مشاعصات ثنی عمومی و اجرایی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمپوری اسلامی ایران مشاعصات ثنی عمومی و اجرایی و :۱2 همم شمعم و پست ها خعامدد دق نوزیع و انتشال ,۰ ۱ ۵ ۴6 و۱۶۱ ۱ ۰ و عم محیارضای دالراحی و مندسی دالرج‌ای جانمایی در یدست خای کشار دی نشریه شماره ۶۸۶ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق امور نظام فنی ۱۳۱( ۱۱۳۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران + یم م۰۸ ۸ ۸م تمه کح ۷ میم دم مکی نی نوی و مه ست مه معمی فرق قوزیی وتو همم ( 27 ۹ ۱ ۰ ست 40۵ توت وق نوزیی وی ۰ م م۸ ۰ ۸ م مرن ام 77 ی ام رصع ۱) ممو نم مه ه ۸ هی ۷ ج بو وه وم 2۰۰4۵ 4 ۳ هم موی تووست نی رد0 معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور ‏ وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق امور نظام فنی ۱۳۱ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- (7 ریاست جمهوری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور شما م۳ ۰ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران چ 5 امعم ِ رنح. موضوع: مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌هاء خطوط فوق توزیع و انتقال 7 معیارهای طراحی و مهندسی ۱ : ۰.۰ ه هی , طرح‌های جانمایی در پست‌های فشار قوی به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های ۱ عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ْ ۹ ت ۳۲۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۴۸۶ آمور نظام ٍ فنی. با عنوان «مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌هاء خطوط فوق توزیع و انتقال - معیارهای طراحی و | مهندسی طرح‌های جانمایی در پست‌های فشار قوی» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرابی. مشاوران» پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجرایی. در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر از تاریخ ۱۳۹۱/۴/۱ احباری است. ۸۲۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان؛ این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی» ابهام ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از اینری از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنیء مراتب را بصورت زیر گزارش ۱- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۳- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این آمورء نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشسانی برای مکاتبه: تهران» میدان بهارستان» خیابان صفی علی شاه مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء آمور نظام فنی ۳ أع۷ ۳:۵۱: ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی در اجرای ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور و به منظور تعمیم استانداردهای صنعت برق و ایجاد هماهنگی و یکنواختی در طراحی و اجرای پروژه‌های مربوط به تولید. انتقال و توزیع نیروی برق» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور (معاونت نظارت راهبردی - دفتر نظام فنی اجرائی) با همکاری وزارت نیرو - شرکت توانیر(دفتر استانداردهای فنی» مهندسی, اجتماعی و زیست محیطی) در قالب طرح «ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق» اقدام به تهیه محموعه کاملی از استانداردهای مورد لزوم نموده است. نشریه حاضر با عنوان «مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست هاء خطوط فوق توزیع و انتقال < معیارهای طراحی و مهندسی طرح های جانمائی در پست ها ی فشار قوی» در بر گیرنده مباحث مربوط به کلیات طرح های جانمائی, ملاحظات مرتبط با تجهیزات و ترتیب استقرار آن» استقرار ساختمان ها و چگونگی دسترسی هاء پیش بینی توسعه آینده» و نمونه نقشه های جانمائی در پست های ۶۲۳ تا ۴۰۰ کیلو ولت می باشد. معاونت نظارت راهبردی به این وسیله از کوشش‌های دست‌اندر کاران به ثمر رسیدن این نشریه و همچنین سازمان‌ها و شرکت‌های مهندسی مشاور که با اظهارنظرهای سازنده خود این معاونت را در جهت غنا بخشیدن به آن یاری نموده‌اند سپاسگزاری و قدردانی نموده و توفیق روزافزون آنان را از درگاه ایزد یکتا آرزومند است. معاون نظارت راهبردی زمستان ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست هاء خطوط فوق توزیع و انتشال - معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پست های فشار قوی - نشریه شماره ۳۸۶ ترهیه کننده این مجموعه به وسیله شرکت مهندسین مشاور نیرو با همکاری آقایان مهندسین پوریا معقولی» یزدان اعرابیان» و آقایان دکتر عارف درودی و دکتر فرامرز رهبر تهیه و تدوین شده است و توسط آقای اسماعیل زارعی مورد ویراستاری کمیته فنی این نشریه همچنین در کمیته فنی طرح با مشارکت مجری و مشاور طرح و نمایندگان شرکت‌های مهندسی مشاور تحت پوشش وزارت نیرو به شرح زیر بررسی» اصلاح و تصویب شده است. آقای مهندس جمال بیاتی وزارت نیرو << سازمان توانیر * مجری طرح آقای مهندس بهمن ال مرادی سازمان توسعه برق ایران آقای دکتر عارف درودی مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس علیرضا کیمنش دفتر معاونت برنامه ریزی و توسعه شبکه آقای مهندس بهروز قهرمانی سازمان توسعه برق ایران آقای مهندس هادی قیاسی معاصر مهندسین مشاور قدس نیرو آقای مهندس علی مظفری گودرزی دفتر استانداردها- وزارت نیرو آقای مهندس سید جمال الدین واسعی . پژوهشگاه نیرو آقای مهندس احسان اه زمانی وزارت نیرو - سازمان توانیر < دبیر کمیته فنی طرح مسوولیت کنترل و بررسی نشریه در راستای اهداف امورنظام فنی به عهده آقایان مهندسین پرویز سیداحمدی و محمدرضا طلا کوب بوده است. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۴- ترتیب استقرار تجهیزات و ۵- ملاحظات مربوط به تجهیزات پستهای فشارقوی ما ۱-۵- ترانسفورماتور قدرت و ۲-۵- سکسیونر ام ۳-۵- کلید قدرت م و ۴-۵- موجگیر یر ی ی ی ۵-۵- شینه ی ۶- استقرار ساختمانها م و ۱-۶- سالن کنترل و ۱-۱-۶- سالن کنترل و رله در پستهای دارای سیستم کنترل معمولی و ۲-۱-۶- سالن کنترل پستهای دارای سیستم اتوماسیون ی ۲-۶- اتاق باطری م و ۳-۶- اطاقک کنترل بی و ۴-۶- فضاهای اداری و بهداشتی یر یی ۵-۶- ساختمان انبار و دیزل‌خانه و ۶-۶- ساختمان نگهبانی و ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۵ ۱۶ ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -٩‏ نمونه نقشه‌ها ی -------- صفحهٔ بعد -------- کلیات- فواصل الکتریکی ۳ مقدمه هدف از این فصل ارائه معیارهای طراحی و مهندسی طرح جانمایی تجهیزات پستهای فشارقوی می‌باشد. ۱- کلیات تعیین طرح جانمایی به معنای پیاده نمودن تجهیزات پست مطابق با شمای اتصال آنها است. بدین ترتیب که با توجه به نقشه تک خطی و شمای اتصال, محل شینه‌ها و تجهیزات فشارقوی و نحوه اتصال آنها به یکدیگر با هادیهای ارتباطی به شکل مناسب انتخاب شده» آنچنانکه کلیه هادیهای سه فاز تحت ولتاژز در فواصل عایقی کافی و مناسب فاز- فاز و فاز- زمین واقع گردیده و فواصل ایمنی و نکات استاندارد رعایت شده باشد. پس از تصمیم‌گیری در مورد انتخاب ردیف ولتاژهای پست فشارقوی و محل بنای آن»؛ با توجه به تعداد و وضعیت خطوط ورودی و خروجی پست و ظرفیت ترانسفورماتورهای قدرت و میزان اهمیت پست.» نوع شینه‌بندی انتخاب می‌گردد. ضمن اینکه موقعیت پست از نظر پهنه‌بندی زلزله» مسائل پدافند غیرعامل, توسعه آینده پست و توجه به تجهیزات و تأسیسات موجود نیز در انتخاب نوع شینه‌بندی و به تبع آن در جانمائی تاثیرگذار خواهد بود. پس از تهیه دیاگرامهای تک خطی, طرح استقرار فیزیکی تجهیزات تهیه می‌شود. در تهیه این طرح به تعداد بی‌ها و فواصل آنها با توجه به محدودیتهای مکانی در پست و فواصل بین تجهیزات و آرایش نحوه اتصالات توجه شده و سعی می‌شود به مواردی نظیر ابعاد زمین و شکل هندسی زمین, محلهای ورود و خروج خطوطء توپوگرافی» حجم خاکریزی و خاکبرداری » شیب و رقوم تمام شده سطوح زمین‌شناسی و زمین ساختی پست» مشخصات هیدرولوژی محل پست. سطح آبهای زیرزمینی» موقعیت و ارتفاع استراکچرهای فلزی, جاده‌های دسترسی داخل پست. موقعیت ساختمان کنترل» اتاق نگهبانی» اتاق دیزل و انبار نگهداری وسایل و کارگاه (درصورت وجود)» موقعیت ترانسفورماتورهای قدرت و وسایل جانبی» پایه‌های مستقل نگهدارنده سیستم حفاظت از صاعقه. محل و اندازه کانالهای کابل, روشنایی محوطهء میزان آلودگی منطقه» جهت وزش بادء مسائل زیست‌محیطی و غیره با در نظر گرفتن کلیه موارد ایمنی برای تجهیزات و برای پرسنل توجه شود. نقشه‌جانمایی بایستی شامل نقشه پلان و مقاطع مختلف پست بوده که بتوان جزئیات زیادی را روی آن منعکس نمود. به طور کلی نقشه جانمایی حاوی اطلاعات زیر می‌باشد: - موقعیت جغرافیایی پست - نوع شینه‌بندی - فواصل بین تجهیزات مختلف هر بی (یا فیدر) و بی‌ها (یافیدرها) و جاده‌ها و دیگر تجهیزات مجاور و شیب جاده‌ها - محل دقیق استقرار هر یک از تجهیزات سوئیچگیر و فواصل بین آنها - فواصل بین فازها و فواصل فاز به زمین و ترتیب فازها - موقعیت و ابعاد گانتری‌ها - جاده‌های دسترسی در داخل پست و شیب آنها -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی - موقعیت ترانسفورماتورهای قدرت» وسایل جبران کننده (بانک‌های خازنی و راکتورهای موازی) و ترانسفورماتورهای زمین با موقعیت نصب ریل (در صورت وجود) - ارتفاع پایه‌های تجهیزات - کدهای ارتفاعی -‏ وضعیت تیغه‌های زمین سکسیونرها از نظر چپ و راست - موقعیت شینه‌ها و نحوه اتصالات تحهیزات به آزها - موقعیت نصب و تعداد مقره‌های اتکائی و کششی - ابعاد زمین و موقعیت درب ورودی» حصار و یا دیوار پست - فواصل و موقعیت نصب تجهیزات با توجه به مسائل ایمنی و انجام کارهای عملیاتی و تعمیراتی - موقعیت اطاقک کنترل بی" (مخصوص پست‌های دارای سیستم اتوماسیون ۳5]) چنانچه نقشه‌های نصب تجهیزات بر مبنای نقشه‌های جانمایی تهیه شود باید ذکر گردد که چه اطلاعاتی لازم است روی این نقشه‌ها منعکس شودء مثل اندازه هادیهاء اطلاعات مربوط به سیم محافظ, اطلاعات مربوط به سیستم روشنایی پست. اطلاعات مربوط به تابلوهای مارشالینگ محوطه و سایر اطلاعات لازم. در مبحث جانمایی و طراحی پلان» طراح باید از نظر طراحی اصولی نقشه‌کشی نیز اطلاعاتی داشته باشد. همچچنین جهت معرفی بخشهای مختلف و معیارهای انتخاب طول و عرض از بنج مارکهاء محورهای طولی و عرضی را مشخص نماید. این محورها باید دارای مشخصاتی از قبیل» محورهای طولی به صورت حروف, محورهای عرضی به صورت اعدادء وابستگی محورها در نقاط خاص, پیش‌بینی جهت معرفی محورهای توسعه و .... باشد. همچنین مقاطع ارائه شده باید تمام مفاهیم نقشه‌کشی را در بر داشته و شامل اطلاعات جانمایی تجهیزات و فاقد اطلاعات تکراری مقاطع دیگر باشد. نامگذاری تجهیزات باید براساس جدول 1.68610 بوده و ترتیب نگارش آن برحسب ارتفاعی و عمق (بعد دید) باشد. نقشه جانمایی برای طراح ساختمانی بسیار حساس بوده و بایستی شامل جزئیات و اطلاعات زیادی باشد چرا که نقشه جانمایی در ادامه پس از معرفی فواصل الکتریکی» نیازمندیهای فنی طرح استقرار فیزیکی تجهیزات مورد بررسی قرار می‌گیرد. ۲ فواصل الکتریکی نصب تجهیزات اصولاً متناسب با طرح کلی و آرایش فیزیکی آنها در پست صورت می‌گیرد. در هر صورت در مواردی همچون سهولت در انجام تعمیرات کارگاهی و سرویس و یا تعویض قطعات و حمل و نقل آنها و حتی کار بر روی قسمتهای مورد نیاز (به نحوی که امکان بی‌برق کردن سایر تجهیزات را به حداقل ممکن برساند) نیز بایستی به فواصل قسمتهای تحت ولتاژ با همدیگر و با زمین و یا ناحیه مورد نظر برای کار یا تردد توجه شود. عام‌زحانت نوم ۵۲ ۲۵۵۳۵ 000۳01 880 ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- کل بر سس اس این ب- فواصل الکتریکی موردنیاز جهت ایمنی پرسنل ۱-۲- فواصل عایقی فواصل عایقی در واقع محدوده اطراف تجهیزات تحت ولتاژ که امکان بروز جرقه وند. فواصل عایقی در پستهای فشارقوی شامل مواردی همچون فاصله هوایی میان « جداول شماره (۱) و (۲) فواصل عایقی حداقل فاز به زمین و فاز به فاز را مطابق ت. بایستی توجه شود که این فواصل مقادیر حداقل لازم بوده و در طراحی بایستی رند. جهت محاسبه استقامت عایقی پست می‌توان به گزارش "هماهنگی عایقی" | تقامت عایقی با توجه به شرایط محیطی محل پست محاسبه می‌گردد. جدول ۱: ار تباط بین استقامت عایقی در برابر موج ضربه صاعق حداقل فاصله هوایی (میلی‌متر) شش اه شا با ا رش با ها سا با که اک اک با ها لح اس با رش با اه در تعبین فاصله هوایی فاز به فاز بایستی از مقادیر مرتبط باآرایش میله- استراکچر استفاده شود. در آن وجود دارد را تعیین می‌کند. لح استقامت عایقی تجهیزات موجب بروز قوس ادی و سازه گنتری, فاصله هوایی بین بخشهای هادی یا شینه و تجهیزات زیر آنها (نظیر سری همین استانداردها رجوع نمود. این استقامت عایقی در برابر موج ضربه صاعقه (کیلوولت) -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی جدول ۲: ارتباط بین استقامت عایقی در برابر موج ضربه کلیدزنی و حداقل فاصله هوایی جداقل اه وابی کاز به کاز ای را حداقل فاصله هوایی فاز به زمین (میلی متر) استقامت عایقی در برابر موج ضربه کلیدزن 7 : 5 مت خایعی در براثر موع صربه تلیدرنی آرایش میله -استراکچر ارایش هادی - هادی آرایش میله- استراکچر | آرایشس هادی - استراکجر ۸۵۰ ۱/۸۰ ۳۲۳۰ ۳۲۶۰ ۳۱۰ ۸۵۰ ۱/۸۰ ۳۲۳۰۰ ۲۳۹۰ ۳۳۴۰ آرایش میله- استراکجر (شکل ۱) بدترین آرایشی است که ممکن است در عمل پیش بیاید. آرایش هادی- استراکجر نیز جوابگوی طیف وسیعی از فواصل هوایی پستها است (شکل ۲). شکل ۲: آرایش هادی - استراکجر -------- صفحهٔ بعد -------- کلیات- فواصل الکتریکی ۷ ۲-۲- فواصل ایمنی جهت تضمین آمنیت پرسنل در زمان تردد و انجام عملیات بهره‌برداری و تعمیر و نگهداری, لازمست فواصل ایمنی مختلفی در هنگام تهیه طرح استقرار تجهیزات در نظر گرفته شود. مهمترین این فواصل به فاصله زمین معروف بوده و عبارتست از حداقل ارتفاع پایین‌ترین نقطه عایق هر تحهیز برقدار تا سطح زمین پست. در پستهائی که افراد مجاز به تردد در مجاورت و زیر تجهیزات تحت ولتاز هستند لازم است که پرسنل بهره‌برداری و تعمیراتی بتوانند آزادانه و بصورت بی خطر در نواحی مذکور رفت و آمد نموده و چنانچه لازم باشد به عملیات بپردازند و به همین منظور لازم است که فاصله کافی بین پایین‌ترین نقطه از عایقها و مقره‌های تجهیزات تا سطح زمین و یا سکوهای مجاز جهت حصول اطمینان از عدم ورود به نواحی تحت ولتاژ در نظر گرفته شود. نحوه تعیین فاصله زمین به این صورت است که شخصی بر روی زمین و یا سکوهای مجاز ایستاده و دست خود را بصورت کشیده به طرف بالا دراز می‌کند. در این حالت نباید به حدود فواصل عایقی فاز به زمین (منطقه هاشور خورده در شکل ۲) تجاوز گردد (ارتفاع فاصله عایقی در شکل با [] نشان داده شده است). فاصله زمین در استاندارد )1۳ برابر ۲/۲۵ متر و در ایران ۲/۵ متر سطوح ولتاژی ثابت بوده و مجموع ارتفاع بدنه فلزی زمین شده تجهیزات و ارتفاع پایه‌های پیش‌بینی شده جهت نصب آنها می‌باشد که در هر حالتی نباید از ۲/۵ متر کمتر باشد. در شرایط خاص اگر این ارتفاع از مقادیر دکر شده کمتر باشد در منطقه اطراف تحهیز از حصار محصوصی که از عبور و مرور اشخاص جلوگیری می‌نماید استفاده می‌گردد. 1 شکل ۳: فاصله ایمنی زمین و فاصله عایقی جدای از فاصله زمین» دو فاصله ایمنی اصلی دیگر در پستها بایستی رعایت شوندکه عبارتند از : فواصل عمودی و افقی تا -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشسارقوی تحهیزات می‌باشد که در استانداردهای مختلف مقادیر متفاوتی دارد. با توجه به تجربه تعمیر و نگهداری و طراحی پستهای فشارقوی در آیران» فواصل ایمنی آفقی و عمودی مطابق جدول (۳) - حداکثر دسترسی افقی پرسنل مستقر در پای تجهیز بی برق برابر ۱/۷۵ متر - حداکثر دسترسی عمودی پرسنل مستقر در پای تجهیز بی‌برق برابر ۱/۳۵ متر - فاصله عایقی (ناحیه جرقه) مطابق جداول (۱) و (۲) و با توجه به یک حاشیه اطمینان ۶ تا ۱۰ درصد رعایت فواصل ارائه شده در جدول (۲) این اطمینان را به همراه دارد که پرسئل تعمیر و نگهداری در حین کار وارد مناطق خطرناک (مناطق با احتمال بروز جرقه) نمی‌شوند. تحت تاثیر قرار می‌دهد. با این حال این امر هیجگاه نبایستی باعت به خطر افتادن ایمنی پرسنل در پستهای فشار قوی گردد. جدول ۲ : فواصل هوایی ایمنی در پستهای فشارقوی (نواحی تعمیر و نگهداری) حداقل فاصله ایمنی عمودی تا نزدیکترین حداقل فاصله ایمنی افقی تا نزدیکترین قسمت استقامت عایقی در برابر موج ضربه صاعقه قسمت برقدار در حین کار (متر) برقدار در حین کار(متر) (کیلوولت) ۳- انواع طرح جانمایی در پستهای فشارقوی طراحی پستهای فشار قوی از نقطه‌نظر نصب سکسیونرهای شینه و نوع ارتباط خروجیها به طور کلی به چند دسته زیر تقسیم می‌شوند: ۱-۳- طرح نیمه مرتفع شکل ۴ چنین پستی را به طور شماتیک نشان می‌دهد. در این سیستم چنانجه دیده می‌شود شینه‌ها بین دو گانتری نصب می‌شوند و خروجی‌ها با زاویه قائمه از این شینه‌ها انشعاب می‌گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- انواع طرح جانمایی در پستهای فشارقوی ۹ برقرار می‌گردد و از آنجا به کلید قدرت. ترانسفورماتور جریان» سکسیونر و موج‌گیر و به هادی هوائی خروجی وصل می‌شود. همچنین ترانسفورماتور ولتاژ خازنی و برقگیر بصورت موازی به خط خروجی متصل می‌گردند. سیم هوانی ۱ ۱ 1 ۱ ۲ ۱ ز سس ات تست سم پا ٍ سک ا ۱/1 ۲ ۳ 7 ۱ 1 )/ نا ظفر ۹۴ یا 63 ییاوجب را ندیم ۸ سی ۹ لیبی پل ۰ ی میل ی موا ح 1 ْ پم :۰ شا 3 3 8 مم یه سا سا ی سر و اند امه واه و3 سر -] ر : 1 یرس یس : ۰ شکل ۴: نقشمٌ آرایش و مقطع روش نیمه مر تفع ۲-۳- طرح طولی در این روش چنانچه شکل (۵) نشان می‌دهد سکسیونرهای شینه در امتداد شینه اصلی (در طول شینه‌ها) قرار گرفته و ارتباط سکسیونر و کلید بطور مستقیم و بدون کمک گرفتن از شینه فرعی صورت می‌گیرد و از کلید به ترانسفورماتور جریان» سکسیونر خروجی و موج‌گیر و بالاخره به هادی هوائی خروجی متصل می‌شود. در این روش چنانچه مشاهده می‌شود از دکل مخصوص شینه فرعی خطوط خروجی صرفه‌جوئی شده است (هزینه کاهش می‌یابد) و در ضمن امکان توسعه و تکمیل آن برای شینه سه‌تائی بسادگی موجود است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشسارقوی رح سل 1 1 8 ۱ ۲ ار ۳ ۹ ال شکل ۵: نقشهٌ آرایش و مقطع روش طولی ۳-۳- طرح دکل صلیبی (1) شکل (۶) طریقه‌ای را که به نام روش ] موسوم بوده و در پستهای ۲۳۰ کیلوولت و پایین‌تر کاربرد دارد نشان می‌دهد. در این روش سطح زیربنای پست فشار قوی به مقدار قابل ملاحظه‌ای نسبت به روشهای دیگر