صفحهٔ اول ›
ه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبر
ه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبر
ه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبر
⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
ه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبروی
یکدیگر چیدمان شوند. در این راستا توصیه می‌شود نحوه قرارگیری و چیدمان آنها به صورت متقارن
و) ورود و خروج افراد از آسانسور به طبقات و بالعکس باید به راحتی و بدون تداخل حرکتی صورت گیرد و
فضای کافی جهت انتظار در ورودی و خروجی‌ها در نظر گرفته شود. در این راستا عمق فضای مقابل
آسانسورها باید طبق ابعاد مندرج در جدول زیر باشد.
لازم به ذکر است اعداد اعلام شده در جدول تنها شامل فضای ورود و خروج از آسانسور و انتظار آن
میباشد و نباید راهروی منتهی به این فضا در محاسبات در نظر گرفته شود و عمق ارائه شده در
جدول باید به عرض راهرو اضافه گردد (نقشه ۴۹-۲)؛ مگر آنکه این فضا در انتهای راهرو قرار گیرد
که در این صورت نیازی به تفکیک وجود ندارد(نقشه ۵۰-۲).
عمق فضای مقابل ورودی کابین عرض فضای مقابل
(تفکیک شده از راهرو) ورودی کابین‌ها
برابر یا بزرگتر از ۱/۵ برابر عمق کابین در صورتی که عمق محاسبه
برابر یا بزرگتر از ۲/۴ متر یا ۱/۵ برابر بزرگترین عمق شده از ستون مجاور 2 فرض
آسانسورهای نفربر . گروهی در کنار هم : ها ۱ :
کابین در گروه(هر کدام بزرگتر باشد) شودء عرض بدون مانع فضا
برابر یا بزرگتر از مجموع بزرگترین عمق کابین‌های مساوی است با عرض کلی
گروهی روبروی هم ۱
روبروی هم دایره(هایی) با قطر 2 که
: ۱ ز آن در فاصله 8/2 از
لبه در اسانسور و بر روی
آساز ز 5 کنا یا بزرگتر از ۱/۵ کا ۱ ۱
اسانسورهای برانکاربر گروهی در کنار هم ۱ برابر یا بزرگتر برابر عمق بزرگترین کابین در گروه امتداد محور مرکزی ورود به
برابر یا بزرگتر از مجموع بزرگترین عمق کابین‌های آسانسور قرار دارد
گروهی روبروی هم
روبروی هم (نقشه ۴۹-۲)
چیدمان ترکیبی
۱ مشابه ضوابط بزرگترین نوع اسانسور در آن مجموعه
(نفربرء برانکاربره تخت‌بر)
جدول ۲۰-۲- حداقل عمق فضای مقابل انواع آسانسور
ز) بر اساس بند قبل, آسانسورها نباید مستقیماً به داخل راهروها باز شوند بنابراین در صورتی که فضای
حرکتی جلوگیری نمود و فضای حرکتی راهرو را از فضای انتظار تفکیک کرد. مگر آنکه این فضا در
انتهای راهرو قرار گیرد که در این صورت نیازی به تفکیک نیست. (نقشه ۴۹-۲ و نقشه ۵۰-۲)
۳۰۹
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
۹ ۳
ا
ما موق و
مس م0 و
و ی ط ی ظّ
افل 50 تم حداقل ۰-099 را را معالقل 0.50
, مرار (ابره از 2 عمق فضا ۳,۱۵ متر
دی ورودی آسانسور
ی عمق فضای جلوی آسانسورها
: نمیین عمق فضا بر اید از را زا با"
عمق فضا با امکان جرخش ! اساس جدول بالا! ۱ باید از راهرو مجزا باشد
دی انکار | ۱ ۱ آن که را :
۸ رجه براآنکار .ِ 5 متر >< 32 ۱ مگر ن له راهروی منتهی
! به آسانسورها بن‌بست باشد
ر ی ی ۳
عرض فضا ۷,۳۵ متر
در صورتی که عم محاسبه شده از حدول بالا ۵ فرض شوده‌عرض بدون مانم فا
مساوی است با عرض کلی دایره مایی با قطر 2 که مرکر آن در فاصله 6 از لبه در آسانسور عرض راهر و منطبق با
و بر رزوی امنداد محور مرکزی ورود به آسانسور قرار دآارد استاندا ردهای مر بو له
راهروی غیر بن‌بست
شش ش-_--------------------------------------------------------------------------ششش 1 ی
نقشه ۴۹-۲- نحوه تعیین ابعاد جلوی اسانسورها در راهروهای غیر بن‌بست(ین‌باز)
م لو لو و
0 ً 210 ر آسانسور برانکاربر ,
حدافل 50( حذافل 0.90 -۰ را ری مت عدافل 0.50
۱ ۱ / فاصله مرکز دایره از _ رخ 4
در ورودی آسانور 727
عمق فضا ۳,۱۵ متر ی فصا با امکان جرد | تعیین مق فضا بر ا ِ ۹
در رآهروهای بن بست عق ما پچ ۱ اساس جدول بالا " ا
عق فضای جلوی آسانسور ره مراد ر| 3.15مر<8 " ۱ ۱
با عرض راهرو ادغام میگردد ۱ 4 مرض راهرو منطمق با
/ رآأهروی آستانداردهای مربوطه
نقشه ۵۰-۲- نحوه تعیین ابعاد جلوی اسانسورها در راهروهای بن‌بست
-------- صفحهٔ بعد --------
ح) مسیر اصلی به آسانسور مخصوصاً مسیر دسترسی از ورودی اصلی به آن باید بدون مانع یا شیب تند
ط) نکات زیر در خصوص چاه آسانسور باید مدنظر قرار گیرد:
* در مورد آسانسورها باید تمهیداتی در نظر گرفته شود تا از انتقال موج انفجارء دود و آتش از طریق
چاه آسانسور و آسیب‌رسانی به راهروها جلوگیری شود.
* چاه آسانسور به عنوان یک کانال هوایی عمل می‌کند و لذا راهرو طبقات باید توسط درهای
ضدگسترش حریق محفوظ گردد تا از نفوذ آتش و دود به چاه آسانسور و از عمل نمودن چاه
آسانسور به عنوان دودکش جلوگیری شود.
* در پایین‌ترین نقطه و یا در طبقه همکف. داکت هوایی خاصی برای چاه آسانسور طراحی و ساخته
شود تا در موقع آتش‌سوزی و نفوذ دود به چاه آسانسورء تهویه هوای تازه از داکت ممکن باشد.
* چاه آسانسور باید از پلکان مجزا شود تا در صورت آسیب‌رسانی موج انفجار به آسانسورء پلکان
محفوظ باشد.
* ابعاد چاه آسانسور باید متناسب با ظرفیت کابین» نوع در و سرعت آن طراحی شود.
* در صورتی که تعداد آسانسورها سه دستگاه یا کمتر باشدء می‌توان آنها را در یک چاه قرار داد.
اگر تعداد آسانسورها چهار دستگاه باشد باید حداقل در دو چاه مجزا قرار گیرند و در صورتی که
* دیوارها و تیغه پوشاننده‌ی چاه آسانسور باید از مصالح مقاوم در برابر آتش(تحمل حداقل یک
ساعت) ساخته شوند که در اثر حرارت. گاز و دود مسموم‌کننده یا خطرناک از آنها متصاعد نشود
و عامل ایجاد گرد و غبار نباشند. در صورتی که دیوارهای چاه آسانسور از شیشه ساخته شوند
مقاومت در برابر حریق ملاک نمی‌باشد ولی باید این شیشه‌ها از نوع لمینت شده با ارتفاع
متناسب با اندازه‌های مشخص شده در استانداردهای ملی آسانسور باشند.
*ه سطح داخلی دیوارهای چاه آسانسور باید با مصالح مناسب به گونه‌ای پوشانده شوند که کمترین
خلل فرج را دارا باشد.
* چاه آسانسور باید منحصراً برای آسانسور باشد. بنابراین نصب و عبور هرگونه لوله» کابل, سیم و
تجهیزات دیگر در چاه آسانسورء به جز سیم‌کشی و لوله‌کشی برق مربوط به سیستم روشنایی چاه
و کابل برق تغذیه و سیستم کنترل مخصوص آسانسور از داخل چاه آسانسورء ممنوع است.
* وزنه‌ی تعادل و کابین باید در یک چاه باشند.
ی) بهترین محل جانمایی موتورخانه(در صورت وجود) در بالای چاه آسانسور است. هرچند که ممکن
است به دلیل پاره‌ای از محدودیتهای موتورخانه در پایین یا کنار چاه آسانسور باشد. البته در
آسانسورهایی که سرعت آن بیش از ۲/۵ متر بر ثانیه است» موتورخانه الزاماً باید در بالای چاه آسانسور
قرار گیرد.
ک) فضای موتورخانه باید به اندازه‌ای باشد که امکان جای دادن تحجهیزات. فضای مناسب جمت تردد
ایمن افراد مجاز و تعمیرات احتمالی را دارا باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
ل) ابعاد موتورخانه به صورت اشتراکی و یا اختصاصی برای آسانسورها قابل محاسبه است ولی در هر
صورت نکات زیر در خصوص ابعاد حداقلی موتورخانه باید در هر نوع آسانسوری رعایت شود:
ه حداقل فضای باز در جلوی تابلوهای کنترل آسانسور ۰/۷ متر باشد.
ه حداقل فضای باز در اطراف تحجهیزات ثابت ۰/۵ متر باشد.
حداقل فضای باز در اطراف تجهیزات در حال چرخش ۰/۶ متر باشد.
ه حداقل ارتفاع موتورخانه از محل استقرار ماشین‌آلات ۱/۸ متر باشد.
۰ حداقل ارتفاع از روی قطعات در حال چرخش تا زیر سقف موتورخانه ۰/۳ متر باشد.
* در صورتی که اختلاف ارتفاع بین سطوح داخل موتورخانه بیش از ۰/۵ متر باشد سطح بالاتر
باید با نرده محصور شود و برای دسترسی به ان نردبانی تعبیه شود.
* بازشوی در موتورخانه باید دارای حداقل ۰/٩ متر عرض و ۱/٩ متر ارتفاع باشد. بازشوی در باید
به سمت بیرون» دارای قغفل و کلید مطمئن و در اختیار افراد صاحب صلاحیت باشد.
م) حداقل یک دستگیره روی دیواره کابین در ارتفاع ۰/۹ متر نصب شود سطح مقطع این دستگیره به
صورت دایره‌ای و بین ۳ تا ۴/۵ سانتی‌متر با شعاع انحنای ۱ سانتی‌متر باشد. فاصله از دیوار کابین
حداقل ۳/۵ سانتی‌متر باشد.
ن) در صورتی که نیاز به تعبیه صندلی تاشو برای نشستن افراد ناتوان در داخل کابین باشد. نشیمن این
صندلی باید حداقل ۰/۳ متر عمق, ۰/۴ عرض داشته باشد و در ارتفاع ۰/۵ متر از کف کابین نصب و
حداقل ۱۰۰ کیلوگرم را تحمل نماید.
س) از آنجا که آسانسورهای بیمارستان جهت نقل و انتقال انواع تجهیزات متحرک مانند ویلچیرء تخت.
برانکار و... استفاده می‌شودء حداکثر رواداری توقف در تراز طبقه 2-۱۰ میلی‌متر است. همچنین تمامی
آسانسورها باید مجهز به سیستم تراز طبقه مجدد باشد.
ع) در صورت امکان کابین آسانسورها در دو طرف در داشته باشد تا افراد روی صندلی چرخ‌دار» بدون
چرخش امکان خروج از آسانسور را داشته باشند.
ف) درهای اتوماتیک آسانسورها باید به گونه‌ای تنظیم شوند که زمان کافی برای داخل شدن به اتاقک
اسانسور و خارج شدن از آن به سالمندان و معلولین داده شود. زمان باز ماندن درء متناسب با نوع
کاربری توسط افراد ناتوان» از ۲ تا ۲۰ ثانیه قابل تنظیم باشد.
ص) در آسانسورهای تکی کنار در آسانسور یک شستی احضار تعبیه شود. در آسانسورهای گروهی که
روبروی هم هستند در هر دیوار حداقل یک شستی احضار تعبیه شود.
ق) علامت وکنترل‌های آسانسور باید طوری تعبیه شوند که برای افراد کوتاه قد و آن‌هایی که از صندلی
چرخ‌دار استفاده می‌کنند به راحتی قابل مشاهده و استفاده باشد. در این راستا ارتفاع دکمه‌های
کنترل کننده در داخل و خارج از اتاقک آسانسور باید بین ۰/۹٩ تا ۱/۲ متر باشد.
ن | اجنرال0 ۴ ۱۷۵۵/2۱ 2۳۵0 ۲۵۵۱۱۳ ۵۲ ۱۸۱۳۵1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارس
ر) شستی احضار جهت دسترسی افراد بر روی ویلچیر باید حداقل ۰/۵ متر از کنج دیوار در داخل و خارج
آسانسور فاصله داشته باشدء از طرف دیگر نباید فاصله شستی از آسانسور بیش از ۱/۵ متر باشد.
رجا
۱ روا
1 را ٍ 2 ٍ : ۳ دستگیره در ارنفاع ۰,٩ متری
۱۱ 3 (ویلجربر) : : موقعیت قرارگیری صفحه کنترل
یس سم موم با |
فصای مانور برای 1 : َ َ // ِ :
افر اد مفلول برروی 1 را اه 0 ی فرارگیری
صندلی چرخ دار ۷۱ / صفحه شمترل
نقشه ۵۱-۲- آسانسور نفربر(با امکان حمل ویلچیر)
۵ میلی‌متر و حداقل قطر آن ۳ سانتی‌متر باشد.
ت) لازم است دکمه‌ای که طبقه همکف (ورودی) را نشان می‌دهد با اختلاف رنگ مشخص شده و کلیه
دکمه‌های کنترل‌کننده آسانسور دارای رنگی متضاد با رنگ زمینه خود بوده تا برای افراد نیمه بینا قابل
تشخیص باشد. در این راستا توصیه اکید می‌شود دکمه‌ها جمت استفاده نابینایان دارای علائمی با
خ( علاوه بر وجود نشان‌دهنده‌ی حرکت آسانسور در داخل کایین؛ باید جمست حرکت به صورت علائم
صوتی نیز مشخص شود. بدین منظور سیگنال‌های صوتی منقطع تکی برای نشان دادن جهت حرکت
به سمت بالا و دوتایی برای نشان دادن جمت حرکت به سمت پایین در داخل کابین پخش شود.
د( علاوه بر نکاتی که در خصوص فاصله عرضی فضای جلوی آسانسور در بند و" ارائه شده است. باید
توجه نمود که در هر صورت جهت رفت و آمد راحت افراد به خصوص بیماران بر روی ویلچیر» فاصله
لبه در آسانسور تا دیوار مجاور نباید از ۰/۵ متر کمتر باشد(نقشه ۵۱-۲).
ض) در خصوص نازک‌کاری داخل کابین و فضای روبروی آن» برخی نکات اصلی در زیر ارائه شده که
* بهتر است کابین آسانسور با مصالح مشابه کف‌سازی راهروی مقابل آسانسور پوشیده شود.
* کف کابین از مصالح با رنگ روشن باشد تا به افراد احساس ورود به داخل چاه آسانسور القا نشود.
درمان و آموزس پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سس
۳
سح ۲۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
* پوشش بدنه‌های فضای مقابل آسانسورها به لحاظ بصری متضاد از سایر جداره‌ها باشند. علاوه بر
آن در کف‌سازی فضای مقابل آسانسورها سطحی با پوشش متفاوت به ابعاد ۱/۵۷۱/۵ متر در
مقابل درب هر کابین در نظر گرفته شود. این پوشش باید برای افرادی که دچار اختلال در بینایی
* لازم است رنگ در اتاقک آسانسور در تضاد با رنگ دیوار هم‌جوار داخلی و خارجی خود بوده و به
علامت بصری و صوتی مشخص کننده موقعیت اتاقک که در بالای در یا بالای تابلوی فرمان
آینه و شیشه‌های بازتاب‌دهنده داخل کابین آسانسورء ایجاد گم‌گشتگی و سردرگمی می‌نماید.
همچنین آن دسته از بیماران که به دلیل بیماریشان دارای وضعیت مناسب فیزیکی و ظاهری
نیستند. با دیدن خود در آینه ممکن است روحیه خود را از دست دهند. بنابراین از تعبیه آینه در
آسانسورهای حمل بیماران باید اجتناب شود.
ظ) برخی نکات اصلی تاسیساتی در خصوص آسانسورها در ادامه ارائه شده است که رعایت آنها باید
مورد توجه قرار گیرد:
* تأسیسات آسانسور باید مجهز به برق اضطراری در زمان قطع برق باشد.
* اتاقک آسانسور بایستی به زنگ اضطراری و یک خط تلفن جهت ارتباط با بیرون مجهز باشد.
ارتفاع تلفن از کف حداکثر ۱/۲ متر و باید محهز به تقویت‌کننده صدا باشد. همچنین دستورالعمل
راهنمای استفاده از تلفن در مواقع اضطراری باید در کنار تلفن نصب شود.
*_تأسیسات آسانسور باید در محفظه‌ای ایستا و مقاوم در برابر حریق و مطمئن برای استفاده ساخته
شوندء به طوری که استفاده از آن خطری برای مسافران ایجاد نکند. لازم به ذکر است
آسانسورها جهت محافظت در برابر حریق به عنوان راه خروج اضطراری محسوب نمی‌گردند.
* رسیدن آسانسور به طبقه مورد نظر و شروع بازشدن در طبقه با صدای زنگی که شدت صوتی آن
قابل تنظیم از ۳۵ تا ۶۵ دسی‌بل باشد.» اعلام گردد.
1-۲-۳-۵-
۲- آسانسورهای خدماتی(لیفت)
ساختار و طراحی کابین این آسانسور فقط جهت حمل و نقل ترولی» تجهیزات و وسایل میباشد و به طور
عادی اشخاص مجاز به سوار شدن در آن نیستند. در ادامه نکاتی کلی در خصوص این آسانسورها ارائه شده
است:
۱ بر اساس نوع کاربری و ضوابط کنترل عفونت, ۳ نوع آسانسور خدماتی در بیمارستان برنامه‌ریزی می‌شود
که به شرح زیر است:
الف) آسانسور استریل:
این آسانسورها جهت نقل و انتقال وسایل و اقلام استریل بین دو بخش مورد استفاده قرار می‌گیرند که
به دلیل نیاز به کنترل عفونت در سطحی بالاء دارای شرایط طراحی و اجرای خاص می‌باشند. در این
خصوص از ادغام این اسانسور با اسانسور کثیف باید اجتناب نمود. همچنین ادغام این اسانسور با
310۳ رال ۳ ۱۷۱۵/02 ۵۳۵ ۲۵۵۱۸۳۷ ۵۲ ۹/۱۱۳/۵۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
آسانسور تمیز توصیه نمی‌شود ولی در صورتی که این امر صورت گیرد باید راهکارهای کنترل عفونت
رعایت گردد. از جمله موارد استفاده از این نوع اسانسور می‌توان به اسانسور انتقال ست‌ها و اقلام
استریل از بخش استریل مرکزی(فضای انبار استریل) به بخش جراحی(اتاق انبار استریل) اشاره کرد.
ب) آسانسور تمیز:
این آسانسور جهت انتقال وسایل تمیز بین بخش‌ها استفاده میگردد. از جمله این موارد می‌توان به
اسانسور حمل ترولی غذا (بین آشپزخانه مرکزی و آبدارخانه منطقه‌ای یا محلی بخش‌ها و سالن
غذاخوری)» آسانسور حمل ملحفه و رخت تمیز(بین رخشویخانه و بخش‌ها» آسانسور حمل دارو و
وسایل مصرفی(بین انواع آنبارها و بخش‌ها) و... اشاره نمود که بر حسب نوع برنامه‌ریزی و سطح
این آسانسور جهت انتقال وسایل کثیف بین بخش‌ها استفاده میگردد. از جمله این موارد می‌توان به
اسانسور حمل زباله و رخت کثیف(بین بخش‌ها و رخشویخانه و مرکز جمع‌آوری و بی‌خطرسازی زباله)»
آسانسور حمل ابزار و ست‌های جراحی مستعمل(بین بخش جراحی و بخش استریل مرکزی) و... اشاره
کرد که بر حسب نوع برنامه‌ریزی و سطح بیمارستان ممکن است بخشی یا تمامی آنها در طراحی
۲ به طور کلی در کلیه بیمارستانها پیش‌بینی این نوع آسانسورها جهت کنترل بیشتر عفونت, کاهش تداخل
عملکردی و تسهیل در گردش‌کاری توصیه میگردد ولی در بیمارستانهای کوچک ممکن است این نوع
آسانسورها تمهید نشده و از آسانسورهای عمومی در این خصوص به صورت کنترل شده و با اعمال ضوابط
مربوطه استفاده گردد.
۳ معمولاً این آسانسورها بدون سرنشین می‌باشند ولی ممکن است در مواردی امکان حضور یک سرنشین
همراه ترولی‌هاء وسایل و تجهیزات موردنظر جهت تحویل دادن و یا تحویل گرفتن وجود داشته باشد.
۴ از میان انواع سیستم‌های طراحی آسانسور, استفاده از آسانسورهای کششی(الکترونیکی) و یا هیدرولیک(با
سرعت و تعداد طبقات محدود) به دلیل مباحث فنی» اقتصادی و همچنین تعمیر و نگهداری متداول‌تر است.
۵. ابعاد این آسانسور بستگی به تجهیزات و ترولی‌هایی دارد که از طریق آن منتقل می‌شوند. ولی به طور کلی
دارای شرایط زیر میباشد:
الف) ظرفیت آسانسور خدماتی: حداکثر ۲۰۰ کیلوگرم
ب) مساحت خالص کابین: حداکثر ۱ متر مربع
ج) عمق خالص کابین: حداکثر ۱ متر
د) ارتفاع خالص کابین: حداکثر ۲/۱ متر
ه) آبعاد خالص بازشو در: حداقل عرض ۰/۸ متر و ارتفاع ۲ متر باشد.
و) اطلاعات دقیق‌تر در خصوص مشخصات فنی و ابعاد آسانسورهای خدماتی قابل پیش‌بینی در بیمارستان
در جدول زیر آرائه شده است:
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۶
ابعاد خالص کابین (متر)
ابعاد خالص و نوع در طبقات و
کابین(متر)
ارتفاع چاهک پایین آسانسور (43)
(متر)
حداقل ار تفاع کف بالاترین طبقه
تا زیر سقف چاه (بالاسری)
(۱1) (متر)
ابعاد خالص اتاق موتورخانه
آسانسورهای هیدرولیک
(متر)
ابعاد خالص اتاق موتورخانه
آسانسورهای کششی(الکتریکی) تا
سرعت ۱ متر بر ثانیه (متر)
جدو
طور کلی در معرض دید عمومی
۷ آسانسورهای خدماتی باید در مو
این میزان توصیه می‌شود کمتر
(با ظرفیت حداکثر ۳۰۰ کیلوگرم)
ل ۲۱-۲- مشخصات فنی آسانسور خدماتی
اید طوری تعیین شوند که مورد است
از ۵۰ متر در نظر گرفته شود.
۱ متر و کمتر (۰/۹ متر)
۱ متر و کمتر (۱ متر)
۳/۱
۸
۲
نیمه اتوماتیک یا
کشویی(تلسکوپی/از وسط بازشو)
۱/۶
۱/۸
۱/۶
۱/۴
۳/۶
۳/۶
۳/۷
ناده‌ی ملاقات‌کنندگان قرار نگیرد و
-<< 03110]۱ال۴ |ا۱/۵۵۱03 200 ۱1۲۱
۳
۱۷۱۲۱۱۹۱۷ ۵
-------- صفحهٔ بعد --------
2-۵-۲ الزامات نازک کاری
اگر چه شیوه‌های ساخت و طراحی در یک ساختمان بسیار مهم است ولی آنچه که با کاربر هر فضایی» بیشترین ارتباط
را دارد کیفیت آن فضا میباشد. یکی از فاکتورهایی که در کیفیت فضایی هر مکانی موّنر است. مصالح نازک‌کاری آن فضا
میباشد که بیشترین تأثیر را در ادراک و تصور کاربر دارد. در نتیجه توجه به کیفیت و ویژگی مصالح مورد استفاده در
نازک‌کاری هر فضا بسیار مهم بوده و باید به لحاظ کارکردی و همچنین به لحاظ زیبایی‌شناسی» پاسخ‌گوی نیازها باشند. به
طور کلی نازک‌کاری در سه گروه کف. دیوار و سقف قابل تعریف و برنامه‌ریزی است که در ادامه ضوابط و استانداردهایی در
حخصوص هر یک ارائه شده است:
۱-2-۵-۲ کف
توجه به مصالح کف‌سازی تأثیر فراوانی در کنترل عفونت» ایمنی» سرعت عمل, زیبایی» آسایش افراد و... خواهد
داشت. لذا پرداختن به فاکتورهای موّثر در انتخاب مصالح مناسب کف‌سازی بسیار حائز اهمیت است.
۱-۱-24-۵-۲- انواع مصالح نا زک‌کاری در کف فضاهای داخلی
در فضاهای داخلی مراکز درمانی» عمده مصالح مورد استفاده در کف‌سازی شامل موارد زیر است:
۱ انواع سنگ‌های طبیعی و مصنوعی
۲ کف‌پوش‌ها و فرآورده‌های چوبی
۳ کفپوشهای مختلف پلاستیکی (به صورت تایلء رولی یا یک‌پارچه)
۰ ۰.۰ ۱ ۰.۰ ۰
۴ کفپوشهای رزینی (اپوکسی» پلی استرء پلی آورتان و ...)
۶ کفپوشهای بتنی (بلوک‌های پیش‌ساخته یا ریخته‌شده در محل)
۷ انواع سرامیک
۸ انواع موزاییک
۰.۰9
یکی از مصالح مناسب که جز کفپوشهای پلاستیکی محسوب می‌شوند.ء وینیل‌های رولی با جوش پلاستیک
۱ کفپوشهای رزینی با نام دیگر کفپوشهای سینتتیک (ع5۷1۲۱۵11) نیز شناخته می‌شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۱-2-۵-۲- ویزژگی‌های مصالح نازک‌کاری کف
در هر فضای بیمارستانی به فراخور نوع کاربری آن و ضوابط و الزامات مربوطه, باید از مصالح کف با ویژگی‌ها
متناسب و منطبق با نیازها استفاده گردد. به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که در مصالح کف مراکز درمانی
می‌توان متصور شد شامل موارد زیر است.
لازم به دکر است کلیه‌ی این ویژگی‌ها در کف‌سازی تمامی فضاها موردنیاز نمی‌باشد و بنا به فراخور هر فضا به
رعایت برخی از این ویژگی‌ها نیاز است.
گفتنی است بر اساس ضوابط و قوانینی که در ادامه ارائه شده است. جداول نازک‌کاری کتاب‌های این محموعه
(جداول آورده شده در انتهای قسمت معماری هر کتاب) تدوین و تنظیم گردیده است.
۱ مقاوم در برابر مواد شیمیایی(اسید و باز):
در سه گروه از فضاها باید از مصالح مقاوم در برابر موارد شیمیایی استفاده گردد:
الف) در برخی فضاها ممکن است با توجه به عملکرد خاص فضاء از مواد شیمیایی قلیایی یا اسیدی قوی و
نیمه قوی در حین فعالیت‌ها استفاده گردد. در این موارد مصالح کف باید مقاومت لازم در خصوص
ریزش احتمالی این مواد را به صورت محدود دارا باشد. از جمله این فضاها می‌توان به آزمایشگاه
تشخیص طبی» رخشویخانه» مرکز جمع آوری و بی‌خطرسازی زباله» فضاهای تاسیساتی و... اشاره کرد.
ب) در برخی فضاهای بیمارستانی به دلیل نیاز به کنترل عفونت و یا به دلیل کاربری خاص فضاء مصالح
کف با مواد شوینده قوی نظافت و یا در تماس هستند. این مواد می‌توانند در دراز صدت سبب
استهلاک و خوردگی مصالحی شوند که در تماس با آنها می‌باشند. بنابراین در این موارد باید از
مصالح مقاوم در برابر مواد شیمیایی قوی و نیمه قوی استفاده نمود. از جمله این موارد می‌توان به
اتاق‌های نظافت, اتاق‌های کار کثیف, حمام و سرویس‌های بهداشتی بیماران و... اشاره کرد.
