در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. هنما / (ح) ۵ ۰ کس سوم (: تصصمه یی طبیعی و بر که‌ها , ۱ م۰ ی ط به اه - ا[ه لْف مهر ماه ۱۳۸۲ وزارت رو ۹ ۴۳ ۹ شرکت سهامی مدهرمت منایع اب اپران ۴۲ ۰ ۲ 7 ۳ ۲ ۹ را ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- پیشگفتار امروزه نقش و اهمیت استانداردها. معیارها و ضوابط و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروز. تهیه ضوابط. معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. تهیه استاندارد در بخش آب از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و از این رو طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور وزارت نیرو با همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی به منظور تأمین اهداف ذیل اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب نموده است : - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجراء بهره برداری و ارزشیابی طرحها - پرهیز از دوباره کاریها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور تدوین استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر صورت می گیرد : - استفاده از منابع و مأخذ معتبر و استانداردهای بین المللی - استفاده از تخصص ها و تجارب کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - بهره گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها. واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و ساخت - توجه به اصول و موازین مورد عمل موْسسه استاندارد و تحفیقات صنعتی ایران و سایر موسسات معتبر تهیه کننده استاندارد استانداردها ابتدا به صورت پیش نویس برای نظرخواهی منتشر شده و نظرات ارسالی پس از بررسی در کمیته تخصصی در نسخه نهایی منظور خواهد شد. امید است کارشناسان و صاحبنظرانی که فعالیت آها با این رشته از مهندسی آب مرتبط می باشد. با توجهی که مبذول می فرمایند این پیش نویس را مورد بررسی دقیق قرار داده و با ارائه نظرات و راهنمایی های ارزنده خود. به دفتر استانداردها و معیارهای فنی واقع در خیابان فلسطین شمالی - خیابان شهید پرویز روشن - پلاک ۳۷ (تلفن ۸۸۰۱۲۰۰) این دفتر را در تنظیم و تدوین متن نهایی یاری و راهنمایی فرمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای کمیته پیش‌نویس حاضر با مشارکت اعضای کمیته فنی شماره ۳-۵ (بهره برداری و نگهداری از تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب) تهیه شده که اسامی ایشان به شرح زیر است : آقای پرویز ثمر کارشناس آزاد دکترا در مهندسی عمران (آب و فاضلاب) آقای عباس حاج حریری شرکت آب و فاضلاب استان تهران فوق لیسانس مهندسی صنایع خانم مینا زمانی طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور لیسانس مهندسی شیمی آقای عبدالّه عسکری مهندسین مشاور بازآب دکترای مهندسی مکانیک آقای علی قیصری فر مهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و دکترای مهندسی بهسازی آقای امیرسعیدموسوی حجازی کارشناس آزاد فوق لیسانس مهندسی مکانیک -------- صفحهٔ بعد -------- هدف دامنه کار شرح فرایند برکه‌های تثبیت هوازی برکه‌های هوازی بی هوازی (اختیاری) برکه‌های غیرهوازی برکه‌های هوادهی بر که‌های تکمیلی یا جلادهی نمونه برداری و تجزیه تواتر نمونه برداری و محل نمونه برداری ایمنی راه اندازی برکه‌های تشیت فاضلاب بهره‌برداری. تعمیرات و نگهداری برکه‌های تثبیت معایب و محاسن برکه‌ها تصفیه مردابی طبیعی تصفیه مردابی ساخته شده عملکرد تصفیه مردابی طبیعی عملکرد تصفیه مردابی ساخته شده تصفیه مزرعه ای فاضلاب ۱۰ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۴ ۱۵ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۲۰ ۳۱ ۳۹ ۲۲ ۳۳ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۱-۵ فرایند با نفوذ کند ۲-۱-۵ فرآیند با نفوذ تند ۳-۱-۵ فرآیند جریان سطحی ۲۳۵ کنترل فرآیند ۱-۲-۵ کشت ۲-۲-۵ فاضلاب ۳-۲-۵ پایش ۱-۳-۲-۵ جمع آوری داده‌ها ۲-۳-۲-۵ فاضلاب ۳-۳-۲-۵ آب زیرزمینی ۴-۳-۲-۵ خاک و گیاهان ۳۵ نگهداری ۱-۳-۵ مسائل عمده ۲-۳-۵ نگهداری فرآیند با سرعت کم ۳-۳-۵ نگهداری فرآیند با سرعت زیاد ۴-۳-۵ نگهداری فرآیند با جریان سطحی ۶ تصفیه فاضلاب به وسیله گیاهان آبی ۱-۶ عملکرد تصفیه با گیاهان مردابی ۱-۱-۶ گیاهان شناور ۱-۱-۱-۶ سنبل آبی ۱-۱-۱-۶ حذف 1701 ۲-۱۱-۱۶ حذف مواد جامد معلق ۳-۱-۱-۱-۶ حذف ازت ۴-۱۱-۱۶ حذف فسفر ۵-۱-۱-۱-۶ حذف فلزات ۶-۱۱-۱۶ حذف مواد آلی کمیاب در فاضلاب ۷-۱-۱-۱-۶ ملاحظات طراحی ۸۱-۱-۱۶ بهره‌برداری و نگهداری ۳۴ ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۲ ۳۲ ۳۲ ۳۶ ۳۸ ۳۱ ۳۱ ۴۳۷ ۴۳۷ ۴۳۸ ۴۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۹ 5۳ 5۳ 5۳ (هه ۵۵ ۵۵ ۵۶ ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- عدسک قابلیت‌ها و انتظارات حذف 1701 حذف مواد معلق 55 حذف نیتروژن حذف فسفر حذف فلزات بهره‌برداری و نگهداری کنترل بو و حشرات مدیریت گیاهان عدسک لایروبی لجن استفاده مجدد از گیاهان درو شده و یا دفع آنها گیاهان مستغرق قابلیت‌ها و انتظارات منابع و ماخذ ۶۴ ۶۵ ۶۶ ۶۶ ۶۶ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۶۸ ۶۸ ۶۸ ۶۹ ۷۰ ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری عموماً به منظور بهبود نسبی کیفیت فاضلابهای جمع آوری شده از مراکز جمعیت و بعضاً برخی از صنایعی که فاضلاب آنها با فاضلاب شهری اختلاط پیدا می‌کند. ساخته می‌شوند. کیفیت فاضلابهای تصفیه شده آماده برای دفع و با مصرف مجدد. طبق ضوابط ویژه مربوط به وضعیت زیست محیطی آبهای پذیرنده و با توجه به موازین حفظ توسعه پایدار تعیین می‌گردد. این کیفیت درارتباط با عواملی چون خصوصیات منابع آب. برنامه آمایش سرزمین. ویژگیهای زیست محیطی و بالاخره حفظ کیفیت مطلوب زندگی تغییر می‌پذیرد و از لحاظ اقتصادی توجیه می‌گردد. لیکن در کشور ما فعلاً سه استاندارد برای حداقل کیفیت پساب تصفیه و تخلیه شده به آبهای سطحی. زمین و کاربرد در کشاورزی تعریف گردیده است که لازم‌الا جرا می‌باشد. احداث تصفیه‌خانه‌های فاضلاب غالباً همراه با سرمایه گذاری قابل توجه و هزینه بهره‌برداری چشم گیری است. بدین سبب بهره‌برداری و نگهداری صحیح از این تصفیه‌خانه‌ها در بازده سرمایه گذاریهای انجام شده اهمیت ویژه ای کسب می‌کند. در استاندارد پیش رو پس از شرح مختصری از هر فرآیند در عملیات تصفیه فاضلاب. بهره‌برداری متعارف. دشواریهای بهره‌برداری و کنترل آزمایشگاهی فرآیند مزبور شرح داده شده است. بدین ترتیب نه تنها اطلاعات ولو مختصر در خصوص هر فرآیند ارائه شده بلکه کلیه عوامل عمده دخیل در بهره‌برداری از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب بررسی. و راهکارها و دستورالعملهای ویژه ای مشخص گردیده اند. استاندارد حاضر در سه بخش جدا از یکدیگر ارائه شده است. بخش اول به کلیاتی در خصوص بهره‌برداری و تصفیه مقدماتی تخصیص داده شده و بخش دوم شامل تصفیه ثانویه. تصفیه و دفع لجن و بالاخره سایر عملیات جنبی و بخش سوم شامل برکه‌های تثبیت و روشهای مختلف تصفیه طبیعی می‌باشد. جلد حاضر در برگیرنده ۹- هدف هدف از نگهداری و بهره‌برداری تصفیه‌خانه‌های فاضلاب. حفظ تأسیسات و تجهیزات تصفیه خانه به منظور میسر شدن بهره‌برداری بهینه است. برای دستیابی به این هدف توجه به موارد زیر ضروری است. ضمن آنکه این هدف به لحاظ حفظ سرمایه گذاری ملی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. - برنامه ریزی - سازماندهی - استخدام نیروهای مناسب و بهینه سازی آنها - ایجاد سیستم مدرن نگهداری و تعمیرات - رعایت دستورالعملهای ویژه ارائه شده توسط مشاور - رعایت دستورالعملهای خاص ارائه شده از سوی سازندگان - رعایت دستورالعملهای استاندارد در مورد نگهداری و تعمیرات - رعایت استانداردهای ایمنی و زیست محیطی ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- دامنه کار راهنمای حاضر به منظور استانداردکردن هرچه بیشتر بهره‌برداری و نگهداری از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در کشور تدوین شده است. در این راهنما فرآیندهای عمده در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در کشور شرح داده شده. سپس دشواریهای بهره‌برداری در هر فرآآیند و روشهای رفع آنها بیان گردیده و در نهایت برخی اقدامات ضروری در کنار عملیات تصفیه شامل رکوردبرداری. گزارش عملیات و رعایت موازین ایمنی بهره‌برداری معین شده اند. فرآیندهای مورد بحث در این راهنما عبارتند از : برکه‌های تثبیت فاضلاب ۰ تصفیه مردابی فاضلاب ۹ تصفیه مزرعه‌ای فاضلاب ۰ تصفیه فاضلاب به وسیله گیاهان آبی چنانکه در مقدمه نیز ذکر گردید. در راهنمای پیش رو تنها فرآیندهای دخیل در بخش سوم شامل برکه‌های تثبیت. تصفیه مردابی. تصفیه مزرعه‌ای و تصفیه فاضلاب به وسیله گیاهان آبی مطرح می‌باشند. ۳ برکه‌های تثبیت فاضلاب قرنهاست که برکه‌های تثبیت برای ذخیره کردن و تصفیه فاضلاب خانگی و فاضلاب دامداری به کار رفته است و تنها در سه دهه اخیر است که ضوابط طراحی مانند حجم. بار اآلی و زمان ماند مناسب برای برکه‌ها در نظر گرفته می‌شود. دفع فاضلابهای خانگی و پساب حمامها در حوضچه گنداب و یا در برکه و قنوات سابقه طولانی دارد. به تحربه دریافته بودند که اگر فاضلاب مدتی در محل مناسبی بماند پساب حاصله از آن را می‌توانند برای کشاورزی و دامداری مورد استفاده قرار بدهند. این روش تصفیه پایه و اساس علمی نداشته و از نظر بهداشتی استفاده از برکه‌ها قبل از دو یا سه دهه اخیر بیشتر بر حسب اتفاق بوده و طرحی در کار نبوده است. اولین برکه‌ای که روی اصول فنی طراحی و احداث شد برکه تشیتی است که در شهر داکوتای شمالی در سال ۱۹۲۸ ساخته شده و حدود ۳۰ سال فعال بوده است. پس از آن تا سال ۱۹۶۰ بیش از ۱۰۰ برکه تثبیت در نقاط مختلف داکوتا ساخته شد. تا سال ۱۹۷۵ در بیش از ۳۸ کشور از برکه‌های تثبیت برای تصفیه فاضلابها استفاده می‌شد و هم اکنون در اکثر کشورهای جهان این روش تصفیه مورد استفاده قرار گرفته است. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳ شرح فرآیند برکه‌های تثبیت که به نامهای مختلفی از قبیل لاگون. استابیلیزیشن پوند" و اکسیدیشن پوند" معروف هستند عبارتند از : حوضجه‌هایی که فاضلاب خانگی یا سایر فاضلابها در آنها ذخیره شده و با کمک نور و حرارت و رشد قابل توجه جلبک و میکروارگانیسم‌ها مواد آلی موجود در آن تفلیل یافته و تصفیه می‌گردند. در این حوضچه‌ها عمل ته نشینی و تثبیت هر دو با هم انجام می‌شوند. واکنشهای بیولوژیکی که در این برکه‌ها اتفاق می‌افتد پیچیده تر از روشهای هوازی معمولی است. به طور کلی باکتریها مواد آلی قابل تجزیه را شکسته و مقدار از آن را مصرف کرده و مواد غذایی مورد نیاز برای رشد جلبکها را به وجود می‌آورند. جلبکها با عمل فتوسنتز اکسیژن تولید می‌کنند و محیط هوازی باقی مانده و باکتریها از این اکسیژن استفاده می‌کنند. پس از یک سری عملیات فیزیکی. شیمیایی و بیولوژیکی که با کمک جلبکها. باکتریها. نور خورشید و هوا خود به خود انجام می‌گیرد. فاضلاب تصفیه شده و پساب حاصله می‌تواند برای تخلیه به آبهای پذیرنده با نور سلولهای جدید شکل ۱-۳- فرآآیند تجزیه هوازی در برکه‌های تثبیت برای دسته بندی برکه‌ها ضوابط متعددی وحود دارد که عبارتند از : * براساس نوع فاضلاب (خانگی. صنعتی و پساب حاصل از سپتیک تانکها) جایگاه بر که در سیستم تصفیه (تصفیه مقدماتی. ثانویه و نهایی) | - 2 - 5130111721101 0 3 - 0104۵110 ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- *_نوع واکنش بیولوژیکی که در برکه تثبیت اتفاق می‌افتد (هوازی - بی هوازی و هوازی بی هوازی) ۰ براساس نوع تخلیه برکه (نفوذ در زمین. تبخیری و با جریان خروجی دائم) متداولترین و مناسب ترین دسته بندی. براساس نوع واکنش بیولوژیکی که در برکه‌های تثبیت اتفاق می‌افتد می‌باشد. و بدین ترتیب سه نوع برکه وجود دارد که فاضلاب خام یا ته نشین شده وارد آنها شده و تصفیه می‌شود. ۱-۱-۳ برکه‌های تثبیت هوازی" در این نوع برکه‌ها که مقدار لجن و واکنشهای غیرهوازی بسیار ناچیز است. تجزیه مواد آلی توسط باکتریهای هوازی در حضور اکسیژن آزاد انجام می‌گیرد. (باکتریهای هتروتروفیک مواد آلی را هم به عنوان منبع انرژی و هم برای سنتز سلولی مصرف می‌نمایند. آن قسمت از مواد ألی که به انرژی تبدیل می‌گردد به گاز کرپنیک. آب و سایر ترکیبات معدنی اکسیده می‌شوند) اکسیژن مورد نیاز این فرآیند بیولوژیکی توسط جلبکها یا هوای آزاد تأمین می‌گردد (اکسیژن به عنوان پذیرنده الکترون عمل می‌نماید) این عمل مشترک باکتریها و جلبکها در کنار یکدیگر را زندگی مسالمت آمیز جلبک و باکتری گویند. عمق این برکه‌ها باید کمتر از ‎۰/٩‏ متر باشد تا نور بتواند به اندازه کافی نفوذ کرده و رشد جلبک‌ها به حداکثر برسد و با عمل فتوسنتز اکسیژن موردنیاز باکتریها را تأمین نمایند. ایجاد شرایط هوازی در تمام عمق و در همه اوقات باید تأمین شود. در این صورت باکتریهای هوازی عمل تجزیه را شروع کرده. ابتدا مواد آلی ازت دار تبدیل به آمونیاک و سپس تبدیل به نیتریت و نیترات می گردد. نیترات‌ها که در واقع جزء مواد غذایی بسیار مناسب برای جلبکها محسوب می‌شوند توسط جلبک جذب و باعث رشد بهتر آنها می‌گردد. در تمام این تحولات اکسیژن برای تنفس موجودات زنده و همچنین سایر تغییرات شیمیایی به منظور تثبیت مواد کربنی و سولفوره به صورت کربناتها و سولفاتها لازم است. دو عنصر نیتروژن و فسفر به عنوان ماده غذایی برای رشد جلبک ضروری می‌باشند. عناصر دیگر مانند آهن و غیره به مقدار جزئی برای فعالیت بیولوژیکی لازمند که توسط فاضلاب تأمین می‌گردند. چنانچه مقدار آنها ناچیز باشد می‌توان به طور دستی اضافه نمود و در جاهایی که می‌خواهند رشد جلبک در آبهای پذیرنده را کنترل نمایند. ازت و فسفر را از پساب به روشهای گوناگون حذف می‌کنند. در این سیستم چنانچه جلبکها جدا نشوند تغییری در میزان کربن ورودی و خروجی حاصل نشده. فقط از صورت کربن فاضلابی به صورت سلول زنده به خصوص جلبک درآمده است. در حال حاضر جداکردن جلبکها اصولاً مقرون به صرفه نیستند ولی امکان پذیر است به خصوص اینکه بعد از یک برکه هوازی یک برکه هوازی. بی هوازی قرار گیرد و جلبکها به مقدار زیاد رشد کرده و ته نشین شوند. 5 عزطام۸۵۳ - ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۳ برکه‌های هوازی بی هوازی (اختیاری ) در این برکه‌ها. تشیت آلوده کننده‌های فاضلاب. به وسیله مجموعه ای از باکتریهای هوازی. بی هوازی و اختیاری صورت می‌گیرد. یک برکه تثبیت اختیاری از ۳ ناحیه تشکیل شده است : الف - ناحیه هوازی : که در سطح برکه قرار دارد و باکتریهای هوازی و جلبکها دارای یک رابطه همزیستی می‌باشند. مقدار کمی از اکسیژن مورد نیاز برای حفظ شرایط هوازی طبقات فوقانی از طریق تماس سطح فاضلاب با هوای آزاد کسب می‌گردد لیکن بخش اعظم اکسیژن توسط فعالیت فتوسنتز جلبکها تأمین می‌شود. این جلبکها به طور طبیعی در برکه‌ها و مکانی که مقادیر قابل ملاحظه ای از مواد غذایی حاصل از تابش نور خورشید وجود دارند رشد می‌کنند . رنگ سبز برکه‌ها به علت وجود همین جلبکهاست. باکتریهای موجود در این بر که‌ها از اکسیژن تولید شده توسط جلبکها استفاده نموده و مواد آلی موجود در فاضلاب را اکسیده می‌نمایند. یکی از مهمترین محصولات نهایی متابولیسم باکتریها گاز کربنیک است که توسط جلبکها در واکنش فتوسنتز مورد استفاده قرار می‌گیرد. زیرا نیاز جلبکها به گاز کربنیک از مقداری که از هوا تأمین می‌شود بیشتر است بنابراین یک همزیستی متقابل و مشترک" بین باکتریها و جلبکها در برکه وجود دارد. از آنجایی که واکنش فتوسنتز جلبک یک فعالیت وابسته به نور می‌باشد در مقدار و غلظت اکسیژن محلول موجود در برکه در طول روز تغییرات زیادی حاصل می‌گردد. مقدار 011 آب برکه نیز در طول روز متناسب با عمل فتوسنتز افزایش و حتی ممکن است به ۱۰ نیز برسد. علت این افزایش آن است که مقّدار گاز کربنیکی که توسط جلبکها مصرف می‌شود از میزان تولید آن توسط باکتریها بیشتر بوده و در نتیجه یونهای بیکربنات موجود نه تنها جهت جبران کمبود گاز کربنیک بلکه برای تشکیل بون هیدرو کسید قلیایی تجزیه می‌شوند که باعث افزایش ]0 می گردند. + ,00 + 110 ب - ناحیه بینابینی که ناحیه هوازی بی هوازی بوده و تجزیه مواد آلی توسط باکتریهای هوازی بی هوازی صورت می‌پذیرد. ج - ناحیه بی هوازی که در قسمت تحتانی قرار دارد و مواد جامد (لجن) ته نشین شده توسط باکتریهای بی‌هوازی تجزیه می‌شوند. در تصفیه فاضلاب شهری از این نوع برکه‌ها بیشتر استفاده می‌شود. عمق این برکه‌ها نباید کمتر از ‎۰/٩‏ متر و بیشتر از ۲ متر باشد تا جلبکها قادر به رشد و نمو باشند. این برکه‌ها هم می‌توانند فاضلاب خام و هم فاضلاب