کوچکتر است چون در این روش سکسیونر و کلید هر دو در زیر استراکچر فلزی ارتباطی بین گانتریهای آنتهایی نصب گردیده‌اند و این به معنی بالابردن ارتفاع نسبت به حالت قبل خواهد بود. لذا این نوع طرح از لحاظ زلزله, ملاحظات خاصی را طلب می‌کند. ی ۳ ۱ ا 1 11 ۳ 8 ۳ 1 1 : ۳ ۸ سا ِ 11 ْ 1 ۰ با مار 3 شکل ۶: نقشه آرایش و مقطع روش دکل صلیبی -------- صفحهٔ بعد -------- ترتیب استفرار تجهیزات- ملاحظات مربوط به تجهیزات پستهای فشارقوی )۱ ۳- ترتیب استقرار تجهیزات ترتیب نصب تجهیزات فیدر خط در پست با فرض آرایش شینه دوبل از سمت خط عبارتست از : برقگیر, ترانسفورماتور ولتاژ موجگیر» سکسیونر با تیغه زمین» ترانسفورماتور جریان» کلید فشارقوی و سکسیونرهای طرف شینه. موقعیت و محل نصب تجهیزات نسبت به یکدیگر با توجه به ترتیب و ابعاد آنها و همچنین فواصل هوایی الکتریکی تعیین می‌گردد. نصب تجهیزات به نحوی که ۸ ال 1۸ 1 7 ! 11 مه مخ یی سس ۹ ۱ + ی چا و 25 ۰ 9 9 اد 11 ی 1 الا 18 7 18 ۷ 9 5 یا ی( 25 28 31 8ج را ۰ با ۸ ۳ 25 ۹/۳( 2 ۳ 125 شکل ۷ : ترتیب استقرار تجهیزات در فیدر خط تجهیزات فشارقوی معمول در مسیر تغذیه ترانسفورماتور از طرف شینه فشارقوی تا شینه فشارضعیف با توجه به نوع آرایش به شرح زیر است : شینه فشارقوی» سکسیونر» کلید فشارقوی, ترانسفورماتور جریان» سکسیونر با تیغه زمین» برق‌گیر طرف فشارقوی,» ترانسفورماتور اصلی؛ برق گیر طرف فشارضعیف, ترانسفورماتور ولتاژ ترانسفورماتور جریان» کلید قدرت» سکسیونر و شینه فشار ضعیف که ترتیب و نوع تجهیزات فوق بر حسب آرایش پست‌ها و طرح پروژه متفاوت خواهند بود. به عنوان مثال در برخی طرحهاء بعد از برقگیر طرف -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی ۵- ملاحظات مربوط به تجهیزات پستهای فشارقوی ۱-۵- ترانسفورماتور قدرت پیش‌بینی جاده در مجاور ترانسفورماتور اصلی به منظور حمل و نصب ترانسفورماتور حائز آهمیت فراوان می‌باشد. با توجه به وزن قابل ملاحظه ترانسفورماتور و ابعاد و اندازه آن لازم است جاده مورد نظر از مقاومت کافی در قبال حمل و نقل ترانسفورماتور و عرض و شیب مناسب برخوردار باشد. معمولاً جهت حرکت ترانسفورماتور در فاصله بین نشیمنگاه ترانسفورماتور و جاده» از یک مسیر ریل‌گذاری شده استفاده می‌گردد (ممکن است نشیمنگاه ترانسفورماتور فاقد ریل‌گذاری نیز باشد). بعلت بالا بودن ابعاد و اندازه ترانسفورماتورء ارتفاع شینه‌های ارتباطی تغذیه ترانسفورماتور واقع در مجاور آن قابل ملاحظه بوده و پیش‌بینی اسکلت فلزی با ارتفاع بالا را ضروری می‌سازد. در نصب ترانسفورماتور بایستی به محل نصب در پست از لحاظ تجمع آب باران در فصول بارندگی و ارتفاع فونداسیون ترانسفورماتور توجه شود و برای ترانسفورماتور چاله روغشن پیش‌بینی شود. همچنین بخاطر خطر آتش‌سوزی لازم است که ترانسفورماتورها تا آنجا که توجیه فنی- اقتصادی دارد دور از یکدیگر نصب شوند و در صورتی که امکان آن وجود نداشته باشد بهتر است از دیوارهای سدکننده آتش در فاصله بین ترانسفورماتورها استفاده شود. جنس این دیوارها از بتن می‌باشد. تعبیه دیوارهای آتش بستگی به فاصله بین ترانسفورماتور تا سایر تجهیزات دارد (اگر فاصله ترانس تا سازه ۶/۱ تا ۱۵/۲ متر باشد نیاز به تعبیه دیوار آنتش است) که می‌تواند از یک تا ۴ دیوار را شامل شود. این دیوارها در هنگام انفجار ترانسفورماتور ( یا بوشینگ آن) از پرتاب مواد مشتعل به سمت سایر ترانسفورماتورها و تجهیزات دیگر جلوگیری می‌کنند. ارتفاع دیوار آتش بستگی به ارتفاع تانک ترانسفورماتور و اندازه کنسرواتور (مخزن روغن) یا بوشینگ‌های آن دارد که جهت اطمینان بیشتر حدود ۰/۳ تا ۲ متر به ارتفاع کلی اضافه می‌شود. طول دیوار بستگی به ابعاد تانک ترانسفورماتور و سیستم خنک‌کننده آن دارد و اضافه طولی نیز جهت اطمینان برای آن در نظر می‌گیرند. همچنین محل وسایل جبران‌کننده و یا جانبی ترانسفورماتور نظیر خازن» ترانسهای زمین یا تغذیه داخلی پست با توجه به موقعیت مکانی ترانسفورماتور قدرت» آرزیابی و روی پلان مقدماتی مشخص می‌شوند. ۲-۵- سکسیونر جهت ایجاد ایمنی در بهره‌برداری و تعمیرات و قطع فیزیکی یک قسمت از قسمتهای دیگر از سکسیونر استفاده می‌شود. سکسیونرها از نظر شکل ظاهری انواع مختلفی دارند که مهمترین آنها عبارتند از : سکسیونر افقی نوع قطع از وسط" (شکل ۸)» سکسیونر افقی دورانی سه پایه‌ای (دورانی از وسط)" (شکل ‎»)٩‏ سک‌سیونر عمودی" (شکل ۱۰) و سکسیونر قیچی یا پانتوگراف (شکل ۱۱). 5 ۵۲17۵۱۵ ۳۵۵۷ -06016۳ - | ۵ ۵1۵۷ 001 -1۳۳۵6 - 2 7 ما۳۵ [۵ ۷/۵۳ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ترتیب استقرار تجهیزات- ملاحظات مربوط به تجهیزات پستهای فشارقوی ۳ 9 2 مر ۹ 2 / 2 : / 3 2 / اس ۱ ل 2 6 101۵11۳6 -| 5 سس 7و ىا 1 2-۳6 یال سا 8305۲ -3 : 2 40 1۹۵1۵1۵ -4 0 00۳1۵6 -5 [2۳1۵) ۷۵11286 -1110 -6 | وت 0 ۳۵۲۱۲۵ -86 جلنلاه ۱ رز ۳ سس شکل ۸: سکسیونر افقی نوع قطح از وسط ۱ 5 پسلر رس 65 ۱ : ۷ و 4 ۹ نج 6 5۳: 1۷ -| ۱ : :۱ 8 : 2-۳ 2 [: بش َچ 7 305 -3 لت ۹ 1101۵116 -4 7 0 ۲0۵1۵6 -5 [1631111۵ 86 ]۷۵1 -110] -6 75 ۱ ۱ 0 ۳۵۲11۶ -8 1۵ ۱۸ ۹ ۹ ۹ ۱ ۹ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی 7 8 6 5 , , |- 11۵1۵۲۷ 8 2 3- ۳۵۵۲1 4- 11۵1۵1۸ 7 5- )۵۳1۵0۲ 0 [1۵۲111۵ ۷۵۱۵۵6 -اق 1 -6 م7 نت 6 ۱ 9- ۳1۳00 41 |- 1۵1۵11۵ 8 2۳ 3- ۳0۵51 15 4- 11۵1۵11۶ 7 ۳۵۵۵۲۵ -5 : 6-7 ی 7 ۵8- 1۵۳۱۳۵ 7 ۸ 1 سکس 001۵1 ۳۱۵۵ -9 شکل ۱۱: سکسیونر پانتوگراف -------- صفحهٔ بعد -------- ترتیب استفرار تجهیزات- ملاحظات مربوط به تجهیزات پستهای فشارقوی ۵ از سکسیونر افقی نوع قطع از وسط در محلهایی که از نظر فواصل افقی بین فازها چندان محدویتی وجود نداشته باشد استفاده می‌شود. در پستهایی نیز که از نظر فواصل عمودی محدودیت وجود داشته باشد همچون پستهایی که ولتاز در دو ارتفاع مختلف قرار داشته باشد.