3248

دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ) ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ( ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 250 - اﻟﻒ ﺧﺮداد ﻣﺎه 1384 I ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﺪا ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان وزارت ﻧﻴﺮو ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﭘﮋوﻫﺶ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﻳﻪ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ) ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ( ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 250 - اﻟﻒ ﺧﺮداد ﻣﺎه 1384 II ﭘﻴﺶ ﮔﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه، ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺘﻤﺮ آﻧﻬﺎ، در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ داﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ، ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻨﻲ - ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮارد ﺑﺎﻻ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺑﺨﺶ آب، از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و از اﻳﻦ رو، اﻣﻮر آب وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب اﻗﺪام ﻛﺮده اﺳﺖ . اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ : − اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺼﺺ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ − ﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲĤاﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ − ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ، واﺣﺪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ − اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ − ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر − ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد . اﻣﻴﺪ اﺳﺖ، ﻣﺠﺮﻳﺎن و دﺳﺖ اﻧﺪرﻛﺎران ﺑﺨﺶ آب، ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه، ﺑﺮای ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺧﻮدﻛﻔﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﻮر، ﺗﻼش ﻧﻤﻮده و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫﺎی ﺳﺎزﻧﺪه، در ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻛﻨﻨﺪ . III ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻋﻀﺎی ﺗﻬﻴ ﻪ ﻛﻨﻨﺪه، ﻛﻤﻴﺘﻪ و ﻧﺎﻇﺮان ﺗﺨﺼﺼﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﺗﻬﻴﻪ و ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻧﻈﺎرت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺮ ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎء ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : آﻗﺎی ﺑﻬﺮوز دﻫﺰاد داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻬﺸﺘﻲ دﻛﺘﺮای اﻛﻮﻟﻮژی آﺑﻬﺎی داﺧﻠﻲ ﺧﺎﻧﻢ ﻣﻴﻨﺎ زﻣﺎﻧﻲ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ – ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ آﻗﺎی ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪی داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ – ﻛﺎرﺑﺮدی دﻛﺘﺮای ﻋﻠﻮم ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺎﻣﻲ اﻋﻀﺎی ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺄﻳﻴﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﺎﺿﺮ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ه داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : آﻗﺎی اﻣﻴﺮﺣﺴﻴﻦ اﻳﺰد دوﺳﺘﺪار ﺷﺮﻛﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﻧﻴﺮوی اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﻗﺎی اﺣﻤﺪ ﺑﺎدﻛﻮﺑﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس دﻛﺘﺮای ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﻗﺎی ﺑﻬﺮوز دﻫﺰاد داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻬﺸﺘﻲ دﻛﺘﺮای اﻛﻮﻟﻮژی آﺑ ﻬﺎی داﺧﻠﻲ آﻗﺎی داوود رﻫﺒﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دﻛﺘﺮای ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺧﺎﻧﻢ ﻣﻬﻴﻦ ﻛﺎﻇﻢ زاده آزاد دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان آﻗﺎی ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪی داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ – ﻛﺎرﺑﺮدی دﻛﺘﺮای ﻋﻠﻮم ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﻗﺎی ﻋﻠﻲ ﻧﻈﺮی دوﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑ ﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻋﻠﻮم ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﻗﺎی ﺣﺴﻴﻦ ﻫﺎﺷﻤﻲ داﻧﺸﻜﺪه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ – داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان – ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ IV ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 1 - ﻫﺪف 2 2 - داﻣﻨﻪ ﻛﺎر 2 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎ 2 3 - 1 ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 2 4 - ﺟﻤﻊ آوری ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 6 4 - 1 ﺗﻌﺎرﻳﻒ و اﺻﻄﻼﺣﺎت 6 4 - 1 - 1 ﻗﻮاﻧﻴﻦ 6 4 - 1 - 2 ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ 6 4 - 1 - 3 اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ 6 4 - 1 - 4 ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ) ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ( 7 4 - 1 - 5 ﭘﻴﻤﺎن ﻧﺎﻣﻪ ) ﭘﺮوﺗﻜﻞ ( 7 4 - 2 ﻗﻮاﻧﻴﻦ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﺸﻮری 7 4 - 3 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺪ، ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﻨﺒﻲ و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ 9 4 - 3 - 1 ﻧﻜﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺳﺪ ﺳﺎزی در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺗﻮﺳﻌﻪ 9 4 - 3 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح و اﺟﺰای آن 10 4 - 4 ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا 14 4 - 4 - 1 ﻣﺼﺎﻟ ﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز 14 4 - 4 - 2 ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻃﺮح 14 4 - 4 - 3 ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ 14 4 - 4 - 4 ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت 15 4 - 4 - 5 راه ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ 15 4 - 4 - 6 ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﻃﺮح 15 4 - 5 ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح 15 4 - 5 - 1 ﺷﻴﻮه ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 16 4 - 5 - 2 ﻣﻘﺮرات اﻳﻤﻨﻲ 16 4 - 5 - 3 ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮی 17 V ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 4 - 5 - 4 ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ 17 4 - 6 ﻣﺤﺪوده زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح 17 5 - ﺗﺸﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 18 5 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮ 18 5 - 1 - 1 ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ 18 5 - 1 - 2 آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ 19 5 - 1 - 3 آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ 20 5 - 1 - 4 زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ، زﻣﻴﻦ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ 20 5 - 1 - 5 ﻟﺮزه ﺧﻴﺰی 21 5 - 1 - 6 ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻼﺑﻲ 21 5 - 1 - 7 ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد 21 5 - 2 وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ - ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺤﻴﻂ 21 5 - 2 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ در ﺳﺪﺳﺎزیĤﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗ 21 5 - 2 - 2 ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ 22 5 - 2 - 3 اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸ ﻜﻲ 22 5 - 2 - 4 اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ 23 5 - 2 - 5 ﺗﻮاﻟﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ 24 5 - 2 - 6 ﺳﻴﻤﺎ ی ﻛﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ 24 5 - 3 آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 24 5 - 3 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی آﻟﻮدﮔﻲ زﻳﺴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ 24 5 - 3 - 1 - 1 آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا 25 5 - 3 - 1 - 2 آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا 25 5 - 3 - 1 - 3 ﻣﺼﺮف ﺳﺮاﻧﻪ آب ﺷﺮب و ﻣﺼﺎرف ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺷﻬﺮی 25 5 - 3 - 1 - 4 آﻟﻮدﮔﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ 26 5 - 3 - 1 - 5 آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ 26 5 - 3 - 2 روﻧﺪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح در ﮔﺬﺷﺘﻪ 27 VI ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 5 - 4 وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ اﻗﺘﺼﺎدی - اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 27 5 - 4 - 1 اراﺋﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ 27 5 - 4 - 1 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 27 5 - 4 - 1 - 2 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ) اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ( 28 5 - 4 - 1 - 3 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ 28 5 - 4 - 1 - 4 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 29 5 - 4 - 1 - 5 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 31 5 - 4 - 1 - 6 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺳﻮاﻧﺢ و ﺑﻼﻳﺎ 32 5 - 5 ﺷﺎﺧﺺ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 32 5 - 6 ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ 33 6 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 34 6 - 1 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ”ﻧﻪ “ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻏﻴﺎب در ﻃﺮح 34 6 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺮاﺣﺎن اراﺋﻪ ﺳﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ 34 6 - 3 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 34 7 - ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 35 7 - 1 روش ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 35 7 - 2 ﺗﻔﻜﻴﻚ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 35 7 - 3 اﻧﺘﺨﺎب ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ 35 7 - 4 اﻧﺘﺨﺎب اﺛﺮات واﻗﻌﻲ 36 7 - 5 ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﺎر 36 7 - 6 ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺧﺎص ﻫﺎی ﻃﺮح و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای 36 7 - 7 ﻧﻮع اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ ) (ﻔﻲﻣﻨ ﻳﺎ 36 7 - 7 - 1 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ 37 7 - 7 - 2 اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ 37 7 - 7 - 3 اﺛﺮات اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ 37 7 - 7 - 4 اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ 37 7 - 7 - 5 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺧﺎص ﺑﺮ ﺣﻮادث و ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ 38 VII ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 7 - 7 - 6 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺧﺎص ﺑﺮ اﻳﻤﻨﻲ 38 7 - 7 - 7 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ 39 7 - 8 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ (EHIA) 39 7 - 8 - 1 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن 39 7 - 8 - 2 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﺮ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ اﻃﺮاف ﻃﺮح 40 7 - 8 - 3 اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ 41 7 - 8 - 4 ازدﻳﺎد و ﭘﺨﺶ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ 41 7 - 9 ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 42 8 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺻﻼﺣﻲ 43 8 - 1 ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻏﻴﺎب در ﻃﺮح ارز )= ﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ (" ﻧﻪ " 43 8 - 1 - 1 ﺣﺪود و آﻳﻨﺪه ﻧﮕﺮی ارزﻳﺎﺑﻲ 43 8 - 1 - 2 ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه 43 8 - 1 - 3 ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻬﺮه وری 44 8 - 2 ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺻﻼﺣﻲ 46 8 - 2 - 1 اﻫﺪاف و ﺷﺮاﻳﻂ اﻧﺘﺨﺎب روش ارزﻳ ﺎﺑﻲ 46 8 - 2 - 2 ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻠﻲ روﺷﻬﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ 47 8 - 2 - 3 ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﺎ ﺧ ﺼﻮﺻﻴﺎت ﻳﻚ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻮب 48 8 - 3 ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ 50 8 - 3 - 1 ﻣﺤﻞ اﺳﻜﺎن ﻛﺎرﻛﻨﺎن 50 8 - 3 - 2 ﺳﻴﺴﺎت دودزا و ﭘﺮ ﺳﺮ و ﺻﺪاĤﻣﺤﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗ 50 8 - 3 - 3 ﻫﺎ ﺟﺎده 51 8 - 3 - 4 ﻣﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب و دﻓﻊ زﺑﺎﻟﻪ 51 8 - 4 ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل 51 8 - 5 ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺳﻮد ) و ﻫﺰﻳﻨﻪ ( 51 8 - 5 - 1 ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدی 51 8 - 5 - 2 ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻛﻠﻲ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی 53 8 - 5 - 3 ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ 53 VIII ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 9 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 54 9 - 1 رﻋﺎﻳﺖ ﺣﻘﻮق دﻳﮕﺮان 54 9 - 2 اراﺋﻪ روﺷﻬﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺘﺨﺐ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ 54 9 - 2 - 1 روﺷﻬﺎی ﺳﺎزه ای ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺎزه ای 54 9 - 2 - 2 روش ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﺳﺎزه ای 55 9 - 3 روش ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء 55 9 - 4 ﻛﺎﻫﺶ ﺮات اﺛ ﺑﺮ ﺳﻮء ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 55 9 - 4 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا 56 9 - 4 - 1 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ آب ﻫﺎ 56 9 - 4 - 1 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا 57 9 - 4 - 1 - 3 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺻﺪا 57 9 - 4 - 1 - 4 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 58 9 - 4 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 58 9 - 4 - 2 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑ ﺮ آب ﻫﺎ 58 9 - 4 - 2 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا 60 9 - 4 - 2 - 3 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺻﺪا 60 9 - 4 - 2 - 4 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 60 9 - 5 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت اراﺋﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد 61 9 - 5 - 1 ﺗﻠﺨﻴﺺ اﺛﺮات ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت 61 9 - 5 - 2 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت 61 9 - 5 - 3 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد 61 10 - ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 63 10 - 1 ﺗﻌﻴﻴﻦ و ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ اراﺋﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻃﺮح و ﺳﻨﺠﺶ 63 10 - 2 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ و ﺳﻨﺠﺶ 64 10 - 3 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اراﺋﻪ و ﻫﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺴﺌﻮل 65 10 - 3 - 1 ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ 65 10 - 3 - 2 زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ 66 IX ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤ ﻪ 10 - 3 - 3 ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ 67 10 - 3 - 4 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻛﻨﺘﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 67 10 - 3 - 5 ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺑ ﻌﺪ از ﺑﺎزدﻳﺪ 68 10 - 3 - 6 ﮔﺰارش 68 10 - 3 - 7 اراﺋﻪ اﺳﻨﺎد و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻛﻨﺘﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 68 10 - 4 ﺳﻴﻜﻞ و ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و ﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺘﻔﺎده روش از ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل آﻣﺎری در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺘﻨﺎوب 69 اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ 10 - 4 - 1 ﺑ ﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ آب 69 10 - 4 - 2 ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا 70 10 - 4 - 3 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ 70 10 - 4 - 4 ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﺴﺎب ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ 71 10 - 4 - 5 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ 71 10 - 5 ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ 71 11 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﻤﻌﻲ و آﻣﻮزش 73 11 - 1 ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و آﻣﻮزش 73 11 - 1 - 1 ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 73 11 - 1 - 2 ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ 74 11 - 1 - 3 ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺨﺼﺼﻲ 74 11 - 2 ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ 76 11 - 2 - 1 اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﻤﻬﻴﺪات ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ 76 11 - 3 اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ و ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ 76 11 - 4 اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ 77 12 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 80 13 - ﮔﺰارش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 80 13 - 1 ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮔﺰارش 80 13 - 2 ﺳﺎﺧﺘﺎر اداری 82 13 - 3 ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 82 X ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 13 - 4 ﺷﻜﻞ اراﺋﻪ ﮔﺰارش زﻳﺴﺖ ﻣ ﺤﻴﻄﻲ ) ﻓﺼﻮل ﮔﺰارش ( 83 13 - 5 زﻣﺎن ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﮔﺰارش ﻫﺎ 84 13 - 6 روش ﻧﮕﺎرش ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ 84 14 - ﺷﻴﻮه اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺧﺪﻣﺎت ﻗﺮاردادی 85 ﻣﺮاﺟﻊ 87 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ﻣﻮاﻫﺐ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ، ﺣﻖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ، ﺷﺮﻋﻲ و ﻋﺮﻓﻲ ﻫﺮ اﻳﺮاﻧﻲ اﺳﺖ . ﻟﻴﻜﻦ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻃﺒﻴﻌﻲ ، ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد ﻛﻪ اﺿﻤﺤﻼل ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﺎﻳﻪ ﻳﻌﻨﻲ آب ﺧﺎک ، ، ﺟﻨﮕﻞ ، ﻣﺮﺗﻊ ، ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ، ﻫﻮا و .. . را در ﺑﺮ داﺷﺘﻪ و آﺳﻴﺐ ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی را ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﺎزد . وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘ )ﻲ راﻫﻨﻤﺎﺋﻲ ( ﻛﻪ ﻣﺎ را از اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻣﻲ ،ﺳﺎزد ارزﻳﺎﺑﻲ آﺛﺎر زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ ﻓﻨﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ اﺳﺖ . ﺧﺸﻜﻲ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻣﺎ اﻳﺮان ، ﻛﻤﺒﻮد ﺑﺎران و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻲ و زﻣﺎﻧﻲ ﻧﺰوﻻت ﺟﻮی ، ﻓﺼﻠﻲ ﺑﻮدن و ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻮدن اﻏﻠﺐ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ در ﻛﺸﻮر ، ﺳﺪﺳﺎزی را اﻳﺠﺎب ﻣﻲ ،ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی آب ، آب ﻣﺼﺮﻓﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ در ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ ، آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزی و ﺗﺎ ﺣﺪودی ﻧﻴﺮوی ﺑﺮق ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﺪﺳﺎزی از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ دارای آﺛﺎر ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﻔﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ، وزن ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔ ﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی آن ﺳﻨﺠﻴﺪه و ﮔﺰﻳﻨﻪ اﺻﻠﺢ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . ﻻز م اﺳﺖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ و ﺿﻮاﺑﻂ ، ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺮاﻛﺰ ذی رﺑﻂ اﺑﻼغ ﮔﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ارزﻳﺎﺑﺎن زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ، ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ﻣﻄﻠﺒﻲ را ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ اﻣﻮر را از اﻧﺘﺨﺎب اﺻﻠﺢ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺪﻟﻞ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ ﻛﻪ : − ﻛﻠﻴﻪ ﺟﻮاﻧﺐ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ، اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ دﻳﺪه ﺷﺪه . اﻧﺪ − اﺛﺮات ﺳﻮء ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه و روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء اراﺋﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ − ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻋﻼو ه ﺑﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻳﺎ ﺗﻮأم ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ اراﺋﻪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺮدﻳﺪه وﮔﺰﻳﻨﻪ اﺻﻠﺢ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ . − ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺣﻔﻆ زﻧﺪﮔﻲ و ﭼﺮﺧﻪ ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ در ﻛﻞ دوره ﻃﺮح اﺳﺖ . − اﺛﺮات ﻛﻞ ﺳﺪﺳﺎزی ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮدﻳﺪه و ﺗﻮازن ﺑﻴﻦ ﺑﺮداﺷﺖ از ﻣﻮاﻫﺐ و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﻃﺮح ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎﻟﻪ در اﻳﺮان و ﺑﻌﻀﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﺳﺖ و ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ 227 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ( و ﻧﻴﺰ ﻃﺮح ﻫﺎی آب و ﻓﺎﺿﻼب ) ﻧﺸﺮﻳﻪ 235 و 236 –اﻟﻒ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ( ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺨﺸﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ، ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 1 - ﻫﺪف ﻫﺪف ﻛﻠﻲ از ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ، ﺗﻬﻴﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ رﻳﺰ1 ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮا ت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳﻲ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ( و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺣﺪاث و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪﻫﺎ در راﺳﺘﺎی ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻫﺪاف از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﺮدﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺪ در ﻣﺤﺪوده زﻧﺪﮔﻲ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﺎﻓﻊ آﻧﺎن اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد . 2 - داﻣﻨﻪ ﻛﺎر داﻣﻨﻪ ﻛﺎر ، ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎ در دوره ﻫﺎی اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺣﺘﻲ ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺳﺪ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ و اراﺋﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ، ﻳﻌﻨﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ) ﻣﺮﺣﻠﻪ او ( ل و ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ ) ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ( اﺳﺖ . 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎی ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻣﻮرخ 23 /1/ 73 ، ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ، ﻗﺴﻤﺖ ﻫـ ﻣﺎده 2 و ﺗﺒﺼﺮه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﻣﺎده 4 و ﺗﺒﺼﺮه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ اﺳﺖ . ﻧﺸﺮﻳﻪ 98 -، ن اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب درﺗﻘﺴ ﻴﻢ ﺑﻨﺪی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ را ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . • ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺧﺎص • ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺧﺎص ، ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺧﺎص و ﻣﺤﺪوده ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻲ ﻣﻌﻴﻦ آن ، ﻣﺤﺪود ﻣﻲ .ﺷﻮد ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ، ای ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭼﻨﺪ ﻃﺮح ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ و ﺑﺮ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ دارﻧﺪ ، ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺤﺪوده ﻧﻮع دوم ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻊ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺣﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻣﺮزﻫﺎی اﺳﺘﺎن ﻧﻴﺰ ﻓﺮاﺗﺮ رود . 3 - 1 ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ت ا اﺛﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ) ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ( در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﻤﺎﻟﻲ و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ اﻧﺠﺎم و ﮔﺰارش ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﮔﺰارش اﺟﻤﺎﻟﻲ ) ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺪﺳﺎزی ( و ﮔﺰارش ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ) ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺪﺳﺎزی ( اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮد .ﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 98 - ن اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب- اردﻳﺒﻬﺸﺖ1374 ﻧﻴﺰ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ و ﻧﻬﺎﺋﻲ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭼﺮﺧﺶ اداری ﮔﺰارش ﻫﺎ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ، دﺳﺘﻮر اﻧﺠ ﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ 1- Check list 3 زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺟﻤﺎﻟﻲ ﻃﺮح را ﻣﻲ ، دﻫﺪ ﺗﺎ ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﺑﻪ واﺣﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو ﮔﺰارش ﮔﺮدد . اﻳﻦ واﺣﺪ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮاردی را ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﺻﻼح ، ﺗﺠﺪﻳﺪ و ﻳﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدد ، ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪه و ﭘﺲ از اﻋﻤﺎل اﺻﻼﺣﺎت و ﺗﺼﻮﻳﺐ ، ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ار ﺳﺎل ﻣﻲ . دارد ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﻴﺰ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ را ﺑﺮر ﺳﻲ ﻧﻤﻮده و در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺗﺄﻳﻴﺪ و ﻣﺠﻮز ﻻزم ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺟﺎﻣﻊ را ﺻﺎدر ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺻﺪور ﻣﺠﻮز را ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﭘﺎره ای اﺻﻼﺣﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﺸﺎور ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ) ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ( را ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﻮده ، ﺑﻪ واﺣﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو ارﺳﺎل ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ واﺣﺪ ، ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را ﺟﻬﺖ اﺻﻼﺣﺎت اﻋﻼم ﻣﻲ دارد و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﮔﺰارش ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه را ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ارﺳﺎل ﻣﻲ . دارد ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﻴﺰ ﻧﻈﺮات اﺻﻼﺣﻲ را اﻋﻼم ﻣﻲ دارد و ﻳﺎ ﻃﺮح را ﺗﺼﻮﻳﺐ و ﺟﻬﺖ اﺟﺮا اﺑﻼغ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺳﭙﺲ اﺳﻨﺎد ﻣﻨﺎﻗﺼﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺣﻴﻦ اﺟﺮا ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻫﺮ دو در ﻧﺤﻮه اﺟﺮا ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻧﺪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ءﺳﻮ ﮔﺰﻳﻨﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﭘﺲ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ادواری اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن ﺑﻪ اﻃﻼع ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ رﺳﺪ ﻣﻲ . در ﺻﻮرت رﺿﺎﻳﺖ ﺑﺨﺶ ﺑﻮدن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﺎﻳﺶ و ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ادواری و ﭘﺎﻳﺶ ﺧﺎﺗﻤﻪ داده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره 1 اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ در ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره 2 ﻧﻴﺰ روﻧﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﺎﺧﺘﺎر اداری و ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﮔﺰارش ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﮔﺮدد ، در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺪﺳﺎزی ) ﻃﺒﻖ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺪﺳﺎزی ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 56 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ( و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ زﻳﺴﺖ ﻣ ﺤﻴﻄﻲ1 و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ) ﻃﺒﻖ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺳﺪﺳﺎزی ﻧﺸﺮﻳﻪ 57 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ( و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺟﻤﻊ آوری ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . 1 - Checklist 4 ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره1 - اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ 5 ﻧ ﻤﻮدار ﺷﻤﺎره 2 - ﻣﺮاﺣﻞ ﮔﺮدش ﻛﺎر ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﮔﺰارﺷﻬﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 6 4 - ﺟﻤﻊ آوری ﻗﻮاﻧﻴﻦ ، ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻬﻤﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ، اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪﻫﺎ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺮق آﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، اﺛﺮات ﺧﻮب ﻳﺎ ﺑﺪ ، ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻳﺎ دراز ﻣﺪت ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و اﺻﺎﻟﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺣﻔﻆ اﺻﺎﻟﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﭼﺮﺧﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺘﻲ و ﺗﻌﺎدل ﺑ ﻴﻦ آﻧﻬﺎ را ﺿﺮوری داﻧ ﻟ . اﻧﺪ ﺴﺘﻪ ﺬا در اوﻟﻴﻦ ﻗﺴﻤﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺳﺪﺳﺎزی اراﺋﻪ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮدد . ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ زﻳﺮ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﮔﺮدﻧﺪ : − ﻗﻮاﻧﻴﻦ درون ﻣﺮزی اﻳﺮان ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺪﻫﺎ، ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﻤﻠﻚ اراﺿﻲ − ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴ ﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﺮزﻫﺎ − ﻗﺮاردادﻫﺎ، ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﻪ اﻳﺮان در آﻧﻬﺎ ﺗﻌﻬﺪاﺗﻲ دارد . آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﻓﺘﺮ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭼﺎپ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﻣﻼک ﻋﻤﻞ اﺳﺖ . 4 - 1 ﺗﻌ ﺎرﻳﻒ و اﺻﻄﻼﺣﺎت ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﻬﻢ ذﻛﺮ ﺷﺪه در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ ، آﺋﻴﻦ ،ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ، ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن و ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﺮح آﻧﻬﺎ در زﻳﺮ : آﻳﺪ ﻣﻲ 4 - 1 - 1 ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻗﻮاﺋﺪ و ﻣﻘﺮراﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺰاری ﻣﻤﻠﻜﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﺪﻳﻦ ً ﮔﻮﻧﻪ وﺿﻊ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﺆﺳﺴﺎن و ﻳﺎ ﻣﺠﻠﺲ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺰاری ، اﺟﺎزه وﺿﻊ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﻪ ارﮔﺎن ﻳﺎ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ داده ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻼ ً، اﺻﻞ ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻲ و ﻳﺎ ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ . 4 - 1 - 2 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺮرات و روش ﻫﺎی اﺟﺮاﺋﻲ اﻃﻼق ﻣ ﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﻮازﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺗﻬﻴﻪ و ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻤﺎن ﻣﺮﺟﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻻزم اﻻﺟﺮا ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺻﻮرت ﺟﻠﺴﻪ ﻣﻮرخ 2/ 10 / 76 ﺷﻮراﻳﻌﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻟﮕﻮی ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 1 اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 1 - 3 اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ﺑﺮا ی ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻋﻠﻢ و ﻓﻦ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﻮﺳﻂ ارﮔ ﺎن ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪرک ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺸﺮﻳﻪ 1053 ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و اﻣﺜﺎل آن . 7 4 - 1 - 4 ﻧﺸﺴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﻨ ) ﻮاﻧﺴﻴﻮن ( ﺑﻪ ﻣﻴﺜﺎق ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﺠﺎز ﻣﻤﻠﻜﺖ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ دوﻟﺖ ﻫﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺸﺨﺼﻲ اﻫﺪاف ﻣﺸﺨﺼﻲ را دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﺠﻠﺲ ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺰاری ﺑﺮﺳﺪ و ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺠﻠﺲ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﻤﻞ اﺳﺖ . 4 - 1 - 5 ﭘﻴﻤﺎن ﻧﺎﻣﻪ ) ﭘﺮوﺗﻜﻞ ( ﭘﻴﻤﺎن ﭼﻨﺪﺟﺎﻧﺒﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﻛﺸﻮر ﺑﺮای ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ و اﺟﺮاﺋﻲ ﻣﺸﺨﺺ اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺮﺳﺪ . 4 - 2 ﻗﻮاﻧﻴﻦ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﺸﻮری ﻣﻮارد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻬﻢ در اﻳﺮان ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : − اﺻﻞ ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻲ − ﻋﻴﻦ ﻣﺘﻦ ﻣﺼﻮ ﺑﻪ 23 /1/ 73 ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − ﻣﺼﻮﺑﻪ2/ 10 / 76 و ﺑﻌﺪ از آن ) در ﺻﻮرت وﺟﻮد ( درﺑﺎره دﺳﺘﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮاردی از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﺮان ﻛﻪ درﺑﺎره ﺳﺪﻫﺎ اﺳﺖ و ﺗﻄﺒﻴﻖ آن ﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ، ﭼﻨﺪ ﻣﺜﺎل ذﻛﺮ ﻣﻲ :ﺷﻮد − ﻣﻮاد1 ﺗﺎ10 اﻟﮕﻮی ارز ﻳﺎﺑﻲ اﺑﻼﻏﻲ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − ﻣﻮاد1 و7 و16 ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺑﻨﺪ2 ردﻳﻒ اﻟﻒ ﻣﺎده16 اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن و اﺻﻼﺣﻴﻪ ﻣﻮرخ 23 /8/ 1372 − ﻣﻮاد6 و24 و29 و42 و43 و46 و47 و48 و ﺗﺒﺼﺮه3 از ﻣﺎده2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ﻣﻮرخ16 / 12 / 1361 − ﻣﻮاد1 اﻟﻲ8 آﺋ ﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺨﺎزن، ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﺑ ﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ − ﻣﺎده26 آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺷﻜﺎر و ﺻﻴﺪ ﻣﻮرخ9/ 10 / 1346 − ردﻳﻒ ﻫﺎی 1 ﺗﺎ13 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﺼﺮف و ﺗﻤﻠﻚ اراﺿﻲ و اﻣﻼک واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪﻫﺎ و اراﺿﻲ رﻗﻮم ﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ از آن، اﺑﻼﻏ ﻲ ﺷﻤﺎره 100 / 3431 وزارت ﻧﻴﺮو ﻣﻮرخ4/5/ 76 *از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻳﺎ در ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ و ﻳﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻘﻠﻴﻞ آﺛﺎر ﺳﻮ ء ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﺎ ذﻛﺮ ﺷﻤﺎره ﻣﺎده ، ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . − ﻗﺎﻧﻮن ﺷﻜﺎر وﺻﻴﺪ ﻣﺼﻮب 16 /3/ 1346 ﺑﺎ اﺻﻼﺣﻴﻪ ﻣﺼﻮب30 / 10 / 1353 − ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺼﻮب28 /3/ 1353 − آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺷﻜﺎر و ﺻﻴﺪ ﻣﺼﻮب9/ 10 / 1346 − آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺼﻮب3/ 12 / 1354 − آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﻣﺼﻮب29 /4/ 1354 8 − آ ﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ آب ﻣﺼﻮب 24 /9/ 1363 − ﻗﺎﻧﻮن و آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺒﺼﺮه13 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﻪ اول ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ دوﻟﺖ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان − ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﺳﺘﻘﺮار ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ − ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺧﺮوﺟﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ − ﺿ ﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪار دﻫﺎی آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت − ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎره اﺳﺘﺎﻧﺪارد 1053 − ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﺣﺪ ﻣﺠﺎز آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎره اﺳﺘﺎﻧﺪارد 1011 *ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﺗﻌﺎدل و راﺑﻄﻪ ﻣ ﺘﻘﺎﺑﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ادارات و وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻫﺮﻳﻚ از وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﻛﻠﻲ ﺧﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دارﻧﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ وزارت ﻧﻴﺮو و ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﺗﻲ و ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎی ﻣﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺗﺄﻣﻴﻦ آب و رﻓﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ و اﻫﺪاف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . * ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺨﺶ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ دوم ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی . ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻮارد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ 4 و5 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺮاﺟﻊ ذﻛﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﺮزﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : − ﻣﻔﺎد ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ1/4/ 1360 ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺸﺘﺮک ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان و ﺷﻮروی − ﻣﻘﺮرات اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ارس و ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻣﻴﻞ ﻣﻐﺎن از ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺑﻴﻦ ا ﻟﻤﻠﻠﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آﻧﭽﻪ ﺑﻪ دﺳﺘﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻳﺎﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﺼﻮﺑﺎت ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻳﻮ 1992 و رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ (Agenda 21) 1 و (Capacity 21) 2 و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ (UNEP) 3 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﺮان ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ (UNDP) 4 ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ وﻧﻜﺎت ﻣﻮرد ﺗﻄﺎﺑﻖ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . * ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﻳﺮان، آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻃﺮاف آن ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ . اﻳﺮان در ﻣﺠﺎﻣﻊ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻫﻤﻮاره ﻋﻀﻮ ﻓﻌﺎﻟﻲ ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎ و ﭘﻴﻤﺎن ﻫ ﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺴﺎﻋﻲ ﻓﺮاوان داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ آﻳﻨﺪه ﻧﺎم ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . * ﺑﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻣﻀﺎ ﺷﺪه از ﻃﺮف اﻳﺮان در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﺮح ﺳﺪﺳﺎزی اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪه ، ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﻮرد در ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺤﺚ ﺷﻮﻧﺪ . 1- د ﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻳﺎ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ رﻳﻮ در ﺳﺎل 1992 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2- در ﺟﻬﺖ اﺟﺮای دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ رﻳﻮ 1992 ﻣﻘﺮر ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ آﻣﻮزش اﻓﺮاد و اﺧﺘﺼﺎص ﺑﻮدﺟﻪ، آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . 