مهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران مهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهور استخر احی معدن ۰ سنتعر ۱ خی فشریه شماره ۴۴۲ دفتر نغلام فنی اجرایی معاونت اآمور معادن دفتر نغظارت و ایمنی معادن ۱۳۳ ا انا ۱۱۱۱۱۱ مره ه۵۸/ ۱۹۱۱۳ ۱۳۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ([) سا رباست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نخلارت راهبردی رییس جمهور شماره: ۱۸ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکاران هش امه به دستگا تاریخ: ۱۳/۸/۶ موصوع: دستورالعمل تهیه نقشه‌های استخراجی معدن به استناد آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی, موضوع ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره 2۶۳۲۳۳۹/ت۳۳۶۹۷ف مورخ ۱۳۸۵/2/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۴۴۲ دفتر نظام فنی اجرایی» با عنوان «دستورالعمل تهیه نقشه‌های استخراجی معدن» از نوع گروه اول, ابلاغ می‌شود؛ تا از تاریخ ۱۳۸۷/۸/۱ به اجرا درآید. رعایت کامل مفاد این نشریه از سوی دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاورء پیمانکاران و عوامل دیگر در طرح‌های عمرانی الزامی است. اما در یک دوره گذر تا ۱۳۸۹/۱/۱۵ استفاده از دیگر آیین‌نامه‌های معتبر نیز مجاز خواهد بود. در این دوره گذر لازم است تا عوامل یاد شده نسخه‌ای از آیین‌نامه‌هاء دستورالعمل‌ها یا روش‌های جایگزین را برای دفتر نظام فنسی اجرایی ارسال دارند. 1۳: ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه م‌هندسی کشور از این‌روء از شسما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انسکال فقشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (- سماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح تسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۰-5 نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه: تهرانء میدان بهارستان» خیابان صفی‌علی‌شاه, مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ دفتر نظام فنی اجرایی ۷0:2۱ 0 :۲۳۳۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است. به منظور هماهنگ‌سازی دستورالعمل‌های فنی و ارایه مقررات یکسان برای تهیه نقشه‌های معدنی و در راستای اهداف برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن» پروژه "مقررات تهیه نقشه‌های استخراجی معدن " در شورای عالی برنامه به تصویب رسید که نشریه حاضر حاصل اجرای این پروژه توسط معاونت آمور معادن (دفتر نظارت و ایمنی) با همکاری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی, با استناد آیین‌نامه اجرایی طرح‌های عمرانی» موضوع ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه» است. برای تدوین این نشریه از دستورالعمل‌های موجود در کشور از قبیل مقرراتی که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سابق کشور برای نقشه‌کشی عمومی و نقشه‌های ساختمانی اعلام شده استفاده شده است. همچنین طرح‌های معادن مهم و بزرگ کشور نظیر سنگ آهن گل گهر سیرجان» سنگ آهن چادرملوه مس سرچشمه کرمان و معدن زغال‌سنگ همکار که توسط مشاوران خارجی تهیه شده‌اند و نیز ضوابط و مقررات مورد عمل توسط مشاوران شوروی سابق در طراحی معادن شرکت ملی فولاد ایران» به کار گرفته شده است. در این نشریه» نقشه‌های معدنی بر حسب مرحله طراحی به ۳ گروه» بر حسب موضوع به ۱۰ گروه اصلی و بر اساس روش استخراج و نوع ماده معدنی به ۴ گروه تقسیم‌بندی شده‌اند. با همه‌ی تلاش انجام‌شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاءا... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت مدیرکل محترم دفتر نظام فنی اجرایی» سرکار خانم مهندس بهناز پورسید. مدیر و کارشناسان بخش تدوین ضوابط و معیارهای فنی و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله جناب آقایان مهندس علی تباره مهندس علیرضا دولتشاهی» سرکار خانم‌ها مهندس فرزانه آقارمضانعلی و مهندس شهرزاد روشن‌خواه در هدایت امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه, تشکر و قدردانی می‌نماید. همچنین از همکاران محترم دفتر امور نظارت و ایمنی در وزارت صنایع و معادن به ویژه جناب آقای مهندس سید شمس‌الدین سیاسی‌راد قدردانی می‌شود. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم شریف ایران اسلامی باشیم. معاون نظارت راهبردی تابستان ۱۳۸۷ أ -------- صفحهٔ بعد -------- تر کیب اعضای کار گروه تممیه کننده این مجموعه با همکاری کارگروه تخصصی استخراج به صورت اولیه تهیه شده و توسط کارگروه تنظیم و تدوین آماده شده است. مجری طرح اعضای کار گروه استخراج آقای مهدی صفرزاده کارشناس ارشد مهندسی معدن آقای مهدی عامری کارشناس ارشد مهندسی معدن آقای حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای هرمز ناصرنیا کارشناس ارشد مهندسی معدن- معاونت فنی سازمان نظام مهندسی معدن اعضای کار گروه تنظیم و تدوین آقای مهدی ایران‌نژاد دکترای مهندسی فرآأوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای عبدالرسول زارعی کارشناس ارشد زمین‌شناسی- وزارت صنایع و معادن آقای حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه تربیت معلم -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب فصل اول- رده‌بندی نقشه‌ها فصل دوم- کدگذاری نقشه فصل سوم- فهرست و مشخصات انواع نقشه‌های معدنی ۲-۳- طرح یه ی و ۱0 ۱-۴-۳- فهرست نقشه‌های اصلی و مشخصات آن‌ها سس ۱۳ فصل چهارم- مشخصات کاغد ۳-۴- حاشیه تقشه ۱ ت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵-۳ علایم برش نقشه م۳۱ فصل پنجم- مشخصات عمومی