ج) علاوه بر ۲ مورد بالاء به طور کلی مصالح کف در تمامی فضاهای درمانی باید حداقل در برابر مواد
۲ غیر لغزنده:
در هر کاربری غیر لغزنده بودن مصالح کف جهت ایمنی کاربران الزامی است. اهمیت این موضوع در
فضاهای درمانی به دلیل شرایط بیماران که از هوشیاری و سلامت کامل برخوردار نیستند دوچندان خواهد
انتخاب گردند که در صورت قرارگیری در معرض آب و رطوبت» هم‌چنان غیرلغزنده و دارای اصطکاک لازم
با سطوح باشد.
۳ مقاوم در برابر اشعه ایکس:
در اتاق‌ها و فضاهایی که در آنها از دستگاه‌هایی استفاده میگردد که در حین فرآیند از خود اشعه ایکس
ساتع می‌کننده جهت مصون نگه‌داشتن تمامی افراد باید تمهیدات لازم جهت جلوگیری از سرایت اشعه
-------- صفحهٔ بعد --------
ایکس به خارج از اتاق یا فضا پیش‌بینی شود. در این راستا استفاده از ورقهای سربی,» دیوارهای بتنی
ضخیم و یا استفاده از سایر مصالح مقاوم در برابر اشعه ایکس لازم است . از جمله این فضاها می‌توان به
اتاق رادیولوژی» اتاق آنژیوگرافی و... اشاره کرد . البته نوع و قدرت دستگاه, موقعیت دستگاه» میزان فاصله از
فضاهای مجاورء نوع و ضخامت عناصر سازهای و معماری به کار رفته در کف و... در تصمیم‌گیری موثر
است؛ به طوری که ممکن است با بررسی این عوامل توسط افراد دی‌صلاح نتیجه گرفته شود که نیازی به
درنظر گرفتن مصالح مذکور نباشد.
البته در خصوص سرب کوبی کف فضاء ممکن است بسته به شرایط طراحی» محدودیتهای اجرایی» مباحث
اقتصادی و...» جایگزین کف فضای مورد نظرء سقف فضاهای طبقه زیرین سرب‌کوبی شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص مباحث ایمنی در برابر اشعه, به بخش تجهیزات این کتاب رجوع
. مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده:
نظافت فضاهای بیمارستانی به عنوان یک عامل مهم در کنترل عفونت و بهداشت محیط شناخته می‌شود.
سطح نظافت بر اساس اهمیت فضا و سطح کنترل عفونت مورد نیاز متفاوت است ولی در هر صورت در
پایین‌ترین سطح کنترل عفونت نیز به مصالحی مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده عادی لازم نیاز است.
بنابراین مصالح کف تمامی فضاهای بیمارستانی باید در مقابل رطوبت و مواد شوینده مقاوم باشند.
۵. مقاوم در برابر آب:
این مصالح در مقایسه با مصالح مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده دارای مقاومت بیشتری می‌باشند. به
طور کلی در دو گروه از فضاها باید از مصالح مقاوم در برابر آب استفاده گردد:
الف) در برخی از فضاها به دلیل عملکردشان مصالح کف به صورت مستقیم با آب در تماس هستند که در
این فضاها باید مصالحء مقاوم در برابر آب باشند. از جمله این فضاها می‌توان به سرویس‌های
بهداشتی» حمام‌هاء اتاق‌های نظافت و... اشاره کرد.
ب) در شستشوی برخی از فضاها به دلیل عملکرد و یا سطح کنترل عفونت. از آب به صورت مستقیم
استفاده میگردد. این نوع نظافت‌ها به صورت موردی یا ادواری ممکن است صورت پذیرد. در این
گونه فضاها نیز باید از مصالح کف که مقاوم در برابر آب است استفاده گردد. لازم به ذکر است این
نوع فضاها معمولاً دارای کف‌شوی جهت تخلیه آب می‌باشند.
.٩ قابل ارتجاع
در فضاها و بخش‌هایی که بیماران توانایی راه رفتن دارند و یا در فضاهای عمومی که همراهان پریشان‌حال
حضور دارندء امکان زمین خوردن آنها به دلیل عدم هوشیاری و سلامتی کامل وجود دارد؛ بنابراین جمت
۱ با توجه به کاربرد دستگاه رادیولوژی سیار در فضاهای مراقبتی و بستری, استفاده از پاراوان های سربی برای مصون نگه داشتن کار کنان و بیماران از خطر اشعه ایکس الزامی
است. همچنین جهت تامین امنیت کارکنان و پرستاران در حین عملیات عکس‌برداری» مناسب است پیشخوان ایستگاه پرستاری در بخشهای بستری باز به صورت توکار
سرب‌کوبی شود تا بدون ترک فضا در حالت نشسته از خطرات ناشی از اشعه به دور باشند.
۲ در اتاق نیز باید از نوع درهای رادیولوژی با لایه سربی مناسب باشد. عموما این درها با توجه به مقدار سرب مصرفی در آن بسیار سنگین و دارای اتصال و یراق آللات خاص خود
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سس ۲۱4
-------- صفحهٔ بعد --------
ها
به حداقل رساندن سیب احتمالی, از کف‌پوش‌هایی با قابلیت ارتجاع مناسب استفاده شود. این موضوع در
فضاهایی که امکان حضور کودکان و اطفال نیز وجود دارد باید مدنظر قرار گیرد. در خصوص فضاهای مورد
استفاده بیماران روانی نیز این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد. از جمله این فضاها می‌توان به بخش
اورژانس» بخش درمانگاه» انواع بخشهای بستری(امکان راه رفتن بیمار)» فضاهای انتظار در بخش جراحی
و مراقبت‌های ویژه(امکان حضور همراهان پریشان‌حال) و... اشاره کرد.
. عایق حرارتی:
کف تمامی فضاهایی که با فضای آزاد مجاور است و یا با فضاهای کنترل نشده از لحاظ سرمایش و
گرمایش در ارتباط مستقیم و مجاورت است. باید عایق حرارتی شود.
عایق صوتی
جهت حفظ آرامش بیماران و کارکنان و جلوگیری از اختلال در روند درمان و فعالیتهای بیمارستان»
آلودگی صوتی باید در پایین‌ترین سطح باشد. در این خصوص میزان تراز صدای نامطلوب در هیچ یک از
فضاهایی که بیماران یا کارکنان حضور دارند نباید از ۴۵ دسی‌بل تجاوز نماید. این میزان در خصوص
فضاهای درمانی اصلی به ۳۰ تا ۳۵ دسی‌بل کاهش می‌یاید.
در این خصوص باید در فضاهایی که تراز صدای نامطلوب در سطح مجاز نمی‌باشند از راهکارهای مناسب
استفاده نمود. این راه کارها می‌تواند شامل تغییرات در چیدمان» منطقه‌بندی فضاهای کم‌صدا و پرصداء
استفاده از عایق‌های صوتی در جداره‌ها و یا استفاده از مصالح نازک‌کاری محجهز به عایق صوتی باشد که
طراح در انتخاب راهکار مناسب مختار است. البته با توجه به میزان تراز صدای نامطلوب» میزان فاصله از
فضاهای مجاورء نوع و ضخامت عناصر سازهای و معماری به کار رفته در کف و... ممکن است تمامی
راه کارهای مذکور قابل استفاده نبوده و یا نیازی به اعمال راهکار خاص نباشد؛ بنابراین باید قبل از
تصمیم‌گیری نهایی در خصوص انتخاب راهکار مناسب شاخص‌ها مورد بررسی افراد دی‌صلاح قرار گیرد.
لازم به ذکر است از عایق‌های صوتی در کف کمتر استفاده می‌شود و معمولاً این عایق در سقف کاذب
طبقه زیرین تعبیه میگردد. بر اساس مطالب مذکور به طور کلی در دو گروه از فضاها باید از یکی از
راه کاری مذکور استفاده گردد:
الف) در فضاهایی که تولید صدا می‌کنند و می‌توانند آسایش فضاهای طبقه زیرین و مجاور را تحت تاثیر
قرار دهندء باید از راهکارهای مربوطه استفاده نمود. از جمله این فضاها می‌توان به فضاهای عمومی و
راهروهای پرتردد. اتاق زایمان طبیعی,» اتاق درد.ء اتاق هوارسان, اتاق گچ‌گیری و... اشاره کرد.
ب) فضاهایی که به دلیل عملکرد حساس و شرایط خاص, حداکثر تراز صدای نامطلوب در آنها در
مقایسه سایر فضاها کمتر است و باید کنترل صدا در سطحی بالاتر صورت پذیرد. در خصوص این
فضاها نیز باید از راهکارهای مذکور استفاده گردد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق‌های عمل, اتاق
عملیات خاص» فضاهای مراقبت‌های ویژه و... اشاره کرد.
لازم به ذکر است در این خصوص باید به فضاهای پشتیبانی مانند فضاهای اداری و... که افراد به
صورت بلند مدت در آنها حضور داشته و جهت انجام فعالیتهای مربوطه نیاز به تمرکز و آرامش دارند
نیز توجه شود.
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
انعکاس زیاد صدا در فضاهای داخلی سبب تشدید سروصداء سلب آسایش افراد و سردرگمی آنها میگردد.
در این راستا مصالح نازک‌کاری در کاهش و یا افزایش این انعکاس تاثیر به‌سزایی دارند. در نتیجه بسته به
عواملی همچون نوع کاربری فضاء ترافیک رفت و آمدی و نوع کاربرها باید مصالح به گونه‌ای انتخاب گردد
که انعکاس صدا از حد مجاز تجاوز نکند. به طور کلی در فضاهای پرتردد و پرسروصدا لازم است که از
مصالح جاذب صدا استفاده گردد. در این راستا حداکثر زمان واخنش" در فضاهای داخلی بیمارستان و مراکز
درمانی به شرح زیر است:
میانگین زمان واخنش به ثانیه در
بسامدهای ۵۰ ۰ 9و ۰ هرتز
فضاهای درمانی» مراقبتی و تشخیصی
جدول ۲۲-۲- حداکثر زمان واخنش در فضاهای داخلی بیمارستان و مراکز درمانی
۰ خضد الکتریسیته ساکن " و تخلیه کننده بار الکتریکی "
به طور کلی در سه گروه از فضاها باید از مصالح کف که ضد الکتریسیته ساکن و تخلیه کننده بار الکتریکی
می‌باشندء استفاده گردد:
الف) در فضاهای که عملیات جراحی و زخم باز وجود داردء الکتریسیته تولید شده از طریق مصالح کف در
عملیات جراحی می‌شود. در این گونه از فضاها باید از مصالح کف مذکور استفاده گردد. از جمله این
فضاها می‌توان به تمامی اتاق‌های عملیات جراحی ماژور و مینور و... اشاره کرد.
میگردد.ء باید از مصالح مذکور در کف استفاده شود؛ چراکه در صورت تحمع این گازها در فضا و ایجاد
جرقه.» برای جان افراد مخاطره آمیز بوده 9 ممکن است منجر به انفجار یا اشتعال شود. از جمله این
فضاها می‌توان به تمامی آتاق‌های جراحی ماژور و مینورء انبار کپسول گازهای طبی و... آشاره کرد.
ج) در فضاهایی از بیمارستان که میزان استفاده از تجهیزات الکترونیکی زیاد است و یا از تحهیزات
پزشکی حساس استفاده میگردد. مصالح کف باید به گونه‌ای باشد که از تولید الکتریسیته ساکن
جلوگیری به عمل آید. عدم رعایت این موضوع می‌تواند در برخی موارد موجب اختلال در دستگاه
شده و حتی سلامتی و جان بیمار را به خطر بیندازد. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عمل,
فضای بستری بخش مراقبت‌های ویژه 9 اشاره کرد.
۱ زمان واخنش عبارتست از مدت زمانی که پس از قطع منبع صداء تراز فسار صدا ۶۰ دسی‌بل آفت کند.
۲ 131 ۹ ۸۲۱۱۳
۳ 0006
وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی نها
-------- صفحهٔ بعد --------
۱ مسطح و دارای حداقل درز در داخل و بین قطعات کف:
در طراحی تمامی فضاهای بیمارستانی به منظور جلوگیری از تجمع و افزایش میکروب‌های بیمارستانی باید
تلاش شود تا مصالح کف دارای ویژگی مذکور باشند. البته رعایت این نکته در خصوص دو گروه از فضاها
دارای اهمیت بیشتری میباشد. گروه اول فضاهایی تمیز و با فشار مثبت می‌باشند و گروه دوم فضاهای
است درباره این ویژگی باید به دو نکته اصلی توجه نمود:
در انتخاب مصالح باید توجه نمود که از هرگونه کف‌پوش دارای درزء رگه و بافت که سبب ایجاد برآمدگی
یا فرورفتگی در سطح آن می‌شود. استفاده نشود.
همچنین از مصالح با حداقل درز بین قطعات استفاده شود. در این خصوص سعی شود از مصالح تایلی که
میزان درز بین قطعات آنها قابل توجه است, به کار گرفته نشده و تلاش شود از مصالح یک‌پارچه یا رولی
استفاده گردد؛ مگر آنکه قطعات تایلی با ابعاد بزرگ استفاده شود تا میزان درز به حداقل رسد.
ب) اجرای مصالح کف:
اجرای کف‌پوش‌ها باید به گونه‌ای باشد که حداقل درز و شکاف بین قطعات ایجاد شود. این نکته در
خصوص انتخاب و اجرای انواع کفپوشهای تایلی یا رولی بیشتر صادق است.
۲۳ مفقاوم در برابر خش و سایش
به دلایل مختلف ممکن است مصالح کف دچار سیب دیدگی و خراشیدگی در سطح گردند. به دنبال این
موضوع ظرفیت تجمع آلودگی در فضا بالا رفته که از نقطه نظر کنترل عفونت مناسب نیست. بنابراین
اعمال این خصوصیات به دلیل عدم تجمع آلودگی» توجیهات اقتصادی و ایجاد زیبایی بصری در مصالح
نازک کاری تمامی فضاهای بیمارستان پیشنهاد می‌شود. البته در فضاهای حساس استفاده از مصالح مقاوم
در برابر خش و سایش ضروری است. به طور کلی در ۳ گروه از فضاها پیش‌بینی این گونه مصالح لازم
است:
هستند استفاده از این مصالح الزامی است. همچنین فضاهایی که به صورت مکرر با ابزار زیر و مواد
ضدعفونی قوی شستشو می‌شوند نیز مشمول این ضابطه هستند. از جمله این فضاها می‌توان به
اتاق‌های عمل, اتاق‌های ایزولهء اتاق‌های نظافت» سرویس‌های بهداشتی و... اشاره کرد.
ب) در فضاهای حساس تمیز یا کثیف بیمارستانی و یا فضاهایی که در ارتباط مستقیم با آنها هستند. در
صورتی که جابه‌جایی زیاد صندلی و یا نقل و انتقال زیاد ترولی» برانکار و یا سایر تجهیزات صورت
گیرد.ء باید از مصالح مقاوم در برابر خش و سایش استفاده شود. چراکه مصالح کف دجار اسیب گشته و
خراشیده می‌شوند و به دنبال آن تجمع آلودگی را به همراه خواهند داشت. از جمله این فضاها می‌توان
به اتاق‌های عمل, انبار استریل, فضای پارک تجهیزات پزشکی, اتاق جمع آوری زباله و رخت کثیف.
پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف. راهروهای خدماتی و کثیف, حوزه کثیف رخشویخانه و استریل مرکزی,
فضاهای اداری در حوزه‌های کنترل شده اتاق عمل و بخشهای ویژه و... اشاره کرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
ج) در فضاهایی که نقل و انتقال تحهیزات سیار زیاد بوده و تردد افراد نیز در آن قابل توجه است. استفاده
از این مصالح لازم میباشد. از جمله این فضاها می‌توان به فضای پارک تجهیزات نقل و انتقال,
راهروهای داخل بخشی و بین بخشی و... اشاره کرد.
لازم به ذکر است در تمامی فضاهایی که نیاز به مصالح کف با ویژگی مقاومت در برابر خش و سایش است.
۳ آنتی باکتریال
در سه گروه عمده از فضاها به دلیل کاربری خاص آنهاء لزوم توجه به مباحث کنترل عفونت اهمیت دارد.
زیرا تداوم تجمع آلودگی‌ها در دراز مدت موجب تجمع و رشد بیشتر باکتری‌ها و در پی آن انتقال این
آلودگی‌های خطرساز حتی به افراد سالم حاضر در بیمارستان می گردد.ء بنابراین استفاده از مواد و مصالح
آنتی باکتریال در سطوحء موجب جلوگیری از این امر گشته و به انجام عملیات نظافت و ضدعفونی فضا
کمک می کند. این سه گروه شامل موارد زیر است:
الف) فضاهایی تمیز با سطح کنترل عفونت بالا که از آن جمله می‌توان به اتاق‌های عمل, اتاق عملیات
خاص, انبار استریل و... اشاره کرد.
ب) فضاهای مشترک بیماران که در آنها امکان آلودگی فضا و انتقال آن بین افراد زیاد استء از جمله
این موارد می‌توان به فضاهایی مانند سرویس‌های بهداشتی» حمام و اشاره کرد.
ج) فضاهای کثیف و عفونی که به دلیل عملکرد و فعالیتهای خاص آنهاء آلودگی‌های بیمارستانی در
آنها قابل توجه است. در این راستا می‌توان فضاهایی همجون اتاق ایزوله» اتاق کار کئیفء اتاق
نظافت و... را جزء این گروه قرار داد.
لازم به ذکر است تمامی فضاهایی که دارای مصالح کف با ویژگی آنتی باکتریال هستندء باید دارای خاصیت
مقاومت در برابر خش و سایش و همچنین دارای حداقل درز بین و داخل مصالح نیز باشند.
۶ مقاوم در برابر آتش:
فضاها و بخش‌هایی از بیمارستان به عنوان منطقه مستقل از آتش محسوب می‌شوند و باید راهکارهای
مربوطه در خصوص ایمنی و مقاومت در برابر آتش در آنها پیش‌بینی شود. این راهکارها شامل محافظت از
عناصر سازهای» معماری» تحهیزاتی و تاسیساتی است.
در یک قانون کلی تمامی سقف و کف تمامی فضاها در یک منطقه آتش باید در برابر آتش محافظت شده
باشند. این موارد به همراه تمام دیوارهای محدوده آتش از روی کف سازه‌ی ساختمان تا زیر سقف سازه»
باید حداقل ۶۰ دقیقه در برابر آتش مقاومت کنند. در این راستا استفاده از مصالح مناسب در کف» سقف و
دیوارها الزامی است.
۵ دوام و استحکام فیزیکی مصالح:
علاوه بر دوام شیمیایی مصالح که در ویژگی‌هایی همچون "مقاوم در برابر مواد شیمیایی"» "مقاوم در برابر
آب" و "مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده" ارائه گردید. توجه به دوام و استحکام فیزیکی مصالح و طول
-------- صفحهٔ بعد --------
عمر مصالح نیز لازم است. به طور کلی دوام و استحکام مصالح از لحاظ فیزیکی از دو منظر مورد بررسی
قرار می‌گیرند.
الف) مقاوم در برابر ضربه و فشار:
مقاومت مصالح به کار رفته در کف‌سازی و توانایی آن به بازگشت از وضعیت تغییریافته به شکل اولیه
بر آثر عوامل مختلف بسیار حائز اهمیت است. این عوامل می‌تواند شامل ضربه و یا فشارهای ناشی از
بارگذاری مبلمان» حرکت تجهیزات و... باشد. اهمیت این موضوع در بیمارستان به دلیل وجود انواع
در این راستا علاوه بر نوع تجهیزات. میزان نقل و انتقال آنها و همچنین رفت‌وآمد افراد نیز در فضا
باید به عنوان بخشی از فرایند انتخاب و تخصیص مصالح کفء تعیین گردد. طیف این موضوع می‌تواند
از استفاده گاه‌به‌گاه تا استفاده‌ی مکرر را شامل گردد. بر حسب نیازمندی‌های کارکردی فضاء سه گونه
رفت و آمد را به ترتیب کم اهمیت تا پراهمیت می‌توان متصور شد که باید مصالح از لحاظ دوام و
استحکام کاملاً متناسب و منطبق با آنها باشد:
* رفت و آمد سبک:
این دسته بیشتر شامل فضاهای حضور افراد پیاده است که از آن جمله می‌توان به فضاهای
اداری و رفاهی اشاره کرد.
* رفت و آمد متوسط:
این دسته شامل فضاهایی است که در آن علاوه بر حضور افرادء وسایلی همچون تخت برانکارء
ترولی و سایر تجهیزات سیار نیمه سنگین نقل و انتقال داده می‌شود. از جمله این موارد می‌توان
به آتا‌های بستری, راهروی‌های بخشهای درمانی و... اشاره کرد.
* رفت و آمد سنگین:
در این دسته ترولی‌های سنگین و تجهیزات باربر نقل و انتقال داده می‌شوند. از جمله این موارد
می‌توان به انبارهاء راهروی‌های خدماتی و... اشاره کرد.
گفتنی است ویژگی ضد خش و سایش نیز به گونه‌ای به موضوع دوام و استحکام مصالح می‌پردازد.
ب) مقاوم در برابر عوامل محیطی:
مصالح باید به فراخور محل اجرا آن در مقابل عوامل محیطی همچون سرماء گرماء رطوبت و... مقاوم
باشند. مقاومت مصالح باید به صورت میان‌مدت و بلند مدت مورد بررسی قرار گیرند و دوام آنها در
۳-۱-24-۵-۲- برخی الزامات اجرایی در نازک‌کاری کف
۱ در انتخاب مصالح کف باید به مدت زمان اجرای آن توجه نمود؛ به گونه‌ای که تا حد ممکن آسان و سریع
اجرا شود. این موضوع در بیمارستان به دلیل هزینه‌های بالای ساخت و اهمیت راه اندازی و بهره‌برداری
سریع بیمارستان باید مورد توجه گروه طراحی قرار گیرد.
310۳ رال ۳ ۱۷۱۵/02 ۵۳۵ ۲۵۵۱۸۳۷ ۵۲ ۹/۱۱۳/۵۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ از جمله عوامل موْثر بر انتخاب مصالح کف قابلیت تعمیرء نگهداری و جایگزینی آنها است. در این راستا
نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد:
الف) استفاده از مصالح نازک‌کاری و همچنین تعمیر و نگهداری آنها باید به سهولت صورت پذیرد.
ب) در تعمیر و نگهداری مصالح نازک‌کاری باید به امکان جایگزینی موضعی مصالح توجه نمود. به طور
مثال در کفپوشهای یک‌پارچه گاهاً این موضوع به سختی امکان‌پذیر است.
ج) در زمان سفارش و خرید مصالح نازک‌کاری» باید علاوه بر میزان مورد نیاز از مصالح نازک‌کاری برای
زمان اجراء مقداری نیز باید برای تعمیرات در زمان بهره‌برداری سفارش داده شود و در انباری مناسب
نگهداری شود. چراکه در زمان تعمیرات دسترسی راحت به منابع پشتیبان لازم است. همچنین ممکن
است در زمان تعمیرات امکان دسترسی راحت در بازار به مصالح مورد نظر وجود نداشته باشد.
د( ترجیحاً باید از مصالحی استفاده گردد که امکان خرید دوباره آن از بازار وجود داشته باشد. بنابراین
استفاده از مصالح خاص و کمیاب توصیه نمی‌شود.
منطقه احداث بیمارستان وجود داشته باشد.
۳ کاربرد برخی از مصالح در فضاهای داخلی که در زمان‌های عادی و یا زمان‌های بحران(اتش‌سوزی) گرد
گاز و بخارات سمی متصاعد می‌کنندء ممنوع است. به طور مثال از برخی رنگ‌ها و یا سنگ‌ها نظیر سنگ
گرانیتی به طور وسیع در فضاهای داخلی نباید استفاده گردد.
۴ در تمام مسیرهای دسترسی و اتاق‌هاء سطوح شیب‌دار» پله‌ها و... پوشش کف باید ثابت و سخت بوده و
به‌گونه‌ای باشد که مشکلی برای تردد راحت صندلی چرخ‌دار» عصا و واکر ایجاد نکند و سبب از دست رفتن
تعادل بیماران در حین حرکت نگردد.
۵ مصالحی که برای کف انتخاب می‌شوند باید حرکت ترولیء تخت برانکارء و... را آسان نماید تا نیروی
مصرفی کارمندان را به حداقل برساند.
۶ تغییر جنس پوشش کف بایستی به دقت و به گونه‌ای صورت گیرد که باعث خطرهای احتمالی نگردد.
۷ مصالح پوششی سطوح باید به گونه‌ای انتخاب شوند که منجر به آنعکاس نور و خیرگی نشوند.
۸. به طور کلی استفاده از کفپوشهای گوناگون در یک فضا توصیه نمی‌شودء مگر آن که هدف اعلام تغییر
عملکرد و یا هشدارهای خاص باشد. در این صورت برای نشان دادن فضاهای تفکیک شده می‌توان از
چندین رنگ مختلف از یک گونه از مصالح یا از چند نوع مصالح مختلف برای کف استفاده نمود.
.٩ در ایمن‌سازی فضاها در برابر اشعه باید توجه داشت که ورق سرب زمان مصرف دارد و این ورق نباید در
اجرا بین دو دیوار بنایی دفن شود. همچنین تمام تمهیدات لازم در طراحی و اجرا در مورد پوشش سربی
انجام گیرد تا کوچکترین نفوذی برای اشعه ایکس وجود نداشته باشد.
۰ بهتر است محل اتصال دیوار و کف زاویه قائم نباشد و به صورت زاویه باز اجرا شود. این امر از تجمع
آلودگی جلوگیری کرده و انجام فرآیند نظافت را با سهولت همراه می‌سازد. در این راستا استفاده از مصالح
یک‌پارچه قابل امتداد از روی کف بر روی دیوار(مانند کفپوشهای وینیل) استفاده از قرنیزهای خاص و...
-------- صفحهٔ بعد --------
۱ در فضاهایی که به صورت مستقیم با آب در تماس است و یا آنکه به واسطه مواد ضدعفونی و آب در سطح
وسیعی شسته می‌شوند. باید کف‌شوی پیش‌بینی شود. در این خصوص باید اجرای کف‌سازی به همراه شیب
مناسب به گونه‌ای باشد که حرکت مایعات به سمت کف‌شوی جهت تخلیه به سهولت انجام پذیرد. همچنین
تعبیه عایق‌های رطوبتی در کف و دیوار اینگونه فضاها لازم است. از طرف دیگر در فضاهای تمیز
بیمارستانی که سطح کنترل عفونت بالا است» به دلیل اتصال هوای فضا با فاضلاب, از تیه کف‌شوی در
آنها باید اجتناب نمود.
۲-2-۵-۲ دیوار
به طور کلی دیوارها در دو گروه دسته‌بندی می‌شوند:
۱ دیوارهای سنگین: تیغه‌هایی که از مصالح بنایی ساخته شده‌اند. امروزه در بیمارستانها در دیوارهای داخلی
سعی می‌شود از این روش استفاده نشود.
۲ دیوارهای سبک: دیوارهایی که دارای اسکلت فلزی» چوبی یا... بوده که به واسطه صفحات گجی, سیمانی؛
چوب و دیگر مصالح روکار پوشیده می‌شود. امروزه استفاده از این سیستم بسیار قابل توجه است و به تدریج
در حال جایگزینی با دیوارهای سنگین میباشد. دلیل آن سبکی و کاهش وزن ساختمان, اجرای بسیار
سریع» ضخامت کمتر و افزایش زیربنای مفید ساختمان, افزایش ایمنی در برابر ارزش و... میباشد.
در ادامه انواع مصالح نازک‌کاری و ویژگیهای آنها ارائه شده است. لازم به ذکر است این مصالح قابل اجرا بر
روی هر دو سیستم دیوارهای سبک و سنگین میباشد.
۱-۲-2-۵-۲- انواع مصالح نازک‌کاری در دیوار فضاهای داخلی
مصالحی که عموماً برای نازک‌کاری دیوارها در کشور استفاده می‌گردند عبارتند از:
۱ انواع سنگ‌های طبیعی و مصنوعی
۲ انواع کاشی
۲ انواع دیوارپوش‌های چوبی و فرآورده‌های چوبی (چوب» ۸۸0۴ ۱0۴ لترون و...)
۴ انواع دیوارپوش‌های پلاستیکی (وینیل, ۲۷۲ و...)