3 - United Nations Environmental Program. 4 - United Nations Development Program. 9 4 - 3 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺪ ، ﺗﺄﺳﻴﺴ ﺎت ﺟﻨﺒﻲ و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎ ، ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺪ ، اﺑﻌﺎد ﭘﺮوژه، ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، آﺛﺎر ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺎ ﺷﺪت و ﺿﻌﻒ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻃﺮاف و زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﻟﻬﺬا داﺷﺘﻦ آﮔﺎﻫﻲ از ﻣﺸﺨﺼﺎت و اﺑﻌﺎد ﺳﺪ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت واﺑﺴﺘﻪ و ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﺎﺧﺖ وﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺪ راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎب ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ ، ﻣﻄﻤﺌﻦ و ﺑﻪ دور از ﺣﺪس و ﮔﻤﺎن و اﻧﺤﺮاف اﺳﺖ ً. ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺪ و ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار آن ﮔﺎﻫﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎر در ﻃﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ و ﻫﺮﺑﺎر ﺑﻪ دﻻﻳﻠﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻞ دﻳﮕﺮ ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻳ ﺎ ﻧﻮﻋﻲ از ﺳﺪ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺑﺮ ﻧﻮع دﻳﮕﺮ ﺑﺮﺗﺮی ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺪوش دو ﺗﻴﻢ دﻳﮕﺮ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺑﺮرﺳﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮده و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺮﺳﻨﺪ و در ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮔﺰﻳﻨﺔ اﺻﻠﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اراﺋﻪ و ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻫﻢ ﻣﻮارد ﺿﺮوری ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ در ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : 4 - 3 - 1 ﻧﻜﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺳﺪ ﺳﺎزی در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ، اﺟﺮا و ﺗﻮﺳﻌﻪ − ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﺪ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت واﺑﺴﺘﻪ و ﻣﺤﺪوده زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح در روی ﻧﻘﺸﻪ ای ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 50000 : 1 ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . دﻻﻳﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ وﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﻋﻨﻮان ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ، ﻧﻴﺰ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − ﻣﺸﺨﺼﺎت وﻧﻮع ﺳﺪ ، دﻻﻳﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺳﺪ و ﻣﺰﻳﺖ آن ﺑﺮ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − وﺳﻌﺖ و ﻣﺤﺪوده درﻳﺎﭼﻪ ﭘﺸﺖ ﺳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺗﺮازﻫ ﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . • ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ1 • ﺗﺮاز ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻼب2 • ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل آب3 • ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز آب4 • ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری5 • ﺗﺮاز ﺣﺠﻢ ﻣﺮده ﻣﺨﺰن6 • ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻼب7 • ذﺧﻴﺮه ﻣﻔﻴﺪ8 • ذﺧﻴﺮه ﻣﺮده9 1 - Probable Max. Flood (PMF) 2 - Flood level storage (FLS) 3 - Normal water level (NWL) 4 - Min water level (MWL) 5 - Minimum operating level 6 - Dead storage level (DSL) 7 - Flood storage 8 - Active storage 9 - Dead storage 10 − ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺤﺮاف آب و ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی اﻧﺤﺮاف آب ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻧﭽﻪ ﺑﺨﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺸﺨ ﺺ ﻛﺮده اﺳﺖ ، ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻳﺎ ذﺧﻴﺮه ای و ﻳﺎ ﺗﻨﻈﻴﻤﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ، ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع و ﻋﺮض ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﺠﺎز اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ درﻳﺎﭼﻪ ، ﺷﻴﺐ ﺧﺎرﺟﻲ و ﺷﻴﺐ داﺧﻠﻲ و ﺗﺮاز ﺗﺎج اﻳﻦ ﺳﺪﻫﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ و ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ در ﺳﺎﺣﻞ ﭼﭗ و راﺳﺖ در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ و ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﺎﺣﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ ) از اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺴﻤﺖ ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد (. − ﺑﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪĤدر ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺮژی ﺑﺮﻗ ، ﻧﺤﻮه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی آب ﺑﺮ ﺑﻪ ﻧﻴﺮوﮔﺎه در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ، در ﺳﻮاﺣﻞ ﭼﭗ ﻳﺎ راﺳﺖ و ﺗﻌﺪاد آﺑﺮ اﻫﻪ ﻫﺎ در ﻃﺮح ﻧﻬﺎﺋﻲ ، ﻃﻮل ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی آب و ﻃﺮاﺣﻲ ﻗﻄﺮ آن ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﻮد ) از اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺴﻤﺖ ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد (. − ﻧﻮع ﻧﻴﺮوﮔﺎه و ﺗﻌﺪاد واﺣﺪﻫﺎی آن و ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی اﺻﻠﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻴﺮوﮔﺎه ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻃﺮاح ﺑﻮده اﺳﺖ ، ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺮﻫﺎ و ﻛﻠﻴﺪﺧﺎﻧﻪ اﺷﺎره ﻛﺮد . 4 - 3 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح و اﺟﺰای آن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ، اﺟﺮا ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ، ﺑﺎزﺳﺎزی ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﻤﺎﻣﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻓﺼﻮل ﻣﺸﺘﺮک آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﻬﺖ رﻋﺎﻳﺖ اﺧﺘﺼﺎر ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺟﺪاول اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺟﺪول 4 - 1 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺎزه ﺳﺪ در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 4 - 1 - ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺪ در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺤﻞ ﻣﺤﻮر ﺳﺪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻞ راﺳﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻞ ﭼﭗ ﮔﺰﻳﻨﻪ اﻟﻒ ﺳﺮرﻳﺰ اﻧﺤﺮا ف، ﻧﻴﺮوﮔﺎه و آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺮو 1 ب 2 ج 3 د 4 ﻫ ﻧﻴﺮوﮔﺎه و آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺮو ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی اﻧﺤﺮاف، آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺮو و ﺳﺮرﻳﺰ 5 در ﻫﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻧﻈﻴﺮ ﻃﻮل ﺗﺎج ﺳﺪ ، درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل، ﺗﺮاز آب و ﺣﺠﻢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻳﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪوﻟﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﺪول 4 - 2 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ای ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺤﻮة اراﺋﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح و اﺟﺰای آن ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﮕﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮ روی اﺟﺰای ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻓﺮاﻫﻢ آورد . 11 ﺟﺪول 4 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺸﺨﺼﻪ واﺣﺪ 1 2 3 4 5 ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺮاز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﻣﺨﺰن ﺗﺮازﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ " " " ﺗﺮاز ﭘﺎﻳﺎب ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻛﺎرﻫﺎی اﻧﺤﺮاف آب ﺗﻌﺪاد ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی اﻧﺤﺮاف آب ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺪه ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺮ ﺗﻮﻧﻞ ﻃﻮل ﺗﻮﻧﻞ راﺳﺖ ﺗﻮﻧﻞ وﺳﻂ ﺗﻮﻧﻞ ﭼﭗ رﺷﺘﻪ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻧﻮع ﺳﺪ - ﺗﺮاز ﺗﺎج ﺳﺪ ﺗﺮاز ﭘﻲ ﺳﺪ ارﺗﻔﺎع ﺳﺪ ﻃﻮل ﺗﺎج ﻋﺮض ﺗﺎج ﺷﻴﺐ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﺠﻢ ﻫﺴﺘﻪ رﺳﻲ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺣﺠﻢ ﺳﻨﮕﺮﻳﺰه ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﺸﺎ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﻛﻞ ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺪ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ - - ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ " " ﺳﺪ ادﻏﺎﻣﻲ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ) درﺻﻮرت وﺟﻮد ( ﻧﻮع ﺳﺪ ﺗﺮاز ﺗﺎج ارﺗﻔﺎع ﻋﺮض ﺗﺎج ﺷﻴﺐ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺣﺠﻢ ﺑﺪﻧﻪ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ - ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰ - ﺑﺪه ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺳﺮ رﻳﺰ ﺗﺮاز آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺳﺮ رﻳﺰ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ارﺗﻔﺎع ﻧﻈﻴﺮ ﺣﺠﻢ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻣﺘﺮ 12 اداﻣﻪ ﺟﺪول 4 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺸﺨﺼﻪ واﺣﺪ 1 2 3 4 5 ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﺗﻌﺪاد درﻳﭽﻪ ﻫﺎ اﺑﻌﺎد درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻋﺮض ﻃﻮل ﻧﻮع درﻳﭽﻪ ﻫﺎ - ﻣﺘﺮ در ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ - ﺳﺎزه آﺑﮕﻴﺮ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻧﻮع آﺑﮕﻴﺮ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ورودی آﺑﮕﻴﺮ ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺴﺘﺎک ﻃﻮل ﭘﻨﺴﺘﺎک دﺑﻲ ﻋﺒﻮری ﭘﻨﺴﺘﺎک ﺗﻌﺪاد درﻳﭽﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﺎﻧﺎل ﻧﻮع درﻳﭽﻪ ﻫﺎ اﺑﻌﺎد درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺳﻄﺢ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﺗﺮاز ﺳﻜﻮی آﺑﮕﻴﺮ ﺗﺮاز ﺳﻜﻮی دﺳﺘﺮﺳﻲ - - - - - - - - ﻣﺘﺮ در ﻣﺘ ﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺮو ﻧﻮع آﺑﺮاﻫﻪ - ﺗﻮﻧﻠﻬﺎی ﻛﻢ ﻓﺸﺎر ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ / ﻓﻮﻻدی آﺑﺮﺳﺎن ﺗﻌﺪاد ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ ) ﻗﺒﻞ از اﻧﺸﻌﺎب ( ﻃﻮل ﺗﻮﻧﻞ / ﻟﻮﻟﻪ ﭼﭗ ﻃﻮل ﺗﻮﻧﻞ / ﻟﻮﻟﻪ راﺳﺖ ﻋﺪد ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺨﺰن ﻓﺸﺎر ﺷﻜﻦ ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﺮ ﻋﺪد ﺷﺎﻓﺖ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ ﺗﻌﺪاد ﺷﻴﺐ ﻃﻮل ﻣﺘﺮ ﻋﺪد درﺟﻪ ﻣﺘﺮ 13 اداﻣﻪ ﺟﺪول4 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺸﺨﺼﻪ واﺣﺪ 1 2 3 4 5 ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﺗﻌﺪاد ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ ﻃﻮل ﻋﺪد ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻧﻮع ﻋﺮض ﻃﻮل ارﺗﻔﺎع - ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻴﺮو ﺗﻌﺪاد ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻋﺪد ﻣﺘﺮ ﺗﺮازﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﭘﻲ ﻣﺤﻮر ﺗﻮرﺑﻴﻦ ﺳﺎﻟﻦ اﺻﻠﻲ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺳﻘﻒ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ ﺗﻮﺿﻴﺢ : − ﮔﺮوه ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻄﻠﻮب را از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻲ اﻗﺘﺼﺎدی اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﮔﺮوه ﻃﺮاﺣﻲ ، در ﺧﺼﻮص ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ ) درﺻﻮرت وﺟﻮد ( اراﺋﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ روش از اﺑﺘﺪا ﺗﻌﺪاد ﻣﻌﺪودی ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﻪ از دﻳﺪﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮ ﻣﻲ . دﻧﺪ 14 4 - 4 ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﻣﻮاردی ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ، ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ، ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮردﻧﻴﺎز در ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 4 - 4 - 1 ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺳﺪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﺮﻳﺰه ای، ﻣﺼﺎ ﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ و ﺳﻨﮕﺪاﻧﻪ ﺑﺘﻨﻲ، ﺣﺠﻢ ﻫﺮﻳﻚ، ﻣﺤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺮ ﻛﺪام ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ) ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺿﻪ ، ( ﻧﻮع ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎی ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺮ ﻛﺪام ، ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻈﻴﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ واﮔﺮاﺋﻲ ، وﺟﻮد اﻣﻼح ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ در آﻧﻬﺎ ، اﻗﺪاﻣﺎت و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی واﮔﺮاﺋﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪ ، ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 4 - 4 - 2 ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻃﺮح ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان در دو ﺑﺨﺶ ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻤﻮد : اﻟﻒ ( ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی زﻣﻴﻦ ً، ﻣﺜﻼ از ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﺧﺎک ﻏﻴﺮ زراﻋﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ و اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ ، ﻧﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮ ، ﻋﻤﻖ ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﻏﻴﺮه ذﻛﺮ ﺷﻮد . ( ب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ً ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﺜﻼ اﺷﻐﺎل ﻗﺴﻤﺘﻲ از زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻬﺖ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ و اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﻣﺮدم ، ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺪﻳﺪ . 4 - 4 - 3 ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻫﺮﻳﻚ از ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد از ﺟﻤﻠﻪ : − ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه − ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی اداری − ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ − ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﻨﺎﺑﻴﻨﻲ − ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ − اﻣﻜﺎﻧﺎت رﻓﺎﻫﻲ و ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ − ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ − ﻣﺴﺎﺣﺘﻲ ﻛﻪ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ زﻳﺮ آب ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ 15 4 - 4 - 4 ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻﺗﻲ ﻛﻪ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه، ﺟﺎده ﺳﺎزی، ﻧﺼﺐ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺎزی، ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﺎزی و ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺎ رﮔﺎه ﺳﺪﺳﺎزی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺷﺮح داده ﺷﻮﻧﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪ اﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ) ﻧﻴﺮوی ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه در ازای ﻛﺎرﮔﺮ ( ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻴﺰان آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، ﺻﺪا و اﻳﻤﻨﻲ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ و راﻧﻨﺪﮔﻲ در ﺷﺐ ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻮع ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ، ﺳﻮﺧﺖ ، ﺳﺎﻋﺎت ﻛﺎر روزاﻧﻪ و ﻣﺤﻞ ﻧﮕﻬﺪاری ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . 4 - 4 - 5 راه ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻛﻠﻴﺔ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ و ﻳﺎ داﺋﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد و ﺗﺮدد ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧ ﺪ ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 4 - 4 - 6 ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﻃﺮح ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﻃﺮح ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد : اﻟﻒ - ﻧﻴﺮوی ﻻزم ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ب- ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺳﺪ ﺗﻌﺪاد ﻫﺮ ﺗﻴﻢ اﺟﺮاﻳﻲ ، ﻧﻈﺎرﺗﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻣﺪت زﻣﺎن ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻲ ﮔﺬراﻧﻨﺪ و در واﻗﻊ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻓﻌﺎل و ﻳﺎ ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﺤﻞ ﺳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻘﺮﻳﺐ ﺑﻴﺎن ﺷﻮد . ﺗﻌﺪاد ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ارﺷﺪ و ﻧﺎﻇﺮﻳﻦ ﻓﻨﻲ ، ﺗﻌﺪاد راﻧﻨﺪه و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺧﺪﻣﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮآورد ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ اﻓﺮاد از ﻟﺤﺎظ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ًزﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﺟﻤﻴﻊ ﺟﻬﺎت و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﺑﺮای دوره اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻻزم در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﺤﻞ ﺳﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺛﺒﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی روزاﻧﻪ ، ﻫﻔﺘﮕﻲ ، ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ و ﺳﺎﻻﻧﻪ از ﻗﺴﻤ ﺖ ﻫﺎی ﭘﺸﺖ ﺳﺪ و ﻣﺨﺰن و ﻧﻴﺮوﮔﺎه و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺟﻤﻊ آوری آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻴﺪروﻛﻠﻴﻤﺎﺗﻮﻟﻮژی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻫﻢ ﻣﻮارد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎﭼﻪ ، ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺧﺮوﺟﻲ ، ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺗﻜﻨﻮﻧﻴﻜﻲ و ﭘﺎﻳﺶ زﻟﺰﻟﻪ ، ﻻﻳﺮوﺑﻲ ، ﺳﺪ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮرﺑﻴﻦ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ا ﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ ، اﻃﺎق ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮق ، ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ ، ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ، ﭘﺮﺳﻨﻞ دﻓﺘﺮی ، اﻳﻤﻨﻲ ، ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ، ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ازدﺳﺘﮕﺎه ، ﻫﺎ ﻧﻴﺮوی اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ ﺗﺸﻜﻴﻼت و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﺒﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد در ﻫﺮ ﺷﻴﻔﺖ و ﻛﻞ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻓﻌﺎل و ﺳﺎﻛﻦ ﻣﺤﻞ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 4 - 5 ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺷﻴﻮه ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، اﻳﻤﻨﻲ ﻃﺮح، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و دراز ﻣﺪت ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﺎک و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد و ﺿﻮاﺑﻂ ﻻزم ﺟﻬﺖ اﻳﻤﻨﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . 16 4 - 5 - 1 ﺷﻴﻮه ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻫﺮﻳﻚ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ از ﺟﻨﺒﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻧﻈﺮ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﻳﺎ ﺿﻌﻒ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول در دو ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻮﺷﺖ . دراﻳﻦ روش ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ آﺳﺎﻧﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﻧﻜﺎت ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان در ﺟﺪول آورد ، ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ارزﻳﺎب ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻮﺷﺘﺎری ﺑﺮای ﻫﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻨﻮﻳﺴﺪ ) از اﻃﻼﻋﺎت ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد (. 4 - 5 - 2 ﻣﻘﺮرا ت اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ را در ﻗﺎﻟﺐ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ در ﺧﻮد ﺟﺎی اﻧﺪ داده ً. ﺳﺪﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻛﺎر از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﺑﺰرگ ﻣﻄﺮح در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﻣﻲ ًﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﮔﺮوه ﺧﺎﺻﻲ از ا ﻓﺮاد ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﻨﻲ و ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ را ﺑﺮای ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﺮاﺋﻲ و ﻧﻴﺰ ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﺄﻛﻴﺪ و اﺻﺮار دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﺋﻲ و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻃﺮح ﺑﺮ اﺗﻤﺎم ﻫﺮ ﭼﻪ ﺳﺮﻳﻌﺘـﺮ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ) ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد ً( ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﺎر ﻓﺸ ﺮده ﺗﺮ، ﺳﺎﻋﺎت ﻛﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﻣﺮﺧﺼﻲ ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻤﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ اﻛﺜﺮ روزﻫﺎی ﺗﻌﻄﻴﻞ و ﻳﺎ اوﻗﺎت ﺑﻌﺪ از ﻇﻬﺮ و ﺷﺐ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﻔﻆ روﻧﺪ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺎر ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑﻪ اداﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺨﺖ ﻛﺎر ﻧﻈﻴﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت در ارﺗﻔﺎع، در زﻳﺮزﻣﻴﻦ ﺗﻮﻧﻞ ) ( ﻫﺎ ﻣﻮاﺟﻬﻪ داﺋﻢ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ، ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﻮی ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن و زﻣﺴﺘﺎن، ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﺻﺪا و ﻏﺒﺎرات و دور ﺑﻮردن از ﺧﺎﻧﻮاده و ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺧﺪﻣﺎت و درﻣﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻟﻬﺬا ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺴﺘﻘﺮ درﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎرﻫﺎی رواﻧﻲ و ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻟﺤﺎظ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و اﺟﺮا ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺿﻤﻦ ﻛﺎﺳﺘﻦ از ﺑﺎر ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ ، ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺮار ﺻﺤﻴﺢ اﺻﻮل اﻳﻤﻨﻲ و ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ آن، ﻣﺸﻜﻼت رواﻧﻲ آﻧﺎن را ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮا ردﻫﺪو ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﺸﻜﻼت اﻗﺘﺼﺎدی، رواﻧﻲ و ﻋﺎﻃﻔﻲ اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﭘ ﺮﺳﻨﻞ ﻛﻪ ﻛﺎر آﻧﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺳﺨﺖ ﺷﻤﺮده ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ ﻛﺎرآﺋﻲ و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺧﺎﻃﺮ آن اﻓﺰوده و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﺑﺮوز ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی اﺷﺘﻐﺎل ﻓﻜﺮی و ﺗﻘﻠﻴﻞ ﺗﻤﺮﻛﺰ و ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻻﻗﻴﺪی ﻛﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻜﺮ و روان ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻛ ﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ داده ﺷﻮد . − ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ − ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی، آرﻣﺎﺗﻮر ﮔﺬاری و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی − ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﺒﺮداری، ﺣﻔﺎری و اﻧﻔﺠﺎر − ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ ) ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی و ﺧﺎﻛﺒﺮداری ( − ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری و ﺗﺰرﻳﻖ − ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻚ − ﺑﺮق و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت 17 − ﺗﻌﻤﻴﺮﮔﺎه )ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺴﻤﺖ ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺳﺒﻚ و ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎی ﺗﺮاش و ذﺧﺎﺋﺮ آن ( − ﺳﻨﮓ ﺷﻜﻦ ﻫﺎ − رادﻳﻮ اﻛﺘﻴﻮ − ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ 4 - 5 - 3 ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ای از آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ وارد ﻣﻲ ﺷ ﻮﻧﺪ و آب و ﺧﺎک و ﻫﻮا را آﻟﻮده ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ دﺳﺘﻮرات ﻛﺎری و ﻻﻗﻴﺪی و ﺑﻲ ﺗﻔﺎوﺗﻲ در ﻣﻮرد دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﮔﺎزی ، ﻣﺎﻳﻊ و ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آﻣﺎر ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺷﺪه در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺟﻬﺎن ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﻈﻢ و ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﺷﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﺎرﮔﺮان ﻛﺎر را از ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺪاﻧﻨﺪ و ﺑﺎ دﻟﺴﻮزی ﻛﺎر را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﺣﺪاﻗﻞ 30 %از ﺣﺠﻢ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی وارده ﺑﻪ آب و ﻫﻮا و ﺧﺎک ﻛﺴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻮاد و ﺗﻮﻟﻴﺪ زاﺋﺪات ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻻزم ﻛﺎرﺑﺮدی ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻠﻴﻞ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ داده ﺷﻮد . 4 - 5 - 4 ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﻪ در ﻃﺮح ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ، در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ، اراﺋﻪ ﮔﺮدد . 4 - 6 ﻣﺤﺪوده زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﺳﻪ ﻣﺤﺪوده ﺑﻼﻓﺼﻞ، ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻣﺤ ﺪوده ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ در زﻳﺮ ذﻛﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 50000 : 1 ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . − ﻣﺤﺪوده ﺑﻼﻓﺼﻞ ﻛﻪ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ اﺳﺖ و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺳﺪﺳﺎزی ، ﻧﻬﺎﺋﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﺳﺪ و ﻣﺤﺪوده اﻃﺮاف ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﻞ ﺑﺮداﺷﺖ ﻗﺮﺿﻪ، ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ ﺑﻪ زﻳﺮ آب ﻓﺮو ﻣﻲ رود، ﻣﺤﺪوده ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺮ ﺟﺎده ﻫﺎ و ﭘﻞ ﻫﺎ واﻣﺜﺎل آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﻣﻲ ﺷﻮد . − ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ) ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬار ً( ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ، زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺟﻮاﻣﻌﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﺮح و اﺟﺰاء آن در آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ روی آﻧﻬﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . - ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺨﺸﻲ از اﺳﺘﺎن ﻳﺎ ﻛﻞ اﺳﺘﺎن و ﻳﺎ اﺳﺘﺎﻧﻬﺎﺋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺮوژه ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 18 5 - ﺗ ﺸﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺧﻮب و ﻛﺎﻓﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ و ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺟﻬﺖ درک اﺛﺮات ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪ و ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺛﺮات و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﻮارد ﻣﻬﻢ و ﺿﺮوری ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ً. ﺑﺎﻳﺪ دﻗﻴﻘﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد ﭼﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ﻳ ﻲ از ﻣﺤ ﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺪ ﺳﺎزی و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﺮﻋﻜﺲ ﭼﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻳﺎ ﻋﺎﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و راﻫﺒﺮی ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬارد . دراﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺳﺪ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و در دوره ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت، ﻣﻴﺎن ﻣﺪت و درازﻣﺪت اﻧﺪﻳﺸﻴﺪ . اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﺟﺮای ﻃﺮح و ﻣﺤﻴﻂ در 4 ﺑﺨﺶ : وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺘﺄﺛﺮ از زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ) ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ ( و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ اﻗﺘﺼﺎدی - اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮔﺮدﻧﺪ . دراﻳﻦ ﺑﺨﺶ ) ﺗﺸﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ( ، ﺑﺎﻳﺪ آﻧﭽﻪ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﻗﺒﻞ از اﺣﺪاث ﺳﺪ وﺟﻮد دارد، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺸﺮده در ﺟﺪاول و ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺑﻪ دور ازﺗﻮﺿﻴﺤﺎت اﺿﺎﻓﻲ اراﺋﻪ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و وﺿﻌﻴﺖ را درک ﻧﻤﻮده، ﻣﻄﻤﺌﻦ و ﻣﺘﻘﺎﻋﺪ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ آﻧﭽﻪ ارزﻳﺎب در ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﺑﻌﺪی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺛﺮات و ارزﻳﺎﺑﻲ ذﻛﺮ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﺻﺤﻴﺤﻲ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ً. ﺿﻤﻨﺎ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﻧﻮﺷﺘﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ، ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻋﻠﻤﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﺎ ﻳﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت از آن ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ و از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﮔﺮدد ً. ﺿﻤﻨﺎ ﭘﺎﻳﻪ ای ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی آﻳﻨﺪه و ﭘﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 5 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳ ﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ذﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : آﺑﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ، آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، زﻣﻴﻦ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ ، زﻟﺰﻟﻪ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻼﺑﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ ً: ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، راﻧﺶ زﻣﻴﻦ، ﻣﻌﺎدن، ﺳﻤﻮم ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺜﻼ ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ، وﺟﻮد ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﺰرگ دﻳﮕﺮ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و اﻳﺠﺎد ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺳﺪ . 5 - 1 - 1 ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ − ﻣﻴﺰان ﺑﺎر ﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎﻫﻴﺎﻧﻪ، ﻓﺼﻠﻲ ، ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ، ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺑﺮاﺳﺎس آﻣﺎر ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮﻳﻦ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﺳﻴﻨﻮﭘﺘﻴﻚ ﻳﺎ ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح − رژﻳﻢ دﻣﺎ ﻳ ﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺎﻣﻞ، ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ و ﺣﺪاﻗﻞ درﺟﺪاول ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎﻫﻴﺎﻧﻪ آورده ﺷﻮﻧﺪ . درﺟﻪ ﮔﺮﻣﺘﺮﻳﻦ روز و ﺳﺮدﺗﺮﻳﻦ روز و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻄﻠﻖ اراﺋﻪ ﺷﻮﻧﺪ . − رژ ﻳﻢ ﻳﺦ، ﻧﻢ ﻧﺴﺒﻲ و ﺗﺒﺨﻴﺮ، ﻣﻪ و اﺑﺮ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اراﺋﻪ ﺷﻮد . − رژﻳﻢ ﺑﺎد ﻣﻨﻄﻘﻪ وﻣﺘﻮﺳﻂ، ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎد ) ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ( ﺗﻮأم ﺑﺎ ﺟﻬﺖ و دﻓﻌﺎت وزش ﺑﺎد ) ﮔﻠﺒﺎد ﻓﺼﻠﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ( اراﺋﻪ ﮔﺮدد . − ﺳﻴﻤﺎی اﻗﻠﻴﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ و ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ روش ﻫﺎی دوﻣﺎرﺗﻴﻦ و ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ آﻣﺒﺮژه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی و روی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ )250000 :1 (ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . 19 5 - 1 - 2 آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ اﻟﻒ - ﻛﻤﻴﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ − ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﺰارش ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺗﻌﺪاد و اﺳﺎﻣﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی داﺋﻤﻲ و ﻓﺼﻠﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ، ﺧﻄﻮط ﺗﻘﺴﻴﻢ آب ﺣ ﻮﺿ ﻪ و زﻳﺮﺣﻮ ﺿﻪ ﻫﺎ و ﺗﻘﺴﻴﻤﺎت داﺧﻠﻲ زﻳﺮﺣﻮ ﺿﻪ ﻫﺎ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺿ ﺣﻮ ﻪ آﺑﺮﻳﺰ و ﺗﻘﺴﻴﻤﺎت آن ﺑﺮرﺳﻲ و در ﺟﺪول اراﺋﻪ ﺷﻮﻧﺪ . − رژﻳﻢ آﺑﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ : • ﺳﻴﺴﺘﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﻓﺮﻋﻲ • آﺑﺪﻫﻲ ﻣﺎﻫﻴﺎﻧﻪ، ﻓﺼﻠﻲ و ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ) ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﻓﺮﻋﻲ ( در ﻣﺤﻞ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻣﺘﺮی و ﻣﺤ ﻞ ﺳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول ﺗﻬﻴﻪ و اراﺋﻪ ﮔﺮدد . • ﻣﻴﺰان دﺑﻲ ﭘﺎﻳﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻣﺎر ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت − رﺳﻮب ﮔﺬاری- ﺑﺮآورد ﺑﺎر رﺳﻮﺑﻲ دراز ﻣﺪت ﺣﻤﻞ ﺷﺪه ) ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺎرﻣﻌﻠﻖ و ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ ( ﺗﻮﺳﻂ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ " در ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ، ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان رﺳﻮب وﻳﮋه ﺣﻮزه آﺑﺮﻳﺰ در ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ و ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان و ﺣﺠﻢ ﺑﺎررﺳﻮﺑﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ در ﻣﺨﺰن و ﻧﺤﻮه رﺳﻮﺑﮕﺬاری در ﻣﺨﺰن ﺑﻪ روش ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻳﺎ ﻋﺪدی اراﺋﻪ و ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎی ﺳﻄﺢ و ﺣﺠﻢ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع در ﺷﺮاﻳﻂ اوﻟﻴﻪ و ﭘﺲ از ﻃﻲ دوره ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺳﺪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . ب- ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ − ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟ ﻮژﻳﻜﻲ آب رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ آن ﺟﻤﻊ آوری و در ﺟﺪاول اراﺋﻪ ﮔﺮدد . ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎ ﺑﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳ ﻲ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ 1053 ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ( و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آب ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 1011 ﻣ ﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ( ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ و در ﻫﻤﺎن ﺟﺪول ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . − ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺷﺮب ) ﻧﻤﻮدار ﺷﻮﻟﺮ ، ( ﻛﺸﺎورزی ) ﺟﺪول وﻳﻠﻜﻮﻛﺲ ( و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎرف ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮد . − ﻧﻘﺸﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) ﺷﻮری و ﻳﺎSAR (1 رودﺧﺎﻧﻪ وﺷﺎﺧﻪ آن ﻫﺎی ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . − روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻴﻔﻲ آب و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺟﺮم آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ورودی ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻃﻮل دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد (. − ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻴﻔﻲ ﭘﺎﻳﻪ2 رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . 1 - Sodium Absorption Ratio 2 - Baseline 20 ج- ﺑﺮداﺷﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ − ﻣﻴﺰان و ﻧﺤﻮه ﺑﺮداﺷﺖ آب رو دﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ، ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از آب ﺑﺮداﺷﺘﻲ ) ﻛﺸﺎورزی - ﺷﺮب- ﺻﻨﻌﺖ ، ( ﻣﻴﺰان آب ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ از ﻛﺸﺎورزی ﻳﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ ) ﻣﻴﺰان ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻛﻴﻔﻴﺖ آﻧﻬﺎ در ﺑﺨﺶ ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ دﻳﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ (. − ﻣﻴﺰان ﺣﻘﺎﺑﻪ ﻫﺎ در ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ و ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . 5 - 1 - 3 آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻟﻒ - ﻛﻤﻴﺖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ − ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺳﻔﺮه آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮع ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺸﺮف، ﺟﻨﺲ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ، داﻧﻪ ﺑﻨﺪی و ﺟﻨﺲ رﺳﻮﺑﺎت و ﻧﻮع ﺳﻔﺮه آﺑﺪار و ﺿﺮا ﻳ ﺐ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﺳﻔﺮه ) ﺿﺮﻳﺐ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل و ﺿﺮﻳﺐ ذﺧ ﻴﺮه ﺳﻔﺮه ( ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺨﺶ ﻫﻴﺪروژﺋﻮﻟﻮژی ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺳﻄﺢ اﻳﺴﺘﺎﺑﻲ ، ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ، ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﺼﻠﻲ و ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮد . − ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﻴﻪ، اﺳﺘﺤﺼﺎل ، ﻧﻮع ﻣﺼﺮف از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ) ﭼﺎه، ﻗﻨﻮات و ﭼﺸﻤﻪ ( و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ذﻛﺮ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ وزا رت ﻧﻴﺮو ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎﺋﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻌﻴﻦ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ، ﺑﺎﻳﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮد . − ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻴﻼن ﻫﻴﺪروژﺋﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﺟﺪول داده ﺷﻮد . ب - ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ − ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮرات و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻧﺸﺮﻳﺎت 1053 و 1011 ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ وزارت ﻧﻴﺮو در ﺟﺪاول ﻣﺨﺼﻮص ﻗﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ . − ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻛﻴﻔﻴﺖ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺷﺮب ) ﻧﻤﻮدار ﺷﻮﻟﺮ ( ، ﻛﺸﺎورزی ) ﺟﺪول وﻳﻠﻜﻮﻛﺲ ( و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎرف ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . 5 - 1 - 4 زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، زﻣﻴﻦ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ - ﺟﻨﺲ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﻮع ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎ وﺟﻬﺖ و ﻣﻴﺰان ﺷﻴﺐ آﻧﻬﺎ، ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﮔﺴﻞ ﻫﺎ و اﻣﺘﺪاد آﻧﻬﺎ ، ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ وارﻳﺰه ﻫﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﺳﺪ ﺑﺮروی ﻧﻘﺸﻪ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 50000 :1 ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . 21 - ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اراﺿﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﺳﺪ در ﻣﻘﻴﺎس 50000 : 1 اراﺋﻪ ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎﺋﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻮری و ﻗﻠﻴﺎﺋﻲ ﺷﺪن ﺧﺎک ، زﻫﻜﺸﻲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ وﺟﻮد دارد ، ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 1 - 5 ﻟﺮزه ﺧﻴﺰی ﺗﻮان ﻟﺮزه ﺧﻴﺰی ﮔﺴﻞ ﻫﺎ و ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻟﺮزه ﺧﻴﺰی در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ - ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . اﮔﺮ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻟﺮزه ﺧﻴﺰی وﺟﻮد دارد ، اﻃﻼﻋﺎت ﮔﺴﻞ و ﺷﺪت ﻟﺮزه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول اراﺋﻪ ﺷﻮد . 