ء از این نوع سکسیونر استفاده می‌شود. در سطوح ولتازژی ۲۳۰ و ۴۰۰ کیلوولت این نوع سکسیونرها هم به صورت تکفاز و هم به صورت سه فاز ساخته و استفاده می‌شوند. سکسیونر افقی دورانی سه پایه‌ای دارای دو پایه کناری برای کنتاکتهای ثابت و پایه وسط برای میله هادی رابط بین دو کنتاکت است. حرکت لوله هادی در این حالت بصورت دورانی و افقی بوده و مورد استفاده این نوع سکسیونرها مشابه حالت قبل می‌باشد. از سکسیونرهای عمودی در نقاطی که از نظر فواصل افقی با محدودیت مواجه هستند و یا از نظر فواصل عمودی فاقد محدودیت هستند استفاده می‌شود. استفاده از این سکسیونرها فاصله بین فازها را به حداقل می‌رساند. به دلیل حرکت عمودی تیغه‌ها از این نوع سکسیونر عمدتاً در نقاطی استفاده می‌شود که سیم هوایی از بالای آن نگذرد (مثلاً سکسیونر مربوط به ترانسفورماتورها). سکسیونر قیجی معمولاً مستقیماً زیر شینه نصب شده و استفاده از آَن باعث کاهش در ابعاد پست می‌گردد. استفاده از این نوع سکسیونر خصوصاً در ولتاژهای بالاتر از ۱۳۲ کیلوولت بسیار مناسب می‌باشد. سکسیونر قیچی کمترین فاصله ایمنی افقی و عمودی را احتیاج دارد. سکسیونرهای زانویی" که آمیخته‌ای از سکسیونرهای نوع افقی و عمودی می‌باشند نیز به تازگی در صنعت برق کاربرد یافته‌اند. سکسیونرها از نقطه‌نظر نصب به دو نوع موازی و افقی تقسیم‌بندی می‌شوند. در شینه‌بندی دوبل در صورت استفاده از سکسیونرهای با طریق نصب افقی " می‌توان دو فیدر را روبرو به هم خارج نمود که این امر سطح زیربنای پست را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. در این حالت در صورت استفاده از سکسیونرهای با طریق نصب موازی " تنها یک فیدر را می‌توان از بین دو شینه خارج نمود. ۳-۵- کلید قدرت کلیدها به منظور قطع جریان عیب یا جریان بار پیش‌بینی شده و بطور مرتب و مکرر مورد قطع و وصل قرار می‌گیرند. به همین علت بهره‌برداری آنان بیش از سایر تجهیزات پست با مقررات خاص» مراقبتها و سرویسهای مداوم همراه می‌باشد. لذا احداث جاده با قابلیت رفت و آمد وسایل نقلیه سنگین و جرثقیل در مجاور کلیدها یکی از مهمترین پیش‌بینی‌ها در پستها را تشکیل می‌دهد. برای این منظور محل کلیدها بطور مناسب و در فاصله کافی از تحهیزات دوطرف انتخاب می‌گردد تا جاده سراسری داخلی پست در صورت امکان در مجاور کلیدها واقع شود. ارتباط مایین کلیدها و سکیسونرها در تقاطع جاده در ارتفاعی بیش از ارتفاع نصب سایر ارتباطات پیش‌بینی می‌شود. با انجام این عمل فضای ایمنی لازم جهت عبور و مرور وسائل نقلیه و جابجایی کلید فراهم می‌گردد. جهت ایجاد یک ناحیه تعمیر و نگهداری در 6 ۳۳۹۵6 -| 2-110۷ 0 م0۴[ |۳۵7۵ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشسارقوی ۵ ۳- موجگیر موجگیرها به دو شکل کلی آویز و نصب روی پایه در پستهای فشارقوی استقرار می‌یابند. در نوع آویزی» موجگیر دارای حلقه‌های آویزی است که به طور مستقیم به فلکه متصل می‌گردند. در این طریقه نصبء ابعاد موج‌گیر باید از لحاظ فواصل هوایی مجاز میان فازهای مجاور و فازها و گنتری مورد توجه قرار گیرند. در نوع دوم موج‌گیر به یک پایه مجهیز شده و روی مقره‌های اتکائی یا ]1۷) (در مورد موجگیرهای با وزن کم) نصب می‌گردد. ۵-۵- شینه در پستهای فشارقوی شینه‌ها به دو نوع کلی شینه‌های سخت (لوله) و شینه‌های نرم (هادی) تقسیم می‌شوند. نوع شینه‌ها در ضریب اطمینان پست و مساحت آن موثر است. شینه‌های سخت معمولا بر روی پایه‌ها و مقره‌های اتکایی قائم نصب می‌شوند. جهت دستیابی به ارتفاع کافی شینه از سطح زمین از پایه‌های اتکایی و یا ‎۸٩‏ فریم‌ها استفاده می‌شود. شینه‌های نرم در دو آنتها توسط زنجیر مقره افقی به گانتری یا اسکلت فلزی متصل می‌گردند. بدین ترتیب نصب این شینه‌ها مستلزم پیش‌بینی دو گانتری بصورت اسکلت فلزی یا دو ستون فلزی در دو انتهای آنان می‌باشد. شینه‌ها تحت تاثیر نیروی باد و اتصال کوتاه» تغییرات فلش شینه‌هاً بر حسب درجه حرارت و9 غیره انتخاب می‌گردد. به همین علت ارتفاع نصب شینه‌های نرم بالاتر از ارتفاع نصب شینه‌های سخت خواهد بود. بطور معمول ارتفاع شینه‌های نرم در حدود ۱/۷ تا ۲ فاصله فاز - فاز مورد نیاز در صورت استفاده از شینه‌های نرم بیش از فواصل مورد نیاز در شینه‌های سخت است (حدود ۵۰ آالی ۰ درصد). این امر باعث می‌شود که سطح مورد نیاز پست در هنگام استفاده از شینه‌های نوع سخت کمتر از سطح مورد نیاز در هنگام استفاده از شینه‌های نوع نرم باشد. کاهش سطح مورد نیاز و ابعاد و اندازه خروجی‌ها در پستهای با شینه‌های سخت معمولاً اضطراری هادیهای نرم مشکل خواهد بود. در سیستم شینه‌بندی سخت. دسترسی به مقره‌ها جهت تمیز کردن با سهولت بیشتری صورت می‌گیرد. ارتفاع شینه‌ها کم بوده و تعمیر و نگهداری آن براحتی انجام می‌گیرد. در هنگام استفاده از شینه‌های نرم با توجه به ارتفاع بالای شینه‌هاء ارتفاع نصب تجهیزات خروجی‌ها همواره کمتر از ارتفاع نصب در شینه‌های سخت وزن حاصل از شبنه‌ها بر مقره‌ها محدود بوده» در حالیکه در شینه‌های نرم» زنحیر مقره همواره تست تاثیر -------- صفحهٔ بعد -------- استقرار ساختمانها ۷ ۶- استقرار ساختمانها مشخص‌ترین و مهمترین ساختمان هر پروژه پست عملاً مجموعه ساختمان کنترل آن می‌باشد. جانمایی این ساختمان پس از قطعی شدن طرح پست و مشخص شدن تعداد و ابعاد پانلهای حفاظت» کنترل, اندازه‌گیری و توزیع 26 و 10 و غیره و همچنین دیگر بخشهای موردنیاز مانند اتاقهای باطری» ]۳ و مخابرات و بخش اداری و فضاهای عمومی و 13 3آها و غیره طراحی خواهد شد. ساختمان کنترل ضمن اینکه بایستی در مکانی قرار گیرد که پرسنل شاغل در پست به راحتی بتوانند به کلیه حدود و جوانب پست تسلط داشته باشند و بتوانند وضعیت کلیدهای فشارقوی و سکسیونرهای مربوطه را از لحاظ قطع و وصل,» حتی‌الامکان رویت نمایند. بایستی حداقل فاصله را نسبت به وسایل محوطه داشته باشد تا کابل کشی که در مجموعه پست مقدار و متراژ قابل ملاحظه‌ای خواهد داشت را به حداقل ممکن برساند. این ساختمان دارای ضوابط مقررات ملی ساختمان بوده و مشخصات ساختمانهای صنعتی (از قبیل مجهز بودن به وسایل حفاظت از صاعقه, وسایل آتش‌نشانی» گرمایش و سرمایش و ...) را دارا می‌باشد. ساختمان کنترل در پستها اگر بصورت ۱/۵ طبقه طراحی گردد از نیم طبقه زیرین بعنوان گالری کابل و از طبقه بالایی برای استقرار پانلهای کنترل» رله» اندازهگیری» 82 و 10 شارژر و غیره استفاده می‌شود. در این حالت و در طرح کف‌سازی ساختمان کنترل باید دریچه‌های لازم برای عبور کابل از گالری به