۵. انواع پوشش‌های سلولزی و الیافی (الکاء بلکاء رومالین و...)
۶ انواع دیوارپوش‌های فلزی (ورقه‌های کامپوزیت آلومینیومی» استیل و...)
۷ اندود گچ و (انواع رنگ/کاغذ دیواری)
۸. پانل‌های گچی و (انواع رنگ/کاغد دیواری)
.٩ اندود سیمانی و انواع رنگ
۰ انواع شیشه
۱ نواع پوشش‌های پارچه‌ای و چرمی(کاربری‌های خاص)
۶ (]03][0(ا ۴ |32ع[۱۷60 20 ۲۵۵۱1۲ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
یکی از مصالح مناسب که جزء کفپوشهای پلاستیکی محسوب می‌شوند» وینیل‌های رولی با جوش
پلاستیک و حداقل درز میباشد. این مصالح در بسیاری از منابع و استانداردهای معتبر به منظور نازک‌کاری کف
و دیوار در فضاهای بیمارستان مورد توجه قرار گرفته است.
در خصوص استفاده از رنگ‌ها به عنوان پوشش نهایی نازک‌کاری(بندهای ۷ ۸ و »)٩ گفتنی است که
امروزه این رنگ‌ها از لحاظ ترکیبات و ویژگی‌ها دارای تنوع بسیار می‌باشند که باید با توجه به کاربری و
عملکرد فضا تعیین گردند. از جمله این موارد می‌توان به رنگ‌های روغنی» پلاستیک» اکرولیک و... اشاره کرد
که ممکن است دارای ویژگی‌ها و خواصی همچون "مقاوم در برابر رطوبت"ء "آنتی باکتریال". "عایق صوتی"»
"عایق حرارتی", "مقاوم در برابر آتش", "ضدحشره" و... باشند. لازم به ذکر است تکنولوژی‌ها و تکنیک‌های
مختلفی نیز جهت اجرای رنگ وجود دارد که در برخی از آنها ممکن است رنگ را با مواد دیگر ترکیب کنند؛ از
جمله این موارد می‌توان به پتینه کاری» پوشش‌های کنیتکس» رولکس, پریتکس و... اشاره کرد.
۲-۲-2-۵ نحوه اجرای مصالح نا ز ک‌کاری دیوار
در برخی فضاها استفاده از پوشش یک‌پارچه الزامی است و یا توصیه می‌شود. منظور از پوشش یک‌پارچه
استفاده از یک مصالح نمی‌باشد. بلکه می‌توان از چند مصالح ولی با ویژگی‌ها و خصوصیات کاملاً مشابه
استفاده نمود. از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عمل, انبار استریل» فضاهای بستری باز در بخشهای
مراقبت‌های ویژه و... اشاره کرد.
سطح بالا الزامی است. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق ایزوله, اتاق کار کتیف. اتاق نظافت. اتاق
جمع آوری زباله 9 اشاره کرد.
ج) فضاهایی که به صورت مستقیم با آب در تماس هستند و یا نظافت آنها با آب و مواد ضدعفونی کننده
در سطحی وسیع صورت می‌گیرد. از جمله این فضاها می‌توان به حمام‌هاء سرویس‌های بهداشتی,
رخشویخانه 9 اشاره کرد.
۲ پوششس ترکیبی:
این نوع دسته‌بندی می‌توان از مصالح گوناگون با ویژگیهای مختلف بهره برد؛ البته در پوشش‌های ترکیبی
باید از کف تا ارتفاع ۱/۵ متر (توصیه ۱/۸ متر) از یک یا چند مصالح با ویژگیهای مشابه و از ارتفاع ۱/۵متر
(توصیه ۱/۸ متر) تا زیر سقف نیز از یک یا چند مصالح دیگر با ویژگیهای مشابه استفاده گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
پوشش‌های به کار رفته در نمای داخلی دیوارها بسته به محل قرارگیری و نیز نوع کارکرد فضا باید تعیین شوند.
به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که در مصالح نازک‌کاری دیوار در مراکز درمانی می‌توان متصور شد شامل
موارد زیر است.
لازم به ذدکر است کلیه‌ی این ویژگی‌ها در نازک‌کاری دیوار تمامی فضاها موردنیاز نمی‌باشد و بنا به فراخور هر
فضا نیاز به رعایت برخی از این ویژگی‌ها است.
گفتنی است بر اساس ضوابط و قوانینی که در ادامه ارائه شده است. جداول نازک‌کاری کتاب‌های این مجموعه
(جداول آورده شده در انتهای قسمت معماری هر کتاب) تدوین و تنظیم گردیده است.
همچون پارتیشن‌های چوبی» پلاستیکی و... نیز باید در فضاهای مورد نظر رعایت شود.
۵ مقاوم در برابر مواد شیمیایی(اسید 9 باز):
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
۲ مقاوم در برابر اشعه ایکس:
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
۳ مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده:
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
2 مقاوم در برابر آب:
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
۵. مسطح و دارای حداقل درز در داخل و بین قطعات دیوار:
این ویژگی تنها در روش پوشش یک‌پارچه باید مورد نظر قرار گیرد. در واقع در فضاهایی که به دلیل
ضوابط و نوع کاربری خاص ملزم به اجرای پوشش یک‌پارچه هستند. این ویژگی معنا پیدا خواهد کرد.
.٩ مقاوم در برابر خشس و سایش
این ویژگی تنها در روش پوشش یک‌پارچه باید مورد نظر قرار گیرد. در واقع در فضاهایی که به دلیل
ضوابط و نوع کاربری خاص ملزم به اجرای پوشش یک‌پارچه هستند. این ویزژگی معنا پیدا خواهد کرد.
شرایط و ضوابط آن مشابه مورد "الف" نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
-------- صفحهٔ بعد --------
۷ آنتی باکتریال
این ویژگی تنها در روش پوشش یک‌پارچه باید مورد نظر قرار گیرد. در واقع در فضاهایی که به دلیل
ضوابط و نوع کاربری خاص ملزم به اجرای پوشش یک‌پارچه هستند. این ویژگی معنا پیدا خواهد کرد.
۸ مقاوم در برابر آتش:
در بخش‌هایی که به عنوان منطقه آتش پیش‌بینی می‌شوند باید در دو گروه از فضاهاء جداره‌ها مقاوم در برابر
الف) کلیه جداره‌های بیرونی بخش از جمله جداره‌های نما [ت جداره‌های بین‌بخشی مقاوم در برابر آتش در نظر
ب) در داخل منطقه آتش, فضاهای تاسیساتی و فضاهایی که در آنها گازهای طبی(به میزان قابل توجه)» مواد
سوختنی و قابل اشتعال و... وجود دارد به عنوان مناطق پرخطر و نقاط بحرانی محسوب می‌شوند. بنابراین
مصالح دیوار اینگونه فضاها نیز باید مقاوم در برابر حریق پیش‌بینی شوند. در خصوص حفاظ کانال‌ها و
مجراهای تأسیساتی در این فضاها نیز باید از مصالح مقاوم در برابر حریق استفاده گردد.
۹ عایق حرارتی:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۳۴-۵-۲)
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
علاوه بر نکات ارائه شده در قسمت ناز ک کاری کف. باید ید جداره‌های خارجی نیز که ممکن است سبب
انتقال سروصدا به فضاهای داخلی شوند توجه نمود.
این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد که شرایط و ضوابط آن
۲۳ دوام و استحکام فیزیکی مصالح:
علاوه بر دوام شیمیایی مصالح در ویژگیهای "مقاوم در برابر مواد شیمیایی"» "مقاوم در برابر آب" و
"مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده" ارائه گردید. توجه به دوام و استحکام فیزیکی مصالح و به طور کلی
طول عمر مصالح نیز لازم است. به طور کلی دوام و استحکام مصالح از لحاظ فیزیکی از دو منظر مورد
بررسی قرار می‌گیرند.
الف) مقاوم در برابر ضربه:
وزارت بهداست. درمان و آموزنس بزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۲۳۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳۰
سایر تجهیزات متحرک» ضربه افراد و یا ضربه حاصل از پرتاب وسایل در فضاهایی که بیمار یا
همراهان دارای شرایط روانی نامساعد هستند و... به دیوار اشاره کرد.
در این راستا میزان نقل و انتقال آنها و همچنین رفت و آمد افراد نیز در فضا به عنوان بخشی از
لازم به دکر است این ویژگی در هر دو روش پوشش یک‌پارچه و ترکیبی باید مورد نظر قرار گیرد و در
واقع ویژگی ضد خش و سایش نیز به گونه‌ای به موضوع دوام و استحکام مصالح می‌پردازد.
علاوه بر استفاده از مصالح مقاوم در برابر ضربه» جهت جلوگیری از استهلاک و تخریب سریع مصالح,
جلوگیری از آسیب به تجهیزات و دستگاههای سیار» صرفه‌جویی اقتصادی» زیبایی بصری و... باید از
ضربه گیر و پاخور نیز استفاده گردد. فضاهایی که استفاده از ضربه‌گیر و پاخور به صورت کلی و یا
موضعی در آنها الزامی است شامل موارد زیر است:
* تمامی فضاهایی که در آنها انواع تجهیزات سیار نقل و انتقال داده می‌شود. از جمله آنها
می‌توان به راهروهای بخشهای بستری, فضای پارک تجهیزات پزشکی,» فضای پارک
می‌توان به انواع فضاهای اداری» فضای غذاخوری و... اشاره کرد.
این ضربه‌گیرها و پاخورها باید دارای ویژگی ضدخش و سایش و ویژگی مقاوم در برابر رطوبت و مواد
شوینده باشند. همچنین توصیه می‌شود در بیمارستان از ضربه‌گیرهایی که به عنوان دستگیره کمکی
نیز قابل استفاده است. در فضاهای مورد نیاز بیماران استفاده گردد. البته باید به این نکته توجه نمود که
این ضربه‌گیرها از مصالحی با جنس گرم (دارای ضریب انتقال حرارتی پایین) ساخته شده باشند تا
آسایش افراد در زمان استفاده از آن تامین شود.
ب) مقاوم در برابر عوامل محیطی:
مصالح باید به فراخور محل اجرای آن در مقابل عوامل محیطی همچون سرماء گرماء رطوبت و... مقاوم
باشند. مقاومت مصالح باید به صورت میان‌مدت و بلندمدت مورد بررسی قرار گیرند و دوام آنها در
۳. حداقل جذب گرد و غبار و سهولت در نظافت
استفاده از مصالحی که حداقل جذب آلودگی را دارد و شستشوی آنها به سهولت امکان‌پذیر است در تمام
فضاهای بیمارستانی توصیه می شود. استفاده از مصالحی مانند گچ و رنگ که گرد و غبار را به دلیل خلل و
فرج‌های ریز جذب می‌کنند و نظافت آنها به سهولت انجام نمی‌پذیرد به خصوص در فضاهای درمانی و
فضاهای پرتردد و عمومی توصیه نمی‌شود. در فضاهایی که استفاده از پوشش یک‌پارچه توصیه و یا الزام
شده استء رعایت این ویژگی در مصالح نازک‌کاری دیوار الزامی است.
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
وزار
۱ عدم ایجاد سطوح افقی وسیع در دیوار: ایجاد هرگونه سطح افقی وسیع بر روی دیوار که بر اثر تزئینات یا
اجرای نادرست به وجود می‌آید سبب تجمع گرد و غبار و آلودگی خواهد شد. این موارد می‌تواند شامل نور
نظافت فضاها و کنترل عفونت بهتر» در تمامی فضاهای بیمارستانی از ایجاد سطوح افقی وسیع بر روی
دیوار اجتناب شود. این موضوع در فضاهای درمانی و پشتیبانی که امکان تجمع آلودگی در آنها وجود دارد.
الزامی است. لازم به ذکر است این ویژگی تنها در پوشش یک‌پارچه که نیاز به کنترل عفونت در سطحی
بالاتر میباشد معنادار است.
از هرگونه تزیینات مانند گچ‌بری,» اختلاف سطح بین پوشش‌های ترکیبی و... و همچنین اجتناب از اجرای
نادرست در اتصال دیوار و پنجره» اتصال قرنیز به دیوار و... نیز مدنظر است.
۳۲ ایجاد زوایای باز یا منحنی در کنج‌ها: در سه گروه عمده از فضاها از جمله در فضاهای کنترل‌شده‌ی تمیز و
حساس, فضاهای مشترک که در آن امکان انتقال آلودگی بیمارستانی وجود دارد و همچنین فضاهایی که
آلودگی زیادی در آنها تولید می‌شود. لزوم کنترل عفونت مورد توجه میباشد. زیرا تداوم تجمع آلودگی‌ها در
دراز مدت موجب تجمع و رشد بیشتر انواع میکروب‌ها و در پی آن انتقال این آلودگی‌های خطرساز حتی به
افراد سالم حاضر در بیمارستان میگردد؛ بنابراین جهت جلوگیری از تجمع آلودگی در محل برخورد سطوح
در فضاهای مذکور, طراحی کنج‌ها به‌صورت منحنی با شعاع حداقل ۲ سانتی‌متر در درجه‌ی اول و یا استفاده
از زوایای باز در گوشه‌ها توصیه می‌شود.
لازم به ذکر است در تمامی فضاهایی که رعایت این ویژگی الزامی است. باید ویژگی عدم ایحاد سطوح
افقی وسیع و ویژگی ایجاد سطح صاف و فاقد فرورفتگی و برآمدگی نیز در آن رعایت شود.
گفتنی است که این ویژگی تنها در پوشش یک‌پارچه که نیازمند کنترل عفونت در سطحی بالاتر میباشد
معنادار است.
۴ عدم ایجاد شکستگی‌های مضاعف در سطوح: در فضاهای تمیز حساس و یا فضاهای کثیف با آلودگی
مضاعف در دیوار جلوگیری کرد. منظور از شکستگی مضاعف» عبور کانال‌های تأسیساتی» عناصر سازهای
و... میباشد که باعث ازدیاد کنج‌های افقی و عمودی در فضا گردیده و یکی از عوامل تجمع آلودگی
محسوب می‌شود. البته باید توجه داشت که در صورت ممنوعیت ایجاد هر نوع شکستگی مضاعف در یک
-------- صفحهٔ بعد --------
فضاء ایجاد آن حتی با زوایای باز یا منحنی در کنج‌ها نیز قابل قبول نیست. از جمله آنها می‌توان به
لازم به ذکر است در تمامی فضاهایی که رعایت این ویژگی الزامی است. باید ویژگی عدم ایحاد سطوح
افقی وسیع» ویژگی ایجاد سطح صاف و فاقد فرورفتگی و برآمدگی و همچنین ویژگی ایجاد زوایای باز با
منحنی در کنج‌ها نیز در آن رعایت شود.
گفتنی است که این ویژگی تنها در پوشش یک‌پارچه که نیاز به کنترل عفونت در سطحی بالاتر میباشد
معنادار است.
۵ در تمامی فضاها نوع مصالح و نحوه اجرا در محل اتصال دیوارها با کف باید به گونه‌ای باشد تا نظافت به
آسانی انجام پذیرد.
۶ جنس مصالح سطوح دیوار نباید خشن و زبر باشد و در صورت برخورد احتمالی افراد با آن دچار آسیب شوند.
۷ مصالح مورد استفاده در فضاهای درمانی و ارتباطی باید غیر حساسیت‌زا باشند.ء زیرا افرادی که دچار ضعف
م۰
۳-4-۵-۲ سقف
به طور کلی سقف‌های داخلی به دو گروه تقسیم می‌شوند:
۱. سقف اصلی(سازهای):
سقفی که به صورت سازه سنگین جهت احداث یک طبقه جدید در ساختمان ایجاد می‌شود و با استفاده از
روش‌ها و سیستم‌های مختلف به صورت مستقیم به ستون‌های ساختمان متصل می‌شود. لازم به ذکر است
ارائه توضیحات در خصوص انواع سقف‌های اصلی در دامنه این کتاب نمی‌باشد.
۲ سقف کاذب:
استفاده از سقف کادذب در تمامی ساختمان‌ها به خصوص مراکز درمانی بسیار متداول و مفید است. چراکه با
قرارگیری در زیر سقف اصلی می‌تواند امکانات و تسهیلاتی را در اختیار گروه طراح و بهره‌بردار قرار دهد.
سقف کاذب کارکردهای متنوعی در فضاها و کاربری‌های مختلف دارد. از جمله مهم‌ترین‌ها می‌توان به
الف) پنهان نمودن سطح زیرین سقف اصلی و حفظ زیبایی بصری (مانند سقف‌های کامپوزیت)
ب) ایجاد فضای لازم جهت پنهان ساختن و جای دادن تأسیسات مکانیکی و الکترونیکی
ج) حفاظت سازه‌های فلزی (نمایان از زیر) در برابر آتش‌سوزی (مقاوم در برابر آتش)
-------- صفحهٔ بعد --------
و) ایجاد عایق حرارتی
ز) ایجاد مقاومت در برابر رطوبت
ح) کاهش ارتفاع مفید فضاها جهت صرفه‌جویی در مصرف انرژی(سرمایش» گرمایش و تهویه مطبوع)
ط) دکوراتیو و ایجاد زیبایی بصری
ی) سهولت در نورپردازی
ک) شکل‌پدیری متنوع و افزایش انعطاف‌پدذیری در طراحی معماری
ل) انعطاف‌پذیری و امکان نصب انواع عناصر معماری, تأسیساتی و تجهیزاتی به صورت توکار
۱-۳-2-۵-۲- انواع سقف‌های کاذب
به طور کلی سقف‌های کاب از لحاظ امکان جابه‌جایی و قابلیت برداشت به دو گروه تقسیم می‌شوند. لازم به
ذکر است در فضاها می‌توان از انواع سقف‌های کاذب به صورت واحد و یا ترکیبی استفاده گردد.
۱ سقف‌های کاذب غیر قابل برداشست(یک پارچه):
این نوع از سقف‌های کاذب به صورت یک‌پارچه بوده و به گونه‌ای اجرا می‌شوند که امکان دسترسی به
محدوده بین سقف اصلی و سقف کاذب به طور معمول وجود نخواهد داشت. اگرچه این نوع از سقف‌های
کاذب از سازه سقف اصلی آویزان هستند اما نمای داخلی آنها مانند سقف‌های مرسوم(سقف اصلی) است.
این نوع سقف‌ها از نصب پانل‌های گچی برروی زیرسازی شبکه فلزی و با اعمال درزگیری بین پانل‌ها
جهت یک‌پارچه‌سازی سقف قابل دست‌یابی است. روش دیگر اندود گچ یا سیمان بر روی رابیتس میباشد.
لازم به ذکر است استفاده از پانل‌های گچی در مقایسه با روش رابینس بیشتر توصیه می‌شود. چرا که
دارای اجرای سریع» آسان و با استانداردهای بالاتری میباشد.
این سقف‌ها به دلیل عدم ارتباط و تبادل هوایی قابل توجه بین محدوده سقف کاذب و فضای آتاق, در گروه
۲ سقف‌های کاذب قابل برداشت(غیر یک‌پارچه):
این نوع سقف‌ها به گونه‌ای ساخته می‌شوند که امکان برداشتن صفحه رویی و دسترسی به محدوده بین
سقف اصلی و سقف کاذب وجود دارد. این امر امکان دسترسی به تحهیزات و تاسیسات قرار داده شده در
بالای سقف کادب را جهت تعمیر و نگهداری و یا اعمال تغییرات میسر می‌سازد.
این نوع سقف‌ها دارای دو قسمت اصلی می‌باشند.
قسمت اول سازه سقف کاذب و زیرسازی آن میباشد که
از چارچوب یا شبکه فلزی تشکیل شده و با عناصری به سازه سقف اصلی متصل می‌شود.
قسمت دوم آن
لایه رویی و نمای سقف کاذب است که از صفحاتی با مصالح مختلف مانند چوبء فلزء گچ, پی‌وی‌سی؛
لازم به ذکر است در برخی از انواع سقف‌های کاذبء سازه سقف کاذب(زیرسازی) به عنوان یک عنصر
دکوراتیو در نمای سقف کادب دیده می‌شود که به این نوع از سقف‌های کاذب, سازه نمایان گفته می‌شود؛
در غیر این صورت سقف‌های کاذب با نام سازه پنهان شناخته می‌شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
لاه
الف) سقف کاذب تایلی:
ابعاد متنوع می‌باشند. انواع سقف‌های کاذب در گروه تایلی بهد شرح زبر است:
* تایلی- گچی (در دو نوع ساده و أکوستیک)
۰ تایلی- آلومینیومی
* تایلی- مینرال (الیاف معدنی)
از میان انواع سقف‌های کاذب تایلی, نوع گجی بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. سقف‌های تایلی به
دلیل عدم ارتباط و تبادل هوایی قابل توجه بین محدوده سقف کاذب و فضای آتاق, در گروه سقف‌های
ب) سقف کاذب نواری:
صفحات این نوع سقف کاذب به صورت طولی و نواری می‌باشند و زیرسازی آن بیشتر به صورت
چارچوب کلی پیش‌بینی می‌شوند. انواع سقف‌های کاذب در گروه نواری به شرح زیر است:
* نواری- دامپا
* نواری - لوکسالون
نواری - فاساد
* نواری- تیغه‌ای
* نواری- پره‌ای
از میان انواع سقف‌های کاذب نواری» نوع دامپا بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. سقف‌های نواری به
دلیل عدم ارتباط و تبادل هوایی قابل توجه بین محدوده سقف کاذب و فضای آتاق, در گروه سقف‌های
ج) سقف کاذب سلولی:
در این نوع سقف‌های کاذب. لایه رویی و نمای سقف به صورت ورق و صفحه نمی‌باشد و در واقع
لایه زیرین(زیرسازی) به صورت دکوراتیو در نمای سقف دیده می‌شود. اغلب سقف‌های کاذب سلولی
جنبه تزیینی دارند و از ویژگیهای آن می‌توان به عدم کاهش حجم فضاء دلباز بودن فضا به دلیل
سه‌بعدی بودن(برخلاف سقف کاذب تایلی و نواری)» سیرکولاسیون و تنفس بهتر هواء شکست
صوت(آکوستیک) افزایش امنیت به دلیل امکان کنترل لحظه‌ای و... اشاره کرد. همچنین علاوه بر
پنهان نمودن عناصر تاسیساتی که در سقف‌های کاذب نواری و تایلی نیز امکان‌پذیر است. قابلیت
پنهان نمودن تحهیزاتی مانند چراغ‌هاء بلندگوهاء دتکتورهاء دریچه‌ها و... در پشت سقف وجود دارد که
۹ از آنحا که با نور حراغ قوه می‌توان وضعیت و تغبیرات داخل سقف را به سهولت مشاهده و کنترل نمود. بنابراین پونسشی مناسب برای ساختمان‌هایی با تاسیسات حساس و
۱۱۳۱۹۱۲۷ ۵۲۲1۵۵۱۱ 2۵0 ۱۷۵۵۱۵۱ 0
-------- صفحهٔ بعد --------
این امر در انواع سقف‌های دیگر میسر نیست. این موضوع سبب میگردد که سقف‌های کاذب سلولی
به عنوان گزینه‌ای مطلوب برای فضاهای عمومی درنظر گرفته شود. انواع سقف‌های کاذب در گروه
سلولی به شرح زیر است:
۰ سلولی- گریلیوم
* سلولی- شبکه
* سلولی- بافل
از میان انواع سقف‌های کاذب سلولی؛ نوع گریلیوم بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در سقف کاذب
گریلیوم به دلیل ساختار تولید و مونتاژز در حین نصب. انطباق پذیری با هرگونه دیوار چینی ساختمان
بیش از سقف کاذب بافل و شبکه‌ای میباشد؛ به گونه‌ای که ضرورتی به استفاده از مصالح جانبی و
مکمل یا ایجاد باکس احساس نمی‌شود.
در مواردی که پنهان‌سازی تاسیسات عبور کرده از پشت سقف کاذب یکی از اهداف استفاده از این
گونه سقف‌ها باشد. بهتر است قبل از نصبء تمام وسایل و سطوح قابل رویت از پایین, با رنگ مشکی
(مات) رنگ شوند. بدیهی است در صورت استفاده از رنگ مشکی, بازتاب نورهای محیط ساختمان,
توان زیادی در اشکار نمودن تاسیسات و داخل سقف کاذب را نخواهند داشت.
گفتنی است این سقف‌ها به دلیل ارتباط و تبادل هوایی قابل توجه بین محدوده سقف کاذب و فضای
اتاق» در گروه سقف‌های کادب باز قرار دارند.
۲-۳-2-۵-۲- انواع مصالح نازک‌کاری در سقف‌ها
صفحات استفاده شده در نما و لایه رویی سقف کاذب, اکثراً دارای شرایطی هستند که دیگر نیاز به
لایه‌های نازک‌کاری وجود ندارد. این صفحات همانطور که گفته شد می‌تواند از جنس چوبء فرآورده‌های
چوبی» فلز(عمدتاً آلومینیوم)» گچ یا سیمان» پی‌وی‌سی» کامپوزیت و... باشد. تنها در موارد زیر از پوشش
رنگ‌های متنوع و روش‌های متنوع اجرای آن استفاده گردد:
۱ در فضاهایی که سقف کاذب وجود ندارد و سقف اصلی به عنوان نما قابل مشاهده است.
۲ در سقف‌های کاذب یک‌پارچه که یا با روش اندود گچ یا سیمان و بر روی رابیتس صورت می‌پذیرد و یا از
پانل‌های گچی با درزگیری استفاده می‌شود.
۳ در سقف‌های کاذب تایلی از نوع گچی که ممکن است از تایل‌های گچی ساده و بدون روکش استفاده شود.
گفتنی است که امروزه این رنگ‌ها از لحاظ ترکیبات و ویژگی‌ها دارای تنوع بسیار می‌باشند که باید با توجه به
کاربری و عملکرد فضا تعیین گردند. از جمله این موارد می‌توان به رنگ‌های روغنی» پلاستیک. اکرولیک و...
اشاره کرد که ممکن است دارای ویژگی‌ها و خواصی همچون "مقاوم در برابر رطوبت"» "آنتی باکتریال", "عایق
صوتی"» "عایق حرارتی", "مقاوم در برابر آتش"» "ضدحشره" و... باشند. لازم به ذکر است تکنولوژی‌ها و
تکنیک‌های مختلفی نیز جهت اجرای رنگ وجود دارد که در برخی از آنها ممکن است رنگ را با مواد دیگر
ترکیب کنند؛ از جمله این موارد می‌توان به پتینه‌کاری, پوشش‌های کنیتکس, رولکس, پریتکس و... اشاره کرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳-۶-۵-۲- ویزژگی‌های مصالح نازک‌کاری سقف
همانطور که قبلا در اصول کلی انتخاب مصالح اشاره گردید مصالح پوشاننده سطوح داخلی باید دارای
ویژگی‌هایی باشند که بتوان با توجه به محل موردنظر و عملکرد فضاء مصالح مناسب را برگزید. این اصول به
گردیده است. لازم به ذکر است ویژگیهای ارائه شده باید در سقف نمای فضا(سقف اصلی یا سقف کاذب)
رعایت شود.
۵ مقاوم در برابر اشعه ایکس:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد(رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲). لازم به ذکر است
۲ مقاومت در برابر رطوبت و مواد شوینده:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
۳۲ مفقاوم در برابر آب:
فضاهایی که در آنها رطوبت وجود دارد و یا تعریق صورت می‌پذیرد باید از مصالحی با این ویژگی استفاده
گردد. از جمله این فضاها می‌توان به حمام‌هاء فضاهای آب‌درمانی و... اشاره کرد. لازم به ذکر است در
عبور لوله‌های تاسیساتی باشد 9 یا مواردی که رطوبت به محدوده حدفاصل سقف کاذب و سقف اصلی نفود
572 عایق حرارتی:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
۵. عایق صدا:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
٩ جاذب صدا(آکوستیک):
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
۸. هوابند:
در سه گروه از فضاها باید سقف کاذب هوابند شده باشد. بده گونه‌ای که هیج تبادل هوایی بین فضا و
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
الف) سقف کاذب در فضاهای تمیز و حساس که دارای شرایط خاص کنترل عفونت و حساسیت عملکردی
هستندء باید هوابند باشند. دلیل این موضوع جلوگیری از ورود آلودگی‌های احتمالی فضای بالای سقف
کاذب به داخل فضای تمیز میباشد. انتقال آلودگی می‌تواند به صورت فیزیکی و یا به واسطه جریان
هو صورت پذیرد.