5 - 1 - 6 ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻼﺑﻲ رژﻳﻢ ﺳﻴﻼب، ﻣﻘﺎدﻳﺮ دﺑﻲ ﻫﺎی ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ روزاﻧﻪ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻟﺤﻈﻪ ای در دوره آﻣﺎر ﺑﺮداری در اﻳﺴﺘ ﮕﺎه ﻫﻴﺪروﻣﺘﺮی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺳﺪ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺤﻞ ورودی ﺑﻪ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﺎ دوره ﻫﺎی ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼ ب ﻣﺤﺘﻤﻞ در ﻣﺤﻞ ﺳﺪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 1 - 7 ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد − ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﺑﺮرﺳﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آﺑﻲ و ﺧﺎﻛﻲ، ر ﺳﻮﺑﮕﺬاری ﻫﺎ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎ، ﻓﺮورﻳﺰش و اﻓﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ و راﻧﺶ زﻣﻴﻦ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺳﻮاﺑﻖ آﻧﻬﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 2 وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ - ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ، در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ذﻛﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ ﺟ ﻬﺖ درک ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻧﻴﺰ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻃﺒﻴﻌﻲ آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺣﺪاﻣﻜﺎن ﺑﺮرﺳﻲ و اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﻗﺪاﻣﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد : 5 - 2 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ در ﺳﺪﺳﺎزیĤ ﺗ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران ﻣﻮﺟ ﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﻜﻲ ﻳﺎ آﺑﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭘﻨﺞ ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ : − ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺧﺸﻜﻲ − ﮔﻴﺎﻫﺎن آﺑﺰی − ﺟﺎﻧﻮران ﺧﺸﻜﻲ − ﺟﺎﻧﻮران آﺑﺰی − دوزﻳﺴﺘﺎن 22 ﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ در ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺘﺮک اﺳﺖĤآن ﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ ﺗ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ اﺳﺖ : − ﻓﺮاواﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺎ م ﻫﺎی ﻓﺮاوان، ﻣﺤﺪود، ﻧﺎدر و ﻳﺎ ﻏﺎﻟﺐ، ﻛﻢ و ﻧﺎدر ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی دوره ای آن و اﻳﻦ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻻزم دارد ﻳﺎ ﻧﻪ؟ − ﺗﻨﻮع ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ − ﻗﺪرت ﺗﺨﻢ ﮔﺬاری و ﺑﺎروری در ﻫﺮ ﻧﻮﺑﺖ و ﻳﺎ در ﺳﺎل و دوره زﻧﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺟﻮد ﭼﻪ ﻣﻘﺪار اﻋﻘ ﺎب ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﮔﺬارد؟ − درﺧﻄﺮ اﻧﻘﺮاض ﺑﻮدن ﮔﻴﺎه ﻳﺎ ﺟﺎﻧﻮر ﭼﻨﺪ ﺷﺎﺧﺺ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﺟﻬﺖ درک اﻫﻤﻴﺖ ﮔﻴﺎه ﻳﺎ ﺣﻴﻮان ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و اﻧﺴﺎن و اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی دارای اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﺎ ژﻧﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﺗﻔﺮﻳﺢ و ﺗﻔﺮج − ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای دوام ﮔ ﻮﻧﻪ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﺎ ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ − ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮای دوام ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺣﻔﻆ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک ﻳﺎ ﺗﻨﻮع ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و زﻳﺒﺎﺋﻲ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ و .. . 5 - 2 - 2 ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺧﺸﻜﻲ و آﺑﻲ ﺗﻘ ﺴﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪ . زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ارﺗﻔﺎع ﻳﺎ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﺸﺨﺺ و روی ﻧﻘﺸﻪ 250000 : 1 ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮔﺮدد . ﺗﺮﺗﻴﺐ اراﺋﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﻜﻲ و آﺑﻲ، اﺑﺘﺪا ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺳﭙﺲ ﺟﺎﻧﻮران ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 2 - 3 اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﻜﻲ اﻟﻒ - ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣ ﻨﻄﻘﻪ ﻫﺎی ﺧﺸﻜﻲ، ) درﺧﺘﺎن، درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎ، ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ، ﻋﻠﻒ ( ﻫﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﺗﻴﭗ ﺑﻨﺪی و واﺣﺪﻫﺎی روﻳﺸﻲ آن اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ )ً ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻧﺎم، ﻓﺮاواﻧﻲ و ﺑﻌﻀﻲ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺜﻼ ﻧﻮع ﺗﻜﺜﻴﺮ (. ب - ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﺳﻌﺖ ﺑﻪ ﻫﻜﺘﺎر و ﺗﻴﭗ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻏﺎﻟﺐ و درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻈﻴﺮ ﺟﻨﮕﻞ اﻧﺒﻮه و ﻳﺎ .. . ﻣﺮﺗﻊ درﺟﻪ 1 و2 .. .و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ و روی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 250000 :1 ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮔﺮدﻧﺪ . ج - ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﺧﻄﺮ اﻧﻘﺮاض ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی IUCN 1 ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ )ً ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول (. د- ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ارزش اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ، ژﻧﺘﻴﻚ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫـ- ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻧ ﻮری و ﺣﻴﺎت وﺣﺶ در اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﺸﻜﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران، ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﻣﺎﻫﻴﺎن، ﺧﺰﻧﺪﮔﺎن، دوزﻳﺴﺘﺎن ) در ﺻﻮرت ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ، ﺑﻲ ﻣﻬﺮﮔﺎن و ﺑﻨﺪﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ ﺑﺤﺚ ﺷﻮﻧﺪ (. 1 - International Union for Conservation of Nature and Natural Resources 23 دراﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺟﺪوﻟﻲ ﺗﻬﻴﻪ و ﻧﺎم، ﻓﺮاواﻧﻲ، زﻳﺴﺘﮕﺎه و ﺑﻮﻣﻲ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﺑﻮﻣﻲ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ و ﺑﻌﻀﻲ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ) در ﺳﺘﻮن ﻣﻼﺣﻈﺎت ( ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . و- ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻧﻮری درﺧﻄﺮ اﻧﻘﺮاض ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ز- ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﺑﺎ ارزش از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی، اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ، ژﻧﺘﻴﻚ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ح- زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ان ذﻛﺮ ﺷﻮد . ارزش – ت ﻫﺎی اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺑﻮدن، ﻧﺎدر ﺑﻮدن و ﻳﺎ دارای اﺷﻜﺎل زﻣﻴﻦ رﻳﺨﺘﻲ ﺧﺎص ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 2 - 4 اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻲ و ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻮع ﺟﻮاﻣﻊ و ﺗﺮاﻛﻢ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺗﻔﺎوت ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﺸﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ وﻓﻮر و ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺴﺘﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران آﺑﺰی ﻣﻨﻄﻘﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . اﻃﻼﻋﺎت راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮداﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ و ﻣﺎﻛﺮ وﺑﻨﺘﻮز رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺑﻪ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺣﺴﺎس ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻣﺤﻞ ﺗﺨﻢ رﻳﺰی ﻣﺎﻫﻲ و ﻫﺎ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻣﻮﺟﻮدات آﺑﺰی ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺳﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮم ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﮔﺮم ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ زﻣﺎن ﻣﺎﻧﺪآب در ﺳﺪ از ﻳﻜﺴﺎل ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ، ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻤﺎرش ﭘﻼﻧﻜﺘﻮن ﻫﺎ ﻧﻴﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . زﻳﺮا در ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺪ ﻣﺆﺛﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . - اﻛﻮﺳ ﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﻣﻨﻄﻘﻪ • ﺗﺎﻻب ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ ، ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . اﻃﻼﻋﺎت ﺳﻄﺢ ﺗﺎﻻب، ﻋﻤﻖ آب، ﺗﻌﺪاد ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻋﻤﺪه آﻧﻬﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ، آﻳﺎ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ • ﻫﻮرﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ، وﺳﻌﺖ، ﻋﻤﻖ و ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮی آﻧﻬﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . • آب ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ،ﺗﻌﺪاد آﻧﻬﺎ، ﻇﺮﻓﻴﺖ آﺑﮕﻴﺮی و ﻣﺼﺮف آب آﻧﻬﺎ در ﺟﺪوﻟﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . در ﻫﻤﻴﻦ ﺟﺪول ﺳﺎﻳﺮ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻨﻮع ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﻣﺎﻫﻴﻬﺎ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ درج ﮔﺮدﻧﺪ . - ﻣﻮﺟﻮدات ﺟﺎﻧﻮری ﻫﺮﻳﻚ از اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪوﻟﻲ ﻣﺮﻛﺐ از ﻧﺎم ﻋﻠﻤﻲ، ﻧﺎم ﻣﺤﻠﻲ ) در ﺻﻮرت وﺟﻮد ، ( وﻓﻮر ، ﻧﺤﻮه ﺗﻜﺜﻴﺮ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . - ﻣﺤﻞ ﺗﺨﻢ رﻳﺰی ﻣﺎﻫﻴﺎن و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﺨﻢ رﻳﺰی ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻣﻬﺎﺟﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻻزم اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ) درﺻﻮرت ﻟﺰوم در ﻗﺴﻤﺖ روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ آﺛﺎر ، ﻮءﺳ ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﭘﺮورش و ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻣﺎﻫﻲ و ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﺎ ﻫﻲ رو ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺮدد (. - ﻣﺎﻛﺮوﺑﻨﺘﻮز و ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﻬﻢ ﻛﻒ زی ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﻬﻢ ﻛﻒ زی و ﻣﺎﻛﺮوﺑﻨﺘﻮز رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﻬﺮه داران آﺑﺰی ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . - ﻧﻮع ﭘﻼﻧﻜﺘﻮن ﻫﺎ در ﺻﻮرت ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ، ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮر )73 ( EPA ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻌﺪاد آﻧﻬﺎ در ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ آب ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد 24 - ﻣﻮﺟﻮدات آﺑﺰی در ﺧﻄﺮ اﺿﻤﺤﻼل • ﻣﻮﺟﻮدات آﺑﺰی در ﺧﻄﺮ اﺿﻤﺤﻼل در ﺟﺪول ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . • زﻳﺴﺘﮕﺎﻫﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی آن ذﻛﺮ ﺷﻮد . • ارزﺷﻬﺎی اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺑﻮدن ، ﻧﺎدر ﺑﻮدن و ﻳﺎ دارای اﺷﻜﺎل زﻣﻴﻦ رﻳﺨﺘﻲ ﺎص ﺧ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 2 - 5 ﺗﻮاﻟﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻮاﻟﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ درﮔﻴﺎﻫﺎن وﺟﺎﻧﻮران ﻣﻨﻄﻘﻪ ذﻛﺮ و راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﺟﻮاﻣﻊ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺟﺎﻧﻮری ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺤﺚ ﺷﻮد . 5 - 2 - 6 ﺳﻴﻤﺎی ﻛﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ، ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ، آﺑﺰﻳﺎن و ﻧﻘﺶ آﻧﻬﺎ در زﻧﺠﻴﺮه ﻏﺬاﺋﻲ و اﻗﺘﺼﺎد و ﺗﻮرﻳﺴﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻴﺎن ﮔﺮدد )ً ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ وﺟﻮد دارد (. ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻧﻈﻴﺮ اﺣﻴ ﺎی ﺟﻨﮕﻞ ، ﻫﺎ ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ ، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﺎدر و در ﺧﻄﺮ اﺿﻤﺤﻼل ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح وﺟﻮد دارد و ﻳﺎ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ذﻛﺮ ﮔﺮ . دﻧﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ ً، ﻫﺮﻳﻚ ﻣﺨﺘﺼﺮا ﺷﺮح داده ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ 50000 : 1 ﺗﺎ250000 : 1 ﺟﻬﺖ درک ﺑﻬﺘﺮ ارﺗﺒﺎط آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 3 آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ، در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ ذﻛﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﻪ آن ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﺸﻮد، درﻛﻠﻴﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ﺧﻮد را ﺑﺎزﺳﺎزی و ﭘﺎﻻﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . اﻣﺎ وﻗﺘﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻧﻈﻴﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ، اوﺗﺮوﻓﻴﻜﺎﺳﻴﻮن، ﺷﻮر ی آب و ﺧﺎک و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ﺟﺎﻧﻮری ﭘﻴﺶ ﺧﻮاﻫﻨﺪ . آﻣﺪ ﻟﺬا ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺮﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه آﻧﻬﺎ اﻧﺴﺎن اﺳﺖ و ﺑﻌﻀﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آن در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻳﺪﺗﺼﻮﻳﺮ ﮔﺮدﻧﺪ و ﺣﺠﻢ و اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وﺿﻮح روﺷﻦ ﺷﻮد . ﺗﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺪ و ﺗﻔﻜﻴﻚ اﺛﺮات ﭘﺮوژه ﺟﺪﻳﺪ و آﻧﭽﻪ از ﻗﺒﻞ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ، ﻣﻤﻜﻦ ﮔﺮدد . ﺟﻬﺖ درک وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻗﺪاﻣﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . آﻧﭽﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ در ﺑﺨﺶ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . 5 - 3 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی آﻟﻮدﮔﻲ زﻳﺴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ آب و ﻫﻮا و ﺧﺎک ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻮاد دﻓﻌﻲ زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا، ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ، ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﻳﻦ آﻟﻮد ﮔﻲ ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﻃﺮح وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﺎ در زﻣﺎن اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻃﺮح وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ وﺟﻮد دارد و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺣﺪ ﺑﺤﺮاﻧﻲ 25 ﺑﺎﺷﺪ ، ﻳﻌﻨﻲ در وﺿﻌﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻴﺶ از آن را ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ . آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و ﻳﺎ در ﻣﺤﻴﻂ زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻮاﻗﺒﻲ ﻧﻴﺰ در ﺑﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻼ ً. وﺟﻮد ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ و ﺣﺘﻲ ﺑﻌﻀﻲ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺴﺮی . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا − آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا − ﻣﺼﺮف ﺳﺮاﻧﻪ آب ﺷﺮب و ﻣﺼﺎرف ﻋﻤﻮﻣﻲ ، ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ ، روﻧﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺼﺮف − آﻟﻮدﮔﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ − آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ − ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ − ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ 5 - 3 - 1 - 1 آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ً ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺳﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎ آﺛﺎر ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮای ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺛﺮات آن ﺑﺎﻳﺪ از وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻮد . − ﺷﺎﺧﺺ ﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮ، ذرات ﻣĤﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺗ ﻌﻠﻖ و ﮔﺎزﻫﺎی 2 SO و2 NO وCO اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻟﺰوﻣﻲ ﻧﺪارد . − ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﻌﺪل ﮔﻴﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و درﺟﺪول اراﺋﻪ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﮔﺰارش 24 ﺳ ﺎﻋﺘﻪ ) ﺑﺮای ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر، ﻳﻌﻨﻲ 12 ﻣﻮرد در ﻃﻲ ﻳﻚ ﺳﺎل ( ﻻزم اﺳﺖ . − ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮای ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﻮای آزاد ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ و ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻄﺒﻴﻖ آن ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﺬﻛﺮ داده .ﺷﻮد 5 - 3 - 1 - 2 آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪ ، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و رﻓﺖ و آﻣﺪ در اﻃﺮاف آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﻠﻢ اﻳﺠﺎد ﺳﺮ و ﺻﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻴﺰان ﺳﺮوﺻﺪا در وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮدد . − واﺣﺪ ﺻﺪا ﺑﺮﺣﺴﺐ دﺳﻲ ﺑﻞ ذﻛﺮ ﺷﻮد . در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﺳﺪ و ﺗﺎ ﺷﻌﺎع دو ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی آن ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ آزﻣﺎﻳﺶ و ﻣﻌﺪل ﮔﻴﺮی ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮاز ﻣﻌﺎدل (Leq) و10 L ذﻛﺮ ﺷﻮد اراﺋ ) ﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ (. − ﻣﻴﺰان ﺳﺮوﺻﺪا درﺷﻬﺮﻫﺎ وروﺳﺘﺎﻫﺎی ﺗﺤﺖ اﺛﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﺪﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﻌﺪل ﮔﻴﺮی و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول ﺣﺎوی ﺗﺮاز ﻣﻌﺎدل ﺻﺪا (Leq) ، 10 L و90 L داده ﺷﻮد . در ﺳﺘﻮن آﺧﺮ ﺟﺪول اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ داده ﺷﻮد ﺗﺎ درک اﺿﺎﻓﻪ ﺑﻮدن ﺻ ﺪا ﻣﻴﺴﺮ ﮔﺮدد . 5 - 3 - 1 - 3 ﻣﺼﺮف ﺳﺮاﻧﻪ آب ﺷﺮب و ﻣﺼﺎرف ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺷﻬﺮی ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ آﻧﻬﺎ و روﻧﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺼﺮف در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮد . 26 5 - 3 - 1 - 4 آﻟﻮدﮔﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ دﻓﻊ ﺷﺪه روﺳﺘﺎﻫﺎ و ﺷﻬﺮﻫﺎ در ﭼﺎه ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ و درﻳﺎﭼﻪ ﭘﺸﺖ ﺳﺪ راه ﻳﺎﺑﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﻣﻨ ﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﺳﺪ ﻳﺎ ﻣﺤﺪوده اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آن ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﺻﻨﻌﺘﻲ و زراﻋﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد و اﺣﺘﻤﺎل ورود ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺤﻮه دﻓﻊ و ﺟﻨﺲ ﺧﺎک، ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ وﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﺪل ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . ﻧﺤﻮه ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻓﻌﻠﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ در روﺳﺘﺎﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ و ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻳﺎ ﭘﺴﺎب ﻓﺎﺿﻼب ﺧﺎﻧﮕﻲ و ﺷﻬﺮی آﻧﻬﺎ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮد . ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻓﺎﺿﻼﺑﻬﺎی ورودی ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻌﺪل ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی ﻣﺘﺪاول ﻓﺎﺿﻼب در ﺟﺪول ﻣ ﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻃﻼﻋﺎت اوﻟﻴﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻃﺮاف و ﻳﺎ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎﺗﻲ ﻛﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ، اراﺋﻪ ﺷﻮد . در ﻧﻘﺸﻪ ای ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 50000 : 1 ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ و ارﺗﺒﺎط ﻳﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ آن ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ و ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ) درﺻﻮرت وﺟﻮد ( ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺟﺪوﻟﻲ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻧﻮع ﺻﻨﻌﺖ، ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار، ﻣﻮاد ﻣﺼﺮﻓﻲ اوﻟﻴﻪ، ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﺋﻲ و ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻘﺪار ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻤﻴﺖ ﻓﺎﺿﻼب ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ PE 1 ﻣﺸﺨﺺ و ذﻛﺮ ﮔﺮدد و روش ﻫﺎی دﻓﻊ ﻫﺮﻳﻚ ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . − آﺛﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸ ﺎﻫﺪه و ﻳﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻪ درﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪن ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻮری و ﺗﻠﺨﻲ آب، رﺷﺪ ﺑﻲ ﺣﺪ و ﺣﺼﺮ ﺟﻠﺒﻚ ، ﻫﺎ ﻛﻢ ﺷﺪن ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﻮع ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﻔﻴﺪ و ﻣﻬﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺣﺸﺮات ﻧﺎﻗﻞ آﺑﺰی در رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻛﻨﺎره ﻫﺎی آن، ﺣﻠﺰون ﻫﺎی ﻣﻬﻢ از ﻧ ﻈﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﮔﺬﺷﺘﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻓﺎﺟﻌﻪ ای ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺸﺘﺎر ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻛﻞ ﻣﻮﺟﻮدات آﺑﺰی ﭘﻴﺶ آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ روزﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻋﻜﺲ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . 5 - 3 - 1 - 5 آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺟﻬﺖ ﺗﻔﻜﻴﻚ اﺛﺮ ات ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح و آﻧﭽﻪ از ﻗﺒﻞ ﺑﻮده اﺳﺖ، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ارزﻳﺎب از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ اﻋﻢ از ﺧﺎﻧﮕﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﻣﻄﻠﻊ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : − اﮔﺮ در ﻣﺤﻞ اﻳﺠﺎد ﺳﺪ درﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ روﺳﺘﺎ ﻳﺎ ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻧﻴﺴﺖ و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ، ﻣﺴﺘﺪل ﺑﻴﺎن ﺷﻮد . − ،اﻧﻮاع ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪی در ﻣﺤﺪوده اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﺪ ﻳﻌﻨﻲ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎی اﻃﺮاف ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺧﺎﻧﮕﻲ زﺑﺎﻟﻪ ) ( ﺻﻨﻌﺘﻲ و داﻣﻲ و ﻛﺸﺎورزی ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ در ﻣﺤﺪوده، ﻛﺎﻣﻞ ﻃﺮح ﻧﺤﻮه ﺟﻤﻊ آوری و ﻧﻮع دﻓﻊ ﻧﻬﺎﺋﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﺧﺼﻮﺻﺎ " اﻳﻨﻜﻪ اﮔﺮ در ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﻳﺎ ﺷﻴﺮاﺑﻪ ﻫﺎی آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ وارد ﺷﻮﻧﺪ، ﺣﺘﻤﺎ " ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد ) ﻋﻜﺴﻬﺎی ﮔﻮﻳﺎ اراﺋﻪ ﺷﻮد (. 1 - PE = Population Equivalent 27 − در ﻣﻮرد زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ) درﺻﻮرت وﺟﻮد ( ﻧﻮع آﻧﻬﺎ و ﻣﻮاد اﺻﻠﻲ آﻧﻬﺎ و اﻳﻦ ﻛﻪ ﺟﺰوﻛﺪام د ﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﺮرﺳﻲ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﮔﺰارش ﺷﻮد . − ارﺗﺒﺎط ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ًﻫﺎ در وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻌﻠﻲ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﺪ و ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎی اﻃﺮاف ﺳﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ آﻟﻮدﮔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک ﺑﺤﺚ ﺷﻮد ً. ﺑﻌﻀﻲ ﺣﺎﻻت اﺳﺘﺜﻨﺎﺋﻲ ﻣﺜﻼ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان از زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ، وﻓﻮر ﻣﮕﺲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − ﺳﻤﻮم ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻛﺸﺎورزی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻛﻮدﻫﺎی ﻣﺼﺮف ﺷﺪه در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﺸﺎورزی ﻣﻨﻄﻘﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . 5 - 3 - 2 روﻧﺪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح در ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻣﻮرد اﻃﻼﻋﺎت و اﺳﻨﺎد در دﺳﺘﺮس ﺑﺤﺚ و ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻮارد ﻏﻠﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد، ﻛﻪ ﻫﻢ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی و ﻫﻢ در ﮔﺰﻳﻨﻪ "ﻧﻪ " ﻛﺎرآﻳﻲ دارد . 5 - 4 وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ اﻗﺘﺼﺎدی - اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﭽﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺴﺎن و زﻧﺪﮔﻲ او در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺪ و ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف آن اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﮔﻮﻳﺎ و روﺷﻦ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﮔﺬارده ﺷﻮد ﺗﺎ آﺛﺎر اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺮآﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ درک و ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 4 - 1 اراﺋﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ در 6 ﻗﺴﻤﺖ اﺻﻠﻲ ، ﺑﻪ ﻗﺮار ذﻳﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ : − ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ − ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی − ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ − ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ − ﺧﺺﺷﺎ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ − ﺳﻮاﻧﺢ و ﺑﻼﻳﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻫﺮ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 4 - 1 - 1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮده ﻣﺮدم ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ، ﺗﺤﺮک و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻮاد و ﺗﺨﺼﺺ و رﻗﺎﺑﺖ ﻫﺎ و اﻣﺜﺎل آن اﺳﺖ . ﻣﻮارد زﻳ ﺮ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد : − ﻣﻴﺰان ﻛﻠﻲ ﺟﻤﻌﻴﺖ، ﺗﻌﺪاد، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺟﻨﺴﻲ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻨﻲ درﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن، ﺑﺨﺶ و روﺳﺘﺎﻫﺎی اﻃﺮاف ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 28 − روﻧﺪ ﻣﻬﺎﺟﺮت در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ در اﺳﺘﻘﺮار ﮔﺮوﻫﻬﺎی ﻧﮋادی - ﻗﻮﻣﻲ ﻳﺎ ﮔﺮوﻫﻬﺎی ﻛﻢ درآﻣﺪ و اﻗﻠﻴﺖ، ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺗﻌﺪادﺧﺎﻧﻮار ، ﻌﺪ ﺑ ﺧﺎﻧﻮار ﻧﺮخ ، رﺷﺪﺟﻤﻌﻴﺖ،ﺗﺮاﻛﻢ و ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح وﻣﻨﻄﻘﻪ اﺛﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻃﺮح ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺳﻮاد و ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ در ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ و ﻛﻞ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . − وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻗﻮﻣﻲ،زﺑﺎﻧﻲ و ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻗﻮﻣﻲ و ﻧﮋادی ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 4 - 1 - 2 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ) اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺣﻮ ﺿ ﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄ ﺎﻟﻌﻪ ( − ﺳﻄﺢ درآﻣﺪ و ﻣﺨﺎرج در ﻣﻨﻄﻘﻪ و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﻟﮕﻮﻫﺎی اﺷﺘﻐﺎل ﻳﺎ ﺑﻴﻜﺎری در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮزﻳﻊ و ﻣﻜﺎن اﺷﺘﻐﺎل و دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . درﺻﺪ اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺷﻐﻞ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ دارﻧﺪ و ﺗﻌﺪاد اﺷﺘﻐﺎل در ﻫﺮ ﺷﻐﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول اراﺋﻪ ﺷﻮد . − درﺻﺪ ﺑﻴ ﻜﺎری در ﻣﺮد و زن ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺳﻨﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول اراﺋﻪ ﺷﻮد . − ارزش زﻣﻴﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و رﻗﺎﺑﺖ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮﺟﻮد ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻌﻴﺸﺖ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ اﻧﻮاع ﻣﻨﺎﺑﻊ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﻧﻈﺎم ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺧﺎک، اﺑﺰار و ادوات ﻛﺸﺎورزی و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﻧﻈﺎم ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺮﺗﻌﻲ و ﺟﻨﮕﻠﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻬﻤﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارد ، ﻧﻈﻴﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻋﺪم ﺗﺤﺮک در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻞ ﺳﺮاﻧﻪ، ﻋﺪم ﺳ ﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اداری و ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﻋﺪم ﺗﻨﺎﺳﺐ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﻟﻲ و ﺑﺎﻧﻜﻲ و ﻳﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اداری اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ، ﻛﻨﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . 5 - 4 - 1 - 3 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ − اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎی زراﻋﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺷﻬﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻣﺤﻞ و وﺳﻌﺖ اراﺋﻪ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺗﺎﻻب ﻫﺎ، ﻣﺼﺐ ﻫﺎ و ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺑﺎز ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ) ﺑﺨﺶ 5 - 2 - 4 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد (. − ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ از دﻳﺪﮔﺎه ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ذﻛﺮ وﺳﻌﺖ و ﻣﺤﻞ ﻗﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ و روی ﻧﻘﺸﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﻌﺎدن در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻣﺤﻞ و ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﻣﻴﺰان ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول و ﻣﻌﺎدن ﻣﻬﻢ رو ی ﻧﻘﺸﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮﻧﺪ . − ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﺤﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ذﻛﺮ وﺳﻌﺖ ، ﺗﻌﺪاد ﻧﻔﺮات ) ﺑﺎﻻﺗﺮ از 50 ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ، ( ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل ، ﻧﻮع ﻣﻮاد ﻣﺼﺮﻓﻲ ، ﻧﻮع ﻓﻀﻮﻻت و ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد دﻓﻌﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺑﻴﺶ از20 ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﻣﺤﻞ ﻫﺮﻳﻚ ﺑﺎﻋﻼﻣﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻧﺸﺎ ن داده ﺷﻮد . 29 5 - 4 - 1 - 4 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ رﻓﺎه ﻣﺮدم ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ آﻧﻬﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻪ ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻛﻪ ﺗﺬﻛﺮ داده ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . − ر د اﻟﮕﻮی اﺳﻜﺎن ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ : • درﺻﺪ اﺳﻜﺎن ﺷﻬﺮی و روﺳﺘﺎﺋﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﺤﻞ در ﺟﺪول ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﻮد . • درﺻﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺳﺎﻛﻦ اﻣﻼک ﺷﺨﺼﻲ و اﺳﺘﻴﺠﺎری ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . • درﺻﺪ ﻧﻮع ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن )ﻫﺎ ﺗﻴﺮآﻫﻦ، آﺟﺮی، ﺧﺸﺖ و ﮔﻠﻲ و ﻏﻴﺮه ( ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . • درﺻﺪ اﻓﺮادی ﻛﻪ از آب ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺷﻬﺮی ﻳﺎ روﺳﺘﺎﺋﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . − اﻟﮕﻮی اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد در ﺻﻮرت ﻟﺰوم در ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻣﺮدم و ﺳﺎﻛﻨﺎن روﺳﺘﺎﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﺗﻌﻴﻴﻦ و اﺛﺮات آن ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ اﻟﮕﻮی اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . - اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﺎی ﻣﺮدم ﺑﻮﻣﻲ ﺑﺪﻟ ﻴﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدم ﺑﻮﻣﻲ در اﺟﺮای ﻃﺮح ، ﺑﺎﻳﺪ اﻣﻜﺎﻧﺎت اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﺎﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎزﮔﺎر ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺮدم ﺑﻮﻣﻲ ﺗﺪوﻳﻦ و اراﺋﻪ ﮔﺮدد . - اﻣﻜﺎﻧﺎت آﻣﻮزش و ﭘﺮورش از آﻣﺎر ادارات آﻣﻮزش و ﭘﺮورش ﻣﺤﻠﻲ و ﻳﺎ ﻣﺮﻛﺰ آﻣﺎر اﻳﺮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده ، ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاوﻟﻲ اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . • ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ آﻣﻮزﺷﻲ اﺑﺘﺪاﺋﻲ، ﺗﻌﺪاد داﻧﺶ آﻣﻮزان دﺧﺘﺮ و ﭘﺴﺮ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﻛﺰ ﺷﻬﺮ ﻳﺎ روﺳﺘﺎ، ﻧﺴﺒﺖ داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺑﻪ ﻛﻞ واﺟﺪﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ در ﻣﻘﻄﻊ اﺑﺘﺪاﺋﻲ . • ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ راﻫﻨﻤﺎﺋﻲ و دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن، ﺗﻌﺪاد داﻧﺶ آﻣﻮزان دﺧﺘﺮ و ﭘﺴﺮ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﻛﺰ ﺷﻬﺮ ﻳﺎ روﺳﺘﺎ، ﻧﺴﺒﺖ داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺑﻪ ﻛﻞ واﺟﺪﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺤﺼﻴﻞ در ﻣﻘﻄﻊ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ و دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن در روﺳﺘﺎ ﻳﺎ ﺷﻬﺮ • ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن • ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺸﺎورزی، ﺻﻨﻌﺘﻲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ، ﺗﻌﺪاد ﻛﺎر آﻣﻮزان • ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ آﻣﻮزﺷﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ، ﺗﺎﻳﭗ و ﻏ ﻴﺮه و ﺗﻌﺪاد ﻫﻨﺮﺟﻮﻳﺎن - اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﺑﻬﺪاری ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺗﻜﻤﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻄﺎﻟﺐ زﻳﺮﺧﻼﺻﻪ و در ﺟﺪاول ﻣﻨﻌﻜﺲ ﮔﺮدﻧﺪ . • ﺗﻌﺪاد ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻼﻓﺼﻞ ﻃﺮح و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻬﺪاﺷﺖ روﺳﺘﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﻬ ﺪاﺷﺖ روﺳﺘﺎﺋﻲ و ﺷﻬﺮی، ﺟﻬﺖ درک زﻧﺠﻴﺮه اﺷﺘﻐﺎل و اﺳﺘﻔﺎده در ﺻﻮرت ﻟﺰوم • ﺗﻌﺪاد ﭘﺰﺷﻚ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ در روﺳﺘﺎﻫﺎ و ﺷﻬﺮﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺗﻌﺪاد درﻣﺎﻧﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ در آﻧﻬﺎ 30 • وﺟﻮد داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎی ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح • ﺗﻌﺪاد درﻣﺎﻧﮕﺎه ﻫﺎ و ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح و ﻧﻮع ﺗﺨﺼﺺ ﻛﺎری آﻧﻬﺎ • در ﺻﺪ ﭘﻮﺷﺶ واﻛﺴﻴﻨﺎﺳﻴﻮن و ﻳﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺷﺎﻳﻊ ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﻣﺮاﻛﺰ درﻣﺎﻧﻲ ﺟﻤﻊ آوری و در ﺟﺪول ﺑﺎ ذﻛﺮ روﺳﺘﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﺧﻼﺻﻪ ﺷﻮد . - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺖ • ﻧﺤﻮه دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ در ﻏﻴﺎب ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﻤﻊ آوری • ﻧﺤﻮه ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ زﺑﺎﻟﻪ و ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح • ﻧﺤﻮه ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدم در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ً ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﻣﻮر ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﻧﻈﻴﺮ وﺟﻮد ﻣﺮاﻗﺒﻴﻦ ﺑﻬﺪاﺷﺖ در ﻣﺪارس، راﺑﻄﻴﻦ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺑﻴﻦ ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ و ﻣ ﺮاﻛﺰ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ • آﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﻬﺮ ﺳﺎﻟﻢ ﻳﺎ روﺳﺘﺎی ﺳﺎﻟﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ؟ در ﺻﻮرت ﺟﻮاب ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮی ﺷﺮح داده ﺷﻮد . - وﺿﻌﻴﺖ ﺟﺎده ﻫﺎ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺮدد • ﺗﻌﺪاد و ﻧﻮع ﺟﺎده ﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ) ﺑﺰرﮔﺮاه، آﺳﻔﺎﻟﺘﻪ، ﺷﻮﺳﻪ، راه آﻫﻦ، ﻓﺮودﮔﺎ ..( . ه و و وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﮔﺮدد . ﻧﻘﺸﻪ 50000 : 1 ﻛﻪ ﺟﺎده ﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﺑﺪﻫﺪ ، اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدد . • ﺗﻌﺪاد و ﻧﻮع وﺳﺎﺋﻂ ﻧﻘﻠﻴﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺗﺮدد در ﻫﺮ ﺟﺎده در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﺷﻮد . - اﻣﻜﺎﻧﺎت رﻓﺎﻫﻲ • درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن از ﺑﺮق و ﺗﻠﻔﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . • اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺧﺮﻳﺪ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ و وﺳﺎﺋﻞ زﻧﺪﮔﻲ ) ﻣﺮاﻛﺰ ﺧﺮﻳﺪ ( در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻴﺴﺖ ؟ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺮدم ﻫﺮ روﺳﺘﺎ ﻳﺎ ﺷﻬﺮ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﭼﻘﺪر اﺳﺖ ؟ • ﺗﻌﺪاد و ﻣﺤﻞ ﭘﺎرک ﻫﺎ و ﻣﺴﺎﺣﺖ آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . • ﻣﻴﺰان ﺳﺮاﻧﻪ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﭘﺎرک ﻫﺎ و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﺑﻠﻮارﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺑﺎ رﻗﻢ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺎ ﻣﻤﻠﻜﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدد . • وﺿﻌﻴﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻧﺮژی در ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﮔﺎز ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ ، ﮔﺎز ﻣﺎﻳﻊ ، ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻧﻔﺖ ، ، ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ ، ﭼﻮب ، ﺗﻮده ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ..( . ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . • ﺗﻌﺪاد درﺻﺪ اﻓﺮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه از ﻫﺮ ﺑﺨﺶ اﻧﺮژی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . 31 5 - 4 - 1 - 5 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ارزش ﻫﺎ، ﻣﻴﺮاث ﻫﺎ، ﻫﻨﺠﺎر ﻫﺎ، رﺳﻮم و ﺳﻨﺖ ﻫﺎی ﻗﻮﻣﻲ و ﻗﺒﻴﻠﻪ ای ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﺰاﻳﺎﺋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ روح اﻓﺮاد را ﺷﺎداب و ﻣﻔﺮح ﻣﻲ .