نقشه ۱-۵- آشنایی اه را ۲-۵- جدول عنوان نقشه ریب ری وروی ری ۸۳ ۱ ۱-۲-۵- موقعیت را ۲-۲-۵- ابعاد یا ۱۵ ۳-۲-۵- اطلاعات جدول عنوان نقشه وا ۳-۵- جدول اصلاحات وا ۱-۳-۵- مشخصات جدول ما ۲-۳-۵ اصلاح و حذف وم ۱۳۹ ۴-۵- مقیاس نقشه یی ری ویر ۱۷ ۱-۳۴-۵- معرفی مقیاس‌ها یی یر از ۲-۳۴-۵- نوشتن مقیاس‌ها ی رز ۳-۴-۵ انواع مقیاس‌ها یر هر ۴-۴-۵- نقشه‌های با مقیاس بزرگ ۳۹۱ ۵-۵- جدول راهنما هر ۶-۵- مهرها هر ۷-۵- جدول‌ها و نمودارها م۳۱ ۱-۷-۵- فهرست اقلام ۳۳ فصل سششم- مقررات عمومی ترسیم ۱-۶- حروف‌نویسی ۳ ۲-۶- اندازه‌گذاری ی ی ی بر ی هرا ۳-۶- ترسیم خطوط بر ۱-۳-۶- ضخحامت مد ۳ ۲-۳-۶- خطوط محوری بر ۳-۳-۶- خطوط نامرئی بر ۴-۳-۶- خطوط موازی بر ۵-۳-۶- خطوط مدادی م۳۹ ۶-۳-۶- خطوط مربوط به قسمت‌های اضافه شده به قسمت‌های موجود ۳۹ ۷-۳-۶- جهت نما و ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۳-۶- انواع خطوط و موارد استفاده آن‌ها ۳۹ ۲-۵-۶- علامت پزش سم ۱۳ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل۵-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ و۸ به صورت فارسی ی ۳ شکل ۶-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ و۸ به صورت لاتین ‏ ی ۳ شکل ۷-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغد و۸ به صورت فارسی ۳ شکل ۸-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ و۸ به صورت لاتین ۳۹ ح -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنس وان صفحه جدول ۱-۴- ابعاد نقشه‌ها ۱ جدول ۲-۴- ابعاد نقشه‌های بزرگ یر ی 2 ۱۵ جدول ۳-۴- ابعاد نقشه‌های خیلی بزرگ ری رن ۱۱ جدول ۱-۵- مقیاس‌های توصیه شده برای نقشه‌های فنی ۳ جدول ۲-۵- مهرهای مختلف که در نقشه‌های مهندسی به کار می‌رود ۳۳ جدول ۱-۶- حروف‌نویسی لاتین ی ی یی یره هر جدول ۲-۶- انواع خطوط و موارد استفاده آن‌ها را -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱- رده‌بندی برحسب مرحله طراحی نقشه‌های استخراجی برحسب مراحل کار به ترتیب زیر رده‌بندی و کدگذاری می‌شوند: - کد ۰ (صفر): طرح مفهومی- مطالعات پیش طرح؛ - کد ۱ (یک): طرح پایه؛ - کد ۲ (دو): طرح تفصیلی؛ - کد ۳ (سه): نقشه اجرایی. برحسب نوع طرح ممکن است مراحل میانی نیز وجود داشته باشد که در این صورت برای کدگذاری از کد مرحله قبلی استفاده ۳-۱- رده‌بندی برحسب موضوع نقشه‌های استخراجی برحسب موضوع در گروه‌های اصلی زیر تهیه و کدگذاری می‌شوند: - کد ۰ (صفر): عمومی (جغرافیایی» توپوگرافی» جانمایی عمومی و ...) - کد ۱ (یک): زمین‌شناسی و اکتشاف - کد ۲ (دو): استخراج (آماده‌سازی» سازه‌هاء خدمات فنی» تجهیزات و ...) - کد ۳ (سه): فرآوری - کد ۵ (پنج): ساختمان‌ها (صنعتی» خدماتی» مسکونی» رفاهی» محوطه‌سازی و ...) - کد ۶(شش): تاسیسات صنعتی عمومی (آبرسانی» دفع و تصفیه فاضلاب و ...) - کد ۷ (هفت): برق عمومی (شبکه توزیع» روشنایی و ...) - کد ۸ (هشت): سیستم‌های کنترلی و ارتباطی (مخابرات. کنترل, اتوماسیون و ...) - کد ‎٩‏ (نه) برحسب نوع طرح می‌توان هر گروه اصلی را به تعدادی زیرگروه تقسیم‌بندی کرد. برای کدگذاری زیرگروه‌ها از کد دو رقمی استفاده می‌شود که در سمت راست کد اصلی را درج می‌کنند. ۳-۱- رده‌بندی بر اساس روش استخراج برحسب روش استخراج» معادن به دو گروه سطحی و زیرزمینی تقسیم می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- 2-۱ رده‌بندی بر اساس نوع ماده معدنی برحسب نوع ماده معدنی معادن را به گروه‌های اصلی زیر تقسیم می‌کنند: - فلزی؛ - غیرفلزی؛ - زرغال‌سنگ؛ - سنگ‌های ساختمانی تزیینی و نما -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- کدگذاری نفقشسه ۷ کد نقشه از سمت چپ شامل یک کد چهار رقمی حرفی (لاتین) و پس از یک خط فاصله (-) یک کد ۷ رقمی عددی است. کد چهار رقمی حرفی شامل دو بخش است. بخش اول از سمت چپ مخفف نام واحد معدنی است که با حروف بزرگ لاتین نوشته می‌شود. بخش دوم که بلافاصله در سمت راست بخش اول قرار می‌گیرد و با حروف بزرگ لاتین نوشته می‌شود. مخفف نام طرح یا کد عددی هفت رقمی به ترتیب از سمت چپ شامل ارقام زیر است: - رقم اول کد یک رقمی نشانگر مرحله طراحی؛ - رقم دوم کد یک رقمی نشانگر گروه اصلی موضوعی؛ - رقم سوم و چهارم کد دو رقمی نشان‌دهنده زیرگروه یا گروه فرعی موضوعی؛ - رقم پنجم تا هفتم کد سه رقمی» که ترتیب شماره‌گذاری آن یا در کل طرح, یا در هر گروه اصلی به طور جداگانه و یا در هر زیرگروه به طور جداگانه است (شکل ۱-۲). د د مخفف نام واحد معدنی مخفف نام طرح یا پروژه کد مرحله طراحی کد گروه اصلی موضوعی کد زیرگروه موضوعی شکل ۱-۲- ترتیب کدگذاری نقشه برحسب طرح می‌توان به بخش حرفی تا دو حرف یا رقم اضافه کرد اما اضافه یا کم‌کردن ارقام بخش عددی مجاز نیست. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ فهر ست و مشخصات آنواع نقشه‌های معدنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- فهرست و مشسخصات انواع نفشسه‌های معدنی !