ب) سقف کاذب در فضاهای کثیف با الودگی قابل توجه نیز باید هوابند باشد. دلیل این موضوع جلوگیری
از انتقال آلودگی‌های فضاهای کثیف به داخل سقف کاذب» جلوگیری از انتقال آلودگی بین دو فضای
مجاور از طریق تبادل هوایی با سقف کاذب و جلوگیری از تجمع آلودگی میباشد.
ج) تامین سرمایش» گرمایش و تهویه مطبوع فضاهای بیمارستانی هزینه و آنرژی زیادی را به خود
و صرفه‌جویی در مصرف انرژی,» سقف کادذب باید هوابند باشد. در واقع هوابند بودن سقف کادذب سبب
.٩ دوام و استحکام فیزیکی مصالح:
شرایط و ضوابط این ویژگی مشابه بند "ب" در نازک‌کاری کف میباشد. (رجوع به بند ۲-۱-۴-۵-۲)
2-۳-4-0 الزامات اجرایی در نازک‌کاری سقف‌ها
۱ سطح صاف و فاقد فرورفتگی و برآمدگی: در فضاهای تمیز و یا کئیف که نیاز به رعایت سطح بالایی از
کنترل عفونت است. سطوح سقف باید صاف و فاقد فرورفتگی و برامدگی باشند. علاوه بر آن» عدم استفاده
از هرگونه تزیینات مانند گچ‌بری,» اختلاف سطح بین پوشش‌های واحد و ترکیبی و... نیز مدنظر است.
۲ ایجاد زوایای باز یا منحنی در کنج‌ها: در دو گروه عمده از فضاها از جمله در فضاهای کنترل‌شده‌ی تمیز و
حساس و همچنین فضاهایی که آلودگی زیادی در آنها تولید می‌شود. لزوم کنترل عفونت مورد توجه
میباشد. زیرا تداوم تجمع آلودگی‌ها در دراز مدت موجب تجمع و رشد بیشتر انواع میکروب‌ها و در پی آن
انتقال این آلودگی‌های خطرساز حتی به افراد سالم حاضر در بیمارستان میگردد. بنابراین جهت جلوگیری
از تجمع آلودگی در محل برخورد سطوح در فضاهای مذکورء طراحی کنج‌ها به‌صورت منحنی با شعاع
حداقل ۲ سانتی‌متر در درجه‌ی اول و یا استفاده از زوایای باز در گوشه‌ها توصیه می‌شود.
لازم به ذکر است در تمامی فضاهایی که رعایت این ویژگی الزامی است. باید ویژگی ایجاد سطح صاف و
فاقد فرورفتگی و برآمدگی نیز در آن رعایت شود.
۳ عدم ایجاد شکستگی‌های مضاعف در سطوح: در فضاهای تمیز و حساس که دارای حساسیت عملکردی و
شرایط خاص کنترل عفونت هستند.ء باید از ایجاد شکستگی‌های مضاعف سازهای» تاسیساتی و تجهیزاتی در
سقف جلوگیری کرد. منظور از شکستگی مضاعف, عبور کانال‌های تأسیساتی, عناصر سازهای و... میباشد
که باعث ازدیاد کنج‌های افقی و عمودی در فضا گردیده و یکی از عوامل تجمع آلودگی محسوب می‌شود.
از جمله آنها می‌توان به اتاق‌های عمل اشاره کرد.
لازم به ذکر است در تمامی فضاهایی که رعایت این ویژگی الزامی است.ء باید ویژگی ایجاد سطح صاف و
فاقد فرورفتگی و برآمدگی و همچنین ویژگی ایجاد زوایای باز یا منحنی در کنج‌ها نیز در آن رعایت شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ سقف در کلیه قسمت‌ها بایستی سالم» صاف» بدون ترک‌خوردگی و به رنگ روشن باشد.
۵ از ایجاد فرورفتگی و برآمدگی در سقف کاذب جهت تعبیه چراغ‌های مخفی و غیره خودداری شود. سطوح
خاک‌گیر باعث انتشار عفونت می‌شود.
۶ در فضاهایی که امکان استفاده از سقف‌های کاذب یک‌پارچه(غیرقابل برداشت) الزامی است.» در صورتی که
عناصر تاسیسات از داخل آن عبور کرده باشدء باید امکان دسترسی جهت بازرسی و تعمیر وجود داشته باشد.
در این راستاء راه کارهای زیر پیشنهاد می شود:
الف) تعبیه یک طبقه در بالای بخشهای حساس مانند اتاق‌های عملء بخشهای مراقبت ویژه و.. به
عنوان طبقه خدماتی(1100۲ 560۳۷106) جهت دسترسی آسان به تاسیسات مربوطه توصیه می‌شود.
ب) تعبیه سقف سنگین(۷۷2۱6۲) با عرض حداقل ۰/۶ متر و ارتفاع حداقل ۱/۲ متر برای رفت و آمد در
داخل سقف کاذب غیر قابل برداشت جهت تعمیر و نگهداری تاسیسات نیز یکی دیگر از راه کارهای
این راه کارها سبب می‌شوند تا در زمان تعمیر و نگهداری تاسیسات در بالای سقف کاذبء» وقفه‌ای در
فعالیتهای بخش صورت نگیرد.
۷ استفاده از داکت‌های عمودی برای به حداقل رساندن مسیرهای افقی تاسیسات و جلوگیری از عبور آنها از
بالای فضاهای درمانی توصیه می‌شود.
۸ عناصر تاسیساتی از سقف کاذب فضاهای تمیز و حساس که دارای عملکرد خاص هستند نباید عبور کند. از
جمله این فضاها می‌توان به اتاق‌های عمل,ء فضای بستری بخشهای مراقبت‌های ویژه و... اشاره کرد.
.٩ استفاده از سقف‌های کاذب با مصالح سنگین محاز نمی‌باشد.
۰ ار اتصال غیر قابل انعطاف سقف کاذب به دیوارهای داخلی, خارجی و ستون‌ها اجتناب گردد و با طراحی
جزئیات مخصوص اتصال‌های انعطاف‌پذیر به وجود آید.
۱ شبکه اسکلت سقف کاذب فقط به سقف اصلی با اتصال‌های عمودی و مایل متصل شود.
۲ چراغ‌های سنگین توکار یا روکار به صورت مستقل به سقف اصلی متصل شوند و اتصال آنها با سقف
کاذب از نوع قابل انعطاف باشد.
۳ فن کویل‌های سقفی و سایر عناصر تاسیساتی و تجهیزاتی مشابه که به صورت توکار یا روکار هستند.ء باید
مستقیماً به سقف اصلی اتصال یابند و اتصال آنها با سقف کاذب از نوع قابل انعطاف باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۵-۲ الزامات باز شوها
بازشوهاء یکی از عناصری هستند که در طراحی معماری فضاهای داخلی بسیار موّثر می‌باشند و به نوعی پل ارتباطی
فیزیکی یا بصری بین دو فضای داخلی یا خارجی است. توجه به این عناصر می‌بایست در هر دو حوزه عملکردی و
پنجره‌ها و نورگیرهای سقفی جای می‌گیرند.
گفتنی است بر اساس ضوابط و قوانینی که در ادامه ارأئه شده است. جداول ویژگی‌ها و9 خصوصیات بازشوها در
کتاب‌های این مجموعه (جداول آورده شده در انتهای قسمت معماری هر کتاب) تدوین و9 تنظیم گردیده است.
۱-۵-۵-۲ درها
لذا در شناخت الزامات مورد نیاز برای طراحی درها بایستی به مواردی که در ادامه بیان میگردد توجه نمود:
۱-۱-۵-۵-۲- انواع در و موارد استفاده آنها:
درها با توجه به نوع استفاده و شرایط هر فضا دارای انواع بازشو به شرح زیر می‌باشند. لازم به ذکر است
نوع‌های دیگر در نیز وجود دارد که یا به گونه‌ای زیر مجموعه این ۵ گروه بوده و یا استفاده از آنها در
می‌توان به درهای تلسکوپی, درهای گردان,ء درهای رولی» درهای منحنی, درهای آکاردئونی(تاشو) و... آشاره
۱ درهای مکانیکی لولایی(بازویی):
این نوع درها به شرح زیر است:
از این نوع درها توصیه می‌شود. از جمله آنها می‌توان به فضاهای اداری» فضاهای استراحت.
ب) در فضاهایی که نیاز به سرعت‌عمل در رفت و آمد از دو طرف مورد نیاز است و یا نقل و انتقال
تحهیزات در آنها قابل توجه است.ء تعبیه این نوع در ممنوع میباشد. چراکه باز و بسته کردن در از
یک طرف با تاخیر انجام می‌شود و سرعت نقل و انتقال تجهیزات را با سختی مواجه می‌کند. از جمله
این موارد می‌توان به ورودی بخشهای بستری» ورودی اتاق گچ‌گیری» ورودی دوم اتاق احیاء قلبی -
تنفسی 9 اشاره کرد.
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی__ .۲۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
چ) با توجه به اینکه دستگیره‌های در یکی از عوامل انتقال آلودگی و میکروب‌های بیمارستانی میباشد و
جهت باز و بسته کردن درهای لولایی باید از دستگیره استفاده شود به طور کلی در فضاهای درمانی
استفاده از درهای لولایی پیشنهاد نمی‌شود. در این راستا استفاده از این درها در فضاهای تمیز و
حساس با سطح کنترل عفونت بالا ممنوع است. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عمل, اتاق
۲ درهای الکترونیکی لولایی:
استفاده از این نوع در به دلیل دارا بودن مشکلات درهای مکانیکی و هزینه بالای خریدء نصب. اجرا و
نگهداری» کمتر در بیمارستان مورد استفاده قرار می‌گیرد. تنها مزیت این درها در مقایسه با درهای لولایی
مکانیکی کاهش تماس دست جهت باز و بسته کردن در و به دنبال آن افزایش کنترل عفونت میباشد. عدم
دخالت دست در باز و بسته کردن درهای الکترونیکی, در فضاهایی که نقل و انتقال تجهیزات قابل توجه
است و یا افراد وسایلی بر دست دارند نیز سبب افزایش رفاه و آسایش کاربران خواهد شد.
لازم به ذکر است استفاده از درهای تعادلی و یا آکاردئونی که تلفیقی از درهای کشویی و لولایی است به
دلیل نیاز به فضای کمتری جهت بازشوی در توصیه می‌شود.
۳ درهای مکانیکی بادیزنی:
شرایط استفاده از درهای بادیزنی به شرح زیر است:
الف) در فضاهایی که تردد قابل توجه است و یا نیاز به سرعت‌عمل در رفت و آمد وجود داردء استفاده از
این نوع درها توصیه می‌شود. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عمل, اتاق احیاء ورودی
ب) به دلیل درزی که درهای بادیزنی در حدفاصل در و چارچوب دارند. احتمال دیده شدن داخل فضاها
وجود دارد. بنابراین در فضاهایی که نیاز به حفظ حریم شخصی افراد وجود دارد و یا فضاهایی که به
دلایل مختلف نباید داخل آن دیده شود نباید از این نوع درها استفاده گردد. در فضاهای امنیتی نیز
استفاده از این نوع درها توصیه نمی‌شود. از جمله این موارد می‌توان به فضاهایی همچون سرویس
بهداشتی, حمام, رختکن, استراحت. اتاق مورگ و... اشاره کرد.
چ( در فضاهایی که احتمال انتقال آب» رطوبت. بو و... به داخل آن و بالعکس وجود دارد نیز نباید از این
گونه درها استفاده شود. از جمله این موارد می‌توان به حمام» سرویس بهداشتی» آبدارخانه, اتاق جمع
آوری زبالهء پارکینگ و... اشاره کرد.
د) در فضاهای تمیز و حساس و یا فضاهای کثیف که مبحث کنترل عفونت در آنها مورد توجه است.
استفاده از درهای بادبزنی جهت جلوگیری از تماس دست با دستگیره توصیه می‌شود. از جمله این
موارد می‌توان به اتاق اسکراب, آتاق عمل, پیش‌ورودی آتاق‌های کنیف و... اشاره کرد. البته این نوع
درها تنها راه حل این موضوع نمی‌باشند.
10۳-۰ 3 رال ۳ ۱۷۱۵/02 ۵۳۵ ۲۷۵۵۱۸۳ ۵۲ ۹/۱۱۳/۵۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
درهای کشویی الکتریکی:
شرایط استفاده از درهای کشویی الکتریکی به شرح زیر است:
الف) در فضاهایی که به دلیل رعایت کنترل عفونت. تماس دست با در جهت باز و بسته کردن باید حداقل
باشد استفاده از این نوع درها توصیه می‌شود. از جمله این فضاها می‌توان به انواع اتاق‌های عمل اشاره
کرد. البته در این راستا باید راهکارهای کنترل باز و بسته شدن اتوماتیک در و... رعایت گردد.
ب) در فضاهایی که رفت و آمد و تردد افراد قابل توجه است و یا باز و بسته کردن در به دلیل همراه
داشتن وسایل و تجهیزات برای افراد با سختی همراه است. جهت آسایش و رفاه آنها توصیه می‌شود
که از این نوع درها استفاده گردد. از جمله این موارد می‌توان به پیش‌ورودی بخش‌هاء ورودی اصلی
بیمارستان» ورودی اورژانس و... اشاره کرد. البته در این راستا از درهای لولایی الکترونیکی نیز می‌توان
استفاده نمود که در درجه دوم از انتخاب است.
ج) در مکان‌هایی که محدودیت فضا وجود دارد و یا امکان تامین فضا برای حریم در وجود ندارد. استفاده
از درهای کشویی الکترونیکی که فضای قابل توجهی را اشغال نمی‌کنند. کمک‌رسان خواهد بود.
د) در فضاهای مختلف, تامین حریم شخصی افراد و حفظ محرمیت آنها به واسطه این نوع درها متداول
نبوده و از طریق سیستم‌های کنترل پیچیده امکان‌پذیر است. بنابراین در فضاهای معمول استفاده از
این نوع درها به دلیل هزینه و پیچیدگی سیستم توصیه نمی‌شود.ء از جمله این فضاها می‌توان به
سرویس‌های بهداشتی, حمامء رختکن‌هاء اتاق‌های استراحت و... اشاره کرد.
ه) در صورتی که امکان درزبندی کامل بین در و چارچوب آن وجود نداشته باشد. در فضاهایی که
احتمال انتقال آب» رطوبت.» بو و... به داخل آن و بالعکس وجود دارد نباید از این گونه درها استفاده
۵. درهای کشویی مکانیکی:
به طور کلی استفاده از این نوع در به دلیل عدم سهولت در باز و بسته کردن به خصوص برای بیماران و
افراد معلول» وجود درز بین در و چارچوب» عدم سرعت‌عمل و عدم رعایت مناسب مباحث کنترل عفونت.
محرمیت و امنیت توصیه نمی‌شود. به طور کلی شرایط استفاده از درهای کشویی مکانیکی به شرح زیر
است:
الف) از این نوع درها در فضاهای تاسیساتی» خدماتی و پشتیبانی ممکن است استفاده شود.
ب) در فضاهایی که محدودیت فضا وجود دارد و یا امکان تامین فضا برای حریم در وجود نداردء استفاده از
درهای کشویی که فضای قابل توجهی را اشغال نمی‌کنند کمک‌رسان خواهد بود.
ج) در فضاهایی که تردد قابل توجه است و یا نیاز به سرعت‌عمل در رفت و آمد وجود داردء استفاده از این
نوع درها ممنوع است. چراکه باز و بسته کردن در به سختی و با تاخیر انجام می‌شود. از جمله این
۳۳۱
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
انتقال آب» رطوبت» بو و... به داخل آن و بالعکس وجود داردء نباید از این گونه درها استفاده شود. از
جمله این موارد می‌توان به حمام» سرویس بهداشتی» آبدارخانه اتاق جمع آوری زباله» پارکینگ و...
۵) با توجه به این که جهت باز و بسته کردن درهای کشویی مکانیکی باید از دستگیره استفاده شود.ء به
طور کلی در فضاهای درمانی استفاده از این نوع درها پیشنهاد نمی‌شود. در این راستا استفاده از این
اتاق عمل, اتاق اسکراب 9 اشاره کرد. این موضوع در فضاهای آلوده و کتیف نیز جمهت جلوگیری از
و) در فضاهایی که امکان رفت و آمد معلولین وجود داردء به دلیل سختی در باز کردن و بستن این نوع
درهاء استفاده از آنها ممنوع است.
ز( در فضاهایی که امکان انفجار در زمان بحران وجود دارد استفاده از این نوع ممنوع است. چراکه در این
زمان‌ها باید امکان بازشدن در به بیرون فراهم باشد تا امکان تخلیه انرژی ناشی از انفجار و جلوگیری
۲-۱-۵-۵-۲- ابعاد درها:
به طور کلی درها از لحاظ ابعاد به ۶ گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند که بسته به نیاز هر فضا از نوع مناسب
آن بهره می‌گیرند.
نکته ممهم: منظور از عرض خالص, اندازه‌ای است که بدون احتساب ضخامت در و چارچوب آن درنظر گرفته
می‌شود؛ به عبارت دیگر عرض قابل برنامه‌ریزی و استفاده برای عبور افراد و تجهیزات را عرض خالص گویند .
۱ درهای یک لنگه با عرض خالص ۰/۷ متر:
این نوع درء برای فضاهای خدماتی که معمولاً به طور همزمان حداکثر توسط ۱ الی ۲ نفر مورد استفاده قرار
۲. درهای یک لنگه با عرض خالص ۰/۹٩ متر:
این نوع درء برای فضاهای عمومی با ترافیک رفت‌وآمدی کم و فضاهایی با امکان نقل و انتقال تجهیزات
متحرک(به جزء تخت و دیگر تحهیزات با ابعاد بزرگ) در سطحی محدود کاربرد دارد. از جمله این فضاها
می‌توان به اتاق‌های اداری» اتاق دارو و کار تمیز»ه سرویس‌های بهداشتی با امکان ورود ویلچیر و...
اشاره کرد. لازم بهک ذکر است انتقال و بلچیر و برانکار به صورت محدود از طریق این درها میسر است.
۵ شایان ذکر است در برخی از منابع ابعاد ذکر سده با احتساب جارچوب میباشد و لذا ممکن است با اعداد اعلام شده در این کتاب متفاوت باشد. ابعاد ارائه شده در این
-------- صفحهٔ بعد --------
وزار
۳ درهای یک لنگه با عرض خالص ۱/۲ متر و یا درهای دو لنگه با عرض خالص ۰/۹٩ و ۰/8 متر:
این نوع درء برای فضاهایی با امکان نقل و انتقال محدود و با ترافیک رفت‌وآمدی کم تجهیزات متحرک
مانند تخت., برانکار و دیگر تحهیزات با ابعاد بزرگ کاربرد دارد. از جمله این فضاها می‌توان به آتاق‌های
بستری, اتاق آمادگی, اتاق ریکاوری و... اشاره کرد. در مواردی که امکان تعبیه‌ی در یک لنگه با عرض ۱/۲
متر وجود دارد با توجه به وزن زیاد این درها و در نتیجه کمتر بودن عمر مفید آنها و عدم سهولت در باز و
بسته کردن توسط بیماران و کارکنان» توصیه می‌شود از درهای دو لنگه ۰/٩( و ۰/۴ متری) استفاده شود.
در این حالت در مواقعی که تجهیزات مذکور جابه‌جا نمی‌شوند. لنگه‌ی کوچکتر بسته است و رفت‌وآمد
افراد از طریق لنگه‌ی بزرگتر با عرض ۰/٩ متر صورت می‌پذیرد.
2. درهای دو لنگه با عرض خالص ۰/۷ و ۰/۷ متر:
این نوع در برای فضاهایی استفاده می‌شود که نیازمند نقل و انتقال راحت و سریع تجهیزات متحرک بوده و
با این حال رفت‌وآمد در آن متوسط است. در این حالت در مواقعی که تحهیزات مذکور جابه‌جا نمی‌شوند.» از
یک لنگه جهت رفت‌وآمد افراد استفاده می‌شود. از جمله این فضاها می‌توان به ورودی اتاق‌های عمل,
ورودی اتاق زایمان و... آشاره کرد.
۵. درهای دو لنگه با عرض خالص ۰/۹٩ و ۰/۹ متر:
این نوع در برای فضاهایی با ترافیک رفت‌وآمدی زیاد و امکان نقل و انتقال مستمر تجهیزات متحرک مانند
تخت برانکار» ویلچیر و دیگر تجهیزات با ابعاد بزرگ. کاربرد دارد. از جمله این فضاها می‌توان به ورودی
٩ درهای دو لنگه با عرض خالص ۱/۲ و ۱/۲ متر:
استفاده از این نوع در»ء محدود میباشد و در برخی از فضاهای تأسیساتی و فضاهای پشتیبانی جهت امکان
۳-۱-۵-۵-۲- انواع دستگیره‌ها و زبانه‌های در:
دستگیره‌های در دارای ویژگیهای متنوعی هستند که باید بر اساس نوع در و کاربری فضا انتخاب گردد.
همچنین به طور کلی دو نوع زبانه با عناوین زبانه معمولی " و زبانه غلتکی " وجود دارد که بر اساس نوع دستگیره
پیش‌بینی می‌شوند. در آدامه انواع دستگیره و زبانه‌های مربوطه مورد بررسی قرار می‌گیرند:
۱ دستگیره‌های معمولی:
این نوع دستگیره‌هاء متداول‌ترین نوع دستگیره میباشد که در بسیاری از فضاها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در این نوع دستگیره‌ها که الزاماً دارای زبانه معمولی هستنده جهت باز و بسته کردن درء کاربر باید کاملاً
دستگیره را گرفته و به طرف پایین بجرخاند. این امر تماس دست با دستگیره را در مقایسه با انواع دیگر به
۱ زبانه‌هایی معمولی آن دسته از زبانه‌ها هستند که با اعمال فشار عمل نمی‌کنند و سبب بازشدن با بسته شدن در نمی‌شوند و تنها از طریق دستگیره آمکان باز کردن با بستن در
وجود دارد. این نوع زبانه‌ها تنها در درهای لولایی کاربرد دارند.
۲ زبانه‌هایی غلتکی آن دسته از زبانه‌ها هستند که با اعمال فسار عمل کرده و سبب بازشدن یا بسته سدن در می‌شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
حداکثر خواهد رساند و امکان افزایش آلودگی و تجمع آن را سبب می‌شود. لذا استفاده از این نوع دستگیره
به طور کلی در هیچ یک از فضاهای درمانی و یا فضاهایی که با آلودگی همراه است توصیه نمی‌شود. لازم
به ذکر است استفاده از این نوع دستگیره‌ها به دلیل کاهش تماس دست در فضاهای حساس و همچنین
می‌توان به اتاق‌های عملء اتاق اسراب اتاق کار کثیف و.. اشاره کرد.
لازم به ذکر است که این نوع دستگیره‌ها تنها در درهای لولایی با زبانه معمولی کاربرد دارد.
۲ دستگیره‌های کروی(مدور)
این نوع دستگیره‌ها به گونه‌ای است که باید کاربر کاملاً دستگیره را گرفته و بچرخاند تا در باز یا بسته شود.
استفاده از دستگیره‌های کروی به دلیل سختی در چرخاندن توسط بیماران و افراد با تانوانی‌های جسمی-
حرکتی در فضاهای درمانی و سایر فضاهای مورد استفاده آنها توصیه نمی‌شود.
۳ دستگیره‌های میله‌ای
میزان استفاده از این نوع دستگیره‌ها در مراکز درمانی قابل توجه است. این نوع دستگیره‌ها در درهای
لولایی با زبانه غلتکی, درهای بادیزنی و درهای کشویی مکانیکی قابل استفاده است. مزیت آن در مقایسه
با دستگیره‌های معمولی و کروی» تماس کمتر دست با دستگیره و کنترل بهتر عفونت است؛ چراکه در این
نوع دستگیره‌ها معمولاً تنها جهت باز کردن یا بستن در نیاز به تماس دست با دستگیره میباشد! (به جزء
این نوع دستگیره‌ها در دو نوع دستگیره میله‌ای افقی و عمودی طبقه‌بندی می‌شوند که هر یک دارای
کاربری خاصی می‌باشند:
الف) دستگیره عمودی:
این نوع دستگیره‌های در فضاهایی که تجهیزات متحرک مانند تخت. برانکار» ویلچیر و ترولی و سایر
این نوع دستگیره‌ها در فضاهای پرتردد و فضاهایی که در آنها نقل و انتقال انواع تحهیزات متحرک
مانند تخت. برانکارء ویلچیرء ترولی و آنواع تجهیزات دیگر وجود دارد.ء استفاده میگردد. همچنین در
فضاهایی که مورد استفاده افراد معلول و دچار ناتوانی‌های جسمی-حرکتی هستند نیز باید از این
دستگیره‌ها استفاده نمود.
لازم به ذکر است در این دستگیره‌ها تنها از زبانه غلتکی می‌توان استفاده نمود.
۱ بر اساس مطالب ذکر شده به طور کلی در فضاهایی که ممنوعیتی در استفاده از زبانه غلتکی وجود ندارد. استفاده از این نوع زبانه نسبت به زبانه معمولی ارجحیت دارد.
0 003 ۳ 0103 ۱۷/۱۵ ۵۳۵ ۳۹۵۵۱1۳۱ 01 1۳ 8, ۱/۱۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
2-۱-۵-۵-۲- انواع قفل‌های در:
و... باید درهای فضاهای مربوطه را محهز به قفل نمود. به طور کلی شرایط استفاده از درهای قفل‌دار به شرح
* در فضاهایی که به دلیل وجود تجهیزات و وسایل با ارزش جهت مسائل امنیتی باید از دسترس عموم
خارج باشد. از جمله این موارد می‌توان به انواع انبارهاء اتاق‌های مالی و... اشاره کرد.
ه فضاهایی که دارای مدارک و اسناد مهم و با آرزش هستند و باید از دسترس عموم خارج باشد. از جمله
این موارد می‌توان به فضاهای اداری اتاق‌های بایگانی پرونده و مدارک پزشکی, اتاق فناوری
اطلاعات, اتاق مدیر بخش, آتاق سرپرستار و... اشاره کرد.
۰ فضاهایی که به دلیل حفظ حریم شخصی افراد باید دارای درهای قغل‌دار باشد. از جمله آن می‌توان به
سرویس‌های بهداشتی» حمام‌هاء رختکن‌ها و... اشاره کرد. لازم به ذکر است در فضاهای مربوط به
بیماران» قغفل در باید از نوعی باشد که در زمان بحران بتوان با تجهیزات مربوطه قفل را از بیرون فضا
باز نمود تا امکان کمک‌رسانی به بیمار وجود داشته باشد.
*ه فضاهایی که جهت حفظ کنترل عفونت باید از دسترس افراد به دور باشد. از جمله این موآارد می‌توان
به انبار استریل, در اصلی اتاق‌های ایزوله(امکان باز شدن تنها در زمان انتقال تجهیزات بزرگ) اتاق
عمل(امکان قفل شدن در حین عمل) و... اشاره کرد.
*ه فضاهایی که به دلیل مسائل ایمنی باید از دسترس افراد دور باشد. از جمله آنها می‌توان به ورودی
پشت‌بام» ورودی اتاق آسانسورء ورودی فضاهای تاسیساتیء ورودی اتاق گازهای طبی و... اشاره کرد.
۰ فضاهایی که به دلیل کنترل ورود و خروج و جلوگیری از حضور افراد متفرقه و همچنین برخی دلایل
مذکور در بندهای قبلی, باید از درهای قفل‌دار استفاده شود. از جمله آن می‌توان به بخشهای جراحی,
بخشهای مراقبت‌های ویژه و... اشاره کرد.
* در فضاهایی که ممکن است سبب سوء استفاده یا محبوس شدن افراد شود نباید امکان قفل کردن در
اتاق از داخل فضا وجود داشته باشد» مگر آَن‌که با اعمال تمهیداتی امکان بازشدن سریع در توسط افراد
ذی‌صلاح وجود داشته باشد. از جمله آنها می‌توان به اتاق مشاوره روانپزشکی, اتاق ایزوله روانیء اتاق
بستری بیماران روانی» آتاق‌های مورد استفاده اطفال و کودکان و... اشاره کرد.
