با فرایند جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز انجام شود، می توان عبورهای بعدی را با فرایند جوش کاری قوسی ،زیرپودری با الکترود موازی ادامه داد مشروط براینکه جوش کاری تحت حفاظ ت گاز منطبق بر ضوابط قسمت ت از این فصل انجام شود و فاصل ه بین قوس جوش تحت حفاظ ت گاز و قوس جوش زیرپود ری از337 میلی .متر تجاوز نکند 12 - 2 - 4 - 6 - پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی برای جوش کاری قوسی زیرپودری با الکترودهای موازی باید مطابق جدول5 - 3 انتخاب شود . برای جوش های گوشه با انداز ه ساق کوچکتر یا مساوی17 میلی متر، هیچگونه کاهشی در اعداد جدول5 - 3 .مجاز نیست 12 - 2 - 2 - دستورال عمل جوشکاری قوسی زیرپودری با الکترودهای چندگانه4 12 - 2 - 2 - 1 - منظور از الکترود چندگانه، ترکیبی از2 یا چند الکترود تک یا موازی می باشد. هر یک از مؤلفه های سیستم دارای مولد نیروی مستقل و تغذیه کنند ه الکترود مربوط به خود می باشد. 12 - 2 - 2 - 2 - به استثنای جوش های گوشه، جوشکاری قوسی زیر پودری با الکترودهای چندگانه باید در وضعیت تخت انجام شود. جوش های گوشه را می توان در وضعیت تخت یا افقی انجام داد، مشروط براینکه انداز ه جوش گوشه که در وضعیت تخت انجام می شود از13 میلی.متر تجاوز نکند 1- Steel backing 2- Spacer bar 3- Root pass 4- Procedures for submerged arc welding with multiple electrodes -------- صفحهٔ بعد -------- 418 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 12 - 2 - 2 - 3 - ضخامت الی ه جوش محدود نشده است. در عبور ریش ه جوش های ش یاری، می توان از الکترود تک یا چندگانه استفاده نمود. ضخامت پشت بند1 یا ضخامت ریشه2 (پیشانی) باید برای جلوگیری از سوختن کافی باشد. در صورتی که عرض الی ه سطحی بزرگتر از13 میلیمتر باشد، باید از روش ه الی مضاعف3 استفاده کرد . وقتی که عرض الی ه قبلی از25 میلیمتر تجاوز نماید، و فقط از دو الکترود استفاده شود ، باید از الی ه مضاعف با الکت رود مضاعف4 .استفاده شود 12 - 2 - 2 - 4 - شدت جریان جوشکاری، اختالف پتانسیل (ولتاژ) قوس، سرعت حرکت و محل نسبی الکترودها باید طوری باشد که هر عبور، ذوب و همپوشانی خوبی با فلز پایه و عبورهای قبلی داشته و هیچگونه گودافتادگی5 یا بریدگی پای جوش به وجود نیاید. به منظور جلوگیری از بروز ترک در ریش ه درز، باید مراقب بود که عبورهای .اولیه تقعر بیش از حد نداشته باشند الف- حداکثر شدت جریان در جوش :های شیاری باید به صورت زیر باشد (1) 777 آمپر برای الکترود تک6 یا برای ا لکترودهای موازی7 در انجام عبور ریشه در شیاری که فاصل ه ریش ه آن صفر است و عبور به طور کامل شیار را پر نمی .کند (2) 757 آمپر برای الکترود تک در انجام عبور ریشه یا977 آمپر برای الکترودهای موازی در انجام عبور ریشه در شیاری که دارای تسم ه پشت بند یا تسم ه فاصله دهند .ه باشد (3) 1777 آمپر برای الکترود تک یا1277 آمپر برای الکترودهای موازی برای تمام عبورها به استثنای عبور .نهایی (4) برای الی ه .نهایی هیچگونه محدودیتی برای شدت جریان وجود ندارد ب- حداکثر شدت جریان برای انجام جوش گوشه مساوی1777 آمپر برای الکترود تک و1277 آمپر برای الکترودهای .موازی است 1- Backing 2- Root face 3- Split layer 4- Electrode in tandem 5- Depression 6- Single electrode 7- Paralle electrod -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 411 12 - 2 - 2 - 2 - در جوش شیاری یا گوشه می توان جوش ریشه ای که با فرایند جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز انجام شده را با عبورهای جوش کاری قوسی زیرپودری با الکترود چندگانه ادامه داد، مشروط براینکه جوش تحت حفاظ ت گاز منطبق بر ضوابط قسمت ت، از این فصل انجام شده و فاصل ه بین قوس جوش کاری ت حت حفاظ ت گاز و جوشکاری قوسی زیرپودری از337 میلی .متر تجاوز نکند 12 - 2 - 2 - 6 - پیش گرمایش و د مای عبور های میانی برای جوش کاری قوسی زیرپودری با الکترودهای چندگانه باید مطابق جدول5 - 3 انتخاب شود . برای جوش های گوشه با انداز ه کوچکتر یا مس اوی17 میلی متر، هیچگونه کاهشی در اعداد جدول4 - 3 .مجاز نیست 12 - 3 - جوش کاری قوس ی فلزی تحت حفاظ ت گاز1 (GMAW) 12 - 3 - 1 - اصول در این روش الکترود یک مفتول لخت پیوسته است که از میان گیر ه الکترود گذشته و با یک قرقره تغذیه می شود (شکل 12 - 4 .) حفاظت در این روش به طور اصولی با سپ ری از گاز غیرفعال صورت می گیرد. گازهای مرکب به طور معمول به تنهایی برای این منظور به کار نمی روند. فقطCO2 (دی اکسید کربن) در این مورد استثناء است. استفاده ازCO2 به تنهایی و یا مخلوط .با دیگر گازهای غیرفعال به طور وسیعی در جوشکاری فوالد رواج پیدا کرده است 12 - 3 - 2 - گاز محافظ گاز یا مخلوطی از گازها که برای محافظت جوشکاری تحت حفاظ ت گاز یا سیم توپودری به کار می رود، باید دارای نقط ه شبنم47 - درج ه سلسیوس یا کوچکتر باشد. در صورت درخواست مهندس مشاور، سازنده موظف به ارائه برگ تایید کیفیت و شناسایی کارخان ه تولیدکننده گاز ک ه نشان دهند ه مناسب بودن گاز برای جوشکاری است، می .باشد 1- Gas Metal Arc Welding -------- صفحهٔ بعد -------- 200 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل12 - 4 - جوشکاری قوسی فلزی با حفاظت گازی 12 - 3 - 3 - ضوابط 12 - 3 - 3 - 1 - در جوش های شیاری با نفوذ کامل در صورت عدم استفاده از پشت ،بند، قبل از انجام هرگونه جوش پشت ه ریش .جوش باید شیارزنی شود 12 - 3 - 3 - 2 - انجام جوش های تحت حفاظ ت گاز در صورت وزش باد مجاز نیست، مگر اینکه عملیات جوشکاری بوسیله چادر محافظت شود ،. حداکثر سرعت مجاز وزش باد در مجاورت جوش3 .کیلومتر بر ساعت است 12 - 3 - 3 - 3 - در جوش های شیاری، برای جلوگیری از سوختن ریشه، می توان از پشت ،بندهای مسی، پودری، نوارشیشه پودرآهن و یا مصالح مشاب ه استفاده نمود. همچنین می توان با استفاده از یک عبور با جوش کاری قوسی فلز ی با الکترود پوشش دار کم هیدروژن، ریش ه .جوش را مهر نمود 12 - 3 - 3 - 4 - در صورت درج در اسناد مناقصه یا مشخصات فنی خصوصی، آزمایش ضربه1 باید در برنام ه تایید کیفیت جوش قرار گیرد. روش انجام آزمایش ضربه، ب اید منطبق بر روش .های استاندارد باشد 1- Inpact test سیم الکترود مجرای گاز گاز محافظ تغذیه از قرقره الکترود گاز محافظ جهت حرکت جوش حوضچه مذاب جوش فلز پایه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 201 12 - 4 - جوش کاری قوسی با سیم توپودری1 (FCAW) این روش جوشکاری شبیه جوشکاری به روش تحت حفاظ ت گاز است، با این تفاوت که الکترود پیوسته فلزی آن لوله ای شکل بوده، مواد حفاظتی را در داخل خود دارا می باشد. این ماده همان نقشی را به عهده دارد که پوشش در روش جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار و یا پودر در روش جوش کاری قوسی زیرپودری به عهده دارد. در مورد مفتول های قرقره ،پیچ حفظ پوشش .برروی سیم امکان ندارد بدین منظور سپر گازی به وسیل ه گاز2 CO انجام می .گیرد شکل12 - 2 12 - 2 - جوش کاری الکتریکی گاز ی و الکتریکی سرباره ای 12 - 2 - 1 - جوشکاری الکتریکی گاز ی (EGW) 2 جوشکاری الکتریکی ی گاز ، یک روش ماشینی خودکار برای جوشکاری درزها در وضعیت قائم است. در این روش هم از سیم ممتد لخت و هم از سیم توپودری می توان استفاده نمود. این روش قادر به پُرکردن درز جوش ورق های ضخیم با یک بار عبور می باشد. شیار جوش از دو طرف بوسیله دو کفشک که با جریان آب خنک نگهداشته می شود، احاطه می.شود کفشک همراه با پیشرفت جوشکاری، به سمت باال حرکت می کند. در نتیجه حوضچ ه مذاب از دو طرف به طور کامل محصور شده و از ریزش آن جلوگیری می شود . جوش را می توان با دمیدن گاز و یا استفاده از سیم .توپودری محافظت نمود 1- Flux Cored Arc Welding 2- Electrogas Welding گاز محافظ تغذیه از قرقره الکترود )مجرای گاز (اختیاری راهنما سرباره جوش حوضچه مذاب جوش فلز پایه الکترود سیمی لوله ای مغزه جهت حرکت گاز محافظ (اخت )یاری قوس الکتریکی -------- صفحهٔ بعد -------- 202 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 12 - 2 - 2 - جوشکاری الکتریکی سربار ای ه (ESW) 1 جوشکاری الکتریکی سربار ایه (شکل12 - 6 )مشابه جوشکاری الکتریکی گاز ی است با این تفاوت که جوشکاری به کمک حرارت حاصل از مقاومت سربار ه جوش در مقابل جریان الکتریکی صورت می .گیرد شکل12 - 6 - جوشکاری الکتریکی سرباره ای سربار ه مذاب باعث محافظت جوش شده و از طرف دیگر باعث ذوب مفتول و لبه های ورق می شود. سرباره در حالت جامد هادی الکتریسیته نیست، در نتیجه برای شروع جوشکاری به حرارت قوس الکتریکی برای ذوب سر باره نیاز است. ام ا با توجه به اینکه عملیات اصلی جوشکاری به واسط ه حرارت حاصل از مقاومت سرباره در مقابل جریان الکتریکی صورت می گیرد، این جوش در حقیقت جوش قوس الکتریکی نیست. کفشک های هادی جوش می توانند به صورت مصرف شدنی یا مصرف نشدنی باشند. با این روش می توان درز با هر ضخامتی را با یک بار عبور جوش نمود. به طور اصولی جوشکاری الکتریکی گاز ی و الکتریکی سربار ایه برای درزها با ضخامت زیاد توجیه اقتصادی دارند. به واسط ه سرعت کم پیش روی جوشکاری، نوار جوش حاصل دارای بافت درشتی خواهد بود و در نتیجه طاقت شیاری2 آن کم خواهد .بود 1- Electroslag Welding 2- Notch Toughness لوله راهنما سیم کفشک جوش کامل شده ورق پایه سرباره مذاب حوضچه مذاب جوش فلز جوش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 203 12 - 2 - 3 - ارزیابی روش، دستورالعمل جوشکاری و جزئیات درز1 12 - 2 - 3 - 1 - قبل از شروع عملیات جوشکاری، سازنده باید دستورالعمل جوشکاری2 ،را تهیه و طبق مفاد فصل ششم روش های جوشکاری را به تایید برساند. دستورالعمل جوشکاری باید شامل جزئیات و هندس ه درز، قطر و نوع ،الکترود، آمپر ولتاژ (نوع و قطبیت)، سرعت حرکت طولی، نوسان عرضی، نوع محافظت (نقط ه شبنم گاز و یا ،)نوع پودر جوشکاری دمای پیش .گرمایش و سایر اطالعات الزم باشد 12 - 2 - 3 - 2 - در اعضایی که تحت بارهای دینامیکی کششی یا تنش های معکوس3 قرار دارند و همچنین در فوالدهای پُرمقاومت آبدیده و بازپخت شده4، استفاده از جوشکاری الکتریکی گاز ی و الکتریکی سربار ایه مجاز نیست . 12 - 2 - 3 - 3 - در صورت ایجاب اسناد مناقصه یا مشخصات فنی خصوصی، آزمایش ضربه باید در برنامه تایید کیفیت جوش قرار گیرد. روش انجام آزمایش ضربه، باید منطبق بر روش .های استاندارد باشد 12 - 2 - 3 - 4 - تمام اسناد مربوط ب ه ارزیابی های قبلی پیمانکار، می توانند در برنام ه .ارزیابی جدید مورد استناد قرار گیرند 12 - 2 - 4 - مقررات آزمایش کششی فلز جوش قبل از شروع عم ل یات جوشکاری، با استفاده از روش های مندرج در قسمت ب فصل ششم، سازنده باید نشان دهد که مشخصات مکانیکی فلز جوش تولیدشده بوسیله الک ترود و پوشش مورد استفاده در پروژه، منطبق بر مشخصات مکانیکی مذکور در استانداردهای ملی و یا معتبر بین المللی است5. 12 - 2 - 2 - شرایط الکترودها و لوله های هادی6 الکترودها و لوله .های هادی باید خشک، تمیز و در شرایط مناسب برای کار باشند 1- Qualification of process, procedure and joint detail 2- Welding Procedure Specification 3- Reversal of stress 4- Quenched and tempered 5 - در غیاب استانداردهای ملی، استفاده از دو استان :دارد زیر قابل توصیه است 1-1- ANSI/AWS A5.25 = Specification for consumable used for electoslag welding of carbon and high strength low alloy steel. 1-2- ANSI/AWS A5.26 = Specification for consumable used for electrogas welding of carbon and high strength low alloy steel. 6- Guide tube -------- صفحهٔ بعد -------- 204 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 12 - 2 - 6 - گاز محافظ گاز یا مخلوط گازی مناسب جوشکاری باید استفاده شده و نقط ه شبنم آن کوچکتر یا مساوی47 - درج ه سلسیوس .