ته نشین شده از واحد بی هوازی را دریافت کنند. 5 ۳3011311۷6 - | دژده‌زطا رگ - 2 ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۳ برکه‌های غیرهوازی" بر که‌های تثبیت غیرهوازی هنگامی مورد استفاده قرار می‌گیرند که بار مواد آلی فاضلاب و مواد جامد فرار آن زیاد باشد (فاضلابهای صنعتی غلیظ) و شرایط غیر هوازی در همه حجم برکه به جز لایه روی برکه موجود باشد. دراین صورت اکسیژن آزاد مولکولی وجود ندارد و باکتریهای غیرهوازی. اکسیژن موردنیاز خود را از ترکیبات شیمیایی در برکه تثبیت بدست می‌آورند. در تجزیه غیرهوازی مواد آلی در مراحل مختلف تبدیل به گاز می‌شوند که آخرین محصول آنها گازهایی جون متان و انیدرید کربنیک می‌باشند. بر که‌های بی هوازی در سالهای اخیر در بعضی از کشورها به عنوان تصفیه مقدماتی به منظور کاهش زمین موردنیاز مورد استفاده قرار گرفته اند. عمق این برکه‌ها از ۲ تا ۷ متر می‌باشد. کاهش 13017 معمولاً در شرایط مناسب ۸۰ درصد است که در این صورت پساب حاصله احتیاج به تصفیه بیشتر دارد. چند امتیاز مشخص این بر که‌ها عبارتند از : * سطح برکه‌های اختیاری و هوازی کاهش زیادی پیدا می‌کند. *‏ لجن شناور در برکه‌های اختیاری به مقدار قابل ملاحظه ای کم می‌شود. * تجمع لجن در واحدهای بعدی کاهش می‌یاید. تجزیه غیرهوازی دو مرحله دارد : الف - تجزیه مواد آلی سنگین به مواد ی فرار ب - تخمیر اسیدهای آلی به متان و سایر گازها در مرحله اول که توسط باکتریهای هوازی و غیرهوازی انجام می‌گیرد. مواد آلی معلق و محلول که شامل پروتئین. کربوهیدرات و چربی هستند به آمینواسیدها. منوساکاریدها. اسیدهای چرب و اسیدهای فرار تبدیل می‌شوند. این ترکیبات در مرحله دوم توسط باکتریهای غیرهوازی (باکتریهای متان) تبدیل به کربن دی اکسید و متان می‌شوند. تصفیه رضایت بخش در برکه‌های بی هوازی بستگی به رفتار متقابل باکتریهای مولد اسید و باکتریهای مولد گاز متان دارد. بناپراین لازم است که درجه حرارت برکه بیشتر از ۱۵ درجه سانتیگراد و ]01 آن بیش از ۶ باشد. این برکه‌ها در قدیم به علت بوی شدید طرفدار چندانی در بین طراحان نداشته اند ولی در حال حاضر رابطه بین تولید بو و بار آلی با دلایل کافی و روشن به خوبی درک شده است و رفع این مشکل با طراحی صحیح امکان‌پذیر می‌باشد. سولفات موجود در فاضلاب توسط برخی از باکتریها مانند «دی سولفوویبریو"» به هیدروژن سولفوره تبدیل می‌گردد که تولید بو می‌کند. در یک محلول آبکی هیدروژن سولفید به صورت محلول گاز هیدروژن سولفوره (11,5) یا بون بی سولفید (115) وحود دارد و در ]0 بالا فقط یون سولفید (" 5) دیده می‌شود. جنانجه واحد | - ۸۵۵۲۵۱۵ ۳۵۵۵ 2 - 0 -------- صفحهٔ بعد -------- بی هوازی خوب طراحی گردد که آ[0 در حدود ۷/۵ باشد. بیشتر سولفید به صورت بی سولفید بوده که بی بو می‌باشد. چنانچه بار آلی در حد مجاز و غلظت سولفات در فاضلاب خام کمتر از ۵۰۰ میلی گرم بر لیتر باشد مشکل بو نخواهیم داشت. وحود مقدار کمی سولفید برای رسوب دادن فلزات سنگین مفید بوده ولی غلظت ۰ تا ۰ میلی گرم بر لیتر از فعالیت باکتریهای متان ساز جلوگیری می‌کند. ۴-۱-۳ برکه‌های هوادهی تأسیسات اساسی بر که‌های هوادهی از اجزاء زیر تشکیل شده است : اجزاء متشکله هوادههای سطحی ثابت هواده اکسیژن دهی می‌کند موتور برقی (الکتروموتور) ‏ | انرژی لازم هواده را تأمین می‌کند جعبه دنده نیروی موتور را با دور مناسب به هواده منتقل می‌کند لوله مکش محتویات بر که را به سطح آورده و در معرض هوادهی قرار می‌دهد پخشان تنظیم الگوی پخشان برای انتقال اکسیژن به آب پیج تنظیم تنظیم کننده سطح هواده در آب به منظور تنظیم انتقال اکسیژن و آمپراژ موتور اجزاء متشکله هوادههای سطحی شناور به شرح زیر می‌باشد: اضافه شده است. اجزاء متشکله هوادههای سطحی شناور شناورها ایحاد کننده سکوی مناسب برای نصب موتور کابلهای مهار کننده نگاه دارنده هواده در موقعیت مناسب تو سط اتصال به دیواره‌های اطراف کابلهای برق کابل انتقال برق به موتور پروانه (هواده) پخش آب به داخل هوا به منظور هوادهی هر دو نوع هواده مجهز به سیستم قطع و وصل زمانی خودکار می‌باشند. به کمک آزمایشهایی که در مورد میزان اکسیژن محلول درحوض انجام می‌شود تواتر روشن و خاموش شدن موتور که شرایط هوازی بودن برکه را تأمین کند. مشخص می‌گردد. با تغبیرات فصلی و همجنین کمیت و کیفیت فاضلاب ورودی تنظیم‌های مجدد سیکل خاموش و روشن شدن موتور ضرورت می‌یاید. ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اپراتورهای با تجربه با توجه به نتایج آزمایشها و مشاهده وضعیت ظاهری فاضلاب در برکه مدت زمان خاموش و یا روشن بودن موتور هواده را بر اساس ملاحظات زیر تعیین می‌کنند : جنانجه در سطح استخر کف مشاهده گردد زمان کار هواده کاهش داده می‌شود. جنانجه انرژی از کف نباشد زمان کار هواده افزایش داده می‌شود. ۰ چنانچه اثر مختصری از کف در سطح برکه مشاهده گردد. زمان کار هواده در حد مطلوب است. ۰ هواده سطحی می‌تواند ثابت یا شناور باشد و در هر صورت باید مطابق دستورالعمل سازنده از آن نگهداری شود. هنگام تعمیر باید دستگاه خاموش. جریان برق از تابلو قطع گردیده و تابلوی هشدار «دستگاه را روشن نکنید» احتیاطهای خاص برای رفع معایب و نگهداری در فصل زمستان و یخ بندان ضروری است. این کابلهای نگهدارنده در زمستان علاوه بر کاربردهایی که قبلاً اشاره شد. از واژگونی هواده به دلیل یخ زدگی و بالاآمدن بیش از حد جلوگیری می‌نماید. اگر کارکرد سیستم هواده به دلیل رسوب کربناتها با مشکل مواجه شود می‌توان به وسیله استفاده از گاز ,0 نسبت به انحلال رسوبات مزاحم در فاضلاب اقدام نمود. روش دیگر برای هوادهی برکه استفاده از کمپرسور هوا برای دمیدن آن در لوله‌های پلاستیکی نصب شده در عرض و کف برکه می‌باشد و بدین ترتیب هوا از طریق سوراخهایی که مانند افشانک عمل می‌کنند. در آب پخش می‌شود. در این روش ممکن است سوراخها بسته شوند و مشکلات تعمیراتی ایجاد نمایند. استفاده از لوله‌ها در این سیستم هوادهی به برنامه تعمیرات موْئثری نیازمند است که به نوع سیستم هوادهی و مسائل ذیل وابسته است : الف 7 رفع گرفتگی به کمک گاز لوله‌های هوادهی به تمیزکاری هفتگی نیاز دارند که این عمل با استفاده از گاز کلرور هیدروژن خشک" انجام می‌گردد. این گاز رسوبهای روی لوله و توده‌های حاصل از رشد بیولوژیکی را از بین می‌برد. این رسوبها به خاطر ته نشین شدن کربنات و بعضی از ترکیبات بی کربنات ایجاد می‌شود. گاز نامبرده بسیار خطرناک است که در استعمال آن باید به ویژه مراقبت نمود. محل استقرار اپراتور نسبت به مخزن هیدروژن کلراید باید در بالادست مخزن و در جهت وزش باد باشد. غلظت زیاد گاز هیدروژن کلراید برای چشم. پوست و مخاطهای دهان و بینی خطرناک است. در سیستمهایی که از لوله کشی مرکزی استفاده می‌شود باید مراقب بود که گاز 1101 در گودی‌ها جمع نشود زیرا وزن مخصوص آن ۱/۳ برابر هوا است. | - ۸۳۷۵۲۵۵۶۹ ۲1۷۵۲0۵6 6 ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- قبل از اینکه شیر سیلندر باز شود لازم است شیر ویژه سوزن بسته شود. چرا که در برخی از موارد بر اثر شیر سوزن و شیر سیلندر از ایجاد فشار بیش از حد می‌توان جلوگیری نمود. شایان ذکر است گاز هیدروژن کلراید با فلزات ترکیب شده و گاز قابل اشتعالی مانند هیدروژن ایجاد درمقابل [10] مقاوم باشند. عملیات تمیز کاری را باید از آخرین افشانک شروع و به طرف مخزن خاتمه داده و گاز عمل نمود. جنانجه امکان تماس با گاز هیدروژن کلراید وجود دارد لازم است از وسایل ایمنی تنفسی استفاده می‌باشد. ب - رفع گرفتگی به کمکت هوای فشرده بعضی برکه‌ها دارای تسهیلاتی است که قادر به وارد کردن هوای فشرده با فشار [05م ۹۰ (0۵ ۶۲۰ ) به سیستم درست بعد از دمنده‌ها و لوله رابط می‌باشند. شیرهای لوله رابط و دمنده‌ها باید بسته شوند. این فشار گرفتگی به وسیله فشار زیاد. رسوبات داخل لوله‌ها را خارج می‌کند. هوای فشرده ممکن است در هر سال ۳ تا ۵ دقیفه به کار گرفته شود. ج - رفع گرفتگی شکاف خروج هوا قطع یک بار در روز هوا به مدت ۲۰ دقیقه موجب خواهد شد تا وزن ستون آب بالای لوله‌ها. شکاف خروج هوا را تغییر شکل بدهد و سپس رسوب‌ها بشکنند. د - با ز کردن و تنظیف لوله‌ها یکی از روشهای کامل ولی وقت گیر. خالی کردن برکه و خارج کردن لوله‌ها برای تنظیف است. لوله‌ها را می‌توان با دست و یا به وسیله ابزار خم و راست کرد تا رسوبات چسبیده به دیواره بشکند و سپس داخل لوله‌ها را با دمیدن هوا و با فشار زیاد تنظیف گردد. می‌توان از خالی کردن برکه خودداری نمود بدین شکل که توسط یک قایق انتهای لوله را با دست خم و راست کرد. هه - تعمیر شکستگی‌های لوله‌های هوادهی دیده باید بریده و اتصالات ویزه ای" به درون رانده شوند و در حای خود محکم گردند. سطح آب بر که ممکن است پایین برده شود تا بتوان خط لوله را توسط یک قلاب برای تعمیر به سطح برکه آورد. | - 0 2 - 5060۵[ ۲8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱-۳ برکه‌های تکمیلی یا جلادهی! این برکه‌ها پساب تصفیه شده را از واحدهای هوازی. بی هوازی و اختیاری دریافت کرده و اندازه و تعداد آنها به کیفیت باکتریولوژیک پساب نهایی بستگی دارد. در این برکه‌ها طبقه بندی بیولوژیکی و فیزیکو شیمیایی کمتر دیده می‌شود و در طول روز خوب اکسیژندهی می‌گردند. انواع جلبکها دراین گونه برکه‌ها متنوع تر بوده و به طور کلی در برکه‌های سری به ترتیب تنوع جلبکها بیشتر می‌شود. مهمترین عمل این برکه‌ها حذف ارگانیسمهای پاتوژن بوده که بستگی کامل به طراحی آنها به صورت سری دارد. برکه‌های تکمیلی ([30ا را به مقدار کمی کاهش داده ولی در حذف مواد مغذی (نیتروژن و فسفر) تأثیر زیادی دارند. عوامل موثر در حذف باکتری فیکال کلیفرم در برکه‌های اختیاری و تکمیلی عبارتند از : هه حرارت و زمان اا0 بالا (بیشتر از ‎)٩ شدت نور زیاد باکتریهای فیکال با افزایش حرارت و زمان ماند بیشتر از بین می‌روند. ]0 بالا در برکه‌ها در اثر فتوسنتز سریع به وسیله جلبک و کاهش ,ل) که بیشتر از ,) حاصل از اثر تنفس باکتریها می‌باشد حاصل می‌گردد. در نتیجه یون کربنات تجزیه و در ,) به وسیله جلبک مصرف و تثبیت می‌شود و یون هیدروکسیل زیاد شده که می‌تواند ]0 را به بالای ۰ هم برساند. 0+ 110+ 07 ۲۱۱۱۵02۳ 0+ ]]۲۵ +00 ۲-۲ نمونه برداری و تجزیه شاید مهمترین و ساده ترین نمونه برداری و آزمایش از نظر اپراتور اندازه گیری 011 و اکسیژن محلول باشد. روش مناسب اندازه گیری ]0 درجه حرارت و اکسیژن محلول چند بار در هفته و گاهی اوقات در شب می‌باشد. ارقام و اطلاعات حاصله باید برای استفاده آتی مستندسازی گردند. زمان نمونه برداری در روز لازم است به صورت گهگاهی تغییر داده شود تا بهره بردار با ویژگیهای برکه در ساعات مختلف روز اشنا گردد. معمولاً 011 و اکسیژن محلول در هنگام طلوع آفتاب به حداقل می‌رسند و به تدریج در طول روز افزایش پیدا کرده و در بعد از ظهر به حداکثر می‌رسند. در مواقعی که میزان اکسیژن محلول فاضلاب در حداقل مقدار خود قرار دارد (مانند سرزدن طلوع آفتاب) نمونه‌برداری باید به صورتی انجام شود که از ورود اکسیژن آتمسفری به داخل نمونه جلوگیری شود. اگر قرار باشد 170 به وسیله دستگاههای قابل حمل الکتریکی در محل اندازه گیری شود لازم است که دقت شود تا الکترود در معرض هوا قرار نگیرد. ۳۵۵۵ ( ۱۵۵ ا٩[۳۵)‏ ۹1۵1۳۵110 -| ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- هر لاگون مشخصات. لاگونهای مجاور هم که لاگون ممکن است بیش | اندازه گیری شود. این از پنهان ماندن آن از دیده. ی تجمع مواد جامد و یا موا مشاهدات بعدی ایحاد نم محلول است و رنگ سبز ۱-۲-۳ تواتر نمونه بر تواتر نمونه برداری و که مربوط به برکه موردن خلاصه‌ای از آزمایشهای : خاص خود را دارد و محیا جریان همانندی را دریافت ز لاگون مجاور سربار" تول مایشها ممکن است به سب اشد. همجنین این آزمایشها د جامد در حال جچرخش با اید. رنگ سبز پررنگ براق داری و محل نمونه برداری مونه و محل نمونه برداری جدول ۱-۳- تواتر و تواتر هفتگی هفتگی هفتگی هفتگی هفتگی هفتگی هفتگی روزانه هفتگی هفتگی ط بیولوژیک آن مخصوص می‌کنند می‌توانند دارای بد کند. بدین سبب لازم اس ب بارگذاری نامساوی ناش ممکن است نشان دهنده ان شد. اپراتور می‌تواند ارتباط معمولاً نشان دهنده ]0۲ با 0 پایین است. رنگ خا ( در برکه‌های مختلف. متفاو نایج آزمایش در طول روز و تواتر نموه برداری را محل نمونه‌برداری آزمایش خروجی (پس از کلرزنی) ورودی خروجی ۱۱ به خود است ضمن آنکه در عمل ام و 10 مختلف باشند و ایک ت ]۲ و 10 هر لاگون جداگانه ی از گرفتگی لوله‌های ورودی و اوت در مسائلی باشد که ناشی از ی بین نتایج حاصله از آزمایشها و ( و غلظت رضایت بخش اکسیژن کستری نشان دهنده اضافه حریان تغییر می‌کند. حدول شماره ۱-۳ حدود متعارف ۷/۵ ۳۰۰-۰ (میلی گرم بر لیتر) ۵۰-۰ (میلی گرم بر لیتر) ۳۱۳ میلی‌لیتر<۸/۳۳ ۱۰۰ (در صورتی که کلرزنی نشود) ۲-۵ (میلی گرم بر لیتر) ۳۵۰-۰ (میلی گرم بر لیتر) ۸۰-۰ (میلی گرم بر لیتر) ۸۰۰-۰ (میلی گرم بر لیتر) 1] - 0 -------- صفحهٔ بعد -------- نمونه برداری‌ها همیشه باید از یک نقطه و یا محل معین برداشت گردد. نمونه برداری فاضلاب خام همیشه از حوضچه ورودی و یا چاهک پمپاز برداشت می‌شود. نمونه خروجی باید از محل کنترل جریان خروجی یا در کانال خروجی از نقطه ای که اختلاط مناسب برقرار است. برداشت شود. نمونه برداری از لاگون می‌تواند از چهارگوشه لاگون برداشت شود. نمونه گیری باید از عمقی برابر ۰/۳ متر و در فاصله ۲/۵ متری از دیواره کناری لاگون صورت پذیرد. در هنگام نمونه برداری باید دقت شود که از اختلاط لجن با منطقه موردنظر جلوگیری گردد. همچنین بهتر است در هنگام طوفان نمونه گیری انجام نشود. 0 باید هفتگی اندازه گیری شود و نمونه‌ها باید در طول روز در هنگام جریان ملایم. جریان متوسط و جریان تند برداشت شود. متوسط این سه آزمایش عدد قابل قبول و حقیقی از بار آلودگی آلی فاضلاب در حال تصفیه می‌دهد. هرگاه (1301] در طول روز یا از روزی به روز دیگر تغییر زیادی نماید یا آنکه شرایط غیرمعمول باشد باید تواتر نمونه برداری بیشتر شود تا بتوان این تغییرات را تعریف کرد و توضیح داد. اگر 100 لاگون فوق اشباع باشد باید توسط هوادهی اکسیژن اضافی را از آزمایش (1301 حذف نمود. مشخصات عمومی یک تصفیه خانه که از لاگونهای مختلف تشکیل شده باشد در پیوست داده شده است. شکل شماره ۲-۳ 301 ورودی و خروجی و مقدار جامد معلق در یک لاگون را نشان می‌دهد. ۲-۲-۳ نمونه لحظه ای نمونه برداشت شده در این روش تنها بیانگر کیفیت فاضلاب در همان شرایط زمانی و مکانی برداشت شده می‌باشد. نمونه‌های لحظه‌ای برای اندازه گیری []0 درجه حرارت. 10 و کلر باقیمانده به کار برده می‌شود. این آزمایشها باید بلافاصله بعد از نمونه برداری برای دستیابی به نتایج دقیق انجام شود. نمونه معرف برکه مخلوطی از نمونه‌های برداشت شده از چهارگوشه آن است. نمونه‌های مرکب لازم است در یخچال و یا جعبه محتوی یخ بلافاصله پس از برداشت نگهداری شوند. (شرایط توصیه شده در استاندارد متد باید رعایت شود) نمونه برداری مرکب برای اندازه گیری (01 و مواد حامد معلق کاربرد دارد. ۲-۲-۳ نمونه ترکیبی نمونه ترکیبی ورودی و خروجی توسط نمونه گیری در فواصل زمانی معین و در مدت زمان معین جمع‌آوری می‌شود. نمونه‌ها متناسب با میزان جریان با یکدیگر مخلوط می‌شوند. آزمایشهای 011 10 و درجه حرارت شاخصهای مهمی از شرایط لاگون هستند در حالیکه (1301 و کلروفرم و مواد جامد و امثال اینها. بهره دهی لاگون را در جریان تصفیه اندازه می‌گیرند. 13010 به ویژه برای تعیین بار آلودگی آلی به کار گرفته می‌شود. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 33 ۱ 5 اه ت امه ۹ 7 ۹ ۹ ۹ ۸ زا 3 ِ رگ 34 3 ( اه ۸ ۸ ۹ خروجی ( میلی گرم بر لیتر ) (1 خروجی ( میلی گرم بر لیتر ) 1017 و585 ورودی ( میلی گرم بر لیتر ) ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- به منظور تخمین میزان مواد آلی وارد شده به برکه. لازم است اپراتور اطلاعاتی در خصوص نیاز اکسیژنی بیولوژیکی ((1701) فاضلاب و میانگین جریان روزانه داشته باشد. (1301 ورودی و مواد جامد ورودی به بر که طی روز هفته و فصل تغییر می‌پذیرد ولی برکه. متعادل کننده خوبی در برابر این تغییرات است در صورتی که تحت بار اضافی نباشد. آزمایش قلیاییت اطلاعات مفیدی به اپراتور می‌دهد. پس از اندازه گیری قلیاییت جنانجه تغییرات ناگهانی قلیاییت در حد ۱۰ تا ۰ میلیگرم بر لیتر و یا بیشتر مشاهده شود. نشانه ای از شکل گیری مشکلات خواهد بود. در صورتی که هیچگونه عمل اصلاحی انجام نپذیرد. تغییرات در قلیاییت ممکن است اخطاری برای تغییرات ]0 باشد. چنانچه روند تغییرات قلیاییت همچنان دریک جهت برای دو یا سه روز ادامه یابد لازم است علل این تغییرات شناسایی شوند. برای دستیابی به نتایج مفید از این بررسیها باید آزمایش قلیاییت به صورت روزانه انجام ۳۲-۳ ایمنی هرچند که برکه‌ها فاقد بخشهای مکانیکی قابل توجهی می‌باشند ولی باز هم مخاطراتی در بین است. در این رابطه باید موارد زیر رعایت گردد : راهروهای باریک با نرده محافظت شوند و سطح آنها لغزنده نباشند. * تأسیسات ابتدایی و هرگونه متعلقات در محیطهای سرپوشیده باید به خوبی تهویه شوند تا از تجمع گازهای خطرناک جلوگیری شود. * به طور کلی در حین کار در تصفیه‌خانه‌های لاگنی با یک نفر همراه باشید. ٩‏ از برداشتن زواید سنگین از کانالها و لاگنها اجتناب کنید. ۰ مراقب سرخوردن باشید. * هرگز در قایق نایستید و روی لبه خم نشوید و همیشه جلیقه نجات را بپوشید. *سیم‌های برق و تجهیزات برقی همیشه خطر بالقوه ای هستند به خصوص هنگامی که می‌خواهیم علفهای هرز و درختان را در کنار آنها قطع کنیم. همواره قبل از استفاده از تجهیزات برقی. جریان برق را قطع کنید. درهنگام سم پاشی باید دقت کرد که کاربرد آن سم برای عملیات مربوط مجاز باشد. چون سم می‌تواند مثل یک‌هادی جریان برق را منتقل کند. * همیشه در هنگام تعمیر وسایل برقی. کلید دستگاه را قطع و فیوز را از مدار خارج نمایید. ۰ در هنگام استفاده از حشره کشها یا علف کشها از تأیید آنها توسط مقامات مسئول اطمینان حاصل کنید. * بعد از اتمام کار و قبل از ترک محل پس ماندهای این مواد را به طور مطمئنی جمع آوری کنید. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- لباس. دستکش و ماسک تنفسی باید متناسب با نوع سم. قدرت سم. روش کاربرد و شرایط باد باشد. ۰ فراموش نکنید در این عملیات نه تنها قادر به کشتن آفتها و گیاهان هرز هستید بلکه عدم دقت شما می‌تواند به پوشش سبز اطراف. ماهیها. پرندگان و حتی مردم و خود شما سیب رساند. ۰ عدم رعایت این دستورالعملها حتی می‌تواند به جلبکها و دیگر میکروارگانیسمهای مفید برکه هم آسیب برساند. ۰ کزاز و حصبه از خطرات همیشگی در کنار فاضلاب هستند. احتیاطهای لازم باید رعایت شود به ویژه استفاده از کمکهای اولیه در هنگام بروز هرگونه بریدگی و خراش و همچنین شستشو قبل از خوردن غذا و کشیدن دخانیات. کناره‌های لاگن نرده کشی شود که افراد غیرمجاز و حیوانات نتوانند به لاگن‌ها نزدیک شوند. این نرده‌ها باید طوری نصب شوند که مزاحمتی برای بهره‌برداری و نگهداری و تعمیرات بر که ایجاد نکنند. ۴-۳ راه اندازی برکه‌های تثبیت فاضلاب یکی از زمانهای بحرانی برای لاگونها موقع راه اندازی می‌باشد. در ابتدای بهره‌برداری باید حداقل ۰/۳ متر عمق آن با آب پر گردد. با انجام این کار از پیدایش بوهای نامطلوب جلوگیری می‌شود. بهترین زمان برای راه اندازی برکه‌ها در ایام گرمی هوا می‌باشد. زیرا عمق کم مایع در زمان راه اندازی و در شب هنگام در صورتی که هوا سرد باشد. محتویات لاگون به سرعت سرد می‌شوند. توده‌های آلکی بعد از هفت تا دوازده روز از آب اندازی لاگونها پیدا می‌شوند. اما به طورکلی حدود شانزده روز زمان نیاز دارد تا فعالیت بیولوژیکی شروع گردد. با سبزشدن رنگ آب درون برکه می‌توان گفت سیستم فعال شده. بعد از این زمان جامدات ته نشین شده شروع به تجزیه شدن می‌کنند. در این حالت می‌توان حبابهای تولید شده در سطح و نزدیک ورودی را به خوبی ملاحظه نمود. گرچه کف برکه‌ها بی هوازی است گازهای حاصله از لایه بی هوازی معمولاً به سطح می‌آیند و بوی ناخوشایند آن از بین می‌رود. به سبب تماس با لایه هوازی فوقانی در چند هفته اول آب اندازی لاگون. فاضلاب باید به طور متناوب وارد لاگون شود و دقت کرد 011 ثابت و حدوداً ۷/۵ باشد. در صورتی که ]0 رو به کاهش رود فاضلاب ورودی به لاگون را باید به لاگون دیگری هدایت کرد یا اینکه در صورت عدم وجود برکه دیگر با آب اضافی رقیق گردد. برای تعادل تخمیر بی‌هوازی لجن تجمع یافته در کف لاگون ]0۳ بالا نیاز می‌باشد. این ]0۳ بالا نشاندهنده فعالیت زیاد الگ‌ها می‌باشد جرا که حذف کربناتها از آب به کمک متابولیسم آلگها سبب افزایش ]01 می‌گردد. تداوم ]01 پایین نشاندهنده تولید اسید است که سبب بونیز خواهد شد. با افزودن کربنات سدیم به فاضلاب ورودی می‌توان 011 را افزایش داد. ۵-۳ بهره‌برداری» تعمیرات و نگهداری برکه‌های تثبیت برکه‌های تثبیت فاضلاب نیاز به مراقبتهای ویژه در بهره‌برداری. تعمیر و نگهداری دارد و سادگی سیستم تصفیه نباید این انگیزه را به وجود آورد که سیستم هیچگونه مراقبت و پایشی نیاز ندارد. بعضاً مشاهده شده در ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر این اشتباه تصفیه خانه به حال خود رها شده و پس از مدتی به علت خرابی. مسدود شدن مجاری. رویش علف و غیره عملاً تصفیه خانه غیرقابل استفاده شده است. نکته‌ها و مواردی که در زیر به آنها اشاره می‌شود باید توسط مسئول تصفیه خانه و کادر بهره‌برداری به دقت اجرا گردد و نتایج حاصل از هر اقدام و یا مشاهدات روزانه در دفتر مخصوصی ثبت شود تا تجربیات بدست آمده در آینده. راهگشایی برای پرستل بهره بردار و همچنین مراجعین و بازدید کنندگان تصفیه خانه باشد. شاخصهای مهم راهبری مطلوب برکه‌های تثبیت بی هوازی به شرح زیراست : - از رشد هرگونه علف و نی در بدنه داخلی لاگون باید جلوگیری شود و با یک برنامه زمان بندی شده باید این گیاهان را حذف گردد تا حشرات ازدیاد نیابند ؛ - بهتر است سطح لاگون بی هوازی (تماماً یا قسمتی) توسط یک لایه شناور! شامل چربی‌ها. گریس‌ها و سایر مواد پوشیده شود تا علاوه بر حفظ شرایط بی هوازی . تماس اکسیژن موجود در محیط با لاگون قطع و تبادل حرارت کاهش پیدا کند و نهایتاً بوی نامطبوع کمتر انتشار یابد. بهره بردار هر روز باید موارد زیر را کنترل نماید : - عدم نشت فاضلاب از اطراف لاگون ؛ - عدم مسدود شدن لوله‌های ورودی مخصوصاً ورودی‌هایی که از زیر سطح مایع وارد می‌شود ؛ - عدم انتقال لایه شناور به لاگونهای اختیاری بعدی ؛ - توزیع یکنواخت فاضلاب ورودی در صورت وجود چند ورودی ؛ - بهره‌بردار باید ارتفاع لجن را طی یک برنامه منظم در چند نقطه لاگون اندازه گیری و در زمان پیش‌بینی شده در طرح و یا در صورتی که ارتفاع لجن به حدود یک متر رسید تخلیه نماید در غیر این صورت از حجم مفید لاگون کاسته شده و بار حجمی افزایش پیدا می‌کند که نهایتاً باعث پیدایش بو می‌گردد : - کنترل بار حجمی و سطحی ورودی به لاگونهای بی هوازی. در غیر این صورت مشکلاتی از قبیل بو کاهش فواصل تخلیه لجن و غیره حاصل می‌گردد. ۶۳ معایب و محاسن بر که‌ها عمده محاسن برکه‌های تثبیت عبارتند از : وسایل و ادوات گران قیمت نیاز ندارند ؛ *‏ نیروهای ماهر بهره بردار نیاز ندارند : احداث آن ارزان می‌باشد ؛ پساب حاصله همانند پساب بسیاری از روشهای تصفیه است ؛ ۰ یک روش مناسب برای تصفیه موقت فاضلاب است ؛ [| - 0 ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ تحمل تغییر بار آلی و هیدرولیکی را دارند ؛ انرژزی بسیار کمی نیاز دارند : ۰ مشکلات ناشی از تصفیه و دفع لجن حداقل است ؛ ۰ امکان استفاده از بر که‌ها بیش از آنجه در طراحی در نظر گرفته شده وجود دارد ؛ کاهش و حذف عوامل بیماری زا در این روش تصفیه نسبت به سایر روشهای تصفیه فاضلاب فوق‌العاده است. این روش تصفیه در تصفیه انواع فاضلابهای صنعتی و کشاورزی بسیار مفید می‌باشند. عمده معایب برکه‌های تشیت عبارتند از : امکان دارد بوهای نامطبوع ایحاد کنند : ۹ نیاز به زمین زیاد دارد : میزان تصفیه فاضلاب بستگی به شرایط آب و هوایی دارد : ۰ امکان آلودگی آبهای زیرزمینی وجود دارد : امکان دارد جامدات معلق در پساب زیاد باشد. ۷-۳ مشکلات بهره‌برداری بر که‌ها الف - بوهای ناخوشایند بوهای ناخوشایند به واسطه یکی از عوامل زیر ممکن است ایجاد شود : - افزایش جریان ورودی و در نتیجه کاهش زمان ماند : - افزایش بار آلی ؛ - وجود مواد سمی درفاضلاب ورودی : - افت ناگهانی دما : - کاهش ]| جریان ورودی در اثر تخلیه احتمالی پسابهای صنعتی یا مواد شیمیایی . روشهای ممکن برای حل مشکل بو عبارتند از : - پساب خروجی برکه اختیاری که به صورت سری با برکه اولیه (بی هوازی) وجود دارد به برکه بی هوازی برگشت داده شود تا باعث ایجاد یک لایه فوقانی آب دارای اکسیژن محلول روی برکه بی هوازی شود. (این روش به خاطر نیاز به پمپاژ و هزینه بالایی که دارد معمولاً توصیه نمی شود): - خودداری از حذف لایه شناور برای ایجاد یک پوشش طبیعی شناور ؛ - کاهش جریان ورودی با کنارگذر کردن بخشی از فاضلاب بدون تصفیه تا زمانی که یک واحد جدید - کلرزنی می‌تواند بوی یک برکه بی هوازی بدبو را بزداید. اما افزودن کلر به جریان ورودی نباید هرگز انجام شود زیرا از فعالیت بیولوژیکی در بر که جلوگیری می‌ کند. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ب - پشه‌ها و سایر حشرات وجود انواع پشه. مگس و سایر حشرات ممکن است به خاطر یک یا چند عامل زیر باشد : - آشغال یا دانه‌هایی که جدا شده ولی دفن نشده اند ؛ علفها و چمن‌هایی که فرصت داشته اند بر سطح شیب دار داخلی برکه رشد نمایند. به گونه ای که با فاضلاب تماس پیدا کرده یا در آن نفوذ کنند : عدم وجود لایه شناور (این لایه باید برای کنترل بو باقی بماند) -‏ هرگونه آشغال یا دانه جمع آوری شده باید فوراً دفن شود و حداقل با یک لایه ۴۰ سانتی متری از خاک پوشانده شود : - سبزه‌ها. علفهای آبی و گیاهان آبزی باید بلافاصله پس از اینکه ظاهر شدند. تمیز گردند و از ریختن آنها به داخل بر که جلوگیری شود ؛ - می توان بر روی لایه کف یک آفت کش پاشید ولی باید مراقبت شود تا آفت کش‌ها به داخل آب بر که لایه کف شناور را می‌توان با استفاده از چنگک دسته بلند به هم زد تا باعث فرورفتن لارو حشرات در آب گردد. (جت آبی نیز ممکن است برای این منظور مورد استفاده قرار گیرد). ج - رشد علفها دو نوع علف باید در برکه‌ها مورد توجه باشند : ۰ علفهای آبزی ۰ علفهای خاکزی گیاهان آبزی دارای ریشه هستند و ساقه آنها قسمتی با تماما در آب مستغرق است و معمولاً تنها در طرف تر علفهای آبزی حشرات و لاروها را جذب می‌کنند. این کار باعث جذب قورباغه‌ها شده و آنها به نوبه خود موجب جذب جوندگان و مارها می‌شوند. اگر علفهای آبی به طور دوره ای حذف نشوند ممکن است بر ایمنی خاکریزها اثر بگذارد. ریشه این گیاهان را می‌توان به کمک بیل دستی قطع کرده و از برکه جمع آوری نمود. ۴- تصفیه مردابی فاضلاب هزینه زیاد استفاده از برخی روشهای متعارف تصفیه فاضلاب موجب تحفیقات وجستجو برای یافتن راههای ارزان‌تر و عملی تر برای جلوگیری از آلودگی منابع آب شده است. یکی از این راهها به کارگیری سیستمهای زیستی مصنوعی " به عنوان وسیله ای برای تصفیه فاضلاب می‌باشد. از جمله سیستم‌های زیستی مصنوعی. تصفیه مردابی فاضلاب است. در این روش تصفیه. درصورت وجود مردابهایی در نزدیکی مناطق شهری تنها لازم است فاضلاب شهری را به اینگونه مردابها انتقال داد و تصفیه فاضلاب را به فرایند طبیعی فاضلاب در درون مردابها |- ۸۱۵۱۵۱ 58 ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- سپرد. در مناطقی که دارای خاک. با نفوذپذیری کم‌اند به راحتی می‌توان از تصفیه مردابی به جای تصفیه مزرعه‌ای استفاده نمود. آنچه بیش از هر چیز در به کارگیری تصفیه مردابی حائز اهمیت می‌باشد. جنبه‌های بهداشت عمومی این روش تصفیه است چرا که میکروارگانیسم‌های بیماری زای بسیاری در فاضلاب و در لجن حاصل از اینگونه تصفیه وجود خواهد داشت که حساسیت زیادی نسبت به کنترل آلودگی‌های بیولوژیکی در استفاده از این روشها را موجب می‌شود. روشهای مختلف استفاده از تصفیه مردابی. عملکرد آنها و ضمن مسائل ویژه بهره‌برداری از ۱-۴ تصفیه مردابی طبیعی " اراضی که توسط آبهای سطحی و یا آبهای زیرزمینی برای مدتی با تواتر معین غرقاب شده‌اند مردابها. باطلاقها و گل‌آبها را تشکیل می‌دهند که معمولاً دارای عمق کم (کمتر از ۶۰ سانتیمتر) جریان آرام آب و بالاخره انبوهی از گیاهان متراکم و مقاوم آبی مانند دم گربه ای" بوریا" و نی " می‌باشند. مردابهای طبیعی در واقع بخشی از منابع آب کشور محسوب می‌شوند و استفاده از آنها به هر شکل و بهانه‌ای ملاحظات ویژه‌ای را می طلبد. در اینگونه سیستمهای آبی" فاضلاب اصولاً توسط سوخت و ساز باکتریها و همچنین ته نشینی مانند آنچه که در روش لجن فعال و یا صافی چکنده رخ می‌دهد. تصفیه می‌گردد. گیاهان آبزی تنها به حفظ وضعیت زیست محیطی مطلوب در درون مرداب مساعدت می‌نمایند ولی نقش اساسی در عمل تصفیه ندارند. برخی از آثار گیاهان آبزی بر عملیات تصفیه دردرون مرداب. در جدول شماره ۱-۴ خلاصه شده و شکل ظاهری " بعضی از گیاهان آبزی در شکل شماره ۱-۴ به تصویر کشیده شده است. از مشخصه‌های بارز مردابهای طبیعی وجود گیاهان برون زده آبی فوق‌الذ کر و در برخی اوقات گیاهان شناور" و گیاهان غرقابی" است. در برخی از کشورها. بین مردابهای طبیعی و آبهای سطحی تا جایی که به مقررات آلودگی آبها مربوط می‌شود هیچگونه تفاوتی قائل نیستند. بنابراین نمی توان فاضلاب خام را در اینگونه آبها تخلیه کرد و در این صورت مردابها ارزش اقتصادی خود را به عنوان وسیله‌ای برای تصفیه فاضلاب خام از دست می‌دهند. | - ۳۵1۳۵ 40 2 - ):۵11۵([ 3 - 30| 4 - 40 8 م۸0۵1 - 5 3۵۵۵۲۷ - 6 0 ۸0۵ 7-۳۳۵۲۳۵۵۱ ۵ا۳1۵0 ۲1025۵ - 8 9 - 506۲۵۵۵ ۳130۵ ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱-۴- عملکرد گیاهان آبزی در تصفیه مردابی فاضلاب ریشه‌ها و ساقه‌ها در ستون آب هه ایجاد کننده سطوحی برای رشد باکتریها * وسیله ای برای جذذب مواد جامد و صاف کردن ساقه و برگهای واقع در سطح آب و یا۱* تضعیف نور آفتاب و جلوگیری از رشد جلبکها خارج از آب * تقلیل اثر باد و در نتیجه اثر داد و ستد گازها بین آب و هوا تشدید انتقال گاز به بخشهای مستغرق گیاهان و انتقال گاز از بوریا دم گربه ای : 7 ۰ 5 ۱ ۱ 1 ۱ عدسک گیباهان غرقابی سنبل ابی ۱ پا 5 1 ۰ 8 نک 1 1 !1 8 :۱۲8 5 ۶ مه راک یک نان 6 > اخاا ار ی با را یه شکل ۱-۴- شکل ظاهری بعضی از گیاهان آبزی ۳-۴ تصفیه مردابی ساخته شده! ساختن برکه‌هایی به وسیله دیواره‌های خاک ریز. ترازبندی" و عایق بندی" و بالاخره ساختن مخازن و با 08 ۵۹۱۳۵۱۵۵ -| ۵( - 2 3-8 4٩ - 1۵۵۵۵۱۵ 32۵ ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- کانالهای باز " ایجاد می‌گردد. گیاهان آبزی که در این مردابها کاشته می‌شود و یا به صورت طبیعی می‌روید مانند مردابهای طبیعی است. تصفیه‌های مردابی ساخته شده به دوگروه زیر تقسیم می‌شوند : ۳ ۰ سیستم با سطح آزاد آب شامل حوضچه‌ها و یا کانالهایی است که با نوعی عایق بندی کف برای جلوگیری از نفوذ آب و همجنین خاک یا مواد دیگر درکف. برای نگهداری گیاهان آبزی برون زده همراه می‌باشد. آب با عمق نسبتاً کم از میان گیاهان روئیده و یا مواد جمع شده به آرامی عبورمی نماید و در نتیجه از جریانات میان بر به ویژه در خصوص کانالهای طولانی وکم عرض. جلوگیری می‌شود. سیستم با جریان زیرسطحی درواقع مانند یک صافی چکنده با جریان افقی با لایه سنگی عمل می‌کند. در این لایه گیاهان برون رده که ریشه‌های آنها در لایه نفود کرده است روئیده اند. دربرخی از انواع این سیستم از لا یه‌های خاکی و با ماسه ای بهتر استفاده شده است. ۳-۴ عملکرد تصفیه مردابی ۱-۳-۴ عملکرد تصفیه مردابی طبیعی مردابهای طبیعی به دلایل متعددی برای تصفیه فاضلاب شهری مناسب می‌باشند. در این مردابها توده ای از باکتریهای متنوعی که بر روی ساقه و ریشه‌های غوطه ور درگیاهان رشد کرده‌اند به وجود می‌آید که در حذف نیاز اکسیژنی بیولوژیکی پنج روزه (,(1301) به ویژه نش با اهمیتی ایفا می‌نمایند. علاوه براین. آرامش در آبهای مردابها. وضعیت مساعدی را برای ته نشینی مواد جامد معلق در فاضلاب فراهم می‌کند. سایر جنبه‌های مردابها که در تسهیل عمل تصفیه فاضلاب مزثراند را توان بالقوه ساقه و ریشه گیاهان غوطه ور در جذب و صاف‌سازی, قدرت تبادل یونی و جذب مواد ته نشین شده و بالاخره اثر کاهش‌دهنده گیاهان آبزی بر عوامل اقلیمی مانند باد. تابش خورشیدی و درجه حرارت تشکیل می‌دهند. مردابهای طبیعی در غالب اوقات برای تصفیه فاضلاب پس از یک تصفیه اصلی دیگر به کار گرفته می‌شوند بدین ترتیب. تقویت. احیا و اصولاً به وجود آمدن مرداب انجام می‌پذیرد. توان حذف مواد آلوده کننده در فاضلابهای تصفیه شده توسط مردابهای طبیعی در جدول شماره ۲-۴ به عنوان نمونه نشان داده شده است. چنانکه ارقام جدول شماره... نشان می‌دهد. حدود حذف (,13010) و مواد جامد معلق (55) نسبتاً بالا است ولی باید توجه داشت درصدهای حذف به صورت مداوم بالا نمی باشد. استفاده از مردابهای طبیعی در حال حاضر به به‌کارگیری آنها به عنوان تصفیه ثانویه محدود می‌گردد. در این ۰ - ۰ .