ﺳﺎزد در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد : − وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، آﺛﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﭼﻨﺎن ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻲ رود در ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺛﺎر ﺑﺎﺳﺘ ﺎﻧﻲ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ آن ذﻛﺮ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ داده ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ آﺛﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﺑﻪ اوﻟﻴﻦ اداره ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . − آﺛﺎر ﻣﻌﻤﺎری و ﻫﻨﺮی و دﻳﺪﻧﻲ ﺗﺎرﻳﺦ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﻣﺬﻫﺒﻲ و ﺳﻨﻦ ﻣﺮدم ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻧﺎم و ﻣﺤﻞ و ﺳﺎل ﻗﺪﻣﺖ و ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻫﻤﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺮدم در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﻨﺎﻇﺮ زﻳﺒﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﻠﻤﻲ و زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دورﻧﻤﺎﻫﺎی ﺟﺎﻟﺐ، ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﻴﺎﺑﺎن ﻳﺎ ﺗﺎﻻب، ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻓﻀﺎی ﺑﺎز، ﺳﻴﻤﺎی ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻳﺎ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﻳﺎ ﻛﻤﻴﺎب، ﭘﺎرک ﻫﺎ و ﺗﻔﺮﻳﺤﮕﺎه ﻫﺎی زﻳﺒﺎ و ﺑﺎ ارزش و ﺑﺎ وﺳﻌﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻣﺤﻞ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﻬﻢ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت ﺳﺎﻟﻢ، ﺷﻜﺎر، ﻣﺎﻫﻴﮕﻴﺮی، ﻗﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ، ﺷﻨﺎ، اردو و ﮔﺮدش ﻫﺎی ﺑﺮون ﺷﻬﺮی در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ ً. ًﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻜﺎن ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﻣﺮدم ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﻨﺘﻲ ﻣﺜﻼ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ﺳﻮری و ﻳﺎ ﺳﻴﺰده ﺑﺪر و اﻣﺜﺎل آن ﺑﻪ آﻧﺠﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ، ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮﻧﺪ . − ﺗﻮرﻳﺴﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ، آﻣﺎر ﻣﺮاﺟﻌﺎت در ﺳﺎل ﻫﺎی ﻗﺒﻞ، روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﻮرﻳﺴﺖ ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ دراﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮرﻳﺴﻢ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . − اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺬﻫﺒﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت آن و ﻗﺒﻮر و اﻣﺎ ﻛﻦ ارزﺷﻤﻨﺪ ﻣﺬﻫﺒﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . اﻣﻜﺎن ﺗﺪاﺧﻼت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻳﺎ ﻋﺪم ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻧﻈﺮ ﻧﮋاد ﻳﺎ ﻗﻮم و دﺳﺘﻪ ای ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . − اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ، ﺗﺌﺎﺗﺮ، ﺳﻴﻨﻤﺎ، ﻣﺴﺎﺟﺪ، ﺑﺎﺷﮕﺎه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﭼﻘﺪر اﺳﺖ ، اﺳﺎﻣﻲ و ﻣﺤﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ و ﺗﻌﻠﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﭘﺎرک ﻣﻠﻲ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه، ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻜﺎر ﻣﻤﻨﻮع و ﻳﺎ ﻗﺮق اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ( ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﻮرﻳﺴﺘﻲ دارد ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻧﺎم ، ﻣﺤﻞ ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ، رﺟﻮع داده ﺷﻮد . − ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻨﮓ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎ، ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻫﺎی آﺛﺎر ﻣﺬﻫﺒﻲ، ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻗﺒﺮﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ، آﺛﺎر ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ، ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﻧﺎم، ﻣﺤﻞ، ﻗﺪﻣﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ و اﻫﻤﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺮدم و ﻳﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ ) از اﻃﻼﻋ ﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد (. − ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺸﻮری ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ در ﺳﻪ دﻫﻪ اﺧﻴﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ، ذﻛﺮ .ﺷﻮد − ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و اﻧﺠﻤﻦ ﻫﺎی ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ و ﻣﺮدﻣﻲ، اﻣﻮر ﺧﻴﺮﻳﻪ، ﺳﻨﺪﻳﻜ ﺎﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح را ذﻛﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 32 5 - 4 - 1 - 6 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺳﻮاﻧﺢ و ﺑﻼﻳﺎ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت از ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎت و ﻧﺤﻮه وﻗﻮع ﺳﻮاﻧﺢ و ﺑﻼﻳﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻻزم اﺳﺖ . زﻳﺮا ﻫﻢ در ﻃﺮاﺣﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻫﻢ اﻳﻨﻜﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ، ﻛﻞ اﺷﻜﺎﻻت ﭘﻴﺶ آﻣﺪه ﺑﻪ ﻃﺮح ﺳﺪ ﺳﺎزی در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ داده ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : − وﻗﻮع ﺳﻴﻼب : ﻫﺎ دﻓﻌﺎت، ﺗﺎرﻳﺦ، ﺣﺠﻢ و ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ آب و ﻣﻴﺰان ﺧﺮاﺑﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ ) اﻃﻼﻋﺎت روزﻧﺎﻣﻪ ای ﻫﻢ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ (. − راﻧﺶ زﻣﻴﻦ و ﻃﻮﻓﺎن : ﻫﺎ دﻓﻌﺎت آﻧﻬﺎ، ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ، ﺷﺪت و ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − آﻣﺎر ﺗﺼﺎد ﻓﺎت راﻧﻨﺪﮔﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح اراﺋﻪ ﮔﺮدد . − ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی اﭘﻴﺪﻣﻲ و ﻳﺎ ﺑﻮﻣﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ : ﻧﻮع، دﻓﻌﺎت ﺷﻴﻮع، ارﺗﺒﺎط آﻧﻬﺎ ﺑﺎ آب ، ، ﻫﻮا ﺧﺎک و ﻏﺬا ) ﻣﻮاد ﻟﺒﻨﻲ و ﭘﺮوﺗﺌﻴﻨﻲ ( ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت در ﺟﺪول آورده ﺷﻮد . − ﺑﻴﻤﺎری ًﻫﺎی ﻣﻨﺘﻘﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺸﺮات ﻧﺎﻗﻞ آﺑﺰی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻻرﻳﺎ، ﺗﺐ زرد، ﻛﻮری رودﺧﺎﻧﻪ، ﻓﻴﻼرﻳﺎزﻳﺲ ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﻨﺘﻘﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻤﺎس اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ آب ﻫﺎی آﻟﻮده ﺑﺮﻛﻪ ، ﻫﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﻫﺎ ﻣﺼﺐ ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻴﺴﺘﻮزوﻣﻴﺎزﻳﺲ، آﻧﻜﻲ ﻟﻮﺳﺘﻮﻣﻴﺎز، ﺗﺮﻳﻜﻮ اﺳﺘﺮوﻧﮋﻳﻠﻮﺋﻴﺪ از و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﺗﻌﺪاد ﻣﺒﺘﻼﻳﺎن و ﻣﺤﻞ اﺑﺘﻼ ﺑﺎﻳﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . 5 - 5 ﺷﺎﺧ ﺺ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮد آب ﻫﺎ در دو ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ و آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﻧﻈﺮ اﻣﻼح و ﻳﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﻜﺮوﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ) رواﻧﺎب آب ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ در ﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮ ﻳﺎ ﺳﻄﺢ روﺳ ، (ﺘﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﻪ در رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﺘﻲ در ﻣﺤﻞ ﺳﺪ وارد ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ذﻛﺮ ﻣﻴﺰان و ﻧﻮع آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﺪام ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﻮا در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ذرات ﻣﻌﻠﻖ و ﮔﺎزﻫﺎ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻻزم ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻄﻮر ﻣﻌﻤﻮل TSP 1 و ﻳﺎ در ﻣﻮارد ﺿﺮوری10 PM 2 ﺟﻬﺖ ذرات ﻣﻌﻠﻖ وCO , SO , NO 2 2 ﺟﻬﺖ ﮔﺎزﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا - ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺪون ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ذﻛﺮ ﺷﻮد ، ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﻧﺠﺎم داد . − آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ- ﻣﻴﺰان زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻧﻮع ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 1 - Total Suspended Particle 2 - Particle Matter 33 − ﺳﻤﻮم ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪوﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮع ﺳﻢ و آﻓﺖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ، ﻣﻴﺰان ﭘﺨﺶ در ﻫﻜﺘﺎر و ﻛﻞ ﻣﺼﺮف ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻛﻮد ﻣﻮرد ﻣ ﺼﺮف در ﺧﺎک ﻫﺎی اراﺿﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﺪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 5 - 6 ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ و اﺛﺮات ﻣﻬﻢ آن ﻫﺎ ﻣﺜﻼً ﻣﻴﺰان ﻓﺎﺿﻼب و ﺣﺠﻢ ﻓﺎﺿﻼب و ﻋﻤﺪه ﻣﻮارد ﻣﻮﺟﻮد در آن ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎرﺑﺮی ذﻛﺮ ﮔﺮدد . اراﺋﻪ ﻧﻘﺸﻪ ای ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در اﻃﺮاف ﺳﺪ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ . 34 6 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻳﻚ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻴﻦ اﻧﻮاع ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻻزم و ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 6 - 1 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ” ﻧﻪ “ ﮔﺰﻳﻨﻪ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح آﻳﻨﺪه ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح در دوره ای ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ دوره ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻳﻚ ﺳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . زﻳﺮا ﮔﺰﻳﻨﻪ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻃﺮح ﺳﺪ ﺳﺎزی اﻧﺠﺎم ﻧﺸﻮد آن ﻣﺤﺪوده وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ، ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ، ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ، ﺷﻮرﺷﺪن ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺧﺎک ، ﭼﺮای ﺑﻲ روﻳﻪ و ﻗﻄﻊ درﺧﺘﺎن ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آن ﻣﺤﺪوده ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮر ﮔﺰﻳﻨﻪ " " ﻳﺎ " ﻧﻪ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح "ً ﺣﺘﻤﺎ ﺪ ﺑﺎﻳ ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدد و ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﻛﻪ ا ﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺠﺎم آن . 6 - 2 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺮاﺣﺎن ﺳﺪ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻳﺎﺗﻴﻢ ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻨﻲ و ﺗﻴﻢ اﻗﺘﺼﺎدی ، ﺗﻌﺪادی در ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت رد و ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ً. ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻓﺎز ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﻃﺮح ﺗﻌﺪادی ﮔﺰﻳﻨﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﺤ ﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ارﺗﻔﺎع ﻧﻬﺎﺋﻲ ، ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﭼﻨﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎﺋﻲ را ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻄﺮح ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ ﻫﻨﻮز ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻬﺎﺋﻲ در اﻧﺘﺨﺎب آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻴﺎﻣﺪه اﺳﺖ ، ﺑﺎ ﻣﺸﺎوره ﺗﻴﻢ ﻓﻨﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و از ﻃﺮﻳﻖ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ً. در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻫﺮﻳﻚ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 6 - 3 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻞ ﻣﺴﺎﺋ ﻞ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ را، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺖ ، ﺑﺮرﺳﻲ و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ً ﻫﺎﺋﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻜﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺜﻼ ﺗﻐﻴﻴﺮ ارﺗﻔﺎع ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﺳﺪ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ، ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ، ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﺪل ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﺎً ﺑﺎ ﺗﻴﻢ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ای ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺸﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ " ﻧﻪ " در واﻗﻊ ﮔﺰﻳﻨﻪ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺖ . 35 7 - ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 7 - 1 روش ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﭼﻨﺪ روش ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل : − در ﻣﻮرد ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات، روش ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﻨﺎد − در ﻣﻮرد ﺗﻌﻴﻴﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻳﻚ ﺑﺨﺶ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻣﺠﻤﻮع روش ﻫﺎی ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای - آزﻣﺎﻳﺸﻲ- ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ ﻓﻴﻠﺪ ) و ( ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ای − در ﻣﻮرد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺛﺮات ، از ﻣﺪل ﻫﺎی رﻳﺎﺿﻲ و ﻓﺮﻣﻮل ًﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺜﻼ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﻪ روش ﺣﺴﺎﺑﻲ، ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻳﺎ اداﻣﻪ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻧﺮخ رﺷﺪ ﻳﺎ ﻣﺪل ﭘﺨﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا از ﻳﻚ دودﻛﺶ و اﻣﺜﺎل آن − در ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪت و اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮات ، روش ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای ﻧﺴﺒﻲ، ﻣﺰاﻳﺎ - ﻣﻌﺎﻳﺐ و ﻫﺰﻳﻨﻪ- ﺳﻮدﻣﻨﺪی ﻳﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی و ﺳﺮی زﻣﺎﻧﻲ − در ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ، روش ًﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺧﺎص ﻣﺜﻼ ﺻﻮرت رﻳﺰﻫﺎ، ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻫﺎ، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ روﺷﻬﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﺗﺨﺼﺼﻲ ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن دﻗﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ، رواﻧﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ از ، ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎی ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و اﻣﻜﺎن ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی ﻳﻚ ﺟﺎ و ﻛﻠﻲ را ﻧﻴﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ .ﺳﺎزد 7 - 2 ﺗﻔﻜﻴﻚ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﻴ ﻨﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺟﻬﺖ رﻓﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻮارض ﺳ ﻮء و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺨﺎﻃﺮات آﻳﻨﺪه و ﻛﺎرﺑﺮی و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻬﺘﺮ از ﻃﺮح و ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺪ ﻧﻴﺰ در دو ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻮءﺳ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪ ﻳﺮﻳﺖ آن ﺗﻮأم ﺑﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫــﺎی ﻻزم ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮﻧﺪ ) ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی 9 و10 رﺟﻮع داده ﺷﻮد (. 7 - 3 اﻧﺘﺨﺎب ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ، ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﻬﻢ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ و ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی آن ﻫﺎ را ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﺸﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی، ﻣﺸﺎﻫﺪه ، درک و ﻟﻤﺲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ . ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ آﻧﭽﻪ اﻃﻼﻋﺎت در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم، وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﻤﻊ آوری ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ و واﺿﺢ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮات ﺳﺪ را ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ، اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻣﺜﻼ ً. آب، ﺧﺎک، ﻣﺤﻴﻂ و ﻫﻮا، ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺨﺎﻟﻪ ﺳ ﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺟﺎده ﺳﺎزی و ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز، اﻣﻜﺎن اﺳﺘﺨﺪام، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت 36 ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، آﻣﻮزﺷﻲ و ورزﺷﻲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و اﺛﺮات ﺳﺪ در ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 7 - 4 اﻧﺘﺨﺎب اﺛﺮات واﻗﻌﻲ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ اﺛﺮات واﻗﻌﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف را در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت - ﻣﻴﺎن ﻣﺪت و درازﻣﺪت ، ﭼﻪ ًاﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﭼﻪ آﻧﻬﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﭘﺲ از اوﻟﻲ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ) و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑﻌﺪی ( ﻫﺎ ذﻛﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 5 ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﺎر ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻮﺷﺘﻦ و ﻣﺒﺎﺣﺚ را در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ در ﺗﺸﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ، رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﮔﺮ اول ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ، ﺳﭙﺲ اﻗﻠﻴﻢ و ﭘﺲ از آن آب ﻫﺎ و ﺑﻌﺪ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ .. . و ﺑﺤﺚ ﺷﺪه اﻧﺪ ، در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﻴﺐ ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ . 7 - 6 ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺧﺎص و ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای دﻗﺖ ﻫﺎی اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ اﻣﺮ ﻻزم اﺳﺖ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﺎﺑﻘﻲ ﻣﻮارد و ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻛ ﻠﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪت و اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮات ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ : − ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ در ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 50000 : 1 ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷ .ﻧﺪﻮ − ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺸﺘﺮک ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻃﺮح ﻫﺎ در ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺗﻘﻠﻴﻞ اﺛﺮات دﻳﮕﺮان ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺗﺪاﺧﻞ ﻛﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) در ﺻﻮرت وﺟﻮد ( ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮﻧﺪ . 7 - 7 ﻧﻮع اﺛﺮات ) ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ( اﺛﺮات ﺳﺪﺳﺎزی در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ، ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا اﺛﺮات ﻃﺮح در دوره ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ذﻛﺮ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻧﻪ ﻳﺎ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ﻫﻢ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﺎﻳﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻳﺎ ﻣﺴﻴﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺤﻮﻻت در دوره زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺷﺶ ﮔﺮوه زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی و اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد : − اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ − اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ − اﺛﺮات اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ − اﺛﺮات ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ 37 − اﺛﺮات ﺑﺮ ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ و ﺣﻮادث − اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ دو ﻣﻮرد آﺧﺮ در ﺑﺴﻴﺎری از ﮔﺰارﺷﻬﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم اﺛﺮات ﺧﺎص ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه . اﻧﺪ 7 - 7 - 1 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ، اﺛﺮاﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﻜﺎن ﺳﺪ ﭘﺪﻳ ﺪار ﻣﻲ ً ﮔﺮدد و ﻣﻌﻤﻮﻻ اوﻟﻴﻦ اﺛﺮی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ اﺛﺮ اوﻟﻴﻪ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﺜﻼ ً. اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک در اﺛﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی و ﻳﺎ ﺑﻪ زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﺤﺪوده . اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪ اﺛﺮات اوﻟﻴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻈ . ﻴﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻴﺶ از ﻣﻌﻤﻮل ﻛﺪورت رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ و ﻳﺎ زﻳﺎد ﺷﺪن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ﺑﻪ آﺑﺸﺨﻮر . 7 - 7 - 2 اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﻣﺠﻤﻮع اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻢ و ﺗﺪرﻳﺠﻲ در ﻃﻮل زﻣﺎن اﺳﺖ و ﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﻧﻮع اﺛﺮ از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﺜﻼ ً. اﺛﺮ ﺗﺠﻤﻌﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺪورت و ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ﺳﻴﻼب ، رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺨﺸﻲ از ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺪﺳﺎزی ﻳﺎ ﺟﺎده ﺳﺎزی در ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ زﻳﺮ آب ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ و اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺰش ﻫﺎی دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻣﺨﺰن ﺑﻪ رﺳﻮﺑﮕﺬاری و ﭘﺮﺷﺪن ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﻛﻤﻚ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 7 - 7 - 3 اﺛﺮات اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ اﺛﺮاﺗﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻨ ﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از آﻧﻬﺎ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﻛﺮد ﻣﺜﻼ ً. ﺑﻪ زﻳﺮآب رﻓﺘﻦ ﻣﺤﺪوده ﻣﺨﺰن ﺳﺪ و ﺗﻌﺪاد ﭘﻞ و ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺟﺎده و ﭼﻨﺪﻳﻦ درﺧﺖ و ﮔﻮﺷﻪ ای از ﺣﻴﺎت وﺣﺶ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی از اﺛﺮات اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﮔﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ اﺟﺮای ﺳﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، در واﻗﻊ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﺴﺒ ﺖ ﺑﻪ از دﺳﺖ دادن آﻧﻬﺎ ﻫﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . 7 - 7 - 4 اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺑﻪ اﺛﺮاﺗﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ً ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺘﺮادف ﺑﺎ ﻣﺼﺮف ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ و اﻧﺮژی و وﻗﺖ اﺳﺖ ﻣﺜﻼ ً. ﻧﻔﺮ ﻛﺎر روز، ﻛﻪ ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﺳﺪ ﺻﺮف ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻳﺎ ﻣﺰدی ﻛﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑ ﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻳﺎﻳﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮر زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺻﻼح و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ وﺿﻊ اوﻟﻴﻪ ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻣﻴﻦ ﻛﺸﺎورزی ﻛﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺟﺎده و ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻛﺮده اﻧﺪ، ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺣﺪاث و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳ ﺪ وارد ﺷﺪه اﻧﺪ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ . 38 7 - 7 - 5 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺧﺎص ﺑﺮ ﺣﻮادث و ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی در دوره اﺟﺮا و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺒﺐ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻳﺎ وﻗﻮع ﺑﻌﻀﻲ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺴﺎرات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮﻫﻢ ﺧﻮردن ﺷﺮاﻳﻂ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ . 7 - 7 - 6 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺧﺎص ﺑﺮ اﻳﻤﻨﻲ آﻧﭽﻪ از ﻣﻘﺮرات اﻳﻤﻨﻲ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺪ وﻳﺎ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ 4 - 5 - 2 ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺎﻳ ﭘﻴﺶ ﺪ ﺑﻴﻨﻲ ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﻛﻪ در ﻃﻲ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪ ﭼﻪ ﺣﻮادﺛﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ رخ دﻫﺪ و روش ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮد د و در دﺳﺘﻮرات ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﻈﺎرت و ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻠﺤﻮظ ﺷﻮد . اﻫﻢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﻫﺎ ﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻮازﻳﻦ اﻳﻤﻨﻲ در آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : • ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ : ﺧﺎﻛﺒﺮداری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺳﻨﮕﺮﻳﺰی ﻫﺎ و ﺳﻨﮓ ﺑﺮداری ﻫﺎ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎ ن ﺳﺎزه ﻫﺎ • ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿﻪ ﺷﺎﻣﻞ : ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻮاد آﺗﺶ زا و ﻣﻨﻔﺠﺮه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺮداری ﺗﻔﻜﻴﻚ، آﻣﺎده ﺳﺎزی و اﻧﺒﺎر ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ • ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺷﺎﻣﻞ : ﺣﻔﺎری ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ و ﺷﺎﻓﺖ ﻫﺎ ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﺧﺎﻛﺒﺮداری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻘﺎﻟﻪﻧ ﻫﺎ و وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﺗﺮاﻛﻢ ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ ﻣﻮرد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺧﺎﺻﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد، ﻣﻮازﻳﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ و رﻋﺎﻳﺖ آﻧﻬﺎ در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد . 39 7 - 7 - 7 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ، ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی را در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه اﻧﺪازﻧﺪ و ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﺑﺎر آورﻧﺪ و ﻳﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻗﺮار ذﻳﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺳﻴﻼب − زﻟﺰﻟﻪ − ﻃﻮﻓﺎن − راﻧﺶ زﻣﻴﻦ − آﺗﺶ ﺳﻮزی ﺟﻨﮕﻞ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﻮادث، ﺗﻮزﻳﻊ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻲ، ﺷﺪت و ﻣﺪت و ﺗﻮاﺗﺮ آﻧﻬﺎ و اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻫﺮﻳﻚ ، ﺑﺮرﺳﻲ و در ﮔﺰارش ذﻛﺮ ﮔﺮدد . − اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ) ﺑﺨﺶ 5 - 1 (ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ ) ﺑﺨﺶ 5 - 2( ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ) ﺑﺨﺶ 5 - 3 (ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﺛﺮات ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ - اﻗﺘﺼﺎدی ) ﺑﺨﺶ 5 - 4 (ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 7 - 8 ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ (EHIA ) 1 ﺟﻬﺖ ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﻮازﻧﻪ ﻣﺰاﻳﺎ- ﻣﻌﺎﻳﺐ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آن ﻛﻪ ﺑﻌﻀ ﻲ اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻓﻮاﺋﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﺪ ﺳﺎزی را ﻣﺴﺘﻮر ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ ، اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻃﺮح در دوره ﻫﺎی اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎﻳﺶ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و در ﺻﻮرت اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز اﺛﺮات دﺳﺘﻮرات ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و داده ﺷﻮدﺗﻘﻠﻴﻞ و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از آﺛﺎر ﺳﻮ . ﭼﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع اﺻﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﺷﺎﻋﻪ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﺸﺪﻳ ﺪ وﺧﺎﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ : ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺑﻴﻤﺎری، ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب ، ﺑﻪ ﻫﻢ ﺧﻮردن ﺗﻌﺎدل ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻋﻮاﻣﻞ رواﻧﻲ ﺑﺮرﺳﻲ و در ﮔﺰارش ﻗﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ . اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ را در ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ، ﺑﻪ دو ﺻﻮرت اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﻪ ﻃ ﺮﻳﻘﻲ ﻛﻪ در زﻳﺮ ، آﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ 7 - 8 - 1 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن اﻣﻜﺎن ﺑﺮوز و ﺷﻴﻮع ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎ در اﺛﺮ ﺗﻤﺎس ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﺳﻬﻞ ﺗﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ و ﻳﺎ ورود ﻣﻮاد ﻣﻀﺮه ﺑﻪ ﺑﺪن اﻧﺴﺎن و ﻳﺎ ﺑﺪی ﺗﻐﺬﻳﻪ و آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺑﺎﻳ ، ﺴﺘﻲ ﮔﺰارش ﺷﻮﻧﺪ . 1 - Environmental Health Impact Assessment 40 - ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : − ﻣﺎﻻرﻳﺎ − ﺑﻴﻼرزﻳﻮز ﻳﺎ ﺷﻴﺴﺘﻮزوﻣﻴﺎزﻳﺲ − ﺗﺮاﺧﻢ − ﻓﺎﺳﻴﻮﻻزﻳﺲ و ﻳﺎ دﻳﺴﺘﻮﻣﺎﺗﻮزﻳﺲ ) ﻛﺮﻣﻬﺎی ﻛﺒﺪی ( − ﻳﺎ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻴﻤﺎری ﺧﺎص و ﺑﻮﻣﻲ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﻳﺎ ﺷﻴﻮع آن در ﭘﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪ ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . اﺛﺮات ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و ﺑﺮ ﻫﻢ زدن ﺗﻌﺎدل ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ذﻛﺮ ﺷﻮﻧﺪ و دﺳﺘﻮرات ﺧﺎص در ﺻﻮرت ﻟﺰوم داده ﺷﻮد . − ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت − اﻧﺘﺸﺎر ﮔﺎزﻫﺎی آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه از وﺳﺎﺋﻂ ﻧﻘﻠﻴﻪ ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ازدﻳﺎد ﺣﺠﻢ ﺗﺮاﻓﻴﻚ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺗﺄﺛﻴﺮات آن ﺑﺮ رﻓﺎه اﻧﺴﺎن و ﻫﺎ اﺳﺘﺮاﺣﺖ و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ − اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا − ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﺗﺮاز ﺻﻮت و ارﺗﻌﺎش در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری - ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻏﺬا و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺑﺮای ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮد د. زﻳﺮا ﻻزم اﺳﺖ ﻫﻢ ﺟﻬﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻧﺮژی و ﻫﻢ ﺟﻬﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻮاد ﻏﺬاﺋﻲ ﺗﺎزه ، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻛﺎﻓﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد و ﻣﺎﻧﻊ از ﻋﻮارض ﺳﻮ ء ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ، ﻛﻤﺒﻮد وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ﻫﺎ و ﻣﻮاد ﻏﺬاﺋﻲ ﻻزم ﺑﺮای ﺑﺪن ﮔﺮدد . - ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﻛﻤﭗ ﺎ ﻫ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ ﻛﺎرﮔﺎه و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻲ ﺟﺒﺮان ﮔﺮدد . − ﻛﻴﻔﻴﺖ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ − ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب − ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ − ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻓﺮدی و ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه اﺳﺘﺤﻤﺎم − اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺬران اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ 7 - 8 - 2 اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﺮ ﺳﺎﻛﻨ ﻴﻦ اﻃﺮاف ﻃﺮح اﺛﺮات اﻳﺠﺎد ﺳﺪ در ﻓﺮاواﻧﻲ و ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﻨﺰل ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﺗﺨﺮﻳﺐ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺴﻬﻴﻼت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﮔﺰارش ﮔﺮدﻧﺪ . 41 - اﺛﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎی ﻣﺴﺮی اﻫﻢ اﺛﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺴﺮی در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻋﻼم ﮔﺮدﻧﺪ : • ﺷﻴﻮع ﺑ ﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح • ﺷﺪت ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ در اﺛﺮ اﻳﺠﺎد اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ و ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری • اﻧﺘﻘﺎل و ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﺑﻮﻣﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح - ﺧﺪﺷﻪ در وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺳﺪ و ﻳﺎ ﺧﺮاب ﻛﺮدن ﺑﻌﻀﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄ ﺳﻴﺴﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﻋﻮارﺿ ﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﻴﺶ . آﻳﺪ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه در زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و در ﮔﺰارش ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . • آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﺎﻛﺒﺮداری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺎ • آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﺪا ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎر ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺧﺼﻮﺻﺎً اﮔﺮ دو ﻧﻮﺑﺖ و ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ • آﻟﻮدﮔﻲ آب ﻧﺎﺷﻲ از دﻓﻊ ﻏﻴﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ و ﻣﻮاد زاﺋﺪ • آﻟﻮدﮔﻲ آب ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﺮوج ﺷﻴﺮاﺑﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻮاد در ﻣﺤﺪوده ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن • ازدﻳﺎد ﻣﺮگ و ﻣﻴﺮ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺼﺎدﻓﺎت و ﺳﻮاﻧﺢ ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ • اﺛﺮات ء ﺳﻮ رواﻧﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺤﻞ ﺳﻜﻮﻧﺖ • اﺛﺮات ء ﺳﻮ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻨﺰل و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﻫﺠﻮم ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ ﺧﺪﻣﺎت در ﻣﺤﻞ ﻃﺮح 7 - 8 - 3 اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺄﻣﻴﻦ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺟﻬﺖ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻘﺎً ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴﻤﺎرﻳﺰا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . 7 - 8 - 4 ازدﻳﺎد و ﭘﺨﺶ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ زاد و و ﻟﺪ ﺣﺸﺮات ﺑﺮ روی زﺑﺎﻟﻪ ﻳﺎ ﺗﺨﻤﮕﺬاری ﭘﺸﻪ ﻫﺎ در ﻣﺎﻧﺪاب و ﻳﺎ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺣﻠﺰون ﻫﺎ در آب ﻫﺎی ﻛﻢ ﺣﺠﻢ ﻛﻪ در اﻃﺮاف ﺳﺪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻳﺎ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻣﻮش ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺟﻮﻧﺪﮔﺎن ، ﻫﺎ روﺑﺎه و ﺑﻌﻀﻲ ﺣﻴﻮاﻧﺎت دﻳﮕﺮ ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد و ﺗﻨﻮع ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ را ﺑﺎ ﻋﺚ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . - ﺑﺎز ﮔﺸﺖ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ اﻣﻜﺎن ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎﺋﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺎﻻرﻳﺎ و ﺑﻴﻼرزﻳﻮز و اﻣﺜﺎل آن در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد ، ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و ﮔﺰارش ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 42 - ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎ ازدﻳﺎد ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ و ﺷﺮاﻳﻂ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ ، ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﻤﺎری در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﻮﺟﻮد ﻗﺒﻠﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ اﻣﻜﺎن و ﻣﻴﺰان ﺷﻴﻮع ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدد . - ﻇﻬﻮر ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ و ﻳﺎ ﺑﻴﻤﺎران و ﻳﺎ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻛﻤﻚ در ﺳﺮاﻳﺖ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻏﻴﺮ ﺑﻮﻣﻲ د رﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . - اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺑﺮ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻓﺸﺎرﻫﺎی وارده ﺑﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ ، اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻫﺠﻮم ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻛﺎﻫﺶ درﺻﺪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳ ﺪ ﺑﺮرﺳﻲ و در ﮔﺰارش ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ : • ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدﺗﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﺳﺘﺨﺪام ﻧﻴﺮوی ﻛﺎرﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺳﺪ وﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﺒﻲ • ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮاﻗﺒﺖ داﺋﻤﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ و اﺟﺮای آﻧﻬﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح • ﻓﺸﺎ ر ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻠﻲ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻋﺘﺒﺎرات ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث ﻣﺮاﻛﺰ ﺧﺪﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . • ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ، واﻛﺴﻴﻨﺎﺳﻴﻮن ﻫﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮ ، ﻛﻠﺮزﻧﻲ آب ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح • ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﺑﺎر ﺑﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﺜﻼً ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎﺗﻼﻗﻲ در آﻳﻨﺪ و ﺟﻬﺖ رﺷﺪ و ﺗﻜﺜﻴﺮ ﭘﺸﻪ ﻣﺎﻻرﻳﺎ ﻣﺴﺎﻋﺪ ﮔﺮدﻧﺪ . • ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻻزم در ﻃﺮح ﻣﺜﻼً ﺳﻴﻞ ﺑﺮﮔﺮدان ﻫﺎ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻳﺎ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺑﻌﻀﻲ اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ از ﻛﺎر ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدای ﻃﺮح • ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻠﻪ از اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺟﻬﺖ اﻋﻤﺎل ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ 7 - 9 ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ 7 - 5 ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﺳﺪ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ آن ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺑﺎ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻈﻢ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮔﺰارش ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن رﺳﻤﻲ و ﻳﺎ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺎﺻﻲ از ﮔﺰارش دارﻧﺪ ، آﺳﺎن و روان اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . 43 8 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺻﻼ ﺣﻲ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ از دﻳﺪﮔﺎه ﻓﻨﻲ و از ﻧﻈﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻧﺤﻮه اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺻﻼﺣﻲ در راﺳﺘﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﺤﻴﻂ در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت در ﺑﺮاﺑﺮ اﻫﺪاف ﺑﻬﺮه وری در دراز ﻣﺪت ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ردﻳﻒ زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺠﺎم و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺰارش ﮔﺮدد . در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻤﻴﻊ ﺟﻬﺎت اﻗﺘﺼﺎدی - زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ- اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﺪل و ﻗﺎﻃﻌﺎﻧﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺧﻮد را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺠﺎم ﭘﺮوژه و ﻳﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﻣﺴﺘﺪل ﻛ ﻤﻚ و راﻫﻨﻤﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ، ﺷﺪت ، داﻣﻨﻪ ، اﻫﻤﻴﺖ و ﻋﻤﻖ اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ " ﻧﻪ " و ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺻﻼﺣﻲ اﺛﺮات ﺧﻮب و ﺑﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻳﻜﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ .ﺮددﮔ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘ ﻠﻒ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺛﺮات و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی آﻣﺪه اﺳﺖ . 8 - 1 ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح = ) ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ " ﻧﻪ ( " در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻃﺮح ﺳﺪﺳﺎزی ، ﻻزم اﺳﺖ ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ و ﻳﺎ زﻳﺎن ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺪم اﺟـﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻳﺎ زﻳﺎن ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح ﺳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮﻧﺪ . در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻋﺪم اﺟﺮا ﻳﺎ " ﻏﻴﺎب ﻃﺮح " در ﻳﻚ ﻃﺮف وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎم زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح و آﻧﭽﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮ آن ﻣﻲ ﮔﺬرد و اﺛﺮات ﺧﻮب و ﺑﺪ ﻧﺎﺷﻲ از زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم در ﻣﻨﻄﻘﻪ و وﺿﻌﻴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ آن ارزﻳﺎﺑ ﻣﻲﻲ ﮔﺮدد و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻧﻘﺼﺎن ﺑﻬﺮه وری ﺑﻪ ﺳﺒﺐ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح و ﻳﺎ ﻋﺪم اﺟﺮای آن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﺎﻳﻪ ای ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح ﺳﺪ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 1 - 1 ﺣﺪود و آﻳﻨﺪه ﻧﮕﺮی ارزﻳﺎﺑﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ، ﺑﻬﺮه وری از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ دوره ﻓﺮﺿﻲ ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ دوره ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و دراز ﻣﺪت ﻧﻴﺰ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه . . اﻧﺪ ﺣﺘﻲ دوره زﻣﺎﻧﻲ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻃﺮح ﻳﻚ ﺳﺪ و ﻳﺎ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ آن ﺑﻪ اﻓ ﭘﻴﺶﻖ ﺑﻴﻨﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﺣﺪود و اﻓﻖ ارزﻳﺎﺑﻲ در وﺿﻌﻴﺖ ﻏﻴﺎب ﻃﺮح و ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺻﻼﺣﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا ) ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و ( ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ) دراز ﻣﺪت ( در ﻣﺤﻞ ﻃﺮح و ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻣﻌﻴﻦ و ﮔﺰارش ﮔﺮدﻧﺪ . 