باشد با درخواست مهندس مشاور، سازنده باید برگ شناسایی کارخان ه تولیدکنند ه گاز را به منظور انطباق مشخصات آن با .مشخصات الزم ارائه دهد 12 - 2 - 7 - شرایط پودر پودر مصرفی برای جوش الکتریکی سربار ای ه ،باید خشک و عاری از هرگونه آلودگی پوسته و یا سایر مصالح خارجی باش .د پودر باید در بسته بندی ،های مناسبی که بتوان آنها را در شرایط عادی به مدت شش ماه، بدون هرگونه تغییر مشخصات انبار نمود، خریداری شود. در صورت آسیب رسیدن به بسته بندی، قبل از مصرف پودر باید ب ه مدت یک ساعت در دمای 127 درج ه سلسیوس .خشک شود. پودرهای مرطوب را نباید مورد استفاده قرار داد 12 - 2 - 8 - دستورالعمل جوشکاری الکتریکی گاز ی و الکتریکی سربار ای ه 12 - 2 - 8 - 1 - گاز محافظ باید برای جوشکاری مناسب بوده و منطبق بر مشخصات دستورالعمل جوشکاری باشد. در کارگاه جوشکاری باید وسا .یل مناسب برای اختالط گازها با نسبت مشخص وجود داشته باشد 12 - 2 - 8 - 2 - جوشگاری الکتریکی گاز ی نباید در محلی که سرعت وزش باد بیش از3 کیلومتر بر ساعت باشد، انجام شود؛ مگر اینکه با چادر مناسب محافظت شود . هندسه و جنس این چادر باید برای کاهش سرعت باد به کمتر از 3 کیلومتر بر .ساعت، مناسب باشد 12 - 2 - 8 - 3 - .قطر و جنس الکترود مصرفی باید منطبق بر مشخصات دستورالعمل جوشکاری باشد 12 - 6 - جوشکاری گلمیخ1 متداول ترین روش برای جوش گلمیخ به فلز پایه، جوش کاری قوسی گلمیخ2 نام دارد. این روش مشابه جوشکاری قوسی با الکترود می باشد که در آن گلمیخ نقش الکترود ر ا بازی کرده و در نتیجه قوس الکتریکی بین پای گلمیخ و فلز پایه به وجود می آید. حرارت حاصل باعث ذوب پای گلمیخ و سطح فلز پایه می شود. برای کنترل عملیات و حرارت حاصل، گلمیخ درون یک وسیل ه تپانچه شکل قرار می گیرد و برای محافظت حوضچه مذاب، حلق ه سرامیکی در پای گلمی خ قرار داده 1- Stud welding 2- Stud arc welding -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم- فرایندهای جوشکاری 01 / 02 / 1404 202 می شود. امتداد تپانچه عمود بر فلز قرار گرفته و به آن نزدیک می شود تا قوس الکتریکی بین سر گلمیخ و فلز پایه برقرار شود . حوضچه مذاب در داخل حلق ه سرامیکی تشکیل می شود. بعد از لحظه ای کوتاه، تپانچه گلمیخ را بر حوضچه مذاب فرو می کند و مقداری از فلز م ذاب به صورت ماهیچه ای در پیرامون تن ه گلمیخ بیرون می زند که به آن ترشح می گوی ند. در مدت زمان کمتر از یک ثانیه، جوش نفوذی کامل بین سطح مقطع گلمیخ و فلز پایه به وجود می .آید )(الف (ب ) شکل12 - 7 - جوشکاری گلمیخ گیره گلمیخ حلقه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳ مکمل لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 207 13 - 1 - کلیات 13 - 1 - 1 - گستره الزامات این فصل که تحت عنوان مکمل لرزه ای ارائه شده است، باید عالوه بر الزامات عمومی فصل های1 تا12 ،در طراحی کنترل کیفیت و تضمین کیفیت اتصاالت جوشی اعضای سیستم باربر جانبی لرزه ای1 ساختمان .ها رعایت شوند 13 - 1 - 2 - مسئولیت ها 13 - 1 - 2 - 1 - مسئولیت های مهندس مشا ور عالوه بر موارد مشخص شده در الزامات عمومی، مهندس مشاور :باید اطالعات زیر را در اسناد قرارداد ارائه نماید (1) شکل اتصال، مشخصات مصالح و ابعاد مورد نیاز اجزا برای تأمین عملکرد لرزه ای مورد نظر (2) شناسایی اعضای سیستم باربر جانبی که مشمول ضوابط این فصل می .شوند (3) موقعیت ناحیه حفاظت شده در اعضای سیستم باربر جانبی لرزه ای (4) تعیین جوش های بحرانی لرزه ای که مشمول ضوابط این فصل می.شوند2 (5) موقعیت هایی که برداشتن پشت بند ضرور .ی است (6) موقعیت .هایی که در صورت مجاز بودن باقی ماندن پشت بند، جوش گوشه باید اجرا شود (7) موقعیت هایی که برداشتن ناودان انتهای جوش3 (ورق گوشواره .ای) ضروری است (3) موقعیت .هایی که جوش گوشه برای تقویت جوش شیاری و یا بهبود هندسه اتصال مورد نیاز باشد (9) موقعیت سوراخ های دسترسی و هندسه مورد نیاز آن ( 17 ) کمترین دمای بهره برداری مورد انتظار4 ( LAST ) سازه فوالدی برای سازه هایی که معموالً در معرض دمای17 درجه سلسیوس .یا بیشتر نخواهند بود ( 11 ) جوش های لب به .لب تحت کشش در جایی که نیاز به تبدیل تدریجی (باریک شدن عرض یا ضخامت) است ( 12 ) درزهایی که در آن ،ها نیاز به ترتیب مونتاژ خاص، نوع جوشکاری روش خاص جوشکاری یا سایر اقدامات ویژه با .شد ( 13 ) طرح تضمین کیفیت5 ( QAP ) برای پروژه ( 14 ) هر گونه الزامات اضافی اعمال شده بر روی پروژه خاصی که مشمول این آیین نامه نمی .شود 1- Seismic force resisting system (SFRS) 2 - برای تعیین جوش های بحرانی لرزه ای برای سیستم های باربر جانبی لرزه.ای مختلف به مبحث دهم مقررات ملی ساختمان مراجعه شود 3 - Weld tab 4 - Lowest Anticipated Service Temperature (حداقل دمای ثبت شده در57 )سال گذشته 5- Quality Assurance Plan -------- صفحهٔ بعد -------- 208 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 1 - 3 - مسئولیت های پیمانکار در صورتی که این آیین نامه یا طرح تضمین کیفیت، پیمانکار را ملزم به حفظ مدارک و مستندات پروژه نماید، مدارک باید تا حداقل یک سال بعد از تحویل قطعی حفظ شوند. مدارک باید در دسترس مهندس، بازرس یا هر دو در صورت نیاز قرار گیرد. هر گاه طبق طرح تضمین کیفیت تحویل مدارک مورد نیاز باشد، باید به مهندس تحویل داده شده و رونوشت ها .توسط پیمانکار نگهداری شوند (1) :گواهی مشخصات مصالح گواهی انطباق الکترودها، پودرها و گازهای محافظ باید الزامات آیین نامه های ملی یا مراجع معتبر بین المللی1 .را برآورده نمایند (2) گواهی آزمایش پوش حرارت ورودی2 : گواهی رعایت الزامات آزمایش پوش حرارت ورودی در الکترودهای مورد استفاده در جوش های بحرانی لرزه ای باید توسط سازنده مصالح الکترود ارائه شود . در صورت عدم ارائه این گواهی توسط تولید کننده، پیمانکار باید آزمایش .های الزم را انجام داده و نتایج را گزارش کند (3) برگه های اطالعات فنی3 محصول: برگه های اطالعات فنی محصوالت یا کاتالوگ آن که به همراه دستورالعمل ( جوشکاریWPS) ارائه می شوند، باید ترکیب پیشنهادی یا نمونه پارامترهای جوشکاری را برای جوش های GMAW با الکترودهای مرکب (مغزه دار) و تمام الکترودهایFCAW و SMAW نشان دهند. هم چنین باید توصیه های سازنده در خصوص انبار کردن، قرار گرفتن در معرض هوا و پخت (در صورت کاربرد) ا .رائه شوند (4) مقدار هیدروژن قابل انتشار: پیمانکار در صورت لزوم باید اسناد مربوط به رعایت الزامات هیدروژن مصالح الکترود .را حفظ نماید (5) قابلیت قرار گرفتن طوالنی مدت در معرض هوا برای الکترودهایFCAW : در صورتی که زمان قرار گرفتن مصالح الکترود در معرض هوا افزایش.یابد، اسناد آزمایشات مربوطه باید توسط پیمانکار حفظ شود (6) ( دستورالعمل جوشکاریWPS): مسئولیت تمامی دستورالعمل.های جوشکاری با پیمانکار است (7) اسناد آزمون تکمیلی تشخیص صالحیت جوشکار: پیمانکار باید اسناد قبولی در آزمون تکمیلی تشخیص صالحیت جوشکار برای جوشکاری تا دس ترسی محدود را برای جوشکارانی که جوش های بحرانی لرزه ای شیاری با نفوذ کامل بال پایین تیر به ستون را انجام می .دهند، حفظ کند 13 - 1 - 4 - محدودیت ها :ضوابط این بخش برای موارد زیر در نظر گرفته شده است (1) سازه های فوالدی که در آن ها تنش تسلیم مشخصه فوالد437 مگاپاسکال یا ک .متر باشد (2) سازه های فوالدی که در آن ها تنش تسلیم فوالد برای تیرها و مهاربندهایی که انتظار می رود رفتار غیر االستیک ،داشته باشند337 .مگاپاسکال یا کمتر باشد 1 -AWS A5 2 - Heat Input Envelope test 3- Data sheet -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 201 13 - 2 - جزئیات اتصال جوشی 13 - 2 - 1 - برش گوشه ورق های پیوستگی و سخت کننده گوشه ورق های پیوستگی و سخت کننده ها با ید مطابق موارد :زیر برش داده شوند 13 - 2 - 1 - 1 - در امتداد جان برش گوشه در امتداد جان باید خارج از ناحیهK (بعدK به اضافه حداقل33 میلی .متر بعد از آن) مقاطع نورد شده باشد 13 - 2 - 1 - 2 - در امتداد بال برش گوشه در امتداد بال نباید بیش از12 میلی متر از نقطه شروع گردی ریشه اتصال بال به ج .ان فاصله داشته باشد 13 - 2 - 1 - 3 - ایجاد انتهای جوش مناسب .برش گوشه باید به نحوی باشد که ایجاد انتهای جوش مناسب در جوش بال و جان را تسهیل نماید 13 - 2 - 1 - 4 - برش گوشه منحنی در صورت استفاده از برش های گوشه منحنی، حداقل شعاع باید 12 میلی .متر باشد شکل13 - 1 - برش گوشه ورق های پیو ستگی و سخت کننده 13 - 2 - 2 - تبدیل در عرض و ضخامت در درز جوش های لب به لب تحت بار کشش ی که نیاز به تبدیل در عرض یا ضخامت دار ن د، شیب ناحیه تبدیل نباید بیش ا ز 1 به5/2 باشد. نحوه تبدیل باید از طریق پخ زدن قطعه ضخیم تر، باریک کردن قطعه عریض تر و شیب دار کردن جوش یا ترکیب ی از آن .ها انجام شود -------- صفحهٔ بعد -------- 210 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران الف) تبدیل با شیب دادن به سطح جوش )ب تبدیل با شیب دادن به سطح جوش و پخ زدن پ) تبدیل با پخ زنی قطعه ضخیم تر شکل13 - 2 - نحوه تبدیل در درز جوش های لب بهل ب قطعات با ضخامت های نامساوی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 211 شکل13 - 3 - نحوه تبدیل د ر درز جوش های لب به لب قطعات با عرض های نامساوی 13 - 2 - 3 - جزئیات اتصال ورق مضاعف جان1 برای جزئیات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نورد شده باید از شکل13 - 4 و جدول13 - 1 در دستورالعمل جوشکاری ( استفاده شود. در صورت کاهش در زاویه شیار ) یا کاهش شکاف ریشه باید آزمون حک کاری ماکرو روی نمونه آزمایشی در سه نقطه که به فاصله حداقل157 میلی متر از هم قرار دارند انجام شود. بازرسی به صورت چشمی انجام می شود و در صورت عدم وجود ترک و ذوب کامل بین الیه های فلز جوش و فلز پایه، .قابل قبول است شکل13 - 4 - جزئ یات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نورد شده 1 - Doubler -------- صفحهٔ بعد -------- 212 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول13 - 1 - جزئیات اتصال ورق مضاعف جان به مقاطع نوردشده فرا یند جوشکاری مشخصۀ اتصال ضخامت فلز پایه ( نامحدود= U ) آماده سازی درز وضعیت های مجاز جوشکاری 1 T 2 T 3 T فاصله ریشه شعاع نورد زاویۀ شیار رواداری ها در طراحی در مونتاژ SMAW Dblr U U U R=0 )(الف = مطابق نورد مقطعr ◦7 2 α = +1.5 mm ,-0 - ◦0 -,◦ +10 ±6mm مطابق نورد ◦5 -,◦ 10 + F GMAW FCAW Dblr-GF U U U R=0 )(الف = مطابق نورد مقطعr ◦ 37 α= +1.5 mm ,-0 - ◦0 -,◦ +10 ±6mm مطابق نورد ◦5 -,◦ +10 F SAW Dblr-S U U U R=0 )(الف = مطابق نورد مقطعr ◦ 37 α= +1.5 mm ,-0 - ◦0 -,◦ +10 ±6mm مطابق نورد ◦5 -,◦ +10 F )الفR فاصله از نقطه مماس بر انحنا تا نزدیک ترین نقطه ورق مضاعف جان می .باشد 13 - 3 - ارزیابی صالحیت جوشکار 13 - 3 - 1 - آزمون تکمیلی ارزیابی صالحیت جوشکار 13 - 3 - 1 - 1 - آزمون های مورد نیاز عالوه بر الزامات فصل ششم، در صورتی که جوشکار ملزم به اجرای جوش هایی تحت شرایط زیر باشد ، باید گواهی قبولی ارزیابی تکمیلی جوشکار :برای جوشکاری با دسترسی محدود را داشته باشد الف) جوش بحرانی لرزه ای شیاری با نفوذ کامل ب) جوش اتصال بال پایین تیر به بال ستون پ) جوش .داخل شیار که باید از طریق سوراخ دسترسی جان تیر اجرا شود 13 - 3 - 1 - 2 - شرایط آزمون آزمون ارزیابی تکمیلی جوشکار برای جوشکاری با دسترسی محدود، باید در حالت جوشکاری تخت و با استفاده از ه مان روش جوشکاری که در کار استفاده خواهد شد، انجام شود. آزمون باید با نرخ رسوب دهی ب رابر یا بیشتر از زمان ساخت .اجرا شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 213 13 - 3 - 1 - 3 - پشت بند در آزمون ارزیابی تکمیلی جوشکار برای جوشکاری با دسترسی محدود باید از همان نوع پشت بند ی که در ساخت مورد استفاده قرار می گیرد.