۰ ۰ 2 - ۰ - ۴ ۰ ۰ ۳ نوع کاربری عوامل منفی شایان توجه را تخریب زیستگاههای طبیعی و سیستمهای زیستی . از دست رفتن اب 1۳۵ - | 0 5۳1۵006 ۷/۵۱۵۲ ۳۵۵ - 2 0 10۷ 306 هناگ - 3 ٩4-8 ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- توسط تبخیر شدید در مناطق خشک. تکثیر حشرات و به ویژه مگس و بالاخره بوی نامطبوع تشکیل می‌دهد. در عوض حفظ اراضی باز. تقویت زیستگاهها. تقویت امکانات تفریحی و بالاخره ازدیاد جریان و ارتقاء توان خودپالایی رودخانه به عنوان مزایای این کاربری در کنار تصفیه فاضلاب مطرح می‌باشد. جدول ۲-۴- درصد حذف برخی از آلاینده‌ها از پساب مرحله دوم تصفیه پس از تصفیه مردابی طبیعی (01) ۰ تا ۹۶ مواد جامد معلق ۰ تا ‎٩۹۰ ازت ۰ تا ‎٩۹۰ ۲-۳-۴ عملکرد تصفیه مردابی ساخته شده تصفیه مردابی ساخته شده دارای ویژگیهای مثبت تصفیه مردابی طبیعی است ولی فاقد غالب معایب آن است. باکتریهای جسبیده به ساقه گیاهان و رسوبات حاصل از گیاهان پوسیده در کف.. عوامل عمده حذف (,(1301) می‌باشند. تا جایی که به حذف فسفر مربوط می‌شود. فرصت تماس بین فاضلاب با خاک در غالب تصفیه‌های مردابی طبیعی محدود است و آزاد شدن فسفر در فصل زمستان در مواردی دیده شده است. مساحت موردنیاز برای مرداب ساخته شده از ۲۴/۶ تا ۳۹/۶ متر مربع بر مترمکعب فاضلاب موردنظر می‌باشد. هزینه‌های عمده مطرح در تصفیه مردابی ساخته شده به تصفیه اولیه فاضلاب. انتقال و پمپاز. توزیع در مرداب. عملیات خاکی نسبتاً امحدود و بالاخره ارزش زمین مربوط می‌شود. شایان ذکر است. در تصفیه مردابی ساخته شده به لایه عایق برای جلوگیری از نفوذ آب در زمین و همچنین ساخت و سازهای اضافی برای جلوگیری از خطر سیلاب نیاز می‌باشد. عوامل محدودکننده در کاربری این نوع تصفیه عبارتند از : * عوامل محدودکننده جغرافیایی در انتخاب گونه‌های گیاهی آبزی به سبب آنکه برخی از گونه‌ها ممکن است به آفتی برای کشاورزی مبدل شوند. تصفیه مردابی ساخته شده جنانجه برای تخلیه فاضلاب به آبهای سطحی به کار گرفته شده باشد به زمینی ۴ تا ۱۰ برابر زمین موردنیاز برای تصفیه متعارف نیاز دارد. زمین موردنیاز تصفیه مردابی ساخته شده بدون تخلیه. ۱۰ تا ۱۰۰ برابر زمین لازم برای تصفیه متعارف است. * درو توده بیولوژیکی درون مرداب به سبب زیادی رطوبت گیاهان آبزی و همچنین شکل مرداب با دشواری انجام می‌پذیرد. 8ا[د260] ۲10۵ - | ۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ برخی از مردابهای ساخته شده ممکن است زمینه مساعدی را برای تکثیر میکروارگانیسم‌های بیماری زا فراهم آورند و چنانچه با مدیریت نامناسب اداره شوند همراه با بوی شدید نیز می‌باشند. مردابهای ساخته شده. کنترل هیدرولیکی بهتری را در کاربریها سبب می‌شوند و به دور از غالب عوامل محدودکننده زیست محیطی و با تضادهایی از این دست که جزیی از کاربری مردابهای طبیعی است. عمل می‌کنند. برخلاف تصفیه توسط مردابهای طبیعی که به وجود مردابهای طبیعی در کنار منابع فاضلاب وابسته است. تصفیه مردابی ساخته شده را در هر جا می‌توان به کار گرفت مشروط بر آنکه زمین موردنیاز و شرایط مطلوب وجود داشته باشد. تصفیه مردابی ساخته شده همراه با انعطاف بیشتر در طراحی و مدیریت بهره‌برداری ۵ تصفیه مزرعه ای فاضلاب ۱-۵ شرح کلی فرآیند تصفیه مزرعه ای فاضلاب شهری شامل رهاکردن کنترل شده فاضلاب شهری بر سطح زمین برای دستیابی به حد معینی از تصفیه توسط فرآیندهای فیزیکی. شیمیایی و بیولوژیکی در آب. خاک و گیاهان می‌باشد. خواص ساختار خاک" نفوذپذیری. نفوذً. ظرفیت آبی در دسترس* و بالاخره ظرفیت تبادل کاتیونی" را تشکیل می‌دهند. حذف فیزیکی مواد تشکیل دهنده فاضلاب تو سط عمل صاف سازی خاک و ترقیق آن. با ورود فاضلاب صاف شده به آب زیرزمینی موجود در خاک و یا آبهای حاصل از بارندگی و ذوب برفها انجام می‌پذیرد. وسیله پیش تصفیه و یا توقف عملیات برای مدتی بعد از هر بار رها کردن فاضلاب بر سطح زمین. می‌توان از گرفتگی خلل و فرج خاک پیشگیری نمود. جذب و رسوب گذاری دو فرآیند عمده در هنگام توقف فاضلاب در خاک می‌باشند. فسفر. نیتروژن و عناصر بالقوه سمی توسط مکانیزمهای شیمیایی خاک کنترل می‌شوند. موثر بودن خاک در حذف مواد متشکله فاضلاب به میزان تماس مواد محلول و لایه‌های خاک مربوط می‌ گردد. فرآیندهای بیولوژیکی سبب تجزیه مواد آلی می‌شوند و آهنگ این تجزیه به ویژگیهای فیزیکی شیمیایی فاضلاب رها شده و درجه حرارت محیط آب - خاک بستگی دارد. |- 5۵| 6 2 - 5۵۱۱| 60 3 - ۳۵۲۱۵۵011۷ 4-0 5 - ۸۵126 ۷/۵1۵۲ )) 6- ۵10 1۵۵۵6 0 (( ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- قدرت خاک در تصفیه فاضلاب توسط عواملی مانند بارگذاری نیتروژن. فسفر. آب. مواد بالقوه سمی و بالاخره نسبت جذب سدیم" خاک محدود می‌شود. در غالب موارد. نیتروژن عامل محدودکننده اصلی در تصفیه مزرعه‌ای است. معمولاً نفوذپذیری و حد و حدود حذف نیتروژن. عوامل تعیین کننده نرخ بار هیدرولیکی در طرحهای تصفیه مزرعه ای می‌باشند. نرخ بار هیدرولیکی به نوبه خود برای تعیین مساحت و میزان ذخیره موردنیاز به کار گرفته می‌شود. روشهای تصفیه مزرعه ای بر پایه رها کردن فاضلاب بر سطح زمین و خشک شدن آن برای تقویت فرآیندهای تولید نیترات" و تجزیه نیترات " عمل می‌نمایند. انتخاب نوع پیش تصفیه معمولاً قبل از تعیین نرخ بار هیدرولیکی صورت می‌گیرد چرا که پیش تصفیه تعیین کننده کیفیت فاضلاب رها شده بر زمین می‌باشد. اصولاً . پیش تصفیه به سه دلیل عمده زیر انجام می‌پذیرد: ۰ حفاظت از بهداشت عمومی * جلوگیری از وضعیت نامطلوب و آزاردهنده جلوگیری از مسائل بهره‌برداری در سیستم پخش فاضلاب سه نوع فرآیند عمده تصفیه مزرعه ای را فرآیند با نفوذ کند". فرآیند با نفوذ تند" و بالاخره فرآیند جریان سطحی " تشکیل می‌دهند (شکل ۱- ۵). شرح فرآیندهای یاد شده در بخشهای زیر آمده است. ۱-۱-۵ فرآیند با نفوذ کند در این فرآیند توانایی گیاهان. موجودات ذره بینی درخاک و بالاخره خود خاک در حذف مواد آلاینده در هنگام عبور فاضلاب از قالب خاک و گیاه به کار گرفته می‌شود. برخی روشهای رهاسازی مانند جوی پشته سازی". کرت بندی" پخشانهای ثابت". پخشانهای متحرک"" کاربرد دارند. گیاهان قسمتی از جریان فاضلاب را مصرف می‌کنند ولی بقیه فاضلاب به آب زیرزمینی ملحق می‌گردد. مواد آلی فاضلاب در یک تا دو سانتیمتری خاک توسط صاف سازی و جذب حذف می‌شوند و در نهایت باکتریها مواد آلی را اکسیده می‌نمایند. | - ۹۵۵۱۵۵ ۸00101100 1۵110 )5۸14( 2 3 0 4 - ٩10۷۳ 0 5 - [۵0۱1 6-0۵1۵ ۷ 7- 141000 - 8 - 8 وراعاگ 30۲00 - 8 9 - ۲۱۸۵۵0 11۵6۲ 5] 10 - )۵۵۲ ۳۱۷۵۵ ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- زر نبخیر وتعرق / ۱ ۲ ۹۱ 4 ۹ ج ر فرایند تصفیه باسرعت زیاد فرایند تصفیه باجریان سطحی تبحیرو تعرقی پوشش سبز جریان سطحی زیمت - جمع آوری شده جریان که 5 س شکل ۱-۵- شمایی از سه فرآیند تصفیه مزرعه‌ای ۳۵ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مواد جامد معلق توسط صاف سازی از فاضلاب حذف شده و جزئی از مواد جامد بی اثر قالب خاک شده‌اند. نیتروژن عمدتاً توسط جذب به وسیله گیاهان و سپس درو آنها. حذف می‌شود. تجزیه نیترات شامل مکانیزم حذف نیتروژن و تبخیر آمونیاک و بالاخره تجمع در خاک می‌باشد. حذف فسفر از فاضلاب به وسیله جذب و رسوب گذاری شیمیایی رخ می‌دهد. نرخ رهاسازی فاضلاب در فرآیند با نفوذ کند توسط نفوذپذیری خاک و یا غلظت نیتروژن در فاضلاب در هنگام عبور از خاک در ناحیه ریشه گیاهان" معین می‌گردد. در مناطق خشک که فاضلاب منبع با ارزشی برای آبیاری محصولات کشاورزی پول ساز" است. نیازهای آبی تعیین کننده نرخ رهاسازی فاضلاب می‌باشد. ۲-۱-۵ فرآیند با نفوذ تند در این فرآًیند فاضلاب به حوضچه‌های نفوذی و یا حوضچه‌های ویژه پخش ریخته می‌شود. فاضلاب منحصراً به وسیله نفوذ در زمینهای دارای نفوذپذیری زیاد تصفیه شده و الزاماً پوشش گیاهی موردنظر نمی‌باشد. مواد معلق و مواد آلی توسط عمل صاف سازی و جذب خاک از فاضلاب حذف شده. فاضلاب صاف شده توسط زهکشهای ویژه ای جمع آوری و سپس به آب پذیرنده تخلیه و یا به آبهای زیرزمینی وارد می‌شود. فرآیند با نفوذ تند دارای پساب خروجی حاوی مواد نیتروژنه بسیار زیاد است. میانگین حذف نیتروژن در این فرآیند حدود ۵۰ درصد می‌باشد. مانند فرآیند با نفوذ کند. حذف فسفر توسط جذب و رسوب انجام شده. بنابراین تابعی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک است. زمین موردنیاز در این روش تصفیه. به نرخ بارگذاری هیدرولیکی (که به سیکل بارگذاری مربوط می‌شود). ظرفیت هیدرولیکی خاک. زمین شناسی بستر خاک و بالاخره درجه پیش تصفیه بستگی دارد. نرخ نفوذ در طراحی. تابعی از اندازه گیری نفوذپذیری و نفوذ در خاک طی عملیات صحرایی می‌باشد. مضاف بر این. حذف مواد مغذی " و وضعیت هوا ممکن است موجب تغییر در نرخ بار هیدرولیکی شوند. در ایالات متحده آمریکا. این نوع فرآیند با نرخ بار هیدرولیکی ۱۲۰ مترمکعب بر مترمربع در سال و یا کمتر همراه می‌باشد. ۳-۱-۵ فرآیند جریان سطحی فرآیند جریان سطحی برای مناطق دارای خاک بسیار غیرقابل نفوذ انتخاب می‌شود. فاضلاب در بالادست زمینهای شیب دار غیرقابل نفوذ پوشیده از گیاه رها می‌شود و پس از عبور از روی سطح پوشیده از گیاه. به صورت پساب در پایین دست جمع آوری می‌گردد. هنگامی که فاضلاب به صورت لایه نازکی از روی سطح شیب دار عبور می‌نماید. تحت تأثیر عملیات " فیزیکی. شیمیایی و بیولوژیکی تصفیه می‌شود. آلاینده‌های آلی و مواد جامد معلق توسط ته نشینی. صاف سازی. اکسیداسیون بیولوژیکی حذف می‌شوند. حذف بسیار زیاد ازت (حدود ۷۰ تا ۹۰ درصد) توسط این روش بر اثر ترکیبی از فرآیندهای جذب گیاهی توام 060 ۲-1300 | نأ۵ه) - 2 311۲1619 - 3 4-5 ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- با تجزیه نیترات‌ها (دی نیتریفیکاسیون) و تبخیر آمونیاک حاصل می‌گردد. فسفر در لایه‌های سطحی خاک جذب و یا به صورت شیمیایی رسوب می‌کند. ضوابط طراحی این گونه فرآیند به صورت تجربی در کاربرد متوالی این روش به دست آمده است. جدول شماره ۱-۵ ضوابط طراحی به کار گرفته شده در فصول بهار, تابستان و پائیز برای فرآیندهای در حال بهره‌رداری را برای دست یافتن به غلظت ۲۰ میلیگرم بر لیتر برای (ه(1301) و مواد جامد معلق. غلظت کل نیتروژن کمتر از ۰ میلیگرم بر لیتر. نیتروژن آمونیاکی ۵ میلیگرم بر لیتر و بالاخره کل فسفات کمتر از ۶ میلیگرم بر لیتر نشان می‌دهد. فرًیند جریان سطحی برای اراضی دارای خاک تقریباً غیرقابل نفوذ و یا خاکی که در سطوح تحتانی آن (عمق ۰/۳ تا ۰/۶ متر) لایه غیرقابل نفوذ وجود دارد قابل استفاده است. شیب مطلوب در این فرآیند ۲ تا ۸ درصد می‌باشد. جدول ۱-۵- ضوابط طراحی فرآیند با جریان سطحی ۱ بار هیدرولیکی سرعت رهاسازی زمان رهاسازی | تواتر رهاسازی | طول‌زمین‌شیب‌دار کاربری پیش کاب مترمکعب‌برروز مترمکمب بر مر ساعت بر روز روز بر هفته متر بر ساعت ۳ ۳ ۰/۹ ۲ - ۰/۰۷ ۸۲ ۵-۷ ۳۶-۵ (توری کردن) دوم کامل ۵ کنترل فرآیند به منظور بهره‌برداری از یک فرآیند تصفیه فاضلاب مزرعه ای. بهره بردار لازم است اطلاع کاربردی کافی از کشاورزی واصول تصفیه فاضلاب داشته باشد. پایش سیستم برای تعیین عملکرد. اخذ مجوزهای لازم و پیش‌بینی تجمع مواد بالقوه سمی در خاک و محصولات کشاورزی. ضرورت دارد. بهره بردار لازم است به طور مستمر سیستم را برای مسائلی مانند تجمع فاضلاب دریک محل. جریانهای سطحی و خرابیهای مکانیکی بازرسی کند. چند روش برای مدیریت و بهره‌برداری فرآیند تصفیه مزرعه ای در زیر شرح داده شده است : مدیریت و بهره‌برداری از سیستم به وسیله بخش دولتی انجام گردد. * بخش دولتی مدیریت را به عهده گرفته ولی بخش خصوصی عهده دار بهره‌برداری باشد. مدیریت و بهره‌برداری هر دو به بخش خصوصی سپرده شود. ۹ مدیریت سیستم در اختیار یک پیمانکار خصوصی و بهره‌برداری در اختیار پیمانکار خصوصی دیگری که به وسیله پیمانکار اولی سرپرستی می‌شود قرار داده شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مدیریت و بهره‌برداری سیستم باید در هماهنگی کامل انجام پذیرد. چنانکه بخش خصوصی در مدیریت و بهره‌برداری از سیستم‌های تصفیه فاضلاب مزرعه ای دخالت دارد. باید موازین قراردادی مسئولیت‌های طرفین را به وضوح معین و مشخص کند. برنامه آبیاری شامل عملیات کشاورزی مانند کاشت. داشت. پخش آب و بالاخره برداشت باید تنظیم گردد (جدول شماره ۲-۵). ۱-۲-۵ کشت در تصفیه فاضلاب مزرعه ای. هدف نهایی تصفیه فاضلاب است. الگوی کشت به کار گرفته شده در طول سال از نظر حذف نیتروژن از جریان فاضلاب و جلوگیری از تجمع نیتروژن در نیمرخ! خاک اهمیت ویژه ای نیتروژن‌دهی متناسب با میزان تبخیر و تعرق منتج به حذف بیشتر نیتروژن در مقایسه با نیتروژن‌دهی یکنواخت خواهد گردید. گیاهانی که معمولاً در اینگونه فرآیندها به کار گرفته می‌شوند به سه گروه متمایز قابل تقسیمند : ۰ علوفه مانند چمن و یونجه که ۱۵۲ تا ۶۷۵ کیلوگرم نیتروژن در هکتار را در سال حذف می‌نماید. *_گیاهان مزرعه ای مانند ذرت که ۷۶ تا ۲۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار را در سال حذف می‌کند. هه جنگل کاری که موجب حذف ۰ تا ۱۰۲ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در سال می‌گردد. در میان این گیاهان. گیاهان علوفه ای به ویژه مطلوب تشخیص داده شده‌اند جرا که ممّدار زیادی از نیتروژن حذف می‌گردد. همجنین گیاهان حذف فسفر. جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ میزان تخلخل خاک برای نفوذ مناسب آب را موجب می‌شوند. میزان حذف نیتروژن توسط درو گیاهان. به نوع کشت. طول فصل رشد و در دسترس بودن نیتروژن بستگی دارد. درو مکرر علوفه‌ها در وقت مناسب موجب حداکثر بازده و حذف بسیار زیاد نیتروژن خواهد گردید. درو اولیه لازم است در مراحل اولیه رشد علوفه انجام شده و سپس این درو با فواصل ۵ تا ۶ هفته تکرار گردد. حذف محدود نیتروزن معمولاً با درو کمتر همراه است. درو اولیه لازم است در اواخر مرحله گل دهی و آخرین درو حذف نیتروژن توسط ذرت بین ۴ تا ۶ هفته در تابستان وقتی که بوته‌ها تا زانوی انسان رشد کرده و مرحله‌ای که کاکل ذرت ظاهر می‌شود. رخ می‌دهد. کشت متناوب ذرت با جو. غلات زمستانی و علوفه. حذف نیتروژن را تفویت می‌نماید. | - [۵ 2 - ۳۷۵۹۵1۷۵۵ 0 ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- تجزیه و تحلیل کیفی فاضلاب ممکن است تغییرات در میزان کود و خاک برای حفظ بهره وری کشت را مشخص کند. میزان پتاسیم موردنیاز گیاه تقریباً معادل میزان جذب نیتروژن آن است. میزان کود پناسه موردنیاز از طریق رابطه زیر قابل محاسبه می‌باشد : ( ی ۴ - []۰/۹۷) ۱/۲۵ ما لا - میزان جذب نیتروژن توسط گیاه. پوند بر ایکر ۴ - میزان پتاسیم اضافه شده به خاک به وسیله فاضلاب. پوند بر ایکر اضافه نمودن آهک به خاک به ویژه برای تنظیم 011 اهمیت دارد. ضمناً آهک زنی درجه حلالیت فلزات را در خاک کاهش می‌دهد. میزان تبادل سدیم در خاک نیز با اضافه کردن اآهمک قابل کنترل می‌باشد. سدیم زیاد و شوری در نفوذپذیری خاک موثر است. بهترین وضعیت برای رشد غالب گیاهان وقتی است که میزان رطوبت خاک در حد ظرفیت صحرایی باشد. ظرفیت صحرایی معادل میزان رطوبت خاک (درصد رطوبت بر پایه وزن خشک) در صحرا ۲ تا سه روز بعد از اشباع خاک و توقف زه آب است. به عبارت دیگر ظرفیت صحرایی معادل میزان آب موجود در لوله‌های موئین خاک پس از خروج آب آزاد درخاک است. وقتی میزان رطوبت خاک به نصف میزان ظرفیت صحرایی می‌رسد. میزان رطوبت به شدت گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با استفاده از و یا تنسیومترا" می‌توان میزان رطوبت را سنجید که خود بخش تجزیه‌ناپذیر کنترل سیستم و برنامه ریزی برای رهاکردن فاضلاب در مناطقی است که واقعاً مناسب است. بهره بردار قادر به سنجش میزان رطوبت خاک به وسیله گرفتن مقدار معینی از خاک در دست و فشردن آن می‌باشد. احساس و شکل ظاهری خاک فشرده شده باید با جدول شماره ۳-۵ مقایسه گردد. در زیر هر شرحی میزان آبی که برای رساندن رطوبت خاک به حد صحرایی آن در ۳۳ سانتیمتری فوقانی لازم است. مشخص شده | - ۳۱۵۱۵ )1( 2 ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ی توجه : یک یک ایکر- -------- صفحهٔ بعد -------- بدون آب پس دادن بر اثر فشار اثرگذاشتن خیسی بر دست به آسانی بین انگشتان به صورت روبان درآمده و لیز می‌شود گوی تشکیل می‌دهد و بین انگشت اشاره و شست با فشار ایجاد روبان می‌ کند تا حدودی نرم و با فشار تشکیل گوی می‌دهد توجه : اعداد ارائه شده «اندکس آب» نشان جدول ۵-" گوی قابل انعطافی را تشکیل می‌دهد. به راحتی می‌جسبد اگر میزان در آن زیاد باشد تشکیل گوی می‌دهد. بعضی اوقات با تا حدودی شکننده است ولی با فشار بهم پودری. خشک بعضی اوقات بهم چسبیده ولی به راحتی شکسته شده و پودر می‌شود. دهنده میزان آبی است که لازم است تا عمق - تخمین صحرایی رطوبت خاک گوی شکننده‌ای را تشکیل می‌دهد و به تمایل به تشکیل گوی دارد ولی با فشار اما دوام ندارد. به نظر اخشک است و تشکیل گوی خشک. شل و روان بین انگشتان ۱ فوتی (۳۰ سانتیمتری) خاک را به ظرفیت ۳۱ دارای جسبندگی کمی است و با فشار به‌نظر اخشک می‌آید. با فشار تشکیل به نظر اخشک است و تشکیل گوی خشک. شل. دانه‌ای. روان بین انگشتان صحرایی (2020[10-) ۳1010) برساند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۵ فاضلاب مدیریت سیستم باید میزان تخلیه فاضلاب و برنامه‌های لازم را تنظیم کند ولی بهره بردار در خصوص شروع و یا خاتمه برنامه. میزان فاضلابی که در هر نوبت کاری لازم است رها شود. تواتر رهاسازی و بالاخره بخشی را که قرار است فاضلاب در آن رها شود تصمیمات لازم را اتخاذ نماید. این تصمیمات به وضعیت اقلیمی الگوی کشت. میزان بارندگی. مقّدار فاضلابی که باید رها شود. بستگی دارد. برنامه رهاسازی فاضلاب باید شامل مدت زمان برای ذخیره فاضلاب باشد که از الگوی کشت. کاشت. برداشت. وضعیت اقلیمی. نزولات جوی. میزان رطوبت خاک و خرابیهای مکانیکی تأثیر می‌پذیرد. بهره بردار لازم است دانش و قدرت کافی برای تغییر برنامه رهاسازی فاضلاب و ذخیره سازی به منظور وصول به اهداف تصفیه در شرایط ویژه زیست محیطی را داشته ۲-۲-۵ پایش کیفیت فاضلابی که بر زمین رها می‌شود نیز باید تحت پایش قرار گیرد. هدف از تجزیه و تحلیل کیفی فاضلاب برای مصارف آبیاری اخطار از پیش به مدیریت سیستم جهت مقابله با مسائل بالقوه است. جدول شماره ۴-۵ فهرستی از آنالیزهای آزمایشگاهی ویژه تعیین کیفیت آب برای آبیاری را نشان می‌دهد. راهنمایی‌های لازم برای شناسایی داده‌های کیفیت آب در جدول شماره ۵-۵ ارائه شده است. ۱-۳-۲-۵ جمع آوری داده‌ها برنامه پایش برای جمع آوری داده‌های لازم به منظور بهره‌برداری از سیستم به کار گرفته می‌شود. در تصفیه مزرعه ای فاضلاب. برنامه پایش به ویژه برای بازرسی و حفظ مقررات منطقه ای و کشوری اهمیت داشته و نشان می‌دهد تا چه حد بخشهای متشکله سیستم به طور مناسب عمل می‌نمایند. کلیه سیستمهای تصفیه فاضلاب مزرعه‌ای که به عنوان منبع آلودگی مشخص تلقی می‌شوند. لازم است دارای پروانه ویژه که در آن عملکرد و ضوابط بهره‌برداری از سیستم قید شده است. باشند. معمولاً در کشورهای پیشرفته از کار سیستمهای تصفیه فاضلاب مزرعه ای بدون پروانه. جلوگیری می‌شود. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- حدول ۴-۵- مطالعا مواد غذایی (میلیگرم بر لیتر نیتروژن نیترات ([] - .۷ نیتروژن آمونیاکی (۱- ,] نیتروژن آلی ( ۸7) پتاسیم ( 1۳ ) کلر باقیمانده آزاد (میلیگرم کل مواد جامد محلول (میلی عناصر کمیاب " (گروههای ! نمونه حدود قابل تشخیص ۱ اسپکتر وفتومتر ۸۸ آلومینیوم (۸1) ارسنیک (۸5) باریوم ( 13۵ ) کادمیوم ( 4)) کروم ( ۲)) مس ( 0۱)) فلوئور( ۳) آهن (۳۵]) سرب (0]) لیتیم (1]) منگنز (/۱) حیوه (18]) نیکل (۱11) سلنیم (52) نقره (ی۸) ت آزمایشگاهی اضافی برای ۱ 1( ۳( بر لیتر (ألح) گرم بر لیتر 115) او آ]) (میلیگرم بر لیش)" 3 ی ب شامل عناصر مذکوردرگرو, رای اسپکتروفتومتر ۸۸ و هم | ۳ ارزیایی مناسب بودن پساب د کل نیتروژن ( [(1) ار توفسفات - فسفر (0-< ,۲ کل فسفر( 11 ) اسپکتر وفو تومتر (10۸) روه | ۲ ۵ ۵ ۴ ۵ ۳ ۳ ۹ ./.۹ ۵ » || نمی شود مگر در وجود اب سپکتروفتومتر 1۳۸۳ می باشند ای / رای مصارف آبیاری 0( (میلیگرم بر لیتر) -------- صفحهٔ بعد -------- است 1 0 0 ان 0 یک اک 0 1 ان 0 ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- شوری (موثر در میزان آب) در دسترس گیاه هدایت الکتریکی کل مواد جامد محلول قابلیت نفوذ (موثر در سرعت نفوذ آب در خاک. به کمک )تا و 5۸1 ارزیابی شود) ۳ 5۸ ۶ ۳- ۶-۲ - - ۱۲-۰ _ ۲۰۳-۰ واحد میکرومو بر سانتیمتر میلیگرم بر لیتر ۸1 میلیگرم بر لیتر میلیگرم بر لیتر نمونه برای تفسیر داده‌های کی ۳۵ نیت آب ویژه آبیاری در حه محذ و ۰/۷ -۳ ۴۵۰ ‏که خی ۱/۲ - ۳ ۱/۹٩ - ۵ ۲/٩ - ۳ ۵/۰ - ۹ ۳۹ ۷۰ > رت برای استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۲-۵ فاضلاب غالب کشورها در خصوص کیف شماره ۶-۵ به عنوان نمونه. برخی 301 و آاآ0 معمولاً در غالب سب همانطور که قبلاً ذکر شد. آآم موا: مناسب و کاربری صحیح سیستم در پایش برای وقتی که از بر که ذخیره اس حدول ۵ ۵ (۱) برای تعیین مقادیر بینابینی از تناس بت فاضلابهایی که بر زمین رها می: از پارامترهای کیفی و برنامه پایش ا تم‌های تصفیه مزرعه ای فاضلاب از مغذای. نمکها و بالاخره سایر پارامتره راستای وصول به اهداف. اندازه گیری ستفاده می‌گردد را نشان می‌دهد. - ۶- نمونه‌ای از برنامه پایش فاضلاب قدار رهاسازی. میلیون گالن بر روز (۱ ۰۵ یک بار در هر سه ماه یک بار در هراسه ماه یک بار در هر اسه ماه یک بار در هر سه ماه یک بار در هر سه ماه یک بار در هر سه ماه یک بار درشش ماه یک بار درشش ماه یک بار درشش ماه یک بار در سال یک بار در سال یک بار در سال ۳۶ د 7 8 ۰ ۰ ۰ جمله پارامترهای یاد شده می‌باشند. ی سیمیایی - می سوق ۰ ۰ ۰ رها شده > ۲ دو بار در هفته دو بار در هفته دو بار در هفته دو بار در هفته یک بار در هفته یک بار در هفته یک بار در هفته یک بار در هفته یک بار در ماه یک بار در ماه یک بار در ماه یک بار در ماه -------- صفحهٔ بعد -------- پارامترها ۳۳ ۳-۳-۲-۵ آب زیرزمین آاب زیرزمینی معمولا ۱ دست‌یافتن به کیفیت آب جدول ۷-۵- پایش پساب برکه‌های جریان طراحی. میلیون گالن بر ۰/۵ یک هفته قبل از فصل رهاسازی, هر سه ماه یک بار در فصل رهاسازی مانند م3012 مانند مه(7101] در وسط فصل رهاسازی مانند نیتروژن کجلدال مانند نیتروژن کجلدال مانند نیتروژن کجلدال یک هفته قبل از فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی در ماه در طول فصل رهاسازی رک «ر اطراف محدوده طرح. تحت پایش قرار از نظر هیدرولیکی. قرار دارند. یک حلق زیرزمینی قبل از اینکه وارد محدوده عما از آب. معادل سه برابر حجم بخش دیو روز > ۲/۰۰ یک هفته قبل از فصل رهاسازی. دوبار در هفته در فصل رهاسازی مانند و012 مانند ,301 یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در هفته در طول فصل رهاسازی مانند نیتروژن کجلدال مانند نیتروژن کجلدال مانند نیتروژن کجلدال یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در ماه در طول فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در ماه در طول فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در ماه در طول فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در ماه در طول فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی. یک بار در ماه در طول فصل رهاسازی یک هفته قبل از فصل رهاسازی. دو بار در هفته در طول فصل رهاسازی داده می‌شود. جاههای پیرامونی معمولاً در . چاه نیز در بالادست منطفه تصفیه برای یات تصفیه گردد. به کار گرفته می‌شود. اره سازی شده (۳ * قطر چاه در بخش -------- صفحهٔ بعد -------- دیواره‌سازی شده * عمق آب در بخش دیواره‌سازی شده) از چاه قبل از نمونه برداری خارج شود. سطح آب زیرزمینی نیز لازم است اندازه گیری شود. چنانچه آب زیرزمینی به عنوان آب شرب مصرف می‌شود. غلظت نیترات‌ها در آب زیرزمینی به ویژه اهمیت دارد. عموماً سیستم‌های تصفیه فاضلاب مزرعه ای به حد کفایت نیتروژن را از فاضلاب حذف نموده و از این لحاظ کار آنها با مقررات کیفی آب آشامیدنی مطابقت دارد. به سبب سرعت بسیار کم آب زیرزمینی. معمولاً نمونه‌برداری, سالانه یک و یا دو بار انجام می‌پذیرد. ۴-۳-۲-۵ خاک و گیاهان تجزیه و تحلیل خاک و گیاهان برای تجمع برخی از آلاینده‌ها در آنها و در نتیجه بدست آوردن اطلاعات لازم برای کنترل فرآیند به کار گرفته می‌شود. از خاک مناطقی که فاضلاب بر روی آنها رها شده لازم است حداقل هر سال یک بار نمونه برداری شود. جدول شماره ۸-۵ نمونه‌ای از برنامه پایش در این خصوص را نشان می‌دهد. در بخشهایی از زمین که تنوع خاک و یا تنوع کشت و یا تنوع میزان فاضلاب رها شده وجود دارد. لازم است نمونه برداری مرکب انجام پذیرد. شناسایی پایه از کیفیت خاک در مراحل نهایی طراحی و یا درست قبل از شروع عملیات تصفیه برای تعیین میزان کود. تغییرات در خاک مطابق با نیازمندیهای کشت و بالاخره تعیین اطلاعات پایه برای مقایسه در نمونه‌برداریهای آینده, باید انجام پذیرد. معمولاً اداره کشاورزی منطقه قادر است در خصوص محل نمونه‌برداریها و تعداد نمونه‌ها برای تهیه نمونه مرکب مساعدت نماید. این اداره در تجزیه و تحلیل داده‌های جمع آوری شده از نمونه‌های خاک نیز ممکن است مفید وافقع گردد. نمونه‌برداری و آزمایش متواتر 1 (برای تعیین نیاز به آهک) فسفر در دسترس قابل تبادل / قابل استخراج سدیم کلسیم ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- نمونه‌برداری پایه و هر پنج سال یک بار 1 (برای تعیین نیاز به آهک) نیتروژن پناسیم 9 مس رودی نیکل کادمیوم کل بورون روی کادمیوم از گیاهان در هر دوره کشت لازم است نمونه برداری شده و مواد درونی آنها طبق فهرست مذکور در جدول شماره ۹-۵ تجزیه شوند. معمولاً اول برگها میزان فلزات ذخیره شده در خود را نشان می‌دهند و در نتیجه اولین علائم مسائل آینده ظاهر می‌گردد. تجزیه و تحلیل گیاهان نیز ممکن است برای پایش کمبود مواد مغذی در کشت به کار گرفته شود. تنها برگها و یا قسمتی از گیاه که دارای همان سن و یا همان محل نسبی بر روی گیاه است باید برای نمونه انتخاب شوند. به منظور به حساب آوردن تنوع گیاهان. تعداد کافی از گیاهان لازم است نمونه‌برداری شوند. جدول شماره ۱۰-۵ قسمتهایی از گیاه که برای نمونه برداری مناسبند و همچنین تعداد نمونه‌هایی که باید برداشت شوند را نشان می‌دهد. بافتهای مرده گیاهان نباید در نمونه‌های بافت‌ها وحود داشته باشند. تجزیه و تحلیل بافتهای گیاهان را نمی‌توان به عنوان جایگزین تجزیه و تحلیل کیفی خاک محسوب نمود ولی می‌توان از آن به عنوان مساعدت به کنترل فرآیند و ارزیابی مسائل درازمدت در آینده استفاده کرد. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدو کل نیتروژن و فسفر نیتروژن نیترات («۱10) برای علف‌ها 1 مس. روی. نیکل و کادمیوم حدول ۱۰-۵- ده الما الما (یونحه) گندم و حبوبات لوبیای سویا ل ۹-۵- پایش گیاهان در اراضی کشاو نمونه‌برداری سالا: سیستم ضروری اس در هنگام برداشت ر علوفه انباری برای سلامت حیوا پایه‌گذاری روند ونه‌برداری از گیاهان - الگوی صحرایر الگو به صورت ضربدر در اقطار مزرعه. یا به صورت ردیفی. اقلا ۵۰ گیاه در مررعه به صورت ضربدر در اقطار مزرعه. ۰ برگ و یا بیشتر در اقطار مزرعه جیدن برگ به صورت تصادفی از اقلاً ۵ درصد گیاهان. حداقل ۵۰ تا به صورت ضربدر در باغ میوه. یک برگ از شمال. از جنوب. از مشرق ۴ رزی تواتر » اگر حذف نیتروژن و فسفر توسط اگر به وسیله عوامل تداوم عملیات نات توصیه شده است. و هر پنج سال یک بار برای و قسمتهای گیاهی قسمتهای گیاهی بریدن در بخش فوفانی ساقه در اوان مرحله به گل نشستن درهنگام کا کل زنی برگهای نیمه ۱ پایینی ساقه به فاصله - طول برگ ۳ از ساقه نمونه‌برداری می گردد. اولین چهاربرگ از نوک گیاه برگهای جوان کامل بعد از پوست انداختن ۱۲-۸ هفته بعد از جوانه زدن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵ نگهداری در این بخش ابتدا مسائل عمده در تصفیه مزرعه ای و سپس روشهای نگهداری در این نوع تصفیه شرح داده شده است. ۱-۳-۵ مسائل عمده در تصفیه مزرعه ای فاضلاب ممکن است مسائل و گرفتاریهای زیر به میان آید : * بارگذاری بیش از حد ۹ درجه حرارت پایین مواد سمی ناشی از فاضلابهای صنعتی *‏ کمبود مواد مغذی ۹ بدکارکردن وسایل کشاورزی فرسایش * ازدیاد حشرات ۰ شبنم آلوده ۰ آلودگی آبهای زیرزمینی در جدول شماره ۱۱-۵ فهرستی از مسائل و راهنمایی‌های موردنیاز بهره بردار برای شناسایی و راه حل‌های رفع آنها دیده می‌شود. (ه -------- صفحهٔ بعد -------- شاخص /مشاهدات ظهور چاله‌های آب در بخشهای آبیاری شده در حالت عدم استفاده از غرقابی خرابی لوله‌های جانبی الومینیومی توزیع کننده رهاسازی بیش از حد زهکشی ناکافی در صورت طبیعی بودن جریان رهاسازی * ماندن فاضلاب بیش از حد در لوله‌های آلومینیومی و ایجاد خوردگی الکتروشیمیایی ٩‏ کاربری دو فلز غیرهم‌جنس (لوله‌های فولادی و لوله‌های آلومینیم) بازرسی و با پایش حریان رهاسازی قابلیت بهره‌برداری جاههای زهکشی وضعیت تمپوشه‌های زهکش ۰ ‌ در ۳ تکنیک‌های بهره‌برداری ۴۳۲ ۱ تقلیل جریان به حدود طراحی تقلیل ۰ ی ۰ ٍ ی ۱ دس ۰ کردن ٍ : اب فاضلاب تا پایین رفتن سطح ههای زهکش و یا ازد, جاههای تعمیر لوله‌ها لو مین در مینیومی لی کردن لوله‌های الوم خا هنگام توقف ب با فولادی و شش دادن شیرهای فو پو زر حفاظت کاتدی و با اندی نصب سیستم -------- صفحهٔ بعد -------- شاخص /مشاهدات توقف جریان از روزنه‌های پخشانها خروج فاضلاب از مناطق آبیاری شده نابودی کشت آبیاری شده گرفتگی روزنه‌ها با ذرات موجود در فاضلاب به‌سبب فمّدان‌شبکه صاف‌سازی در ورودی تلمبه‌های آبیاری نسبت جذب سدیم فاضلاب بسیار زیاد و در نتیجه غیرقابل نفوذ شدن خاک جریان رهاسازی بیش از سرعت نفوذ خاک تقلیل نفوذپذیری خاک به سبب تداوم رهاسازی فاضلاب ۹ آبیاری بیش از حد و یا آبیاری ناکافی غلظت بیش از حد مواد سمی در فاضلاب بازرسی و با پایش ایجاد سوراخ در توری تقلیل نسبت جذب سدیم به کمتر از ‎٩ جریان رهاسازی نشت در لوله‌های شبکه توزیع مدت زمان بهره‌برداری در یک منطقه رهاسازی تجزیه و تحلیل فاضلاب و مشاوره با اداره کشاورزی ۴۳۳ راه حلها تعمیر و با تعویض توری تغذیه کلسیم و منیزیم برای تنظیم نسبت جذب سدیم کندن اراضی کشت تنظیم جریان رهاسازی با سرعت نفوذ جریان تعمیر نشت‌ها دادن ۲ تا ۳ روز استراحت بین هر دفعه رهاسازی برای زهکشی ذخیره کردن فاضلاب تا توقف بارندگی کم کردن و یا زیادکردن جریان رهاسازی -------- صفحهٔ بعد -------- شاخص /مشاهدات مشاهده فشار متعارف در پمپهای آبیاری و جریان بیش از حد متعارف زیادبودن مواد حشره‌کش و با علف کش در فاضلاب زهکشی ناکافی و مردابی شدن خاک در ناحیه ریشه ریشه نیتروژن و فسفر کم عدم هماهنگی زمانی دادن مواد غذایی با نیاز کشت شکستگی در خطوط اصلی.خطوط جانبی. رایزرها * کم شدن سه پخشان و یا بست انتهایی ۹ به کار گرفتن تعداد زیادی لوله‌های جانبی به یک بار بازرسی و با پایش ب اضافه کردن حشره کش‌ها و با * _ظهور چاله‌های آب چک کردن میزان نیتروژن و فسفر توسط متخصص کشاورزی ۰ مشاوره با متخصص کشاورزی ۹ بازرسی سیستم توزیع برای ۹ بازرسی سیستم توزیع برای * تعداد بکارگیری لوله‌های جانبی ۴۳۴ کنترل میزان حشره کش و با علف بهبود زهکشی و یا تقلیل جریان رهاسازی در صورت عدم امکان افزایش جریان رهاسازی. افزایش نیتروژن و فسفر به وسیله اضافه کردن کود تنظیم جریان رهاسازی با نیازهای کی : تشت‌ها : تشت‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- شاخص /مشاهدات پمپ‌های آبیاری و جریان کمتر از حد متعارف مشاهده فرسایش بیش از حد خاک شکایت از بو به گل نشستن دکلهای آبیاری با محوز مرکزی ۹ مانع در سیستم توزیع و بسته شدن پخشان‌ها و یا شیرها. شبکه‌های صافی و یا یخ زدگی آب * فرسودگی پروانه پمپ‌ها * گرفتگی بخشی از شبکه‌های صافی (توری) سرعت بیش از حد جریان رهاسازی * عدم پوشش کافی زمین توسط گندیدگی فاضلاب در هنگام انتقال به اراضی آماده برای آبیاری و در هنگام انتقال به تصفیه اولیه ۹ ناشی شدن بو از مخازن جریان رهاسازی بیش از حد ۹ تایر و یا دکلهای نامناسب * زهکشی بد بازرسی و با پایش شبکه صافی (توری) جریان رهاسازی وضعیت پوشش توسط کشت نمونه برداری از فاضلاب در هنگام خروج از سیستم انتقال ۳۵ راه حلها مشخص کردن محل گرفتگی و رفع آن ها سم عوض کردن پروانه پمپ ن رهاسازی کم کردن جریان ر ذرباش محدد ز خرو-< مهار و تصف ست از سیستم انتقال به وسیله پو ۹ : داد ۱ ها با ساختمان و عبور ودی‌ها : : ور ار گازها از روی سیستم ب راد تصفه او لیه و د مخزن‌ها تقلیل جریان رهاسازی سر -------- صفحهٔ بعد -------- 9 عدم تناسب نیتروژن موردنیاز ۹ چک کردن نیتروژن رها شده بر۹۱ تغییر کشت به کشتی با نیاز بیشتر کشت با نیتروژن موجود در زمین در مقایسه با نیاز کشت (پوند به نیتروژن غلظت در حال ازدیاد نیتراتها در اب ۱ 5 ب دادن نیثروژد در زمان خواب کشت ۰ بر نامه رهاسازی فاضلاب ۰ رهاسازی فاضلاب در زمان رشد زیرزمینی نواحی اطراف محدوده ابیاری ۰ عدم برداشت و گذاشتن آن به حال ۰ مدیریت کشاورزی ۰ درو و برداشت کشت خود ۴۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۵ نگهداری فرآیند با سرعت کم لازم است برنامه ای برای بازرسی و تنظیف سیستم‌های دارای پخشان وجود داشته باشد. کلیه خطوط لوله‌ای که به صورت فصلی از آنها بهره‌برداری می‌شود در صورت عدم استفاده باید برای جلوگیری از خطر خوردگی. خالی شوند. در ماشینهای بزرگ آبیاری محور مرکزی" چرخها و جعبه دنده‌ها باید به طور منظم بازرسی گشته. فشار