۱" ۹-۳- آشنایی از آنجا که بعضی از فعالیت‌ها برای گروه معینی از معادن کاربرد ندارد. عدم ضرورت آن برای این گروه در داخل علامت ]و با درج حرف اول گروه نشان داده شده است. مفاهیم علامت‌ها به شرح زیر است: [ف] غیر از معادن فلزی؛ [غ] غیر از معادن غیرفلزی؛ [ز] غیر از معادن زغال‌سنگ. ۳-۳- طرح مشهومی ۱-۲-۳- فهرست نقشه‌های اصلی و مشخصات آن‌ها الف- نقشه‌های وضعیت معدن روباز به مقیاس حداقل ۱۰۰۰ :۱ درتصویر افقی و مقاطع قائم؛ ۱:۵۰۰۰ ب- نقشه باز کننده‌های معدن زیرزمینی به مقیاس ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۲۰۰؛ ج- نقشه جانمایی عمومی» راه‌ها و زیرساخت‌ها به مقیاس ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۲۰۰۰. ۳-۲-۳ پیش‌نیازها و اطلاعات مورد نیاز ب- گزارش کامل عملیات پی‌جویی؛ ج-گزارش آزمایش‌های و فرآوری درمقیاس آزمایشگاهی. ۳-۳- طرح پایه ۱-۳-۳ فهرست نقشه‌های اصلی و مشخصات آن‌ها الف- نقشه تفکیکی دخایر زمین‌شناسی و معدنی از نظر عیاری و رده ذخیره به مقیاس ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۲۰۰ (فاصله مقاطع افقی وقائم با توجه به وضعیت توده معدنی تعیین می‌شود)؛ ب- نقشه بلوک‌بندی توده معدنی با همان مقیاس نقشه دذخایر؛ ج- نقشه‌های محدوده نهایی معدن روباز به مقیاس حداقل ۱:۲۰۰۰ تا ۱:۱۰۰۰ در تصویر افقی و به مقیاس حداقل ۱:۱۰۰۰ در د- نقشه برداشت روباره معادن سطحی با همان مقیاس؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل تهیه نفشه‌های استخراجی معدن ه- نقشه شبکه معدن زیرزمینی در تصاویر افقی و قائم با مقیاس ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۳۰۰ و مقاطع قائم عرضی با مقیاس ۱:۱۰۰۰ [س]؛ و- نقشه تیپ کارگاه استخراج زیرزمینی س|؛ ز- نقشه‌های عمومی شبکه تهویه (زیرزمینی) [س)؛ ح- کروکی‌های خطوط برق‌رسانی» آبرسانی» آبکشی» هوای فشرده و ... در داخل معدن؛ ط- نقشه جانمایی عمومی ساختمان‌هاء راه‌ها و تاسیسات سطحی به مقیاس ۱:۲۰۰۰. ۳-۳-۳- پیش‌نیازها و اطلاعات مورد نیاز الف- کلیه اطلاعات و مدارک مورد استفاده برای اکتشاف عمومی و طرح مفهومی؛ ب- گزارش کامل اکتشاف عمومی؛ ج- گزارش کامل طرح مفهومی؛ د- گزارش‌های آزمایش‌های فرآوری درمقیاس پایه" [س] 2-۳ طرح تفصیلی ۱-2-۳ فهرست نقشه‌های اصلی و مشخصات آن‌ها الف- نقشه تفکیکی ذخایر و منابع به مقیاس ۱:۵۰۰؛ ج- نقشه‌های وضعیت نهایی معدن روباز با مقیاس ۱:۵۰۰؛ د- نقشه برداشت روباره معدن سطحی با همان مقیاس نقشه وضعیت نهایی؛ ه- نقشه‌های وضعیت معدن روباز درپایان سال‌های اول تا پنجم و دوره‌های پنج‌ساله بعدی؛ و- نقشه‌های برش بلوک در معادن سنگ ساختمانی [غْء فء زا؛ ز- نقشه‌های تفصیلی حفاری و برداشت از پله‌های معدن روبازء طرح چال‌زنی وآتشباری,» آرایش ماشین‌آلات و نظایر آن؛ ح- نقشه زهکشی معدن روباز؛ ط - نقشه تفصیلی راه‌های داخل معدن روباز» شیب‌بندی,» مقاطع عرضی, قوس‌هاء رمپ‌ها و نظایر آن؛ ی- نقشه شبکه معدن زیرزمینی س] در وضعیت نهایی با مقیاس حداقل ۱:۵۰۰؛ ک- نقشه شبکه معدن زیرزمینی در زمان رسیدن به ظرفیت نهایی با همان مقیاس س؛ ل- نقشه‌های برداشت حفاری‌های باز کننده معدن زیرزمینی با مقیاس حداقل ۱:۵۰۰ [س]|؛ م- نقشه‌های پذیرش‌گاه‌هاء نقاط انتقال, نقاط بارگیری» تقاطع‌های اصلی, اتاق‌های زیرزمینی» سازه‌های ویژه و نظایر آن در معدن زیرزمینی با مقیاس حداقل ۱:۲۰۰ س)؛ 1-0 -------- صفحهٔ بعد -------- ن- نقشه‌های مقاطع تیپ حفاری‌های زیرزمینی با مقیاس حداقل ۱:۵۰ س؛ ص- نقشه تیپ کارگاه استخراج زیرزمینی» مراحل استخراج» جزییات طرح نگهداری, طرح آماده‌سازی» طرح بارگیری و باربری, دهانه‌های بارگیری» جزییات لنگه‌ها و کنترل سقف س؛ ع- نقشه‌های تفصیلی شبکه تهویه, محل‌های نصب درهای هوابندء جزییات درهای هوابند و دریجه‌های تنظیم» تونل هوا را» جانمایی و اتاق محل نصب بادبزن‌های اصلی, محل نصب غبارگیرهاء نصب لوله‌های تهویه. دویل‌های هوا راه» در معادن زیرزمینی اس | ف- نقشه‌های تفصیلی خطوط برق رسانی» آبرسانی» آبکشی, گاز زدایی [غ » س » ف] هوای فشرده» مخابرات و نظایر آن در داخل معدن با مقیاس ۱:۵۰۰؛ ظ- نقشه جانمایی تفصیلی راه‌هاء ساختمان‌هاء تاسیسات سطحی و محوطه‌سازی‌ها با مقیاس ۱:۵۰۰؛ ق- نقشه‌های تفصیلی ساختمان‌ها (طبق اصول متداول در مهندسی ساختمان)؛ ر- نقشه‌های تفصیلی راه‌های ارتباطی (طبق اصول متداول در مهندسی راه). ۳-2-۳ پیش‌نیازها و اطلاعات مورد نیاز الف- کلیه اطلاعات و مدارک مورد استفاده در اکتشاف تفصیلی و طرح پایه؛ ب- گزارش کامل اکتشاف تفصیلی؛ ج- گزارش کامل طرح پایه؛ د- گزارش کامل عملیات نمونه‌برداری کلی و استخراج آزمایشی؛ ه- گزارش‌های موجود از زلزله‌خیزی منطقه؛ و- گزارش‌های فرآوری در مقیاس نیمه صنعتی» مشخصات و محل کارخانه فرآوری؛ ز- گزارش‌های زمین‌شناسی مهندسی» نتایج آزمایش‌های مکانیک خاک» طبقه‌بندی خاک‌هاء زمین‌لغزش؛ ح- گزارش‌ها و آمارهای شرایط آب و هوایی در ۲۵ سال گذشته از قبیل: میزان بارندگی» درجه حرارت در زمستان و تابستان برحسب روز و شب» میزان برف» دوره یخبندان» میزان بارش برف, مدت ماندن برف, شدت و فشار باد و جهات اصلی وزش در طول سال, سقوط بهمن و ...؛ ط - اطلاعات لازم درباره مشخصات و قیمت‌های تجهیزات و کالاهای مورد نیاز (داخلی و خارجی)؛ ی- اطلاعات لازم درباره کارخانه‌های سازنده تحجهیزات؛ ک- اطلاعات لازم درباره موسسه‌ها و پیمانکاران اجرایی؛ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات کاخذ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- مضشخصات کاغد ۷ ۱-2 ابعاد کاغد ابعاد نقشه‌های اصلی با استاندارد ۸ باید به کوچک‌ترین اندازه ممکن, که وضوح لازم را برای مندرجات آن داشته باشدء مطابق با الف- جدول ابعاد نقشه‌های متداول تعریف و ابعاد ترجیحی نقشه‌های نوع ۸ در جدول ۱-۴ مندرج است. جدول ۱-۶- ابعاد نقشه‌ها ب- جدول ابعاد نقشه‌های بزرگ در صورتی که نقشه‌هایی با طول زیاد موردنیاز باشند باید از ابعاد مندرج در جدول ۲-۴ استفاده شود. این ابعاد با سه» چهار وبا پنج برابر کردن عرض نقشه‌های ,۸۰ و ,۸ از جدول ۱-۴ تنظیم شده‌اند. جدول ۲-۶- ابعاد نقشه‌های بزرگ ج- جدول ابعاد نقشه‌های خیلی بزرگ در صورتی که نقشه‌هایی با ابعاد خیلی بزرگ مورد نیاز باشند.