، استفاده شود با این استثنا که آزمون های انجام شده بدون پشت بند، جوشکار را برای استفا د ه از پشت بند فوالدی در ساخت تأیید صالحیت می کند، اما عکس این موضوع مجاز نیست. اگر از پشت بند استفاده نشود یا از پشت،بند غیر فوالدی استفاده شود صالحیت جوشکار باید با استفاده از حداک ثر فاصله ریشه جوشی که در ساخت .مجاز خواهد بود، تأیید صالحیت شود اگر در پر وژه از هیچ پشت ی بند استفاده نشده باشد، در آزمون ارزیابی نیز نباید از پشت بند استفاده شود. 13 - 3 - 1 - 4 - خال جوشکاران خال جوشکاران ملزم به ان جام آزمون ارزیابی تکمیلی جوشکار برای جوشکاری با دسترسی محدود نیستند . 13 - 3 - 2 - دوره اعتبار صالحیت جوشکار صالحیت جو شکارانی که ارزیابی تکم یلی جو شکار برای جو شکاری با د ستر سی محدود را گذرانده اند، تا36 ماه معتبر می با شد، م شروط بر اینکه الزامات مربوط به تداوم جو شکاری ارائه شده در ف صل ش شم رعایت شود .چنانچه در حین جوشکاری پروژه، دوره اعتبار صالحیت جوشکار منق ضی شود، صالحیت جوشکار برای جوشکاری با د سترسی محدود معتبر باقی می،ماند مگر اینکه دلیل مشخصی برای زیر سوال بردن توانایی جوشکار وجود داشته باشد. 13 - 3 - 3 - اطالعات سوابق ارزیابی عملکرد جوشکار اطالعات سوابق ارزیابی عملکرد جوشکار برای جوشکاری با دسترسی محدود باید حداقل شامل تمام متغیرهای اساسی جدول6 - 11 و:موارد زیر باشد الف) نوع پشت بند در صورت استفاده ( ب) حداکثر فاصله ریشه چنانچه )پشت بند فوالدی استفاده نشود ( پ) حداقل زاویه شیار چنانچه )پشت بند فوالدی استفاده نشود )ت حداکثر نرخ رسوب دهی -------- صفحهٔ بعد -------- 214 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - ضوابط اجرایی 13 - 4 - 1 - فلز پرکننده و فلز جوش 13 - 4 - 1 - 1 - خواص مکانیکی الکترودهای مصرف ی باید مطابق جدول13 - 2 باشدکه بر اساس آزمایش مطابق با الزامات نامه ن یی آ ی ها ی مل ای مراجع معتبر ب ین الملل ی1 آن تعیین می .گردند جدول13 - 2 -خواص مکانیکی الکترودهای مصرفی مشخصات مصالح نوع الکترود* 70 E 80 E 10 E حداقل تنش تسلیم- y F ( MPa ) )(الف 477 477 547 حدا قل مقاومت کششی- u F ( MPa ) 497 557 627 حداقل( ازدیاد طول% ) 22 19 17 طاقت نمونۀ شیاری شارپی استاندارد فلز جوش- CVN )(ب حداقل27 ژول در دمایC ◦ 13 - حداقل27 ژول در دمایC ◦ 13 - حداقل34 ژول در دمایC ◦ 37 - * )الکترود با عدد آخر (نوع پوشش5 ، 6 ، 7 و3 که طاق.ت باالتری دارد باید مورد استفاده قرار گیرد )الف روش افست722 درصد2 . ب) برآورده کردن حداقل انرژی در دمای کمتر از دمای آزمایش، مورد تأیید خواهد بود 13 - 4 - 1 - 2 - گواهی انطباق سازنده برای انطباق الکترود یا ترکیب الکترود / پودر عرضه شده با الزامات بندهای 13 - 4 - 1 و13 - 4 - 2 کافی است و نیازی به آزمایش نمونه های مصالح الکترود یا جوش های اجرا شده نمی .باشد 13 - 4 - 2 - ضوابط اضافی برای الکترودهای مصرفی در جوش های بحرانی لرزه ای 13 - 4 - 2 - 1 - مشخصات مکانیکی الکترودهای مصرفی در جوش های بحرانی لرزه ای باید بر اساس آزمایش پوش حرارت ورودیWPS تعیین ش ده و مطابق جدول13 - 3 باشند. در الکترودهای زیر چنانچه حداقل دمای بهره برداری ( مورد انتظارLAST ) مساوی یا بیشتر از17 درجه سلسیوس باشد، می .توانند از این آزمایش معاف شوند الف) الکترودهایSMAW با رده بندیE7018 و E7018-X درAWS A5.1/A5.1M وE7018-C3L وE8018-C3 در AWS A5.5/A5.5M یا استاندارد ملی معادل آن ب) الکترودهایGMAW توپر رده هایER70 یاER80 درAWSA5.18/A5.18M یاAWSA5.28/A5.28M یا استاندارد ملی معادل آن 1 - AWS A5 2 - 0/2 offset -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 212 پ) الکترودهای فوالدی کربن دارFCAW ردهE7X با شاخص" -D " مطابقAWS A5.20/A5.20M یا استاندارد ملی معادل آن ت) الکترودهای کم آلیاژFCAW ردهE7X یا E8X مطابقAWS A5.29/A5.29M، الکترودهای فوالدی کربن دار مطابق AWS A5.18/A5.18M و ترکیبات الکترود/پودر فوالد کربن دار و کم آلیاژSAW مطابقAWS A5.17/A5.17M وAWS A5.23/A5.23M که توسط سازنده مصالح الکترود به صو رت اختیاری برای شاخص" -D " مطابق استانداردAWS A520/A5.20M آزمایش شده اند. آزمایش مصالح الکترودSAW برای شاخص" -D " می تواند با ورق25 میلی متر به جای ورق13 .میلی متر انجام شود ث) الکترودهای مطابقAWS A5.36/A5.36M با مقاومت تسلیم557 مگاپاسکال با شاخص " -D " جدول13 - 3 –خواص مکانیکی الکترودهای جوش های بحرانی لرزه ای مشخصات مصالح نوع الکترود 70 E 80 E 10 E حداقل تنش تسلیم- y F ( MPa ) )(الف 477 477 547 حداقل مقاومت کششی- u F ( MPa ) 497 557 627 حداقل( ازدیاد طول% ) 22 19 17 طاقت نمونۀ شیار ی شارپی استاندارد فلز جوش- CVN )(ب حداقل54 ژول در دمایC ◦ 27 حداقل54 ژول در دمایC ◦ 27 حداقل54 ژول در دمایC ◦ 17 )الف روش افست722 درصد ب) برای کمترین دمای بهره برداری مورد انتظار17 درجه؛ برای مقادیر کمتر از17 درجه، بند13 - 4 - 2 - 2 .مالحظه شود 13 - 4 - 2 - 2 - کاربردهای حداقل دمای بهره برداری مورد انتظار در جوش های بحرانی لرزه ای که سیستم مقاوم لرزه ای پس از اتمام ساخت در معرض دمای زیر17 درجه سلسیوس قرار می گیرد، حداق ل انرژی ضکککربه برابر54 ژول در دمای آزمایش حداکثر17 درجه سکککلسکککیوس باالتر از حداقل دمای بهره برداری مورد انتظار برای الکترو دهای با تنش تسکککلیم497 و557 مگاپاسککککال و در حداقل دمای بهره برداری مورد انتظار برای الکترودهای با تنش تسلیم627 .مگاپاسکال باید به دست آید 13 - 4 - 2 - 3 - مرجع آزمایش آزمایش پوش حرارت ورودیWPS مصالح الکترود که برای جوش های بحرانی لرزه ای الزم است، می تواند توسط سازنده م صالح الکترود، پیمانکار یا شخص ثالث مورد تأیید مهندس انجام شود. بدون توجه به مرجع آزمایش، پیمانکار م سئول تضمین انجام این آزمایش بر روی مصالح الکترود مورد استفاده می .باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 216 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - 3 - کنترل سری محصوالت 13 - 4 - 3 - 1 - کنترل سری محصوالت الکترود هر سری از مح صوالت م صالح الکترود که د ر جوش های بحرانی لرزه ای به کار می روند باید مطابق آزمایش های رده بندی مصکالح الکترود مطابق با اسکتاندارد ملی مربوطه یا معادل بین المللی1 آن آزمایش شکوند . عالوه بر آزمایش فوق، آزمایش حرارت ورودی باال و پایین باید مطابق یکی از الزامات زیر به انتخاب پیمانکار ان :جام شود الف) پیوستA استانداردAWS D1.8 ب) بند17 استانداردAWS A5.20/A5.20M برای شاخص" -D " پ) بند16 استانداردAWS A5.36/A5.36M برای شاخص" -D " 13 - 4 - 3 - 2 - سری محصوالت باید مطابق استاندارد ملی مربوطه یا یا مراجع معتبر بین المللی2 آن باشند و الزامات زیر را برآورد:ه نمایند الف) ردهC3 یاC4 برای الکترودهایSMAW ب) ردهS3 یاS4 برای الکترودهای توپرGMAW وSAW پ) ردهT3 یاT4 برای الکترودهایFCAW و الکترودهای مرکب (مغزه)دار GMAW وSAW ت) ردهF2 برای پودرهایSAW 13 - 4 - 4 - بسته بندی، انبار کردن و قرار گرفتن الکترودFCAW در معرض هوا الزامات زیر باید برای جوش های بحرانی لرزه :ای اعمال شوند 13 - 4 - 4 - 1 - شرایط بسته بندی الکترودها باید به نحوی باشد که امکان جذب رطوبت الکترود را محدود نماید. الکترود پس از خروج از بسته بندی باید قادر به رسوب دهی فلز جوش با حداکثر هیدروژن قابل انتشار کمتر از م ق ادیر مندرج در جدول13 - 4 باشد. الکترودهایی که بسته بندی آن ها سوراخ یا پاره شده باشد، باید طبق روش های توصیه شده سازنده خشک شوند یا نباید در جوش های بحرانی لرزه .ای استفاده شوند 13 - 4 - 4 - 2 - اصالح یا روغن کاری الکترود پس از تولید آن غیر مجاز است، اما خشک کردن مطابق ب ا توصیه سازنده مجاز می باشد . 13 - 4 - 4 - 3 - مدت زمان قرار گرفتن الکترودهایFCAW در معرض هوا بعد از خروج از بسته بندی محافظ به شرح زیر محدود می شود: الف) در صورتی که دستورالعمل های سازنده بر مبنای آزمایش های انجام شده مطابق استاندارد ملی مربوطه یا معادل بین المللی آن ب اشند، این دستورالعمل.ها باید در مورد حداکثر زمان قرار گرفتن در معرض هوا رعایت شوند 1 - AWS A5 2 - AWS A5.01M/A5. 01 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 217 ب) در نبود اطالعات آزمایش بند الف، الکترود می تواند طبق استاندارد ملی مربوطه یا معادل بین المللی آن1 آزمایش شده و نتایج آن مبنای محدودیت های زمانی قرارگیری الکترود در معرض .هوا باشد پ) در صورت نبود اطالعات آزمایش های بند الف و ب، کل زمان تجمعی قرار گرفتن در معرض هوا به72 ساعت محدود می شود. زمان نگه داری در بسته.بندی یا کمد محافظ نباید در محاسبه زمان تجمعی مذکور وارد شود 13 - 4 - 4 - 4 - الکترودهایی که بیش از حدود تعیین شده در بند13 - 4 - 4 - 3 در معرض هوا بوده باشند، باید مطابق توصیه های سازنده خشک شوند یا نباید در جوش های بحرانی لرزه ای استفاده شوند. توصیه های سازنده با ید .شامل زمان، دما و تعداد چرخه های مجاز خشک کردن باشد جدول13 - 4: الزامات آزمایش هیدروژن قابل انتشار آزمایش اختیاری آزمایش ا ستاندارد نوع فلز پرکننده مشخصات فلز پر کننده فرا یند بر اساسH16 2 4.3 AWS A AWS A5.1 بر اساس محتوی مرطوب فوالد کربنی A5.1/A5.1M SMAW AWS A5.5 بر اساس محتوی مرطوب فوالد کم آلیاژ A5.5/A5.5M معاف3 فوالد کربنی A5.18/A5.18M MW GA معاف3 فوالد کم آلیاژ A5.28/A5.28M ندارد 23.4 AWS A بر اساسH16 فوالد کربنی A5.18/A5.18M الکترود ترکیبیGMAW- (مغزه)دار ندارد 23.4 AWS A بر اساسH16 فوالد کم آلیاژ A5.28/A5.28M ندارد 4 36 .5 AWS A بر اساسH16 فوالد کربنی و کم آلیاژ A5.28/A5.36M ندارد 5 20 .5 AWS A بر اساسH16 فوالد کرب نی A5.20/A5.20M FCAW ندارد 6 29 .5 AWS A بر اساسH16 فوالد کم آلیاژ A5.29/A5.29M ندارد 46 .3 5 AWS A بر اساسH16 فوالد کربنی و کم آلیاژ A5.28/A5.36M ندارد 2 4.3 AWS A بر اساسH16 فوالد کربنی A5.17/A5.17M SAW ندارد 2 4.3 AWS A بر اساسH16 فوالد کم آلیاژ A5.23/A5.23M معاف3 فوالد کربنی و کم آلیاژ A5.26/A5.26M EGW مطابق توافق بین کارفرما و مشاور ندارد فوالد کربن و کم آلیاژ A5.26/A5.26M با الکترود ترکیبیEGW (مغزه)دار مطابق توافق بین کارفرما و مشاور ندارد فوالد کربن و کم آلیاژ A5.25/A5.25M ESW 1 - در صورت درخواست کارفرما، به جای آزمایش استاندارد می.توان از آزمایش اختیاری استفاده نمود 2 - AWS A4.3 بهAWS A4.3-93 .اشاره دارد 3 - فلز پر کننده در این موارد از هر گونه اندازه گیری به منظور تعیین محتوی هیدروژن معاف .هستند 4 - AWS A5.36 به فصل15 AWS A5.36/A5.36M : 2012 .اشاره دارد 5 - A5.20 به فصل16 AWS A5.20/5.20 M : 2005 .اشاره دارد 6 - A5.29 به فصل15 AWS A5.29/A5.29 M .اشاره دارد 7 - آزمایش استانداردی به منظ ور تعیین محتوی هیدروژن فلزات پر .کننده این دسته وجود ندارد 1 - AWS D1.8 ،E پیوست -------- صفحهٔ بعد -------- 218 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - 2 - روش های جوشکاری روش هایSMAW ، GMAW (به اسککتثنای اتصککال ،)کوتاهFCAW وSAW می توانند برای جوش های بحرانی لرزه ای استفاده شوند. سایر روش ها در صورتی که مطابق مبحث دهم مقررات ملی ساختمان برای آن اتصال مجاز باشند یا به تأیید مهندس طر ا .ح برسند، می توانند استفاده شوند 13 - 4 - 6 - ( دستورالعمل جوشکاریWPS ) 13 - 4 - 6 - 1 - دستورالعمل جوشکاری باید مطابق الزامات ف .صل ششم بوده یا از طریق آزمایش ارزیابی شود 13 - 4 - 6 - 2 - دستورالعمل جوشکاری باید تمام متغیرهای اساسی را مطابق فصل ششم مشخص نماید. عالوه بر آن برای جوش های بحرانی لرزه :ای باید متغیرهای زیر را نیز ارائه نماید الف) سازنده الکترود و نام تجاری آن ب) برای انواع فلز پرکنند ه با رده های مقاومت مختلف و روش های جو شکاری، د ستورالعمل جو شکاری باید یک یا چند ترکیب از متغیرهای جوشکاری که محدودیت های حرارت ورودی بند13 - 4 - 3 را ایجاد می .کند، ذکر نماید 13 - 4 - 6 - 3 - محدودیت های سرعت هوا 13 - 4 - 6 - 3 - 1 - روش هایGMAW و FCAW-Gنباید در معرض بادهای با سککرع ت بیش از5 کیلومتر بر سککاعت اجرا شود . می توان از حفاظ مناسب برای .