تابلوها به تعداد و ابعاد مناسب پیش‌بینی گردد و محل استقرار ستونها به گونه‌ای باید طرح گردد که مانعی بوجود نیاورندء بعبارت دیگر ستونها حتی‌الامکان در دیوارهای جانبی قرار گیرند. در برخی پستها می‌توان از کف کاذب استفاده نموده و ساختمان را بصورت یک طبقه اجرا کرد. ۱-۶- سالن کنترل ابعاد و تعداد پانل‌های مورد استفاده در سالن کنترل باتوجه به نوع پست (پست‌های دارای سیستم کنترل معمولی و پست‌های 5)(]) تعیین می‌شوند. در ادامه به سالن کنترل این دو نوع پست پرداخته شده است. ۱-۱-۶- سالن کنترل و رله در پست‌های دارای سیستم کنترل معمولی سالن کنترل و رله در ساختمان کنترل باید دید کافی و مناسب به سمت محوطه محل نصب تجهیزات برقی پست داشته باشد. فواصل ایمنی قسمت‌های بالائی ساختمان کنترل از قسمت‌های برقدار و حداکثر ارتفاع قابل قبول بایستی با توجه به حریم‌های ایمنی مجاز انتخاب گردند. درنظر گرفتن درب ورودی مناسب در ابعادی که بتوان پانلها و تجهیزات برقی مربوطه را ورود و خروج نمود از ضروریات سالن کنترل و رله می‌باشد. پیش‌آمدگی ساختمان در قسمت محوطه تجهیزات برقی امکان بهتری را از نظر دید به محوطه بوجود می‌آورد. در این اتاق که در داخل ساختمان کنترل قرارداد تحهیزات مخابراتی شامل تابلوهای نع ]۳» اسکادا و ... که جچمت ارتباط بین تجهیزات و مرکز کنترل شبکه و دیسپاچینگ و همینطور با پستهای دیگر بکار می‌روند نصب می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی ۳-۱-۶ سالن کنترل پست‌های دارای سیستم اتوماسیون (5-)(1) در پست‌های 5)(] نیز سالن کنترل باید دید کافی و مناسب به سمت محوطه محل نصب تجهیزات پست را داشته باشد. همچنین در این نوع پست‌ها ابعاد اتاق کنترل کوچکتر شده و پانل‌های قرار گرفته در آنء پانل‌های ۷۸] و ]۷ باتری شارژرء واسط :]۳ و جعبه فیوز باتری می‌باشد. کوچکتر بودن این سالن در پست‌های 5-)(] به دلیل انتقال پانل‌های حفاظت. کنترل و اندازه‌گیری به اطاقک کنترل بی (14-)3]) می‌باشد. اطلاعات از طریق فیبرهای نوری تعبیه شده در +آل)3آها به سالن کنترل انتقال می‌یابد. ضمناً حداقل فضای سالن کنترل به نوع دسترسی و استقرار تابلوها و نیز تردد اپراتور بستگی دارد. نمونه‌ای از نقشه سالن کنترل پست‌های دارای سیستم اتوماسیون در شکل (۱۲) نشان داده شده است. ۱: پانل ۸)/16 مشترک ۵وعو۷: پانل 1۷16 ز هو: باتری شارژر ۱۱۰ ولت 17۳ 5 ۰ باتری شارژر ۴۸ ولت )(] : ۳ میز مهندس ۳ ۳ واسط ۳-] ۳ (اگر نیاز باشد) ۳ جعبه فیوز باتری ِ 2 ٍ نک ْ 11 1 سح ۱ 11 بل ۲-۶- اقاق باطری معمولاً دو سری باطری در پست وجود دارد. یکی باطریهای ۱۱۰ یا ۱۳۵ ولت برای تغذیه مصارف حفاظت و کنترل و دیگری باطریهای ۴۸ ولت که مورد استفاده تحهیزات مخابراتی واقع می‌شود. وجود اتاق باطری در کنار سالن کنترل از ضروریات ساختمان کنترل است. همچنین فاصله اتاق باطری بایستی به گونه‌ای باشد که کابل‌کشی نع(] را کاهش دهد. این فضا باید دارای دسترسی به فضای آزاد بیرون بوسیله رامپ برای حمل و نقل باطریهای مستعمل و نو بوده و همچنین براحتی بتوان اتاق مذکور را تهویه طبیعی نمود. ضمناً بعلت اسیدی بودن محیطء اتاق باطری هیچگونه -------- صفحهٔ بعد -------- استقرار ساختمانها ۹ دسترسی به سایر فضاها در ساختمان کنترل نباید داشته باشد. برای رعایت موارد ایمنی در اتاق باید دستشویی و دوش آب پیش‌بینی گردد. بعلت شرایط قابل انفجار در این اتاق وسایل مورد استفاده در آن از جمله کلیدهاء پریز و چراغهای روشنایی باید از جنس ۳-۶- اطاقک کنترل بی (114) کنترل متصل می‌شود. قرار گرفتن این تجهیزات در اطاقک کنترل بی به دلیل کاهش کابل کشی‌ها می‌باشد. استفاده از فیسر نوری نمونه‌ای از نقشه ابعاد و پانل‌های موجود در یک ؟[ل)7] در شکل (۱۳) نشان داده شده است. 0+..: پانل کنترل فیدر 10..: پانل واسط ِ .+31 پانل 1۷۸ اطاق کنترل بی : .+311 پانل 1.۷122 اطاق کنترل بی ۱ أ شکل ۱۳: ابعاد و پانل‌های موجود اتاق کنترل بی فاصله تجهیزات سوئیچگیر از اتاقک +[]:)3] نیز مشابه ساختمان کنترل با توجه به حریم‌های مجاز می‌بایستی انتخاب گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشسارقوی ۴-۶- فضاهای اداری و بهداشتی ۵-۶- ساختمان انبار و دیزل‌خانه محل استقرار انبار و آتاق دیزل (در صورت وجود) نسبت به ساختمان کنترل و رله از اهمیت کمتری برخوردارندء ولی بایستی در محوطه دسترسی مناسبی داشته باشند. طول کابل مصرف شده برای اتاق دیزل از یکسو و سروصدای ناشی از کارکردن دیزل از سوی دیگر مسائل مهمی هستند که در تعیین محل اتاق دیزل مورد توجه قرار می‌گیرند. انبار در پست به عنوان محل نگهداری لوازم و تجهیزات مورد لزوم است که با توجه به اندازه و آهمیت پست و با توجه به ظرفیت نگهداری تجهیزات مختلف می‌تواند ۶-۶ ساختمان نگهبانی به اهمیت و کوچک و بزرگ بودن آن می‌تواند فقط شامل یک اتاق تنهاء یا یک محموعه کامل شامل اتاق نگهبانی؛ خوابگاه» اسلحه ۷-۶- پارکینگ احداث تعدادی پارکینگ برای اتومبیل و احتمالاً چند ماشین سنگین در محوطه پست موردنیاز است. این نیاز نه فقط بخاطر وسایل نقلیه شخصی یا اداری کارکنان مستقر در پست است بلکه در بسیاری از موارد ماشین‌آلات وارد شده به محوطه پست به مدت چند روز در پارکینگ خواهند ماند. پارکینگ می‌تواند به صورت سرپوشیده و یا سرباز طراحی گردد که با توجه به شرایط محیطی و اقلیمی کشور در اکثر موارد پارکینگ سرپوشیده مناسب‌تر خواهد بود. پارکینگ در اولین فضای مناسب و نزدیک به در ورودی اصلی می‌تواند احداث شود و باید راه دسترسی مناسب به ساختمان کنترل و انبار و دیزلخانه و سایر ساختمانهای جنبی برای آن در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- سایر ملاحظات مرتبط با طرح جانمایی ۳۱ ۷- سایر ملاحظات مرتبط با طرح جانمایی ۱-۷- پستهای شیبدار در این نوع پستها عملیات خاکی پست باید به نحوی طراحی گرد که دیوار دور محوطه در زمین تسطیح شده اجرا گردد. پشی رقوم دیوار در هر چهار طرف پست برابر رقوم زمین تسطیح شده باشد. البته در صورتیکه دیوار از رقوم خیابان تبعیت می‌کند عملیات تسطیح باید در فواصل مناسبی نسبت به دیوار دور خاتمه یابد. همچنین جاده اصلی پست و کانالهای کابل می‌بایستی با یک شیب