ء باید از ابعاد مندرج در جدول ۲۳-۴ استفاده شود. ابعاد مندرج در این -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳-2- کادر نقشه کادر نقشه» برای محدودکردر جدول ۳-2 ابعاد نز ابعاد (میلی‌متر) ۱۱۲ ۱۳ ۸۳ ۳۸ 0۱ امه هرازه از هه دراه ۳۳۸۶ ۳۳۸۳ ۳۳ ۲۳۱ ۳۹۱ ۳۲۳۸۲ ۲۳۲ ن سطح اصلی نقشه., باید با خط مد شکل ۱-2-؟ دستورالعمل شه‌های خیلی بزرگ متد و به ضخامت حداقل ۰/۵ میلی ۱ لبه ۱ ادر و حاشیه نقشه نهیه نفشه‌ها ی استخراجی معدن -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل چهارم- مشسخصات کاعد اه ۳-۶ حاشسیه نقشه باشد. مستطیل مشخص کننده اندازه کاغذ, با فاصله‌ای به اندازه حاشیه نقشه, خارج از کادر ترسیم می‌شود. از این خط برای برش توصیه می‌شود که عرض حاشیه‌ها برای نقشه‌های ,۸ و د۸ در هر چهار طرف حداقل برابر ۲۰ میلی‌متر و برای کاغذهای کوچک‌تر در سمت راست ۲۰ میلی‌متر (و اگر از سمت چپ صحافی می‌شود در سمت چپ ۲۰ میلی‌متر) و در سه طرف دیگر حداقل برابر ۱۰ میلی‌متر باشدء که در شرایط ضروری می‌توان آن را به ۷ میلی‌متر کاهش داد. نقشه‌ها معمولا از سمت راستء و درصورت ضرورت از سمت چپء صحافی می‌شوند. لذا حاشیه‌ای که از آن سمت صحافی می‌شود » نباید از ۲۰ میلی‌متر کم‌تر باشد. در نقشه‌هایی که روی کالک ترسیم می‌شود. اندازه کالک باید از هر طرف بین ۵ تا ۱۰ سانتیمتر بزرگتر از اندازه کاغدذ (طبق بند ۱-۵) باشد. نقشه‌ها می‌توانند از نوع ترانسپارانت. ترانس لوسنت یا اویک انتخاب شوند و روی نقشه باید ترجیحا مات باشد. 2-2 علامت‌های وسط نقشه به منظور سهولت در کار چاپ یا تهیه میکروفیلم از نقشه‌های موضوع جدول‌های ۱-۴ و ۲-۴ باید از چهار علامت وسطء در هر این علایم باید در دو آنتهای هر دو محور تقارن نقشه و با خطی به ضخامت حداقل ۰/۵ میلی‌متر ترسیم شوند. این خطوط از لبه کاغذ شروع شده و پس از قطع کادر نقشه به اندازه ۵ میلی‌متر ادامه پیدا می‌کنند (شکل ۲-۴). رواداری تعیین موقعیت این خطوط برای نقشه‌های جدول ۳-۴ ابعاد کاغذ به دلیل بزرگ بودن ابعاد و لزوم استفاده از چند کادر برای میکروفیلم. باید از علایم اضافی در جهت طول نقشه و در وسط هر دو کادر استفاده شود. شماره نقشه باید در هر دو قسمت دیده شود و در صورت لزوم شماره کادر نیز به آن اضافه شود. شکل ۲-۶- علایم وسط نقشه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ دسنورالعمل نهیه نفشه‌ها ی استخراجی معدن ۵-5- علایم اختیاری ۱-۵-2 علامت جهت نقشه علایم جهت نقشه برای مشخص کردن نحوه استقرار نقشه بر روی میز نقشه‌کشی به کار می‌روند. این علایم پیکان‌هایی هستند (شکل ۳-۴) که روی خطوط کادرء یکی در طرف طول و دیگری در طرف عرض نقشه و منطبقی بر خطوط وسط نقشه قرار می‌گیرند به نحوی که همیشه جهت یکی از پیکان‌ها به طرف نقشه‌کش است (شکل‌های ۴-۴ تا ۴-۷). 3 شکل ۶-۶- نقشه نوع 2 شکل ۵-۶- نقشه نوع 2 شکل 1-۶- نقشه نوع ۷ شکل ۷-۶- نقشه نوع ۷ ۲-۵-2 مقیاس درجه‌بندی شده متریک در همه نقشه‌هاء باید مقیاس درجه‌بندی شده متریک به طول حداقل ۱۰۰ میلی‌متر که به ده قسمت ده میلی‌متری تقسیم شده موقعیت این مقیاس ترجیحا به صورت متقارن نسبت به علامت وسط نقشه و در حاشیه آن» چسبیده به کادر نقشه انتخاب می‌شود. عرض آن پنج میلی‌متر»ء خطوط آن ممتد و به ضخامت حداقل ۰/۵ میلی‌متر است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- مشسخصات کاغد ۵ ۱ شکل ۸-۶- مقیاس درجه‌بندی شده متریک ۳-۵-4- سبکه‌بندی مرجع شبکه باید ممتد بوده و به ضخامت حداقل ۰/۵ میلی‌متر ترسیم شوند. مستطیل‌های تشکیل‌دهنده شبکه باید در دو لبه موازی, با حرف و در دو لبه دیگر با اعداد نامگذاری شوند. نامگذاری از گوشه مقابل مهر نقشه شروع شده و عینا در حاشیه‌های مقابل تکرار می‌شود. حروف و اعداد در نزدیکی کادر نقشه و با فاصله حداقل پنج میلی‌متر از لبه کاغد نوشته شوند (شکل 4-۴). شکل ۹-۶- شبکه‌بندی مرجع -------- صفحهٔ بعد -------- د نز که اب.. علامت درا ض. از ماشته" ,ها آتو‌ماتنک ایجاد اشکاا| . کند.ء باند ان" علامت ,ا به وسیله ده خط د ر صوری ی برای بعصی ار ماسین‌های برس اتومادی ی باید این را به و لیم و عمو بر هم به ضخامت ۲ میلی‌متر و به طول حدود ۱۰ میلی‌متر در لبه کاغد نشان داد (شکل ۱۱-۴). کا ما شکل۱۰-2- علامت برش نقشه, حالت اول شکل ۱۱-۶- علامت برش نقشه, حالت دوم -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات عمومی نقشه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۵- آشنایی نشان‌دهنده مقیاس» مهر و لیست مقادیر و همچنین در صورت لزوم شماره نقشه‌هایی که به آن‌ها مراجعه می‌شود پیش‌بینی شود؛ ب- کلیه توضیحات مربوط به نقشه باید در گوشه بالا و سمت راست نقشه نوشته شوند مگر آنکه به نحو دیگری تصریح شده باشد؛ ج- طریقه و ترتیب نوشتن توضیحات نقشه باید با دقت انجام شود تا از ابهام و پیچیدگی جلوگیری شود؛ تشریح شوند؛ ه- برای کلیه نقشه‌ها یک جهت اصلی تعیین می‌شود.ء کلیه جزییات. یادداشت‌ها و اندازه‌ها باید طوری نوشته شوند که از جچهمت و- در محل‌هایی که یک قسمت از جزییات نشان داده می‌شود خطوط تطابق به انضمام شماره نقشه تطابق شده باید به خوبی محدوده کار را مشخص کنند؛ ز- مقیاس نقشه باید در جدول عنوان نقشه در محلی که به این منظور اختصاص داده شده است. درج شود.ء در صورتی که مقیاس برش‌ها و یا جزییات نشان داده شده روی یک نقشه مختلف باشد.