محافظت از عملیات جوشکاری در برابر باد استفاده کرد 13 - 4 - 6 - 3 - 2 - روش هایSMAW ، FCAW-S وSAW می توانند بدون محدودیت در سرعت باد اجرا شوند، م شروط .بر آنکه معیارهای پذیرش چشمی را برآورده نمایند 13 - 4 - 7 - ح داکثر دمای عبورهای میانی 13 - 4 - 7 - 1 - حداکثر دمای عبورهای میانی استاندارد حداکثر دمای عبورها ی ی ان یم نباید از377 درجه سلسیوس بیشتر شود، مگر آنکه مقدار جایگزین مطابق بند13 - 4 - 7 - 2 تعیین شود. حداکثر دمای عبورها ی ی ان یم باید در فاصله25 تا75 میلی متر از درز جوش .اندازه گیری شود 13 - 4 - 7 - 2 - حداکثر دمای عبورها ی ی ان یم جایگزین حداکثر دمای عبورها ی ی ان یم بند13 - 4 - 7 - 1 می تواند از طریق آزمایش ارزیابی، افزایش یابد. حداکثر حرارت ورودی مورد ا ستفاده در حین ساخت باید در آزمایش ا ستفاده شود. حداکثر دمای عبورها ی ی ان یم تایید شده برابر با کمتری ن دمای عبورها ی ی ان یم استفاده شده در عبورهای مختلف جوش در طول آزمایش در نظر گرفته می شود. فلز جوش و ناحیه متأثر از حرارت1 باید آزمایش شوند. فلز جوش باید تمام مشخصات مکانیکی مورد نیاز بندهای13 - 4 - 1 و 13 - 1 - Heat Affected Zone -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 211 4 - 2 را در صورت کاربرد .، برآورده نماید طاقت شیاری ناحیه متأثر از حرارت باید مطابق الزامات ف صل ش شم، آزمایش شده و نمونه های اخذ شده از فوا صل1 و5 میلی متری از خط ذوب باید حداقل ضوابط ارائه شده در جدول 13 - 2 را برآورده نمایند. نوع و رده فوالد مصرفی در آزمایش ارزیابی باید مشابه نمونه استفاده شده .در ساخت باشد 13 - 4 - 8 - حرارت ورودی 13 - 4 - 8 - 1 - محدودیت های حرارت ورودی حدود مجاز حرارت ورودی برای جوش های بحرانی لرزه ای در دستورالعمل های جوشکاری باید به انتخاب پیمانکار شامل :موارد زیر باشد الف) دامنه حرارت ورودی که از طریق آزمایش مطابق پیوستA استانداردAWS D1.8 یا است اندارد ملی معادل آن تعیین می .شود ب) دامنه حرارت ورودی تعیین شده برای الکترودهای فوالدی کربن دارFCAW با شاخص" -D " مطابق AWS A5.20/A5.20M یا استاندارد ملی معادل آن پ) دامنه حرارت ورودی تعیین شده درAWS A5.20/A5.20M یا استانداردهای معادل آن برای مصالح الکترود زیر با مقاومت تسلیم497 یا557 مگاپاسکال در صورتی که به صورت اختیاری برای الزامات شاخص" -D " :آزمایش شوند (1) الکترودهای کم آلیاژFCAW مطابقAWS A5.29/A5.29M یا استاندارد ملی معادل آن (2) الکترودهای فوالدی کربن )دار مرکب (مغزه فلزیGMAW مطابقAWS A5.18/A5.18M یا استانداردها ی معادل آن و الکترودهای کم آلیاژ )مرکب (مغزه فلزیGMAW مطابقAWS A5.28/A5.28M یا استاندارد ملی معادل آن (3) ترکیبات الکترود/پودر فوالد کربن دارSAW مطابقAWS A5.17/A5.17M یا استاندارد ملی معادل آن و ترکیبات الکترود/پودر کم آلیاژSAW مطابقAWS A5.23/A5.23M یا استاندارد ملی معادل آن ت) در الکترودهای کم آلیاژ با رده مقاومت تسلیم627 ،مگاپاسکالSMAW وGMAW مغزه فلزی و توپر، الکترودهای FCAW و ترکیبات الکترود/ پودرSAW، دامنه حرارت ورودی مطابق بند الف یا پ تعیین می شود و باید الزامات مر بوط به الکترودهای با مقاومت تسلیم627 مگاپاسکال را برآورده نمایند و طاقت شیاری آن ها در درمای17 درجه سلسیوس ، حداقل54 .ژول باشد ث) دامنه حرارت ورودی تعیین شده درAWS A5.36/A5.36M یا استاندارد ملی معادل آن برای الکترودهای کربن دار و کم آلیاژ فوالدیFCAW و الکترودهای مغزه فلزیGMAW با شاخص" -D " 13 - 4 - 1 - توالی جوشکاری بال پایین جوش های شیاری با نفوذ کامل اتصال بال پایین تیر به بال ستون یا ورق های پیوستگی با استفاده از سو را خ دس ترسی :جوش باید به شرح زیر ترتیب داده شوند 1 - حتی االمکان وقفه های جوشکاری در زیر جان تیر ات .فاق نیفتد 2 - قبل از شروع الیه .های بعدی، جوشکاری هر الیه باید در کل عرض بال تکمیل شود 3 - محل وقفه .های جوشکاری در هر الیه نسبت به الیه قبل باید در سمت مخالف نسبت به جان تیر باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 220 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - 10 - شناسایی جوشکار پیمانکار باید روشی را تدوین و پیاده سازی کند تا کار هر جوشکار مش خص و قابل شناسایی باشد. در صورت استفاده از .مهر باید از نوع کم فشار باشد 13 - 4 - 11 - سوراخ های دسترسی جوش سوراخ های دسترسی جوش برای تمام جوش های بحرانی لرزه ای باید با موارد زیر مطابقت داشته باشند: 13 - 4 - 11 - 1 - شکل 13 - 14 - 11 - 1 - 1 - هندسه و جزئیات تمام سوراخ های دسترسی جوش از نظر ا بعاد و رواداری ها باید مطابق مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و فصل هفتم این نشریه باشند، مگر اینکه در اسناد قرارداد به نحو دیگری تعیین شده باشد. به انتخاب پیمانکار می توان از جزئی ات جایگزین مطابق بند13 - 14 - 11 - 1 - 2 .استفاده کرد 13 - 4 - 11 - 1 - 2 - جزئیات جایگزین در ص ورتی که در اسناد پیمان درخواست شده باشد، ابعاد، رواداری ها و شکل سوراخ دسترسی باید مطابق شکل13 - 5 در .نظر گرفته شود :یادداشت (1) زاویه مورد نظر بر اساس دستورالعمل جوشکاری (2) bf t یا12 میلی.متر، هر کدام بزرگتر بود (3) حداقل بعد بایدbf t 34 یا27 میلی متر، هر کدام بزرگتر بود، باشد. حداکثر بعد بایدbf t .باشد (4) شعاع حداقل17 میلی متر (5) bf t3 (6) برای الزامات زبری سطح، بند6 - 11 - 2 - 1 .مالحظه شود (7) تجمیع رواداری ها نباید به گونه ای باشدکه زاویه سوراخ دسترسی به سطح بال از25 .درجه فراتر رود شکل13 - 2 - جزئی ات جایگزین برای سوراخ دسترسی بال تیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 221 13 - 4 - 11 - 1 - 3 - در صورتی که جزئیات خاصی در اسناد پیمان درخواست شده باشد، شکل سوراخ دسترسی جوش باید مطابق ابعاد و رواداری .های تعیین شده باشد 13 - 4 - 11 - 2 - الزامات کیفی سوراخ های دسترسی جوش 13 - 4 - 11 - 2 - 1 - زبری سطح به استثنای سوراخ های د سترسی استاندارد یا چنانچه توسط مهندس به نحو دیگری مشخص شده باشد، زبری سطح تمام شده سوراخ دسترسی جوش نباید از13 .میکرون بیشتر باشد 13 - 4 - 11 - 2 - 2 - زخم ها و بریدگی ها زخم ها و بریدگی ها در سوراخ دسترسی جوش که ناشی از برش حرارتی و برش اره ای نام ناسب هستند، ب اید با سنگ ز نی برداشته شده و به نحوی صاف شوند که شیب آن ها در مقابل سطح برش مستقیم حداکثر1 به5 و شعاع آن ها در قسمت منحنی سطح برش حداقل17 میلی متر باشد. عمق زخم ها و بریدگی های ی که با سنگ زنی قابل اصالح هستند محدودیت ندارد، مشروط بر اینکه شکل نهایی سورا خ دسترسی با ابعاد، رواداری .ها و هندسه مورد نیاز مطابقت داشته باشد 13 - 4 - 11 - 2 - 3 - ترمیم زخم ها با جوشکاری زخم هایی که عمق آن ها زیاد بوده و با سنگ زنی قابل اصالح نیستند، می ،توانند با جوشکاری ترمیم شوند. قبل از جوشکاری زخم یا بریدگی باید با سنگ زنی به یک شکل هموار با شعاع حداقل6 میلی .متر در آید برای ترمیم از یک دستورالعمل جوشکاری ترمیمی مکتوب باید استفاده شود. ناحیه ترمیمی باید تا دمای حداقل65 درجه سلسیوس پیش گرم ایش .شود پس از اتمام جوشکاری محل ترمیم باید سنگ زنی شده و سرتاسر ناحیه با یکنواخت کردن سطح جوش با سطح مجاور ب ه .حالت صاف و صیقلی در آید تا با شکل نهایی مورد نیاز سوراخ دسترسی مطابقت داشته باشد 13 - 4 - 12 - الزامات خال جوشکاری 13 - 4 - 12 - 1 - پیش گرمایش پیش گرمایش برای تمامی خال جوش( ها، باید مطابق دستورالعمل جوشکاریWPS .) باشد 13 - 4 - 12 - 2 - گذاشتن خال جوش ها اجرای خال جوش خارج از در ز جوش در ناحیه حفاظت شده ممنوع است مگر این که به طور مشخص توسط مهندس مجاز شده و در نقشه های اجرایی نشان داده .شود -------- صفحهٔ بعد -------- 222 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - 12 - 3 - خال جوش ها به پشت بند فوالدی در ناحیه حفاظت شده اجرای خال جوش بین پشت بند و بال تیر خارج از درز جوش ممنوع است. خال جوش های اتصال پشت بند فوال دی به جوش شیاری در ناحیه حفاظت شده، در صورت امکان باید در درز جوش اجرا شوند. پشت بند فوالدی در اتصال بال تیر به .بال ستون را می توان به بال ستون خال جوش کرد 13 - 4 - 12 - 4 - برداشتن خال جوش های نامناسب خال جوش های نامناسککب باید با سککنگ زنی برداشککته شککوند. بریدگی ها و زخم ه ا باید مطابق بند13 - 4 - 13 - 5 - 2 ترمیم .شوند 13 - 4 - 13 - برداشتن پشت بند و اصالح ریشه جوش در صورتی که برداشتن پشت بند ذوب )شونده (فوالدی ضروری باشد، این کار باید به وسیله شیارزنی قوسی کربن- هوا ( CAG ) 1 ( ، شیارزنی قوسی پالسماPAG ) 2، سنگ زنی، پلیسه برداری یا دیگر روش های بر ش حرارتی انجام شود. روند کار باید برای به حداقل رساندن شیارزنی اشتباه، کنترل شود. بعد از برداشتن پشت بند (هر دو حالت ذوبی و غیرذوبی)، ریش ه جوش باید تا رسیدن به فلز سالم از پشت شیارزنی شود. درزهای ی که از پشت شیارزنی شده اند باید به اندازه الزم و ح داقل تا رس( یدن به شکل مسطح با فلز جوش پر شوند. جوش باید مطابق با یک دستورالعمل جوشکاریWPS .) انجام شود بریدگی هایی که بعد از انجام هر گونه جوشکاری از پشت یا اجرای جوش گوشه باقی می ماند، باید ترمیم شوند. زخم ها و بریدگی های با عمق کمتر از5/1 میلی متر باید باید با شی ب حداکثر1 به5 صاف شوند. زخم های عمیق تر باید به وسیله .جوشکاری مطابق با دستورالعمل جوشکاری اعمالی ترمیم شوند 13 - 4 - 14 - جوش های گوشه تقویتی در محل برداشتن پشت بند در صورت نیاز به جوش های گوشه تقویتی در محل برداشتن پشت بند، حداقل بعد آن باید3 میلی متر باشد. ساق جو ش گوشه مجاور بال تیر باید به نحوی باشد که پنجه جوش بر روی فلز پایه قرار گیرد. در صورتی که سطح جوش گوشه تقویتی و فلز پایه به وسیله سنگ .زدن صاف شده باشد، نیازی به امتداد جوش گوشه تا فلز پایه نیست 1- Air carbon arc gouging (CAG) 2- Plasma arc gouging (PAG) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه‌ای ۱۴۰۴/۵/۰۱ ۳۳ ۴ اقل 171170 ۸ جوش گوشه با ساق مساوی ک ۳ حداقل حداقل بعد حوش گوشه 13713 ۸ (الف) قابل قبول جوش گوشه ریشه را کاملا نپوشانده ولی سطعح ۳ حوش گوشه و ریشه با سنگ زدن صاف شده است حداقل بعد حوش گوشه 17110 ۸ ۱ (ب) قابل قبول جوش گوشه با ساق نامساوی "۳ ۱ حیاقل ۸.10000 حداقل بعد حوش گوشه 1731 ۸ (پ) قابل قبول شکل ۶-۱۳- الزامات جوش گوشه تقویتی -------- صفحهٔ بعد -------- 224 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 4 - 12 - جوش های گوشه در پشت بند فوالدی دائمی 13 - 4 - 12 - 1 - در صورت نیاز به جوش گوشه بین پشت بند فوالدی دائمی و ستون، بعد آن حداقل باید 3 میلی متر .باشد 13 - 4 - 12 - 2 - پشت بند فوالدی در اتصال بال تیر به بال ستون نباید به وجه زیرین بال تیر جوش شود. اجرای خال .جوش در این ناحیه مجاز نیست 13 - 4 - 16 - ناودان های انتهای جوش 13 - 4 - 16 - 1 - ناودان های انتهای جوش (ورق های گوشواره ای) باید حداقل به اندازه25 میلی متر یا ضخامت قطعه (هر کدام بزرگتر بود)، از لبه درز امتداد داشته باشند و نیازی نیست که فراتر از57 میلی متر باشند. در جائیکه دسترسی کافی برای ناودان انتهایی جوش، مانند اتصاالت قطع ات خیلی نزدیک به یکدیگر یا قطعاتی که بصورت حاده نسبت به هم قرار گرفته اند نمی باشد، ممکن است انتهای جوش تقریباً در ابعادی به اندازه یک بعد جوش، آبشاری1 .شود 13 - 4 - 16 - 2 - در ناحیه حفاظت شده، خال جوش های متصل کننده ناودان های انتهای جوش (ورق های گوشواره ای) باید داخل در ز جوش اجرا شوند و الزامات بخش13 - 4 - 12 .