8 - 1 - 2 ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﺗﺸ ﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛﻪ در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻤﺎﻣﺎً وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح، روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ، ﺑﻬﺒﻮد و ﻳﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ آن را ﻧﺸﺎن . دﻫﺪ ﻣﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺛﺮات ﺑﺎد و ﺑﺎران و ﮔﺮﻣﺎ و ﺳﺮﻣﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﻣﻮﺟﻮدات ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری ﻣﻨﻄﻘﻪ ، اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺮدم ، اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺮدم ، و ﺿﻌﻴﺖ رﻓﺎﻫﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح را ﻧﺸﺎن . دﻫﺪ ﻣﻲ از آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﺳﺪ ﺳﺎزی آﻳﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ و ﻣﺮدم و اﻗﺘﺼﺎد و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﺪﺗﺮ . ﭼﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﭼﻪ ﻣﻀﺎری از ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃﺮح ﻧﺼﻴﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 44 8 - 1 - 3 ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻬﺮه وری از آﻧﭽﻪ در ﻗﺴﻤﺖ 8 - 1 - 2 آﻣﺪ ﻣﻲ ، ﺑـﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ در زﻳﺮ آﻳﺪ ﻣﻲ ، ﻣﺰاﻳﺎ ﻳﺎ ﻧﻘﺼﺎن ﻫﺎ در اﺛﺮ ﻋﺪم اﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﺳﺪ ) ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ( و ﻧﻘﺼﺎن ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺰاﻳﺎ در ﺻﻮرت اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺪ را در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻤﻮد . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد ﻣﺜﻼً ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آﺑﻲ ﻳﺎ ﺑﺎدی ﻣﻨﻄﻘﻪ و راﻧﺶ زﻣﻴ ﻦ و ﻛﺎرﺑﺮﻳﻬﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺘﻲ و ﻓﻮاﺋﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﻬﺖ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻫﻢ ﻣﻮاردی ﻛﻪ در وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در وﺿﻌﻴﺖ ﻫﺎی زﻳﺮ و اﺛﺮات آﻧﻬﺎ در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺣ ﺘﻲ ﻣﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺮدد : • اراﺿﻲ ﻏﻴﺮ ﻛﺸﺎورزی • ﻣﺮاﺗﻊ و ﭼﺮاﮔﺎه ﻫﺎ • ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﺑﻴﺸﻪ زارﻫﺎ • اراﺿﻲ وﻳﮋه ﻛﺸﺖ و زرع و داﻣﺪاری - ﺑﻬﺒﻮد اﺳﺘﺤﺼﺎل آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﻬﺒﻮد اﺳﺘﺤﺼﺎل ﻗﻠﻤﺪاد ﻧﻤﻮد ، اﻋﻢ از ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻳﺎ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﻬﺖ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ و زﻣﺎﻧﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗ ﺮ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﮔﺰارش ﮔﺮدﻧﺪ . − ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ ﻫﺎی اﻃﺮاف ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ راه ، ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ ، ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺴﻬﻴﻼت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ - درﻣﺎﻧﻲ − ﻛﺎرﺑﺮی ﺟﻬﺖ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت آﻣﻮزﺷﻲ ، ورزﺷﻲ ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ − ﻛﺎرﺑﺮی ﺟﻬﺖ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﻮرﻳﺴﻢ − ﻛﺎرﺑﺮی ﻫ ﺎی ﺑﻬﺘﺮ اﻗﺘﺼﺎدی زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻣﺜﻼً ﻛﺸﺎورزی ﺑﻴﺸﺘﺮ و وﺳﻴﻊ ﺗﺮ و اﻳﺠﺎد ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻛﺸﺖ و ﺻﻨﻌﺖ و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﺒﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺪر رﻓﺘﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ، ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺮ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻤﺎﻳ ﺶ داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﻧﻤﺮه ﮔﺬاری ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ﺣﻮادث و اﻳﻤﻨﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺧﺼﻮﺻﺎً اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻪ ﻓﺮض ﻛﻪ ﻃﺮح ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺟﺮا ﻧﺸﻮد ، اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ، ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ؟ 45 - ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺛﺮات ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ و ﻳﺎ ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮدات ﮔﻴـﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺿﻤﻨﺎً اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﭘﺮوژه ﺳﺪ اﺟﺮا ﻧﺸﻮد ، ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﭼﻪ ﻣﻨﺎﻓﻌﻲ را از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داد ؟ روﻧﺪ ﻧﻮﺷﺘﺎر ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻮﺷﺘﺎر ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ در ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﻧﺴﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎدی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻋﻢ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻣﻌﺎدن و راه ﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ در وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃﺮ ح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ) در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ( ﭼﻪ ﻛﻴﻔﻴﺘﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . اﻟﺒﺘﻪ روﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻣﻌﻄﻮف دارﻧﺪ . − ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻻزم ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن − ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ − ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮاد ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﺒﺮان - وﺿﻌﻴﺖ اﻗﺘﺼ ﺎدی - اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح وﺿﻌﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی - اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح و آﻧﭽﻪ در ﻃﻲ دوره ﻓﺮﺿﻲ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻃﺮح )2 ﺳﺎل + 50 ﺳﺎل ( ﺑﻪ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ ، ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و در روش اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻫﻢ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻛﻪ ﺑﺎﻳ ﺪ در ﺑﺨﺶ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : − ﺳﻴﻤﺎی ﻛﻠﻲ اﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح در ﺣﺎل و50 ﺳﺎل آﻳﻨﺪه − ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ − وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺳﻴﺎﺳﻲ − ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − آﻣﻮزش ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ و رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ - اﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﻃﺮح داﻧﺴﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭘﺲ ا ز ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺳﺪ و ﻳﺎ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ آن ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ . ﻟﺬا در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﻚ ﻃﺮح و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ، آن دوره زﻣﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و راﺟﻊ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻣﻄﺎﻟﺐ زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ و ﮔﺰارش ﻣﻲ ﮔﺮدد . − ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﻳﺎ رﻫﺎ ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ − اﺳﺘﻔ ﺎده ﻣﺠﺪد از ﻣﺼﺎﻟﺢ ، زﻣﻴﻦ ،ﻫﺎ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﻫﺎ 46 − ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی دراز ﻣﺪت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − ﺑﺮرﺳﻲ اﻣﻜﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ از اراﺿﻲ ﻃﺮح، ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮ آن، ﻧﻈﻴﺮ اﺣﺪاث ﺟﻨﮕﻞ دﺳﺖ ﻛﺎﺷﺖ، ﭘﺎرک، آب ﻧﻤﺎ .. .و 8 - 2 ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺻﻼﺣﻲ در اﺑﺘﺪای ﺑﺨﺶ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ، روش ﻛﺎر و ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺷﺮح داده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺸﺎن ﺑﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ در آن ﻣﻠﺤﻮظ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . − اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﺮدم و در راﺳﺘﺎی ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﻌﻠﻲ و ﻧﺴﻞ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . − روش ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻧﻈﻢ و ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺧﺎص ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ، ﺑﻴﻨﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . − ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻠﻲ و ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴ ﺖ و دﺳﺘﻮرات ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻌﻬﺪات ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ دوﻟﺖ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده ﺑﺎﺷﺪ . − روﺷﻲ را ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺮح و ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪن اﺛﺮات آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ، درک آن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ آﺳﺎن ﺑﻮده و ﺟﻬﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ آن اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه و وﺳﻴﻠﻪ ﺧﺎص ﻳﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ د ر زﻣﻴﻨﻪ ﺧﺎﺻﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ . اﻧﺘﺨﺎب روش از ﺑﻴﻦ روش ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ، در ﻗﺴﻤﺖ 8 - 2 - 3 ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 8 - 2 - 1 اﻫﺪاف و ﺷﺮاﻳﻂ اﻧﺘﺨﺎب روش ارزﻳﺎﺑﻲ روش ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی در ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮات ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد دارﻧﺪ . اﻫﺪاف و ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮﻗﻊ اﻧﺘﺨﺎب روش در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . − ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻳﻌﻨﻲ روش ﻣﻨﺘﺨﺐ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در وﺳﻴﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﮕﺮش از ﻧﻈﺮ زﻣﺎﻧﻲ ، ﻛﻠﻴﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﭘﺮوژه اﻋﻢ از ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮرﺳﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ . روش ﺑﺎﻳ ﺴﺘﻲ ﻧﻈﺮ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ .. . ﺗﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . − ﭘﺎﻳﻪ و اﺳﺎس ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﻜﺴﺎن اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﺴﺒﻲ و ﻳﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﮕﺮ ، ﻳﺎ روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ای و ﻳﺎ روش ﺗﻐﻴﻴﺮ درﺻﺪی اﺳﺖ . وﻗﺘﻲ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮ رﻫﺎ و ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ، اﺑﻬﺎﻣﺎت و دﺷﻮاری ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺴﺒﻲ در ﻫﻤﻪ ﻳﻜﺴﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﻤﺒﻮدی در داده ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮔﺮدﻳﺪ ، ﻻزم اﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اﻳﻦ ﻛﻤﺒﻮد ﺟﺒﺮان ﮔﺮدد ﺗﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺤﺖ ﮔﺮدد . − ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺨﺎرج را ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳ ﻮء ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ روﺷﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ اﺛﺮات ﻣﺠﺰای ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﻳﻚ ﻳﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﺑﺪﻫﺪ ، ﺗﺮﺟﻴﺢ داده .ﺷﻮد ﻣﻲ 47 − روش ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت واﺿﺢ و روﺷﻦ و ﺑﻪ دور از اﺑﻬﺎم و ﺳﺮدرﮔﻤﻲ ﻳﻚ ﮔﺰﻳﻨﻪ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮده ، ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن ﻧﻬﺎﺋ ﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد . − روش ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﺸﻮر را ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺮدد . 8 - 2 - 2 ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻠﻲ روﺷﻬﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ از ﺑﻴﻦ روﺷﻬﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﻮرت رﻳﺰ ، ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻫﺎ ، ﺷﺒﻜﻪ ، ﻫﺎ روی ﻫ ﻢ ﮔﺬاری ﺻﻔﺤﺎت ، ﻓﻠﻮدﻳﺎﮔﺮام ، ﻣﺪﻟﻬﺎی ﻛﺎرﮔﺎﻫﻲ ، ﻣﺪﻟﻬﺎی ﺗﻄﺎﺑﻘﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ، ﻣﺪﻟﻬﺎی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ – ﻣﻨﻔﻌﺖ و ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ، ارزﻳﺎب ﻳﺎ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻳﻚ روش ﻳﺎ ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از دو روش و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑﺎ اﺑﺪاﻋﺎت ﺷﺨﺼﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ ، ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد از ﻧﻈﺮ اﻃﻼﻋ ﺎت ﻣﻮﺟﻮد ، روش ﻫﺎی ﺗﻮﺿﻴﺢ و ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺛﺮات و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺟﻨﺒﻲ و زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای ﺗﻜﻤﻴﻞ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺑﺘﺪا ﺑﻴﻦ ﭼﻨﺪ روش ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﭘﺴﻨﺪﻧﺪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای اﻧﺠﺎم داده ﺳﭙﺲ از ﺑﻴﻦ دو ﻳﺎ ﺳﻪ روش ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ دﻗﻴﻖ ﺗﺮی ﻛﻪ در ﭼﻬﺎر ﻣﻌ ﻴﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، ﺳﻨﺠﺶ آﺛﺎر ، ﺗﻮﺿﻴﺢ و ﺗﻔﺴﻴﺮ ، و اراﺋﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻬﺎﺋﻲ ﻗﺮار داده ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ روش ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺳﺌﻮال ﻫﺎی ﻣﻌﻴﺎری ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : - ﺳﺌﻮاﻻت ﻣﻌﻴﺎری ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ • ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮدن آﻳﺎ اﻳﻦ روش ،ﻣﺤﺪوده ﻛﺎﻣﻞ اﺛﺮات اﻋﻢ از ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ؟ • اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺑﻮدن آﻳﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ؟ • اﺛﺮات ﻣﺠﺰای ﭘﺮوژه آﻳﺎ راه ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺛﺮات ﭘﺮوژه اراﺋﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ؟ • زﻣﺎن و ﻣﺪت آﻳﺎ اﺛﺮات ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺛﺮات ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ ﺷﻮد ؟ - ﺳﺆاﻻت ﻣﻌﻴﺎری ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﺛﺮ • ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺻﺮﻳﺢ و ﻣﻌﻴﻦ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺑﺮآورد و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان اﺛﺮات ، ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ؟ • داﻣﻨﻪ اﺛﺮ آﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﻴ ﻴﻦ داﻣﻨﻪ اﺛﺮ ﻧﻴﺎز دارد ؟ • واﻗﻌﻲ ﺑﻮدن آﻳﺎ واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻳﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ ﭘﺮداﺧﺘ ﻣﻲﻪ ﺷﻮد ؟ - ﺳﺆاﻻت ﻣﻌﻴﺎری ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺿﻴﺢ و ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺛﺮات • اﻫﻤﻴﺖ آﻳﺎ اﻳﻦ روش اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮات را در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ؟ • ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺻﺮﻳ ﺢ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺑﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ ﻧﻴﺎز دارد ؟ • ﻋﺪم ﺣﺘﻤﻴﺖ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ﺗﺮدﻳﺪ و ﻳﺎ در ﺟﺎﺋﻲ از اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ را در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺛﺮات ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ؟ 48 • رﻳﺴﻚ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ﺑﺮ روی اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗ ﻮع آﻧﻬﺎ ﻛﻢ وﻟﻲ ﺷﺪت اﺛﺮﺷﺎن زﻳﺎد اﺳﺖ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ؟ • ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ آﻳ ﺎ اﻳﻦ روش ، راه ﻫﺎﺋﻲ را ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ؟ • اﻧ ﺴﺠﺎم آﻳﺎ اﻳﻦ روش ، راﻫﻲ را ﺑﺮای ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت و ﻳﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎ در ﺑﺮ دارد ؟ • ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ، راه ﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺮای درﺟﻪ ﺧﻄ ﺮات و ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻣﺮدم از اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮات در ﻣﺤﻴﻂ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ؟ - ﺳﺆاﻻت ﻣﻌﻴﺎری ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ و ﻧﺘﺎﻳﺞ • داده ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ آﻳﺎ اﻳﻦ روش ، داده ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ را ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت وﻳﮋه ای ﻧﻴﺎز دارد ؟ • ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز آﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ و ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ؟ • ز ﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﭼﻪ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﺮای درک روش ﻻزم اﺳﺖ ؟ • ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎرج ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن روش ﭼﻪ ﻣﻘﺪار اﺳﺖ ؟ • ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی آﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و اﺑﺰار ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ؟ • اﺑﻬﺎﻣﺎت آﻳﺎ اﻳﻦ روش دارای اﺑﻬﺎم و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﺳﺖ ؟ • اﺷﺘﺒﺎه ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻧﻈﺮ ﺗﺤﻠ ﻴﻞ ﮔﺮان ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎ ﭼﻪ درﺟﻪ اﺳﺖ ؟ • ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف آﻳﺎ اﻳﻦ روش در ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎ و اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود ؟ • ﻣﺤﺪوده آﻳﺎ اﻳﻦ روش در ﺗﻴﭗ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود ؟ • ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻄﺒﺎق آﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان از اﻳﻦ روش در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳ ﺘﻔﺎده ﻛﺮد ؟ 8 - 2 - 3 ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﺎ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻳﻚ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻮب ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ را ﺑﺮآورده ﻧﻤﺎﻳﺪ ، ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻋﻠﻤﻲ ﺟﻬﺖ راﻫﻨﻤﺎ و راﻫﮕﺸﺎی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ده ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻛﻪ در زﻳﺮ ذﻛﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ده ﻣﻌﻴﺎر اﺳﻤﻴﺖ ﻣﻌﺮوف ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺣﺎوی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی زﻧﺪه و ﻏﻴﺮزﻧﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﻧﺪ . ﻳﻚ روش رﺳﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻠﻴﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮد . - ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻌﻄﺎف ﺑﺎﺷﺪ روش ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻗﺎ ﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﻛﺎﻓﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، زﻳﺮا ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺎ اﻧﺪازه و اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺛﺮات ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻪ ﺑﺎر ﺧﻮاﻫﺪ آورد . 49 - اﺛﺮات ﺣﻘﻴﻘﻲ را ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﻨﺪ ﻳﻚ اﺛﺮ واﻗﻌﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮی اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﭘﺮوژه ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، ﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ وﺟﻮد . آﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻼوه اﺛﺮات ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و دراز ﻣﺪت ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﻮﻧﺪ . - واﻗﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ روش ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ واﻗﻊ ﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﺘﺎﻳﺠﻲ ﻋﺎری از اﻋﻤــﺎل ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﻲ ، ﺑﺪون اﻧﺤﺮاف ، ﺛﺎﺑﺖ و ﭘﺎ ﺑﺮﺟﺎ و ﻣﺪون و ﻣﺼﻮن از ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻳﻚ ر وش واﻗﻌﻲ و ﭘﺎﻳﺪار زﻳﺮ ﺑﻨﺎی ﻣﺤﻜﻤﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﮔﺎه ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ روز در آورده ، ﺣﻚ و اﺻﻼح ﻧﻤﻮده ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻻزم داده و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه را در ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ، ﺑﺮای اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﺳﻴﻠﻪ ای در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺰارش اﺛﺮات ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻜﺮار ﺑﻮده و ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دﻗﻴﻖ و ﻣﺪاﻗﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان ﺑﺎﺷﺪ . - اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﺗﺠﺎرب و ﻗﻀﺎوت ﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ روش ﺷﻨﺎﺳﻲ1 ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد، ﺑﺨﺼﻮص اﻳﻨﻜﻪ ﺣﺪﺳﻴﺎت در ﺑﺴ ﻴﺎری از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ذاﺗﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ . اﻋﻤﺎل ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻻزم و دﺧﺎﻟﺖ آﻧﻬﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮح ﺧﻮد روش ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . - ﻫﻨﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻨﺮ ﻣﻘﺘﻀﻲ را ﺑ ﺎﻳﺪ ﻧﻤﻮد و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻜﻨﻴﻜﻬﺎی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻮﺟﻮد اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺻﺮﻳﺢ و ﻣﺤﻘﻖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ارزﺷﻬﺎی ﻛﻤﻲ ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﺷﺪه ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ داﻣﻨﻪ و اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ، ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ دﻟﺨﻮاه اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻧﺪ ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻌﻴﺎ رﻫﺎی ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺪه و روش ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . - داﻣﻨﻪ واﻗﻌﻲ اﺛﺮات را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ راﻫﻨﻤﺎﺋﻲ ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺤﺪوده اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ و ﺑﺎ اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻣﻌﻴﻦ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺻﻴﻒ آن ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ﻣﻬﻴﺎ ﮔﺮدﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ ) . ﻣﺜﻼً pH, BOD ،درﺟﻪ ﺣﺮا رت و ﻏﻴﺮه ﺑﺮای ﻛﻴﻔﻴﺖ آب (. ارزﻳﺎﺑﻲ داﻣﻨﻪ اﺛﺮات ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻛﻠﻲ ﮔﻮﺋﻲ و ﻳﺎ ﻧﺴﺒﻴﺖ ﻫﺎ ﻧﺎرﺳﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﻣﺜﻼً ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻤﻲ ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ .(ﻫﺎ 1 - Methodology 50 - اﻣﻜﺎﻧﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻞ اﺛﺮات را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻚ ﺟﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺗﻚ ﺗﻚ اﺛﺮات اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . - اﺛﺮات ﺑﺤﺮاﻧﻲ را ﻳﺎدآوری ﻧﻤﺎﻳﺪ روش ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺧﻄﺎر و زﻧﮓ ﺧﻄﺮ ﺗﺄﻣﻴﻦ و ﻣﺸﺨﺼﺎً ﺑﺮ اﺛﺮات ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﭘﺎره ای از ﻣﻮارد ﻳﻚ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺧﻮب از ﺷﺪت ﻳﺎ داﻣﻨﻪ اﺛﺮ ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از اﻳﻦ ﻛﻪ ﭼﻘﺪر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮات ﻛﻢ ﺣﺲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎص در روش ﺑﺮﻧ ﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﮔﺮدد . ﺗﺬﻛﺮ ﻣﻬﻢ : ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ، ﺑﻪ ﻋﻼوه ﮔﺰﻳﻨﻪ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ) ﻋﺪم اﺟﺮا ﻣﻲ ( ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در دو ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ، ﻳﻜﻲ ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻳﻜﻲ ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴ ﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺪ ﺳﺎزی و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﺎ روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﻮده ، ﺑﺎ روش ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﻤﺎن روش ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ ﺗﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . ﺳﻌﻲ ﮔﺮدد ﻋﻨﺎﺻﺮی ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات در ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎت آن اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ، ﺪﺷﻮﻧ ﺟﻬﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺴﺎوی ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﻛﺪام ﻛﻪ اﺛﺮی ﻧﺸﺎن ﻧﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﮔﻮﻳﺎی ﻋﺪم اﺛﺮ ﺳﻮ ء آن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ آن ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺖ . ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﻛﻪ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، ﻻزم اﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺴﺎوی ﺑﺎﺷﻨﺪ . 8 - 3 ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣ ﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻣﺎﻧﻨﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻏﻴﺮه اﺳﺖ . آﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﻣﺤﻞ و ﻧﻮع اﺻﻠﺢ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺳﺪ و ﻛﺎرﮔــﺎﻫﻬﺎی ﺟﻨﺒﻲ آن اﺳﺖ . 8 - 3 - 1 ﻣﺤﻞ اﺳﻜﺎن ﻛﺎرﻛﻨﺎن اﺛﺮات اﺳﻜﺎن ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺖ اﺟﺎره ﻣﻠﻚ ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮدد اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ در ﺟﺎده ﻫﺎ ، ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ آب و ﻏﺬا در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ و در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . 8 - 3 - 2 ﺳﻴﺴﺎت دودزا و ﭘﺮ ﺳﺮ و ﺻﺪاĤﻣﺤﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗ ﻣﺤﻞ اﺳﻜﺎن اﻓﺮاد و ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ از ﻧﻈﺮ دوری و ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت دودزا و ﭘﺮ ﺳﺮ و ﺻﺪا ﺑﺮرﺳﻲ و در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣ ﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . 51 8 - 3 - 3 ﺟﺎده ﻫﺎ ﻫﺎ ﺟﺎده ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺤﻤﻞ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺟﺪﻳﺪ را داﺷﺘﻪ ، از اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺧﺼﻮﺻﺎً در ﺷﺐ و ﻫﻮای ﺑﺎراﻧﻲ و ﺑﺮﻓﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻃﺮح ﺑﺮ ﺟﺎده ﻫﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . 8 - 3 - 4 ﻣﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب و دﻓﻊ زﺑﺎﻟﻪ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻣﺤﻠﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﺎد ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻮی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ را ﺑﻪ ﻃﺮف ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت اداری ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﺛﺮ ﻣﺤﻞ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . 8 - 4 ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺰ ﺟﺰﺋﻲ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﻨﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻮاردی ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ اﺳﺖ : ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎ ، ﻧﻮع اﻧﺘﻘﺎل ) روﺑﺎز ، ﺳﺮﭘﻮﺷﻴﺪه ، ﺗﻮﻧﻞ و ﻏﻴﺮه ، ( ﻃﻮل ﻫﺮ ﻳﻚ ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣ ﺴﻴﺮ و ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت ﻓﺮﻋﻲ ﻫﺮﻛﺪام و ﻫﺰﻳﻨﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و در ارزﻳﺎﺑﻲ ) ﺻﻮرت رﻳﺰ ، ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ( ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . 8 - 5 ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ) ﺳﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ ( ﻳﻜﻲ از راه ﻫﺎی ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ، ﺑﺎزﻧﮕﺮی اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آن اﺳﺖ . ﺑﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻪ : − ﻣﻴﺰان ﺑﺎزدﻫﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺮف ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺋﻲ از ﻗﺒﻴﻞ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ، ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ اﻓﺮاد و ﻣﺰاﻳﺎی از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آورده ﺷﻮﻧﺪ . − ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻃﺮح ﺳﺪ ﺑﺮ ﻛﻞ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . − ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭼﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﭼﻪ ﻣﻨﻔﻲ ارزش ﻣﺎﻟﻲ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﻧﺪ و ﺳﭙﺲ ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻛﻞ ﻃﺮح ، ﺳﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺿﺮر . − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻔﻴﻒ اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﮔﺰﻳﻨﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﻧﻴﺰ ﺟﺰو ﻣﺨﺎرج ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد . ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ زﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد : 8 - 5 - 1 ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدی در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻪ ﻣﻮ ارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد : − ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﻛﻠﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ( − ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻧﺪارﻧﺪ 52 − اﺳﺘﻬﻼک ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻣﻨﺎﻓﻊ − ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻣﺰاﻳﺎ- ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻮدﻣﻨﺪی − ﻋﻮارض ﺳﻮ ء ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻠﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ اﺛﺮات ﺑﺎ د ر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﻌﻨﻲ وﺿﻌﻴﺖ در ﻏﻴﺎب ﻃﺮح ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺛﺮات ﺑﻪ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮش ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ آﻧﻬﺎ را ﺑﭙﺬﻳﺮﻳﻢ ﻟﻴﺴﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﻧﻈﺮ دﻫﻨﺪ ، ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﺪﺗﺮ . - ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻲ ﻣ ﺷﻮﻧﺪ اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺪت و ﺿﻌﻒ و داﻣﻨﻪ اﺛﺮ ﻳﻌﻨﻲ آﻧﻜﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﻣﺤﺪوده ای را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺿﺮاﻳﺒﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﭙﺲ ﻫﺮ ﺿﺮﻳﺐ و ﻳﺎ در واﻗﻊ ﻫﺮ اﺛﺮ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻳﻚ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از روش ﻫﺎی زﻳﺮ ارزش ﻣﺎﻟﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ دارد و ﺮاتﺛا ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ در دو ﺳﺘ ﻮن ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − روش ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ و ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺖ − ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺗﻮﻟﻴﺪ − از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ در آﻣﺪﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪن اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺟﺪﻳﺪ − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی ﻫﺎ ، ﺑﻴﻤﻪ ﻫﺎ ، و ﻧﻈﺎﻳﺮ آﻧﻬﺎ − ارزش اﻓﺰوده ﻳﺎ ﻛﺎﺳﺘ ﻪ اﻣﻼک − ﺗﻐﻴﻴﺮات در دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ − ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎی ﻛﺎﻻﻫﺎی راﻳﺞ در ﺑﺎزار − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺜﻼً ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻈﺎرت - اﺳﺘﻬﻼک ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺳﻮد ﺑﺮرﺳﻲ و در ارزﻳﺎﺑﻲ دﺧﺎﻟﺖ داده ﺷﻮد ﻣﻲ ، زﻳﺮا ﺑﺴﻴﺎری از اﺛﺮات و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺳﻮدﻫﺎ در دراز ﻣﺪت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﻟﺬا ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ : − ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺳﻮد ﺑﻪ روز در آورده ﺷﻮﻧﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺳﻮد ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و دراز ﻣﺪت در دو ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . − اﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ارزش ﮔﺬاری ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺧﺘﻼط ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺎ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻜﻤﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 53 − ﻋﻮارض ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮش ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﻴﻢ . ﻣﺜﻼً ﻗﻄﻊ ﺗﻌﺪادی درﺧﺖ و .. . ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . ﺗﺬﻛﺮ : اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم ، اﺛﺮاﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ زﻣﺎن ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺟﻬﺖ آﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺳﺪ در اﺛﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ و ﻳﺎ زﻟﺰﻟﻪ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺿﺮرﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد، وﻟﻲ در ﺗﻔﺮﻳﻖ ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻮدﻣﻨﺪی ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ﻛﺎر . رود ﻣﻲ 8 - 5 - 2 ﻣﻼﺣﻈﺎ ت ﻛﻠﻲ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح در ﺧﺼﻮص اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ : − ارﻗﺎم ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﻗﻢ ﻗﻄﻌﻲ ﺗﻠﻘﻲ ﻧﺸﻮﻧﺪ . − ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻜﻤﻞ و ﻫﺸﺪار ﺟﻬﺖ ﺗﺼ ﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و اﺛﺮات آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﺑﺮ ﻋﻜﺲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺰﻳﻨﻪ - ﻣﻨﻔﻌﺖ در ﺟﺪول ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﻳﺎ زﻧﺪﮔﻲ ﭘﺎﻳﺪار در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻫﺎی ﻣﻌﻘﻮل از ﻣﻨﻄﻘﻪ در دراز ﻣﺪت ﻣﻴﺴﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪو ، ن آﻧﻜﻪ اﺛﺮ ﺳﻮ ء ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ وارد ﮔﺮدد . − آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻤﻜﻨﻪ در اﺛﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺪ ﻧﻴﺰ ﺟﺰو رﻗﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدﻧﺪ ) رﻗﻢ ﻣﺎﻟﻲ داده ﺷﻮﻧﺪ (. − ًﻣﺼﺮف ﻣﻮاد ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺜﻼ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . − ﻣﻮاد ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺟﺰ و ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺠﺪﻳﺪ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺟﺰو ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدﻧﺪ . 8 - 5 - 3 ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ در ﺣﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ : − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ − ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و دراز ﻣﺪت − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮ ء ﺑ ﻪ ﻳﻜﻲ از ﺻﻮر زﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﻮد : − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﻬﺎی ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻛﻪ رﻗﻢ ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ رﻗﻢ از ﻳﻚ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ − ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ رﻗﻢ از ﻳﻚ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ 54 9 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘ ﺲ از اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻜﻲ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻠﻴﻪ اﺛﺮات اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻋﻢ از ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ، اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺠﺪداً ﻣﺮور ﺷﻮد و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎﺗﻲ ﺟﻬﺖ دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﺗﺨﺎذ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﺳﻮء ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ رو اﻳﻦ ﺑﺨﺶ در ﺗﻤﺎﻣﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮﺳﻮم اﺳﺖ . ﺗﻘﺪم و ﺗﺄﺧﺮ اﻗﺪﻣﺎت ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ و وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻣﺎن دارد . ﻣﺜﻼً اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻛﻮﺗﺎه ﭘﻴﺶ آﻳﺪ ﻧ ، ﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد : 1 - اﺛﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ 2 - ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ و ﺣﻮادث 3 - اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 9 - 1 رﻋﺎﻳﺖ ﺣﻘﻮق دﻳﮕﺮان در ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺛﺮات ﺳﻮﺋﻲ ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮ ح ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در اﺳﺮع وﻗﺖ ﭼﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﭼﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻓﻊ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺗﺎ ﺣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﺬﻳﺮش اﻗﺪام ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﮔﺮدد . در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻈﻴﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاری و ﻣﺮاﻛﺰ ﻣﺨﺘﻠﻒ اداری ، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮح ﻫﺎ ، ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎی ﻓﺮا ﻃﺮﺣﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 9 - 2 اراﺋﻪ روﺷﻬﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺘﺨﺐ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺮوه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﻤﻜﺎری ﻧﺰدﻳﻚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻳﺪ ، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻴﺎت داده .