ء مقیاس هر برش باید در زیر آن نوشته شود. از استفاده از مقیاس‌های کوچک حتی‌المقدور باید خودداری شود؛ ح- واحدهای به کار گرفته شده در نقشه‌ها باید منحصرا در سیستم متریک باشد. این جدول باید در داخل کادر و در گوشه سمت راست پایین نقشه اختیار شود این موقعیت برای نقشه‌های قرار داده شده به صورت افقی (نوع 6 شکل ۱-۵) و یا قائم (نوع ۷, شکل ۳-۵) یکسان است. جهت دید جدول عنوان نقشه. در حالات متعارف باید با جهت دید نقشه یکسان باشد. در مواردی می‌توان نقشه‌های نوع 5 را به باللای نقشه قرار می‌گیرد به نحوی که از طرف راست نقشه قابل خواندن باشد. برای سهولت استفاده می‌توان شماره نقشه را در جاهای دیگر نیز تکرار کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 دستورالعمل تهیه نفشه‌های استخراجی معدن ی 1۱ شکل ۱-۵ شکل ۳-۵ شکل ۳-۵ شکل ۶-۵ ۳-۲-۵- ابعاد اندازه استاندارد جدول عنوان نقشه برای انواع کاغذهای استاندارد الف- برای کاغذ با اندازه ,۸ طول آن ۱۲۰-۱۴۰ میلی‌متر و عرض ۴۰-۵۵ میلی‌متر (شکل های ۵-۵ و ۶-۵)؛ ب- برای کاغذ با اندازه ۸ طول آن ۱۳۰-۱۶۰ میلی‌متر و عرض ۴۰-۷۰ میلی‌متر (شکل های ۷-۵ و ۸-۵)؛ ج- برای بقیه انواع کاغذها طول آن ۱۴۰-۱۸۰ میلی‌متر و عرض ۵۰-۸۰ میلی‌متر؛ جدول تغییرات نقشه یا بالای جدول عنوان نقشه و یا سمت چپ عنوان نقشه قرار می‌گیرد. در حالتی که بالای جدول عنوان نقشه قرار گیرد» طول آن به اندازه طول جدول و عنوان نقشه و در حالتی که سمت چپ عنوان نقشه باشد» طول آن تا ۳۰ میلی‌متر کوچک‌تر از جدول عنوان نقشه باشد.» ارتفاع ردیف‌های جدول تغییرات نباید از ۵ میلی‌متر کم‌تر باشد. « ۲0751 ۰ میلی من شکل ۵-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ ,۸ به صورت فارسی جدول عنوان نقشه از دو طرف به کادر نقشه متصل است. ضخامت خط در دو طرف دیگر باید از ضخامت کادر نقشه کم‌تر بوده ولی به‌هر حال نباید از ۴۰ میلی‌متر کم‌تر باشدء. ضخامت خطوط تقسیم‌بندی جدول را می‌توان مساوی ضخامت لبه‌ها یا حداقل ۲۰ میلی‌متر در نظر گرفت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۱:1 «حا 060 ریش ۰ دح |80 00۱1۳۸7 ,00۸7 ۸۷] ۲۳۳۹ سا 6[ آ0ع[3:۵ #ما (126۶181 ۰ 1621211 00۸7 ۲357711711 1 007 6[ 13۱۵۶8 زا 112۵ تاو 85 9۲۱313015 1130001 هرگ لزدا1۸ 0 : 1 سم 0 171 3 (12)0 شکل 1-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ ,۸ به صورت لاتین ۳-۲-۵- اطلاعات جدول عنوان نقشه جدول عنوان نقشه باید برحسب اطلاعات آن تقسیم‌بندی شود.ء حداقل اطلاعاتی که در جدول نوشته می‌شود به ترتیب زیر است: الف- نام کارفرما (تا حداکثر سه عنوان قابل درج است و در این صورت برای هر عنوان باید از خانه جداگانه‌ای استفاده کرد)؛ ج- عنوان طرح و یا پروژه (درصورت جدا بودن باید در خانه‌های جداگانه نوشته شود)؛ ه- افراد تصویب کننده» کنترل کننده» طراح و ترسیم کننده» که به ترتیب از بالا به پایین و خانه‌های جداگانه نوشته شود.ء باید ح‌- شماره برگ» به صورت کسری که صورت آن شماره برگ و مخرج آن تعداد برگ‌ها است؛ ۳-۵- جدول اصلاحات ۱-۳-۵- مشخصات جدول تغییر و تجدیدنظرهای بعدی نقشه باید در جدول اصلاحات درج شودء این جدول یا در بالای جدول عنوان نقشه و متصل به آن یا با فاصله حداکثر ۷ میلی‌متر از آن و یا در سمت چپ جدول عنوان و متصل به کادر نقشه رسم می‌شودء چنانچه در بالای جدول عنوان باشد طول آن به اندازه طول جدول عنوان (طول مستطیل) و چنانچه در سمت چپ جدول عنوان باشد طول آن را می‌توان تا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۰ میلی متر در دو ردیف خالی : جدول درج مین نظرگرفت (شکل‌های ۵-۵ و ۶-۵) ارتفاع آن در هر حال باید به اندازه‌ای باشد که علاوه بر ردیف‌های تیترها دارای رای درج اصلاحات باشد.ء ارتفاع ردیف‌های جدول اصلاحات نباید از ۵ میلی‌متر کم‌تر باشد. اطلاعاتی که در این اس زر 4 رل رز سس ۱۳۳۳ ات ۳ و ۵ ۸۹ ۱ ۷ ۸ یم هل اه ۰ ۹ 1 ۱ »۱ ۵ یر شکل ۷-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ :۸ به صورت فارسی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳۵ الف- ب- ۱ ید داد؛ د- د باقی می ما که اد ۷۵۳۹ 006 ] ۷۳۹ 1 008" 07 0۳۵26 و009 1/۹ ۳۳۳ 0001 ۱60۵۱ 0 6۷۵۷5 ووا ۵ ۹ ۱۵ 0۰ ۲۲01۵۵۲5 ی 81,09 وا[ 01و۲۲۵ و1۱ وواسع0۲ : ۰ رل : زا 9و0و0 لامغ] 069100 5 ۷۵۲۵۳5 آ0 5۹۵۵0111001100 (0 6( 0 0 596 «وآوو و اوهرا؟ 0 00۸-21212051 ۱/3 ۲ 01000 010 0 100 شکل ۸-۵- نمونه جدول عنوان نقشه برای کاغذ :۸ به صورت لاتین - اصلاح و حذف هر تغییری در یک نقشه» باید به عنوان نقشه تجدیدنظر و اصلاح شده ابلاغ شود؛ در کنار هر تغییرء باید یک علامت مثلنی شکل که شماره اصلاح در آن درج شده استء رسم شود؛ ر پشت نقشه.ء قسمت‌های اصلاح شده را با یک مداد نرم به وسیله خطی باید مشخص کرد و علامت اصلاح را نیز نشان اند؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل نهیه نغشه‌ها ی استخراجی معدن ه- در مواردی که تحدیدنظر و اصلاح مختص به یک قسمت نیست و یا به این ترتیب تصویب شده باشد می‌توان خط ترسیم شده را حذف کرد؛ و- برای هر اصلاح باید شماره اصلاح» شرح مختصری از تغییرات و نیز حروف اول نام شخص تغییردهنده و تاریخ مربوط را در فضای موجود در جدول اصلاحات نقشه نشان داد؛ 2-۵- مقیاس نقشسه ۱-2-۵ معرفی مقیاس‌ها معرفی مقیاس‌ها با نوشتن کلمه "مقیاس" و نسبت آن» به شرح زیر انجام می‌گیرد: الف- مقیاس ۱:۱ (برای نسبت یک به یک) ب- مقیاس 1:۱ (برای نسبت‌های بزرگ‌تر از یک به یک) ج- مقیاس :۱ (برای نسبت‌های کوچک‌تر از یک به یک) ۲-2-۵ نوشتن مقیاس‌ها الف- مقیاس مورد استفاده در نقشه باید در داخل جدول عنوان نقشه نوشته شود. ب- در صورتی که از چند مقیاس در یک نقشه استفاده شده باشد. باید مقیاس اصلی در داخل جدول عنوان نقشه نوشته شود و بقیه مقیاس ها در مجاورت موضوع مورد نظر و نزدیک نوشته های مربوط به آن ها (عنوان‌ها) درج شوند. ۳-2-۵ انواع مقیاس‌ها جدول ۱-۵ مقیاس‌های توصیه‌شده برای نقشه‌های فنی مقیاس‌های توصیه‌شده نوع مقیاس ۱ ۲۰:۱ یادآوری: در شرایط خاص., اگر نیاز به مقیاس‌های بزرگ کننده و ی کوچک کننده‌ای غیر از مقیاس‌های مندرج در جدول ۱-۵ باشد.