آن باید نوع قفل بر اساس نوع در و کاربری فضا تعیین گردد. به طور کلی قفل‌های در به دو گروه قفل‌های
مکانیکی و قفل‌های الکتریکی تقسیم می‌شوند که در ادامه در خصوص هر یک نکاتی آرائه شده است:
(۵ قفل‌های مکانیکی
انواع قغل‌های مکانیکی به شرح زیر است. هر یک از این نوع قغل‌ها دارای ویژگیهای منحصربه فردی
-------- صفحهٔ بعد --------
الف) قغل‌های سوئیچی کلیدی:
استفاده می‌شود می‌توان به اتاق‌های اداری, اتاق‌های مالیء پاویون پزشکان و... اشاره کرد. لازم به ذکر
است در فضاهایی که افراد متفرقه وجود دارند.ء به دلیل احتمال بالای مفقود شدن کلید قفل,ء نباید از
این گونه قغل‌ها استفاده نمود.
این نوع قفل‌ها برای درهای لولایی مکانیکی, بادیزنی(به صورت محدود)» کشویی مکانیکی قابل
استفاده است.
ب) قفل‌های سوئیچی توپی:
در فضاهای مورد استفاده بیماران و فضاهایی که افراد با شرایط روانی غیرپایدار حضور دارند و به
دلایلی نیاز به در قفل‌دار است. باید از قفل‌های سوئیچی توپی استفاده نمود. چراکه امکان باز کردن
این قفل‌ها به واسطه تجهیزات خاص از بیرون فضا میسر است و در صورت وخیم شدن وضعیت آنهاء
محبوس شدن» سوء استفاده و یا ایجاد شرایط بحرانی, امکان باز کردن در قفل شده و کمک‌رسانی به
آنها وجود دارد. از جمله آنها می‌توان به سرویس‌های بهداشتی» حمامء اتاق مشاوره روانپزشکی» اتاق
ایزوله روانی» اتاق بستری بیماران روانی» اتاق‌های مورد استفاده اطفال و کودکان و... اشاره کرد.
لازم به ذکر است در فضاهایی که امکان قفل کردن در از دو طرف مورد نیاز است و یا امکان قفل
کردن در از بیرون فضا مدنظر است نباید از این گونه قفل‌ها استفاده نمود. از این نوع قفل‌ها برای
درهای لولایی مکانیکی, بادبزنی(به صورت محدود)» کشویی مکانیکی قابل استفاده است.
این نوع قفل بیشتر در فضاهای خدماتی و پشتیبانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است در
فضاهایی که امکان قفل کردن در از دو طرف مورد نیاز است نباید از این گونه قفل‌ها استفاده نمود.
این نوع قفل‌ها برای درهای لولایی مکانیکی, بادبزنی(به صورت محدود)» کشویی مکانیکی قابل
استفاده است.
این نوع قغل‌ها تنها جهت فضاهای تاسیساتی و فضاهای خاص همچون آسانسورهاء تابلوهای برق و...
مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع قفل‌ها برای درهای لولایی مکانیکی» کشویی مکانیکی قابل
استفاده است.
۲ قفل‌های الکترونیکی و نوع فرمان بازشو
با پیشرفت تکنولوژی, قفل‌های الکترونیکی نیز به صنعت ساختمان راه یافتند و در مواردی حتی از قفل‌های
مکانیکی نیز پیشی گرفتند. انواع قفل‌های الکتریکی به شرح زیر است. هر یک از این نوع قفل‌ها دارای
طور کلی قفل‌های الکتریکی از لحاظ مباحث اقتصادی, اجرا و تعمیر و نگهداری در سطحی بالاتر از
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
می‌نمایند.لازم به ذکر است در درهای الکترونیکی(کشویی یا لولایی)» نوع فرمان بازشو همراه با قفل
الکترونیکی میباشد. بنابراین در این قسمت هر دو مبحث با هم بررسی و ارائه می‌شود:
متداول‌ترین نوع فرمان بازشو و قفل الکترونیکی,» استفاده از چشم الکترونیکی است. در استفاده از این
نوع فرمان باید دقت شود که میدان دید ایراتور(چشم الکترونیک) به گونه‌ای باشد که در صورت رفت و
آمد از جلوی درء مدام و بی‌جهت باز و بسته نشود. از طرف دیگر باید بسته به نوع کاربر و تجهیزاتی
که نقل و انتقال داده می‌شوند» زمان و سرعت باز و بسته شدن آن تنظیم شده و سبب کاهش
سرعت‌عمل نشود. چشم الکترونیکی در فضاهای عمومی و پرتردد مورد استفاده قرار می‌گیرد و در
فضاهای خصوصی نباید تعبیه گردد. این نوع فرمان تنها بر روی درهای لولایی الکترونیکی و یا
کشویی الکترونیکی قابل برنامه‌ریزی می‌باشند.
از جمله فضاهایی که از چشم الکترونیکی بر روی درها استفاده می‌کنند می‌توان به ورودی بخشهای
بستری» ورودی اصلی بیمارستان» ورودی بخش اورژانس و... اشاره کرد.
ب) فرمان از راه دور:
این نوع فرمان جهت فضاهای غیرعمومی که باید رفت و آمد در آنها کنترل شود و از ورود افراد
متفرقه به آن جلوگیری شود مورد استفاده قرار می‌گیرد. فرمان بازشوی از راه دور می‌تواند به صورت
باسیم(آیفون) و یا بی‌سیم باشد و از طریق افراد ذی‌صلاح صورت پذیرد.
از این سیستم می‌توان در تمامی انواع درهای ورودی (لولایی مکانیکی/الکتریکی, بادیزنی» کشویی
مکانیکی االکتریکی) استفاده نمود. از جمله فضاهایی که در آن از این سیستم استفاده می‌شود می‌توان
به ورودی بخشهای جراحی» ورودی بخشهای مراقبت‌های ویژه» ورودی اتاق احیاء قلبی-تنفسی و...
اشاره کرد.
ج) فرمان محلی (8۳۳۵۲۱ ۳۶۲۱) :
فرمان محلی به صورت استفاده از کلیدهای فرمان میباشد. این کلیدها معمولاً در مجاورت در قرار
می‌گیرند و بیشتر در فضاهایی استفاده میگردد که به دلیل شرایط کنترل عفونت و... نیاز هست که
جهت باز و بسته کردن درء تماس دست به حداقل برسد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق عمل و یا
اسکراب اشاره کرد که گروه جراحی به دلیل انجام عملیات شستشوی و اسکراب نباید دستانشان با
سطحی غیراستریل تماس داشته باشدء بنابراین با استفاده از کلیدهای دستی(استفاده از کتف یا آرنج) و
یا کلیدهای پایی می‌توانند بدون دخالت دستء در را باز و بسته نمایند. این نوع کلیدها ضعف سیستم
چشم الکترونیکی را نیز که ممکن است به دلیل رفت و آمد از جلوی درء بی‌جهت باز و بسته شود
ندارد. لازم به دکر است این نوع درها بیشتر در خصوص درهای لولایی الکترونیکی یا کشویی
الکترونیکی کاربرد دارد. به دلیل کاهش تبادل هوایی بین فضاهایی همچون اتاق عمل و فضای بیرون
و افزایش کنترل عفونت» برخی از این نوع کلیدها برای درهای کشویی دارای دو نوع وضعیت بازشو
می‌باشند؛ به این گونه که با یکبار فشار کلید. در به میزان ۰/۷ متر جهت رفت و امد افراد باز می‌شود و
در صورت فشار مجدد در به میزان ۱/۲ متر جهت نقل و انتقال تجهیزات بزرگ باز می‌شود.
درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیززیکی و مور رای سح ۲۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
نوع سوم فرمان بازشو و قفل الکترونیکی دارای صفحه کلید یا اسکنر جهت وارد کردن رمزء کارت
مغناطیسی, اثر انگشت و... میباشد. در این حالت از ورود افراد متفرقه به فضا جلوگیری می‌شود. این
نوع سیستم در تمامی آنواع در (لولایی مکانیکی» لولایی الکتریکی» بادبزنی» کشویی مکانیکی» کشویی
الکتریکی) قابل استفاده است. از جمله فضاهایی که می‌توان از این سیستم در آن استفاده نمود می‌توان
به رختکن‌هاء اتاق‌های استراحت کار کنان, اتاق‌های مالی و... اشاره کرد.
۵-۱-۵-۵-۲- سایر ملحقات در:
علاوه بر نکات و ویژگی‌هایی که در خصوص انواع درها و همچنین نوع دستگیره» نوع قفل و... ارائه گردید.
ممکن است به فراخور کاربری فضا و ضوابط مربوطهء ملحقاتی نیز به درها اضافه گردد که شامل موارد زیر
است:
۱ آرام بند:
در برخی فضاها باید به دلایل مختلفی که در ادامه ارائه شده است درها پس از بازشدن» به صورت خودکار
بسته شوند. این موضوع جهت افزایش رفاه و آسایش افراد و همچنین جبران بی‌توجهی و بی‌دقتی افراد در
بستن درهای این فضاها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ادامه شرایط استفاده از ارام‌بند ارائه شده است:
الف) در فضاهایی دارای بو و یا منظر غیرمناسب و یا اتاق‌هایی که در آنها فعالیت‌هایی انجام می‌شود که
باید دور از دیدرس عموم باشد. باید از ارام‌بند استفاده گردد. از جمله این موارد می‌توان به اتاق احیاء
قلبی-تنفسی» اتاق عمل اورژانس» اتاق نظافت. اتاق مورگ» اتاق جمع آوری زباله و رخت و... اشاره
کرد. لازم به ذکر است در خصوص سرویس و حمام‌ها در بخشهای ویژه تعبیه آرام‌بند الزامی است
چراکه علاوه بر منظرء در کنترل عفونت نیز تاثیر به سزایی دارد. ولی در بخشهای بستری پیش‌بینی
آن توصیه می‌شود.
ب) در فضاهای تمیز و حساس که سطح بالایی از کنترل عفونت در آنها رعایت می‌شود. باید جهت
جلوگیری از انتقال آلودگی از طریق میکرو ارگانیسم‌های هوایی از آرام‌بند استفاده شود. از جمله این
فضاها می‌توان به اتاق عمل, انبار استریل و... اشاره کرد. از طرف دیگر در فضاهایی که آلودگی
بیمارستانی در آنها قابل توجه است. جهت جلوگیری از انتقال آلودگی, علاوه بر اعمال نکات معماری
و تاسیساتی, باید از آرام‌یند استفاده نمود. از جمله این فضاهای می‌توان به اتاق کار کثیف. اتاق ایزوله
و... اشاره کرد.
ج) در فضاهایی که تامین حریم شخصی و محرمیت مهم میباشد باید از آرام‌بند استفاده گردد. از جمله
این فضاها می‌توان به اتاق‌های معاینهء اتاق تزریقات» رختکن‌هاء اتاق‌های استراحت و... اشاره کرد.
د) در فضاهایی که تولید سروصدا می کنند باید جهت جلوگیری از انتقال صدا از آرام‌بند استفاده شود. از
جمله این موارد می‌توان به اتاق هوارسان» اتاق درد.ء اتاق زایمان و... اشاره کرد. از طرف دیگر در
فضاهایی که باید از سروصدا و آلودگی‌های صوتی دور باشند نیز باید از آرام‌بند استفاده گردد. از جمله
-------- صفحهٔ بعد --------
آرام‌بند در فضاهای اداری نیز توصیه می‌شود.
ه) در فضاهایی که به دلیل مسائل امنیتی و ایمنی باید از دیدرس عموم دور باشد نیز باید از آرام بند
استفاده گردد. از جمله این فضاها می‌توان به انواع انبارهای تحهیزات. اتاق‌های مالی, اتاق‌های
نگهداری اسناد 9 اشاره کرد.
لازم به ذکر است آرام بندها باید به طور ادواری تنظیم و رگلاژ شوند تا باز کردن و بستن درء برای تمامی
۲ ضربه‌گیر
علاوه بر اینکه مصالح مورد استفاده برای درها باید مقاوم در برابر ضربه باشند»ء جهت جلوگیری از استهلاک
بصری و... باید در تمامی فضاهایی که نقل وانتقال انواع تحهیزات سیار صورت می‌گیرد از ضربه‌گیر استفاده
گردد. از جمله این موارد می‌توان به فضاهای متصل به راهروهای درون بخشی و بین بخشی» ورودی
۳ پاخور
در تمامی فضاهایی که به دلیل نقل و انتقال انواع تحجهیزات سیار از ضربه‌گیر استفاده میگردد. باید از
پارخور نیز بهره جست. همچنین در فضاهایی که رطوبت دارد و یا با آب در تماس مستقیم هستند نیز باید از
این گونه پاخور استفاده گردد. از جمله این موارد می‌توان بد سرویس‌های بهداشتی»؛ حمام‌ها 9 اشاره کرد.
2. پنجره نظاره
به دلایل مختلفی ممکن است جهت کنترل و نظارت داخل اتاق, از پنحره نظاره بر روی در استفاده نمود.
پنجره نظاره» پنچره باریک و کوچکی با عرض ۰/۱۵ متر و ارتفاع ۰/۷ متر است که از ارتفاع ۱/۱ متر از
کف بر روی در نصب شده و تا ۱/۸ متر ادامه می‌یابد. ابعاد این پنجحره و محل نصب آن به گونه‌ای است که
برای معلولان و غیرمعلولان قابل استفاده میباشد. شرایط استفاده از این پنجره به شرح زیر است:
قرار دارند به هنگام عبور و مرور از وجود یکدیگر آگاه شوند. این امر از برخورد افراد به خصوص در
زمان‌های اضطرار جلوگیری می‌نماید. از جمله این موارد می‌توان به ورودی بخشهای بستری»
می‌شود نیز باید از پنحره‌های نظاره در این راستا استفاده نمود.
ب) در فضاهایی که باید امکان نظارت و آگاهی از فعالیتهای اتاق وجود داشته باشد ولی به دلایلی
همچون حفظ کنترل عفونت. جلوگیری از تداخل عملکردی, جلوگیری از سلب آسایش و تمرکز و...
نباید وارد اتاق شد. باید از پنجره نظاره استفاده نمود. تعبیه این پنجره امکان کنترل و نظارت داخل
اتاق را به صورت ادواری یا موردی» بدون ورود افراد به داخل اتاق فراهم می‌آورد. از جمله این موارد
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی__ ۲۳4٩
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۵۰
می‌توان به اتاق‌های بخشهای بستری» اتاق روز و... اشاره کرد که در آن پرستاران با سرکشی از
طریق این پنجره» بدون ورود به اتاق‌ها از وضعیت بیماران اطلاع می‌یابند. از دیگر فضاها در این
خصوص می‌توان به در ورودی اتاق‌های عمل, اتاق اسکراب و... نیز اشاره کرد.
لازم به ذکر است در فضاهایی که نیاز به حفظ محرمیت و حریم شخصی افراد وجود دارد ولی رعایت بند
"الف" نیز مدنظر استء باید از پنجره‌های نظاره با شیشه‌های مات و غیرشفاف استفاده گردد. همچنین در
فضاهایی که در برخی مواقع نیاز به مسدود کردن دید از پنجره نظاره وجود داردء می‌توان از پنجره‌های
دارای پرده و یا پنحره‌های دارای ماده یا مکانیسم مات‌کننده شیشه استفاده نمود. در این صورت به انتخاب
کاربر فضاء پنجره می‌تواند به صورت شفاف و قابل دید یا مات و غیر قابل دید باشد.
1-۱-۵-۵-۲- الزامات و ویژگیهای درها:
در طراحی معماری فضاهاء بایستی به درها به عنوان یکی از عناصر فضا که بسیار مورد استفاده قرار
می‌گیرند توجه نمود. در ادامه ضوابط و الزاماتی در خصوص طراحی و برنامه‌ریزی آنها ارائه شده است:
۱ به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که در مصالح درها در مراکز درمانی می‌توان متصور شد شامل موارد
زیر است. لازم به ذکر است کلیه‌ی این ویژگی‌ها در مصالح در ورودی برای تمامی فضاها مورد نیاز
نمی‌باشد و بنا به فراخور هر فضا نیاز به رعایت برخی از این ویژگی‌ها است.
الف) مقاوم در برابر مواد شیمیایی(اسید و باز)
ب) مقاوم در برابر اشعه ایکس
ج) مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده
د) مقاوم در برابر آب
ه) مقاوم در برابر خش و سایش
و) صاف و فاقد هرگونه برآمدگی و فرورفتگی
ز) آنتی باکتریال
ح) دوام و استحکام فیزیکی (مقاوم در برابر ضربه/مقاوم در برابر عوامل محیطی)
ط) مقاوم در برابر آتش
ی) عایق حرارتی
ک) عایق صوتی
ل) جاذب صدا (أکوستیک)
م) ضد سرقت: مجموعه عواملی مانند نوع و تعداد زبانه» نوع و تعداد لایه‌ها و ورقهای محافظتی درء نوع
دستگیره نوع قفلء نوع چارچوب و... سبب ایجاد ویژگی ضد سرقت بودن در خواهد شد.
ضوابط الزامات و تمامی قوانین مربوط به این ویژگی‌ها کاملاً مشابه نکات ذکر شده در نازک کاری دیوار
(بند ۳-۲-۶-۵-۲) میباشد. بنابراین نکات ارائه شده در آن بند» در خصوص درهای فضاها نیز باید
رعایت گردد.
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ به طور کلی حداقل ارتفاع مناسب تمامی درها ۲/۱ متر می باشد. این ابعاد در برخی فضاها ممکن است
بیشتر از عدد اعلام شده باشد.
۳ زاویه بازشوی در باید حداقل ٩۰ درجه باشد.
۴ با توجه به کاربری فضاها و ضوابط مربوطه, جهت بازشوی درها می‌تواند رو به بیرون یا داخل فضا باشد که
به شرح زیر تعیین می‌گردند:
اضطراری رو به بیرون باز شود. از جمله این موارد می‌توان به سالن‌های غذاخوری,» سالن اجتماعات.
درهای ورودی بخش‌هاء ورودی پله‌های اضطراری و... اشاره کرد. لازم به ذکر است استفاده از
درهای بادیزنی» درهای کشویی الکترونیکی اضطراری نیز قابل قبول است. چراکه درهای بادیزنی رو
به بیرون نیز باز می‌شوند و درهای کشویی الکترونیکی اضطراری دارای مکانیسمی هستند که در
زمان‌های بحران با فشار به در به صورت لولایی رو به بیرون باز می‌شوند.
ب) در صورتی که امکان ایجاد حریم برای در به بیرون فضا وجود داشته باشدء جهت رعایت ضوابط ایمنی
و تخلیه اضطراری در زمان بحران» پیشنهاد می‌شود بازشوی در فضاهای نیمه شلوغ نیز به سمت
ج) در تمامی فضاهای مربوط به بیماران روانی باید جهت بازشوی در رو به بیرون باشد و یا از درهای
د) در فضاهای مربوط به بیماران که کمتر از ۵ متر مربع مساحت دارند و امکان تنها شدن بیمار در آن
وجود داردء باید در رو به بیرون باز شود تا در زمان‌های بحران امکان کمک‌رسانی به بیماری که بر اثر
وخیم شدن وضعیتش پشت در افتاده است. وجود داشته باشد. از جمله این فضاها می‌توان به
سرویس‌های بهداشتی بیماران» حمام بیماران و... اشاره کرد. این موضوع در فضاهایی با بیش از ۵
متر مربع ضرورتی نداردء زیرا امکان بازکردن در با فشار نسبی و بدون اینکه به بیمار صدمه‌ای وارد
شود وجود دارد. (به جزء فضاهای بیماران روانی).
ه) در فضاهایی که امکان انفجار در زمان بحران وجود دارد درها باید رو به بیرون باز شود. چراکه
بازشدن در به بیرون امکان تخلیه آنرژی ناشی از انفجار و جلوگیری از تخریب ساختمان را به وجود
می‌آورد. از جمله این فضاها می‌توان به فضاهای تاسیساتی اشاره کرد.
و) فضاهایی که در آنها به دلیل نوع عملکرد. سرعت‌عمل در خروج از فضا حائز اهمیت باشد باید از
درهای بازشو رو به بیرون استفاده گردد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق زایمان(جهت سزارین
اضطراری)» خروجی اتاق احیاء قلبی-تنفسی و... اشاره کرد.
ز) در فضاهایی که به طور مستقیم با آب در تماس هستند.ء در صورتی که موارد بالا را نقض نکند باید رو
به داخل باز شود تا از انتقال رطوبت و آب به فضای بیرون جلوگیری به عمل آید. از جمله این موارد
می‌توان به اتاق نظافت اشاره کرد.
۵. توصیه می‌شود در تعبیه تمامی انواع در» حریم بازشوی آن تا حد ممکن در داخل فضا در نظر گرفته شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ در تعبیه‌ی تمامی انواع در» حریم بازشوی آنها در نظر گرفته شود (درهای بادیزنی در دو طرف) در
فضاهایی که در به بیرون باز می‌شود باید حریمی برای باز شدن در به سمت راهرو در نظر گرفته شود.
به‌طوری که طول در اتاق نباید بیشتر از ۰/۱ مترء از عمق حریم درنظر گرفته شده تجاوز نماید. این مورد
درباره‌ی راهروهای بن‌بست با طول حداکثر ۵ متر که دارای ترافیک کم میباشد و نقل وانتقال تجهیزات در
آن صورت نمی‌پذیرد الزامی نیست (رجوع به مورد ۲۰ از بند ۱-۱-۳-۵-۲).
لازم به ذکر است وجود حریم در برای داخل فضای اتاق الزامی نمی‌باشد ولی رعایت آن نیز جهت
دست‌یابی به معماری مناسب‌تر فضا توصیه میگردد.
1 حدافل عرض ۰,۳ متر - ۰,۴۵ متر پبشنهادی می‌شود
و
ِ
0.90
حداقل عرض ۰,۴۵ متر - ۰,٩ متر پیشنهادی می‌شود لس حداکثر 0.10
۷ در تمامی فضاها باید فاصله‌ای حداقل به طول ۰/۳ متر در سمت دستگیره‌ی در ورودی در شرایطی که در
به سمت مخالف فرد استفاده‌کننده باز می‌شود و حداقل ۰/۴۵ متر در شرایطی که در به سمت فرد
استفاده کننده باز می‌شود وجود داشته باشد. این فضا برای مکث استفاده کننده در زمان رفت‌وآمد فرد دیگر و
یا در زمان باز کردن درء مورد نیاز است. همچنین توصیه می‌شود در صورت امکان به هر یک از ابعاد گفته
شده ۰/۱۵ متر جهت سهولت استفاده اضافه شود. (رجوع به نقشه‌ی بند قبلی)
۸. در فضاهایی که ورود و یا خروج هوا از /۳۸ح ۱۰۰ بیشتر است تعبیه‌ی شبکه روی در (گریل) الزامی است
و در صورتی که کمتر باشد الزامی نیست؛ در هر دو حالت جهت انتقال هوا فاصله‌ی لبه‌ی پایین در تا کف
باید ۲۵ میلی‌متر باشد.
.٩ در مورد درهایی که باید در برابر آتش مقاوم باشند. جهت جلوگیری از ورود دود باید فاصله‌ی لبه‌ی پایین
تا کف ۶ میلی‌متر باشدو در این نوع درها تعبیه شبکه روی در ممنوع است.
۰ توصیه می‌شود که کلیه‌ی درها بدون آستانه باشند» این موضوع در خصوص فضاهای مورد استفاده‌ی
بیماران روی ویلچیر یا برانکار و یا فضاهایی که در آنها نقل وانتقال انواع تجهیزات سیار وجود دارد. صادق
است؛ لازم به ذکر است در صورتی که طراح مجبور به تمهید آستانه‌ی در باشدء باید از ضوابط مورد ۳۲ از
بند ۱-۱-۳-۵-۲ پیروی کند.
۱.در صورت استفاده از آستانه» بایستی دارای تضاد (کنتراست) رنگ با زمینه باشد.
۲۳ حداقل فاصله بین دو در متوالی در یک محور در قسمت‌هایی که افراد و تحهیزات متحرک کوچک مانند
ترولی» ویلچیر و سایر تجهیزات مشابه نقل و انتقال می‌شوند به شرح زیر است:
-------- صفحهٔ بعد --------
الف) در صورتی که درها در یک جهت باز شوند و یا هر دو رو به بیرون فضا باز شوند و یا کشویی باشند.
ب) در صورتی که درها هر دو به داخل فضا باز شوند. فاصله بین دو چارچوب در حداقل ۳/۲ متر درنظر
۳ حداقل فاصله بین دو در متوالی در قسمت‌هایی که افراد و تحهیزات متحرک بزرگ مانند برانکار» تخت و
الف) در صورتی که درها در یک جهت باز شوند و یا هر دو رو به بیرون فضا باز شوند و یا کشویی باشند.
فاصله بین دو چارچوب در حداقل ۴ متر درنظر گرفته شود.
ب) در صورتی که درها هر دو به داخل فضا باز شوندء فاصله بین دو چارچوب در حداقل ۵ متر باید درنظر
۵.ارتفاع دستگیره در از کف حداکثر یک متر باشد.
۶ ارتفاع دستگیره‌ی افقی کمکی روی تمامی درها به جز در ورودی سرویس‌های بهداشتی» ۰/٩ متر در نظر
۷ ارتفاع لبه‌ی بالایی دستگیره‌ی افقی روی درهای سرویس‌های بهداشتی با امکان ورود ویلچیرء ۰/۸ متر در
نظر گرفته شود.
۸.ارتفاع لبه‌ی بالای دستگیره‌ی افقی کمی روی در سرویس‌های بهداشتی معلولین» ۰/۷ متر و حداکثر
۹.طول دستگیره‌های میله‌ای عمودی حداقل ۰/۳ متر در نظر گرفته شود و ارتفاع مرکز آن از کف باید ۱ متر
پیش‌بینی شود. این دستگیره توسط بیمار معلول و غیرمعلول به‌راحتی قابل استفاده است.
۰ فاصلههٌ داخلی بین دستگیره اهرمی(معمولی) و سطح در ۵ تا ۷ سانتی متر باشد.
۱ در دیوارهای بنایی چارچوب درها بد اسکلت مسلح کننده دیوار برای زلزله اتصال یاید.
۲۳ در دیوارهای سبک(درای وال) چارچوب درها با عناصر قائم اضافی تقویت شوند و به سیستم عناصر قائم و
۳ چارچوب درهای مقاوم در برایر آتنش (به علت سنگینی آنها) با محاسبات مورد نیاز جهت مهار لرزه‌ای
۱ ۷۸۷۵۱۱ 0۲۷
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سح ۱۳۹۵۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ در صورتی که لازم است برای تقویت چارچوب در از پروفیل‌های سنگین استفاده شود و تا سقف اصلی
امتداد یابده این پروفیل‌ها با اتصال قابل انعطاف به سقف اصلی وصل شوند.
۵ اتصال لولاهای درهای مقاوم در برابر آنش(که بسیار سنگین هستند) به چارچوب درها تقویت شود تا در
زمان لرزش» در از محل لولا کنده نشود. تعداد لولاها باید با وزن در و نیروی ناشی از لرزش متناسب باشد.
۶ درهایی که در مسیر آمد و شد قرار گرفته‌اند به منظور جلوگیری از تصادم استفاده‌کنندگان با مشکلات
بینایی با لبه درهای باز و یا در حال باز شدن» دستگیره‌های کمکی راهرو می‌بایست پیش از رسیدن به
محدوده بازشوی در خاتمه یافته و ۰/۵ متر باقی مانده جهت هشدار به صورت سطح زبر و کنگره‌دار در آید.
۷ در بیمارستانهای بزرگ.» درها و دیگر بازشوهای جداره‌ی خارجی باید طوری طراحی شوند که مهاربندی
آنها به سازه تکیه‌گاهیء ظرفیت باربری جانبی بیشتری نسبت به خود عضو بازشو داشته باشد.
۸ در بیمارستانهای بزرگ. درهای نصب شده در سطوح خارجی ساختمان باید به سمت خارج بازشوند و
چارچوب درها نیز باید به هنگام انفجار فشار ناشی از آن را تحمل نمایند.
۹ جهت افزایش مقاومت بهتر است چارچوب درها با بتن پر شود. (برای همه‌ی گروههای ساختمان)
۰ کلیهٌ درهایی که تا کف دارای شیشه هستند باید در مقابل ضربه محافظت شوند.