را برآورده نمایند 13 - 4 - 16 - 3 - چنانچه برداشتن ناودان های انتهای جوش در اسناد قرارداد خواسته شده باشد، این ناودانی ها باید برداشته شده و انتهای جوش پرداخت شود. برداشتن جوش باید به وسیله شیارزنی قوسی کربن- ( هواCAG ،) سنگ زنی، پلیسه ،برداری یا برش حرارتی انجام شود. روند کار باید برای به حداقل رساندن شیارزنی اشتباه کنترل شود. پس از برداشتن ناودان های انتهایی، حداکثر ناهمواری سطح لبه ها نباید از13 میکرون بیشتر شود. اجرای سنگ زنی تا حد صاف شدن الزم نیست. فرم جوش باید یک تبدیل مالیم و ع اری از زخم ها و گوشه های تیز باشد. در درزهای سپری، لزومی به رعایت شعاع حداقل در گوشه ها نیست. انتهای جوش باید عاری از هرگونه عیب .باشد عیب هایی با عمق کمتر از5/1 میلی متر باید با سنگ زنی برداشته شده و با شیب حداکثر1 به5 صاف شوند. سایر عیب ها باید برداشت ه شده و مطابق دستورالعمل جوشکاری ( WPS .) اعمالی اصالح شوند 1 - Cascade -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 222 شکل13 - 7 - وضعیت های قابل قبول برداشتن ناودان انتهای جوش 13 - 4 - 16 - 4 - در انتهای جوش ورق های پیوستگی که در مجاورت تقاطع بال به جان ستون قرار دارد، نباید از ناودان انتهای جوش استفاده شود، مگر اینکه توسط مهند س مجاز یا خواسته شده باشد. در صورت استفاده از .ناودان انتهای جوش در این محل، نباید برداشته شوند مگر اینکه توسط مهندس تعیین شده باشد 13 - 4 - 16 - 2 - الزامات جدول13 - 5 در خصوص برداشتن ناودان انتهای جوش و پشت بند باید رعایت شود . -------- صفحهٔ بعد -------- 226 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول13 - 2 - الزامات برداشتن پشت بند و ناودانی انتهای جوش ناودان انتهای جوش پشت بند قاب های خمشی اتصال بال فوقانی تیر به بال ستون برداشته شود باقی بماند و با جوش گوشه به ستون ( نه به تیر) جوش داده شود اتصال بال تحتانی تیر به بال ستون برداشته شود برداشته شود ورق های پیوستگی توصیه می شود در گوشۀ اتصال بال به جان ستون (نزدیک ناحیۀ k ) استفاده نشود. در صورت استفاده باقی بماند باقی بماند و با جوش گوشه به ستون جوش داده شود نزدیک لبۀ بال ستون برداشته شود قاب های مهاربندی شدۀ همگرا کلیۀ اتصاالت مهاربند ها باقی بماند باقی بماند قاب های مهاربن دی شدۀ واگرا اتصال تیر پیوند به ستون برداشته شود مانند قاب های خمشی اتصال مهاربندها به تیر پیوند برداشته شود برداشته شود سایر اتصاالت مهاربندها باقی بماند باقی بماند وصله ستون ها ( در قاب های خمشی و مهاربندی)شدۀ همگرا و واگرا وصله ستون ها برداشته شود باقی بماند 13 - 4 - 17 - قطعه کلگی انتهایی1 13 - 4 - 17 - 1 - قطعات کلگی انتهایی می .توانند فلزی یا غیرفلزی باشند 13 - 4 - 17 - 2 - قطعه کلگی انتهایی نباید به صورت مستقیم در هیچ یک از دو انتهای درز جوش شیاری قرار گیرد، مگر .اینکه پس از ناودان جوش نصب شده و در پایان جوشکاری به همراه آن برداشته شود 1- End Dam -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 227 شکل13 - 8 - شرایط پذیرش قطعه کلگی 13 - 4 - 18 - ناحیه حفاظت شده 13 - 4 - 18 - 1 - ایجاد ملحقات جوشی از جمله جوش های گل میخ ها و بست های نگهدارنده در ناحیه حفاظت شده ممنوع است. ایجاد جوش های قوس ی نقطه ای1 به منظور اتصال عرشه فوالدی در ناحیه حفاظت .شده مجاز است 13 - 4 - 18 - 2 - در صورت نیاز به اتصال اعضای ک مکی برای نصب در ناحیه حفاظت شده الزم است مهندس آن را تأیید نماید. همچنین الزم است پس از نصب، این اعضا برداشته شده و در صورت وجود هر گونه اثرات زخم سطح ناحیه حفاظت شده سنگ زنی.شود 13 - 4 - 18 - 3 - چنانچه نیاز به برداشتن جوش ها در ناحیه حفاظت شده باشد، این کار باید به وسیل ه برش قوسی کربن- ( هواCAC-A)، سنگ ،زنی براده برداری یا سایر روش های .برش حرارتی صورت گیرد روند کار باید کنترل شود تا شیارزنی بی .مورد به حداقل برسد پس از برداشتن جوش ها، ناحیه مورد نظر باید با سنگ زنی صاف شده و عاری هر گونه از عیب .باشد 13 - 4 - 18 - 4 - اگر جوش های گوشه و خال جوش ها به اشتباه بین پشت بند و بال تیر اجرا شوند، باید به شرح زیر اصالح .گردند الف) جوش باید به نحوی برداشته شود که دیگر پشت بند به بال تیر متصل نباشد. ب) سطح بال تیر باید با سنگ زنی صاف و صیقلی و عاری از هر گونه عیب شود . پ) هر گونه زخم و بریدگی باید مطابق بند13 - 4 - 13 - 5 اصالح شود . 13 - 4 - 18 - 2 - بریدگی ها و زخم ی ها :واقع در ناحیه حفاظت شده باید مطابق زیر اصالح شوند 13 - 4 - 18 - 2 - 1 - چنانچه بریدگی ها و زخم ها به وسیله سنگ زنی اصالح گردند، ناحیه سنگ زنی شده باید دارای یک شیب تبدیل مالیم نسبت به سطح فلز پایه باشد. حدا کثر میزان این شیب در امتداد موازی محور عضو1 به5 و در امتداد عمود بر آن باید1 به5/2 .باشد 13 - 4 - 18 - 2 - 2 - چنانچه برای اصالح، به جوشکاری نیاز باشد، بریدگی یا زخم باید برداشته شده و به وسیله سنگ ،زنی سطحی مالیم با شعاع حداقل6 میلی متر آماده شود. جوشکاری با( ید مطابق دستورالعمل جوشکاریWPS .) انجام شود پیش گرمایش باید مطابق الزامات آیین نامه انجام شود ولی نباید از65 درجه سلسیوس کمتر باشد. الکترودها باید مطابق بند13 - 4 - 1 باشند. پس از جوشکاری، جوش باید با سنگ زنی به سطحی صاف با حداکثر ناهمواری13 میکرون تبدیل 1 - Arc spot weld -------- صفحهٔ بعد -------- 228 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ش( ود. پس از اصالح، ناحیه مورد نظر باید با استفاده از آزمایش ذرات مغناطیسیMT ) بازرسی شود. ضخامت نهایی ناحیه اصالح شده باید حداکثر5/1 میلی .متر کمتر از ضخامت فلز پایه باشد 13 - 4 - 18 - 6 - چنانچه به دلیل جانمایی نادرست سوراخ در ناحیه حفاظت شده، مطابق نظر مهندس، نیاز به پر کردن آن با جوش باشد، دستورالعمل آن باید توسط پیمانکار تهیه و به تأیید مهندس برسد. این دستورالعمل باید حداقل دمای پیش گرمایش برابر65 درجه سلسیوس ، سنگ زنی جوش تقویتی ،تا رسیدن به سطح صیقلی و انجام آ( زمایش ذرات مغناطیسیMT و فراصوتUT )برای ارزیابی جوش را .شامل شود 13 - 4 - 18 - 7 - جوش های کام که به صورت نادرست در ناحیه حفاظت شده جانمایی شده اند باید بریده شده و با سنگ زنی .سطح صیقلی حاصل شود 13 - 2 - بازرسی 13 - 2 - 1 - در صورتی که مطابق آیین نامه یا اسناد پیمان الزم باشد، مهندس باید یک طرح تضمین کیفیت ( QAP ) تهیه نماید. طرح تضمین کیفی ت باید وظایف مخصوص کنترل کیفیت و تضمین کیفیت را که به ترتیب توسط پیمانکار و دستگاه تضمین کیفیت انجام خواهد شد، تعیین نماید. پیمانکار و دستگاه تضمین کیفیت باید وظایف مذکور را مطابق طرح تضمین کیفیت تعریف شده انجام دهند . 13 - 2 - 2 - تایید صالحیت بازرسان 13 - 2 - 2 - 1 - تایید صالحیت با زرسان جوشQA صالحیت بازرسان جوشQA :باید مطابق زیر باشد - ( بازرس ارشد جوشSWI یا بازرس جوشWI ، به استثنای کمک بازرس جوشAWI )، که در سایت مستقر بوده و حین بازرسی در دسترس می باشد، می( تواند تحت نظارت مستقیم بازرس جوشWI .) کار کند 13 - 2 - 2 - 2 - تایید صالحیت کارکنان آزمایش های غیرمخرب عالوه بر ضوابط ارائه شده در فصل هشتم، اشخاصی مجاز به انجام آزمایش های غیرمخرب هستند که در پایه2 یا باالتر آزمون.های غیرمخرب ارزیابی شده باشند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 221 13 - 2 - 2 - 3 - تایید صالحیت بازرسان جوشQC کارکنان بازرسی جوشQC ( باید در حد کمک بازرسAWI) یا باالتر باشند در غیر اینصورت باید مطابق ضوابط فصل هشتم و طرحQC .پیمانکار تشخیص صالحیت شوند 13 - 2 - 3 - ( مدارک تضمین کیفیتQA ) .دستگاه تضمین کیفیت باید مدارک زیر را به نماینده کارفرما، مقام قانونی مسئول و کارفرما ارائه نماید الف) رویه انجام بازرسی مستمر و کنترل عملیات دستگاه تض :مین کیفیت شامل موارد زیر 1 - رویه انتخاب و مدیریت نفرات بازرسی، شامل نحوه آموزش، کسب تجربه و آزمون های مورد نیاز به منظور تایید صالحیت نفرات بازرسی 2 - رویه بازرسی دستگاه تضمین کیفیت شامل بازرسی عمومی، کنترل مصالح و بازرسی چشمی جوش ب) مدارک صالحیت حرفه ای مدیر یت و نفرات دستگاه تضمین کیفیت که برای پروژه به کار گرفته می .شوند پ) مدارک سوابق بازرسان و تکنیسن( های آزمایش غیرمخربNDT) که در پروژه به کار گرفته می .شوند ت) رویه اجرایی آزمایش های غیرمخرب و سوابق واسنجی تجهیزاتی که برای آزمایش های غیرمخرب مورد استفاده قرار می .گیرند 13 - 2 - 4 - وظایف بازرس نحوه مستندسازی و وظایف بازرس در دستگاه( های کنترل کیفیتQC و تضمین کیفیتQA ) برای اعضا و اجزای سیستم باربر لرزه ای باید مطابق جدول های13 - 6 تا13 - 3 باشد در این جدول ها عالمت هایO ، P وD :به شرح زیر است ( الف) مشاهدهO ) باز رس مربوطه باید این موارد را مشاهده و بررسی نماید. این بررسی و مشاهده شامل تمامی موارد نشده و می تواند به صورت غیرمنظم ولی روزانه انجام شود. به هر حال تعداد بازرسی ها رافع مسئولیتQA وQC نمی باشد. در این حالت ادامه .ساخت موکول به انجام بازرسی نیست ب) انج( امP ) این فعالیت ها باید برای هر مورد انجام پذیرد و انجام مرحله بعدی منوط به صدور تأییدیه مرحله قبل می.باشد ( پ) مستندسازیD ) بازرس باید گزارش هایی تهیه نماید که نشان دهد که کار بر اساس مستندات قرارداد انجام می،شود. برای ساخت در کارخانه گزارش باید در بردارنده شماره قطعه بازرسی شده باشد. برای کار در کارگاه، گزارش باید شامل محور، طبقه و تراز ارتفاعی بازرسی شده باشد. کارهایی که مطابق قرارداد اجرا نشده و یا مطابق قرارداد نبوده ولی به صورت رضایت بخشی تعمی ر شده .است، باید در گزارش بازرسی قید شوند -------- صفحهٔ بعد -------- 230 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 13 - 2 - 2 - بازرسی جو ش و آزمایش های غیرمخرب بازرسی جوش و آزمایش های غیرمخرب باید نیازمندی.های این بخش را فراهم نماید (1) بازرسی چشمی جوش بازرسی چشمی جوش باید توسط افراد ( دستگاه کنترل کیفیتQC و تضمین کیفیتQA ) انجام شود. حداقل وظایف این دو دستگاه در جدول های13 - 6 تا13 - 3 ارائه .شده است (2) آزمایش های غیرمخرب اتصاالت جوشی عالوه بر الزامات بخش .های قبل، آزمایشات غیرمخرب جوش باید مطابق ضوابط این بخش انجام شود 2 - الف) آزمایش های غیرمخرب جوش های شیاری با نفوذ کامل 177 درصد جوش های شیاری با نفود کامل که ضخامت فلز پایه آن حداقل3 ی میل( متر باشد، باید آزمایش فراصوتUT ) شود. ضوابط پذیرش ناپیوستگی های جوش، مطابق ضوابط فصل3 می باشد. عالوه بر آن، برای25 درصد از جوش های ( شیاری با نفود کامل اتصال تیر به ستون باید آزمایش ذرات مغناطیسیMT) انجام شود. کاهش درصد آزمایش های فراصوت و ذرات مغناطی سی بر اساس ضوابط فصل3 .مجاز است 2 - ب) آزمایش های غیرمخرب فلز پایه برای پارگی ورقه ندش یا هیلا و یا در اتصاالت سپری و گوشه، در صورتیکه ضخامت فلز پایه مساوی و بیش از47 میلی متر و ضخامت قطعه متصل به آن با جوش شیاری با نفوذ کامل مساوی و بیش از27 میلی متر ( باشد، باید آزمایش فراصوتUT )برای تشخیص الیه ای شدن فلز پایه (مطابق شکل13 - 9 .) در پشت و مجاورت خط امتزاج جوش انجام شود هر گونه ناپیوستگی به فاصلهt 4 از سطح فوالد باید مطابق ضوابط فصل3 پذیرفته یا مردود شود( . t ضخامت فلز پایه ب می )اشد شکل13 - 1 پارگی ورقه ای و الیه ای شدن 2 - پ) آزمایش های غیرمخرب سوراخ های دسترسی و لبه های برش داده تیر در محل اتصال -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- مکمل لرزه ای 01 / 02 / 1404 231 زمانی که ضخامت بال مقطع در مقاطع نورد شده و ضخامت جان مقطع در مقاطع ساخته شده از ورق مساوی و بیش از 47 میلی متر شود، لبه های برش د اده شده تیرها و سوراخ های دسترسی در محل اتصال ایجاد شده با برش حرارتی، باید ( تحت آزمایش ذرات مغناطیسیMT ) یا مایع ( نافذPT .) قرار گیرند جدول13 - 6 - بازرسی قبل از جوشکاری ردیف شرح فعالیت QC QC مستندسازی فعالیت مستندسازی فعالیت 1 قابل شناسایی بودن موا)د و مصالح (نوع و رده - O - O 2 سیستم شناسایی جوشکاران (عالمت)گذاری بند جوش - O - O 3 کنترل آماده سازی درز جوش شیاری  آماده سازی اتصال  هندسه (هم)راستایی، فاصله ریشه، عمق ریشه، پخ  تمیزی درز جوش  )وضعیت خال جوشکاری (کیفیت و محل خال جوش  نوع پشت بند - P - * O P/ 4 کنترل شکل و پرداخت سوراخ دسترسی - P - O 5 کنترل آماده سازی درز جوش گوشه  )... ،هندسه (فاصله ریشه، راستا  تمیزی درز جوش  )وضعیت خال جوشکاری (کیفیت و محل خال جوش - * P/O - * P/O  پس از انجام بازر سی برای17 جوش اجرا شده تو سط یک جو شکار م شخص، که طی آن جو شکار ن شان دهد که الزامات را درک کرده و توانایی ها و ابزار الزم برای برر سی این موارد را دارا می،با شد فعالیت بازر سی به م شاهده تقلیل یافته و انجام بازر سی این موارد باید تو سط جو شکار صورت گیرد. اگر بازرس تشخیص دهد که جوشکار انجام این وظایف ر،ا متوقف کرده است ف عالیت بازرسی تا زمانی که بازرسی از انجام این وظایف توسط جوشکار اطمینان یابد، باید .