ء دامنه مقیاس‌های توصیه‌شده می‌تواند با مضاربی از ده گسترده‌تر شود و اگر در شرایط استثنایی استفاده از مقیاس‌های یاد شده به دلایلی مقدور نباشدء می‌توان از مقیاس‌های بینابین نیز استفاده کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ب- مقیاسی که برای یک نقشه مورد استفاده قرار می‌گیرد باید متناسب با پیچیدگی موضوع و اهداف مورد نظر اختیار شود در هر حال مقیاس انتخاب شده باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا امکان تشخیص اطلاعات درج شده میسر شود. ج- در مواردی که امکان اندازه‌گیری کامل, برای جزییات کوچک. در نمایش اصلی وجود نداردء این جزییات باید به صورت جداگانه با مقیاس بزرگ‌تری در کنار نمایش اصلی ترسیم شوند. 2-2-۵ نقشه‌های با مقیاس بزرگ توصیه می‌شود در مورد موضوعات با ابعاد کوچک» یک نمایش با مقیاس یک به یک» برای سهولت درک موضوع به نقشه اصا اضافه شود. ۵-۵- جدول راهنما 1-۵- ممهرها استفاده از مهرهای مختلفی که وضعیت کلی نقشه را نشان می‌دهد روی نقشه اختیاری است. ابعاد این مهرها نباید از ۲۰۸۰ میلی‌متر تجاوز کند و محل آن ترجیحا در قسمت بالا یا سمت چپ جدول عنوان نقشه است. انواع مهرهایی که در نقشه‌های مهندسی به کار می‌روند به شرح جدول ۲-۵ است. ۹۷۷-۵- جدول‌ها و نمودارها محل درج جدول‌ها و نمودارها در قسمت‌های راست و ترجیحا فوقانی نقشه است. در اینجا به عنوان نمونه مطالب مربوط به فهرست اقلام طبق استاندارد شماره ۱۰۲۱۱ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور آورده -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ دستورالعمل تهیه نفشه‌های استخراجی معدن جدول ۲-۵- مهرهای مختلف که در نقشه‌های مهندسی به کار می‌رود تصویب برای اجرا ۱۱۲ ۸00۳۱۷۵۵ باطل‌شده ۸60۳1:) 7 1۳ ان) ۲0۲ 1۳۹۷1۳۲۹ (۷ 517۳۳۳۹۹۳ نسخه بایگانی 1۷ن) ]۳ ۱01 ۳.0۳ 051۳1611 نقشه‌های مقدماتی ۱۷ ۲۳۳۱۱1۹/۱۲ ۱-۷-۵- فمهرست اقلام الف- محل درج فمرست اقلام - فهرست اقلام در خود نقشه و یا به صورت مدرک جداگانه‌ای آرایه شود. - وقتی فهرست اقلام در نقشه ارایه می‌شود موقعیت آن باید به نحوی انتخاب شود که در چهت دید نقشه قابل خواندن - وقتی فهرست اقلام به صورت مدرک جداگانه‌ای آرایه می‌شود باید دارای همان شماره نقشه اصلی باشد.ء با وجود این, جهت تفکیک این دو مدرک توصیه می‌شود که شماره مدرک فهرست اقلام با پیشوند "فهرست اقلام" نوشته شود» ابعاد نقشه مربوط به فهرست اقلام باید استاندارد باشند. ب- کادربندی فهرست اقلام - توصیه می‌شود که فهرست اقلام در جدولی با ستون‌های عمودی تنظیم شود به نحوی که اطلاعات لازم با عناوین زیر در آن‌ها درج شوند: * اقلام شرح * مقدار شماره رجوعی * جنس درصورت ضرورت می‌توان از ستون‌های دیگری برای آرایه مشخصات ویژه استفاده کرد. - استون "اقلام" شامل شماره‌های ارجاع اقلام موردنظر می‌باشند که در نقشه اصلی درج می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- - ستون "شرح" شامل تعریف اقلام موردنظر است. می‌توان از کلمات مخففء, در صورتی که به وضوح مطلب سیب نرساندء استفاده کرد.ء اگر اقلام یاد شده شامل قسمت‌های استاندارد باشند (مانند پیچ» مهره و غیره)» باید مطابق استاندارد مربوط علایم استاندارد آن‌ها مورد استفاده قرار گیرند. - ستون "مقدار" نشان دهنده مقدار کل اقلامی است که برای یک مجموعه کامل لازم است. - ستون "شماره ارجاع" برای معرفی اقلامی که به طور کامل در نقشه اصلی نشان داده نشده‌اند مورد استفاده قرار می‌گیرد. مانند قسمت‌هایی که در نقشه دیگری معرفی شده‌اند و یا قطعات استاندارد و یا قطعات پیش‌آماده, بر حسب موردء شماره نقشه‌های مربوط شماره استانداردهای موردنظر و سایر اطلاعات در این ستون آرایه می‌شوند. - ستون "جنس" نشان‌دهنده نوع و کیفیت مصالح مورد استفاده است و در صورتی که مصالح از نوع استاندارد باشند باید شماره استاندارد آن‌ها در این ستون درج شود. - در فهرست اقلام می‌توان اطلاعات اضافی دیگر در مورد مصالح به کار رفته نظیر شماره محموله, وزن مخصوص و محل تحویل ارایه کرد. ج- نحوه درج اطلاعات در جدول - اطلاعات باید در ستون‌های مربوط و در ردیف‌های افقی درج شوند. - ردیف‌های درج اطلاعات باید دارای شماره‌های ارجاعی یکسان باشند.ء در صورت تنظیم فهرست اقلام در نقشه. ردیف‌های درج اطلاعات باید از پایین جدول به بالای جدول بوده و عنوان اقلام در زیر آن باشند و در صورت آرایه فهرست اقلام در نقشه جداگانه؛ ردیف‌ها باید از بالای جدول به پایین بوده و عنوان اقلام در بالای آن باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ دستورالعمل عمومی ترسیم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -۱-٩‏ حروف نویسی الف- حروف مورد استفاده در نقشه باید فارسی یا انگلیسی باش ب- حروف بزرگ انگلیسی فقط برای نوشتن نام‌های خاص, ء کلمه‌ای که به دنبال یک عدد در آغاز عبارت نقشه می‌آید باید م حروف‌نویسی انگلیسی متداول نشان داده شده است. چ- فاصله میان کلمات انگلیسی باید برابر با پهنای حرف 5 بان موردی از نصف ارتفاع حروف کم‌تر نباشد. د- در موقع چاپ نقشه‌های بزرگ که در صورت لزوم برای هد جدول ۱-1- حر ۸۳۲/۳۲۲/۹ کر :۷/۵۲6 ک/ ۷ ۸۳۲۲۳۲۲۹ کر ۷/۵۲6 / ۷۳ ۸۳۲/۲۳۲۲۲۹ ک 0 ک/ ۷۳ ۸۳۲/۳۲۲/۹ کر ۷/۵/6۵ ک/ ۷۳ ] 2 5 4 56 75 0 |] 2 5 4 5 675 0 ] 2 5 4 56 75 0 |] 2 5 4 5 675 0 ۳-۹- اندازه گذاری الاف - در یک نقشه باید به حد کافی اندازه‌ها نشان داده شوند. به ط نقشه» عملیات ساخت را انجام داد. ۳۷ ناوین معین» نام‌های تجارتی» حرف اول هر جمله یا عبارت و ورد استفاده قرار گیرد. در جدول شماره ۱-۶ نمونه‌هایی از سد. فاصله میان خطوط باید در تمام متن مساوی بوده