۱ درهای ورودی در فضاهای حضور و نگهداری بیماران روانی می‌بایست به گونه‌ای طراحی شوند که از
ایجاد صدمه شخصی جلوگیری کند. این امر می‌تواند به وسیله‌ی عقب‌نشینی» پوشاندن یا هم‌تراز کردن
یراق آلات صورت گیرد.
۲ دستگیرهٌ در برای فضاهای مخاطره‌زا (اتاق تاسیسات برق و...) باید به رویه قابل تشخیص با لامسه برای
هشدار به افراد با مشکلات بینایی مجهز شود.
۳ در فضاهای عمومی و غیر درمانی مانند ورودی اصلی بیمارستان» لابی و...» در صورت استفاده از درهای
معمولی به عرض مفید حداقل ۰/٩ متر در جوار آنها برای استفاده افراد معلول الزامی است.
البته در فضاهای درمانی به طور کلی باید شرایط انتخاب درها متناسب با استفاده افراد معلول و ناتوانان
جسمی -حرکتی باشد.
۴ برای سهولت در استفاده افراد برروی ویلجیرء درهایی که درگوشه اتاق یا نزدیک آن تعبیه می‌شوند.ء باید
طوری طراحی و تعبیه شود که روبه گوشه اتاق باز شوند.
۵ برای سهولت در تشخیص در ورودی از دیوار اطراف آن توسط افرادء باید از تغییر رنگ یا تضاد رنگی
استفاده شود. در این راستا درهای ورودی فضاها را می‌توان بر اساس تقسیم‌بندی‌هایی همچون کاربری,
منطقه‌های ممنوعه و غیرممنوعه برای ورود بیماران و همراهان» فضاهای تشخیصی, درمانی» پشتیبانی و...
به واسطه رنگ‌های تعیین شده‌ای دسته‌بندی و کدبندی نمود.
۶ در انتخاب نوع بازشوی ورودی بخشهای بستری بهترین حالت استفاده از درهای کشویی الکترونیکی
میباشد ولی در غیر این صورت باید الزاماً از درهای بادیزنی استفاده شود.
ی 310۳ رال ۳ ۱۷۱۵/02 ۵۳۵ ۲۵۵۱۸۳۷ ۵۲ ۹/۱۱۳/۵۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۷ با توجه به هزینه بالای ساخت و نگهداری فضاهای بیمارستانی, به حداقل رساندن زیر بنای این مراکز
حائز اهمیت استء بنابراین در فضاهایی که ممنوعیت برای استفاده از درهای الکترونیکی کشویی وجود
ندارد, تعبیه آنها به‌دلیل عدم نیاز به تأمین حریم در و سهولت در استفاده و همچنین کنترل بهتر عفونت
جهت جلوگیری از تماس دست پیشنهاد می‌شود.
۸ در مواردی که از درهای الکترونیکی استفاده شود.ء باید به نکات زیر توجه کرد:
الف) با توجه به حساسیت این نوع درهاء طراح باید امکان دسترسی سریع به خدمات تعمیر و نگهداری را
در منطقه اجرای پروژه در نظر بگیرد.
ب) با توجه به اینکه در مواقع آتش‌سوزی امکان باز و بسته شدن سریع درهای مناطق آتش جهت
جلوگیری از ورود دود و آتش اهمیت حیاتی دارد. در صورت استفاده از درهای الکترونیکی در این
مناطق, باید محهز به واحد تغدیه اضطراری استاندارد برای یکبار باز و بسته شدن در شرایط بحران
باشد(۴۴۱) و یا اینکه دارای دستگیره خروج اضطراری(60 200 ۳۵۶۳) و یا سیستم کنترل هوشمند
برای با زکردن به صورت مکانیکی باشد.
ج) در قسمتهای مهم و حساس که در زمان‌های بحران» تردد و رفت و آمد در آنها جریان دارد. در
صورتی که از درهای الکتریکی استفاده شود.ء باید مجهز به واحد تغدیه اضطراری برای باز و بسته
شدن مکرر باشد(۴5ا).
د) در فضاهایی که مباحث امنیت و ایمنی حائز آهمیت است. در صورتی که از درهای الکترونیکی استفاده
شود باید مجهز به قفل‌های مکانیکی و یا الکترومکانیکی برای حصول ایمنی بیشتر و نیز ملاحظات
شرایط بحران باشد.
ه) در فضاهای تمیز و حساس که ممکن است از درهای الکتریکی استفاده شود. درها باید دارای جک
اضافی برای فشار عمودی و ایزوله کردن در باشند.
و) توصیه می‌شود در فضاهایی که نوع و حجم عبور متغیر است» در صورت استفاده از درهای الکتریکی
کشویی» امکان تنظیم سرعت و امکان تنظیم اتوماتیک عرض بازشو وجود داشته باشد.
ز) در فضاهایی که از درهای الکترونیکی استفاده می‌شود. لازم است که از سیستم‌های شناساگر پیشرفته
جهت حصول نهایت ایمنی در تردد افراد بهره گرفت.
ح) در فضاهایی که در زمان بحران دارای تردد قابل توجه هستند و ممکن است به عنوان خروج اضطراری
مورد استفاده قرار گیرند.ء در صورتی که از درهای الکتریکی کشویی استفاده شود توصیه می‌شود
دارای سیستم‌های خروج اضطراری باشند. در این نوع سیستم با ایجاد فشار به لنگه‌های متحرک و یا
ثابت. امکان بازشدن در به صورت لولایی وجود دارد. این امر سبب می‌شود که کل پهنای درها در
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۵-۵-
۳-پنجره
پنجره‌ها نوع دیگری از بازشوها می‌باشند که در معماری فضا بسیار حائز اهمیت هستند. پنجره‌ها بسته به محل
نصب و نوع کاربری دارای عملکردهای مختلفی از جمله تامین نور طبیعی» ارتباط بصری, استفاده از دید و منظر
مناسب» تامین تهویه طبیعی و استفاده از هوای مطبوع, دلباز شدن فضا و... می‌باشند. در ادامه انواع پنحره و
ویژگیهای هر یک ارائه شده است:
۱-۲-۵-۵-۳- انواع پنجره:
به طور کلی پنجره‌ها از لحاظ محل نصب و قرارگیری به دو گروه پنجره‌های دیواری(معمولی) و پنجره‌های
سقفی(نورگیر سقفی) تقسیم می‌شوند:
۱ پنجره دیواری(معمولی)
متداول‌ترین نوع پنجرهای مورد استفاده در بناهاء پنجره‌های دیواری میباشد. پنجره‌ها از لحاظ محل
قرارگیری و نوع استفاده به دو گروه پنجره‌های داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند:
الف) پنجره‌های خارجی:
مهمترین وظیفه‌ی پنجره‌های خارجی» تامین نور طبیعی میباشد. میزان نور دریافتی از پنجره به
عوامل مختلفی بستگی دارد. موقعیت پنجره نسبت به جهات جغرافیایی» محل قرارگیری پنجره در
ساختمان, اندازه و ابعاد پنحره» نوع شییشه. استفاده از پرده» سایه‌بان و... از جمله عواملی هستند که بر
میزان نور دریافتی و ورودی به داخل فضا تاثیرگذار می‌باشند.
یکی دیگر از ویژگیهای اصلی پنجره‌های خارجی این میباشد که سبب ایجاد ارتباط بصری با فضای
بیرون شودء این امر در پنجره‌های خارجی سبب استفاده از دید و منظر مناسب فضای بیرون می‌شود.
وجود ارتباط بصری این امکان را فراهم می‌آورد که فردی که درون بنا قرار گرفته است بدون اینکه
تحت تأثیر عوامل جوی قرار گیرد از زیبایی‌های محیط بیرونی بهره جوید. این مسئله در فضاهای
درمانی تأثیر فراوانی بر روحیه افراد بیمار و تسریع در بهبود سلامتی جسمانی آنها دارد.
خاصیت دیگر پنجره‌ها استفاده از تهویه طبیعی میباشد که در بسیاری از مواقع می‌تواند هوای مطبوع
و دلپذیر بیرون را در فضای داخل به جریان اندازد. این امر در افزایش روحیه و کارایی بیماران و سایر
افراد در داخل ساختمان تاثیر مناسب خواهد گذاشت.
نحوه تعیین و استفاده پنجره‌های خارجی به شرح زیر است:
* در تمامی فضاهای مراقبتی و بستری بیماران» تعبیه پنجره خارجی الزامی است. چراکه استفاده از
نور طبیعی و منظر در روند درمان بیمار بسیار کمک‌رسان خواهد بود. از جمله این موارد می‌توان
به اتاق‌های بستری, اتاق ایزوله» فضای باز بستری و... اشاره کرد.
۱ پنجره‌هایی که مابین فضاهای داخلی و آتریم‌های داخلی با تهویه مصنوعی قرار دارند نیز جزء پنجره‌های خارجی محسوب می‌شوند.
۶ ]0[ 3 ال ۴ |32ع[۱۷۵0 20 ۲۵۵۱1۲ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
* در تمامی فضاهایی که افراد به صورت بلند مدت در آن حضور دارندء تعبیه پنجره خارجی الزامی
است. تجربه نشان داده است حضور طولانی مدت افراد در فضای بدون پنجر» موجب کاهش
بازدهی و خستگی زود هنگام آنان می‌شود؛ بنابراین تعبیه‌ی پنجره به فضای بیرون به منظور
به اتاق‌های اداری (اتاق رئیس بخش, اتاق منشی اداری» اتاق‌های مالی و...)» فضای
ه فضاهایی که در آنها افراد تحت فشار و استرس زیاد هستند.» توصیه می‌شود که از پنحره
خارجی استفاده شود. بهره‌جویی از نور» منظر و تهویه طبیعی در این امر می‌تواند در کاهش
خصوص در بخشهای جراحی؛ زایمان؛ اورژانس» مراقبت‌های ویژه و... اشاره کرد.
* در فضاهایی که به صورت مستمر در آن رفت و آمد صورت می‌گیرد نیز توصیه می‌شود از پنجره
خارجی استفاده گردد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق سرپرستار ایستگاه پرستاری و... اشاره
* در فضاهای کوچک و با مساحت محدود.ء استفاده از پنجره‌های خارجی توصیه می‌شود؛ جراکه در
آسایش و بهره‌وری کارکنان موثر خواهد بود. اهمیت این موضوع در خصوص فضایی که
فعالیتهای آن با سختی همراه است. دوچندان می‌شود. از جمله این موارد می‌توان بهک
* تعبیه پنجره خارجی در فضاهایی که سبب تداخل در عملکرد آن فضا می‌شود و یا به نوعی
مناسب جهت کنترل آن استفاده گردد مانعی ندارد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق معاینه
ب( پنحره‌های داخلی:
این پنجره‌ها بین دو فضای داخلی تعبیه می‌گردند و هدف اصلی از پیش‌بینی آنها ایجاد ارتباط بصری
خواص این نوع پنجره دلباز کردن فضاء گسترش نور طبیعی در فضاهای داخلی و... میباشد. استفاده از
این نوع پنجره در مقایسه با پنجره‌های خارجی محدودتر است. نحوه تعیین و استفاده پنحره‌های داخلی
به شرح زیر است:
داردء استفاده از پنجره داخلی الزامی است. از جمله این فضاها می‌توان به پنجره بین اتاق ایزوله
و ایستگاه پرستاری» پنجره بین اتاق کنترل و اتاق رادیولوزی» پنجره بین اتاق کنترل و اتاق
ا/. پنجره بین ایستگاه پرستاری و اتاق‌های مراقبت‌های ویزه 9 اشاره کرد.
از پنجره داخلی بین آنها استفاده گردد. از جمله این موارد می‌توان به پنجره بین فضای بستری
-------- صفحهٔ بعد --------
و راهروی ملاقات» پنجره بین ایستگاه پرستاری و اتاق دارو و کار تمیزء پنجره بین فضای اتاق
صندوق و فضای انتظار و... اشاره کرد.
مجاور که دارای پنجره خارجی میباشد استفاده می‌کنند.
تعبیه پنجره داخلی در فضاهایی که سبب تداخل در عملکرد آن فضا می‌شود و یا به نوعی
فعالیتهای آن را دچار مشکل می‌سازد.ء ممنوع است. البته در صورتی که از تجهیزات و ملحقات
مناسب جهت کنترل آن استفاده گردد مانعی ندارد.
۳ پنجره سقفی(نورگیر سقفی)
یکی از راهکارهای تأمین نور در برخی از فضاهای عمومی بیمارستان» بهره‌گیری از نورگیرهای سقفی
می‌گیرند.
ویژگیهای پنحره‌های دیواری نمی‌باشد. بنابراین در فضاهایی که استفاده از پنجره دیواری
علاوه بر تأمین نورء جمهت استفاده از دید منظر و میباشد.ء نمی‌توان پنحره‌های سقفی را به
عنوان جایگزین آنها استفاده نمود.
مراقبتی و درمانیء از این نوع نورگیرها به دلیل مسائل ایمنی, آسایش افراد و... در بالای سر
آنها استفاده نگردد.
* استفاده از نورگیرهای سقفی در فضاهای حساس درمانی و همچنین فضاهایی که امکان کنترل
نور از اهمیت بالایی برخوردار است» ممنوع میباشد. چراکه کنترل نور در طول روز در این
نورگیرها با سختی همراه است.
* در مناطقی که گرد و خاک و آلودگی هوا قابل توجه است. استفاده از پنجره‌های سقفی توصیه
نمی‌شود. چراکه نظافت و نگهداری آنها بسیار مشکل و هزینه‌بر است. عدم توجه به این نکته
مواجه شوند. در اقلیم‌های معتدل و بارانی و همچنین گرم و مرطوب. امکان استفاده از این
نورگیرهای سقفی بیشتر میباشد ولی در سایر اقلیم‌ها توصیه نمی‌شود.
۲-۲-۵-۵-۲- ویزژگی‌های پنجره‌ها:
به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که در پنجره‌های مراکز درمانی می‌توان متصور شد.ء شامل موارد زیر است.
لازم به دکر است کلیه‌ی این ویژگی‌ها در پنجره‌های تمامی فضاها مورد نیاز نمی‌باشد و بنا به فراخور هر فضا
نیاز به رعایت برخی از این ویژگی‌ها است.
-------- صفحهٔ بعد --------
گفتنی است بر اساس ضوابط و قوانینی که در ادامه ارائه شده است. جداول مشخصات و ویژگیهای پنجره‌های
گردیده است.
۱ پنجره‌های قابل دید یا غیر قابل دید(پنجره‌های داخلی /خار جی اسقفی)
در هر فضا به دلیل عملکرد و شرایط خاص آن استفاده از پنجره‌های قابل دید و یا غیرقابل دید با ضوابط و
قوانینی همراه است. این ویژگی با ایجاد شرایطی همچون استفاده از شیشه‌های شفاف» شیشه‌های
مات(سندبلاست.» مشبک و یا استفاده از مکانیسم‌ها و مواد دیگر)» شیشه‌های ترکیبی(مات و شفاف)» استفاده
از انواع پرده به صورت روکار و توکار(بین دو جداره شیشه) و... قابل حصول است. شرایط بهره‌گیری از این
الف) در انتخاب راهکار جهت قابل دیدکردن و یا غیر قابل دیدکردن پنجره حتی‌الامکان باید از روشی
استفاده گردد که در عین رعایت ضوابط و قواعد مورد نیازء بتوان از تمامی پتانسیل‌های پنجره‌های
داخلی و یا خارجی از جمله دید و منظرء تهویه مطبوع, تامین نور و... (در پنجره‌های خارجی) و
همچنین ایجاد فضای دلباز گسترش نورء ایجاد تعامل» کنترل» ارتباط و همکاری(در پنجره‌های
داخلی) به طور همزمان استفاده نمود. در این خصوص استفاده از راهکارهای بینابینی جهت دست‌یابی
به تمامی پتانسیل‌ها در صورت عدم نقض هیچ قاعده‌ای بسیار مثمر ثمر خواهد بود.
ب) در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی در فضاهایی که تنها در مواقع خاص نیاز به تامین حریم
شخصی وجود دارد و در سایر مواقع الزامی به این موضوع نیست.» باید از پرده و یا مکانیسم‌های
مات‌کننده و شفاف‌کننده استفاده شود تا امکان تغییر وضعیت وجود داشته باشد. در این موارد استفاده
از پنجره‌هایی مانند شیشه‌های تمام مات که امکان تغییر وضعیت در آنها وجود ندارد ممنوع است؛
چراکه بر اساس مطالب بند "الف" این روش راهکار بینابینی نبوده و کاربر را از دید و استفاده از منظر
طبیعی در زمان‌های مجاز محروم خواهد ساخت. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق‌های بستری و...
اشاره کرد.
ج) در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی در فضاهایی که در تمام زمان‌ها نیاز به حفظ محرمیت
دارند»ء در صورت تعبیه پنجره باید از پنحره‌های غیرقابل دید استفاده شود. این امر در عین تامین نور
طبیعی» حریم شخصی افراد را حفظ خواهد کرد. بنابراین استفاده از پرده و موارد مشابه آن که امکان
تغبیر وضعیت دارند توصیه نمی‌شود. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق زایمان» اتاق درد. حمام
سرویس‌های بهداشتی» رختکن و... اشاره کرد.
د) در خصوص پنجره‌های داخلی» خارجی و سقفی در فضاهای عمومی و مشاعات که نیاز به تامین
محرمیت وجود ندارد. می‌توان از پنجره‌های قابل دید استفاده کرد. همچنین در صورتی که نور
مستقیم آفتاب در طول روز داخل فضا نشودء نیازی به تعبیه پرده و مواد مشابه آن نیز نمی‌باشد.
ه) در خصوص پنجره‌های خارجی» استفاده از شیشه‌های رفلکس در خصوص تنظیم نور توصیه می‌شود.
ولی از آنجا که بسیاری از فضاهای بیمارستان به صورت ۲۴ ساعته عمل می‌کنند» شیشه‌های
رفلکس را نمی‌توان به عنوان عامل حفظ حریم شخصی جایگزین شیشه‌های مات و پرده در فضاها
-------- صفحهٔ بعد --------
کرد. چراکه در زمان‌های شب و تاریکی امکان دیده‌شدن داخل فضا وجود دارد؛ مگر فضاهایی که نیاز
به حفظ حریم شخصی دارند و تنها در طول روز کاربری دارند. البته در این خصوص نیز باید احتیاط
لازم صورت بگیرد و حداکثر در فضاهای نیمه‌خصوصی از آنها استفاده نمود و در فضاهای خصوصی
از راهکارهای دیگر بهره جست.
و) در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی در فضاهایی که امکان ورود مستقیم آفتاب وجود دارد و
یا نیاز به کنترل شدت نور است. باید از انواع پرده» سایبان و موارد مشابه استفاده نمود. نوع و سطح
این امکانات به حجم نور دریافتی و میزان نیاز به کنترل نور بستگی دارد. از جمله این فضاها می‌توان
به اتاق‌های معاینه(مانند چشم)» فضاهایی که در آنها مانیتور وجود دارد(مانند فضاهای مراقبت‌های
ویژه» اتاق سونوگرافی و...)» اتاق‌های اداری و... اشاره کرد.
ز) در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی در فضاهای تمیز و حساس و همچنین فضاهای کثیف و آلوده
که سطح کنترل عفونت در آنها باید بالا باشد. استفاده از انواع پرده و موارد مشابه به صورت روکار
ممنوع است. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عمل, اتاق عملیات خاص, اتاق ایزوله» اتاق کار
کثیف. اتاق جمع آوری زباله و رخت کثیف و... اشاره کرد. همچنین در فضاهای مشترک که حضور و
رفت و آمد در آنها قابل توجه است و امکان تجمع و انتقال آلودگی زیاد است نیز توصیه می‌شود از
این موارد استفاده نگردد. از جمله این موارد می‌توان به فضاهای انتظار, اتاق روز و... اشاره کرد.
ح) در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی استفاده از پرده‌های توکار(بین دوجداره شیشه) در کاهش
تجمع آلودگی» سهولت در نظافت. افزایش کنترل عفونت» افزایش زیبایی بصری» کاهش یا افزایش
دید و... بسیار موثر بوده و جایگزین مناسبی برای پرده‌های توکار در تمامی فضاها به خصوص موارد
ط) در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی در فضاهایی که کاهش دید از پنجره جهت حفظ حریم
شخصی نسبی در فضاهای نیمه خصوصی مورد نیاز است. استفاده از شیشه‌های ترکیبی(مات و
شفاف) و یا پرده‌های توکار و یا راهکارهای مشابه توصیه می‌شود. از جمله این موارد می‌توان به پنجره
داخلی بین فضاهای دارای و راهرو اشاره کرد؛ این امر در عین امکان کنترل و نظارت بر فعالیتهای
افرادء حریم شخصی آنها را نیز تا حدودی تامین می‌نماید. مثال دیگر در این خصوص اتاق روز
بیماران خانم میباشد؛ استفاده از این امکانات سبب می‌شود که در عین استفاده از دید و منظر مناسبء
حریم نیمه خصوصی آنها نیز به طور نسبی حفظ شود. این موارد به عنوان راهکارهای بینابینی که در
بند "الف" به آن اشاره شده قابل برنامه‌ریزی است.
۲ دوام و استحکام فیزیکی (پنجره‌های داخلی /خارجی اسقفی)
توجه به دوام و استحکام فیزیکی مصالح و طول عمر مصالح لازم است. به طور کلی دوام و استحکام
مصالح از لحاظ فیزیکی از دو منظر مورد بررسی قرار می‌گیرند.
الف) مقاوم در برابر ضربه و فشارهای جانبی
مصالح به کار رفته در پنجره باید در مقابل ضربه که ناشی از عوامل مختلف است مقاوم باشند.
همچنین مقاومت شیشه پنجره در مقابل فشارهای جانبی که ناشی از زلزله و یا موج انفجار میباشد و
<< (]3][0 ۳0 |32ع[۱۷60 20 ۲۵۵۱1۲ 0۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
از طریق چارچوب پنجره به شیشه‌ها وارد میاید نیز بسیار اهمیت دارد؛ چراکه تخریب شیشه‌ها و با
پرتاب ذرات آن به اطراف بسیار خطرناک بوده و می‌تواند سبب أسیب جدی به افراد شود. بر اساس
تحقیقات و شواهد موجود می‌توان شیشه‌های پرتاب شده با سرعت زیاد و لبه تیز را به گلوله تفگ
تشبیه کرد. بنابراین آرائه راه کارهایی جهت جلوگیری از ایحاد لبه‌های تیز در شیشه‌های پرتاب شده و
یا جلوگیری از شکستن و یا پرتاب شدن آنها بسیار حائز اهمیت است. در این خصوص در فضاهای
زیر استفاده از شیشه‌های مسلح و یا سکوریت جهت کاهش آسیب‌ها لازم است .
* به طور کلی جهت افزایش ایمنی و امنیت فضاها توصیه می‌شود در تمامی فضاها از این گونه
پنحره‌ها استفاده گردد.
* در فضاهایی که امکان برخورد تجهیزات متحرک مانند برانکارء ویلچیرء ترولی و سایر تجهیزات
متحرک به پنجره(به خصوص پنجره‌های قدی) وجود دارد باید از مصالح مقاوم در برابر ضربه
استفاده شود.
* ضربه افراد و یا ضربه حاصل از پرتاب وسایل در فضاهایی که بیمار یا همراهان دارای شرایط
روانی نامساعد هستند» سبب می‌شود که استفاده از شیشه‌های مقاوم در برابر ضربه در آن فضاها
ضروری باشد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق‌های بستری بیماران روانی» اتاق ایزوله
روانی(در اورژانس)» آتاق مشاوره روانپزشکی(در اورژانس)» اتاق سوگ و... اشاره کرد.
* پنجره‌هایی که در تمامی اتاق‌ها و فضاهای بستری و مراقبتی بیماران قرار دارند. باید مسلح و یا
سکوریت باشند. چراکه احتمال سیب این افراد در زمان بحران به دلیل عدم توانایی در
عکس‌العمل سریع و خروج از فضا بسیار زیاد است. از جمله این موارد می‌توان به فضاهای
بستری در بخشهای مراقبت‌های ویژه» اتاق آمادگی» ریکاوری» اتاق‌های بستری و... اشاره کرد.
* در فضاهایی که امکان عکس‌العمل سریع افراد وجود ندارد نیز باید از پنجره‌های سعوریت با
مسلح استفاده گردد. از جمله این موارد می‌توان به فضاهای استراحت کارکنان, پاویون پزشکی.
حمام» سرویس بهداشتی و... اشاره کرد.
* فضاهایی که در زمان‌های بحران باید دارای پایداری عملکردی باشند و جهت کمک‌رسانی به
فعالیتهای خود ادامه دهند نیز باید دارای پنجره‌های سکوریت با مسلح باشند؛ چراکه تخریب
پنجره‌ها و تماس با هوای آزاد می‌تواند سبب اختلال در فرآیندهای آن فضا شود و از نقطه‌نظر
مباحث کنترل عفونت» ایمنی و... ایجاد مشکل نماید. این فضاها می‌تواند جزء فضاهای درمانی و
یا پشتیبانی باشد؛ از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های عملء اتاق‌های عملیات خاص؛
اتاق‌های احیاء اتاق‌های معاینهء انبار و فضای تمیز استریل مرکزی و... اشاره کرد.
* فضاهایی که در زمان‌های بحران تغییر کاربری داده و جهت امکان افزایش پذیرش تبدیل به
فضاهای درمانی و مراقبتی می‌شوند نیز باید دارای پنحره‌های ایمن باشند تا امکان ارائه خدمت را
داشته باشند. از جمله این موارد می‌توان به راهروهای داخل بخش و بین بخشی و... اشاره کرد.
۱ از جمله راهکارهای دیگر جهت ایمن‌سازی بنجره‌هاء استفاده از انواع سیشه‌های لمینیت شده و یا نصب توری در سمت داخلی بازنسوها و... میباشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
* در فضاهایی که در آن مسائل امنیتی قابل توجه است باید از پنجره‌های ضدضربه و ایمن استفاده
نمود تا امکان شکستن پنجره وجود نداشته باشد. از جمله این موارد می‌توان به اتاق مالی. اناق
صندوق بیمارستان 9 اشاره کرد.(پنحره‌های ضدسرقت)
* علاوه بر استفاده از مصالح مقاوم در برابر ضربه» جهت جلوگیری از آسیب به تجهیزات و
نقل و انتقال می‌شود و دارای پنجره‌های قدی می‌باشند باید در صورت امکان از ضربه‌گیر
مناسب در جلوی پنحره استفاده گردد.
ب) مقاوم در برابر عوامل محیطی:
مصالح مورد استفاده در پنجره از جمله نوع شیشه. چارچوب و اتصالات باید بهد فراخور محل اجرای آن
میان‌مدت و بلندمدت مورد بررسی قرار گیرد و دوام آنها در کوتاه مدت مدنظر نیست.
۳ پنجره‌های بازشو یا غیربازنشو (پنجره‌های داخلی/خارجی)
به طور کلی بر اساس ضوابط و قوانین مربوطه پنجره‌ها می‌توانند به صورت غیر بازشو(ثابت) و یا بازشو
تعیین شوند. لازم به ذکر است پنجره‌های سقفی به طور کلی غیربازشو پیش‌بینی می‌شوند.ء بنابراین در این
قسمت مورد بررسی قرار نمی‌گیرند. نوع استفاده و تعیین این ویژگی بر اساس قواعد زیر میباشد:
الف) در خصوص پنجره‌های خارجی» از آنجا که هزینه تامین سرمایش» گرمایش و تهویه مطبوع
فضاهای بیمارستان بسیار قابل توجه است. لذا عدم اتلاف آن به واسطه باز بودن پنجره‌ها حائز اهمیت
میباشد. همچنین تبادل هوایی با فضای بیرون ممکن است سبب تداخل در گردش هوای برنامه‌ریزری
شده باشد. بنابراین به طور کلی استفاده از پنجره‌های بازشو در بیمارستان توصیه نمی‌شود.
ب) در خصوص پنجره‌های خارجی, استفاده از هوای دلپذیر و مطبوع فضای بیرون به صورت کنترل شده
و در زمان‌های محدود در فضاهای غیر حساس بلامانع است. این امر می‌تواند در افزایش روحیه
کار کنان و تسریع در روند بهبود بیماران موثر باشد. در این راستا استفاده از پنجره‌هایی با بازشوی
محدود" جهت کنترل تبادل هوایی الزامی است. از جمله این فضاها می‌توان به فضاهای بستری
عمومی؛ فضاهای اداری و اشاره کرد.