توسط خود بازرس انجام شود جدول13 - 7 - بازرسی حین جوشکاری ردیف شرح فعالیت QC QC مستندسازی فعالیت مستندسازی فعالیت 1 ( پیروی از دستورالعمل جوشکاریWPS )  تنظیم تجهیزات جوشکا ری  سرعت جوشکاری  انتخاب الکترود و سیم جوش  نوع و دبی گاز محافظ  پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی  ( وضعیت جوشکاریOH, H, V, F )  ،عدم استفاده از الکترودهای با جنس متفاوت در یک درز .مگر اینکه اجازه داده شده باشد - O - O 2 استفاده از جوشکارهای صالحیت دار - O - O 3 کنترل شرایط نگه داری و جابه جایی الکترود  بسته بندی  زمان در معرض هوا بودن - O - O -------- صفحهٔ بعد -------- 232 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 شرایط محیطی  محدودیت سرعت باد  بارش و دما - O - O 5 روش های جوشکاری  تمیزکاری بین دو عبور و عبور نهایی  هندسه جوش هر عبور  بازرسی کیفیت چشمی هر عبور - O - O 6 عد م جوشکاری روی ترک های خال جوش - O - O جدول13 - 8 - بازرسی بعد از جوشکاری ردیف شرح فعالیت QC QC مستندسازی فعالیت مستندسازی فعالیت 1 کنترل تمیزکاری جوش - O - O 2 )کنترل هندسه جوش (بعد، طول و محل جوش - P - P 3 بازرسی چشمی جوش  ممانعت از ترک  امتزاج جوش با فلز پایه و عبورهای قبل  چاله جوش  هندسه مقطع جوش  بریدگی کنار جوش  تخلخل D P D P 4 ناحیهk * D P D P 5 اجرای جوش تقویتی یا محدب یا مسطح کردن سطح )جوش گوشه (در صورت نیاز D P D P 6 کنترل برداشتن پشت بند و ناودانی جوش و اجرای جوش )گوشه (در صورت نیاز D P D P 7 کنترل جوش تعمیری - P D P *هنگام جوشکاری ورق های مضاعف، ورق های پیوستگی و سخت کننده ها، بازرسی چشمی برای کشف ترک در ناحیهk ورق جان تا فاصله75 میلی متر باال و پایین جوش انجام شود. بازرسی چشمی نباید زودتر از43 ساعت بعد از تکمیل عملیات جوشکاری انج .ام شود -------- صفحهٔ بعد -------- نمادهای فرار دادی حوش -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست یک: عالئم قراردادی برای نمایش جوش 01 / 02 / 1404 232 نمادهای قراردادی جوش نیا در پیوست نمادهایی ی برا نمایش دادن الزامات جوشکار ی، می لح ی کار و بازرسی یغ رمخرب ارائه م د شو ی که شامل مقررات ی ی برا شی نما یکی گراف جوش ها و روش ی ها آزمایش های یغ رمخرب ، همراه ض با وابطی ی برا مشخص کردن مکان و گسترده کاربرد آنها است. شکل ی ها همراه با متن نشان م ی دهند که چگونه م توان ی از قالب و کاربردها ی حی صح نمادها برا ی انتقال اطالعات مربوط به اجرای جوش و آزمایش غیر مخرب استفاده کرد ، اما برای نشان دادن جوشکار ی یا بازرسی ریغ مخرب توص هی ده ش ای طراح،ی در نظر گرفته نشده ا ست. نکته: خط عمودی عالمت جوش همواره در سمت چپ نمایش داده می.شود شکل1 - عالمت های اصلی جوش -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۳۶ چجچجج ۱۳۰۴/۵/۰۱ آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی |۱ 3333333333333 8 سح وش 5 6 ۱ 0 ۷۴ ۴۱۴۵ سای مسر مدب مسطح فاصله انداز لایی مصرفی وب عمی محل نصب اجوش دورتا دور سا بت سر << ۱ / علامت سطح جوش دهانه ریشه ۲۳ ۹ فاصله مرکز به مرکز جوشها 1۹ اندازه یا مقاومت جوش جوش در محل نصب سه > - ارس با رها . ده ط هد ی دهتا ۱-۲ و طرف 5 0 اضا جوس دورنادور سر - مقابل ) ۱ یا 5 7 ی دو طرف پیکان دنباله 2 سم فلش اتصال خط علامت جوش جوش موارد در این محدوده در صورتیکه فلش و دنباله جابجا شوند باقی می مانند علائم جوش در این محدوده باید در طول خط قرار گیرند و نباید در دو انتهای خط مرجع قرار گیرند بران کت -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست یک: علائم قراردادی برای نمایش جوش ۳/1( ۳۷ الف) اتصال لب به‌لب پ) اتصال سپری (1) را شکل ۴- علامت جوش روی انواع اتصال جوش -------- صفحهٔ بعد -------- 238 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ی وقت قرار است فقط یک عضو اتصال ار یش زده شود ،پیکان دی با دارای شکست بوده و به سمت آن عضو باشد (شکل5 مالحظه شود ). اگر مشخص است که کدام عضو با دی ی دارا ار یش باشد، نبا ید شکسته شود (شکل6 مالحظه شود). اگر ترج یحی وجود نداشته باشد که کدام عضو با دی ار یش .داشته باشد، شکسته نخواهد شد شکل2 - کاربرد شکست در عالمت جوش ی برا اتصاالت ی که به ب یش کی از نوع جوش ن از ی دارند، با ید کی از عالمت برا ی مشخص کردن هر جوش استفاده شود (شکل6 مالحظه شود.) -------- صفحهٔ بعد -------- حوس پسس ۳ : علامت سطح مقطع جوش ب) علامت شیار جناغی و جوش گوشه شکل ۶- ترکیب علائم جوش پ) علامت جوش نیم جناغی و جوش گوشه دوطرفه 8 ۱ را 5 5 سطح مقطع جوش ت) جوش شیاری ساده دوطرفه و جوش گوشه دوطرفه شکل ۶- ترکیب علائم جوش (ادامه) 4۳۹ وی -------- صفحهٔ بعد -------- 240 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران مم کن است دو یا چند پیکان کی با خط مرجع واحد برا ی اشا ره به مکان ها یی که جوش ی ها ی کسان دارند استفاده شود. (شکل7 -الف مالحظه شود) الف) جوش با تغییر ناگهانی در جهت جوشکاری شکل7 - کاربرد عالمت جوش ی برا ن یی تع زان یم جوشکار ی -------- صفحهٔ بعد -------- ی م قراردادی برای نمایش جوش ۳/1( 595 11 جوش ب) کاربرد علامت جوش دور تا دور شکل ۷- کاربرد علامت جوش برای تعیین میزان جوشکاری (ادامه) ۵۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ چچچچچچچچچچجج ۳/1( آبین‌نامه جوشکاری سا 3333333333333 ۱ 1 | را ی ]سا یسلا ت) جوش لبه بصورت دور تا دور 5۸۱ ۷/۴ 118 6 ۹ خ ی ث) جوش آب بند شکل ۷- کاربرد علامت جوش برای تعیین میزان جوشکاری (ادامه) ختمانی ایران نت -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست یک: عالئم قراردادی برای نمایش جوش 01 / 02 / 1404 243 ای دو چند خط مرجع ممکن است برا ی نشان دادن کی ی توال از عمل ات ی استفاده شود. نی اول ات ی عمل در نزد نی کتر ی خط مرجع به پیکان مشخص م ی شود. عمل ات ی بعد ی به ترت بی در خطوط مرجع اضاف ی مشخص م ی.شود شکل8 - نحوه نمایش خط مرجع چندگا نه و توالی فرایندها در صورتی که قرار است جوش یک عضو پنهان مانند یک ،عضو قابل مشاهده باشد می تواند مطابق شکل ز ری مشخص شود. اگر قرار باشد جوش کی عضو مخف ی کی با عضو قابل مشاهده متفاوت باشد، اطالعات خاص ی ی برا جوشکار ی ه ر دو با دی مشخص شود. در صورت ن از ی ی برا شفاف ی ساز، تصاو ری ای نماها ی کمک ی دی با .ارائه شود شکل1 - نحوه نمایش عالمت جوش برای عضو مخفی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ی (۱۴۰۴/۰۵/۰ آیین‌نامه جوشکاری ساختمانر 2 هم 2 هم 2 هم 2 هم 2 3 5 5 5 5 3 مت سس 7 7 7 28 ۰ الف) ترکیب جوش منقطع و پیوسته در یک طرف 2 سم 2 هم 2 سم 2 سم 2 5 5 5 5 5 7 جوش 1/4 2-5 | 1/4 ب) ترکیب جوش منقطع و پیوسته در دو طرف 4 4 14 ی ر 2 ی 2 4 علامت جوش شکل ۱۰- علامت جوش برای محل و میزان جوش -------- صفحهٔ بعد -------- ی ملائم قراردادی برای نمایش جوش ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ سطح مقطع جوش 5 - اندازه شیار جوش علامت ب) جوش نیم لبه گرد با جوش گوشه (] < شیار میله ٩‏ - اندازه شیار شکل ۱۱- علامت جوش در درز جوش های شیاری لبه گرد 4۵۳۵ چچچجچج -------- صفحهٔ بعد -------- 246 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل11 - )عالمت جوش در درز جوش های شیاری لبه گرد (ادامه در صورتی که زاو هی نیب وجوه جوش به گونه ا ی باشد که شناسا یی نوع جوش و در نت جه ی عالمت جوش مناسب مورد سوال باشد، جزئ ات ی اتصال مورد نظر و پ ی کربند ی جوش با دی با تمام ابعاد الزم رو ی نقشه نشان داده شود (شکل 12 مالحظه شود.) -------- صفحهٔ بعد -------- سس : علائم قراردادی برای نمایش جوش ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ شکل ۱۲- علامت جوش در اتصال مورب (101101. 51:6۷۵۵) ۵۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست دو: نمونه فرم های جوشکاری و بازرسی 01 / 02 / 1404 221 نمونه فرم های جوشکاری و بازرسی این پیوست بخش اصلی این آیین نامه نیست و به عنوان راهنما قابل استفاده است. این پیوست شامل فرم های نم ونه برای ثبت اطالعات ارزیابی صالحیت، اطالعاتWPS ،، نتایج آزمون صالحیت صالحیت جوشکار ان و اپراتور های جوشکاری مورد نیاز این آیین نامه است. همچنین فرم های گزارش آزمایش های غیرمخرب جوش در این پیوست گنجانده شده است. تغییرات این فرم .ها با توجه به نیازهای کاربران مجاز است 1 - )گزارش آزمایش ارزیابی دستورالعمل جوشکاری (مخرب آزمایش کششی شماره نمونه عرض ضخامت سطح بار کشش نهایی ( kg ) تنش حد نهایی 2 kg/cm نوع و موقعیت شکست آزمایش خمش هدایت شده شماره نمونه نوع خمش نتیجه توضیحات -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸۲ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ آیین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران بازرسی چشمی ظاهر جوش با آزمایش پرتونگاری - فراصوتی تخلخل حفره‌ای گت شماره گزارش 7 نتیجه تاریخ آزمایش سس نتایج آزمایش جوش گوشه گواهی کننده با حداقل بعد چند عبوره حداکثر بصورت تک عبوره زخم‌دار زخم‌دار درو یر اب را از ار مه ۲ آزمایش های دیگر آزمایش کشش فلز جوش مقاومت کششی (*8/0173) مقاومت تسلیم (*68/003) افزایش طول در ۵۰ میلی‌مترء / نام جوشکاری شماره تأیید شماره آزمایش هر ما امضا کنندگان. صحت نتایج مندرج در این برگه و تطبیق آماده‌سازی. جوشکاری و آزمایش قطعات نمونه را مطابق دستورالعمل سازنده یا پیمانکار امضاء معرفی به وسیله عنوان -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست دو: نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی ۱۳۰۴/۰۵/۰۱ ۵2۳ و ۲- مشخصات دستورالعمل جوشکاری (۱۷۷.