مناسب در تایرها حفظ شده و جعبه دنده‌ها در شروع عملیات روغن کاری شوند. شیرهای تخلیه خودکار در هریک از دستگاههای آبیاری پس از پایان عملیات بازرسی شده به ویژه وقتی که یخ بندان محتمل می‌باشد. شیرهایی که بد کار می‌کنند لازم است باز شده و پس از تنظیف در محل خود دوباره نصب شوند. شیرهای تخلیه غیرفعال در دکلهای محور مرکزی لازم است حداقل هر اسه سال یک بار بازرسی شوند. چنانکه در خطوط از صافی برای به حداقل رساندن گرفتگی در روزنه‌ها استفاده می‌شود. برای آبیاری مناسب لازم است هر روز صافی‌ها بازرسی و تمیز شوند. برای رهاسازی مناسب فاضلاب بر روی زمین. روزنه‌های دستگاهها و یا ماشینهای ویژه آبیاری باید بازرسی و در صورت لزوم تمیز شوند. لازم است سازه‌های کنترل جریانات سطحی مانند محوطه‌های ذخیره, شیارها. خاکریزها برای جلوگیری از نشت از محدوده رهاسازی فاضلاب بر زمین. تعمیر شوند. این سازه‌های کنترل جریان سطحی. باید روزانه بازرسی شده و در صورت لزوم بازسازی گردند. ۳۵ نگهداری فرآیند با سرعت زیاد بهره بردار باید از پوشیده شدن و غیرقابل نفوذ شدن سطح خاک برای حفظ ظرفیت نفوذپذیری جلوگیری کند. رکوردبرداری دقیق از ظرفیت نفوذپذیری برای تعیین زمان اصلاح آن باید انجام گردد. برای بازگرداندن فرآیند نفوذپذیری, بستر نفوذکننده برای مدتی به حال خود گذاشته می‌شود تا کاملاً خشک شده و سپس مواد آلی خشک شده بر روی سطح بستر شخم زده می‌شود. روش دیگر را برداشتن کامل لایه خاک سطحی و جایگزین نمودن آن به وسیله خاک مناسب تشکیل می‌دهد. به سبب اینکه در این روش به نیروی انسانی و وسایل زیادی نیاز می‌باشد. روش گرانتری است ضمناً در این روش باید آمد و شد وسایل را بر روی خاک برای محدودکردن تراکم لایه‌های زیرین خاک. به حداقل رساند. در مناطق سردسیر. سطح خاک باید همه ساله در اواخر تابستان و یا در فصل پائیز دیسک زده شود تا از گرفتگی بستر خاک در زمستان پیش گیری شود. جوی و پشته‌های ایجاد شده در هنگام دیسک زدن بستر در پائیز موجب می‌شود در زمستان صفحات یخ بر روی پشته‌ها بماند و آب زیر آنها به آرامی درجوی‌ها نفوذ کند. | - 06۱6 ۳- ۳۱۷۵ 11۳۳182110 65 ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۵ نگهداری فرآیند با جریان سطحی در این فرآیند در صورتی پساب قابل قبول حاصل می‌شود که بدون عیب بودن جریان سطحی با حفظ شیب مناسب زمینی که فاضلاب بر روی آن رها شده حفظ گردد. جویجه‌هایی که ممکن است بر اثر ساختمان نامناسب و یا بارگذاری بیش از حد هیدرولیکی ایجاد شده باید پر شده و دوباره هرچه سریعتر بذرپاشی شوند. مناطق لخت لازم است به منظور حذف جریانهای میان بر بذرپاشی گردند. تجمع مواد جامد در بالای سطوح شیب‌دار باید برطرف شود تا از پوشیده شدن پوشش سبز و در نتیجه ایجاد وضعیت بی هوازی پیش گیری گردد. این مواد را طی دیسک زنی می‌توان با خاک مخلوط کرد. با تایرهای پهن بر روی سطح زمین باید آمد و شد کرد تا از ایجاد رد چرخ جلوگیری شود. علف زنی و یا برداشت باید در جهت عمود به شیب زمین انجام پذیرد. ۶ تصفیه فاضلاب به وسیله گیاهان آبی در زمینه تصفیه فاضلاب اصطلاح (۸۹۱۵01۲۲۵) به گیاهان آبی یا موجودات آبزی اطلاق می‌شود که به‌عنوان بخشی از سیستم تصفیه فاضلاب به کار گرفته شده اند. در بسیاری از نقاط دنیاء فاضلاب برای پرورش ماهیان یا انواع دیگری از موجودات آبزی به کار می‌رود. در این فرآیند تصفیه تجزیه فاضلاب به ترکیبات اولیه آن مشاهده می‌شود ولی این امر هدف اصلی نمی باشد. در این بخش نظر اصلی بر روی سیستمهایی است که تصفیه فاضلاب هدف عمده از بهره‌برداری مربوطه می‌باشد. تصفیه فاضلاب به کمک گیاهان و یا موجودات آبزی می‌تواند با استفاده از یک نوع گیاه یا میکروارگانیسم و یا با استفاده از گونه‌های مختلفی از گیاهان و جانوران آبزی صورت پذیرد. در این خصوص آزمایش بر روی آب شیرین و شور (آب دریا) به عمل آمده است و گونه‌های بیولوژیکی اصلی را گیاهان شناور. ماهیان و دیگر حیوانات. پلانکتونها و گیاهان مستغرق تشکیل می‌دهند و در مواردی نیز از گیاهان بیرون زده نیز استفاده شده است. نتایج به دست آمده از تصفیه فاضلاب به وسیله گیاهان یا میکروارگانیسمهای آبزی از طرفی در ارتباط با جذب مستقیم مواد دریافتی گیاهان یا حیوانات بوده و از طرفی دیگر درگرو تغییراتی است که در شرایط فیزیکی سیستم ایجاد می‌شود. در صورت استفاده از اسنبل‌های آبی" ریشه‌های این گیاه همانند میزبانی برای میکروارگانیسم‌ها عمل می‌کند و این امر نتیجه بسیار مطلوبی در تصفیه فاضلاب خواهد داشت. تمام این گیاهان و حیوانات به محیط زیست مناسب نیاز دارند که لازم است برای به کارگیری مطلوب آنها این محیط فراهم آمده و حفظ شود که در بیشتر حالات یک درو منظم ضرورت می‌یابد تا بهره وری را بهینه نماید. نتایج مورد انتظار از عملیات بهره‌برداری در این سیستم در جدول ۱-۱ بخش ۱ آورده شده است. 105 001ع 50۲ -۱ 15 ۷۷/۵16 - 2 ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۶ عملکرد تصفیه با گیاهان مردابی ۱-۱-۶ گیاهان شناور گیاهان آبی دارای همان نیازهای اساسی تغذیه‌ای گیاهان خاکی می‌باشند و تقریباً از همان عوامل محیطی مشابه نیز تأثیر می‌پذیرند. گونه‌هایی از گیاهان آبی شناور از جمله سنبل آبی. عدسک آبی " (گیاهی بدون ساقه با برگهای گرد یا بیضی از خانواده 0۵]). پولک" (گونه‌های مختلفی از گیاهی با برگهای گرد شبیه به سکه ۳۵/ ۷) و ۳۵۲۲ ۷۷/210۳ گیاهانی هستند که از قدرت زیادی درتصفیه فاضلاب بهره مندند. جدول ۱-۶ اطلاعاتی را در مورد توزیع این گیاهان در آمریکا و بعضی از شرایط بحرانی محیطی مربوط به آنها نشان می‌دهد. از این گیاهان سنبل آبی. پولک و عدسک آبی تنها گونه‌هایی از گیاهان شناور آبی هستند که در پایلوت و تصفیه‌خانه‌های واقعی آزمایش شده اند. ۱-۱-۱-۶ سببل آبی" یک گیاه فعال آب شیرین در تمام طول سال با برگهای گرد و ایستاده و رنگ سبز درخشان است که یک نمونه متعارف از سنبل آبی قبلاً در شکل ۱-۴ نمایش داده شده است. ساقه برگهای این گیاه اسفنجی شکل بوده و دارای منافذ هوایی زیادی است که به شناوری گیاه کمک می‌نماید. اندازه گیاه بسته به شرایطی است که در آن رشد و نمو می‌نماید و طول ریشه گیاه بسته به مواد مغذی آب و تناوب درو متفاوت می‌باشد. در یک فاضلاب غنی از مواد مغذی و درو مستمر و منظم. طول ریشه این گیاه می‌تواند به حدود ۱۰ سانتیمتر بالغ گردد. اگر درو به درستی صورت نگیرد. ریشه‌ها می‌توانند رشد کرده و در کف لاگون یا برکه نفوذ نمایند. این گیاه همچنین در خاکهای مرطوب هم رشد می‌کند و هنگام رشد در فاضلاب طول آن از روی گل تا ته ریشه بین ۵۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر است. از گل سنبل آبی تخم به دست می‌آید ولی تولید مثل اصلی این گیاه از طریق ساقه‌های جدیدی است که از ریشه‌های نابجا و غرقه در آب گیاه خارج شده. رشد کرده و به گیاه جدیدی تبدیل می‌شود. نتیجه این امر ایجاد یک لایه چگال و بهم پیوسته گیاهی در روی سطح آب می‌باشد. ابتدا رشد گیاه سطحی است تا حدی که تمام سطح پوشیده شود و سپس رشد گیاه در جهت عمودی خواهد بود. سنبل‌های آبی بیشترین قدرت تکثیر را در بین گیاهان فتوسنتزی جهان دارا می‌باشند. ۷/۵۶ 36 - ۱ 22/0 15 ۷۷/۵16 - 3 ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- نام علمی ۷7 11۷۵00011 ۳1 0۳۲۵55168 ۷۷/۸ ۳۳ [ ۱ [۵ شا 0 ۸13 5عل01|[ ]|۳1 1] ۷۷۳۳ 51۳0012 77۵ 1 1۲۳150۵ ۱۳1 [ 005۵ ]21۱2 16۳۳۵ 4 رد ۷۷۵۱۲1۵ مساحتی برابر یک ایک بر که فاضلاب بیشتر مٍ سرعت تکثیر زیاد در تصفیه فاضلاب می ۱ سنبل آبی ۲- گونه‌هایی از گیاهار ۳- گونه‌هایی از گیاهار جدول ۱-۶- گیاهان آبی جنوب آمریکا سرتاسر آمریکا سرتاسر امریکا سرتاسر امریکا شمال آمریکا شرق و جنوب آمریکا سرتاسر امریکا دشتهای وسیع و غرب آمریکا سرتاسر امریکا که ۱۰ گیاه سنبل آبی می‌توانند ۰۰ باشد. سنبل آبی یک مزاحمت و مشکل باشد. بدون گل و تخم با برگهای جدا از کوچک آبی شناور با برگهای گرد -------- صفحهٔ بعد -------- سنبل آبی بسته به شرایط طراحی و مدیریتی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب. می‌تواند برای بهبود بخشیدن به شرایط بهره‌برداری وکیفیت پساب خروجی از مرحله دوم مرحله دوم تکمیلی (پیشرفته) و مرحله سوم مورد استفاده قرار گیرد. سنبل آبی روی سطح آب برکه. شرایط محیطی کاملاً متفاوتی را در مقایسه با سطح آزاد آبها ایجاد می‌نماید. (جداول ۱-۶ و ۲-۶) جدول ۲-۶- مواد متشکله سنبل‌های آبی پرورش یافته در فاضلاب سایه برگ‌های سنبل آبی که بر روی سطح آب گسترده شده به آلگها اجازه رشد نمی دهد و این امر متقابلاً سبب می‌شود که آآ0 محیط در حدود خنثی باقی بماند. وجود یک لایه گیاهی بر روی آب اثر باد را در ایجاد امواج و هوادهی سطحی به حداقل رسانده و نوسانات حرارتی آب را ملایم می‌سازد و در نتیجه اکسیژن لایه نزدیک به سطح آزاد آب کم شده و لایه عمیق آب حتی در برکه‌های کم عمق بی هوازی می‌باشد. این گیاه در شرایط بی هوازی نیز قادر به ادامه حیات و تکثیر بوده و در این حالت اکسیژن از طریق برگها جذب و به ریشه انتقال می‌یاید. توده بیولوژیکی چسبیده بر روی ریشه گیاه در شرایطی مشابه صافیهای چکنده و یا راکتورهای دوار بیولوژیکی" عمل می‌کند و در این حالت اکسیژن از طریق ریشه گیاه تأمین می‌شود. وجود تعداد زیادی باکتری. قارچ. میکروارگانیسم‌هایی که خوراک دیگر ارگانیسم‌ها می‌باشند. در روی ریشه‌های این گیاه و بین آنها گزارش شده است. نتایج متعارف به دست آمده از سیستم‌های متعدد تصفیه فاضلاب با این روش در جدول ۳-۶ ارائه شده است. بهترین نتیجه به دست آمده که در جدول مذکور آمده است مربوط به ۳10۲1۵4۵ 50۳1۳8 |۲۵۲۵ می‌باشد که چنین برداشت می‌شود که تا حدودی مربوط به استفاده از سلولهای چندگانه با عمق کم (۳۸ سانتیمتر) است که اجازه می‌دهد بخش بیشتری از فاضلاب برکه در تماس با ریشه گیاهان قرار گیرد. ۱-8 6 ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۶- نتایج حاصله از سیستم‌های تصفیه فاضلاب به وسیله سنبل آبی موادجامد ورمالض. برلیتر) ‏ نیتروژن کل ( میلی گرم برلیتر) | فسفر کل ( میلی 0 برلیتر) فاضلاب ورودی ‏ فاضلاب ورودی ‏ پساب خروجی ‏ | فاضلاب ورودی ا | فاضلاب ورودی ا پساب خروجی ‏ | فاضلاب ورودی | پساب خروجی ‏ ورودی | فاضلاب ورودی | پساب خروجی ‏ | فاضلاب ورودی ا | فاضلاب ورودی ا پساب خروجی ۲۵110۳ ۵[| ۹0۵06 160. ۰ ۱/۶ ۳۷ ۳/۴ ۷۲ ۱ ۹۷ ۱۱ ۱ ۱1155 که سا سس 29 هس اس 0 0 با تم سس سس ۱ا- واحد انتخابی تک سلولی با ۱۲۲ سانتیمتر عمق - مساحت ۲ هکتار - زمان ماند ۵۶ روز - بار ئیدرولیکی ((4۵ ۰ ۳۵) ۲۶۰۲ - بار مواد آلی ۵۱ (ر12۵ ۳۵۰) ۲۹۵ ۲- واحد انتخابی تک سلولی با ۱۷۳ سانتیمتر عمق -< مساحت ۳/۱ هکتار - زمان ماند 1۷ روز - بار یدرولیکی (4۵(۷ ۲۹ " بار مواد آلی 01۱ (ر2 ۱۵۰) ماع برکه هوادهی دو سلولی با ۱۸۳ سانتیمتر عمق << مساحت ۰/۶ هکتار - زمان ماند ۷ روز 7 بار یدرولیکی ((4۵ ۰ ۳۵) ۳۵۷۰۲۵۲ - بار مواد آلی ۵ (ر۵] ۱۵۰) ۱۷۹۵ برکه انتخابی چهار سلولی با ۸۵ سانتیمتر عمق 7 مساحت ۰/۰۹ هکتار 7 زمان ماند ۶/۵ روز 7 بار یدرولیکی (4۵90 ۰ ۲۵) ۱۰۹۳۷۲ - بار مواد آلی (80۱ ((۱۵ ۳۸۰) ‎۸٩۱۵ برکه انتخایی پنج سلولی با ۳۸ سانتیمتر عمق - مساحت ۰/۵ هکتار 7 زمان ماند ۱۱ روز 7 بار یدرولیکی (4۵(۷ ۳۹۷۸ " بار مواد آلی ]۲۵ (ر1۵ ۳5۵۰) ۱۱۳۵ کال ۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۱-۶ حذف 101 حذف 1301 در یک برکه سنبل آبی به همان صورتی است که برای یک برکه تثبیت متعارف توضیح داده شد و تصفیه بسیار خوب را می‌توان به توده‌های بیولوژیکی رشد یافته بر روی ریشه گیاهان نسبت داد. بازده حذف (0 را می‌توان مستقیماً به چگالی پوشش گیاهی و عمیق آب برکه مربوط دانست. در یک برکه با عمق ۱ تا ۲ متر بار 13010 در حدود ۴ ۱۰ * ۶/۷ کیل و گرم بر کیل و گرم از توده آبدار بیولوژیکی در روزء می‌تواند انتخاب شود. ولورتون" توصیه کرده است در صورتی که پساب خروجی برکه اختیاری به برکه‌های سنبل آبی هدایت شوند و عمق آنها ۱ تا ۲ متر باشد بار (301] نامبرده همچنین توصیه کرده است که اگر صددرصد سطح آب را پوشش گیاهی چگال پوشانده باشد. بار سطحی می‌تواند در حدود ۲۳۵ کیل و گرم 101 (در هر هکتار در روز) انتخاب شود. اگر هشتاد درصد سطح آب را پوشش گیاهی مناسب در برگرفته باشد بار سطحی برابر ۱۴۰ کیل و گرم (1301 (در هر هکتار در روز) مناسب است. ۲-۱-۱-۶ حذف مواد جامد معلق "۲ مواد معلق جامد فاضلاب با به دام افتادن در بین ریشه سنبل آبی و ته نشین شدن ثقلی در جریان بسیار آرام و آهسته فاضلاب در زیر لایه سنبل‌ها صورت می‌پذیرد. ته نشینی در این حالت به خاطر آرامش بیشتر آب نسبت به برکه‌های متعارف با سطح بدون پوشش گیاهی. بسیار موثرتر است. عامل دیگری که در حذف مواد معلق جامد نقش موْئثری دارد. متوقف بودن رشد الگها است زیرا سنبل آبی با سایه گستری بر روی سطح آب از نفوذ نور به عمق آب جلوگیری می‌نماید. ۳۲-۱-۱-۱-۶ حذف ازت مصرف نیتروژن به وسیله گیاه. تبخیر آمونیاک. واکنش تبدیل ازت به نیترات و بالعکس. همه در حذف نیتروژن دریک مجموعه تصفیه گیاهان مردابی از نوع سنبل آبی سهیم هستند. مصرف نیتروژن به وسیله گیاهان و درو بعدی گیاهان. یک روش مهم حذف نیتروژن است ولی حذف بسیار بیشتر نیتروژن از طریق جذب آن به وسیله گیاهان در برخی از سیستم‌ها گزارش شده است. رشد گیاهی متعارف در حدود ۲۲۰ کیلو گرم در هر هکتار در روز می‌تواند در محاسبات. معادل حذف ۰ کیلوگرم نیتروژن در نظر گرفته شود. میزان حذف نیتروژن در برخی از سیستمهای تصفیه عملاً تا حدود ۱۹ کیلوگرم در هر هکتار در روز هم مشاهده شده در حالی که بار نیتروژن بین ‎٩‏ تا ۴۲ کیلو گرم در هرهکتار در روز بوده است. عامل موْئثر در این افزایش حذف نیتروژن. واکنش‌های تبدیل ازت به نیترات و بالعکس می‌باشد. 0 | |0۵ 50110 506060 - 2 ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ارگانیسم‌های نیترات ساز می‌توانتد بر روی ریشه سنبل‌های آبی پرورش یافته و اکسیژن تولید نمایند در حالی که در لایه‌های عمیق تر شرایط بی هوازی برقرار است و دی نیتریفیکاسیون حادث می‌شود. وقوع واکنشهای نیتریفیکاسیون و دی نیتریفیکاسیون در سیستم‌های کم عمق محتمل تر است زیرا حجم زیادی از فاضلاب این موقعیت را دارند که با ریشه سنبل‌های آبی برخورد نمایند. مطالعات پایلوتی با استفاده از سنبلهای آبی و یا دیگر گیاهان آبی در محفظه‌هایی با عمق کم حدود ۳ سانتیمتر نشان داده است که نرخ کلی حذف نیتروژن از دیفرانسیل درجه اول تبعیت می‌نماید. حذف نیتروژن در ارتباط با جمعیت یا تجمع گیاهی و درجه حرارت است که در معادله ۱-۶ نمایش داده شده و مقادیر ثابت‌ها نیز در جدول ۴-۶ آورده شده است. ۳ تنم ۰ < مقدار کل نیتروژن در پساب خروجی از سیستم به میلی گرم بر لیتر - مقدار کل نیتروژن در فاضلاب ورودی به سیستم به میلی گرم بر لیتر ۲ - مقدار ثابت که به درجه حرارت و جمعیت گیاهی بر روز بستگی دارد. 1 - زمان ماند فاضلاب در سیستم به روز جدول ۴-۶- مقادیر ثابت‌های معادله ۱-۶ متوسط درجه حرارت "۱7+ "۲۷ میزان جمعیت یا تراکم گیاهی (وزن خشک) ۷0/0۵ ۳۹۰ ۸ ۱۳۰ ۴۹۱ ۱۳ ۵۹ ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اطلاعاتی که در مورد حذف (801. 55 نیتروژن کل و فسفر کل در برخی از تصفیه‌خانه‌ها در جدول ۳-۶ ارائه شده است بیانگر آن است که بین مقدار حذف نیتروژن و بار هیدرولیکی بر پایه سطح آزاد مخزن ارتباط مستقیمی وجود دارد. ۴-۱-۱-۱-۶ حذف فسفر تنها روش مهم حذف فسفر در سیستم تصفیه آبی. مصرف آن به وسیله گیاهان است و آن هم به طور معمول از ۳۰ تا ۵۰ درصد فسفر موجود در فاضلاب شهری بیشتر نیست. این مقدار نیز تنها در صورتی قابل حصول است که در مورد ایجاد شرایط مناسب برای گیاهان آبی و درو مستمر آنها برنامه ریزی مشخصی وجود داشته باشد. برای حداکثر جذب فسفر به وسیله سنبل‌های آبی وجود نیتروژن نیز ضروری است در حالی که نسبت وجود نیتروژن - فسفر در فاضلاب متعارف به طور قابل ملاحظه ای با حد مطلوب برای سنبل‌های آبی که ی است متفاوت می‌باشد. در نتیجه ممکن است که کمبود نیتروژن در آخرین حوضچه سنبل‌های آبی ایجاد شود و گیاهان این حوضچه می‌توانند بدون افزایش نیتروژن مورد نیاز فسفر را مصرف نمایند. نظر به دلایل اشاره شده در سیستم‌های تصفیه آبی معمول که پایشهای مناسب برای مواد غذایی وجود ندارد. در آن صورت حذف فسفر بیش از ۲۵/ نمی باشد. ته نشینی به کمک سولفات آلومینیوم و کلرورفریک و یا دیگر مواد شیمیایی مناسب فرآیند دیگری است که اگر حذف ممّدار قابل ملاحظه فسفر مورد نظر است توصیه می‌گردد. ۵-۱-۱-۶ حذف فلزات سیستمهای سنبل‌های آبی توانایی زیادی را در حذف فلزات دارا می‌باشند. هرچند میزان مصرف فلزات به وسیله سنبل‌های آبی قابل ملاحظه است لیکن باور بر آن است که مکانیسم اصلی حذف فلزات. ته‌نشینی شیمیایی و جذب آنها بر روی بستر و سطح گیاه است. با جدا شدن تکه‌هایی از ریشه گیاهان بالغفی که فلزات زیادی را جذب کرده‌اند و سپس تجزیه آنها در کف مرداب. فلزات عملاً در لجن حاصله تجمع می‌نمایند. ۶-۱-۱-۶ حذف مواد آلی کمیاب در فاضلاب حذف برخی از آلاینده‌های آلی در یک پایلوت تصفیه فاضلاب به کمک سنبل‌های آبی در سان‌دی‌گو کالیفرنیا اندازه گیری شده است. این سیستم تصفیه به کمک سنبل آبی در این پایلوت به عنوان یک مرحله مقدماتی برای فرآیندهای اولتر افیلتر اسیون - اسمزمعکوس - جذب سطحی و سالم سازی در راستای استفاده مجدد از آب در نظر بوده است. ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- به طوری که در جدول ۶-۶ ار سنبل‌های آبی حاصل شده است. تص می‌باشد هرچند گیاهان نیز می‌توانند م حدول ۶-۶- حذف م ض را کلرودی برومومتان او ۱و۱ تری کلرواتان بوتیل بنزیل فتالات دی اتیل فتاللات ۱و۴ دی کلروبنرد ۷-۱-۱-۶ ملاحظات طراحی واحد تصفیه به کمک سنبل آبی کیفیت پساب خروجی از واحد تص فاضلاب به کار برده شود. در این مورد نیز مثل بقیه سیستمه است. اگر هدف تصفیه ثانویه باشد : آنه شده است حذف مواد آلی کمیاد ور بر آن است که حذف این مواد ال مادیر قابل ملاحظه ای از آنها را تغذیه غلظت (میکر وگرم بر لیت) فاضلاب خام ۲ ۶/۳ ۳/۳ ۱/۹ ۴/۷ ۵/۷ ۴/۴ ۶/۲ ۲/۹ ۰/۸ ۳ ی ۱/۱ می‌تواند برای تصفیه فاضلاب خام. 0 شیه ثانویه و یا برای مرحله ثانویه | م رد ینارحب لماع یا هکرب هیفصت یا شرایط طراحی عمدتاً همان است که ۵۶ ب به وسیله سیستم تصفیه به کمک به خاطر تجزیه آنها توسط باکتریها نمایند. یه به کمک سنبل‌های آبی خروجی واحد سنبل‌های آبی لاه ۱ ۸70 ۸70 ۸70 ۳ ۸70 ۴ ۱/۲ ۴ یو اه اه ۱۵۱۵ ( ۲1( - 3101۱ 40 ساب خروجی از مرحله اولیه. ارتفاع عاسبات همان بار ی وارده به سیستم بلاً برای بر که‌های انتخابی ارائه شده -------- صفحهٔ بعد -------- است. جدول ۷-۶ خلاصه‌ای مناسب از استانداردها می‌شود ارائه می‌نماید. نقش اصلی سنبل‌های آبی در این امر از رشد آلگها جلوگیری کرده و به حذفه قابلیت یک سیستم تصفیه به کمک سنبل‌های اب بر که انتخابی با ابعاد مشابه و سطح آب آزاد است. ضمن آنکه در طراحی‌های جدید می‌توان از : منظور ارتقّاء کیفیت پساب خروجی به حدود مطلو: سلولهای چندگانه در سیستمهای برکه‌ای برای همچنین در سیستم‌های تصفیه به کمک سنبل‌های پساب تصفیه شده در هنگام درو گیاهان و دیگر عم جدول ۷-۶- استانداردهای پیشنهاد کیفیت موردنظر برای پساب تصفیه شده خروجی فاضلاب ورودی بار مواد آلی در سطح کلی سیستم بار الی در اولین سلول سیستم عمق آب حداکثر مساحت یک حوضچه زمان ماند کلی بار هیدرولیکی درجه حرارت آب پخش کننده برای فاضلاب ورودی برنامه درو سنبل‌های ابی سلولهای چندتایی ی مهندسی طراحی را برای وقتی که از سنبل‌های آبی استفاده این شرایط فراهم آوردن پوشش گیاهی سطحی است. ی به طور قابل ملاحظه ای بهتر از یک سیستم تصفیه به کمک سنبل‌های آبی در سلولهای آخری سیستمهای برکه انتخابی به ب استانداردها استفاده کرد. کنترل مناسب هیدرولیکی سیستم ضروری می‌باشد. و این امر آبی هم به خاطر ایجاد اطمینان از پایداری کیفیت مطلوب لیات نگهداری نیز مهم است. ی برای تصفیه ثانویه به وسیله برکه سنبل‌های آبی ۰ میلی گرم بر لیتر > 55 و۳۰ میلی گرم بر لیتر > (301] تصفیه نشده ۰ کیلو گرم بر هکتار در روز ۰ کیلوگرم بر هکتار در روز کوچکتر از ۱/۵ متر بزرگتر از ۴۰ روز ۰ مترمکعب بر هکتار در روز بزرگتر از **۱۰ مستطیل (۱: ۳ < طرل عرص توصیه می‌شود ضروری است فصلی یا سالانه اساسی است به صورت ۲ با ۲ حوضجه‌ای توصیه می‌شود. ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- استانداردهای یک طراحی محتاطانه که در جدول (۷-۶) آمده است سطح موردنیاز برای عمیات تصفیه را به دو ردیف از حوضچه‌های موازی و مرتبط با حداقل سه حوضچه در هر ردیف تقسیم کرده است. این طراحی اجازه می‌دهد که برای عملیات سرویس و نگهداری بدون آنکه مشکلی در بهره‌برداری از سیستم ایجاد گردد جریان فاضلاب موقتاً از مسیر حوضچه‌های موازی دیگر عبور داده شود. در برخی از موارد لازم است که طراحی به صورتی باشد که دو سیستم کامل تصفیه در نظر گرفته شود که هر کدام به تنهایی قادر به تصفیه کامل فاضلاب خاک ورودی باشند بنابراین در این موارد قبل از آنکه دست به کار طراحی نهایی شویم ضروری است که از مقررات و نظرات مقّامات مسئول اطلاع حاصل نمائیم. مطالعات بیانگر آن است که چنانچه یک هوادهی مکمل برای سیستم سنبل‌های آبی فراهم آید به لحاظ سرعت بخشیدن به تصفیه و میسر ساختن افزایش بار وارده و کاهش زمان ماند. هزینه‌های مربوطه کاهش می‌یابد. اگر هوادهی میسر نباشد بار آلی وارده به سیستم نباید از مقادیر ارائه شده در جدول ۷-۶ تجاوز نماید. ۸-۱-۱-۱-۶ بهره‌برداری و نگهداری اصلی ترین ملاحظات بهره‌برداری کنترل پشه و دیگر حشرات. بو مدیریت پرورش گیاهان. دفع لجن. درو گیاهان. دورریزی یا استفاده مجدد از گیاهان درو شده و لجن است. دیگر نیازهای متعارف بهره‌برداری مشابه با عملیات بهره‌برداری و نگهداری سیستم تصفیه برکه ای می‌باشد که در شماره مربوطه شرح داده شده است. نکته مهم در مورد سیستمهای تصفیه به وسیله سنبل‌های آبی. میزان تعرق بالقوه زیادتر گیاهان آبی در حدود ۳ برابر در مقایسه با تبخیر آب در سیستمهای تصفیه با سطح آزاد (باز) در شرایط مشابه آب و هوایی می‌باشد. میزان تعریق سنبل‌های آبی که در فلوریدا محاسبه شده است. موید میزان تبخیری درحدود ۲۰ تا ۳۰ لیتر بر مترمربع در روز می‌باشد که حدود سه برابر تبخیر متعارف در منطقه است و این عامل بحرانی است و اگر بخواهیم از روش تصفیه به کمک سنبل‌های آبی یا در مناطق خشک و کم آب استفاده نمائیم وقتی که اتلاف آب الف - کنترل حشرات کنترل حشرات (پشه) به وسیله پاشیدن مواد شیمیایی در یک سیستم تصفیه فاضلاب به وسیله سنبل‌های آبی عملی نمی باشد زیرا لارو حشرات (پشه) در این برکه‌ها در سطح آب و زیر سایه برگهای سنبل‌های آبی قرار دارند. در این خصوص پایلوت‌های متعددی در کالیفرنیا به دلیل مشکل حشرات (پشه) تعطیل شده اند. یک روش موْثر برای کنترل حشرات (پشه) استفاده از ماهیان کوجکی هستند که طعمه آنها لارو حشرات (پشه‌های) موجود در سطح آب است مثل ماهی گامبوژیا. هرچند که این ماهی شرایط بی هوازی را تحمل نکرده و به نواحی فمیر به لحاظ اکسیژن وارد نمی‌شود. برای پرهیز از چنین شرایطی به خصوص در نزدیکی ورودی به برکه ۱ - 020۵ ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- از توزیع کننده" فاضلاب ورودی استفاده می‌گردد. ضمناً این ماهی کوچک گرمسیری درجه حرارتهای پایین را اگر بهره‌پرداری فصلی از سیستم سنبل‌های آبی موردنظر باشد لازم است گیاهان و ماهیان موردنیاز را در ابتدای شروع فصول گرم سال به کار گرفت. حد متعارف تعداد ماهیان گامبوژیا در این روش تصفیه در حدود ۷۰۰۰ تا ۱۲۵۰۰ بر هکتار می‌باشد. گونه‌های دیگری از آبزیان که برای کنترل حشرات به کار می‌رود عبارتند از : - ماهی طلایی " - قورباغه" - میگوی علف زار" اگر در این سیستم. کنترل جلبکها هم ضروری باشد از آبزیان مشروحه زیر می‌توان استفاده کرد. (20۳625 1113012) 1113012 86 ۰ - (21101۵] ۳۵۵۵(11۵) 011165 |۹۵ ۰ - (.5۳ 06۳1۵۵)) ۲۵۱ ۰/8020 - در یکی از سیستم‌های تصفیه فاضلاب به کمک سنبل‌های آبی که در تکزاس ساخته شده است. منطقه‌ای آزاد (بدون گیاه) را با نرده (حصار) جداسازی کرده‌اند که برای انحلال اکسیژن موردنیاز ماهیان گامبوژیا در نظر گرفته شده است ضمن آنکه باید چند هفته قبل از به کارگیری سنبل‌های آبی ماهیان در حوض رها شوند. ب - کنترل بو نظر به اینکه لایه شناور سنبل‌های آبی در سطح برکه از تکثیر جلبکها و انحلال اکسیژن در فاضلاب در اثر باد و تلاطم‌های سطحی جلوگیری می‌کند. بنابراین تنها منبع تولید اکسیژن همان فرآیند فتوسنتز سنبل‌های آبی است. در یک برکه بدون هوادهی. این منبع تولید طبیعی اکسیژن قادر نیست که شرایط کلی هوازی را برای بار 0 معتدل یا بالا تأمین نماید. در این شرایط اگر فاضلاب دارای بیش از ۳۰ میلی گرم بر لیتر سولفات باشد در نتیجه شرایط بی‌هوازی و تولید هیدروژن سولفوره. بوی نامطبوع و قابل اعتراض آن ایجاد خواهد شد که این دلیل دیگری بر لزوم پخش کردن وسیع فاضلاب ورودی حداقل در اولین برکه سیستم تصفیه به کمک سنبل‌های آبی است. با این همه هوادهی مکمل برای کنترل بو در برکه اولیه شب هنگام و یا زمانی که فرآیند فتوسنتز به طور موْثری وجود ندارد ضروری می‌باشد. ۶۵ - | ۲15 0010) کبا۲۵با۸ کباادک272) - 2 58 ا۷ - 3 4 - ۳3۵1|00 ۱65 5 ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- پ - مدیریت بر گیاهان نحوه مدیریت موردنیاز گیاهان در یک سیستم تصفیه به کمک سنبل‌های آبی بسته به کیفیت موردنظر برای پساب تصفیه شده و انتخاب بین آن است که گیاهان را به موقع درو نمائیم یا مکرراً لجن سیستم را تخلیه و برکه را لایروبی نمائیم. درو مستمر سنبل‌های آبی برای حذف مقادیر قابل ملاحظه ای از فسفر ضروری است لیکن برای حذف نیتروژن ضروری نمی باشد. مطالعات به عمل آمده در فلوریدا مژید آن است که نرخ حذف نیتروژن در برکه‌هایی که گیاهان آنها درو نمی شوند ۲ تا ۳ برابر بیشتر از برکه‌هایی است که گیاهان آنها مستمراً درو می‌شوند. وقتی که تراکم گیاهان روی سطح آب برکه از ۲۵ کیلوگرم بر مترمربع براساس وزن تر گیاهان تجاوز نماید تولید لجن ناشی از تخریب ریشه گیاهان شروع می‌شود و تجمع مواد تجزیه شده گیاهی در کف برکه بعد از چند ماه از میزان جامدات ته نشین شده فاضلاب بیشتر می‌شود. توصیه به عمل آمده در این خصوص از سوی محققین. آن است که به جای درو مستمر گیاهان برکه‌ها. هر سال یک بار برکه‌ها تخلیه و لایروبی گردیده و کلیه گیاهان و لجن‌ها را از برکه خارج و برکه را مجدد بارگیری کرده و گیاهان جدیدی در آن به کار گرفته شوند. در حالی که در فلوریدا درو بیشتر گیاهان و تخلیه کمتر بر که و لایروبی آن روش انتخابی است. درو مستمر گیاهان بدین لحاظ ضروری است که شرایط بهینه ای برای رشد گیاهان فراهم شده و از حذف مطلوب فسفر مطمئن شویم. در این حالت تراکم گیاهی براساس وزن تر آنها (بین ۱۰ تا ۲۵ کیلوگرم بر مترمربع) نگهداری می‌شود. یکی از روشهای تحت نظر داشتن تراکم گیاهی در سطح برکه آن است که یک محفظه شناور با کف مشبک با مساحت یک مترمربع در برکه قرار داده و در مقاطع زمانی مختلف آن را از برکه خارج کرده و با توزین آن وزن‌تر گیاهان موجود در واحد سطح برکه را حساب کنیم. فقر مواد مغذی از مواردی است که در برکه‌های آخری در سیستم‌های تصفیه فاضلاب به وسیله سنبل‌های آبی مشاهده شده است. زرد شدن برگ گیاهان به خاطر کمبود آهن در برکه‌های آخری در سیستم‌های متعددی در فلوریدا گزارش شده است. این مشکل با افزایش سولفات فرودرحدی که غلظت آهن را در حد ۰/۳ میلی گرم بر لیتر در پساب حفظ نماید برطرف گردیده است. تکثیر و حمله حشرات می‌تواند عامل اصلی آسیب دیدگی گیاهان آبی باشد. برخی از گونه‌های حشرات جندپا" و گونه‌های خورنده مانند 0101107۳1۵ ۳100010112 به برگ و ریشه‌های جدید گیاهان حمله می‌کنند. از بین گونه‌های یاد شده حشرات خورنده" هنگامی که گیاهان به شدت متراکمند و بیدها" در آب و هوای گرم و خشک فعالیت بیشتری دارند. دوره عمر حشرات خورنده در حدود ۶۰ روز است که در فصل بهار و پائیز اوج فعالیت خود را می‌گذرانند. |01 2 - 116۷۵۲۵ 3 - ۲۳ 60 ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- درو تقاط آسیب دیده گیاهی چاره موثری در مراحل اولیه کار است. همینطور حشره کش 50۷1 برای جلوگیری از ازدیاد وسیع حشرات به کار می‌رود. سنبل‌های آبی سرما را تحمل نمی نمایند. حتی دوره‌های یخبندان کوتاه نیز می‌تواند این عامل مهم تصفیه فاضلاب را نابود نماید. سیستم ۱/۶ هکتاری تصفیه فاضلاب به وسیله سنبل‌های آبی در آستین تکزاس ‏ برای جلوگیری از صدمه دیدن سنبل‌های آبی از سرما به وسیله سازه مشابهی با سازه‌های گلخانه ای پوشیده شده‌اند و بدین جهت این سیستم در تمام طول سال می‌تواند مورد بهره‌برداری قرار گیرد. گونه‌های گیاهان. گیاه پولک دیگری نیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا به همراه سنبل‌های آبی به کار گرفته شوند. یکی از این گیاهان. گیاه پولک است که در مقابل سرما مقاومت بیشتری نسبت به سنبل‌های آبی داشته و می‌تواند مقدار اکسیژن بیشتری را به ناحیه ریشه گیاهان منتقل نماید. تجربه به دست آمده در فلوریدا موید آن است که ترکیب سنبل‌های آبی و پولک از شرایط بهتری برخوردار بوده و سیستم مذکور از سیستم‌هایی که هریک از گیاهان به تنهایی در آنها به کار گرفته شده‌اند اطمینان بخش تر است. ت - تخلیه و لایروبی لجن لجن کف برکه‌های سنبل آبی که از مواد جامد فاضلاب و بقایای فاسد شده گیاهی تشکیل شده است نهایتاً می‌باید تخلیه شود. لایروبی و تخلیه لجن برکه‌های نخستین یک سیستم تصفیه به وسیله سنبل‌های آبی با عمق کم و سرعت جریان زیاد حتی درحالت درو مستمر گیاهان یک بار در سال ضرورت دارد ولی برکه‌های دوم و سوم در این سیستم تصفیه را می‌توان هر ۲ تا ۳ سال لایروبی کرد. در برکه‌های عمیق‌تر با درو مستمر گیاهان که فقط برای تصفیه ثانویه فاضلاب طراحی شده‌اند لایروبی لجن می‌تواند هر ۵ سال یک بار انجام شود. به طور کلی سیستم‌های تصفیه ای که درو گیاهان در آنها انجام نمی شود و یا سیستم‌هایی که به صورت فصلی مورد بهره‌برداری قرار دارند لازم است به طور سالیانه لایروبی شوند. روش لایروبی به شکل و مصالح به کار رفته در ساختمان برکه بستگی دارد. در برکه‌های بزرگی که از خاک کوبیده شده. بتن و آسفالت و پوشش‌های مقاوم مصنوعی ساخته شده‌اند می‌توان از یک «لودر» معمولی برای جمع‌آوری و انتقال لجن برکه تخلیه شده استفاده کرد. برای برکه‌های کوچک می‌توان از تلمبه‌های شناور لجن‌ کش و یا انواع مناسب لایروب" بهره گرفت. ضمناً به خاطر آنکه در لجن حاصله مواد جامد فاضلابی وجود دارد عملیات بعدی تصفیه بر روی لجن و دفع آن می‌باید با رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی محلی صورت پذیرد. 8 ,۸۹0 - ۱ 086 - 2 ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ثٌ - روشهای درو و برداشت گیاهان آبی به طور متعارف درو کردن گیاهان می‌تواند از هفتگی تا ماهیانه یا در فواصل بیشتری صورت پذیرد براساس آنکه چه میزان حذف مواد مغذی فاضلاب موردنظر باشد. اگر درو و حذف کامل گیاهان به خاطر کنترل حشرات یا آسیبهای وارده در اثر یخ زدگی موردنظر باشد به کارگیری گیاهان جدید با تراکم حدود ۷ کیلوگرم بر مترمربع (وزن تر) بهترین نتیجه را به لحاظ رشد سریع و پوشاندن سطح بر که در بردارد. روشها و تجهیزات مختلفی برای دروکردن یا حذف گیاهان آبی برکه مورد آزمایش قرارگرفته است از جمله: - لودر - دراگ لاین - بیل یک‌هو - نقاله‌ها - نقاله‌های مجهز به خردکن - پمپهای مجهز به خردکن - جنگک - قایق تجهیزات انتخابی باید بتوانند به راحتی به همه نقاط برکه سنبل‌های آبی دسترسی ایجاد کرده و درو یا برداشت گیاهان رسیده و موردنظر را میسر نمایند. آقای ولورتن کار کرد نقاله مجهز به خردکننده. قایق موتوری و دراگ لاین مجهز به فک‌های دو طرفه را در مورد درو و برداشت سنبل‌های آبی مقایسه کرده است که نتیجه کار آنها تقریباً یکسان بوده که برای گیاهانی با تراکم ۲۲ کیلوگرم بر مترمربع (وزن تر) انجام کار ۴۱۸ متر مربع بر لیتر بوده است ولی از بین این تجهیزات دراگ لاین به خاطر سهولت حرکت و قابلیت اطمینان بیشتر توصیه شده است. استفاده از بیل «بک هوء» با موفقیت در این مورد به کار گرفته شده است. عامل محدودکننده اقتصادی در بهره‌برداری هزینه حمل و نقل گیاهان برداشت شده از برکه تا محل دفع (دور ریختن) یا تأسیسات استفاده مجدد است. یک کامیون کمپرسی با حجم بار حدود ۱۲ مترمکعب می‌تواند ۵ تا ۷ تن سنبل آبی تر را حمل نماید. در سیستم‌های بزرگتر که برای تصفیه فاضلاب و تولید بوی گاز طراحی می‌شوند به روشهای پیشرفته تر درو و حمل گیاهان درو شده در مقایسه با سیستم‌های کوچکتر نیاز است. پیشرفتهای اخیر در فلوریدا به روشی منجر شده است که توسط شناورهای کشیده شده به وسیله کابل. گیاهان بر که به ساحل کشیده شده و به سیستم خردکن هدایت گردیده و گیاهان خرد شده پس از اختلاط با آب با درصد ۶۲ -------- صفحهٔ بعد -------- با این روش و تحهیزات می‌توان در هر ساعت حدود ۰ تن گیاه را در ساعت درو کرد که هزینه تقرییی آن حدود ۲/۳۰ تن می‌باشد. گزارش انتشار یافته درباره سیستم تصفیه (۳1۵۲:۵۵ , 50۲1۳8 ۲0۲۵۱) بیانگر آن است که بهترین کیفیت پساب خروجی از سیستم وقتی حاصل می‌شود که گیاهان در سطح آب خیلی متراکم نباشند. در این مورد گیاهان هر چهار هفته یک بار درو می‌شوند و در هر بار بیشتر از ۱۵ تا ۲۰ درصد گیاهان برداشت نمی شوند. برای