ج) در خصوص پنجره‌های خارجی» تنها در فضاهای کثیف و غیرعفونی که دارای فشار منفی(خروجی هوا)
می‌باشند.ء استفاده از پنجره‌های بازشو نامحدود بلامانع است. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق کار
کئیف, اتاق نظافت و... اشاره کرد.
باید الزاماً از نوع غیربازشو استفاده گردد. در این راستا اکثر فضاهایی که دارای فشار نسبی مثبت
۱ بنحره‌ها با بازشوی محدود. آن دسته از بنحره‌ها هستند که بازشوی آن بیش از ۱۲/۵ سانتی‌متر باز نمی‌نشوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
هستند از این قاعده تبعیت می‌کنند. از جمله این فضاها می‌توان به آتاق‌های عمل, اتاق عملیات
خاص, اتاق معاینه و درمان» اتاق دارو و کار تمیز و... اشاره کرد.
ه) در خصوص پنجره‌های خارجی و داخلی» تعبیه پنجره بازشو برای فضاهای عفونی ممنوع است. از
جمله این فضاها می‌توان به اتاق ایزوله عفونی» پیش‌ورودی ایزوله عفونی و... اشاره کرد.
و) در خصوص پنجره‌های داخلی, در فضاهایی که تولید آلودگی» بوی نامطبوع و... می‌کنند. نباید از نوع
بازشو استفاده گردد تا موجب انتقال آلودگی و سلب آاسایش افراد در فضاهای محاور نگردد. از جمله
این موارد می‌توان به اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کئیف, آبدارخانه. سرویس بهداشتی و... اشاره کرد.
این موضوع در خصوص پنجره‌های خارجی باید بررسی شود و بر اساس نوع چیدمان و محوطه اطراف
به صورت موردی تصمیم‌گیری شود.
ز) در خصوص پنجره‌های خارجی و داخلی» تعبیه پنجره بازشو برای فضاهایی که در تمامی زمان‌ها نیاز به
حفظ محرمیت دارند» ممنوع است؛ مگر آن که نوع بازشوی آن به گونه‌ای محدود باشد که امکان دید
به داخل فضا وجود نداشته باشد(پنجره‌های کلنگی). از جمله این موارد می‌توان به رختکن‌هاء حمام‌هاء
سرویس‌های بهداشتی و... آشاره کرد.
ح) در خصوص پنجره‌های خارجی و داخلی, در فضاهایی که به طور مستمر تولید سروصداهای زیاد
می‌کننده جهت آسایش فضاهای مجاور و محوطه اطراف نباید از نوع بازشو استفاده نمود. از جمله این
موارد می‌توان به اتاق هوارسان» اتاق درد. آتاق گچ‌گیری و... اشاره کرد. از طرف دیگر در فضاهایی که
نیاز به حفظ آرامش و سکوت در تمام زمان‌ها دارند نیز توصیه می‌شود که از پنجره‌های غیر بازشو
ط) در خصوص پنجره‌های خارجی و داخلی» در فضاهایی که افراد و یا بیمارانی با عدم تعادل رفتاری و
روأنی حضور دارند» جهت پیشگیری از ایجاد مسائلی همچون فرار» پرت شدن» خودکشی و یا دیگر
آزاری» باید از تعبیه پنجره‌های بازشو اجتناب شود. مگر آنکه از پنحره‌های بازشوی محدود استفاده
شود؛ البته این نوع پنحره‌ها باید به گونه‌ای باشند که آامکان ایجاد مشکلات مذکور وجود نداشته باشد.
تنها در حالتی می‌توان از پنحره بازشو استفاده نمود که از نرده در جلوی قسمت بازشو استفاده گردد. از
جمله این فضاها می‌توان به اتاق بستری بیماران روانی» اتاق ایزوله روانیء اتاق بستری اطفالء اتاق
بستری زایمان و... اشاره کرد.
ی) در خصوص پنجره‌های خارجی و داخلی, در فضاهایی که نیاز به تامین امنیت در سطحی بالا وجود
دارد» توصیه می‌شود از پنحره‌های بازشو جهت جلوگیری از سوء استفاده‌های احتمالی استفاده نگردد.
این آمر در طبقه همکف که امکان ورود به مجموعه و خارج‌کردن راحت‌تر تجهیزات» وسایل و اسناد
بیمارستان وجود دارد؛ از اهمیت بیشتری برخوردار است. مگر آنکه از پنجره‌های بازشوی محدود
استفاده شود؛ البته این نوع پنحره‌ها باید به گونه‌ای باشند که امکان ایجاد مشکلات مذکور وجود
-------- صفحهٔ بعد --------
2. سایر ویژگیهای پنجره‌های داخلی /خار جی اسقفی
ویژگی‌ها مورد انتظار در تمامی انواع پنجره و یا بخشی از آنها که بر اساس نوع کاربری هر فضا تعیین
میگردد به شرح زیر است:
الف) مقاوم در برابر مواد شیمیایی(اسید و باز)
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی باید بررسی و تعیین شود.
ب) مقاوم در برابر اشعه ایکس
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
ج) مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی» خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
د) مقاوم در برابر آب
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
۵) صاف و فاقد هرگونه برآمدگی و فرورفتگی
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی» خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
و) آنتی باکتریال
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی و خارجی باید بررسی و تعیین شود.
ز) مقاوم در برابر آتش
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
ح) عایق حرارتی
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
ط) عایق صوتی
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
ی) جاذب صدا (آکوستیک)
این ویژگی در خصوص پنجره‌های داخلی, خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود.
ک) هوابند
این ویژگی در خصوص پنجره‌های خارجی و سقفی باید بررسی و تعیین شود. در این خصوص باید به
ضوابط الزامات و تمامی قوانین مربوط به این ویژگی‌ها برای پنجره‌های داخلی و خارجی کاملاً مشابه
نکات ذکر شده در نازک کاری دیوار(بند ۳-۲-۶-۵-۲) و برای پنجره‌های سقفی کاملاً مشابه نکات ذکر
شده در نازک‌کاری سقف(بند ۳-۳-۶-۵-۲) میباشد. بنابراین نکات الزامی و پیشنهادی ارائه شده در
آن بندهاء در خصوص پنجره‌ها نیز باید رعایت گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۲-۵-۵-۳- الزامات پنجره‌ها:
۱ تعداد و مساحت پنجره‌ها در طراحی بناهای درمانی بسیار اهمیت دارد. به طوری که تعداد و مساحت کم آن
در مقایسه با فضا امکان تامین نور طبیعی» تهویه طبیعی» دید و منظر را کاهش می‌دهد و از طرف دیگر
تعداد زیادی پنجره سبب اتلاف انرژی» ورود بیش از حد نور به داخل فضاء عدم امکان ایجاد فضاهایی
۲ بر اساس مطالب ارائه شده در بند قبل» توصیه می‌شود در اقلیم‌های گرم و مرطوب» گرم و خشک و
معتدل و بارانی ابعاد پنجره می‌تواند به ۳۰ افزایش یابد. البته استفاده از تکنولوژی‌های جدید در ساخت
سبب شده است که با رعایت مباحث ذکر شده در بند ۱ء امکان تجاوز از اعداد مذکور تا حدودی امکان‌پذیر
۳ چگونگی استقرار پنجره‌ها و مدول‌بندی آنها در طراحی بناهای درمانی از موارد بسیار مهم است. با توجه به
این نکته که مدول‌بندی پنجره‌ها با مدول‌بندی پلان معماری و سازهای رابطه‌ی مستقیم دارده می‌توان
ناهم‌خوان و نامتجانس» بازشوها در مکان‌هایی قرار می‌گیرند که با محل استقرار دیوارها و یا ستون‌ها ایجاد
تداخل می‌کنند. بر این اساس انتخاب مدول‌های ۰/۶ متری می‌تواند بهترین انتخاب باشد.
۴ در تعیین محل قرارگیری» ابعاد و شکل بازشوها در راهروهاء باید حداکثر استفاده از نور طبیعی مدنظر قرار
۵ توصیه می‌شود که در قسمت انتهایی راهروها از تعبیه پنجره جلوگیری به عمل آید. چراکه این امر سبب
ضدنور شدن و خیرگی ناشی از نور وارده از پنجره‌ها می‌شود. البته در صورت عدم تعبیه پنجره در قسمت
دیگرء پیش‌بینی آن جهت تامین نور طبیعی با اعمال راهکارهای کنترل نور» مناسب است. این راهکارها
می‌تواند شامل استفاده از سایبان‌هاء کرکره‌هاء پرده و... باشد. در استفاده از این راهکارها باید به نکات زیر
توجه نمود:
الف) امکان کنترل و تغییر وضعیت کرکره‌ها و سایبان‌ها برای کاربران به صورت عمومی یا خصوصی
وجود داشته باشد.
ب) نصب ابزار مورد استفاده به گونه‌ای باشد که در دید کاربران به منظر بیرون خللی ایجاد نکند.
ج) سطح مطلوب نور طبیعی در فضاهای داخلی تأمین شود.
۶ چنانچه از پنجره به عنوان عنصری برای تأمین تهویه طبیعی استفاده شود باید به این نکته نیز توجه نمود
که پنجره‌ها بایستی در برابر نفوذ عوامل جوی مقاوم بوده و به مثابه‌ی یک مانع عمل نمایند. کار کرد واقعی
پنجره به عنوان مانعی در برابر نفوذ عوامل جوی تحت تأثیر عوامل زیر تعیین می‌شود:
الف) موقعیت جغرافیایی سایت مجموعه
۲۱۳۵
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
ب) موقعیت قرارگیری بازشوها در جبهه‌های مختلف ساختمان
ج) ابعاد و شکل بازشوها
د) شیوه نصب بازشوها در بنا
۷ همانطور که گفته شد استفاده از نرده در فضاهایی که امکان دسترسی از طریق پنجره به داخل فضا وجود
دارد (طبقه همکف و یا دیگر موارد به‌تشخیص طراح) جهت امنیت الزامی میباشد. همچنین این امر جهت
کنترل و امنیت در فضاهایی که امکان حضور کودکان و یا افراد با عدم تعادل رفتاری و روانی وجود دارد نیز
لازم است. ولی باید توجه نمود که نرده تنها در قسمت بازشوی پنجره نصب شود تا در زمان بحران, امکان
شکستن آن و خارج کردن افراد از طریق پنجره‌های ثابت بدون نرده فراهم شود. البته در خصوص فضاهای
غیر عمومی و غیر درمانی مانند فضای صندوق و اتاق‌های مالی که نیاز به حفظ امنیت در سطحی بالاتر
وجود داردء تمامی قسمتهای پنحره (ثابت و بازشو) باید دارای نرده باشند.
۸ علاوه بر نکات بند قبل,ء جهت بالا بردن میزان امنیت. استفاده از زنگ خطر و قفل‌های مخصوص پیشنوهاد
می‌شود.
شود.ء نرده‌ی جان‌پناه لازم است. البته بهتر است این ارتفاع ۱/۳ متر(معادل دو مدول) پیش‌بینی شود. این
امر امکان قرارگیری انواع کابینت زمینی» روشویی» کانتر» صندلی و... را در زیر پنجره در فضاهای مختلف
میسر می‌سازد. همچنین در فضاهای بستری امکان استفاده از منظر بیرون را به بیماران بر روی تخت
۰ در فضاهای بستری و اتاق‌های استراحت. باید توجه شود که تا حد ممکن تخت‌ها زیر پنجره قرار نگیرند تاء
خطر آسیب دیدن افراد در اثر شکستن احتمالی شیشه به حداقل برسد. در صورت قرارگیری باید لبه پنجره
حداقل با فاصله‌ی ۰/۵ متر از لبه‌ی کناری تخت بیمار قرار گیرد.
۱ پیشنهاد می‌شود در تمامی فضاهایی که نیاز به پرده دارند. از پرده‌های کرکره‌ای توکار(یین دو جداره‌ی
شیشه) جهت جلوگیری از جذب آلودگی‌های محیطی و به‌دنبال آن کنترل بهتر عفونت و همچنین زیبایی
بصری پیش‌بینی شود. استفاده از پرده‌ها و کرکره‌ای عمودی و یا افقی روکار به دلیل امکان جذب
آلودگی‌های بیمارستانی» نشستن گرد و غبار بر روی آن» عدم سهولت در نظافت و... باید کمتر و محدود
۲۳.در فضاهایی عمومی و نیمه‌عمومی که مورد استفاده بیماران و مراجعین است. در صورتی که پنجره‌ها از نوع
بازشو باشند» توصیه می‌شود که برروی آنها قفل(آلن» کلیدی و...) نصب گردد. این امر سبب می‌شود که باز
و بسته شدن پنجره تحت کنترل عوامل دیربط بوده و مباحث کنترل عفونت» صرفه‌جویی در مصرف انرژی
۳ حداقل فاصله‌ی دو پنحره روی دیوار خارجی که هر کدام متعلق به یک منطقه‌ی آتش جداگانه هستند و با
دیوار مقاوم در برابر آتش از هم جدا شده‌اندء ۱ متر باشد.
۶ ]0[ 3 ال ۴ |32ع[۱۷۵0 2۳0 ۲۵۵۱1۲ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ عرض هر واحد بازشوی پنجره» در صورتی که از نوع لولایی باشد می‌بایست حداکثر ۰/۶ متر درنظر گرفته
شود. البته این موضوع در پنجره‌های کشویی می‌تواند بیشتر درنظر گرفته شود.
۵ با توجه به اهمیت استفاده بهینه از فضاهای بیمارستان و تلاش در طراحی آن با حداقل مساحت. در صورتی
که استفاده از پنجره‌های بازشو بلامانع باشد. انتخاب نوع کشویی آن پیشنهاد می‌شود. این پنحره‌ها در
مقایسه با پنحره‌های لولایی فضای کمتری اشغال کرده و از ایجاد لبه‌های تیز و خطرناک که در پنجره‌های
باز و نیمه باز لولایی به وجود می‌آید جلوگیری می‌شود. این امر در فضاهای حضور بیماران روانی و افراد با
شرایط نامساعد رفتاری و همچنین فضای کودکان بسیار حائز اهمیت است.
۶ استفاده از پنحره‌هایی که دارای مصالح حساسیت‌زا مانند نیکل وکروم است.ء در پنجره‌ها مجاز نمی‌باشد.
۷.باز و بسته کردن پنجره‌ها باید توسط معلولین نیز به آسانی صورت گیرد. برای تسهیل این امر» دستگیره‌ها
را باید در ارتفاع بین ۰/۹ تا ۱/۲ متری از کف آناق نصب کرد. البته توصیه می‌شود این ارتفاع حداکثر ۱
۸.در فضاهایی که تابش مستقیم نور خورشید به داخل فضا وجود داردء ایحاد تمهیداتی همجون استفاده از
سایبان» جهت جلوگیری از ورود تابش مستقیم به داخل فضا توام با امکان نورگیری مناسب و دید به بیرون
الزامی است.
۹.ا توجه به مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان» تمامی پنجره‌های خارجی و سقفی باید عایق حرارتی باشند که
این امر با تعبیه پنجره چندجداره(دو یا سه‌جداره) و یا دو پنجره متوالی در یک دیوار امکان پذیر است. این
نوع پنجره‌ها دارای ویژگیهای دیگری همچون عایق صوتی» درزبندی و هوابندی شده و... نیز می‌باشند.
البته در صورتی که نسبت مساحت پنجره به مساحت فضا کمتر از ۱ به ٩ و یا ۱ به ۱۲ (بسته به زیربنای
ساختمان و منطقه جغرافیایی) باشدء طراح می‌تواند از پنجره‌های تک‌جداره استفاده نموده و یا از پنحره دو
جداره با اعمال ضریب کاهشی در مقاومت حرارتی استفاده نماید.
۰ کار کرد حرارتی یک پنجره به طور عمده تحت تأثیر ویژگی قاب پنجره میباشد. بر اساس مطالب بند قبلی,
در خصوص پنجره‌های خارجی و پنجره‌های سقفی» استفاده از پنجره‌های تک‌جداره با قاب‌های چوبی و
پلیمری مرغوب در صورتی که نسبت مساحت پنجره به مساحت فضا کمتر از ۱ به ۱۲ باشدء مجاز است.
ولی در هر شرایطی استفاده از پنحره‌های تک‌جداره فلزی ممنوع است.
۱در صورت استفاده از شیشه‌های رنگی یا رفلکس بهتر است از شیشه‌های دودی رنگ استفاده شود و از
کاربرد دیگر رنگ‌ها به خصوص رنگ برنزی اجتناب گردد. زیرا بازتاب اینگونه رنگ‌ها بر صورت بیماران»
آنها را با وضعیت وخیم‌تر نشان داده و حتی تشخیص را برای گروه درمانی با مشکل همراه می‌سازد.
۲ شیشه پنجره‌ها به خصوص در بخشهای بستری نباید موجب درخشش شده و چشم بیمار را یت کند.
۳در انتخاب نوع و موقعیت نصب پنجره‌های خارجی باید به نظافت و شستشوی شیشه از داخل و بیرون فضا
توجه نمود. این موضوع در پنجره‌های ثابت. پنجره‌های کشویی, پنجره‌های برج‌های درمانی» پنجره‌های
۱ رجوع به مقرارت ملی ساختمان, مبحث ۱۹٩
-------- صفحهٔ بعد --------
نصب شده مابین فضای داخلی و آتریم‌های" داخلی و... از حساسیت بیشتری برخوردار است. در این راستا
همانطور که پیشتر گفته شدء در مناطقی که گرد و خاک و آلودگی هوا قابل توجه است. استفاده از
پنجره‌های سقفی در سطحی وسیع توصیه نمی‌شود. چراکه نظافت و نگهداری آنها بسیار مشکل و
هزینه‌بر است. عدم توجه به این نکته سبب می‌شود که کاربران پس از مدتی با منظره نامناسبی از
نورگیرهای سقفی کثیف مواجه شوند. در اقلیم‌های معتدل و بارانی و همچنین گرم و مرطوب امکان استفاده
از این نورگیرهای سقفی بیشتر میباشد ولی در سایر اقلیم‌ها توصیه نمی‌شود.
۴ قطعات بزرگ و یک‌پارچه شیشه احتمال سیب را در زمان بحران و شرایط خاص افزایش می‌دهد. لذا باید
داخلی و خارجی جلوگیری به عمل آید.
۶ طراحی پنجره‌های باریک و بلند نسبت به بازشوهای پهن از جمله راهکارهای ایمن‌سازی و کاهش اثرات
خرابی پنجره‌ها می‌باشند.
۷ باید توجه نمود تمهیداتی که برای کاهش آسیب ناشی از خرد شدن شیشه‌ها در شرایط بحران به کار
می‌رود گاه سبب ایجاد تناقض با وظایف کارکردی آن در شرایط بحران نیز خواهد شد. به طور مثال یک
زلزله شرایط را برای تخلیه افراد درون ساختمان دشوار می‌سازد. به این دلیل در انتخاب و اجرای راه‌کارهاء
امکان خروج کارکنان از پنجره‌ها در شرایط بحران باید مدنظر قرار گرفته باشد.
بازشوها در نما به دلیل افزایش خطر سیب رسانی ناشی از تخریب نما نباید زیاد باشد. حتی المقدور از نمای
۹ عناصر الحاقی به نمای ساختمان نظیر بالکن, مصالح نما و نیز سایبان‌ها و سایر عناصر تزئینی نما باید از
مصالح سبک و با اتصالات محکم به نما در نظر گرفته شده باشند.
۰ توصیه می‌شود که ارتفاع پنجره‌ها تا نزدیکی سقف ادامه داشته باشدء آین امر سبب افزایش ورود نور به
۱ توصیه می‌شود جهت تامین حداکثر نور عمومی فضا از طریق نور طبیعی» ترتیبی اتخاد گردد که عمق
فضا(فاصله پنجره از ضلع مقابل) به حداقل ممکن کاهش یابد.
۲۳ .از لحاظ میزان دریافت نور طبیعی» ارزش پنجره‌های شمالی یک‌سوم پنجره‌های جنوبی و آرزش پنجره‌های
شرقی و غربی نصف آنها است. بنابراین قرارگیری پنجره‌های در ضلع جنوبی» جنوب شرقی و جنوب غربی
از این لحاظ در اولویت است.
۸۲۲۱۵۲ ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
حدود زیادی بازدهی پنجره‌ها را کاهش می‌دهد.
۴ در فضاهایی که از پنجره‌های سقفی (نورگیر سقفی) استفاده شود باید نکات ایمنی زیر مورد توجه قرار گیرد:
الف) در ساخت نورگیرهای سقفی باید دقت نمود که این پنحره‌ها در هنگام زلزله و انفجار باعث افزایش
درات پرتابی و تلفات می‌گردند. در صورت تعبیه نورگیر بایستی شیشه‌های پنجره مسلح یا سکوریت
ب) علاوه بر رعایت مورد "لف" باید سامانه‌ای در زیر نورگیر پیش‌بینی شود که مانع عبور نور نشده ولی
از ریزش و پرتاب خرده شیشه‌ها جلوگیری به عمل آورد. راهکار دیگر عدم امکان رفت و آمد و حضور
در زیر آنها میباشد.
ج) طراحی نورگیر سقفی بایستی به نحوی باشد که در زمان بحرانء شیشه در قاب نورگیر باقی مانده و
قاب نیز به راحتی از جا کنده نشود.
وزارت بهداشت. درمان و آموزشس پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی .۲۳۶۹
-------- صفحهٔ بعد --------
1-۵-۲ نور و روشنایی
در گذشته به مسئله نور در فضا تنها به صورت یک عامل برای روشنایی نگریسته می‌شد در حالی که امروزه می‌توان با
مهندسی نور در فضا با هدف افزایش کیفیت محیطی, تأثیرات قابل توجهی بر فضا و کاربران گذاشت. توجه به
استانداردهای طراحی نور باید در معماری کلیه بخشهای بیمارستان رعایت شود.
استفاده از نور طبیعی از یک طرف و بهره‌گیری از انواع نورهای مصنوعی در فضاهای داخلی مراکز درمانی از طرف
دیگرء در افزایش کیفیت فضا و ایجاد حالات سمبلیک از فضای یک خانه یا هتل می‌تواند موْثر باشد. بررسی‌ها نشان
می‌دهد که هرچه میزان شباهت محیط بیمارستان به محیط یک خانه یا هتل بیشتر باشد. کاربران استرس‌های کمتری را
تجربه خواهند نمود که به دنبال آن رفاه و آسایش بیشتر افرادء افزایش بازدهی کارکنان و تسریع در روند بهبود بیماران را
به همراه خواهد داشت.
به طور کلی نیازهایی که باید به واسطه روشنایی طبیعی و مصنوعی تامین شود شامل کارایی شغلی» آسایش و تامین
نیازهای روانی» زیبایی‌شناسی» راحتی بصری» ارتباط انسانی و همچنین بهداشت و ایمنی میباشد.
از طرف دیگر عدم توجه کافی به ضوابط و قوانین نوریردازی و تامین روشنایی مطلوب سبب عواملی همچون خستگی
زودرس» اشکال در تطابق دید و رنگ‌هاء کاهش بهره‌وری و کارایی شغلی» خیرگی و صدمه به چشم, افزایش حوادث و
خطاهای کاری» اختلالات اسکلتی-عضلانی و... می‌شود.
۱-1-۵-۲ نور طبیعی
بر اساس تحقیقات و بررسیهای به عمل آمده» نور طبیعی پس از فاکتور ابعاد فضای بستری» دومین فاکتور پر
اهمیت محیطی از دیدگاه بیماران تلقی می‌شود. وجود نور به طور قابل توجهی روزهای بستری شدن را کاهش
می‌دهد. در حقیقت بیماران در اتاق‌هایی که نور بیشتری را دریافت می‌نمایند روحیه بهتر» بهبودی سریع‌تر و
احساس دردء پریشانی و استرس کمتر را تجربه می‌کنند. تأثیر نور طبیعی بر افسردگی» خواب بیماران» توازن ریتم
بدن و نیز افراد با بیماری‌های مفصلی مورد بررسی قرار گرفته و شواهد حکایت از کسب نتایج مثبتی داشته است.
وجود نور طبیعی در روحیه کارکنان نیز بسیار مهم است و در افزایش کارایی» تعامل بهتر با بیماران و کاهش
خطاهای کاری موثر است.
از دیگر تاثیرات روشنایی طبیعی که در فضاهای درمانی بسیار حائز اهمیت است می‌توان به خاصیت
ضدعفونی‌کنندگی و افزایش سطح کنترل عفونت اشاره کرد.
در خصوص بهره‌گیری از نور طبیعی در طراحی فضاهای درمانی نکات متعددی در قسمت پنجره‌های خارجی و
پنحره‌های سقفی ارائه شده است(بند ۲-۵-۵-۲).
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۹-۵-۲- نور مصنوعی
نور مصنوعی در مراکز درمانی به عنوان مکمل نور طبیعی عمل می‌کند و نبود آن سبب اختلال در فرآیندها و
۱-۲-1-۵-۲- انواع روشنایی مصنوعی
به طور کلی از نور مصنوعی در تامین دو وضعیت استفاده میگردد:
۱ روشنایی عمومی:
نوری را که برای انجام فعالیتهای عمومی در هر فضا مورد نیاز است» روشنایی عمومی می‌نامند. این
روشنایی معمولا از طریق نور طبیعی و مصنوعی به صورت تلفیقی تامین می‌شود. البته در فضاهایی که
پنجره‌های خارجی و یا پنجره سقفی تعبیه نشده است. وظیفه تامین روشنایی عمومی بر عهده نور مصنوعی
روشنایی مورد نیاز برای انجام فعالیتهای خاص در فضاها باید از طریق روشنایی موضعی تامین شود. این
۳-۳۲-1-۵-۲۳- الزامات و ویژگیهای روشنایی مصنوعی
در روشنایی مصنوعی باید ضوابط و الزامات طراحی و اجرا به درستی انجام شود تا فضای مناسبی را برای انجام
فعالیت‌ها تامین نماید. از جمله نکات اساسی که در این امر باید مورد توجه قرار گیرد شامل موارد زیر است:
۱ جهت تامین شرایط مدذکورء روشنایی مطلوب صرفنظر از نوع منبع باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
الف) شدت روشنایی مطابق استانداردها(عمومی و موضعی)
ب) تناسب منابع روشنایی با ماهیت کار و رنگ‌دهی مناسب طیف
ج) تناسب چیدمان منابع و یک‌دستی توزیع روشنایی (عدم وجود سایه روشن محسوس)
د) عدم مزاحمت درخشندگی سطوح.» پنجره‌ها و منابع روشنایی
ه) رنگ و انعکاس مناسب سطوح داخلی به منظور توزیع روشنایی
و) نگهداری صحیح منابع و سطوح
در خصوص هر یک از این شاخص‌هاء نکاتی در بندهای بعدی ارائه شده است.
۲ با توجه به هر کاربری» لامپ متناسب با آن از لحاظ ساختارء ابعاد» شدت نور و... باید تعیین شود. به طور
کلی لامپ‌ها به دو گروه لامپ‌های رشته‌ای(التمابی» بازتابی» هالوژنه و...) و لامپ‌های تخلیه در
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ انتخاب نور مصنوعی مناسب در کنار نور طبیعی تأثیر مناسبی بر کاربران دارد به شرطی که نور مصنوعی
از مخلوط نور سفید و زرد استفاده گردد. این امر در فضاهای عملیاتی, معاینه و بستری از اهمیت بیشتر
برخوردار است؛ در این فضاها نور مصنوعی باید مخلوطی از نور سفید و زرد با شاخص بازتابش رنگ نور
با باشد تا رنگ چهره بیماران جهت تشخیص وضعیت آنها به خوبی دیده شود.(۳۸<۹۰)
۴ شدت روشنایی عمومی و موضعی در هر فضا بر اساس نوع کاربری تعیین می‌شود. در این راستا به جداول
انتهای بخش تاسیسات الکتریکی در هر یک از کتاب‌های این مجموعه رجوع شود.
می‌شود از نورهای غیرمستقیم و ملایم استفاده گردد.
۶ از تغییر ناگهانی نور در فضاها بایستی اجتناب نمود. بنابراین لازم است انتقال از یک فضا به فضایی دیگر با
تغییر روشنایی شدید. به تدریج صورت گیرد.