۳. ۹) شناسایی نام شرکت ی تأیید کننده - تاریغ ‏ ار فرایندجوشکاری سس نوع سس دستی [] نیمه خودکار 7] نوع درز وضعیت نوع: یک طرفه لا دو طرفه‌لأً وضعیت جوش شیاری ت گوشه ی پشت‌بند: بله [] خیر [] جوشکاری قائم: سربالا [] سرپایین ل] مصالح سس خواص الکتریکی فاصله ریشه. پیشانی ریشه. نوع انتقال (/78/1۸۷)): زاویه شیار سس شعاع (ل] لا اتصال کوتاه لا قطره‌ای لا پشتیبانی [] شیارزنی پشت: بله ل] خیرلای ‏ جریان: لج۸ لا 1001۳ ل] 62۲ ل] ضربه‌ای لا فلز پایه غیره ‏ ی مشخصات فنی با تا الکترود تنگستن (71۸۷۷)): نوع یا رده شش شش اندازه شش قطر (لوله) سس شش مصالح پر کننده روش جوشکاری مشخصات فنی ۸۱۷75 شش ربسه‌ای پا بافته‌ای سر پوشش فواصل الکترود: طولی نوع پودر سس گا رس عرضی سس ترکیب ی زاویه ‏ ی نوع پوشش الکترود سا فاصله تماس لوله با قطعه کار سس کوش ی دمای پیش گرمایش. حدافل شش درچه خرارت شش دمای عبورهای میانی حداقل - حداکثر سس زمان شش - 1 ولتاز | امپراز با سرعت نوع و 8 ۱ عبور با لایه جوش‌ها حرکت ی و قطر رده جوشکاری بعد به سیم قطبیت -------- صفحهٔ بعد -------- 24۵۴ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ آیین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران سب شش سششسککسسگ _ ۳- گزارش آزمایش پرتونگاری ضوابط ارزیابی - شماره مقطع شش گزارش به ‏ ی محل و هندسه جوش شش روش عکاسی ههد چشمه. اا ی نوع فیلم ‏ شش (شرح طول, عرض و ضخامت کلیه درزهای پرتونگاری شده) ال لک لس یلیل ی سشسششششششششسشسش مممممل ی شش با الا شش با الا شش با الا شش با الا ار ال ی ی ی سمل ار ال ی ی ی سل نا ار ال ی ی ی سل نا ار ال ی ی ی سل نا ار ال ی ی ی سل نا ار ال ی ی ی سل نا رل ی لس للسشسسسششششششششسشسشسشش شش اک لس للسشسسسششششششششسشسشسشش شش اک اس سس چا اک اس سس چا اک اس سس چا اک سس شش پرتونگار ‏ ی پیمانکار با سازنده گزارش ۳ تا معرفی به وسیله ‏ ات تاریخ آزمایش اه تاریخ‌ با ی -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست دو: نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی ۳/0( 2۵ ۴- گزارش آزمایش ذرات مغناطیسی (17) پروژه ضوابط ارزیابی - شماره مقطع گزارش به محل جوش و معرفی طرح جوش مقدار کل جوش تأییدی کل جوش مردود: مقدمات آزمایش آماده‌سازی سطحی: از صنایع ی مدل یا شماره مسلسل: روش بازرسی لا خشک لا مرطوب لا مرئی فلورسنت ژآمانده ل] پیوسته [] پیوسته کامل لال)۸ ۱ 3 نیم موج لا سیخ لا بوغ نا کابل عایق‌دار . لآ سایر لا حلقوی لا طولی امپراز. چگالی میدان. نیروی مغناطیسی, تعداد و تناوب نیروهای اعمالی موْخرات آزمایش روش تخریب (در صورت لزوم) تمیز کردن: با تا روش علامت‌گذاری: با ماء امضاء کنندگان. صحت نتایج مندرج در این برگه و تطبیق آماده‌سازی, جوشکاری و آزمایش قطعات نمونه را مطابق دستورالعمل پرتو تگار شش بیمانکار یا سازنده گزازرش ‏ شششششش تتتتتتتت معرفی به وسیله تاریخ آزمایش تاریخ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ ی ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ گزارش آزمایش ارزیابی جوشکاران. اپراتورهای جوشکاری و نوع جوشکار نام شماره شناستنامه شماره دستورالعمل جوشکاری -- ۱ اصلاح متغیرها محدوده ارزیابی نوع/ روش الکترود (تک با چندگانه) نوع مصالح مصالح پایه ضخامت (ورق) ضخامت (لوله) قطر (لوله) مصالح بر کننده رده نوع گداز آور/ گاز سایر موارد خال جوشکاران تبت مقاد بر واقعی مورد ن سح -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست دو: نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ 442۱۷ نتایج آزمایش خمش هدایت شده اندازه جوش شرح مکان. نوع و اندازه هر گونه ترک ایجاد شده در نمونه آزمایشی 7 شماره آزمایش -- بازرسی به وسیله نتایج آزمایش پرتونگاری شماره آزمایش سس تأیید کننده ماء امضاء کنندگان صحت نتایج مندرج در این برگه و تطبیق آماده‌سازی. جوشکاری و آزمایش قطعات نمونه را مطابق دستورالعمل سازنده پاپیمانکار معرفی به وسیله -------- صفحهٔ بعد -------- ماه وت سس سریال ۱112 2 قرائت ۵17 ده کل سس ده کل سس ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ زیابی دستگاه فر ی تار ارز وع سس جدول قرائت اصلاح شده (۵۲۵8 ۸۵ ۳ 08 08 ی فرم 105 آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی خطای کل ]0 خطای کل (]ل ایران یی -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست دو: نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی م۳( 44۵۹ و دربن لیب لبلب نب لبلب لب نیبب بببببلبببببلبببزا] 4+ ال لب ب نز بر بیر ار ر ل رر ا را را را رال کت و و و و و و و و تس تسم ام را اساسا اساسا اساسا رارسا رارسا اساسا اساسا اراس سس لب یی بل لبیل یب یلا1 لبب لب با لب بل لبلب بلابببببلببببب لب ب یپ لبلب لبلب بل لب بب بل ب لبلب باب ب یب بل بب ‏ ب بل ببیی بل لببببلبببببلبببببلبببببلبب نا سر یی ییا ۳۲ درد ی بل یپ لیب یبیل یبیل یب یبیل یبیل بل یلیل ی یبیل یب بل یبیل یل لبیل یی یل ی یبیل یل بل بل لببببلببلاا با ال سک و لبلب با لبلب نب ب رابب بل لب یب نلاب یب لبلب لب بل ربب بل لبلب بل لب لیب لبلب بل لب لبلب بل با لب نیبب لبلب لا لبلب ی زپپز بپبل ب ب بببل ب ب بببل ب بب ب ل ب ببببل بببزب لبب بببل ب ببببلز بب ب بب لز ب ب ب ب ب ل ب ز ‏ ب بل ب ب بب ب ل ب ب ب ب بل بببببلبببببببببببلبببببلببب زا لب یب لبیل یلیل یبیل یبیل لب ی بل یی یب لیب لبیل یبیل بل یلا۱ ید ۰۳۳و اک اس ۳ لبْب ب یببببببببلبیبببلبببی بل ی یب بل لیب لبلب لبلب لب لبلب یبیل یب لبلب یلا1 لب ی یب بل یب یی یل یب یب لب یب لب یب یب یب ی یب لب یب رل ی ی ی بل یی یب بل ب یب لب بل یبیل زا انا اند الا الا لاس و رو سر ل بْْبْبب بِبببب ی یب بب بل بِببپب بل ی یب ربب ب بل ببببب بل بببببلبببببلببببببببببلببن زا الا لب یب بل بل ی بل لبلب بل لیب لب لب بل لیب یب بل یبیل ب یب بل یب بل یب لبلب ببببببببلبببببلببللاا ی رسد 1 و 1 ,نوی( با الا انا ال ری و زب یب باب یب باب یبن بل ربب بل ربب ربب لبلب لبلب بل لب لبلب ببببلبببببلببببنل با ز نیبب لب یب بل لبلب یبن بل ربب لب لبلب لبلب بل نیبب بل لب لب بل یب بل لبلب ببببلبببببلببببنل با ۳ ی جک اننلللا ال لل ل ال ال لا الا ال لا رل ال لته 0 6 12 8 24 30 36 42 8 54 6۵0 6 7222278 84 90 96 102 8 فرم 109 - ارزیابی دقت دسی بل -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶۰ و 4 یک و بهره کا (دسی ۵/۰۱ 100 فرم 1(10- نموگرام مقاد: /۱۳۰۴( /د 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 درصد صف ر کاهندگی با بهره (دسی‌بل) چ- 10 حه با ولتاز -------- صفحهٔ بعد -------- ی ی 4۶۱ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نیو ست سه جوشکاری میلگردهای بتن مسلح ( آرماتور) -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 262 )جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آرماتور پ3 - 1 - ضوابط عمومی پ3 - 1 - 1 - دامنه ضوابط این پیوست برای جوشکاری میلگرد به میلگرد و میلگرد به فوالدهای کربنی و کم آلیاژ اعمال می .شود د ر صورت ،درج در اسناد پیمان می .توان مواردی را اصالح و یا حذف کرد پ3 - 1 - 2 - کاربرد ضوابط این پیوست به همراه الزامات عمومی مقررات ملی ساختمان برای کلیه جوشکاری فوالدهای میلگردهای بتن ب ا استفاده از فرا یندهای ذکر شده در بند پ3 - 1 - 4 - برای ساخت و ساز با بتن مسلح و یا در ساخت اجزای بتنی پیش ساخته استفاده می .شود الزامات آزمایش ضربه جوشکاری میلگردها در این پیوست ارائه نشده است و برای کاربردهایی که مل شا الزامات ضربه ای می شود .نباید استفاده شود پ3 - 1 - 3 - فلز پایه میلگردهای مسلح کننده1 )(آرماتور پ3 - 1 - 3 - 1 - فلز پایه میلگرد موارد اشاره شده در این ضوابط، باید منطبق بر مقررات ملی ساختمان و آخرین ویرایش استاندارد ملی تولید میلگردهای ( فوالدی گرم نور دیده استاندارد ملی3132 ) و یا مراجع بین المللی مورد اشاره در اسناد مناقصه .باشد برای استفاده ترکیبی از فوالدهای متفاوت که جوشکاری می شوند، باید ازWPS .که با آزمایشات به تأیید رسیده است، استفاده شود پ3 - 1 - 3 - 2 - در صورتیکه از میلگردهای غیر از موارد مندرج در بند پ3 - 1 - 3 - 1 - استفاده شود، ترکیب شیمیایی و کربن معادل آن باید تعیین شده وWPS آن باید با آزمایش های بخش پ3 - 6 - 2 به تأیید برسد. کربن معادل نباید از55 /7 .درصد بیشتر باشد پ3 - 1 - 4 - فرا یند جوشکاری فرا یندهای جوشکاریSMAW ، GMAW وFCAW برای جوش کاری میلگردها مجاز ا ست. سایر فرا یندهای جوشکاری با تأیید مهندسی مشاور می تواند استفاده شود؛ مشروط بر اینکه، آزمایش ارزیابی برای حصول اطمینان از کاربرد رضایت .بخش جوش انجام شود 1 - reinforcing steel (در مبحث نهم مقررات ملی از لغت آرماتور استفاده شده است. در متن حاضر هر دو لغت میلگرد یا آرماتور بیان کننده این منظ ور می باشد.)  مثل استانداردهای A706 و A615 و A496 و ASTM A82 -------- صفحهٔ بعد -------- 266 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران پ3 - 2 - تنش های مجاز پ3 - 2 - 1 - تنش مجاز فلز پایه تنش های مجاز فلز پایه باید مطابق موارد ذکر شده در آیین .نامه مربوطه وبا مشخصات فنی کارهای بتنی باشد پ3 - 2 - 2 - تنش مجاز جوش ها به جز مواردی که در جدول پ3 - 2 - 1 ذکر شده است، تنش مجاز جوش های با نفوذ کامل با درز جوش شیاری نیم جناغی و جناغی در اتصال مستقیم لب به لب که تحت کشش یا فشار قرار می گیرد باید مطابق ت نش مجاز فلز پایه میلگردهای مصرفی بوده، مشروط بر اینکه رده مقاومتی فلز پرکننده مورد استفاده معادل یا بیشتر از مقاومت کششی فلز پای .ه باشد تنش مجاز جوش های گوشه و جوش های شیاری لبه گرد1 باید منطبق بر جدول پ3 - 2 - 1 .باشد پ3 - 2 - 3 - سطح، طول، گلو یی و ساق موثر جو ش در جوش های شیاری نفوذ کامل لب به لب مستقیم، سطح موثر جوش همان سطح مقطع اسمی میلگرد تحت جوشکاری .است. در صورت استفاده از میلگردهای با قطر متفاوت، سطح جوش، سطح مقطع میلگرد نازکتر است در جوش هایی شیاری لبه گرد، سطح موثر جوش برابر است با حاصلضرب طول موثر در ساق موثر جوش (شکل پ 3 - 2 - 1 مالحظه شود ). حداقل طول موثر جوش نباید کمتر از دو برابر قطر کوچکترین میلگرد باشد. اندازه موثر جوش در درز جوش شیاری نیم لبه گرد باید4/7 برابر شعاع میلگرد و برای لبه گرد شیاری6/7 شعاع میلگرد مصرفی باشد. اندازه موثر بیش تر برای تعیین تنش مجاز، در صورتیکه درWPS اندازه بزرگتر ارزیابی شده باشد، می تواند استفاده شود. در .میلگردهای با قطر نامساوی، شعاع میلگرد کوچک مالک عمل است برای تعیین اندازه موثر جوش از آمایش حک اسید .ماکرو استفاده شود 1 - Flare – bevel and flare – V groove -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بنتن مسلح (آرمانور) م۳( ۷ همه 5 - 7 را ۹ 5 - (: 1) / الف) جوش شیاری نیم لبه گرد , گلوی موثر 4 1 دو طرفه 5 - (نا) یک طرفه ب) جوش شیاری لبه گرد ۲- ان گلویی موْثر؛ حداقل بعد. از نقطه‌ی ذوب در ریشه تا سطح رویه جوش, بدون در نظر گرفتن گرده جوش. شکل پ ۱-۲-۳- گلویی موثر جوش‌های شیاری لبه میلگرد -------- صفحهٔ بعد -------- 268 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول پ3 - 2 - 1 - تنش مجاز در جوش نوع جوش تنش در جوش تنش مجاز2 و3 مقاومت مورد نیاز پر کننده جوش های شیاری با نفوذ کامل CJP کشش عمود بر سطح موثر جوش مشابه فلز پایه فلز پرکننده سازگار مطابق جدول پ3 - 5 - 1 - استفاده .شود فشار عمود بر سطح موثر جوش مشابه فلز پایه فلز پر کننده با رده مقاومتی معادل یا یک رده کمتر ( 77 مگاپاسکال ) قابل استفاده .است برش در سطح موثر 3/7 × مقاومت کششی اسمی فلز پر کننده مشروط به اینکه تنش برشی فلز پایه نباید از4/7 × مقاومت .تسلیم فلز پایه تجاوز نماید فلز پرک ننده بار رده مقاومتی معادل یا کمتر از فلزپرکننده .سازگار قابل استفاده است جوش ه ای شیاری با نفوذ نسبی نیم لبه گرد و لبه گرد فشار عمود بر سطح موثر اتصال برای تحمل .طراحی نشده است 5/7 × مقامت کششی اسمی فلز پر کننده مشروط بر ایکه کشش در فلز پایه از6/7 × مقامت تسلیم آن .کمتر باشد فلز پر کننده با رده مقاومتی معادل یا کمتر از فلز پرکننده .سازگار قابل استفاده است اتصال برای تحمل .طراحی نشده است برش در سطح موثر مشابه فلز پایه کشش عمود بر سطح موثر 3/7 × مقامت کششی اسمی فلز پر کننده مشروط بر اینکه تنش های درز فلز پایه از4/7 × تنش تسلیم .آن بزرگتر شود 3/7 × مق امت کششی اسمی فلز پر کننده مشروط بر اینکه تنش کششی در فلز پایه از6/7 × تنش .تسلیم آن بزرگتر نشود جوش گوشه برش روی سطح موثر 3/7 × مقامت کششی اسمی فلز پرکننده فلز پر کننده با رده مقاومتی معادل یا کمتر از فلز پزکننده سازگار قابل استفاده.است 1 - برای تعریف سطح موثر بخش پ3 - 2 - 3 مالحظه شود . 2 - برای بارگذاری چرخه)ای (سیکلی یا خستگی به آیین نامه های مربوطه (AWS D1. 4) مراجعه شود . 3 - مهندس طراح باید توجه داشته باشد که مقاومت سیم سرد کشیده1 ممکن است هنگام جوشکاری کاهش یابد . 4 - برای تطبیق فلز پرکننده سا زگار جدول پ3 - 5 - 1 .مالحظه شود پ3 - 3 - جزئیات سازه ای پ3 - 3 - 1 - تبدیل در سایز میلگرد اتصال لب به لب مستقیم تحت کشش محوری در میلگردهای با سایز متفاوت باید مطابق شکل پ3 - 3 - 1 .