و در هیچ وف‌نویسی لاتین ۸۳۵1۳۳۵۲7] ره (۵ ۷ (۵ ۱۸ ۵ ۸۳۵1۳۳۲] ۲ ۸ ره (۵ ۷ (۵ ۱۸ ۵۵ ۸۳1۳۳۲] ۲ 1 ک 0 ۵ ۸۳۵1۳۳۵۲7] ]اک 0( ۵ | 2345 6 76 9 0 | 2345 6 76 9 0 | 2345 6 76 9 0 0 9 786 6 5 234 | وری که بتوان به سهولت و بدون اندازه‌گیری مستقیم از روی -------- صفحهٔ بعد -------- ب- اندازه‌های افقی را باید بر روی تصاویر افقی (پلان‌ها) و اندازه‌های عمودی را باید در برش‌ها و نمای قائم مشخص کرد. سایر نقشه‌ها باید حتی‌المقدور خودداری شود مگر در مواردی که تکرار آن‌ها باعث جلوگیری از مراجعات غیر لازم شود. د- اندازه‌ها باید نسبت به خطوط محوری, اسکلت اصلی ساختمان و خطوط اصلی مرئی داده شوند. ه- اندازه گیری‌ها باید در خارج از حدود قطعه ترسیم شده باشند. و خطوط انداره‌گذاری باید به صورت ساده» مستقیم و9 بدون شکستگی بوده 9 دارای علامت پیکان باشند. ط- خطوط امتدادی باید با سطحی که اندازه‌های آن نشان داده می‌شوند. موازی باشند. ی- در زیر اندازه‌هایی که با مقیاس مطابقت ندارند باید عبارت (خارج از مقیاس) نوشته شود. ک- واحد استاندارد اندازه‌گیری در نقشه‌ها میلی‌متر است و از سایر واحدهای سیستم متریک نیز می‌توان در صورت نیاز استفاده کرد. ح- پیکان باید دقیقا متوجه خطوط امتدادی و یا هر خط دیگری که اندازه‌ها را نشان می‌دهد. باشد. ۳-۹- ترسیم خطوط ۱-۳-۹ ضحخامت الف- خطوط باید واضح» هماهنگ و با یک ضخامت رسم شوند به نحوی که تکثیر آن‌ها به سادگی امکان‌پذیر باشد. ب- خط ضخیم باید دو یا سه برابره ضخیم‌تر از خط باریک باشند. خطوط نباید از ۰/۱ میلی‌متر و از ۲ میلی‌متر ضخیم‌تر باشنده ۲-۳-۹- خطوط محوری خطوط مخوری اصو لا تا فاصله کوتاهی خارج از محدوده خطوط اصلی جچسم ترسیم شده ادامه می‌یابند و در مواردی که نشان دادن اندازه‌ها با کمک آن‌ها امکان‌پذیر باشدء این خطوط می‌توانند تا حد خطوط مربوط به اندازه‌ها ادامه یابند. خطوط محوری باید بر خطوط اندازه عمود باشند و هیچ‌گاه نباید از بین این خطوط رد شوند. ۳-۳-۹- خطوط نامرئی خطوطی که جزییات نامرئی را نشان می‌دهند باید در محل اتصال با خط جزییات مرئی یا غیرمرئی به وسیله یک خط تیره شروع خطوط موازی هرگز نباید به قدری به یکدیگر نزدیک باشند که به هنگام کوچک کردن نقشه درهم ادغام شوند. فاصله میان این خطوط به هیچ وجه نباید از ضخامت خطوط و یا از ۰/۵ میلی‌متر کم‌تر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- قصل تُسشسم- دستورالعمل عمومی ترسیم ۳۹ ۵-۳-۹- خطوط مدادی الف- از مدادی استفاده شود که از خود اثر کافی برجای گذارد. ب- تمام خطوط و خطچین‌ها باید با فشار یکنواخت دست کشیده شوند به نحوی که حالت ترسیم با قلم یا مرکب را داشته باشند. چ- مداد باید از نوع نرم باشد تا بدون پاره‌کردن کاغذ اثر مطلوب را از خود بر جای گذارد. مدادهایی که برای این منظور توصیه می‌شوند. به قرار زیرند: - برای حروف‌نویسی: نوع ۳۰" یا نرم تر - برای ترسیم خطوط اصلی از نوع "11" سفت‌تر نباشد. - برای ترسیم خطوط اندازه‌گیری و خطوط محوری از نوع "213" سفت‌تر نباشد. ۹1-۳-۹- خطوط مربوط به قسمت‌های اضافه‌شده به قسمت‌های موجود نقشه قسمت‌های موجود بدین ترتیب رسم می‌شوند: قسمت‌های اضافه شده بدین ترتیب رسم می‌شوند: ۷-۳-۹- جهت نما شکل ۱-۹- علایم جهت نما حداکثر پهنای جهت نما باید به اندازه ۱ طول آن باشد. ۳ ۸-۳-۹- انواع خطوط و موارد استفاده آن‌ها خطوطی که در قسمت‌های مختلف نقشه مورد استفاده قرار می‌گیرند در جدول شماره ۲-۶ شان داده شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ْ: دستورالعمل تهیه نقشه‌های استخراجی معدن جدول ۲-۹- انواع خطوط و موارد استفاده آن‌ها مباارکی ری یکی ما ری و سس خطوط نشان‌دهنده نمای گسترده یا کاذب» قسمت‌های همجوارء قسمت‌های واقع شده در جلوی خطوط را می‌توان به دو دسته مجزا تقسیم کرد (ضخیم و نازک) خطوط ضخیم دارای ضخامتی در حدود دو یا سه برابر خطوط نازک هستند. به طور کلی ضخامت خطوط بستگی به بزرگی اجزا و نقشه دارد و باید با یکدیگر متناسب انتخاب شوند. 2-1٩‏ پیکان‌ها الف- پیکان‌هایی که از عبارات منشعب می‌شوند باید به صورت خط‌های ساده و دارای سر پیکان‌های منحنی و قاطع باشند. ب- پیکان‌های مستقیم را تنها در جاهایی می‌توان به کار برد که با خطوط اندازه و خطوط برش‌ها و خطوط نقشه تداخل نکنند. د- پیکان باید از انتها یا ابتدای توضیح یا توضیحات منشعب شود. ه- پیکان‌های نشان دهنده شمال باید در قسمت بالا و سمت راست نقشه واقع شوند. این پیکان‌ها باید حتی‌الامکان ساده و واضح -۵-٩‏ برش‌ها و جزییات الف- برش‌ها باید با به صورت دید از بالاء دید از روبرو و یا دید از پهلو نشان داده شوند و مشخص‌کردن آن‌ها به وسیله تمام حروف و اعداد به جز صفر و یک امکان‌پذیر است. ب- جزییات عبارت است از قسمت‌هایی که بزرگ شده‌اند و باید درست در همان جهت نمای اصلی ترسیم و به وسیله اعداد مشخحص ج- حروف و اعداد مشخص‌کننده برش‌ها یا جزییات هرگز نباید بر روی یک نقشه تکرار شوند. تکرار شماره یا حروف مشخص کننده برش‌ها و جزییات در صورتی که مربوط به نقشه‌های مختلفی باشندء بلامانع است. به هر حال در هر نقشه‌ای که برش‌ها و جزییات رسم شده‌اند مضمون و علامت مشخصه جزییات و برش‌های مندرج در عنوان نقشه نباید به هیچ وجه در محل دیگری تکرار شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- د- هنگامی که برشی از یک نقشه بر روی نقشه دیگری نشان داده می‌شود.