ملایم اجرا گردد. ارتفاع گانتری‌ها در پستهای شیبدار می‌بایستی به نحوی انتخاب گردد که فواصل ایمنی مجاز رعایت شود. ۲-۷- کانالهای کابل در پستهای فشارقوی با سیستم کنترل معمولی کلیه کابلهای کنترل» اندازه‌گیری» حفاظت و قدرت به تفکیک در داخل کانال کابل قرار می‌گیرند و از طریق سینی و دستک مناسب به سالن کنترل هدایت می‌شوند. در صورتی که تعداد کابلها و تعداد فیدرهای پست زیاد باشد. عمق و عرض کانال کابل به نحوی انتخاب می‌شود که امکان راه رفتن در داخل آنها جهت دسترسی به قسمتهای پایین‌تر موجود باشد. با توجه به اینکه این کانالها دارای درپوش هستند بایستی عرض کانال چنان اختیار شود که امکان برداشتن و یا نصب درپوش در مواقع لزوم میسر باشد و از اینرو عرض کانال را معمولاً حدود یک متر و یا کمی بیشتر اختیار می‌کنند. در صورتی که نیاز به عرض بیشتر باشد تعداد کانالهای محاور هم افزایش داده می‌شود. محل تقاطع کانالهای کابل با جاده‌های دسترسی باید از نظر الکتریکی و ساختمانی دارای شرایط خاص جهت عبور کابل و نحوه نصب و بهره‌برداری باشد. در پست‌های 25( به دلیل استفاده از فیبرهای نوری جهت ارتباطات مخابراتیء ابعاد کانال‌های کابل کاهش ییافته و با افزایش فیدرهای پست نیازی به افزایش ابعاد کانال ارتباطی 13216 با اتاق کنترل نمی‌باشد. علاوه بر موارد فوق به امکان تخلیه آب باران در فصول بارندگی شدید در منطقه و در محل پست بایستی توجه خاص شود و ضمن اینکه ارتفاع کانال را از سطح زمین بایستی مناسب اختیار کرد. باید کانالها بصورتی طراحی و شیب‌بندی شوند که در صورت نفوذ آب باران به داخل آنها تخلیه آب به راحتی و بدون اشکال انجام شود. کانالهای کابل اصلی توسط کانالهای کوچکتر و یا لوله به جعبه‌های ترمینال و یا کنترل تجهیزات متصل می‌شوند. مدخل ورودی کانالها به ساختمان کنترل باید مجهز به موانع ورود جانوران و حیوانات مودی باشد. در پستهایی که کابل ۲۰ کیلوولت مورد استفاده قرار می‌گیرد (در محوطه ترانسفورماتورها یا ارتباط با سوئیچگیر ۰ کیلوولت در ساختمان کنترل) لازم است کانال کابل مجزایی برای این کابل‌ها پیش‌بینی گردد. در داخل اتاق کنترل برای عبور کابلهای ارتباطی به تابلوها بسته به مورد از کانال کابل یا از گالری که معمولاً در طبقه زیرین اتاق می‌باشد استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی ۳-۷- روشنایی جهت کنترل و رویت وضعیت تجهیزات بایستی محوطه پست از روشنائی و نور کافی خصوصاً در شب هنگام برخوردار باشد. برای جلوگیری از وقوع خطر در موقع تعویض لامپها اقدامات احتیاطی نظیر انتخاب مناسب محل نصب پایه‌های روشنائی و امکان دسترسی راحت‌تر به نورافکنها بایستی میسر باشد. حتی‌الامکان سعی شود چراغها و پروژکتورهای روشنایی محوطه بر روی سازه‌ها و گنتری‌های پست نصب شود. وجود پریز در نقاط مختلف پست جهت امکان استفاده از روشنائی موضعی نیز توصیه می‌شود. ۳-۷- جاده‌های دسترسی به منظور دسترسی به قسمتهای اساسی داخل پست به منظور بهره‌برداری و مانور و یا سرکشی و بازدید و یا انجام خدمات سرویس, تعمیرات و حمل‌و نقل وسایل سنگین» از جاده‌های دسترسی استفاده می‌شود. جاده‌های فوق در داخل پست به دو نوع تقسیم می‌شوند. یکی جاده‌های اصلی که می‌بایستی از استحکام و عرض کافی برخوردار باشند و برای حمل‌و نقل محموله‌های سنگین از جمله ترانسفورماتورهای قدرت که حتماً می‌بایستی توسط ماشین‌آلات سنگین حمل شوند در نظر گرفته می‌شوند. این جاده‌ها معمولاً با عرض ۵ الی ۶ متر می‌بایستی به نحوی در داخل پست در نظر گرفته شوند که امکان چرخش و مانور کامیون در محل پیجها روی آنها موجود باشد. شیب جاده‌ها حداکثر باید برابر ۳ درصد باشد. دیگر جاده‌های فرعی که به منظور بهره‌برداری و بازدید و انجام خدمات سرویس و تعمیرات در داخل پست در نظر گرفته می‌شوند. وجود این جاده‌ها با عرض حدود ۳-۴ متر بوده و معمولاً محدود به کلیدهای قدرت می‌باشد و برای حمل و نقل آنها مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به توضیح است که چون جاده‌های فوق کم عرض می‌باشند. عبور و مرور در داخل آن بایستی با در نظر گرفتن کلیه موارد ایمنی و رعایت حدود و مرزهای ولتاژهای بالا انجام پذیرد. ۵-۷- سازه‌های پست از جمله سازه‌هایی که در پست مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان به گانتریهاء پایه‌های نگهدارنده تجهیزات مختلف» پایه‌های روشنایی, میله‌های حفاظت از صاعقه و .. را نام برد. استفاده از این سازه‌ها به منظور تامین فواصل هوایی عایقی مورد نیاز بین قسمتهای مختلف تجهیزات و هادیهای برقدار با زمین و با یکدیگر جهت بهره‌برداری مطمئن می‌باشد. در طراحی و ساخت سازه‌های پست علاوه بر تامین فاصله مناسب قسمتهای برقدار تجهیزات از زمین و یکدیگرء بایستی به میزان نیروهای وارده و بارگذاری روی آزها نیز توجه داشت. سازه‌های مورد استفاده در پستهای فشارقوی بایستی از نظر مسائل ایستایی» عدم تغییرشکل, عدم تغییرمکان» سرمایه گذاریهای سنگین و انتظار عمر طولانی بهره‌برداری از تجهیزات و نصب ادوات برقی مورد نیاز از اطمینان بسیار بالایی برخوردار باشند. سازه‌های مورد نیاز در پستها از جهت جنس سازه بطور اعم به دو بخش سازه‌های فولادی و بتونی تقسیم می‌گردند. از نظر ارتفاع» سازه‌ها به دو نوع سازه‌های بلند (گانتری‌ها) و سازه‌های کوتاه (پایه‌های تجهیزات) تقسیم می‌گردند. سازه‌های بلند که اکشراً شامل اسکلتهای نگهدارنده هادیهای رشته‌ای می‌باشند بر اساس محل استفاده به عنوان گانتریهای خطوط گانتریهای ترانسفورماتور -------- صفحهٔ بعد -------- پیش‌بینی جهت توسعه در آینده ۳۲۳ و گانتریهای شینه بکار می روند. گانتریها شامل دو عنصر اساسی پایه‌ها و تیرها می‌باشند که به صورت 77 شکل اجرا می‌گردند. اندازه گانتریها بستگی به سطح ولتار و میزان بارگذاری آنها دارد. سازه‌های کوتاه به عنوان سازه‌های نگهدارنده تجهیزات فشارقوی و مقره‌های اتکایی و غیره در پستها بکار می‌روند. این سازه‌ها را می‌توان بصورت یکپارچه یا جدا از هم برای تجهیزات سه فاز و تکفاز مورد استفاده قرار داد. البته سازه‌های کلیدهای قدرت نوع خاصی بوده و اکثراً توسط سازنده کلید قدرت تأمین می‌گردد. ۸- پیش‌بینی جهت توسعه