ﺷﻮد ﻣﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ داده ﺷﻮد و ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل در آن دوره ﻛﻮﺗﺎه ﺑﺎﺷﺪ و از ﻧﻈﺮ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﻜﻠﻲ اﻓﺰوده ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . روش ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : 9 - 2 - 1 روﺷﻬﺎی ﺳﺎزه ای ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺎزه ای در ﭘﺎره ای از ﻣﻮارد ﻻزم اﺳﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺳﺎزه ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺳﺎزه داده ﺷﻮد ﺗﺎ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . ﭼﻨﺪ ﻣﺜﺎل ذﻛﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد : − ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻮع ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﺜﻼً از ﺳﭙﺘﻴﻚ ﺗﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻟﺠﻦ ﻓﻌﺎل − ﺗ ﻐﻴﻴﺮ ارﺗﻔﺎع دودﻛﺶ − ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺤﻞ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ از ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺎد ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺨﺎﻟﻒ − ﻛﺎرﺑﺮی ﺣﻠﺰون ﻛﺶ ﻳﺎ ﺟﻠﺒﻚ ﻛﺶ و ﭘﺨﺶ آن ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺎﻳﻖ و ﻳﺎ ﻧﺼﺐ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ورودی − اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ 55 − اﺣﺪاث ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ در ﻣﺴﻴﺮﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺪ ﻣ ﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻳﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ در ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﻣﺸﺮف ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ − ﻓﻴﻠﺘﺮ ﮔﺬاری ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎی دودزا ﺑﻪ ﻫﻮا − ﻋﺎﻳﻖ ﻛﺮدن اﻃﺮاف ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ و ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﭘﺮ ﺳﺮ و ﺻﺪا 9 - 2 - 2 روش ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﺳﺎزه ای اﻳﻦ روش ﻫﺎ دارای ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ از وﺿﻊ و اﺟﺮای ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ ، ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ، آﻣﻮزش ﻛﺎرﻛﻨﺎن در رده ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و اﺳﺘﻔﺎده از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻲﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . 9 - 3 روش ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت ، ﻳﻚ ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺟﻬﺖ اﺟﺮای دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳ ﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ دﻗﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ ﺳﺪ و ﻛﺎر ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺣﻔﺮ ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ و اﺣﺪاث ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﻏﻴﺮه ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺟﻬﺖ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮔﺮدد ، اﻣﺎ واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ دوره ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . زﻣﺎن ﺑﻨﺪی دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻄﺒﻴﻖ داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺘﻲ ﻻﻣﻜﺎن ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﻈﺎرت ﺑﻬﺘﺮی ﺑﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در اﻧﺘﺨﺎب روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء اﻋﻢ از روش ﻫﺎی ای ﺳﺎزه ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﺳﺎزه ای ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : − وﺟﻮد ﻓﻦ آوری ﻫﺎی ﻻزم در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد و ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮی آﻧﻬﺎ − ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻗﻮﻣﻲ ﻣﺮدم ﺑﻮﻣﻲ در ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺎ اﺟﺮای ﻃﺮح و روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء − ﻣﻴﺰان آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﺑﻪ اﺟﺮا در آوردن ﻓﻦ آوری ﻫﺎی ﻻزم − ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻻزم ﺑﺮای ﺑﻪ اﺟﺮا در آوردن روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء 9 - 4 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻼً ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء در ﭼﻬﺎر رﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه اﺻﻠﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : ﮔﺮوه اﻟﻒ : ﻛﺎرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل اﺛﺮات ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ ، ﻣﺜﻞ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﺪﻫـﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ1 ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻛﺎرﮔﺎه و ﻫ ﺪاﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻂ اﻟﻘﻌﺮ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ دور از ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﺳﺪ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد ، ﻓﻴﻠﺘﺮ ﮔﺬاری ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻮا ، ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻃﺎﻗﻚ ﺟﻬﺖ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﺻﺪا ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﻋﺎﻳﻖ ) ﭘﺸﻢ ﺷﻴﺸﻪ ( ﻛﺮدن ﻣﻮﺗﻮر در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد ﻓﺎﺿﻼﺑﻬﺎ و .. . ﮔﺮوه ب : ﻛﺎرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ د رﺟﻪ و ﻣﻌﻴﺎر اﺛﺮات ﺳﻮء را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ، ﻣﺜﻞ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ورود ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺳﺪ ، ﻛﻤﺘﺮ ﻛﺮدن ﺗﻌﺪاد و اﺑﻌﺎد ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎ در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺣﺼﺎری از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻠﻨﺪ ، ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ و ﺣﺬف 1 - Cuffer dam 56 ارﺗﻌﺎش ﻣﻨﺘﻘﻠﻪ از دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮ و ﺻﺪا ، وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﻫﺎی ﺷﻜﺎر ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن و ﺣﻴﻮاﻧﺎت آﺑﺰی و ﺧﺸﻜﻲ زی .. .و ﮔﺮوه ج : آﻧﻬﺎﺋﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻣﺜﻞ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﺑﻴﺸﻪ زار ﻳﺎ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ، اﺣﻴﺎً ﻣﺠﺪد ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﺪن ﻳﺎ ﺧﺎک ﻫﺴﺘﻪ رﺳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ، اﻳﺠﺎد ﺟﻨﮕﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻞ ﻫﺎ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﻫﺎ ﺟﺎده از ﺧﻮردﮔﻲ ، دو ﻻﻳﻪ ﻛﺮدن ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ورود ﺻﺪای ﻛﻤﺘﺮ و .. . ﮔﺮوه د : اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ را ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ، ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮاﻫﻢ آوری ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﭘﺰﺷﻜﻲ ، ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺑﺎز ، ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ، ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ آﺳﺎن ، دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻇﺮ زﻳ ﺒﺎ، زﻫﻜﺶ ﻫﺎ، ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی اﻧﺘﻘﺎل آب و . . 9 - 4 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا اﻫﻢ ﻛﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا درﺑﺎره ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪ ﺳﺎزی اﻧﺠﺎم داد ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : 9 - 4 - 1 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ آب ﻫﺎ − ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺗﻠﻪ ﻫﺎی رﺳﻮب ﮔﻴﺮی و ﺟﻠﻮﮔﻴ ﺮی از ورود ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎد رﺳﻮﺑﺎت و اﻣﻼح در آب − ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی آﺑﺨﻴﺰ داری در ﻣﺤﻠﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﻫﺎ در داﻣﻨﻪ ﻛﻮﻫﺴﺎر ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ، ﭘﺨﺶ آب در ﺳﻔﺮه آﺑﺪار زﻣﻴﻨﻬﺎی ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ را ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد . − اﻳﺠﺎد ﺳﺪﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ در دره ﻫﺎی ﻣﺸﺮف ﺑﺮ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ، اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻫﻢ ﻣﺰاﺣﻤﺖ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻫﺎ در ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺣﺪاث ﺳﺪ را ﻛﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻫﻢ آﻟﻮدﮔﻲ و ﺣﻤﻞ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ و ﺳﺪ را ﻛﺎﻫﺶ . دﻫﺪ ﻣﻲ − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ دﻗﻴﻖ ﺣﺠﻢ ﻣﺮده ﻻزم ﺑﺮای ﻧﮕﻬﺪاری رﺳﻮب و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ رﺳﻮﺑﺎت − دﻗﺖ در ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﺎک ﺗﻮﺳﻂ آب ﺣﻤﻞ ﺷﻮد . − دﻗﺖ در ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی در ﭘﻲ اﺻﻠﻲ و ﻣﺮﻃﻮب ﻛﺮدن ﻣﺮﺗﺐ آن ﺟﻬﺖ ورود ﻛﻤﺘﺮ ﺧﺎک ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺤﻞ .ﺳﺪ − دﻗﺖ ﻧﻤﻮدن در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻜﺎن ﺟﻬﺖ ﻛﻤﭙﻴﻨﮓ ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ، ﻫﺎ ﺣﻔﺮه و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی . دﻓﻊ اﻳﻦ دﻗﺖ ﻫﻢ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﻲ آب اﺳﺖ و ﻫﻢ ﻛﻨﺘﺮل آﻟﻮ دﮔﻲ ﻫﻮا و دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ − ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻨﺪن و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﺧﺎک در ﻓﺼﻮل ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ در ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪ . − اﺣﻴ ﺎء زﻣﻴﻦ - زﻣﻴﻦ را ﭘﺲ از ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اول ﺑﺮﮔﺮداﻧﻨﺪ . − ﻛﺎﻫﺶ اﺑﻌﺎد ﺳﺪ و ﻣﺨﺰن آب ﺑﺎ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻳﺎ ﭘﺲ از ﭘﺮ ﺷﺪن رﺳﻮب در اﺑﺘﺪای ﻣﺨﺰن ﺳﺪ − ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﺳﺪ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات و اﺟﺘﻨﺎب از ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرات در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺪ 57 − ﭘﺎک ﺗﺮاﺷﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻛﻪ در ﻛﻒ ﺳﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و زﻳﺮ آب ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ ، اﻳﻦ اﻗﺪام ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺨﺶ ﻣﻮاد آﻟﻲ در آب و ﺟﻠ ﻮﮔﻴﺮی از اوﺗﺮوﻓﻴﻜﺎﺳﻴﻮن آب درﻳﺎﭼﻪ اﺳﺖ . − درﺧﺘﻜﺎری و اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ در اﻃﺮاف درﻳﺎﭼﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎً ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺮف ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ اﺳﺖ و آب ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ از آن ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﺮف درﻳﺎﭼﻪ وارد ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ رﻳﺰش ﻛﻮه و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻃﺒﻴﻌﻲ را ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ . دﻫﺪ ﻣﻲ − اﻳﺠﺎد ﮔﺬرﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ 9 - 4 - 1 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا − ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری ﺑﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻏﺒﺎر و دود ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ، ﺗﺸﻜﻴﻼت اداری و ﻧﻈﺎرﺗﻲ . − ادﻏﺎم ﻣﻜﺎﻧﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ داﺷﺖ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اﻋﻤﺎ ل ﻧﻤﻮد . − ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﺎرﮔﺮان ﺑﻪ ﻛﺎر ﭘﺎﻛﻴﺰه و ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﻛﺎرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . − اﺳﺘﻔﺎده از اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ ﻛﻪ آﻟﻮدﮔﻲ را ﻛﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻣﺜﻼً ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ ، ﻧﺼﺐ دودﮔﻴﺮ روی اﮔﺰوزﻫﺎ ، ﻧﺼﺐ ﻓﻴﻠﺘﺮ روی دودﻛﺶ ﻫﺎ ﻣﺜﻼً در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺎزی . − اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻮﺧ ﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺳﻮزﻧﺪ و ﻛﻤﺘﺮ ﻫﻮا را آﻟﻮده ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ . − ﺗﻌﻄﻴﻞ ﻛﺎرﮔﺎه در روزﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻨﻮرژن ) واروﻧﮕﻲ ﻫﻮا ( و ﻣﻪ وﺟﻮد دارد و اﺛﺮات آﻟﻮدﮔﻲ را ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻴﻨﻤﺎﻳﺪ . 9 - 4 - 1 - 3 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺻﺪا − اﻳﺠﺎد ﺣﺼﺎر در اﻃﺮاف دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺮ و ﺻﺪای زﻳﺎد − ﻋﺎﻳﻖ ﻛﺎری ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺻﺪا اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . − ﺣﺬف ارﺗﻌﺎﺷﺎت ﺑﺎ ﻗﺮار دادن ﺑﺮزﻧﺖ ﻳﺎ ﭘﺸﻢ ﺷﻴﺸﻪ در ﻓﺎﺻﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و اﺗﺼﺎﻻت − روﻏﻨﻜﺎری ﻣﺮﺗﺐ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﭼﺮخ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ − ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ و اﮔﺰوزﻫﺎی وﺳﺎﺋﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻓﻀﺎی ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و اداری − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﻗﺪام ﺑﻪ درﺧﺘﻜﺎری ﻓﺸﺮده در ﻣﺤﻞ ﺳﺪ ﺗﺎ ﺟﺎده و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و اداری ﻛﻪ ﺑﻌﺪاً اﺣﺪاث ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . − اﻧﺘﺨﺎب زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﻤﻠﻴﺎت ، ﺳﺎﻋﺎت روز ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ از ﺳﺎﻋﺎت ﺷﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . − از رده ﺧﺎرج ﻧﻤﻮدن وﺳﺎﺋﻞ ﻣﺴﺘﻬﻠﻚ − دو ﺟﺪاره ﻧﻤﻮدن ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و اﻳﺠﺎ د دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺣﺪود 30 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺑﺎ ﻋﺎﻳﻖ در آﻧﻬﺎ − ﺗﺄﻣﻴﻦ وﺳﺎﺋﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺨﺼﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮ و ﺻﺪا 58 9 - 4 - 1 - 4 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻫﻢ ﻣﻮارد در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ، ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ و ﻣﻮاد زاﺋﺪ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺑﻴﻤﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺣﺪاث ﻓﺎﺿﻼب روﻫﺎ و زﻫﻜﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻫﺪاﻳﺖ زه آب ﻫﺎ و ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ و ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ دور از رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﺪ − ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﺳﺪ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات − ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات در آن ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ − اﻳﺠﺎد ﭘﺎرک ﺎ ﻫ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در اﻃﺮاف ﻣﺤﻞ ﻃﺮح − اﻗﺪاﻣﺎت ﻛﻨﺘﺮل ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻛﻪ آﻧﭽﻪ ﻫﺴﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ − ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ ) ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺪﻳﻞ اراﺿﻲ ﺟﻨﮕﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺮک ﻳﺎ ( .. . − ﺟﻨﮕﻞ ﻛﺎری و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در اﻃﺮاف ﺳﺪ اﺣﺪاﺛﻲ و درﻳﺎﭼﻪ آﻳﻨﺪه − ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎ ت ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺑﻴﻤﺎری ، ﻣﺜﻼً اﮔﺮ ﮔﻮدال ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻛﻪ آب ﺑﻴﺶ از 4 روز در آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ آب آﻧﻬﺎ ﺟﺮﻳﺎن داده ﺷﻮد ﺗﺎ ﺧﺸﻚ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﭘﺸﻪ و ﺳﺎﻳﺮ ﺣﺸﺮات ﻧﺎﻗﻞ ﺑﻴﻤﺎری ﻧﮕﺮدﻧﺪ . − اﻳﺠﺎد اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺴﻬﻴﻼت درﻣﺎﻧﮕﺎﻫﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻫ ﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اوﻟﻴﻦ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ − ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺮدم و اﻧﺘﺨﺎب ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎی اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ اراﺿﻲ − ﺣﻔﻆ اﺻﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاردن ﺑﻪ آداب و رﺳﻮم ﻣﺤﻠﻲ − اﺟﺘﻨﺎب از اﺳﻜﺎن ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ دارای ﺗﻤﺎﻳﺰات زﻳﺎدی ﺑﺎ اﻫﺎﻟﻲ ﺑﻮ ﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − اﻳﺠﺎد ﻣﺤﺪودﻳﺖ در ﺗﻮﺳﻌﻪ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − اﺳﺘﺨﺪام از ﺑﻴﻦ اﻓﺮاد ﺑﻮﻣﻲ ) ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ( − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺪ − ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران ﻣﺤﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺎرﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ اﺣﺪاث ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه 9 - 4 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺗﺨﻔﻴﻒ اﺛﺮات ﺳﻮء در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا اﺳﺖ . ﻣﺜﻼً درﺧﺘﻜﺎری اﻃﺮاف ﺳﺪ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﺳﻮﺑﺎت ، روش ﻫﺎی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﭘﺨﺶ دود و ﻏﺒﺎر ، ﻛﺎﻫﺶ ﺻﺪا . اﻫﻢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : 9 - 4 - 2 - 1 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ آب ﻫﺎ − ﺣﻔﻆ ﺳﻮاﺣﻞ درﻳﺎﭼﻪ و ﭘﻞ ﻫﺎ و ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 59 − ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎﻣﻞ و ﻳﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﺳﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد از ﺟﻬﺖ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ آﻳﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﻳﺎ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺳﻤﻲ ﺑﻪ آب رو دﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻ دﺳﺖ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﻧﻪ . ﮔﺴﺘﺮش ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزی ، وﻳﻼﺳﺎزی ، ﺷﻬﺮﻛﻬﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ در ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ اﺳﺖ ؟ آﻳﺎ ﺑﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ آب و ﺗﺄﻣﻴﻦ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و ﻛﺸﺎورزی ﻣﻐﺎﻳﺮت دارد ﻳﺎ ﻧﻪ ؟ آﻳﺎ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺧﻮدﭘﺎﻻﻳﻲ آب ﺗﺠﺎوز ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ ؟ − ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻣﺤﻮﻃﻪ درﻳﺎﭼﻪ از ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﭘﺬﻳﺮ ، اﻧﺠﺎم ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ، ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺳﺪ ﺗﻮﺳﻂ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻘﻲ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً در رﺳﻮﺑﺎت ﺳﻤﻲ . − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻫﻮادﻫﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺨﺰن ، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺪﻳﺪه اوﺗﺮوﻓﻴﻜﺎﺳﻴﻮن در ﺳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد و ﻳﺎ ﺑﺎ ورود آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ آب ، ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﻗﺪرت ﺧﻮدﭘﺎﻻﻳﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آﺑﮕﻴﺮی از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﺋﻴﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی آب را ﺑﺸﻜﻨﻨﺪ . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش ﺷﻜﺴﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﻗﺴﻤﺖ ﻋﻤﻴﻖ درﻳﺎﭼﻪ ، ﻫﻮادﻫﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺟﻬﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ آﺑﮕﻴﺮی از ﺳﺪ و ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻣﻜ ﺎﻧﺎت ﻛﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ آب در زﻣﺎن ﻣﻄﺒﻖ ﺷﺪن آب و اﻣﻜﺎن ﺑﺮداﺷﺖ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ آب − ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ورودی ﺑﻪ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﻣﺤﻞ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت − ﻛﻨﺘﺮل و آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب در ﻣﺨﺰن ﺳﺪ و اﻋﻤﺎل ﻛﺎرﻫﺎی ﻻزم ﻣﺜﻼً اﮔﺮ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﻲ در ﺳﺪ و ﻳﺎ ﭘ ﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد و ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی ازت و ﻓﺴﻔﺮ در ﺳﺪ ﻳﺎ ﻛﻼً در آب ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ ، ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺳﺐ آن ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺳﺒﺐ اوﺗﺮوﻓﻴﻜﺎﺳﻴﻮن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻻزم ﻧﮕﺮدد ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻮددﻫﻲ ﺑﻪ آب اﺿﺎﻓﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ − ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﻳﺠﺎد زﻫﻜﺸﻲ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺟ ﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ورود ﻛﻮدﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی ﺧﺎک ﺑﻪ آب رودﺧﺎﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺸﺖ در زه ﻛﺶ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ − ﻛﺎﺷﺖ ﻧﻬﺎل در زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﻣﺸﺮف ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ و رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ − دﻗﺖ در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی اداری ، ﻣﺤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ آب ﺳﺪ − ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻔﺮﻳﺤﺎﺗﻲ ﻣﺜﻞ ﺷﻨﺎ ، اﺳﻜﻲ روی آب و ﻗﺎﻳﻘﺮاﻧﻲ در ﻣﺨﺰن ﺳﺪ − ﺑﺮداﺷﺖ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﺿﺎﻓﻲ ، ﺑﺮگ ﻫﺎی رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﻄﺢ درﻳﺎﭼﻪ ) در ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ( و اﺳﺘﻔﺎده آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ دام ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻴﻮﮔﺎز و .. . − ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺗﺨﻠﻴﻪ آب و ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﻌﺎدل آن در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺛﺎﺑﺖ در ر ودﺧﺎﻧﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ − ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺗﻔﻜﻴﻚ اراﺿﻲ ﺟﻨﮕﻠﻲ و ﻛﺸﺎورزی در ﺑﺎﻻدﺳﺖ − ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﻠﻪ ﻫﺎی رﺳﻮب ﮔﻴﺮ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﻛﺘﻨﺮل اﻓﺰاﻳﺶ رﺳﻮﺑﺎت و اﻣﻼح ﺑﻪ آب − ﻧﮕﻬﺪاری ﺣﺪاﻗﻞ ﺟﺮﻳﺎن آب در رودﺧﺎﻧﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻣﻮر ﺷﻴﻼﺗﻲ − اﻳﺠﺎد ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻨ ﺎﺳﺐ در ﺳﺪ ﺟﻬﺖ ﻋﺒﻮر ﻣﺎﻫﻴﺎن − ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﺨﻤﮕﺬاری ﻣﺎﻫﻴﺎن 60 − ﺗﻮﺳﻌﻪ ذﺧﺎﻳﺮ ﺷﻴﻼﺗﻲ در ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه ﻣﺨﺰن ﺳﺪ − ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ − ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻞ در ﻣﺤﺪوده ﺳﺪ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻳﺎﺑﻨﺪ و ﻳﺎ ﺑﻴﺶ از ﻣﻴﺰان ﻃﺒﻴﻌﻲ دﻳﺪه ﺷﻮﻧﺪ . 9 - 4 - 2 - 2 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا − ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ . اﺧﺘﻼف ﻋﻤﺪه در ﻧﺼﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻛﺘﺘﺮل آﻟﻮدﮔﻲ در ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎی دودﻛﺶ ﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻋﻤﻮﻣﺎً وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 9 - 4 - 2 - 3 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺻﺪا − ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ اﺳﺖ ﻛ ﻪ در ﻓﺎز اﺟﺮاﻳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ . 9 - 4 - 2 - 4 ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﻓﺎﺿﻼب رو و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺘﻨﺎوب ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﻤﮕﺬاری ﺣﺸﺮات و اﻳﺠﺎد ﺑﻮ − ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻤﻲ در اﻃﺮاف ﺳﺪ ﺟﻬﺖ ﺣﺬف ﻛﺮم ﻫﺎی ﻧﺎﻗﻞ ﺑﻴﻤﺎری − ﭘﺪﭘﺪ آوردن اراﺿﻲ ﺟﺪﻳﺪ و ﻣﻔﻴﺪ در ﺗﭙﻪ ﻣﺎﻫ ﻮرﻫﺎی دو ﻃﺮف ﺳﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺣﻴﻮاﻧﺎت و ﺗﻮرﻳﺴﻢ و ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت ﺑﻮده اﻧﺪ ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ آب ﺳﺪ و ﺗﻜﺜﻴﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺣﻴﺎت وﺣﺶ − اﻳﺠﺎد ﭘﺎرک ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری و ﺣﻔﻆ ﺑﻘﺎً ﺟﺎﻧﻮران و اﻳﺠﺎد ﻓﺮﺻﺖ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﺑﺮای آﻧ ﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻣﻦ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه − ﺑﺮداﺷﺖ اﺿﺎﻓﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮگ ، ﻫﺎی رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه درﺧﺘﺎن در ﻣﺤﻮﻃﻪ اﻃﺮاف ﺳﺪ و اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ دام ﻫﺎ و ﺑﻴﻮﮔﺎز .. . و ﻳﺎ − اﻳﺠﺎد اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ − ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻣﺮﺗﺐ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ، ﻣﻨﺎزل ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ، ﻧﻴﺮوﮔﺎه و اﻃﺮاف ﺳﺪ و درﻳﺎﭼﻪ − اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺑﻬﺒﻮد اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺑﺮای ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻓﺰوده − ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﺳﻜﺎن اﻓﺮاد ﻏﻴﺮ ﻫﻤﮕﻮن از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻛﻨﺎر ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ − اﺣﺘﺮاز از اﺳﺘﺨﺪام اﻓﺮادی ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻤﺎﻳﺰات زﻳﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻫﺎﻟﻲ ﺑﻮﻣﻲ دارﻧﺪ ) ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً اﺳﺘﺨﺪام ﺧﺎرﺟﻴﺎن ( − اﻳﺠﺎد ﻣﺤﺪودﻳﺖ در دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ آب درﻳ ﺎﭼﻪ ، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻨﺎزل ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻤﺎری ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺎﻣﻠﻴﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎ − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺪ − ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﺒﻲ ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . − ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻴﺸ ﺘﺮ و ﺑﻬﺘﺮ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح 61 9 - 5 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت و اراﺋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺮدم و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻧﺤﻮه زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻄﻠﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در روش ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 9 - 5 - 1 ﺗﻠﺨﻴﺺ اﺛﺮات ﺟﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﻌﺪاد ﺧﺎﻧﻮار و ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻧﻬﺎ ، وﺳﻌﺖ اﻣﻼک و ﻧﻮع ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ آﻧﻬﺎ و روش ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول ذﻛﺮ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ اﻓﺮادی ﻧﻈﻴﺮ زارﻋﻴﻦ ، ﻗﺒﺎﻳﻞ و اﻳﻼت ، اﻗﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﻗﻮﻣﻲ و ﻧﮋادی ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﻣﺒﺬول ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎ ﻳﻲ و ﻧﻈﺎﻣﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﻮﻧﺪ از درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 9 - 5 - 2 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺑﺮ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺮدم و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت اﺑﺘﺪا ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺪ ﺳﺎزی ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭼﻪ ﻣﻴﺰان از ﻣﺮدم و از ﭼﻪ ﻃﺎﻳﻔﻪ و ﻳﺎ ﻗﺒﻴﻠﻪ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻗﻮﻣﻲ ﺟﺎ ﺑﻪ ﺟﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ، ﺣﻘﻮق ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﻳﺸﺎن ، ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻫﺎ ، ﻣﺸﺎﻏﻞ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﺸﺎن در اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮدم ، ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ، ﺷﺮاﻳﻂ زﻣﻴﻨﻬﺎی اﻳﺸﺎن از ﻧﻈﺮ ﻛﺸﺎورزی ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ روش ﻛﺎﻫﺶ آ ﺛﺎر ﺳﻮء ﻃﺮح ﺟﺪﻳﺪ اراﺋﻪ ﮔﺮدد . 9 - 5 - 3 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻴﺰان داراﺋﻲ، اﻣﻼک ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ از ﻣﺮدم در اﺛﺮ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ از ﺑﻴﻦ رود ﻣﻲ ، ﺗﻌﺪاد اﺣﺸﺎم و داراﺋﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ از ﺗﺮک آﻧﻬﺎ ﻳﺎ ﻓﺮوش ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ دﺳﺘﻪ و ﻗﻮم اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﭘﺮداﺧﺖ ﻏﺮاﻣﺖ ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﻮل در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ و از دﺳﺖ دادن اﻣﻼک و ﺣﺘﻲ ﻋﻼﻗﻪ ﻫﺎ ﻳﻚ ﻧﻮع ﺑﺮﺧﻮرد اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻏﻠﺐ ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ) در ﺳﺘﻮن آﺧﺮ ﺟﺪول ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ 7 - 5 - 1 در ﺻﻮرت ﺗﻮاﻓﻖ ﻃﺮف، ﻣﺒﻠﻎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻏﺮاﻣﺖ ذﻛﺮ ﮔﺮدد (. - اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد داوﻃﻠﺒﺎ ﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﺸﻮﻳﻖ و در ﻣﻮاﻗﻊ ﻻزم اﺳﺘﺨﺪام در ﺧﺪﻣﺎت اﺻﻠﻲ و ﺟﻨﺒﻲ ﺳﺪﺳﺎزی در ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، اﺷﺨﺎص در ﻣﺤﻞ ﺟﺪﻳﺪ اﻣﻜﺎن ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﻧﻈﻴﺮ آن در اﺧﺘﻴﺎر اﻳﻨﺎن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و در ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺷﺮوع زﻧﺪﮔﻲ در ﻣﺤﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ آﻧﺎن ﻛﻤﻚ .ﺷﻮد ﻣﻲ 62 - اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﻏﻴﺮداوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺳﻌﻲ ﺑﺸﻮد از اﺟﺒﺎر ﺧﻮدداری ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ راه دﻳﮕﺮی وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻗﺎﻧﻮن و ﻣﺮاﺟﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻤﻠﻜﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻣﺜﻼً اﺳﻜﺎن اﻳﻼت ﻣﻬﺎﺟﺮ ، دادن زﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻌﻮض و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺼﻮص و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪ ه در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻗﻮﻣﻲ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺎ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺼﻮص دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ ﻣﻲ ، در اﺧﺘﻴﺎر اﻳﺸﺎن ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﻬﻴﻼت و ﻛﻤﻚ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﺸﺎن ﺷﻮد ﻣﻲ ، زﻧﺪﮔﻲ و اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد را ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻫﻨﺪ . ﺗﺬﻛﺮ - د ر ﻫﺮ ﺑﺨﺶ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﺪرت اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻳﺎ ﻋﻤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮان ، ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﺗﺄﻣﻴﻦ آن ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد را ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ ) ﻏﻴﺮ دوﻟﺘﻲ NGO'S (1 ﻛﻤﻚ ﻣﺆﺛﺮی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻨﻤﺎﻳﻨﺪ و ﻣﺮدم را ارﺷﺎد و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮده ، در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی اﻳﺸﺎن در ﻣﻮرد ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ، ﻫﻤﻜﺎری ﻓﻜﺮی اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻧﻴﺰ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎﺗﻲ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﺣﺪود ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺎ ﭘﺮوژه ارﺗﺒﺎط ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ، اراﺋﻪ ﮔ .ﺮدد 1 - Non Governmental Organization 63 10 - ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ1 ﻫﺪف از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزد، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻧﺎﺷﻲ از اﺛﺮات ﻃﺮح در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه ای از وﺿﻌﻴﺖ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ را در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ . ﻣﺮاﻗﺒﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﺧﺬ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﻃﺮح ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻮده و اﻣﻜﺎن ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آﺗﻲ را ﻧﻴﺰ ﻣﻴﺴﺮ ﺳﺎزد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻳﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ا ﺛﺮات ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل و ﻳﺎ اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻞ در ﻣﻮﻗﻊ ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﮕﺮدﻳﺪه ، اﻧﺪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺑﺮای ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و اﺗﺨﺎذ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی اﻗﺪاﻣﺎت اﺻﻼﺣﻲ و ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺳﻮء ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 10 - 1 ﺗﻌﻴﻴﻦ و ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و اراﺋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻃﺮح ﺳﻨﺠﺶ اﻗ ﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﻃﺮح ﻫﺎی اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورده ﺷﻮد و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﮔﺬارده ﺷﻮد ، ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻧﺤﻮه اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح دارد . ﺑﺎﻳﺪ دﻳﺪ ﻛﻪ ﻛﺪام ﻳﻚ از ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻓﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺧﻮب ﻳﺎ ﺑﺪ ﺑﻮدن ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮای ﻣﺮاﻗﺒﺖ اﻧﺘﺨﺎب و ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : − ﺑﺎرش − ﺣﺠﻢ آب ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه − ﺣﺠﻢ ﺳﺎﻻﻧﻪ رﺳﻮﺑﺎت وارده − ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺧﺮوﺟﻲ از ﺳﺪ در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ) ﺷﻮری ، pH ،درﺟﻪ ﺣﺮارت ، ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ، ﻛﺪورت ، اﻛﺴﻴﮋن ﻣﺤﻠﻮل ، ﺟﺎﻣﺪات ﻣﻌﻠﻖ ، ﻓﺴﻔﺎت ﻫﺎ ازت ، ( − ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ﻫﻴﺪروژن و ﻣﺘﺎن در آب ﭘﺸﺖ ﺳﺪ − ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻟﻴﻤﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻲ ، ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺰرگ ، ﮔﻴﺎﻫﺎن آﺑﺰی و ارﮔﺎﻧﻴﺴﻤﻬﺎی ﻛﻔﺰی − ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﮔﻮﻧﻪ آﺑﺰﻳﺎن در رودﺧﺎﻧﻪ و ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه آﺑﻲ − ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ) ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﺗﻌﺪاد ( − ﺗﻐﻴﻴﺮات ﭘﻮﺷ ﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ) ﭘﻮﺷﺶ ، ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﮔﻮﻧﻪ ای ، ﻧﺮخ رﺷﺪ ، ﺑﻴﻮﻣﺎس و ﻏﻴﺮه ( در اراﺿﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ − اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ − اﺛﺮات روی ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ، ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ و ﻳﺎ ﺟﻮاﻣﻊ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ وﻳﮋه − ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ اﻣﺮاض − ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻫﺎی داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺮدم − ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺧﺼ ﻮﺻﻴﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﻤﻌﻴﺖ اﺳﻜﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ و اﻓﺮاد ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ در ﻣﻮرد ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺮق آﺑﻲ ﻛﻪ از ﺑﻴﻦ ﻣﻮارد ﻓﻮق اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : 1 - Environmental Monitoring 64 − ﺑﺎرش − ﺣﺠﻢ آب ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه در درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ − ﺣﺠﻢ ﺳﺎﻻﻧﻪ رﺳﻮب ﺣﻤﻞ ﺷﺪه از درﻳﺎﭼﻪ − ﻛﻴﻔﻴﺖ آب در ﻣﺤﻞ ﺗﻐ ﺬﻳﻪ ﺳﺪ و در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی ﻧﻈﻴﺮ : − ﺷﻮری − دﻣﺎ − ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ − ﻛﺪورت − اﻛﺴﻴﮋن ﻣﺤﻠﻮل − ذرات ﻣﻌﻠﻖ − ﻓﺴﻔﺎت − ﻧﻴﺘﺮات − ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ − ﺣﺠﻢ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻧﻮع ﻣﺼﺮف در درﻳﺎﭼﻪ و ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ − ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ و ﻣﺘﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪی در ﭘ ﺸﺖ ﺳﺪ − ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻟﻴﻤﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻛﻮﭼﻚ ) ﻣﻴﻜﺮوﻓﻠﻮر ، ( ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺎﻧﻮری ﻛﻮﭼﻚ ) ﻣﻴﻜﺮوﻓﻮن ( ، ﻋﻠﻔﻬﺎی آﺑﺰی و ﻣﻮﺟﻮدات ﻛﻔﺰی . − ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻴﻼﺗﻲ ) ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ و اﻧﺪازه ﺟﻤﻌﻴﺖ ( در رودﺧﺎﻧﻪ و درﻳﺎﭼﻪ − ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ) ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﺗﻌﺪاد ( − داﻣﻬﺎ ) ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺗﻌﺪاد ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﺷﺮاﻳﻂ ( − ﺗﻐﻴﻴﺮات ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺗﺎج ) ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﮔﻮﻧﻪ / ﻫﺎ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ ، ﺑﻴﻮﻣﺎس ( در آﺑﺨﻴﺰﻫﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ درﻳﺎﭼﻪ − ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﺮ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﺑﻜﺮ و ﺑﺮﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺟﻮاﻣﻊ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻬﻢ از ﻧﻈﺮ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ − ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺴﺮی − ﻣﻬﺎﺟﺮ ت ﻫﺎی دروﻧﻲ و ﺑﺮوﻧﻲ ﻣﺮدم در ﻣﻨﻄﻘﻪ − ﺗﻐﻴﻴﺮ در وﺿﻌﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻧﻈﺮ اﺳﻜﺎن ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺎ و ﻣﺮدم ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﺣﻮزه رودﺧﺎﻧﻪ 10 - 2 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ و ﺳﻨﺠﺶ روش اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﻤﺎن روش ﻫﺎﺋﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ اﻛﺜﺮﻳ ﺖ روش ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ، ، ﻫﻮا ﻓﺎﺿﻼب ، ﺻﺪا و .. . اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 65 ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻓﻮاﺻﻞ زﻣﺎﻧﻲ ﺗﻜﻤﻴﻞ و ﺑﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻃﺮح ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدد و ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﺳﻜﺎن ﺟﻤﻌﻴ ﺖ ﺟﺎ ﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه و ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻫﺎ ﻣﻌﻴﻦ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﺪه ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﺛﺮات روی ﺣﻴﺎت وﺣﺶ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ . آﻣﺎر ادارات ﻣﺴﺌﻮل ) ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن ( از ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺴﺮی و ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ اﻣﺮاض را ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد . 10 - 3 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و اراﺋﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺴﺌﻮل − در ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﺮوژه ً ﻫﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﻴﻘﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد و ﺗﺠﻬﻴﺰات و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ اﻣﻮر ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﺑﺎزرﺳﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ واﺣﺪﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ ﺟﻬﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺮاﻗﺒﺘﻲ ، ﻃﺮح ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ًﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی آﻧﺎن ﻣﻌﻴﻦ ﺷﻮد . − ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮدن از وﺳﺎﺋﻞ و اﺑﺰار و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮاﻗﺒﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . − در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آﻣﻮزش ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . − ﺗﺮﺟﻴﺤﺎً ﺑﺎزرﺳﻲ ﺧﺎرﺟﻲ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮاﺟﻊ ذی ﺻﻼح ﻣﺤﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎزرﺳﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎ، ﺳﻪ ﮔﺎم اﺻﻠﻲ در آن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت • ارزﺷﻴﺎﺑﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه • ﻓﺮﻣﻮل ﺑﻨﺪی ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﻨ ﺒﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد و اﺻﻼح 10 - 3 - 1 ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺿﺮورت ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘﻲ ﺑﺮده و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد ، ذی ﻓﺮد ﺻﻼﺣﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت و ﻣﺤﺪوده ﻛﺎر ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺗﻴﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﻣ ﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺷﻜﻞ ﺑﻨﺪی و اﺳﺎس ﻛﺎر را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺰرگ، ﮔﺮوه ﺑﺎﻳﺪ ازﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . درﻣﻮارد ﺧﺎص از ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان و ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ً. ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎﻳﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزه ، اﻧﺮژی ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳ ﺴﺖ ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻏﻴﺮه ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ﮔﺮوه ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ، اﻧﺪازه و ﻧﻮع ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ً، وﻟﻲ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻴﻦ 4 ﺗﺎ 8 ﻧﻔﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ . ﭘﺲ از ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮوه، ﮔﺎم ﺑﻌﺪی ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻼﻋﺎ ت اوﻟﻴﻪ اﺳﺖ ً. ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻃﻼﻋﺎت اوﻟﻴﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺑﺎزرﺳﻲ از ﺳﻮی ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎی ﻃﺮح ﺑﻪ ﮔﺮوه اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ، ﭼﻨﻴﻦ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ 66 ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺎزدﻳﺪ اوﻟﻴﻪ از ﻣﺤﻞ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ در اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺪون ﺷﻚ ﻛﻴﻔﻴ ﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻘﺶ و ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺴﺰاﻳﻲ در ﻛﺎرآﻳﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﮔﺮوه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس و درﻳﺎﻓﺘﻲ، ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺸﺨﺼﻲ را ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻫﻤﺮاه اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻗﺒﻞ از ﺑﺎزدﻳﺪ ﮔﺮوه ﺑ ﺎزرﺳﻲ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺧﻮد اﻃﻼع ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ و از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ آﻧﺎن ﻣﻠﺰم ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 10 - 3 - 2 زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه را ﻣﻮﻇﻒ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﭼﻬﺎر ﺗﺎ ﭘﻨﺞ ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒ ﻞ از ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت رﻳﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎزرﺳﻲ، ﻣﻘﺪﻣﺎت آن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺳﻪ ﺗﺎ ﭼﻬﺎر ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺎزدﻳﺪ، رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ﺗﻤﺎس ﺑﺮﻗﺮار ﻧﻤﻮده و ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻧﺤﻮه ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﮔﺮد ﻫﻢ آﻳﻲ و ﺟﻠﺴﺎت ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن، رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه، ﺻﻮرت رﻳﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮای دﻳﮕﺮ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ، ﺗﺼﺎوﻳﺮی از آن را ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﺻﻮرت رﻳﺰ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ . رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه، اﻋﻀﺎ ﻳﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ را آﮔﺎه ﻣﻲ ﺳﺎزد ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﺧﻮد ، ﻣﺪﺗﻲ ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ اﻗﺎﻣﺖ و ﻛﺎر ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻟﺬا ﮔﺰارش ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺑﺮده ﺷﻮد . دو ﺗﺎ ﭼﻬﺎر ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ، رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه، اﻃﻼﻋﻴﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ و ﺻﻮرت رﻳﺰ اﺳﻨﺎد را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﻣﺎده ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﺗﺼﺎوﻳﺮ اﻋﻼﻣﻴﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ارﺳﺎل ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻳﻚ ﺗﺎ دو ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از ﺟﻠﺴﻪ اوﻟﻴﻪ، رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﺑـﺎ ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑـﺮای ﺗﺄﻳﻴﺪ زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎری و ﺗﻨﻈﻴﻢ اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارک ﺗﻤﺎس ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﻣﺴﺌﻮل آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻓﺮم ﺑﺎزرﺳﻲ و ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﺼﺎوﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﮔﺮوه اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ او ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﮔﻪ ﻫﺎی ﺣﺎوی اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ را آﻣﺎده ﻛﺮده و در اﺧﺘﻴﺎر اﺷﺨﺎص ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺳﻮال ) در زﻣﺎن ﺑﺎزرﺳﻲ ( ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻗﺮار دﻫﺪ . اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻴﺰ از ﺳﻮی رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه و ﺗﺼﺎوﻳﺮ آﻧﻬﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﺗﻤﺎﻣﻲ ا ﻋﻀﺎً ﮔﺮوه ) در دو ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ ( ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺒﻞ از آﻏﺎز ﺟﻠﺴﻪ ورودی، اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه را ﻣﻼﻗﺎت ﻧﻤﻮده ، از ﻧﻈﺮ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ، آﺋﻴﻦ ﻫﺎ، ﻧﺎﻣﻪ دورﺑﻴﻦ و ﻓﻴﻠﻢ، ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻳﻤﻨﻲ و دﻳﮕﺮ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻮرﻧﻴﺎز اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑ . ﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ ازاﻳﻦ ﻣﻼﻗﺎت، رﺋﻴﺲ ﮔﺮوه، ﻣﺴﺌﻮل ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻋﻤﻠﻴﺎت را ﻓﺮا ﺧﻮاﻧﺪه و از ﺟﻬﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﺟﻠﺴﺎت ورودی و دﻳﮕﺮ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻮردﻧﻴﺎز، ﺗﺎﻛﻴﺪات ﻻزم را ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ آورد . ﺑﺎ ﻣﺮور ﻧﻤﻮدن ﻛﻠﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﮔﺰارش ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳ ﻲ ، ﭘﺮوﻧﺪه ﻫﺎ و راﻫﻨﻤﺎﺋﻲ ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ، اﻓﺮاد ﺑﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت آﻣﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻓﺮاد ﮔﺮوه، اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ، ﺻﻮرت رﻳﺰﻫﺎ، دﺳﺖ ﻧﻮﻳﺲ ﻫﺎ و دﻳﮕﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮردﻧﻴﺎز را ﮔﺮدآوری ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 67 10 - 3 - 3 ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ﻛﺎر، اﻧﺪازه، ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺗﻌﺪاد اﻋﻀﺎی ﺗﻴ ﻢ، ﻣﺪت ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﻳﺎ دو روز و ﺣﺘﻲ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮل اﻧﺠﺎﻣﺪ . ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻛﻠﻴﺪی در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ، ﺑﺎزرﺳﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﻛﺎرﻛﻨﺎن اﺳﺖ . ً ﺑﺎزدﻳﺪ از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻃﺮح، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻣﻼﻗﺎت و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺟﻠﺴﻪ ﺗﻴﻢ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮ ارﺷﺪ آﻏﺎز ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺟﻠﺴﻪ ورودی ﺑﺎ اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﭙﻲ ﺑﺮﮔﻪ ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮردﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺪﻳﺮ ارﺷﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و اﻫﺪاف ﺑﺎزرﺳﻲ و روال ﻛﺎر و ﻧﺤﻮه ﭘﺮﺳﺶ ﺑﻪ اﻃﻼع او رﺳﺪ ﻣﻲ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ آورﻧﺪ . اﺻﻮﻻ " در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ، ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ، ﺟﻠﺴﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪات، ﺗﺴﺖ و آزﻣﺎﻳﺶ و ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻣﺬاﻛﺮه، روش و ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻣﻬﻤﻲ در ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻛﺎر ﻳﺎ دﻓﺎﺗﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺎزرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ دور از ﺟﻮ ﻓﺸﺎر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮا ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺎزرس ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ را ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺷﺮوع ﻣﺬاﻛﺮت در ﺧﻮر ﺗﻮﺟﻬﻨﺪ ، ﻣﺸﺨﺺ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﻨﺪ . ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﺎﺷﻨﺪ . ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺎ ﻛﺎرﻣﻨﺪان ارﺷﺪ، ﻣﻴﺎﻧﻲ و ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺻﻮرت رﻳﺰ ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺎﺷﺪ ً، ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻔﻴﺪی ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . دﻫﺪ ﻣﺸﺎﻫﺪات از ﻣﺤﻞ ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺨﻤﻴﻦ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ ، ﺑﺮای ﻣﺜﺎل اﮔﺮ ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری آب ﻳﺎ اﻧﺠﺎم ﺑﺮآورد و ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﻳﻚ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻛﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎزرس ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮔﺮدد . ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺰارش ﮔﺮدد و ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﻴﺎن ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد . آزﻣﺎﻳﺶ ﻧﻴﺰ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه روش ًﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪا ﺗﻲ ﺟﻬﺖ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری از ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻛﻞ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺜﺎل ﻫﺎﻳﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ) ﻣﺴﺘﻨﺪات ( ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − داده ﻫﺎی ردﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه ﮔﺬﺷﺘﻪ − ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻛﺮدن − روش ﻫﺎی ﺗﻀﻤﻴﻨﻲ و ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﺴﺘﻘﻞ 10 - 3 - 4 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻛﻨﺘ ﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎ، ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻜﺘﻮب رﺳﻤﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺴﺌﻮل ﺣﺬف ﮔﺮدد . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ، ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻨﻨﺪه اﻫﺪاف و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﻮده و روش ﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺰارش ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ را در ﻃﻮل ﺑﺎزدﻳﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎﻳﻲ دراﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد دارد ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ارﺷﺪ ﭘﺮوژه در ﻣﻴﺎن ﺑﮕﺬارد . اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﺗﺮک ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﺑﺎزرﺳﻲ ﺿﺮورت دارد ً. ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺟﻠﺴﺎﺗﻲ ﻗﺒﻞ از ﺧﺮوج ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻲ .ﺷﻮد 68 10 - 3 - 5 ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﻌﺪ از ﺑﺎزدﻳﺪ در ﻃﻮل ﻳﻚ د وره زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه )ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻚ ﻣﺎه ( ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﮔﺰارش ﻛﺎﻣﻠﻲ را ﺑﺮای اراﺋﻪ ﻧﻈﺮات ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﮔﺰارش در ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺮاﻳﻦ اﺳﺎس ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺧﻮد را ﺑﺮاﺳﺎس ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﮔﺮوه ﺑﺎزرﺳﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﺪ . 10 - 3 - 6 ﮔﺰارش ﮔﺰار ش ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﻮده و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن اﺛﺒﺎت ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺰارش ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ : − واﺿﺢ و دﻗﻴﻖ ﺑﻮده و از اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻟﻐﺎت دﺷﻮار و ﻣﺨﻔﻒ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺿﺮوری در آن اﺟﺘﻨﺎب ﮔﺮدد . − از ﺟﻤﻼت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺧﻮدداری ﺷﻮد و ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﭘﺎراﮔﺮﻓﻬﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ را از ﻫﻢ ﺟﺪا ﺳﺎزﻧﺪ . − واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ و ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻣﻮﺟﻮ د در آن ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . − ﻫﺪف دار و ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺒﻼ ً. ﺗﻌﺪاد دﻗﻴﻖ ﻋﺪم ﺗﺠﺎﻧﺲ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه در ﻃﻮل دوره ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﮔﺮدد . − ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ ﺑﺮﺧﻮرد ﮔﺮدد . 10 - 3 - 7 اراﺋﻪ اﺳﻨﺎد و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻛﻨﺘﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه در ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻪ ای ﺑﺮای ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﮔﺮدد . ﻳﺎدداﺷﺖ ﻫﺎی ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪه ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮرﺳﻤﻲ، ﮔﺰارش ﻫﺎ، ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﺪارک، ﻣﺨﺰن اﺳﻨﺎد را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻞ، ﻛﺎﻓﻲ، ﻣﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻮرد ا ﺳﺘﻔﺎده و ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ : - ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻨﻮﻳﺲ ﻳﺎ ﺗﺎﻳﭙﻲ، ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻧﺪن و دارای ﺗﺎرﻳﺦ، ﺷﻤﺎره ﺻﻔﺤﻪ، اﺳﺎﻣﻲ ﺑﺎزرﺳﻴﻦ و ﻋﻨﻮان در ﻫﺮﺻﻔﺤﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺑﻪ ﻳﻚ ﺧﻼﺻﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺎز دارد ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪی در آن ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺧﻼﺻﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷ ﻮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﺟﻬﺖ اﻧﻄﺒﺎق ﻛﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات و اﺟﺮاﻳﻲ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﺑﺪ . ﻣﻮارد ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻴﺎﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﺗﺼﺤﻴﺢ و ﻣﺨﺘﻮﻣﻪ اﻋﻼم ﮔﺮدد . رﺋﻴﺲ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻫﻤﻜﺎری ﮔﺮوه، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺳﺎزد ﻛﻪ آﻳﺎ ﺑﺨﺶ ﻳﺎ ﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺨﺘﻮﻣﻪ اﻋﻼم ﮔﺮدد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ . ﮔﺰارش ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ در اواﺧﺮ ﺳﺎل آﻣﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﮔﺰارش ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻣﻮرد ﻣﻮاﻓﻘﺖ را ﻛﻪ در ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ در ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎل ﺗﻘﻮﻳﻤﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه ، اﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺟﻤﺎﻟﻲ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ دارد . اﻳﻦ ﮔﺰا رش ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﻬﺖ اﻃﻼع ارﺳﺎل ﻣﻲ .ﺷﻮد 69 10 - 4 ﺳﻴﻜﻞ و ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل آﻣﺎری در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺘﻨﺎوب اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻛﻪ ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ روش ﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﺿﺮوری و ﻻزم اﺳﺖ . روش ﻫﺎی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • اﺗﻔﺎﻗﻲ • ای ﺗﻮده • ای ﻃﺒﻘﻪ اﻳﻦ روش ﻫﺎ در ﻛﺘﺐ و ﻣﺮاﺟﻊ آﻣﺎری ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪه . اﻧﺪ 10 - 4 - 1 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺮﻣﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر آب رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣ ﺤﻞ ﻗﺒﻞ از ورود ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ، از درﻳﺎﭼﻪ در ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﮔﻮﻳﺎی وﺿﻌﻴﺖ در ﻛﻞ ﺳﺪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ً ، ﻣﺜﻼ ﻋﻤﻖ ﻳﻚ ﻣﺘﺮی ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ 500 ﻣﺘﺮ از دﻳﻮاره ﺳﺪ و از ﺧﺮوﺟﻲ ﺳﺪ و500 ﻣﺘﺮ دورﺗﺮ از ﻣﺤﻞ ﺧﺮوﺟﻲ در اداﻣﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدد . از ﺑﻴﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی زﻳﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮرد ﺗﻐﻴ ﻴﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻳﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، اﻧﺘﺨﺎب و آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﺋﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺪورت، pH ، ،ًﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺧﺸﻚ، ﺳﺨﺘﻲ ﻗﻠﻴﺎﺋﻴﺖ و ﻛﻞ ﻛﻠﻴﻔﺮم و ﻛﻠﻴﻔﺮم ﻣﺪﻓﻮﻋﻲ ﺣﺘﻤﺎ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎر در ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻳﺎ ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻫﺎی اﻓﺮاد و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ دارد ً. ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﻛﺸﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺖ . ﻛﺎﺗﻴﻮن ً ﻫﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺮ ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب  ﺳﺪﻳﻢ و ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ و ﻛﻠﺴﻴﻢ و ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ و ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﺑ ﺟﻬﺖ ﻛﺸﺎورزی اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﻻزم و ﺗﻔﺴﻴﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . درﺻﻮرت ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻣﺮدم ﻳﺎ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آزﻣﺎﻳﺶ ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻳﺎ ﺑﻘﺎﻳﺎی ﺳﻤﻮم، ﻳﺎ ﻛﻠﺮور و ﺳﻮﻟﻔﺎت و ﻧﻴﺘﺮات و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ ﻻزم ﮔﺮدﻧﺪ . ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : اﻟﻒ- ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﻓﻴﺰﻳﻜﻮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺷﺎﻣﻞ pH، ﻛﺪورت، ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘ ﺮﻳﻜﻲ، رﻧﮓ، ﻃﻌﻢ، ﺑﻮ، ﺿﺮﻳﺐ اﺷﺒﺎع ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻛﻠﺴﻴﻢ ) از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ( ب- ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی روﺗﻴﻦ ﺷﺎﻣﻞ : ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺧﺸﻚ، ﺳﺨﺘﻲ ﺗﺎم، ﺳﺨﺘﻲ داﺋﻢ، ﻗﻠﻴﺎﺋﻴﺖ ﺗﺎم، ﻗﻠﻴﺎﺋﻴﺖ ﻓﻨﻞ ﻓﺘﺎﻟﺌﻴﻦ +ﻗﻠﻴﺎﺋﻴﺖ ﻣﺘﻴﻞ اوراﻧﮋ ) ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻫﺎ، ﺑﻴﻜﺮﺑﻨﺎت ﻫﺎ و اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎت و ﺑﻴﻜﺮﺑﻨﺎت ﻗﻠﻴﺎﺋﻲ ﺑﺮ ﻗﻠﻴﺎﺋﻲ ﺧﺎﻛﻲ ، ( ﻛﻠﺮور، ﺳﻮﻟﻔﺎت، ﻧﻴﺘﺮات، ﻧﻴﺘﺮﻳﺖ، ازت آﻣﻮﻧﻴﺎﻛﻲ، ﻓﻠﻮﺋﻮر، ارﺗﻮﻓﺴﻔﺎت، ﻓﺴﻔﺎت آﻟﻲ، ﺳﺪﻳﻢ، ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ، ﻛﻠﺴﻴﻢ، ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ، ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺷﺎﻣﻞ : آﻫﻦ، ﻣﻨﮕﻨﺰ، روی، ﻛﺎدﻣﻴﻮم، ﺳﺮب، آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم، ﻧﻴﻜﻞ، ﻣﺲ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﻏﻴﺮروﺗﻴﻦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ) ﺑﺮﺣﺴﺐ درﺧﻮاﺳﺖ و ﻣﻮرد ( ﺷﺎﻣﻞ ﻳﺪ ور، ﻓﻨﻞ، COD, BOD ، ﻛﻠﺮ ﻻزم ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ، ﻛﻠﺮ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه آزاد، ﻛﻠﺮ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ، ﺑﻘﺎﻳﺎی ﺣﺸﺮه ﻛﺶ ﻫﺎ و آﻓﺖ ﻛﺶ ﻫﺎ، ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻋﻠﻒ ﻛﺶ ﻫﺎ، آرﺳﻨﻴﻚ، ﺑ ﺮ، آﻧﺘﻴﻤﻮان ج- ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ : آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی روﺗﻴﻦ ﺷـﺎﻣﻞ؛ ﺷﻤﺎرش ﻫﺘﺮﺗﺮوف )ﻫﺎ ﺷﻤﺎرش ﻛﻠﻴﻪ ﺟﺮﻣﻬﺎ ( آزﻣﺎﻳﺶ ا ﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻴﻜﺮﺑﻲ آب ) آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﻠﻴﻔﺮم و ﻛﻠﻴﻔﺮم ﻣﺪﻓﻮﻋﻲ ( آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻏﻴﺮروﺗﻴﻦ ) ﻣﻄﺎﺑﻖ درﺧﻮاﺳﺖ ( ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺟﺴﺘﺠﻮی ﺳﺎﻳﺮ اﻧﺪﻳﻜﺎﺗﻮرﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ آﻧﺘﺮوﻛﻮک ﻳﺎ اﺳﺘﺮﭘﺘﻮﻛﻮﻛﻮس ﻓﻴﻜﺎﻟﻴﺲ، ﻛﻠﻮﺳﺘﺮﻳﺪﻳﻮم ﭘﺮﻓﺮﻧﮋﻧﺲ، آزﻣﺎﻳﺶ وﻳﺒﺮﻳﻮﻛﻠﻲ ﻳﺎ NAG، آزﻣﺎﻳﺶ ﺳﺎﻟﻤﻮﻧﻼﻫﺎ، آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻴﮕﻼ ﻫﺎ، ﭘﺴﻮدوﻣﻮﻧﺎ، آﻧﺮوژﻳﻨﻮزا، ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﺷﻤﺎرش اﺳﺘﺎﻓﻴﻠﻮﻛﻮک، ﻛﻞ ﻗﺎرچ ﻫﺎ در آب ) ﺑﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی ( ، ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻓﺎژ و ﺑﻌﻀﻲ 70 وﻳﺮوس ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در آب، ﺗﺨﻢ آﺳﻜﺎرﻳﺲ، آﻣﻴﺐ دﻳﺴﺎﻧﺘﺮی، ژﻳﺎردﻳﺎ، ﺷﻤﺎرش ﺟﻠﺒﻚ ﻫﺎ، ﺷﻤﺎرش ﻧﻤﺎﺗﻮدﻫﺎ، ﺗﺨﻢ آﺳﻜﺎرﻳﺲ ﻫﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﻻرو . د- ًﺧﺼﻮﺻﻴﺎت را دﻳﻮاﻛﺘﻴﻮﻳﺘﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻞ آﻟﻔﺎ، ﻛﻞ ﺑﺘﺎ، روش آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺮ ﻛﺪام دﻗﻴﻘﺎ در ﻛﺘﺎب اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺘﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻟﺬا ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻃﺎﻟﻪ ﻛﻼم از ذﻛﺮ آﻧﻬﺎ ﺧﻮدداری ﻣﻲ ﮔﺮدد . آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑ ﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آب ﻫﺎی آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و ﻣﺼﺎرف ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ آب ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی، آﺑﻬﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﻟﺰوم دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺻﻼح داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﺜﻼ ً. ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻣﻮرد آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ دﺳﺘﻮر داده ﺷﻮد ﭼﻪ ﻣﻘﺪار ﻛﻠﺮ ﺑﻪ آب اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدد و ﻳﺎ .. . 10 - 4 - 2 ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا در ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺎه ﻳﺎ ﻫﺮ ﻓﺼﻞ ﻳﻚ ﺑﺎر در ﻓﺎﺻﻠ ﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﻞ ﺳﺪ، 1 ﺗﺎ4 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی ) ﺷﻌﺎع ( ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻳﺪه ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺑﻴﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ : • ًﻛﻞ ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻪ روش ﺻﺎف ﻛﺮدن ﻫ ﻮا روی ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ ﺑﺎ روش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺑﺎ ﺣﺠﻢ زﻳﺎد • ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮﺳﻴﺐ، دﺳﺘﮕﺎه از اﺑﺘﺪای ﻫﺮ ﻓﺼﻞ ﮔﺬارده ﻣﻲ ﺷﻮد ً. در آﺧﺮ ﻓﺼﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﺠﺪدا ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻳﺎ ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه دﻳﮕﺮ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻣﻲ .ﺷﻮد • آزﻣﺎﻳﺶ 2 SO ﺑﻪ روش اﭘﻤﭙﻨﭽﺮ ﻳﻌﻨﻲ ﻋﺒﻮر دادن ﻫﻮا از روی ﻣ ﺤﻞ وﺳﺖ ﮔﻴﻜﻲ ﻳﺎ آب اﻛﺴﻴﮋﻧﻪ، روش آب اﻛﺴﻴﮋﻧﻪ دﻗﺖ ﻛﻤﺘﺮی دارد وﻟﻲ دﺳﺘﺮﺳﻲ و اﻧﺠﺎم آن ﻓﻮق اﻟﻌﺎده آﺳﺎﻧﺘﺮ اﺳﺖ اﻟﻜﺘﺮود ﺣﺴﺎس ﻧﻴﺰ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . • آزﻣﺎﻳﺶ 2 NO CO , ﺑﻪ روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻟﻜﺘﺮود ﺣﺴﺎس ﻧﻴﺰ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . • ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺎری، ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه، اﻋﺪاد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻫﻤ ﺮاه ﺑﺎ ﻣﻌﺪل ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎد در ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ و ﻣﺪل ﻫﺎی اﻧﺘﺸﺎر ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺤﺪوده و ﻣﻴﺰان ﭘﺨﺶ آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد ، ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﺮ ﻛﺪام از آﻧﻬﺎ ﺑﻴﺶ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﺑﻮد، ﻣﻴﺰان PSI ﻳﻌﻨﻲ اﻧﺪﻳﺲ ﺧﻄﺮات آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮان اﺧﻄﺎر و ﻫﺸﺪار داده .ﺷﻮد ﻣﻲ اﺧﻄﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺘﺞ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﮔﺮدد ﻣﺜﻼ ً . ً ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺻﻮرت زﻳﺎدی ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر ﻣﺪﻳﺮ ﻛﺎرﮔﺎه دﺳﺘﻮر ﺑﺪﻫﺪ ﺑﺮروی ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﺮﺗﺒﺎ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻓﻲ و ﻻزم آب ﺑﭙﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ . ﻫﻨﮕﺎ م ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺣﺮارت در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﺋﻲ از ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺗﻘﻠﻴﻞ داده ﺷﻮد و ﻳﺎ دﺳﺘﻮر داده ﺷﻮد دﻓﻌﺎت ﺧﺎﻣﻮش و روﺷﻦ ﻛﺮدن دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺗﻘﻠﻴﻞ داده ﺷﻮﻧﺪ و .. . 10 - 4 - 3 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ ﻫﺮﻣﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر ﺑﻪ ﻣﺪت ﻳﻚ ﺷﺒﺎﻧﻪ روز ﻛﺎﻣﻞ و ﻳﻚ ﺟﻤﻌﻪ ً ) ﻣﻌﻤﻮﻻ آﺧﺮﻳﻦ ﺟﻤﻌﻪ ﻣﺎه ( ﺗﻤﺎم روز در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺎﻧﺰ ده ًﻣﺘﺮی ﺧﻄﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﻫﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺳﺪ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺗﺎ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار اوﻟﻴﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ، دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ را ﺑﻪ ﻣﺪت 15 دﻗﻴﻘﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻴﻨﺪازﻧﺪ . اﻋﺪاد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ Leq وLq وLmax ﺻﻮت را ﻳﺎدداﺷﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺣﺪاﻗﻞ در 71 7 ﻧﻘﻄﻪ ﺗﻜﺮ ار ﺷﻮد ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻣﻴﺎدﻳﻦ و ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ از ﺟﻬﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﻨﻨﺪه ، آﺳﺎن ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﻌﻲ ﺷﻮد ﻣﺤﻞ آزﻣﺎﻳﺶ در دﻓﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺻﺪا از ﻧﻈﺮ آﻣﺎری ﮔﻮﻳﺎﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت Leq و ﻳﺎ ﻫﺮ ﻣﻮردی را ﻛﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺮ و ﺻﺪا ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻛﺮده اﺳﺖ ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در ﺻﻮرت ﺗﺠﺎوز از ﺣﺪود ﻣﺠﺎز اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺴﺌﻮل ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻃﺮح را ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺎزﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻳﺎ ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻣﻴﺰان ﺳﺮ و ﺻﺪا اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . 10 - 4 - 4 ﺑﺮﻧﺎﻣﺔ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﺴﺎب ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد دﻓﻊ ﭘﺴﺎب ﻳﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺧﺮوﺟﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ را ﻣﻌﻴﻦ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ، ﻟﻬﺬا ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﺳﺘﻮن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آب ﻫﺎی ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه ، ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻓﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻧﺪ . ﮔﻮﻳﺎﺗﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ 5 BOD ،ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ، pH و ﺗﻌﺪاد ﻛﻠﻴﻔﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در ﻣﻮرد ﭘﺴﺎب ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ، COD و ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و روﻏﻨﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻃﻮری اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﻔﺘﻪ ای ﻳﻜﺒﺎر از ﭘﺴﺎب ﺧﺮوﺟﻲ از ﺗﺼﻔ ﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﺧﺎﻧﮕﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و ﭼﻬﺎر ﭘﺎراﻣﺘﺮ اوﻟﻲ در ﻣﻮرد ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و اداری و ﺷﺶ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﻣﻮرد ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ )COD ﺑﻪ ﺟﺎیBOD (ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﺣﺪ اﺳﺘ ﺎﻧﺪارد ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ ً ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺳﺮﻳﻌﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺻﻼح ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻬﻴﻨﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻻزم ﺻﺎدر و ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ . 10 - 4 - 5 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ از ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ، اداری و ﭘﺮوﺳﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﭼﻬﺎر ﺑﺎر در ﺳﺎل ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﮔﺮدد و ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی ﻻزم ﺑﺮ روی آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . 10 - 5 ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺳﺎﺳﻲ را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒ ﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ و اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻄﺮح ﻛﻨﺪ ، وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻫﻨﻮز ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺒﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻟﻴﻜﻨﻴﻚ ﺳﺮی اﺻﻮل اﺳﺎﺳﻲ در ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮآﻧﻬﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﮔﺮدد : • ﻋﻤﻖ ﻳﺎﺑﻲ ) ﻣﺤﺪوده ﻛﺎر ( • ﻋﻤﻖ ﺑﺮرﺳﻲ • ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﻨﻄﻘﻪ • ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﮔﺰارش • ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﮔﺰارش 72 • ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ • ارزﺷﻴﺎﺑﻲ اﺻﻮل ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق ﻫﺮﭼﻨﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻫﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺒﻮد ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ و داﻧﺶ آن در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻫﻨﻮز در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ و ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻟﻴﻜﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜ ﻪ اﻳﻦ ﺷﻴﻮه اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻤﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﺳﻄﻮح ﻣﺤﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﻠﻲ، ﺑﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی آن ﻛﻤﻚ ﻧﻤﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﻣﻤﺎﻟﻜﻲ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣ ﺤﻴﻄﻲ دارای اﻟﮕﻮ و روش ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﺪﻳﺪه ای را ﺑﻪ ﺑﺎر آورد . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﺗﺎ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﻓﻦ آوری و داﻧﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻧﻴﺰ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻲ، اﻗﻠﻴﻤﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻨﺎ ﮔﺬارده ﺷﻮد . 73 11 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﻤﻌﻲ و آﻣﻮزش در ﺑﺨﺶ 10 - 3 اﺳﺎس روش ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﺟﺮاﺋﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و اراﺋﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺴﺆول ذﻛﺮ ﺷﺪه . اﻧﺪ روش ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻫﻤﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ، ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎ، درﻳﺎﻓﺖ ﮔﺰارش ﻫﺎ و ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ذﻛﺮ ﮔﺮ . دﻳﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺎﻣﻞ داﻧﺶ ﻣﺴﺎﺋﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎز آﻣﻮزی ﺣﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﻛــﺎر و ﻳﺎد دادن ﺑﻪ دﻳﮕﺮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان آﻣﻮزش ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد . 11 - 1 ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و آﻣﻮزش ً ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﻴﻢ ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﻓﺮاد ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻗﺒﻼ ﺷﺮح داده ﺷﺪ . ﻫﻤﻴﻦ ﺗﻴﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ وﻇﻴﻔﻪ آﻣﻮزش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻄﻮح ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺗﺮ را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ اﻓﺮادی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮاﻗﺒﻴﻦ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ ﻋﻨﻮاﻧﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ در واﻗﻊ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . آﻣﻮزش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ از ﻳﻚ ﺳﻮ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ وﻇﻴﻔﻪ ا ﺟﺮاﺋﻲ ﻫﺮ ﭘﺮﺳﻨﻞ و از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ داﻧﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ او ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ آﻣﻮزش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ در واﻗﻊ آﻣﻮزش رﻓﺘﺎر زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺴﺎﺋﻞ آﻣﻮزش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ : − ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ − ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ درﺟﺎﺗﻲ ا ز ﻣﻬﺎرت اﺣﺘﻴﺎج دارﻧﺪ . 11 - 1 - 1 ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ از ﺟﻤﻠﻪ : − ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ آب − ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺼﺮف ﺑﻲ روﻳﻪ آب − ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در اﻧﻮاع ﻣﺼﺮف ﻫﺎ − رﻋﺎﻳﺖ در دﻓﻊ ﺑﻲ روﻳﻪ ﻣﻮاد ﻣﻀﺮ در آب ، ﻫﻮا و ﺧﺎک − رﻳﺨﺖ و ﭘﺎش رﻧﮓ و ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در اﻃﺮاف ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺗﺨﻠﻴﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻓﺎﺿﻼﺑﻬﺎ − ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺎر ﻛﺮدن و اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﺗﺠﻬﻴﺰات − دور ﻧﺮﻳﺨﺘﻦ آﺷﻐﺎل، زﺑﺎﻟﻪ و ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﻛﺎرﮔﺎه در اﻃﺮاف ﻏﻴﺮ ﻣﺮاﻛﺰ دﻓﻊ − ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺷﻨﺎ ﻛﺮدن در درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ − ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺷﺴﺘﺸﻮی اﻧﻮاع ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت در ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ورودی ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ − ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﺷﻜﺎر د ر ﻃﻮل ﻣﺪت ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا − ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻗﻄﻊ درﺧﺘﺎن ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن 74 11 - 1 - 2 ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻳﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ روش ﻫﺎی ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﺎر ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﻳﺎ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : − ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺳﻮﺧﺖ ﻣ ﺼﺮف ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . − ﺑﺮداﺷﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری آب ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠﻒ . − ﻋﺎﻳﻖ ﺳﺎزی اﻃﺮاف ﻣﻮﺗﻮر آﻻت ﻛﻪ ﺻﺪای زﻳﺎد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . − دﻓﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ و دور از رودﺧﺎﻧﻪ . − ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب در آﻧﻬﺎ ﺟﺎری ﻧﮕﺮدد . − د رﺧﺘﺎن ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺟﻨﮕﻞ ﻛﺎری ﺗﻜﺜﻴﺮ و اﻓﺰوده ﺷﻮﻧﺪ . − در ﻃﻮل ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﮔﻮدال ﻫﺎﺋﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آب در آﻧﻬﺎ ﻣﺪﺗﻲ ﺑﻴﺶ از 5 روز ﺗﺎ ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﺷﻴﺎر و ﻳﺎ زﻫﻜﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ آب را ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻴﻨﺪازﻧﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﭘﺮورش ﻧﺎﻗﻠ ﻴﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺸﻪ از ﺑﻴﻦ ﺑﺮود . − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺨﺖ و ﭘﺎش ﻣﻮادی ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻏﺬا ﺟﻬﺖ ﻣﻮﺟﻮدات ﺧﺎﻛﺰی از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻘﺮب و رﺗﻴﻞ و ﻣﺎر و .. . ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﺑﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ در ﺳﻄﻮﺣﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺖ و ﭘﺸﻪ ﺑﻨﺪ در ﻛﺎرﮔﺎه . − اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد دورﻛﻨﻨﺪه ﺣﺸﺮات و ﻳﺎ ﺣﺸﺮه ﻛﺶ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ دوام ﻃﻮﻻﻧﻲ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﺪارﻧﺪ و در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭼﻨﺪ روز ﺑﻘﺎﻳﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﻠﻲ از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ . رود − ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺪاوم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﻮرﻳﺴﺘﻲ و ﻣﺤﻞ ﭘﺬﻳﺮاﺋﻲ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﺎن و ﻳﺎ ﮔﺮدش ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺤﻮﻃ ﻪ ﻫﺎ در دوران ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری . − ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎﻣﻞ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻧﺎﻗﻠﻴﻦ در دوران ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اﻃﺮاف درﻳﺎﭼﻪ و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ اﺳﺖ . − ﮔﻨﺪزداﺋﻲ اﻣﺎﻛﻦ دﻓﻊ ﻣﺪﻓﻮع در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، اﻣﺎﻛﻦ ﻋﻤﻮﻣﻲ، درﻣﺎﻧﮕﺎه و ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 11 - 1 - 3 ﻣ ﺴﺎﺋﻞ ﺗﺨﺼﺼﻲ آﻣﻮزش ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺸﻜﻞ ﺗﺮﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ آﻣﻮزش ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺷﺨﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻫﺎ و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ و ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻌﻀﻲ ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، ﺗﺮﺑﻴﺖ و ورزﻳﺪه ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ اﺷﺨﺎص ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑ ﻮدﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺗﻴﻢ ﺑﺎزرﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ آﻧﺎن در ﻣﻴﺎن ﮔﺬارده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻻزم ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : 75 • ﻛﻨﺘﺮل آب ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ، ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﺗﻄﺒﻴﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻮع ﻣﺼﺮف ، ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آب ﻫﺎی آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺟﻬﺖ آب ﻫﺎی ﺷﺮب و ﻣﺼﺎرف ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻛﺸﺎورزی . • ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﺑﺎ اﺷﺮاف ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺣﺘﻲ ً اﻻﻣﻜﺎن ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ و ﻳﺎ ﺗﻮآﻣﺎ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻧﻮع ﺗﺼﻔﻴﻪ در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﻣﺜﻼ ً. ﺑﺮای ﻓﺎﺿﻼب ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی اداری و ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻳﺎ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺷﺪه و ﻣﻴﺰان 5 BOD وTSS آﻧﻬﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ30 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻮده و ﻧﻴﺰpH آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﺪوده6,5 ﺗﺎ8,5 ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻳﺎ ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﻓﺎﺿﻼب ﺻﻨﻌﺘﻲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﻛﺎرآﺋﻲ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ را ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﻳﺪ . آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﺟﺬب اﻛﺴﻴﮋن، ﺣﺠﻢ ﻟﺠﻦ، ﺑﻴﻮﻟﻮژی و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ را ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ راﻧﺪﻣﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮد . • ﻛﻨﺘﺮل ﻫﻮا روش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی از دودﻛﺶ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روش ﻧﻤﻮﻧ ﻪ ﮔﻴﺮی آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ذرات و ﮔﺎزﻫﺎ را ﺑﺪاﻧﺪ . □ ﺑﺪاﻧﺪ در ﻫﺮ ﻣﻮرد ﺻﻨﻌﺖ ﻳﺎ ﻫﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﭼﻪ ﻧﻮع آﻟﻮدﮔﻲ را ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﻳﺪ . □ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﻻزم را ﺑﺪاﻧﺪ و ﻳﺎ ﻻاﻗﻞ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺑﺮرﺳﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻫﻮا را ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ . □ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری از زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ و آ زﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎی روﺗﻴﻦ و اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ آﻧﻬﺎ را ﺑﺪاﻧﺪ . ﺗﺮﺗﻴﺐ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺧﻄﺮﻧﺎک و ﻓﺮق آﻧﻬﺎ ﺑﺎ زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ و ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ را ﺑﺪاﻧﺪ و ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﺤﻮه دﻓﻊ ﻫﺮ ﻳﻚ را دﺳﺘﻮر داده و ﺣﺴﻦ اﺟﺮای آن را ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﻳﺪ . • ﻛﻨﺘﺮل ﺻﺪا ﺗﺮاز ﺻﻮﺗﻲ را در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻋﻢ از داﺧﻞ ﻳﺎ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻛﺎرﮔ ﺎه ﺗﻌﻴﻴﻦ ، ﻣﻴﺰان آن را ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺻﺪا را ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻠﻴﻞ ﺻﺪا روشداده، اﻣﻜﺎن اﺛﺮات ﺳﻮ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﺎزی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺻﻮل ﻓﻨﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﺎزی را درک ﻧﻤﻮده، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻻزم ﺟﻬﺖ رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻼت و ﺑﻬﺒﻮد دﺳﺘﺮﺳﻲ را ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ . □ اﻣﻜﺎﻧﺎت اﻳﻤﻨﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮده، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ را آﺳﺎن ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ از اﻣﺎﻛﻦ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻏﺬا را اﻧﺠﺎم داده ، دﺳﺘﻮرات ﻻزم را ﺻﺎدر ﻧﻤﺎﻳﺪ . درﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ . 76 اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺨﺼﻮص ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت درﻣﺎﻧﮕﺎه ﭘﺰﺷﻜﻲ و ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺣﺮﻓﻪ ای را ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ . راﻧﺪﻣﺎن ﻫﺮ ﺑﺨﺶ را ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﺤﻮﻃﻪ ً ﻫﺎی اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ اﻃﺮاف درﻳﺎﭼﻪ را از دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻮارد اﻗﺪام ﺑﻪ رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ ً. ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی آب اﻳﺴﺘﺎده ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷ ﺪه اﺳﺖ و ﻳﺎ در ﻗﺴﻤﺘﻲ از اﻧﺘﻬﺎی درﻳﺎﭼﻪ ﺷﻴﺐ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻛﻢ و اﻣﻜﺎن ﭘﺮورش ﺣﺸﺮات وﺟﻮد دارد ، ﺗﺪﺑﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﺪ . 11 - 2 ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و اﻳﻤﻨﻲ داﻣﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻌﻲ دارد . ﺳﺮﻟﻮﺣﻪ آن آﻣﻮزش اﻓﺮاد اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻻزم در ﻣﻮرد ﺧﻄﺮات ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻫﺮ ﻓﺮد در ﻫﺮ ﻗﺴﻤ ﺖ داده ﺷﻮد .ً ﺑﺮای ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی ﺷﺨﺼﺎ ﭼﻪ ﺗﺪاﺑﻴﺮی ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﺪ و ﻳﺎ در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ ای ﺑﻪ ﻛﺠﺎ و ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﺪ . وﻇﺎﺋﻒ دﻳﮕﺮان ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻳﺎ ﺳﺮﻛﺎرﮔﺮ ، ﻛﺎرﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ و ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎی ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺳﺎزد و ﻫﺮ ﻓﺮدی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ اﻗﺪام در ﺷﺮاﻳﻂ ﭘ ﻴﺶ آﻣﺪن ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ازدﺣﺎم و ﺷﻠﻮﻏﻲ ﺑﻲ ﺟﻬﺖ و دﺳﺘﭙﺎﭼﮕﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻣﺴﺌﻮل ﻗﺴﻤﺖ ﻳﺎ اداره ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺣﺮﻓﻪ ای و ﻳﺎ ﭘﺰﺷﻚ ﺣﺮﻓﻪ ای در ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻌﻴﻦ ﮔﺮدﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ را ﺑﺎزرﺳﻲ و در ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ، ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر و ﻳﺎ ﻧﻘﺎﺋﺺ آﻧﺮا ﻳﺎدداﺷﺖ و ﻳﺎدآوری ﻧﻤﺎﻳﺪ . وﺳﺎﺋﻞ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻓﺮدی، اﻣﻜﺎﻧﺎت رﻓﺎﻫﻲ، ﻣﻮاد اﻧﺮژی زا در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﺎرﻫﺎ، ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻏﺬای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ 3500 ﻛﺎﻟﺮی در ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﻪ اﻓﺮاد داده ﺷﻮد . ﻣﺴﺌﻮل ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺣﺮﻓﻪ ای ﻣﺴﺌﻮل ﺑﺎزرﺳﻲ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ اﺳﺖ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ رﻋﺎ ﻳﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ ﻧﻪ ؟ آﻳﺎ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺣﺮﻓﻪ ای در ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﻧﻪ ؟ آﻳﺎ ﺑﺨﺶ اورژاﻧﺲ ﺑﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎت آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ و وﺳﺎﺋﻞ اوﻟﻴﻪ ﻻزم در ﻛﻨﺎر ﺑﺨﺶ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺣﺮﻓﻪ ای ﻓﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻳﺎ ﻧﻪ ؟ آﻳﺎ درﻣﺎﻧﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در اﻃﺮاف وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﭘﺰﺷﻚ ﺣﺮﻓﻪ ای در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻴﻤﺎر ﻣﺠﺮوح ﻳﺎ ﺣﺎدﺛﻪ دﻳﺪه را ﺟﻬﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺜﻼ ً )ﺗﺮ ﺟﺮاﺣﻲ ( ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻋﺰام دارد ﻳﺎ ﻧﻪ ؟ 11 - 2 - 1 اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﻤﻬﻴﺪات ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮاردی ﻧﻈﻴﺮ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺪ، ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺳﺪ، ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ًﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ آب در درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ ﻣﺜﻼ ﻫﻮاده ﺟﺖ ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺟﻬﺖ اﻓﺰودن اﻛﺴﻴﮋن و ﺗﻘﻠﻴﻞ اوﺗﺮوﻓﻴﻜﺎﺳﻴﻮن و ﻳﺎ روش ﻫﺎی ﺑﺮﻫﻢ زدن ﻃﺒﻘﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺷﺪن آب و اﻣﻼح در درﻳﺎﭼﻪ ﭘﺸﺖ ﺳﺪ و اﻣﺜﺎل آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ذﻛﺮ ﮔﺮدﻧﺪ . 11 - 3 اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ و ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎ راﻧﺪﻣﺎن ﺑﺎﻻ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آراً ﻣﺮدم و ﻧﻈﺮات و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﻳﻂ و اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮح ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ، ﻛﻨﺶ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﺎﺻﻞ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، از ﻧﻈﺮات و آراً ﻣﺮدم اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد آﺛﺎر ﻣﺜﺒﺖ زﻳﺎدی دارد ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺷﺎره ﻛﺮد : 77 − اﻧﻄﺒﺎق ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻃﺮح ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺮدم − ﺣﻔﻆ ارزش ﻫﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ − اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻲ، ﻧ ﮕﺮش و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم − ﭘﻴﺪاﻳﺶ روح ﻫﻤﻜﺎری در ﻣﺮدم − ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح − ﺗﺴﻬﻴﻞ در اﺟﺮای ﻃﺮح − ﺗﺴﺮﻳﻊ در اﺟﺮای ﻃﺮح − ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﺮوژه، ﻓﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری − ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ اﺟﺮای ﻃﺮح − اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺎﻣﻞ از ﻃﺮح در دﺳﺖ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ − ﺳﻌﻲ در ﻧﮕﻬﺪاری و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻃﺮح ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺟﻠﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻴﺎز دارد . ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮا و ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح ﺳﺪﺳﺎزی ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺗﺴﻬﻴﻞ، ﺗﺴﺮﻳﻊ و دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را از ﻃﺮﻳﻖ زﻳﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ : − آﺷﻜﺎر ﺳﺎﺧﺘﻦ دﻗﻴﻖ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﺛﺮات در ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺻﺤﻴﺢ ﺗﺮ اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ − آﺷﻨﺎﺋﻲ ﺑﺎ روﺣﻴﺎت و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﭘﺬﻳﺮی از ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎ در اﺛﺮ اﺟﺮای ﻃﺮح − ﻓﺮاﻫﻢ آوری ﻣﻘﺒﻮﻟﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺪﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ و ﺑﺎورﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ د ر ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ − ًدﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻃﻼﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ (NGO 'S) 11 - 4 اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﻮاردی ﻛﻪ در اﺟﺮای ﻃﺮح ﺳﺪﺳﺎزی از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ اﺳﺖ و آن ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺠﺮی ﻃﺮح ) ﻛﺎرﻓﺮﻣ ( ﺎ ﺑﺎ ادارات و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﺣﺘﻲ ﻛﺸﻮری ذی رﺑﻂ ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﻳﻚ و ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮕﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ارﮔﺎن ﻫﺎ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه در زﻳﺮ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ، در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻃﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد : − دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﻣﺪون − ﺗﺴﻬﻴﻞ در اﺟﺮا و ﺑﺮد ﺑﻬﺮه اری ﻃﺮح − اﺳﺘﻔﺎده از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ در ﺻﻮرت ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮدن − ﺟﻠﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺮدم در ﻃﺮح − ﺗﺴﺮﻳﻊ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ دﻟﻴﻞ آﮔﺎه ﺷﺪن ارﮔﺎن ﻫﺎ 78 در ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، آﺷﻨﺎﺋﻲ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ رده ﺑﺎﻻ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺑﺎﻟﺘﺒﻊ آﮔﺎﻫﻲ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ رده ﭘﺎﺋﻴﻦ از ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﺳﺖ . ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻧﻴﺰ در ﻫﻤﻪ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ارﮔﺎن ﻫﺎ ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت داﺷﺘﻪ و در ﺻ ﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺑﻌﻀﻲ داده ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت، ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ادارات ﻳﺎ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻃﺒﻖ ﺟﺪول 11 - 1 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد . 79 ﺟﺪول11 - 1 - ﻣﺮاﻛﺰ درﻳﺎﻓﺖ داده ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻮا ﻛﻴﻔﻴﺖ اﻗﻠﻴﻢ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺻﺪا ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ و ﺧﻄﺮﻧﺎک اﻧﺮژی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺠﺪﻳﺪﭘﺬﻳﺮ ﺣﻴﺎت وﺣﺶ و آﺑﺰﻳﺎن ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺧﺎک - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ،درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ - وزارت ﻧﻔﺖ - ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژی اﺗﻤﻲ - ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ - ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﻋﻠﻤﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان - ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮاص و ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮاد و ﻧﻴﺮو - داﻧﺸﻜﺪه ﺑﻬﺪ اﺷﺖ - ادارات ﻛﻞ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ - اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ - وزارت ﻧﻴﺮو - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ - ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ - ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ - وزارت ﻧﻴﺮو و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ - وزارت ﻛﺸﺎورزی - اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﻫﺎ - ﺟﻬﺎد ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - داﻧﺸﻜﺪه ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ - ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب و ﻓﺎﺿﻼب - ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان - اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺗﻬﺮان - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ،درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ - وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی - وزارت ﻣﺴﻜﻦ و ﺷﻬﺮﺳﺎزی - ﻣﺮﻛ ﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺴﻜﻦ - وزارت ﻛﺎرو اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ - ﻣﺆﺳﺴﺔ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﻌﻠﻴﻤﺎت ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻛﺎر - ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮاص و ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮاد و ﻧﻴﺮو - اﺳﺘﺎﻧﺪاری وﺷﻬﺮداری - ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻮاد ﺷﻬﺮداری - ادارات ﻛﻞ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﺷﻬﺮ ﺳﺘﺎﻧﻬﺎ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ - وزارت ﻛﺸﻮر - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ - ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب - ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژی اﺗﻤﻲ - وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ - وزارت ﻣﻌﺎدن وﻓﻠﺰات - ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ - ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﭘﺨﺶ ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻢ - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻬﻴﻪ وﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - وزارت ﻧﻔﺖ - وزارت ﻣﻌﺎدن وﻓﻠﺰات - وزارت ﻧﻴﺮو - ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژی اﺗﻤﻲ - وزارت ﻣﺴﻜﻦ و ﺷﻬﺮﺳﺎزی - وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ،درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ - ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﮔﺎز - وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی - ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ - وزارت ﺟﻬﺎدﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻠﻬ ﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ - ﻣﺮﻛﺰ اﺳﻨﺎدو ﻣﺪارک ﻋﻠﻤﻲ - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﻌﻠﻴﻤﺎت ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻛﺎر - ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ وزارت اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ - وزارت ﻛﺸﺎورزی - وزارت ﻧﻔﺖ - داﻧﺸﻜﺪه ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ داﻧﺸﮕﺎﻫﻬﺎ - وزارت ﻣﻌﺎدن و ﻓﻠﺰات - ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ ﻛﺸﻮر - ﺳﺎزﻣﺎ ن اﻧﺮژی اﺗﻤﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ - وزارت ﻧﻴﺮو - وزارت ﺟﻬﺎد ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺘﺎن - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻳﺮان - وزارت ﺟﻬﺎد ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ - ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﺷﻴﻼت اﻳﺮان - ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺷﻴﻼت داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ - ﮔﺮوه ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ - ﺳﺎزﻣﺎن داﻣﭙﺮوری ﻛﺸﻮر - ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ - وزارت ﻣﺴﻜﻦ و ﺷﻬﺮﺳﺎزی - وزارت ﻛﺸﺎورزی - ﮔﺮوه ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎی داﻧﺸﮕﺎﻫﻬﺎ - ﻣﺮﻛﺰ ﺳﻨﺠﺶ از دور اﻳﺮان - ﻣﺆﺳﺴﺔ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان - ﻣﺆﺳﺴﺔ ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺣﺎﺻﻠﺨﻴﺰی ﺧﺎک - ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻬﺮی - ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺴﻜﻦ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺛﺒﺖ اﺳﻨﺎد و اﻣﻼک ﻛﺸﻮر - ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ - ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎی ارﺗﺶ - وزارت ﻛﺸﺎورزی - ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺧﺎﻛﺸﻨﺎﺳﻲ و ﺣﺎﺻﻠﺨﻴﺰی ﺧﺎک - ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ - ﮔﺮوه ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺸﻨﺎﺳﻲ و زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ 80 12 - ارز ﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺳﻪ ﻣﻄﻠﺐ اﺻﻠﻲ : اﺛﺮات ﺳﻮء ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﻃﺮح ، ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﻳﺎ دوران ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺑﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻳﺎ دوران ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت، ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺼﺮف ﺷﺪه ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﺎﭘﺬﻳﺮ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد ﻛﻪ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ ؟ 13 - ﮔﺰارش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 13 - 1 ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮔﺰارش ﮔﺰارش اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﭘﻴﺸﻨﻮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎب و ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن درﮔﻴﺮ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . اﮔﺮﭼﻪ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﻫﺮ ﮔﺰارش ﻣﺘﻐﻴﺮاﺳﺖ اﻣﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻠﻲ ﻛﻪ در زﻳﺮ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد : - روﺟﻠﺪ روی ﺟﻠﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺎوی ﺟﺰﺋﻴﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : • ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه / ﻣﺴﺌﻮل ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت / ﻧﺎم ﻣﺸﺎور ﻃﺮح • ﻋﻨﻮان ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ • ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش - ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ) ﺑﻪ 13 - 5 رﺟﻮع ﺷﻮد ( ﺑﺨﺸﻲ از ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻ ﻮرت ﺧﻼﺻﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد، اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻣﻮارد زﻳﺮ راﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮﮔﻴﺮد : • در ﺣﺪاﻗﻞ ﺻﻔﺤﺎت ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . • زﺑﺎن ﮔﺰارش ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ . • ﺣﺎوی ﺧﻼﺻﻪ ای از ﻃﺮح و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ آن ﺑﺎﺷﺪ . • اﺛﺮات ﻛﻠﻴﺪی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ آﻧﻬﺎ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳ ، ﺖ ذﻛﺮﮔﺮدﻧﺪ . - ﻫﺪف از ﭘﺮوژه / ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻳﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺠﺎم / ﻣﻘﺪﻣﻪ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻳﺪ دﻻﻳﻞ ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ و اﺳﺎس و ﺑﻨﻴﺎد ﻃﺮح ﺑﻴﺎن ﮔﺮدد . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ دﻻﻳﻞ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻮارد : وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ، ﻧﻴﺎز آﺑﻲ ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻴﺮو و .. .. را ذﻛﺮ ﻧﻤﻮد . 81 - ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 3 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤ ﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد . - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 4 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد ( در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎ ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﻛﻪ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . - وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 5 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد . - اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 7 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . - روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 8 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . - ﮔﺰﻳﻨﻪ )ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ6 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد ( اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : • آﻟﺘﺮﻧﺎﺗﻴﻮﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﻣﺤﻞ ﻃﺮح و ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی راﻫﺒﺮدی ﻃﺮح • ﮔﺰﻳﻨﻪ " ﻋﺪم اﺟﺮا ، " ﻧﻪ " ﻳﺎ " درﺻﻮرت ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃﺮح ﭼﻪ رخ ﻣﻲ . دﻫﺪ • ﮔﺰﻳﻨﻪ ای از ﻃﺮح ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺳﺎزﮔﺎری را ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دارد . • ﻣﻌﻴﺎری ﺑﺮای رد آﻟﺘﺮﻧﺎﺗﻴﻮﻫﺎ • ذﻛﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﻪ در آن ﻣﺮﺣﻠﻪ آﻟﺘﺮﻧﺎﺗﻴﻮﻫﺎی ﻓﻮق رد ﺷﺪه اﻧﺪ . - اﺛﺮات ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ) ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 7 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد ( در ﮔﺰارش، ﻛﻠﻴﻪ اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ وﻗﻮع آﻧﻬﺎ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ اﺛﺮات ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﻮدﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . - ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﮕﻬﺪا ری ) ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ 10 اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺟﻮع داده ﺷﻮد ( در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : • ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ در ﻣﺤﻞ در ﺣﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ 82 • ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ی ﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﺟﻬﺖ ﻧﮕﻬﺪاری ﻃﺮح • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻧﮕﻬﺪاری از ﻃﺮح ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ا ﺟﺮاﺋﻲ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺮاﺟﻊ، ﮔﺰارش ﻫﺎ، ﺳﺎزﻣﺎن .. .وﻫﺎ دراﻳﻦ ﺑﺨﺶ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ اﻓﺮاد و ﺗﺨﺼﺼﻬﺎی درﮔﻴﺮ در اﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : • ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ، ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﻓﺮاد ﻣﻘﻴﻢ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴ ﺮ ﻃﺮح . • وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻓﻮق و ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت ﻃﺮح ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ) ﻣﻘﺎﻻت ، ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ، ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻫﺎ ، ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ و ﻏﻴﺮه (. • ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻳﺎ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻫﺎ ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . • ﺧﻼﺻﻪ ای از ﻣﻮارد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻧﻘﺶ آﻧﻬﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤ ﻴﻄﻲ - ﺿﻤﺎﺋﻢ ﮔﺰارش اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ درﺻﻮرت اراﺋﻪ آﻧﻬﺎ در داﺧﻞ ﺧﻮد ﻣﺘﻦ ﮔﺰارش ، ﻳﻚ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻪ ﻫﻢ رﻳﺨﺘﮕﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده ﮔﺎه ﺧﻮاﻧﻨﺪه را ﺑﻪ اﺷﺘﺒﺎه ﻣﻲ اﻧﺪازد و اﻏﻠﺐ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . • ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻃﺮح ﻫﺎ • ﻟﻴﺴﺖ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ • ﮔﺰارش ﻫﺎ و ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺮوژه • و ﻏﻴﺮه 13 - 2 ﺳﺎﺧﺘﺎر اداری ﺳ ﺎﺧﺘﺎر اداری ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح ﻫﺎ در ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره 2 ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 13 - 3 ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﺋﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻬﺎﺋﻲ ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد : اﻟﻒ- ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺸﺎور ﺑﺎ درﻧﻈﺮداﺷﺘﻦ ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮔﺰ ارش اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣ ﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻧﻤﻮده، ﺟﻬﺖ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ارﺳﺎل ﻣﻲ دارد . ب - ًﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﭘﺲ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﮔﺰارش، ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻜﺎت را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻗﺮار داده و آﻧﮕﺎه ﻣﻮارد اﻓﺘﺮاق ﻛﺘﺒﺎ ً و رﺳﻤﺎ ﺑﻪ ﻣﺸﺎور اﻃﻼع داده ﻣﻲ .ﺷﻮد 83 ج- ﻣﺸﺎور در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد اﻓﺘﺮاق ﭘﺎﺳﺦ ﻻزم را ﺗﻬﻴﻪ و ﭘﺲ از اﺻﻼح ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ارﺳﺎل ﻣﻲ دارد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﺋﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ اﺻﻼﺣﺎت و ﻃﺒﻖ ﻓﺮم وﻳﮋه ای ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺸﺎور ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﮔﺰ ارش، ﺗﻬﻴﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ . 13 - 4 ﺷﻜﻞ اراﺋﻪ ﮔﺰارش زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻓﺼﻮل ﮔﺰارش ( در ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ (EIS) 1 ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻫﻢ آن ﻋﺒﺎرت از ﻣﻄﺎﻟﺐ زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در واﻗﻊ ﻓﺼﻮل ﮔﺰارش را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : - ﮔﺰارش اﺟﺮاﺋﻲ ﻳﺎ ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﻓﺼﻞ اول - ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎی ﻛﻠﻲ- ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و دواﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ذی ﻣﺪﺧﻞ در ﻃﺮح ﻣﻠﺤﻮظ .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ دوم - ﺷﺮح ﻃﺮح- ﺧﻼﺻﻪ ای از ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻃﺮح و ﺷﺮح ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ آن در ﻣﺮاﺣﻠﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﺗﺸﺮﻳﺢ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد- ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻧﻈﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ا ﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺒﺴﻮط ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ – اﺛﺮات ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ : اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﻤﻪ ﺳﻮﻧﮕﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﺷﻮد . درﺻﻮرت ﻟﺰوم ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮدا ری ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ - ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ و ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ اﺟﺮای ﭘﺮوژه در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻧﻮع ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷ ﻲ از ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ً ﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺨﺼﺎ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﻴﺮد . ﻋﻼوه ﺑﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﭘﺮوژه ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ( و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد ﺑﻬﺮه وری وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ارزش ﻫﺎی ًاﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - ﺗﺨﻔﻴﻒ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ - ، ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻳﺎ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ روش ﻫﺎ، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ را در ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ) اﺳﺘﺎﻧﺪارد ( ﻧﮕﻬﺪاﺷﺖ . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ2 ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ3 ﺑﺮاﺳﺎس اﺛﺮات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺟﺪول زﻣﺎﻧﺒﻨﺪی، ﻣﺸﺨﺺ و ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮔﺮدد ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮﻧ ﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫﻤﮕﺎم ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و اﺟﺮاﺋﻲ ﭘﺮوژه در زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬارده ﺷﻮد . در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺎﻳﺪ روش ﻫﺎی ﺗﺨﻔﻴﻒ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺑﺮآوردﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 1 - Environmental Impact Statement 2 - Action Plan 3 - Environmental Management Plan 84 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳ ﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و آﻣﻮزش - ﻧﻘﺶ و ﺗﻮان واﺣﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻓﻊ ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎ و ﮔﺴﺘﺮش اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ و ﺗﻮان آﻧﻬﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻃﺮح ﻣﺸﺨﺼﻲ اراﺋﻪ ﺷﻮد . دراﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ آﻣﻮزش ﻛﺎرﻛﻨﺎن اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤ ﻴﺖ اﺳﺖ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﻮاﻣﻞ آﻻﻳﻨﺪه و ﻣﺤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری، ﺗﻌﺪاد و ﺗﻮاﺗﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری، اﻧﺘﺨﺎب روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد آزﻣﻮن و اﻟﮕﻮی ﮔﺰارش و ﻧﺤﻮه ﮔﺰارش رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ - ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان، ﻣﺤﻘﻘﺎن و ﺧﺒﺮﮔﺎن در ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اﺳﺘﻔﺎده از آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی اﻓﺮاد ﻣﻄﻠﻊ ﻳﺎ ﻛﻬﻨﺴﺎل ﺑﻮﻣﻲ و ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻲ از ﻣﺮدم و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎدات، آداب و ﻋﺎدت و رﺳﻮم آﻧﻬﺎ در ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﺿﺮوری اﺳﺖ . 13 - 5 زﻣ ﺎن ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﮔﺰارش ﻫﺎ در ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره 2 ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 13 - 6 روش ﻧﮕﺎرش ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺪﻳﺮان و ﻳﺎ اﻓﺮاد ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی راﺟﻊ ﺑﻪ رد ﻳﺎ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺘﻪ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﺗﻬﻴﻪ و در اﺑﺘﺪای ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ داده ﺷﻮد . ﺟﻬﺖ ﺟ ﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮوز ﻣﺒﻬﻤﺎت و ﺳﺮدرﮔﻤﻲ اﻓﺮادی ﻛﻪ دارای ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺒﻮده، وﻟﻲ ﺟﺰو ﻣﺪﻳﺮان و ﻳﺎ اﻓﺮاد ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﺮح و ﻳﺎ ﮔﺮوه ﻫﺎی ذی ﻧﻔﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺧﻼﺻﻪ ﻏﻴﺮﻓﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﺮ ﻓﺼﻞ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ و اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺎده و ﻗﺎﺑﻞ درک ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه و ﻋﺎری از وا ژه و ﻳﺎ اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺪاول ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : − ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻃﺮح − ﻋﻠﺖ اﺟﺮای ﻃﺮح − ﺷﺮح ﻣﺨﺘﺼﺮی از ﻃﺮح و ﻋﻠﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ − ﺑﻌﻀﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻟﺰوم ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ − ﻣﺨﺘﺼﺮی از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − ﻣﺨﺘﺼﺮی از اﻫﻢ ا ﺛﺮات ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﺮ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ- ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ (. − ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻏﻴﺮه ﻃﺮح − اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﺮدم و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − ﺑﻌﻀﻲ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ در ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ اﺻﺎﻟﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ) ﺑﻄﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ روﺷﻬﺎی ﺗﻘﻠﻴﻞ اﺛﺮات ﺳﻮء ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﻗﻴﺪ ﺷﻮد (. − زﻣﺎن آﻏﺎز ﻃﺮح و ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪی 85 14 - ﺷﻴﻮه اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺧﺪﻣﺎت ﻗﺮاردادی ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺌﺖ داوری و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﮔﺰارش، ﺗﺬﻛﺮات آﻧﺎن ﺟﻬﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﮔﺰارش، اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎ ﺣﺬف ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻄﺎﻟﺐ، ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎ، ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﻧﺘﻴﺠ ﻪ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ اﺻﻼح ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﻈﺮات ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺘﻦ ﮔﺰارش اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ﮔﺮدد و اﺻﻞ ﻧﻈﺮات اﻳﺸﺎن در ﺿﻤﻴﻤﻪ ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﺋﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ . ﮔﺰارش ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﭽﻪ در ﺷﻜﻞ ﮔﺰارش ﻗﺴﻤﺖ 13 - 4 ذﻛﺮ ﺷﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻬﺎﺋﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ارﺳﺎل ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ در ﺻﻮرت ﺗﺼ ﻮﻳﺐ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺟﻬﺖ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاﻓﻘﺖ اﺻﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ اداره ﻛﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ارﺳﺎل ﮔﺮدد . 86 ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﻣﻮرخ2 / 10 / 76 ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ) اﻟﮕﻮی ( ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در اﺟﺮای ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ ز ﻳﺴﺖ ﻣﻮرخ 23 /1/ 73 اﻟﮕﻮی ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : ﻣﺎده 2 - ﻃﺮح ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﻤﻮل اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : - ﺳﺪﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫﺎی دﻳﮕﺮ آﺑﻲ در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ زﻳﺮ : 1 - ﺳﺪﻫﺎی ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺶ از15 ﻣﺘﺮ و ﻳﺎ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺟﻨﺒﻲ ﺑﻴ ﺶ از ﭼﻬﻞ ﻫﻜﺘﺎر و ﻳﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ درﻳﺎﭼﻪ ﺑﻴﺶ از ﭼﻬﺎر ﺻﺪ ﻫﻜﺘﺎر . ﺗﺒﺼﺮه 1 - ﺳﺪﻫﺎی ﺑﺎﻃﻠﻪ ) ﻧﮕﻬﺪاﺷﺖ ﻣﻮاد آﻟﻮده ( در ﻫﺮ اﻧﺪازه ﺷﺎﻣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ در ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﻴﺶ از ﭼﻬﺎرﺻﺪ ﻫﻜﺘﺎر ﺗﺒﺼﺮه 2 - اﻧﺪازه درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﭘﺮورش آﺑﺰﻳﺎن در ﻣ ﻘﻴﺎس ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ از ﭼﻬﺎرﺻﺪ ﻫﻜﺘﺎر ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ وزارت ﺟﻬﺎدﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . 3 - ﻃﺮح ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ در وﺳﻌﺖ ﺑﻴﺶ از ﭘﻨﺞ ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﺎده 4 - ﻃﺮح ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻫﻔﺖ ﮔﺎﻧﻪ ﻓﻮق ) ﺑﺪون در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ اﺑﻌﺎد آن ﻫﺎ ( در ﺻﻮر ﺗﻲ ﻛﻪ در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ و ﻳﺎ درون ﻣﻨﺎﻃﻖ وﻳﮋه زﻳﺴﺘﻲ ﻗﺮارﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻣﺸﻤﻮل ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﺒﺼﺮه 1 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ وﻳﮋه زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮی آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺮاﺟﻊ رﺳﻤﻲ رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﻣﻨ ﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺒﺼﺮه 2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ، ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮی و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاری ﻃﺮح ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻫﻔﺖ ﮔﺎﻧﻪ ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸﻮر ) ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺎده 2 (ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﻬﻴﻪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 87 ﻣﺮاﺟﻊ 1 - ﺟﻠﺪ1 و2 ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻳﺮان – دﻓﺘﺮ ﺣﻘﻮﻗﻲ و اﻣﻮر ﻣ ﺠﻠﺲ – ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه 1379 2 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤ ﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 227 ( – ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر - 1380 3 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی آب و ﻓﺎﺿﻼب، ) ﺷﻤﺎره 235 و236 - اﻟﻒ ( ، دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ- 1383 . 4 - ﻣﻘﺪﻣﻪ ای ﺑﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭼﺎپ اﻧﺘﺸﺎ رات ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻳﺮان – ﺗﻬﺮان ، ﺷﺮﻳﻌﺖ ﻣﺤﻤﻮد – ﻣﻨﻮری ﻣﺴﻌﻮد - 1375 5 - ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ – ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن 1378 6- World Bank Technical Paper Number 139 (1996) Environmental Assessment Sourcebook Volume I , Washington, D.C. 7- Canter, W.L. (1996) “ Environmental Impact Assessment, MC Graw-Hill International Editions NewYork. 8- Icold , Dams and Environment , Bull.Nos. 35 , 37 , 50 , 66 , 89 , 90 , 96 , 100 9- Mock.J.F. and Bolton , P. 1993 , The ICID Environmental check list , HR , walling ford , U.K. 10- World Bank Technical , Paper No. 140 , Environmental Assessment Source book , Vol.2 Sectoral Guidelines , Washington D.C. 11- ASCE , 1989 , Civil Eng. Guide line , Vol.I.USA , Volker and Herry , 1988 , Site Effects of Water Resource Management , IAHS Pub. No.172.