این کار از «دراگ لاین» استفاده می‌شود و گیاهان درو شده به وسیله یک کامیون کمپرسی به محل لازم حمل می‌شوند. گزارش مذکور مژید آن است که با این روش تا حدود ۷۰۰ مترمربع را می‌توان در هر ساعت درو کرد که حجم گیاهان درو شده برای هر یکصد متر مربع از سطح برکه ۲/۷ مترمکعب می‌باشد. در این ارتباط اگر تراکم گیاهی در سطح برکه ۲۲ کیلوگرم بر مترمربع باشد. وزن تر گیاهان درو شده در ج - دفع با استفاده مجدد از سنبل‌های آبی درو شده به لحاظ اینکه 74۵ وزن سنبل‌های آبی را آب تشکیل می‌دهد معمولاً یک مرحله خشک سازی برای گیاهان درو شده قبل از دفع یا استفاده مجدد از آنها به کار گرفته می‌شود. آسیا کردن مقدماتی. خردکردن و فشردن گیاهان درو شده برای تسریع در خشک کردن آنها به کار می‌رود. همینطور جمع آوری و پوشاندن گیاهان درو شده معمولاً مورد استفاده واقع می‌شود. ولی معمولی ترین روش در این مورد استفاده از یک محوطه کوچک (فضای باز) در مجاورت برکه برای پخش کردن گیاهان درو شده و آبگیری آنها تا حد رطوبت موردنظر است. روش جمع آوری و پوشاندن گیاهان درو شده به لحاظ بارندگی‌های احتمالی در می‌تواند در یک دوره زمانی ۵ روزه رطوبت گیاهان را به حدود ۲۰ درصد کاهش دهد در حالی که استفاده از یک محوطه باز برای همین منظور و تحت شرایط آب و هوای مشابه به زمانی در حدود ۲ تا ۳ هفته نیازمند است . گیاهان خشک شده را می‌توان در زمین دفن کرد و یا به نقاط مجازی که از طرف مقامات مسئول محل تعیین شده است حمل و دفع نمود. اگر فاضلاب حاوی مقادیر قابل ملاحظه فلرات باشد عاقلانه است که میزان فلزات گیاهان خشک شده اندازه گیری شده و مطمئن شویم که میزان آنها از مقادیر استانداردهای تعیین شده برای دفع یا استفاده مجدد بیشتر نمی باشد. یکی از راههای ساده و مفید برای استفاده مجدد از گیاهان درو شده تبدیل آنها به کود و استفاده از آنها برای تقفویت و بهبود خاک است. استفاده از گیاهان درو شده و لجن حاصل از تصفیه فاضلاب برای تولید گاز متان دریک فرآیند بی هوازی و یا استفاده از گیاهان به عنوان غذای حیوانات از نظر افنی ممکن است. لیکن هزینه بیشتری را در بردارند. آزمایشهای به عمل آمده اخیر در فلوریدا نمایشگر آن است که مخلوطی از سنبل‌های آبی ولجن به نسبت دو به یک در یک راکتور بی هوازی با جریان آرام بالارونده (بدون اختلاط) گاز متان با درجه خلوص بالا را با هزینه ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مناسب فراهم می‌آورد. در این خصوص عامل اصلی طراحی. راکتور بلند و جدیدی است که نیازمند انرژی موردنیاز برای اختلاط درهاضم‌های بی هوازی متعارف نمی باشد. این روش جدید برای سیستمهای تصفیه کوچک که ظرفیت آنها کمتر از ۳۸۰۰ مترمکعب بر روز است مناسب نیست. زیرا به مقدار کافی تولید گیاهان وجود ندارد تا بتوان با بهره‌برداری عادی این فرآیند را به خدمت گرفت. بنابراین برای سیستمهای کوچک تصفیه به کمک سنبل‌های آبی تولید کود از گیاهان درو شده بهترین انتخاب است. ۲۶ عدسک! گونه‌های مختلف این گیاه برای حذف آلاینده‌های فاضلاب در سیستمهای تصفیه فاضلاب مورد آزمایش قرار گرفته است. این گونه‌ها همگی کوچک و از گیاهان سبز آب شیرین با برگچه‌هایی " با عرض چند میلیمتر و شبیه برگ معمولی و ریشه کوتاه به طور معمول کوتاه تر از یک سانتیمتر می‌باشند. مورفولوژی این گیاه در شکل ۱-۶ این گیاهان از کوچکترین و ساده ترین نوع گیاهان گلدار هستند که بیشترین میزان تکثیر را دارا می‌باشند. یک سلول کوچک در برگچه‌ها به دو قسمت تقسیم می‌شود ویک برگچه جدید را شکل می‌دهد. هر برگچه در طول عمر خود قادر است ۱۰ تا ۲۰ بار تکثیر شود. گونه لمنا" در پساب خروجی تصفیه خانه فاضلاب رشد می‌کند و در دمای "۲۷ ظرف ۴ روز برگچه‌های آنها دو برابر می‌شود و در نتیجه سطح بر که را می‌پوشاند. نتایج به دست آمده از تحقیقات مژید آن است که سرعت تکثیر عدسک حداقل دو برابر بیشتر از بقیه گیاهان آوندی" است. این گیاه اساساً از سلولهای متابولیکی فعال تشکیل شده و دارای الیاف کمی می‌باشد. ساختمان عدسک را مثل سنبل‌های آبی در حدود ۹۵/ آب تشکیل می‌دهد و ترکیب نسوج این گیاه در جدول ۸-۶ ارائه شده است. اعداد و ارقام این جدول و همینطور جدول ۲-۶ بیانگر آن است که میزان پروتئین. جربی. نیتروژن و فسفر این گیاه حداقل دو برابر سنبل‌های آبی است. تحقیقات متعدد به عمل آمده مژید آن است که این گیاه از ارزشهای غذایی برای انواعی از حیوانات و پرندگان برخوردار است. عدسک درمقایسه با سنبل‌های آبی سرما را بهتر تحمل کرده و در سراسر دنیا وجود دارد و حداقل دمای قابل تحمل که گیاه در آن دما تکثیر می‌یابد "۷*7 است. ۹0 | 40 - 2 ۰ ۵۱۱[ - 3 7 - 4 ۶۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ریشه ها شکل ۱-۶- مورفولوژی گیاه عدسک پروتئین خام ۷ - ۳۲۲/۷ ۳/۷ ۳/۰ - ۷ ۷/۳ - ۵ مس فسفر (0) ۰/۸۰۸ ۱/۳۷ ۱-۲-۶ قابلیت‌ها و انتظارات سیستم تصفیه فاضلاب به کمک عدسک قادر است مقادیر بالایی از (801. 55 فلزات و مواد مغذی فاضلاب را حذف نماید. در مقایسه با سنبل‌های آبی عدسک به خاطر اندازه کوچک نقش مستقیم کمتری در تصفیه فاضلاب دارد. عمق محدود ریشه عدسک بستر محدودتری برای جایگیر شدن و تکثیر میکروارگانیسم‌ها فراهم می‌آورد. مطالعات فراوانی در خصوص استفاده از فاضلاب برای تولید عدسک به منظور تهیه خوراک حیوانات به عمل آمده است. گیاهان در حال رشد لایه ای را که تمام سطح آب را می‌پوشانند تشکیل می‌دهند و سپس برخی از گونه‌ها بر روی گیاهان موجود رشد می‌کنند. کوجکی اندازه این گیاهان سبب می‌گردد که آنها در معرض باد قرار گیرند. در اوایل کار این واقعه در بخشهایی اتفاق می‌افتد که از گیاه پوشیده نشده است ولی اثر بلندمدت این امر آن است که یک لایه گیاهی انبوه و متراکم تمام سطح برکه را بپوشاند. هرچند این لایه گیاهی نیز ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- می‌تواند دستخوش باد گردد لذا از تجهیزاتی مثل تیرکهای چوبی یا فلزی برای نگهداری این گیاهان درجای خود استفاده می‌شود. تشکیل این لایه گیاهی. احتمالاً مهمترین عامل موثر در تصفیه فاضلاب به وسیله عدسک است. این لایه گیاهی از رشد جلبکها جلوگیری کرده. ]01 را تثیبت می‌کند و ته نشینی مواد معلق را بهبود می‌بخشد ولی برقراری شرایط بی هوازی را به خاطر آنکه فرآیند فتوسنتز را کاهش می‌دهد محتمل می‌نماید. این گیاهان در شرایط فقر اکسیژن هم شکوفا می‌شوند ولی میزان فعالیت بیولوژیکی آنها در شرایط بی هوازی آب کمتر از ۲-۲-۶ حذف 301 عوامل اصلی حذف 1010 در ایک سیستم تصفیه فاضلاب به کمک عدسک همان‌هایی هستند که برای بر که‌های تثشبیت اختیاری شرح داده شده است. عدسک شرایط را برای تصفیه فراهم می‌آورد ولی اثر مستقیم کمی در حذف 1701 دارد. گزارش انگلیسی مربوط به بر که ای پوشیده از عدسک و همراه با یک واحد هوادهی در بیل اکسی می‌سی‌سی پی است. بار مواد آلی ورودی به این بر که و زمان ماند آن حدود ۳۲ روز بوده است. این بارگذاری نزدیک به پایین ترین حد برای برکه‌های اختیاری است. پساب تصفیه شده خروجی از بر که فوق‌الذ کر حدود ۱۵ میلی گرم بر لیتر تحت شرایط بی هوازی می‌باشد. ۳-۲-۶ حذف مواد معلق 55 در فرآیند حذف 55 در برکه عدسک. همان عوامل حذف (301] موثرند که در سطور قبل شرح داده شد. حذف 55 در برکه عدسک به صورت بهتری در مقایسه با برکه‌های تثبیت متعارف صورت می‌پذیرد. و این به دلیل فقدان جلبکها و آرامش هیدرولیکی خوبی است که در زیر لایه گیاهی موجود در سطح آب بر که ایجاد می‌گردد. اندازه گیریهای به عمل آمده 55 در پساب تصفیه شده خروجی از برخی از این نوع سیستم‌ها حدود ۴ میلی گرم بر لیتر بوده است. ۴-۲-۶ حذف نیتروژزن مصرف به وسیله گیاهان. تبخیر آمونیاک و نیتریفیکاسیون و دی‌نیتریفیکاسیون فرآیندهایی هستند که در حذف نیتروژن در برکه عدسک موثر می‌باشند. بررسیهای آزمایشگاهی مید آن است که هرچند گیاهان در حذف نیتروژن موْثرند لیکن این اثر به حدود ۲۵/ مقدار کل نیتروژن حذف شده محدود می‌ گردد. مطالعات به عمل آمده در مورد این سیستمهای تصفیه مژید آن است که حذف کلی نیتروژن از رابطه درجه | - ۳۲۹ 10۳06۲ 1۵201101 6 ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدار حذف نیتروژن به گونه‌های گیاهی به کار گرفته شده در سیستم و درجه حرارت بستگی دارد. درو مستمر گیاهان برای حفظ میزان بالای حذف نیتروژن ضروری است. نظر به اینکه در عمق برکه‌های عدسک اساسا ناحیه ریشه گیاهان وجود ندارد. فرآیندهای نیتریفیکاسیون و دی‌نیتریفیکاسیون که در برکه سنبل‌های آبی اتفاق می‌افتد حادث نمی شود. ۵-۲-۶ حذف فسفر سوابق موجود در ارتباط با مطالعات آزمایشگاهی انجام شده در فلوریدا بیانگر آن است که مصرف فسفر به وسیله گیاهان عدسک به حذف حدود ۳۰ درصد فسفر فاضلاب ورودی در فصل تابستان و ۱۰ درصد فسفر فاضلاب ورودی در فصل زمستان می‌انجامد. اگر حذف مقادیر قابل ملاحظه فسفر موردنظر باشد می‌باید نسبت به ته نشینی شیمیایی فاضلاب با کمک ۶-۲-۶ حذف فلزات مصرف فلزات به وسیله گیاه عدسک نش کمرنگ تری را در مقایسه با سنبل آبی دارا می‌باشد. مکانیسم یا نحوه اصلی حذف فلزات در برکه عدسک همان ته نشینی شیمیایی و نهایتاً نقش موثری است که لجن کف برکه دارد. ۷-۲-۶ بهره‌برداری و نگهداری ملاحظات مهم بهره‌برداری در ارتباط با برکه‌های تصفیه فاضلاب به کمک عدسک در واقع مشابه همان مواردی است که در مورد برکه‌های اختیاری شرح داده شده است. در این خصوص نگهداری, درو گیاهان. کنترل بو و حشرات و لایروبی لجن. دفع و استفاده مجدد از آن توجه خاص را طلب می‌نماید. در مقایسه با برکه سنبل‌های آبی. برکه گیاهان عدسک. آب کمتری رابه لحاظ تعرق و تبخیر از طریق گیاهان از دست می‌دهد. این امر به خاطر اندازه بسیار کوچک گیاهان عدسک و لایه انبوه و متراکم گیاهی است که در سطح آب برکه شکل می‌گیرد و توسعه می‌یابد. ۱-۷-۲-۶ کنترل بو و حشرات چنانچه لایه گیاهی متراکم و انبوهی از عدسک روی سطح آب بر که را بپوشاند. وجود حشرات به عنوان یک مشکل مطرح نمی‌شود. زیرا لارو حشرات در محیط بی هوازی زیرپوشش گیاهی قادر به زندگی نبوده و نمی تواند برای به دست آوردن اکسیژن از لایه متراکم گیاهان عدسک خارج شوند. برای اطمینان از رشد مجدد گیاهان عدسک و تحت کنترل داشتن بوی نامطلوب. در هر بار در در فصل رشد ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- کنترل بوی نامطلوب پساب تصفیه شده خروجی از برکه مسئله مهمی می‌باشد زیرا پساب احتمالاً همیشه در حالت بی هوازی قرار دارد ولذا هوادهی بعدی پساب ممکن است در مواردی ضرورت یابد. بوهای نامطبوع احتمالاً می‌تواند یک مشکل برکه‌های فصلی عدسک درشرایط آب و هوایی سرد باشد. در این برکه‌ها یک پدیده وارونگی به دلیل تغییرات دما در بهار و پائیز اتفاق می‌افتد که سبب ایجاد تغییراتی در وزن مخصوص پساب در اعماق مختلف برکه می‌گردد که در اثر آن لجن کف برکه مجدداً معلق شده و انتشار بوی نامطبوعی را سبب می‌شود. این موضوع اختصاص به برکه‌های عدسک ندارد بلکه در هر برکه بدون هوادهی در فصول سرد سال می‌تواند حادث شود. راه حل متعارف این مشکل آن است که این برکه‌ها حداقل در فاصله ای بیش از ۰/۴ کیلومتر به دور از مناطق مسکونی احداث گردند. ۲-۷-۲-۶ مدیریت گیاهان عدسک درو مستمر گیاهان عدسک معمولاً ضروری نمی باشد زیرا نقش اصلی این گیاهان پوشاندن سطح آب برکه است. نظر به تجربیات محدودی که در این زمینه به دست آمده هنوز معیار و میزان خاصی برای درو گیاهان وضع نگردیده است. هرچند برای حفظ یک لایه گیاهی مور در سطح برکه ضروری است که در مواردی با درو مناسب شرایط رشد بهتری را برای گیاهان فراهم آورده و گیاهان مرده و فاسد شده را حذف نموده و به گیاهان جوان فرصت داده شود. در این خصوص درو گیاهان در یک سطح وسیع از برکه توصیه نمی‌شود زیرا باقیمانده لایه گیاهی دستخوش باد قرار گرفته و در رشد و ایجاد پوشش بعدی لایه گیاهی اختلال ایجاد می‌گردد و بر این اساس میزان منطقی سطح موردنظر برای درو در هر بار ۲۰/ سطح کل برکه با کمتر باشد. روش درو گیاهان. مشابه آن است که برای برکه سنبل‌های آبی قبلاً ذکر شد. ضمن آنکه برای برکه‌های کوچک درو و یا حذف گیاهان عدسک با توجه به اندازه کوچک آنها می‌تواند به صورت دستی نیز صورت پد برد. ۳-۷-۲-۶ لایروبی لجن در صورتی که درو گیاهان عدسک به طور مستمر و مطلوبی صورت پذیرد وضعیت لجن ته نشین شده در کف برکه شبیه لجن برکه‌های اختیاری تصفیه فاضلاب خواهد بود و روش لایروبی. تمیزکردن لجن و تناوب زمانی آن نیز مشابه می‌باشد. ۴-۷-۲-۶ استفاده مجدد از گیاهان درو شده و یا دفع آنها گیاهان عدسک درو شده در صورتی که امکانات حمل و نقل مناسبی موحخود باشد به همان صورت در می‌تواند برای تغذیه حیوانات در فواصل نزدیک مورد استفاده قرار گیرد و اگر فواصل حمل دور باشد انجام عملیات خشک کردن در هوای آزاد توصیه می‌شود. فرایند خشک کردن. روشها و تجهیزات خشک کردن این ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- نوع از گیاهان شبیه آن جیزی است ؟ تبدیل گیاهان درو شده به کود نیز از ۳-۶ گیاهان مستغرق" استفاده از گیاهان مستغرق آبی آزمایشگاه. محیط گلخانه ای و هم< جدول ۹-۶ اطلاعاتی را درباره برخو جدول ۹-۶- نام متعارف / نام علمی ۳۵۲۵۵۵2۲0 ۳۵۵/۵۵۵۰ ۳۰۵۵[110115 بیشترین مطالعه بر روی این نوع بوده است. ۷۷/۵16۲ ۱/11 10[[, 0 ۳7۳ ۱۷۷/۵1۲ ۷۷/۵۵۵, ۳۱۵۵62 ۳5 00۵۵| , 00 ۳۵۷۷۵۳, )4۵ 61 0(1111 19 درجه حرارت مطلوب محیط براء 4 در بخش قبل در مورد - در اندازه‌های قابل رویت نین در مفیاس کوچک ص از گیاهان مستغرق آب ش وضعیت توزیع جهانی در تمام دنیا در تمام دنیا جنوب آمریکا متحده نواحی گرمسیری و معتدل ایالات متحده این گیاهان بین ۱۰*۲ تا ب نباید به حدی زیاد با ۶۹ شک کردن سنبل‌های آبی شرح داده شده است. با چشم غیرمسلح" برای تصفیه فاضلاب در برین که در این رابطه مورد مطالعه قرار گرفته‌اند هم برگهای شناور و هم برگهای مستغرق دارد تکثیر آن از طریق ساقه رونده ای است که به طور افقی در لجن کف برکه رشد کرده و از قسمت زیر آن ریشه و از قسمت روی آن ساقه و برگهای جدیدی می‌روید. ساقه و شاخه‌های بلندی تا ۳ متر دارد و تکثیر آن گیاهی است. ساقه ای با شاخه‌های نامرتب داشته و تکثیر گیاهی دارد. دارای ریشه نبوده. ساقه آن شاخه زیادی داشته و برگهای آن متقابل است. تکثیر آن گیاهی است. شاخه‌های فراوانی دارد با برگهای تاب دار تکثیر گیاهی دارد. * بوده و رشد آنها در درجه حرارت بیشتر از شد که از رسیدن نور آفتاب به گیاهان مستغرق ۳15ل 5۳۵۲۵۵ - | 2 - ۷1300۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جلوگیری کرده و فرآیند فتوسنتز را در آنها متوقف نماید زیرا وجود محیط آبی هوازی برای گیاهان ضروری ۱-۳-۶ قابلیت‌ها و انتظارات این گیاهان در شرایط محیطی مطلوب که قبلاً اشاره شد برای حذف مواد مغذی از فاضلابی که قبلاً تصفیه و زلال سازی شده است بسیار مناسب می‌باشند. در مطالعات پایلوتی بر روی یک مدل کوجک گلخانه ای. تصفیه پساب خروجی از مرحله اولیه تصفیه خانه. در یک حوضچه هوادهی با حضور یک نوع گیاه مستغرق به نام *1 110008" مورد مطالعه قرار گرفت که نتیجه آن حذف چشمگیر (1301 و فسفر و نیتروژن بود. هرچند که در مقایسه با یک مدل مشابه بدون گیاهان مستغرق. نتیجه فقط کمی بهتر بوده است. گونه‌های دیگر گیاهان مستغرق که مورد مطالعه و آزمایش قرار گرفته‌اند عبارتند از : (:161736۳5117 ۲0۳۵100327110130 ,۲1616۵0/11 00 بطم ۱/1۳) این گیاهان در عمل به سرعت در جلبکهای رشته‌ای گرفتار شده و کاهش در تکثیر و قابلیت تصفیه نتیجه این امر می‌باشد. 1:10002 در یک مطالعه پایلوت برکه ای مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج خیلی خوبی در حذف نیتروژن و فسفر به صورت زیر داشته است : (حذف نیترات از ۱۵ میلی گرم بر لیتر به ۰/۰۱ میلی گرم بر لیتر و حذف فسفر از ۴ میلی گرم بر لیتر به ۳ میلی گرم بر لیتر) ولی در این خصوص حذف نیتروژن و فسفر به عوامل دیگری به جز جذب آنها به وسیله ۰ ۶ کیاه سرت داده شده است. ۹۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- منابع و ماخذ 7 1۳1۵0۵ 1۳۵161 ۷۷/۵5103167 [۱۷۵۵۵۵ ا۵ ۰۵۵۵0۵ ۳۵۱۳۵۵۰ ما۸۰ ۵01۵ ۰ 1 ,۳۵00۳۵1101 |۵1۲۵ 1۲۵۱۱۲۵۵ 1 ,83۳۵۵ ول 11۲010۲ 0 ,و00 بق اازظ 00 1۳۵01 .10 اما 1 106 ۷/2310 ۵۲ 00۳۵10۵ ما00 بفام م0 ۷/۱۱۵۵ 1010107 - م6 20 ۰ ,(۳:3۸) ۸0000 ۳۵10۵ |۵۵۲۵ ۳۷۱۳۵۵ باها ۲ 40 ۷/۵1۳۲ 0۵۲ ۳۵۲1۵110 ما ۲۵۲ ۱۷/005 امط ۹۵ ۷۷۳۳ ,۸۷/۷/۸ ,۸111۸ 0.605۰ ,۷۷/۵۹۳۱۵10۰ + لام ]1 6 زا ابا هزم ۸ مزال 1۸۵۳ داد ۱۷۷ ۱992 - 60۲۵۷۷ ۷6 ,۵۵ [۵د0 م01 1۳۵101 8 ۳۵۱ ۷۷۵07 غاد ۰۷۷ 1۵۵۰ ۳۵۵۰ عک ااف ۷ ۰ .00 800 |1111 6 10۳ فصعادیچ5 |۹۵۳۵ بفعاای ۷/۰ ۸۵۳۵۱۵ بکا۳۵۵ ۱1۵۵6 ۳06 ب0عع 0 ‎٩۳۵۵۵ ۰ ,00 111800 11 - 07۵۳ ۷۲ 1۳۵101۰ 200 ۱۷۵۵201 ۷۹