در آینده پس از تهیه طرحهای مقدماتی پلان جانمایی و استقرار تجهیزات پست برای طرح فعلی, بایستی وضعیت آینده پست را از لحاظ قابلیت اتصال خطوط انتقال پیش‌بینی کرد و جهت ورود و خروج آنها و همچنین امکان افزایش ترانسفورماتورهای قدرت تمهیدات لازم را منظور نموده و با پیش‌بینی‌هایی که از این لحاظ در مورد پستها می‌شود هماهنگ کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشارقوی ۹- نمونه نقشه‌ها در ادامه گزارش نقشه‌های جانمایی نمونه‌ای پستهای فشارقوی با توجه به سطح ولتاژ و طرح شینه‌بندی ارائه شده است که به شرح زیر می‌باشد: - شینه‌بندی ۱/۵ کلیدی معکوس- پست ۴۰۰ کیلوولت (شکل ۱۴) - شینه‌بندی دوبل- پست ۴۰۰ کیلوولت (شکل ۱۵) - شینه‌بندی ۱/۵ کلیدی معمولی- پست ۲۳۰ کیلوولت (شکل ۱۶) - شینه‌بندی دوبل- پست ۲۳۰ کیلوولت (شکل ۱۷) - شینه‌بندی اصلی و فرعی- پست ۱۳۲ کیلوولت (شکل‌های ۱۸ و ۱۹) - شینه‌بندی ساده طرح []- پست ۱۳۲ کیلوولت (شکل‌های ۲۰ و ۲۱) - شینه‌بندی ساده طرح ۸- پست ۶۳ کیلوولت (شکل‌های ۲۲ و ۲۳) - شینه‌بندی طرح [آ- پست ۶۳ کیلوولت (شکل‌های ۲۴ و ۳۵) -------- صفحهٔ بعد -------- بان و 3 ر 1 سل ئ 5 1 ( نی 9 : 0 | ماع رمع با جیار اد1 ۲ ها ( ی ه |[ هلاه ,و ه4 : 0 ۵ 6۲ ۲ 05 ۹ 1 1 الب با :‏ ۲ ۲ 085 ۱ : 7 ۳ و 6 05 8 ۲۲ ۱ ۳ 11 05/8۲ لب پبا با ا را اه 8 واه او 4 ۹ هش یب ماما ۱ ع61 61۶ ِ 2» -------- صفحهٔ بعد -------- 4 و 3 ۵ ۳ ۳3 : 4 3 پ ۹ ۱ ۱ ۱ ۵ ۱+ ااخ ۱ ٍ ٍ ْ ۳4 لا با ۱1۹ لا ا ۳4 ِ ِ 4 1 ا< | 1 نس 8 | ۱ | و سس 0 سک اسب : اس ز او یل لس یساسا ۳ ال سم این بت 56 لد که ۱0 جا 0 56 [ ها مت ۳ ۱ سح 9 چم 9 ۳ »2 4 ان 9 3 ۸ 3 3 یط ۵ 4۰ نگ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- نمونه نفتسه‌ها 2+ 1 ۰ 3 1 0 0 اس 7 زه ی زا ی 4 یف ۳ اض مت ان فرش 11011 ن)رلا5 شکل ۱۹: نقشه جانمایی و مقاطع یک نمونه پست ۲۳۰ کیلوولت با شینه‌بندی ۱/۵ کلید معمولی ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- > 4 و 3 رل : 3 : ح 3 3 پ ۳ ۱ 1 ا 7 ا ۳ ا 2 8 ! 1 ال ال اک الا از ۱ همطل لیا له اب سرا اما سا اس 333 لا ابا را چا 1 ها با یم با الم ابا چا لها ۰ ر ۱ ل 9 1 ۱ 2 تب 0 0 0 ۱۵ 4 ۸ 0 ۹ 40 راما دا کت سک هک سس 1 بک ۱ | » -------- صفحهٔ بعد -------- ۲] | ۰ ۹03۲0۷2 | لس سا اس سس سس سس که (۷۲ ۷69010 زورره 99 ل ۴ (۸۵:۷ بطلا ۱ پل ایا 2 0 و 0 ( 0 ی ۳ سا ی 11 ها موهفم و 3 سا 4 اما ,۵ ی و ‎٩6‏ که ده سا که ده حود رل زه اج 1 ۳ ها «قد 5 33 کی عم : ِ 35 -------- صفحهٔ بعد -------- 3 1 9 3 ال 1 1 را 7 : 8 8 تطای 8 از 2 ط تسا 7 اس 8 شاه ست ]| ٍ ی لت 3 ی ْ 3 مه | ۷ ۹ 9 0 ّ ۹ لا سس ٍ 8 ِ سس مد |۲ز20 9 3 4 ا ید 3 3 ۹ : ۹ 4 ی ۱ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- بان و : : ۱ ی ۹ ل ۰ << : 1 ی تسس ش بسح -_ تا 0 ۱ ا 5 ۹ ال ‎٩‏ و وس ۱ : لد نی ال : 1 :7 رت مایا : و نطو ا سس 0 ۳ سس و را [ بو ۰ 0 0 3 مهم ی سس را ۰ - اند سوه اس َ نا سووا- ۰ هم 4 یه _ اما وه ای ی ۰ - 0 لا 0 ی ال ٩ : لژ ۹ ی 0 :1 یت ات وم ی ۱ 1 3 -------- صفحهٔ بعد -------- < (۵ ات 3 ژ ْ ۹ ل ِ- ۱ 1 1 ۱ ۹ به ۰ ما ۳ 18 ۱ ۰ 0 اوه بر ۱ 2 و مص ۱ ۰ 7 ۷۳ 8 ۹ هام ۳ ۳ یا آ 2 وس پا اک ۰ ۱ سو ۱ ۵ ۱ ح 3 لک ۹ 0 3 طٌ 1 ۹ 4 3 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ان و : سا ۴ 5 3 ی د ۹ [8 6 ۰ 2 7 با اسجابا اس ۲ اسلا سا بلس یایب بیس ناما لا لا 1 5 ۱ 4 ا ۹ 3 3 ۱ : ۹ ۰ ایک و ذ : ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ه 1 3 1 13 ۵ ژ ۹ ل اد سا و سا / 8+ 2 4 12 0 ب 2 0 ۳ ۳ 2 4 ۳ برچ : ۹ ۳ ۹ ۳ ۹ ۳7 7 ح از ۳ ۹ ۹ ۳ / چ ۱ س 2 ۰ ی ۱ زا ری 8 3 لک ۹ 3 3 طٌ ۹ : ۹ 4 3 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ اب 3 : ک 3 : 9 3 3 5 ا ۱ ۹ ۱ اش , ِْ ٍ 1 3 > -------- صفحهٔ بعد -------- 38 ۷: ۱ 5 ۱ اسان ۳ ۳ ۳ ۹ 3 72 5 9 و ار ند و ی ار اس با > 5 8 سل :1 رصم 5 و 8 ۱ و۲ لا سل طط ی 1۱ لب ْ سس اه ننظ۱ ۳ سح بل 5 ۵ ال 0 و وا سب 5 3 لک ۹ 3 3 طٌ ۹ : ۹ 4 3 : 3 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۳۷ منابع و مراجع ۲۰ 19011100 :60071 1۳ [1] 0۰ ,5131105 101۵ 000 ۷۵۱۵۵6 ما۱ ۵۲ و1 ۵۲ ۳:06 ام علمه : 7354 کط [2] 10516 11۵0۰ 1 داد ناگ با 400 :(14 ۷۵۱۰ ,5۹۲۳۵۰ [3] ,30.1۱9 ۳۳۲۲۳۸ 8111005 ان 0۲ وم احعل 1۳۵ 0 ک100 ای ده اه ماک 1۳۵ [4] ۰ ,00110 10۳۳ ,۱20۵ هلاک ۸۵0 [5) [۶] استاندارد پستهای ۲۳۰/۴۰۰ کیلوولت. جلد ۲۳۱: معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی» مهندسین مشاور نیروء۱۳۷۷ ۱۳۹۷۳ [۸] استاندارد پستهای ۶۳/۲۰ کیلوولت» معیارهاء استانداردها و جداول طراحی,مشانیر, ۱۳۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود.ء افزون بر پانصد عنوان نشریه تخصصی - فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه, معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله» به‌صورت تألیف و ترجمه» تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه پیوست در راستای موارد یاد شده تهیه شده تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیتهای عمرانی به کار برده شود. لطفاً برای اطلاعات بیشتر به سایت اینترنتی 11۳0://8672112101.17۲ مراجعه نمایید. نظام آمور فنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 0 0۲ 1100۱۱1 1۹12116 0 لل ۳1216۶6 ۹۲۳۹۱۵2۱ 1۵۲ ۳۳۲۵۹۱۵/0 ۱۷1۵ ۹/۳۹ ۰ سم م 0 20۹21:1210 [ 0۶1116۵ - [۵:۵۸می ۰ م۳۳ 2.۰ یی 2.۰ .-. نش ‎٩ 00 100۵۵۵5 701010 ما ۵ . ۸ 5 موی # 11۵270:25 2102209222199101 210 ۰ همه ۸ ۸ تو کم 0 ۵00920100 ۷ 40 :10 ۰ 12۷201۳ - ۸11191۲۷ ۳:۵۲۵۷ 71 ۹۲۳312 1۱۲ ۱060 011106 10۸۱12 1۵۹۲۲۷ ۲۹۷۵۲ 5 1002۳11۵1۹۱10۱۱۵ ۳۳1 ۱.۳/7 س۱۳۱ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- این نشریه با عنوان «مشفغصات فنی عمومی و اجرایی پست هاء فطوط فوق توزیع و انتقال - معیارهای طراهی و مهندسی طرح های جانمائی در پست های فشار قوی» شامل مباهث مربوط به معیارهای انتخاب و بررسی پارامترهای موثر در طرح جانمائی پست های فشار قوی در رده ولتاژی ۳ب تا ۴۰۰ کیلو ولت می باشد.