انجام پذیرد 1 - Cold drawn Bar -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 261 شکل پ3 - 3 - 1 - اتصال لب به لب مستقیم و تبدیل در سایزهای مختلف می لگرد پ3 - 3 - 2 - خروج از محوریت در مواردی که اتصال لب به لب غیرمستقیم یا اتصال پوششی استفاده می شود، (شکل های پ3 - 3 - 3 - و پ3 - 3 - 4 )، بتن اطراف درز جوش در سازه ی تمام شده به منظور اجتناب از شکافتن بتن (ناشی از تمایل اتصال به خم شدن در حین بارگذاری خارج ا ز مرک )ز باید به اندازه کافی با آرماتورهای عرضی .تقویت شود اتصال پوششی جوشی باید تا سایز27 .میلی متر محدود گردد پ3 - 3 - 3 - انواع اتصال میلگردها را می توان بصورت لب به ،لب مستقیم یا غیرمستقیم پوششی یا سپری جوشکاری نمود (شکل های پ3 - 3 - 2 ، پ 3 - 3 - 3 ، پ3 - 3 - 4 و پ3 - 3 - 5). هر چند اتصال لب به لب مستقیم برای جوشکاری میلگردهای باالی27 میلی متر ترجیح داده می .شود پ3 - 3 - 4 - اتصال لب به لب اتصال لب به لب مستقیم باید بصورت جوش شیاری نفوذ کامل انجام شود. جدول3 - 1 و شکل3 - 2 انواع اتصال مورد نیاز را نشان می .دهد شیارزنی و جوش از پشت جوش گوشه تقویتی با استفاده از فرآیند م شابه  45 تا 55 تا -------- صفحهٔ بعد -------- 270 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول پ3 - 3 - 1 - الزامات جو ش شیاری نفوذ کامل برای اتصال لب به لب مستقیم جهت محور میلگرد انواع جوش شیاریCJP جزئیات در شکل پ3 - 3 - 2 افقی جناغی یک طرف الف جناغی دو طرفه ب جناغی یک طرفه با پشت بند لوله ای پ عمودی نیم جناغی یک طرفه ت نیم جناغی دو طرفه ث نیم جناغی یک طرفه با پشت بند لوله ای پ اندازه میلگردها باید برابر .باشد  = ملزم به شیارزنی و جوش پشتBACKGOUGE شکل پ3 - 3 - 2 اتصاالت لب به لب مستقیم -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 271 پ3 - 3 - 2 - اتصال لب به لب غیرمستقیم اتصال لب به لب غیرمستقیم باید بصورت درز جوش شیاری نیم لبه گرد ی .ا لبه گرد بین میلگرد و قطعه اتصال انجام شود شکل پ3 - 3 - 3 مالحظه شود . )الفL=2D )(حداقل1 )ب .تغییر به جوش جناغی یک طرفه به شرط در نظر گرفتن خروج از محوریت یا محدودیت در طراحی، مجاز است 1 - فاصله بین میلگردها و ورق بسته به ارتفاع تغییر شکل ها، ممکن است متف اوت باشد؛ اما نباید از14D یا5 میلی متر هر کدام که .کوچکتر بود، فراتر رود 2 - تغییر شکل .های نشان داده شده در مقاطع، نمایشی است 1- Splice Bar -------- صفحهٔ بعد -------- 272 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل پ3 - 3 - 3 - اتصاالت لب به لب غیرمستقیم پ3 - 3 - 6 - اتصال پوششی اتصال پوششی باید بصورت لبه گرد دو طرفه مطا بق شکل پ3 - 3 - 4 الف، انجام شود. اتصال لب ه گرد یک طرفه در صورتیکه درز جوش فقط از یک طرف دسترسی داشته باشد و با تأیید مهندس طراح قابل استفاده است. اتصال پوششی غیرمستقیم باید بصورت جوش نیم لبه گرد بین میلگرد و ورق اتصال مطابق شکل پ3 - 3 - 4 - .ب، انجام شود ال )ف .تأثیر خروج از محوریت یا محدودیت در طراحی اتصال، باید در نظر گرفته شود )ب2 ~D 1 D : حداقل1 = 2D 1 L پ) (حداقل) قطر میله × = 2 2 L :یادداشت فاصله بین میلگردها و ورق بر اساس ارتفاع تغییر شکل ها ممکن است متفاوت باشد؛ اما نباید از14D یا5 میلی .متر، هر کدام کوچکتر بود، فراتر رود -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 273 شکل پ3 - 3 - 4 - اتصال پوششی پ3 - 3 - 7 - اتصال قطعات پیش ساخته قطعات پیش ساخته را می توان با جوشکاری میلگردهایی که از انتهای قطعه بیرون می آید یا با جوشکاری به ورق ه ای مدفون1 که بر سطح پیش ساخته نصب می شود، به هم متصل کرد. ورق های مدفون باید به کمک شاخک به قطعه پیش ساخته نصب شوند. شاخک ها بطور معمول از میلگرد می باشند. برای اتصال میلگرد به ورق مدفون مطابق شکل پ3 - 3 - 5 از جزئیات مختلفی می.توان استفاده نمود الف) جوش خارجی ب) سوراخ کردن ورق و میلگرد عمودی پ) سوراخ کردن ورق و جوش انگشتانه ت) جوش با نفوذ کامل ت) اتصال پوششی (رویهم) 1 - Insert plate )(ورق مدفون -------- صفحهٔ بعد -------- 274 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل پ3 - 3 - 2 - جزئیات اتصال مهارها، صفحه ستون ها1 و ورق های مدفون )الف .شیارزنی از پشت تا رسیدن به فلز سالم قبل از جوشکاری سمت دیگر برای میلگردهای سایز25 یا کوچکتر، جوش شیاری یک طرفه با شیارزنی و جوش از پشت پیشنهاد می .شود )ب قطر میلگرد× L=2 )(حداقل 1 - Base plate -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 272 ادامه شکل پ3 - 3 - 2 پ3 - 4 - 1 - روش اجرا پ3 - 4 - 1 - آماده سازی فلز پایه سطوحی که قرار است جوشکاری شوند باید عاری از پلیسه، پارگی، ترک و هر گونه عیبی که بر کیفیت یا مقاوم ت جوش تأثیر نا مطلوبی دارد، باشد. سطوحی که قرار است جوشکاری شوند و سطوح مجاور جوش باید عاری از پوسته های سست یا ضخیم، سرباره، زنگ، رطوبت، گریس، پوشش اپوکسی یا سایر مواد خارجی که مانع از جوشکاری مناسب یا تولید بخارهای نامطلوب می نماید، باشد. پوسته های نوری که با برس زنی ش دید، برداشته نمی شود، پوشش نازک زنگ یا مواد ض د پاشش جوش، می .تواند باقی بماند انتهای میلگردها در اتصاالت لب به ،لب مستقیم برای تشکیل شیار جوش باید به روش برش حرارتی، برش الکتریکی قوس کربن، برش اره یا سایر تجهیزات برشکاری، شکل داده شود. زبری سطوح برش اکسی ژن نباید بیش از57 .میکرون باشد زبری بیش از این مقدار و بریدگی های اتفاقی که بیش از5 میلی متر عمق نداشته باشد باید با ماشینکاری یا سنگ زنی .حذف شود پ3 - 4 - 2 - سرهم کردن پ3 - 4 - 2 - 1 - اعضای اتصال باید به گونه ای در یک راستا قرار گیرند که خروج از مرکزی به حداق ل برسد. در اعضای اتصال لب به :لب مستقیم جوش شده نباید بیشتر از مقادیر زیر در محل اتصال انحراف داشته باشند - میلگردهای سایز32 میلی متر و کوچکتر 3 میلی متر - میلگردهای سایز36 تا43 میلی متر 5 میلی متر - میلگردهای سایز57 6 میلی متر پ3 - 4 - 2 - 2 - برای ا تصاالت لب به لب غیرمستقیم با صفحه اتصال، حداکثر فاصله بین میلگردها نباید بیشتر از19 میلی متر باشد. (شکل پ3 - 3 - 3 -الف مالحظه شود.) پ3 - 4 - 2 - 3 - در اتصال پوششی مستقیم، اگر فاصله میلگردها بیش از نصف قطر میلگرد و یا حداکثر6 میلی متر باشد، به نحوی که میلگردها تقر یباً در یک صفحه قرار داشته باشند ، اتصال باید از طریق ورق یا میله اتصالی ساخته شود و الزامات اتصال پوششی غیرمستقیم اعمال گردد. (بند پ3 - 3 - 6 - 2 مالحظه شود) پ3 - 4 - 2 - 4 - در اتصال پوششی غیر مستقیم (شکل پ3 - 3 - 4 - ب)، حداکثر فاصله بین میلگرد و ورق اتصال نباید بیشتر ا ز یک چهارم قطر میلگرد و نه بیشتر از5 میلی .متر باشد پ3 - 4 - 2 - 2 - .جوشکاری میلگردهای متقاطع مجاز نیست مگر اینکه مهندس مشاور تأیید نماید -------- صفحهٔ بعد -------- 276 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران پ3 - 4 - 2 - 6 - جوشکاری روی میلگردهایی که دارای خم سرد هستند باید به فاصله حداقل دو برابر قطر میلگرد از نقاط مماس برای شعاع ا .یجاد شده فاصله داشته باشد (شکل پ3 - 4 - 1 )مالحظه شود . )الف .برای جوشکاری روی شعاع داخلی، از نقطه مماس در شعاع داخلی استفاده کنید )ب2D  .این شکل تنها برای نمایش است شکل پ3 - 4 - 1 - حداقل فاصله از نقاط مماس شعاع خم سرد پ3 - 4 - 3 - کنتر ،ل اعوجاج جمع شدگی و حرارت در سر هم کردن و متصل کردن اجزای سازه یا اعضای پیش ساخته، ترتیب و توالی و رویه ای باید در نظر گرفته شود که اعوجاج و جمع شدگی .را حداقل نماید در صورتیکه جوشکاری روی میلگردها و یا اجزای سازه ای که در بتن دفن شده اند انجام می،پذیرد باید برای انبساط حرار تی فوالد تمهیداتی در نظر گرفته شود تا از پوسته شدن و یا ترک خوردن بتن اطراف آن و یا تخریب قابل توجه پیوند بین بتن و فوالد جلوگیری شود. حرارت جوش می .تواند باعث آسیب موضعی به بتن شود -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 277 پ3 - 4 - 4 - کیفیت جوش جوش هایی که شرایط کیفی بندهای پ 3 - 4 - 4 - 1 تا پ3 - 4 - 4 - 3 را برآورده ننمایند، باید به روش برداشتن بخش های .غیرقابل پذیرش یا به روش جوشکای مجدد، هر کدام قابل اعمال باشد، تعمیر گردد پ3 - 4 - 4 - 1 - نمای جوش های گوشه باید کمی مقعر یا محدب مطابق شکل های پ3 - 4 - 2 الف و ب و یا مسطح باشد و هیچ کدام از نم اهای نشان داده شده در شکل پ3 - 4 - 2 - .پ را نداشته باشد پ3 - 4 - 4 - 2 - .هر نوع ترک فارغ از اندازه و محل آن غیرقابل پذیرش است پ3 - 4 - 4 - 3 - ذوب و امتزاج کامل باید بین فلز جوش .و فلز پایه و بین عبورهای مختلف جوش وجود داشته باشد پ3 - 4 - 4 - 4 - کلیه چاله های جوش باید تا س .طح مقطعی که حداقل اندازه تعریف شده جوش را برآورده نماید، پر شود پ3 - 4 - 4 - 2 - .جوش باید فاقد لوچه و روی هم افتادگی باشد پ3 - 4 - 4 - 6 - عمق بریدگی کنار جوش بیش از یک میلی متر در مقطع میلگرد یا اجزای سازه .ای مجاز نیست پ3 - 4 - 4 - 7 - مجموع قطر تخلخل های لوله ای در ج وش های شیاری لبه گرد و جوش های گوشه نباید از17 میلی متر در هر طول25 میلی متر جوش و از14 میلی متر در هر157 میلی .متر طول جوش بیشتر باشد پ3 - 4 - 4 - 8 - در صورتیکه آزمایش پرتونگاری برای بازرسی اتصال لب به لب مستقیم الزم باشد، حداکثر اندازه هر تخلخل منفرد یا ناپیوستگی از نوع ذوبی یا جمع حداکثر اندازه های حفره های یا ناپیوستگی های ذوبی نباید از محدوده ی ذکر شده در جدول پ- 4 - 1 تجاوز نماید. برای بازرسی پرتونگاری به استاندارد دمای مرجع ملی یا بین .المللی مراجعه شود یادداشت: میزان تحدبC یا ابعاد سطح مهره تکی :نباید از مقادیر جدول زیر فراتر رود حداکثر تحدب پهنای پیشانی جوش یا سطح مهره( ی تکیW ) 2 mm 8 W mm  3 mm 25mmتا8 W mm  5 mm 25 W mm  -------- صفحهٔ بعد -------- 278 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل پ3 - 4 - 2 - نیم های خر جوش قابل پذیرش و غیرقابل پذیرش پ3 - 4 - 4 - 1 - تعمیر یا اصالح جوش هایی که به روش هایSMAW ، GMAW یاFCAW اجرا شده اند، باید مطابقWPS مورد تأیید مهندس .مشاور انجام پذیرد پ3 - 4 - 4 - 10 - اندازه یا ساق جوش باید برابر یا بیشتر از اندازه مشخص شده1 جوش باشد. طول جوش با این اندازه باید برابر یا بیشتر از طول مشخص شده جوش باشد. هر بخشی از طول جوش، شامل شروع یا پایان جوش، که .از اندازه جوش مشخص شده کمتر باشد نباید در طول جوش در نظر گرفته شود 1 - Specified weld size -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست سه: جوشکاری میلگردهای بتن مسلح (آر )ماتور 01 / 02 / 1404 271 پ3 - 4 - 1 - معیار پذیرش پرتونگاری شماره و اندازه میلگرد ( mm ) مجموع حداکثر اندازه ی همه تخلخل ها یا ناپیوستگی های ذوبی1 (mm) حداکثر اندازه هر تخلخل یا ( ناپیوستگی ذوبیmm ) 3 ( 25 ) 5 3 9 ( 29 ) 5 3 17 ( 32 ) 6 3 11 ( 36 ) 6 5 14 ( 43 ) 3 5 13 ( 57 ) 11 6  معیار پذیرش برای اندازه میلگرد کوچکتر از25 باید توسط مهندس مشاور ارائه گرد.د پ3 - 2 - روش پ3 - 2 - 1 -ضوابط فلز پر کننده برای تعیین لزوم فلز پر کننده سازگار2 یا پایین سازگار3 برای تمامی ،اتصاالت تعریف شده در این پیوست باید رابطه مقاومت بین فلز پایه- فلز پر کننده، به همراه جدول پ3 - 5 - 1 .استفاده شود ارتباط فلز پایه فلز پر کننده ساز گار هر میلگردی به خودش یا به هر میلگرد فوالدی در گروه مشابه هر فلز پر کننده ای که در جدول پ3 - 5 - 1 در همان .گروه مقاومتی ارائه شده است هر میلگرد فوالدی در یک گروه به هر میلگرد فوالدی یا سایر فوالدها با حداقل مقاومت کششی پایین تر هر فلز پر کننده ای که در جدو ل پ3 - 5 را برای گروه فوالدی که با حداقل مقاومت کششی می.باشد ( الکترو فرایند جوشکاریSMAW باید از نوع کم ).هیدروژن باشد پایین سازگار هر میلگرد فوالدی به میلگرد فوالدی یا فوالد در گروه مشابه هر فلز پر کننده ای که برای گروه مقاومتی بعدی پایین تر در جدول پ3 - 5 - 1 .ارائه شده است نکته: جدول پ3 - 2 - 1 را برای تعیین الزامات مقامت فلز پر کننده برای سازگار و یا پایین سازگار مالحظه شود . 1 - Fusion – Type 2 - Matching 3 - Under matching