ء علامت و عنوان برش باید حاوی شماره نقشه مرجع ه- موقعی که برش از روی بیش از یک نقشه برداشته می‌شودء عنوان برش باید دارای تعداد کافی کادر برای نشان دادن شماره و- علایم برش و خطوط مقطع باید درست در همان محلی که برش برای آن ترسیم شده قرار گیرند. ز- برای نشان دادن جزییات موردنظر می‌توان در صورت لزوم از برش‌های اضافی استفاده کرد. ۱-0-۹ مقاطع کوتاه شده (شکسته) چ- راست- بلند 0 ی ۲-۵-۹ علامت برس ۱ هه 11 ۱ ۱ ۷ الف- برشی که روی همان نقشه نشان داده می‌شود. 0 ی : ۱ هم ی ب- برشی که روی نقشه دیگر نشان داده می‌شود. ز ۱ ۳-۵-۹ عنوان برش الف- برشی که روی همان نقشه نشان داده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ج- وقتی برش روی چند نقشه نشان داده می‌شود. 2-0-۹٩‏ علامت جزییات الف- جزییاتی که روی همان نقشه نشان داده می‌شود. ب- جزییاتی که روی نقشه دیگر نشان داده می‌شود. -۵-۵-۹٩‏ عنوان جزییات الف - جزییاتی که روی همان نقشه نشان داده می‌شود. ب- جزبیاتی که روی نقشه دیگری نشان داده می‌شود. د- وقتی که جزییات روی بیش از چهار نقشه نشان داده می‌شوند.ء شماره‌های ارجاعی باید در یک جدول جداگانه نوشته شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسسم- دستورالعمل عمومی ترسیم ۳ 1-۹ شماره ارجاع اقلام مختلف ۱-1-۹٩‏ قواعد کلی الف- توصیه می‌شود که شماره ارجاع اقلام مختلف برای قسمت‌های متفاوت یک موضوع و یا جزییات مربوط به یک موضوع به صورت متوالی انتخاب شوند. شماره ارجاعی اقلام مشابه در یک نقشه باید یکسان باشند. شماره ارجاع قسمت‌های مشابه در یک ب- شماره ارجاعی اقلام مختلف باید در جدول لیست اقلام که اطلاعات لازم را در مورد آن‌ها ارایه می‌دهد. درج شوند. ۹--۳- روش معرفی اجزا الف- شماره ارجاع اقلام فقط باید توسط اعداد معرفی شود و در صورت ضرورت می‌توان حروفی نیز به آن‌ها اضافه کرد. ب- شماره ارجاع اقلام در یک نقشه باید از نظر نوع نوشته و اندازه یکسان باشند. این شماره‌ها باید به وضوح» از سایر تعاریف قابل تشخیص باشند. این عمل را می‌توان به یکی از صورت‌های زیر انجام داد. استفاده از اعداد نوشته شده با ارتفاع زیادء به عنوان مثال دو برابر ارتفاع اعدادی که برای اندازه‌گیری استفاده می‌شوند. محصور کردن اعداد در داخل دایره‌هاء در این حالت قطر دایره‌ها باید مساوی باشند و با خطوط ضخیم ممتد رسم شوند. ترکیب دو روش فوق: ج- شماره ارجاع اقلام باید در خارج از موضوع مورد نظر درج شود. هر شماره ارجاع باید به وسیله یک خط راهنما به موضوع موردنظر متصل شود (شکل‌های ۲-۶ تا ۳۴-۶). در صورتی که ارتباط بین شماره ارجاع و موضوع موردنظر کاملا واضح باشد می‌توان از ترسیم خط راهنما صرفنظر کرد. خطوط راهنما نباید همدیگر را قطع کنند و طول آن‌ها باید حتی‌الامکان کوتاه اختیار شده و به صورت اریب نسبت به موضوع ترسیم شوند. در صورتی که شماره ارجاع محصور در دایره باشدء خط راهنما باید به مرکز دایره نشانه رود. د- شماره ارجاع اقلام مرتبط در کنار یک خط راهنما درج شود (شکل ۵-۶ اقلام ۸ تا ۱۱). ه- شماره ارجاع اقلام مشابه باید یک بار نوشته شود مشروط بر اینکه ایجاد ابهام نکند. و- برای شماره‌گذاری ها باید ترتیب خاصی از نظر توالی آن‌ها به شرح زیر منظور شود: - براساس ترتیب ساخت؛ شکل ۲-۹ شکل ۳-۹ شکل 2-۹ روش‌های معرفی روش‌های معرفی روش‌های معرفی -------- صفحهٔ بعد -------- 8 رک 2 1 او ینت 121 لت 2 ]1 شکل ۵-1- روش‌های معرفی اجزا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- تکثیر و بایگانی ها ۱-۷- چاپ - اندازه کاغذی که برای چاپ انتخاب می‌شود باید از اندازه‌ای که روی نقشه برای نشان‌دادن اندازه کاغذء ترسیم شده بزرگ‌تر باشد و پس از چاپ از همان خط بریده شود. ۳-۷- بایگانی الف- موسسه تهیه کننده نقشه باید یک نسخه اصلی و قابل تکثیر از نقشه را در بایگانی خود حفظ کند. ب- نقشه‌هایی که توسط رایانه تهیه شده باید علاوه بر لوح فشرده» یک نسخه چاپ شده آن نیز در بایگانی حفظ شود. چ- لبه‌های کالک نقشه‌هایی که با دست ترسیم شده باید با چسباندن نوار محافظت شود. د- کالک‌ها و نقشه‌های اصل باید بصورت مسطح بایگانی شوند و لوله‌کردن یا تازدن آن‌ها ممکن است باعث تغییر اندازه‌های ۳-۷- صحافی الف- نقشه‌های تکثیر شده باید به اندازه کاغذ ,۸ تازده شود. ارایه نقشه به صورت لوله شده, جز در مواردی که برای اجرا داده ب- روش تازدن نقشه‌ها طبق شکل ۱-۷ است. ج- نقشه‌های تاخورده را می‌توان در یک مجلد نگهداری یا صحافی کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 5۸ روش تا زدن نقشه ها ی کاقذ است‌ندارد ها 7 شکل۱-۷- دستورالعمل نهیه نقتسه‌های استخراجی معد 15 | زا بر ۳ ۱ 1 : | | ۱7 3 اس ( ۱ ز !۱ // ۸/۸۹ اب که ی اس ک. 2 1 ال ۱ ۱ ۱ ۱ ۳۵ جدول لوگ وی دیا مدا ی > ط ۱ کر ۸ ۳ 1 .ه ۳5 ۵۹۴۸۴۱ جدول ششه جولدوا 10 ان ا ۱ با 5 ۱۲/۲۷ ۴۲۵۹۴ 1 ۹ رز از هه ْ 32 10 ۹3 | ۸ 1 ۹ ۳۰ جدول هت" میا ااهه دی ۳ روش تازدن نقشه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خودء افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی- فنیء در قالب آیین‌نامه» ضابطه» معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله, به صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های ۳ ققابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 0 م۳۳ 151316 0 200 ۳130102 51۳316216 1۵۲ ۳۲۵۹1۵0 ۷۵۵ ب ۰ 1621201005 ]1601012 ب ب ب 8 1۳2۲۲1۶ ب ب 5 ۲:31[01121[10113 2 .۲0 5 20 10۹165 ۵1 ۵/۹ 1100 ماگ 5۳۵1216 1۵۳ م1 ۱ 016 5 ع1 10۹ [6۳۵ ۹11 200 ۱/1۵1۵ ۵1 10 0 ۳۳۵۵۷۲۵۱ [16030162 اه 5۳۵۲ 0 200 5۵11 ۱1۵1۵۶ 1۵۳ 011166 و ادا ۱۱۱۱۱۱ هرهش ۱۱۱۹۱۱۳/۵ وا اور اس ۱۱۱۳/۸ 2006 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- این نشریه دربرگیرنده مقررات فنی برای تهیه نقشه‌های معدنی در مراحل طراحی مفهومی, پایه و تفصیلی است و روش هماهنگ و یکسانی را برای طراحان نقشه‌های معدنی ارایه می‌کند.