یا برانکار قرار داردء بیشترین محلی که در معرض دید وی میباشد سقف است؛ در طراحی این فضاها باید
توجه شود که چراغ‌های دیواری یا سقفی به‌طور مستقیم به‌چشم بیماران نتابد و باعث خیرگی نشود. در این
راستا تا حد امکان چرغ‌ها باید به‌صورت توکار و دارای نور غیرمستقیم بوده" و یا دارای لوور یا شیشه‌های
به‌دلیل کافی نبودن شدت این نور برای معاینه‌ی بیماران» مشاهده‌ی دستگاه‌ها و انجام عملیات احیای قلبی
و تنفسی» پیشنهاد می‌شود از چراغ‌های معاینه با نور مناسب به‌صورت ثابت و یا سیارء استفاده گردد.
بستری,» امکان کم‌شدن شدت نور فضا در شبانه‌روز جهت استراحت و خواب بیماران برای هر تخت بستری
به‌صورت مجزا در نظر گرفته شود. این امکان باید به‌گونه‌ای فراهم گردد که خللی در نظارت و کنترل گروه
.٩ در فضاهای استراحت کارکنان و اتاق‌های بستری,» برای حرکت افراد در شب» چراغ‌های خواب در ارتفاع
پایین بر روی دیوار نصب شود.
۰ در فضاهایی که جهت انجام اعمال تشخیصی نیاز به استفاده از نمایشگر میباشد(سونوگرافی,
اکو کاردیوگرافی و...) باید جهت سهولت در انجام فرآیند امکان کنترل و تغییر شدت نور از طریق دیمر و با
۱ ۱۱۵۵ ۹۵۱۵۵۲۱۳9 ۲مامن)
۲ تعبیه‌ی چراغ بالای تخت بیمار و بر روی دیوار به‌طوری که جهت آن به طرف سقف باشد. می‌تواند در تأمین نور عمومی فضا به‌طور غیرمستقیم موثر باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
اداری بیمارستان از لامپ‌های به شکل لوستر استفاده شودء تا ماهیت فضای داخلی این حوزه‌ها با فضاهای
درمانی به کمک طراحی داخلی قابل تفکیک باشد. البته در این امر باید به نکات ایمنی و بحران توجه نمود.
براق به دلیل بازتابش شدید نور و ایجاد خیرگی مجاز نیست.
۳ استفاده کنندگان از صندلی چرخ‌دار نیازمند نورپردازی در سطوح پایین هستند. نظام نورپردازی باید برای
زمانی که افراد از روی صندلی چرخ‌دار به نشانه‌ها نگاه می‌کندء به خوبی سازماندهی شده باشد.
باشند. محل قرارگیری سطوح درخشنده باید از لحاظ بازتاب‌ها یا خیرگی‌های مزاحم بررسی شود. چنین
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۵-۲- رنگ
نفود رنگ‌ها و تأثیر آنها روی ذهن و جسم به طرق گوناگون ثابت شده است و استفاده صحیح و نادرست از آنها
آدمی» ایجاد شادی یا افسردگی و تعادل فکری و جسمی انجام شده است. درمان‌گران و متخصصان رنگ‌درمانی با کمک
رنگ‌ها درمان‌های منحصربه فردی را در حوزه سلامت. به ویژه سلامت روان ارائه کرده‌اند.
روانشناسی رنگ به معنی تأثیرگذاری محیط بر ذهن و حالات روحی افراد از طریق رنگ‌آمیزی موجود در فضا
است. این امر در محیط‌های درمانیء اهمیت خاص خود را پیدا می‌کند. تأثیرگذاری رنگ بر روی روان و حالات
ذهنی از طریق تأثیرات تحریک‌آمیز آن بر روی گیرنده‌های حسی و پردازش این تحریکات در مغز صورت می‌گیرد.
در مورد روانشناسی رنگ‌هاء تحقیقات و مطالعات بسیاری انجام شده است. با این حال نباید این توصیه‌ها را به
عنوان تنها معیار ممیزی مورد استفاده قرار داد؛ چرا که متغیرهای زمینهای مانند مصالح نازک‌کاری» جایگاه
پنجره‌هاء نورپردازی» اندازه‌می فضاء نزدیکی ساختمان‌های مجاورء کیفیت جنس مصالح و... همه می‌توانند چگونگی
تظاهر رنگ» رفتار رنگ و پیشنهادات روانشناسی رنگ را تحت تأثیر قرار دهند. از سوی دیگرء تفاوت‌های فردی و
فرهنگی در تأثیرگذاری رنگ‌ها بر افراد مور بوده و می‌تواند متفاوت باشد.
استفاده از رنگ‌های متنوع و نورپردازی مناسب سبب از بین بردن یک‌نواختی در محیط و عدم ایجاد احساس
بی‌حوصلگی در کاربران می‌شود و از تضعیف حواس و سیستم اعصاب آنها جلوگیری می‌کند. کسانی که مجبور به
ماندن در اماکنی مانند آسایشگاه سالمندان» بیمارستانها و نهادهایی از این قبیل هستند» شدیداً احتیاج به تنوع
رنگ» فرم و مشاهده‌ی آثار هنری ادغام شده در طراحی داخلی محیط اطراف خود دارندء زیرا رعایت نکات مذکور
باعث تقویت سیستم اعصاب در این افراد می‌شود و فعالیت های مغزی آنها را افزایش می‌دهد. زندگی در محیطی
یکنواخت با دیوارهای سفید و عاری از نقش» آثار و اشکال هندسی سبب می شود مغز فعالیت عصبی مورد نیاز را
انجام ندهد و سلامت خود را از دست بدهد. به کارگیری ماهرانه‌ی رنگ می‌تواند به فائق آمدن بر محرومیت حسی
ناشی از تحریک های بصری که در محیط‌های یکنواخت به وجود می‌آید کمک کند. البته باید استفاده از این موارد
در سطحی متعادل صورت گیرد چراکه استفاده بیش از حد آن سبب اختلالات روانی» سردرگمی, پریشانی خاطر و
سلب آسایش افراد میگردد.
آشنایی با خصوصیات شناخته شده برای رنگ‌ها با در نظر گرفتن عوامل زمینهای مورد اشاره» در ایجاد محیطی
مطبوع و مناسب بسیار کمک‌رسان خواهد بود. در ادامه نکاتی در این زمینه ارائه شده است:
یکی از متداول‌ترین دسته‌بندی رنگ‌ها از لحاظ روانشناختی» بر اساس احساس کلی و عمومی افراد از آنها
میباشد که به دو گروه رنگ‌های سرد و گرم تقسیم می‌شوند:
-------- صفحهٔ بعد --------
۹ رنگ‌های سرد
رنگ‌های طیف آبیء آبی و سبزء بنفش(رنگ دوگانه) و...
جزء رنگ‌های سرد محسوب می‌شوند. رنگ‌های
سرد به آرامش‌بخش بودن معروف هستند.ء با این وجود دارای تحریک بصری کمی می‌باشند.
زیر نور سرد زمان زودتر می‌گذرد. وزن اشیاء سبک‌تر و اتاق بزرگتر به نظر می‌رسد. بنابراین رنگ‌های
سرد باید در جاهایی که کارهای یکنواخت. تکراری و سخت انجام می‌شود. استفاده گردد. فضاهای کوچک
نیز با رنگ‌های سرد بزرگتر به نظر می‌رسند.
در استفاده از رنگ‌های سرد باید به احتمال ملال‌آور شدن محیطی که این رنگ‌ها در آن غلبه دارند
توجه کرد.
۲ رنگ‌های گرم
رنگ‌های طیف قرمزء زرد قرمز و سبزء بنفش(رنگ دوگانه) و... جزو رنگ‌های گرم محسوب می‌شوند.
رنگ‌های گرم دارای تحریک بصری بالاتری هستند و می‌توانند برای ایجاد تحرک و هیجان در محیط
مورد استفاده قرار گیرند. بهره‌گیری از رنگ‌های گرم و پرانرژی در محیط‌هایی که دارای مشخصات
افسردگی, کسالت و سکون هستند. در به وجود آوردن احساس گرمی, نشاط و شادی موْئْر است.
زیر نورهای گرم زمان طولانی‌تر می‌گذرد و اشیاء بزرگتر و سنگین‌تر به نظر می‌رسند و فضای اتاق
کوچکتر به نظر می‌آید.
در استفاده از رنگ‌های گرم باید به احتمال ایجاد تحرک بیش از حد.ء اختلالات روانی» آشفتگی بصری»
۲-۷-۵-7- انواع رنگ و تاثیرات فیزیکی و روانی آن
رنگ‌های سرد و گرم شامل مجموعه گسترده‌ای از رنگ‌ها می‌باشند که به طور دقیق‌تر هر یک دارای ویژگی‌ها
و خصوصیات خاص و تاثیرگذاری متفاوتی در محبط هستند. در ادامه خصوصیات پاره‌ای از رنگ‌های مهم که در
می‌گیرد:
۱ رنگ قرمز
رنگ قرمز جزء رنگ‌های گرم به شمار می‌رود و بسیار تحریک‌کننده و هیجان‌انگیز است. میزان تحریک
بخشهای بیماران قلبی» بخشهای مراقبت‌های ویژه و... رنگ‌های قرمز و سایر رنگ‌های گرم به
ب) رنگ‌های تند با تحریک بصری بالا" مانند رنگ قرمز باعث افزایش تعرضات اسکیزوفرنیایی می‌شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
ج) این رنگ سبب افزایش گردش خون» دما و حرارت بدن نیز می‌شود.
د) در اتاق‌های عمل از آنجا که موضع عمل به دلیل وجود خون قرمز رنگ است. جهت جلوگیری از
تداخل در دید و تشخیص رنگ‌هاء نباید از رنگ‌های گرم به خصوص قرمز استفاده نمود. در این راستا
استفاده از رنگ‌های سرد به خصوص سبز و آبی در استراحت چشمان گروه جراحی و جلوگیری از
مشکلات مذکور بسیار موثر است.
ه) نور قرمز دردهای ناشی از رماتیسم و ارتریت را کاهش می‌دهد؛ علت این امر اتصاع عروق خونی و
و) از آنجا که این رنگ سبب تحریک سرخرگ‌ها می‌شود. در درمان سستی» بی‌حالی و افسردگی
کمک‌رسان است و سبب ایجاد تحرک, فعالیت فیزیکی, نشاط و هیجان می‌شود.
ز) رنگ قرمز در درمان عفونت‌های ریه و همچنین سرماخوردگی و بیماری‌های مشابه موثر میباشد.
ح) در درمان بیماری‌های خونی مانند کم‌خونی» کمبود آهن و... مور هستند؛ زیرا باعث میگردد
گلبول‌های قرمز خون» آهن را جذب کنند و نمک از راه کلیه و پوست دفع شود.
ط) استفاده از رنگ قرمز و سایر رنگ‌های گرم در فضاهایی که نیاز به تمرکز و آرامش میباشد مناسب
نیست. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های اداری و... اشاره کرد.
ی) استفاده از این رنگ در تمامی فضاهای پر استرس, پرتنش و شلوغ جهت جلوگیری از تحریکات
ک) رنگ قرمز در درمان بیماری‌ها گوارشی مانند پبوست موثر است.» چراکه سبب هضم آسان غذا
می‌شود. این امر سبب اشتها آور بودن این رنگ خواهد شد.
۲ رنگ آبی
رنگ آبی جزء رنگ‌های سرد به شمار می‌رود و به عنوان مورد پسندترین رنگ در میان مردمان دنیا با
می‌نماید. این امر در مراکز درمانی نیز بسیار مورد توجه است و به عنوان پرکاربردترین رنگ شناخته
می‌شود. نحوه استفاده از این رنگ به شرح زیر است:
الف) رنگ آبی آرامش بخش بوده و سبب می‌شود که تنفس» فشارخون و حرارت بدن کاهش یابد.
بنابراین رنگی بسیار مناسب برای بیماران روانی(بیماران عصبی و پرخاشگر)» بیماران قلبی» بیماران
مراقبت‌های ویژه» بستری» و... میباشد.
ب) رنگ آبی به بهبود سردردء کاهش تب کمک می‌کند(به خصوص آبی نیلی).
ج) این رنگ می‌تواند آثر تسکین بخشی برروی بی‌خوابی داشته باشد.
۱ در اتاق عمل دید جراح اکنرا بر روی موضع عمل متمرکز می‌شود و رنگ آن به دلیل وجود خون, قرمز است. در این حالت در زمان دیدن اطراف, جراح تصویر موضع عمل را
به رنگ سبز مساهده می‌کند؛ چراکه جسم آنسان با تمرکز روی یک رنگ خاص و سپس روی برگرداندن از آن. تصویری به همان شکل ولی با رنگ متضاد در مقابلش نمایان
می‌سازد. به همین دلیل کف و دیور آتاقق‌های جراحی باید از رنگ سبز یا ابی انتخاب کردد تا دید جراح مخدوش نگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
د) در رفع خستگی و گرفتگی عضلات موثر است(به خصوص آبی نیلی و سرمه‌ای).
ه) رنگ آبی معمولاً برای درمان زردی در نوزادان استفاده می‌شود.
و) در اتاق‌های عمل نیز از این رنگ جهت ایجاد تمرکزء جلوگیری از تداخل دید و آشفتگی بصری استفاده
میگردد.
ز) در تمامی فضاهایی که نیاز به حفظ آرامش, تمرکز و کاهش استرس و تنش وجود دار استفاده از این
ح) در حفظ سلامت پوست و درمان التهاب‌های پوستی مناسب است.(به خصوص سرمه‌ای)
ط) در بهبود بیماری‌های حنجره و گلو موثر است.
ی) این رنگ انرژی‌های موجود در بدن را متعادل ساخته و حالتی آنتی سینسیک(گندزدایی) را در بدن
نشان می دهد و با میزان استفاده اکسیژن در بدن در ارتباط است.
ک) در درمان آبله مرغان» یرقان و بیماری‌های شایع کودکان مفید است و مانع از بروز بیماری می شود.
ل) در انتظام بخشی سیستم تنفسی و بهبود بیماری‌های ریوی مانند سم کمک‌رسان است
م) تعادل و توازن لازم را در میان دو نیم کره مغز ایجاد می کند(به خصوص آبی لاجوردی).
ن) اگر در بخشهای مختلف صورت از جمله اطراف چشم» گوش, بینی, دهان, گونه‌ها و... ناراحتی‌هایی
مشاهده گرددء می‌توان در درمان آن از رنگ آبی استفاده کرد(به خصوص آبی لاجوردی و سرمه‌ای).
س) در استفاده از این نوع رنگ مخصوصاً نوع آبی پررنگ باید دقت شود که استفاده بیش از اندازه آن در
ع) در خصوص بخشهای تشخیصی قلب. نباید از رنگ‌های سرد(کاهش فشار خون) و همچنین
رنگ‌های گرم(افزایش فشار خون) به صورت وسیع استفاده شود چراکه امکان تشخیص صحیح را با
دشواری همراه می‌سازد.
۳ رنگ زرد
رنگ زرد جزء رنگ‌های گرم به شمار می‌رود و تا حدودی به سایر رنگ‌های گرم مانند قرمز و نارنجی
شباهت دارد. نحوه استفاده از این رنگ به شرح زیر است:
الف) مهمترین ویژگی این رنگ خاصیت ضدافسردگی است و برای افرادی که از اعتماد به نفس کمتری
دارند مفید است؛ زیرا این رنگ با نور خیره‌کننده‌ای که دارد به عنوان رنگ ارتباط بین انسان‌ها و راه
چاره‌ای برای فرار از گوشه‌گیری مطرح است و به فرد امیدواری به زندگی و نیروی زیستن می بخشد.
ب) رنگ زرد باعث تحریک اشتها شده و فشار خون پایین ناشی از کم‌خونی را پهبود می‌بخشد.
ج) این رنگ همانند رنگ قرمز برای ایجاد تحرک و هیجان در محیط مورد استفاده قرار می‌گیرد.
د) اشتها ور است و ضعف و بیماری‌های مربوط به معده» روده‌ها و جهاز هاضمه را درمان می‌کند.
ه) در درمان بیماری‌های پوستی و شفاف‌کردن پوست موّثر است.
۲۷۷
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
و) بیماران عصبی و افرادی که دارای وضعیت روانی مساعدی نیستند.ء نباید به مدت طولانی در معرض
ز) این رنگ برای فضای کودکان مناسب نیست زیرا در زمان قرار گرفتن در معرض این رنگ بیشتر
پرخاشگری و گریه می‌کنند.
ح) افراد سرزنده و بانشاط علاقه زیادی به این رنگ و سایر رنگ‌های گرم ندارند زیرا هیجانات آنها را
ط) استفاده از این رنگ در تمامی فضاهای پر استرس» پرتنش و شلوغ جهت جلوگیری از تحریکات
ی) در بخش زایمان و بخشهای نوزادان» رنگ زرد نباید استفاده شود زیرا تشخیص برخی بیماری‌ها را
در نوزادان تازه متولد شده دشوار می‌کند.
ک) در استفاده از این رنگ باید توجه شود که از کاربرد بیش از حد آن خودداری شود.ء چرا که تداعی کننده
2. رنگ نارنجی
این رنگ از خانواده‌ی قرمز است و جزء رنگ‌های گرم با تحریک بصری بالا به شمار می‌رود. نحوه استفاده
از این رنگ به شرح زیر است:
الف) این رنگ احساسات اجتماعی بودن را افزایش داده و فعالیتهای اجتماعی را در افراد تقویت می‌کند.
ب) ناراحتی و افسردگی‌های شدید نیز می‌توانند به وسیله این رنگ درمان شوند.
ج) در درمان بیماری‌های گوارشی مانند یبوست موثر است. چراکه هضم غذا را آسان می‌سازد. این امر
سبب اشتها اور بودن این رنگ خواهد شد.
د) از آنجا که این رنگ سبب تحریک سرخرگ‌ها می‌شود. در فضاهایی که نیاز به ایجاد تحرک.
فعالیتهای فیزیکی, نشاط و هیجان است در سطحی قابل قبول توصیه می‌شود.
ه) این رنگ سبب افزایش گردش خون» دما و حرارت بدن نیز می‌شود.
و) در رفع بیماری‌های طحال, غده پانکراس» معدهء روده‌ها و کلیه‌ها مفید واقع می‌شود.
ز) استفاده از رنگ نارنجی و سایر رنگ‌های گرم در فضاهایی که نیاز به تمرکز و آرامش است مناسب
نمی‌باشد. از جمله این موارد می‌توان به اتاق‌های اداری و... اشاره کرد.
ح) در اتاق عمل دید جراح اکثراً بر روی موضع عمل متمرکز می‌شود و رنگ آن به دلیل وجود خون» قرمز
است. در این حالت در زمان دیدن اطراف» جراح تصویر موضع عمل را به رنگ سبز مشاهده می‌کند؛
چراکه چشم انسان با تمرکز روی یک رنگ خاص و سپس روی برگرداندن از آن» تصویری به همان
شکل ولی با رنگ متضاد در مقابلش نمایان می‌سازد. به همین دلیل در کف و دیوار اتاق‌های جراحی
نباید از رنگ‌های گرم استفاده شود تا دید جراح مخدوش نگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
ط) رنگ نارنجی سیستم عصبی را تحریک می‌کند و در نتیجه موجب افزایش ضربان قلب» فشار خون و
تعداد تنفس می‌شود. به همین علت» در بخشهای سلامتی روان(بیماران عصبی و پرخاشگر)
بخشهای بیماران قلبیء بخشهای مراقبت‌های ویژه و... رنگ‌های نارنجی و سایر رنگ‌های گرم به
ی) استفاده از این رنگ در تمامی فضاهای پر استرس, پرتنش و شلوغ جهت جلوگیری از تحریکات
ک) رنگ‌های تند با تحریک بصری بالا مانند رنگ نارنحی باعث افزایش تعرضات اسکیزوفرنیایی
می‌شود.
ل) در بخشهای آسیب‌های پوستی» رنگ نارنجی به عنوان رنگ پس‌زمینه توصیه نمی‌شود.
۵. رنگ سبز
رنگ سبز به خصوص سبز روشن به طیف نوری آبی نزدیک‌تر است و اکثر ویژگیهای رنگ آبی را دارا
میباشد. نحوه استفاده از این رنگ به شرح زیر است:
الف) رنگ سبز روشن آرامش بخش و کاهنده استرس بوده و سبب می‌شود که تنفس و فشار خون تنظیم
یابد. بنابراین رنگ بسیار مناسب برای بیماران قلبی» مراقبت‌های ویژه» بستری» روانی(بیماران عصبی
ب) در درمان سردردهای ناموزون و ناهماهنگ میگرنی موّثر است.
ج) بی‌حالی» سستی و هم چنین رنگ پریدگی از طریق این رنگ درمان می شود.
د) رنگ سبز روشن برای سطوح میزهای اداری و موارد مشابه مناسب میباشد؛ زیرا این رنگ باعث
افزایش قابلیت خواندن میگردد و سبب می‌شود که مطالب با سرعت بیشتری خوانده و درک شود و
به افزایش بهره‌وری در کار کمک می‌کند.
ه) رنگ سبز در کف‌پوش سبب می‌شود که لکه‌های ترشحات بدن به خوبی دیده شود. این امر در نظافت
و کنترل بهتر عفونت موثر است.
و) در تمامی فضاهایی که نیاز به حفظ آرامش, تمرکز و کاهش استرس و تنش وجود دارد. استفاده از این
ز) در اتاق‌های عمل نیز از این رنگ جهت ایجاد تمرکز» جلوگیری از تداخل دید و آشفتگی بصری مورد
استفاده قرار می‌گیرد.
ح) از این رنگ در درمان بیماری‌هایی از قبیل سرطان و یا بیماری‌های غدد نباید استفاده کرد زیرا رنگ
سبز باعث می شود که سرعت رشد. توسعه و پیشرفت غدد و تومورهای سرطانی افزایش یاید.
٩ رنگ خاکستری و رنگ‌های خننی
رنگ‌های خنثی و رنگ‌هایی که با خاکستری ترکیب یا کم‌رنگ شده‌اند. به آرامش بخشی و اضطراب‌زدایی
معروف هستند. رنگ‌های خنتی مانند بژه طوسی و کرمء برای فضاهای داخلی می‌توانند بسیار مفید باشند.
۳۷۹
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
از کاربرد بیش از اندازه‌ی رنگ‌های خاکستری در بیمارستان باید پرهیز شود چرا که موجب تحریک بصری
در محیط‌های بیمارستانی» رنگ‌های سفید و یا رنگ‌های کم رنگ» به علت دلالت آنها بر بهداشت و
تمیزی در میان بیماران و کارکنان بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. اما باید توجه شود که استفاده‌ی بیش از
حد از یک رنگ» موجب یک‌نواختی می‌شود و باید اطمینان حاصل گردد که برای تأمین جذابیت بصری,
تنوع خاصی در فضاهای داخلی به کار گرفته شود. شواهد نشان می‌دهد که محیطی که کاملاً به رنگ سفید
بلند مدت دارند گردد.
انتخاب رنگ در فضاهای مختلف یک بیمارستان منوط بر شناخت کامل عملکرد آن بخش و تأثیرات هر رنگ
میباشد تا در نهایت طراح به یک ترکیب رنگی ایده آل دست یابد. در هنگام طراحی فضاهای درمانی باید نکات
زیر را مد نظر قرار گیرد:
۱ استفاده‌ی بیش از حد از یک رنگ خاص می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات مختلفی شود. توصیه می‌شود با
توجه به ویژگیهای هر رنگ و کاربری فضاء ترکیب هوشمندانه‌ای از رنگ‌ها را جهت بیشترین بهره‌وری
۲ افراد افسرده به رنگ‌های تیره و کم رنگ علاقه دارند. لذا در فضاهایی که امکان حضور این افراد وجود
داردء باید از این قبیل رنگ‌ها پرهیز نمود.
۴ اگر شدت رنگ سقف اتاق‌ها نسبت به رنگ دیوارها زیادتر باشد اندازه سقف بلندتر به نظر می آید.
۵. برهم کنش میان نور و رنگ سطوح و بازتاب سطوح نیاز به بررسی دقیق دارد.
۶ رنگ‌ها باعث خطای چشم و تغییر در ابعاد» حجم و فضاهای معماری می‌گردند. استفاده از رنگ‌های مختلف
می‌تواند ابعاد معماری را بلندتر »کوتاه‌تر» عریض‌ترء کم‌عرض‌ترء مرتفع‌تر و کمارتفاع‌تر نشان دهد.
۸ لازم است تا پنجره‌های کوچک. بر روی دیوارهایی با رنگ روشن قرار گیرند تا تضاد رنگ ناشی از
قرارگیری یک پنجره‌ی کوچک درخشان در برابر سطحی تاریک کمتر شود. این مسئله می‌تواند توسط
ترکیبی از نور و رنگ به دست آید.
-------- صفحهٔ بعد --------
٩ رنگ دیوار و قاب پنجره بهتر است روشن باشد تا در صورت وجود نور از بیرون مثل نور خورشید یا
۰ رنگ دیوارهایی که در مقابل پنجره واقع شده‌اند ترجیحاً روشن انتخاب شوندء در غیر این صورت بیشتر
نور روز را جذب می‌کنند و مانع عبور روشنایی به داخل فضا می‌شوند.
میان سطوح نزدیک به هم با استفاده از تضاد( کنتراست) رنگ‌ها مورد توجه قرار گیرد. این امر باید میان
درها و قاب آنهاء مسیر حرکت و موانع موجود و... پیش‌بینی شود.
۳ رنگ سطوح باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که منجر به انعکاس و خیرگی نور نشود.
۴ چنانچه رنگ غالب محیط روشن باشدء عناصری که سطح کمتری دارند مانند دستگیره‌هاء ضربه‌گیرها و...
جهت تشخیص راحت‌تر و افزایش کیفیت بصری می‌توانند رنگ‌های تیره داشته باشند.
۶ در رنگ آمیزی دیوارهای مجاور باید به اثر متقابل رنگ دیوارها بر روی یکدیگر توجه نمود.
طوری انتخاب شوند که از یک طرف ادراک گروه پزشکی و پرستاری مختل نشود و از طرف دیگر آرامش
بیماران را از نظر روانی برهم نزند. رنگ استفاده شده در این بخش باید از نوع روشن و القا کننده رامش
باشد. از به کار بردن رنگ‌های تیره در داخل این بخش‌ها باید خودداری شود.
ایجاد خطا در مرحله‌ی تشخیص, فقط از رنگ‌های متمایل به سفید استفاده می‌شد. این روزها به دلیل
استفاده از تجهیزات خودکار الکترونیکی که تشخیص رنگ و دیگر موارد استاندارد توسط دستگاه صورت
می‌گیرد. دیگر لزومی به رعایت ضوابط گذشته نیست. بنابراین در طراحی داخلی آزمایشگاه‌ها می‌توان از
سایر رنگ‌ها نیز استفاده نمود.
کار کنان می‌شود. انتخاب نگردد.
۰ در فضاهای داخلی, استفاده از رنگ‌های متفاوت موجب ایجاد شلوغی بصری, سردرگمی و اختلال در
ادراک ناظر از محیط می‌شود. همچنین مشکلاتی برای نگهداری و تعمیر آنها ایجاد خواهد شد.
کار کنان بیمارستان هستند. بنابراین» محدودیت استفاده از رنگ برای این فضاهاء شامل تمهیدات در نظر
وزارت بهداشت. درمان و آموزس پزسشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمراتی سح ۲/۸۱
-------- صفحهٔ بعد --------
2-۷-۵-۲ دیگر کاربردهای رنگ
رنگ, نه تنها به لحاظ اثرات روانشناسی و زیباشناسی در محیط قابل بررسی است بلکه به عنوان یک ابزار
قدرتمند موجب کمک به افراد در یافتن مسیر حرکت خود در داخل و خارج بنا بوده و به حافظه افراد برای به خاطر
سپردن اشکال و طرح‌ها کمک می‌رساند. رنگ‌ها سبب تمایز در بخش‌ها و محدوده‌های کارکردی شده و همچنین
از اجزاء ضروری علائم و نشانه‌های جهت‌یابی و راهیابی می‌باشند.
از رنگ می‌توان جهت شناساندن بخش‌ها و ساختمان‌ها و حتی مسیر خروج اضطراری در بخشهای مختلف
بهره گرفت. با استفاده از رنگ‌هایی تعیین شده» می‌توان فضاها را بر اساس تقسیم‌بندی‌هایی همجون کاربری؛
منطقه‌های ممنوعه و غیرممنوعه(برای بیماران و همراهان)» منطقه‌بندی از لحاظ کنترل عفونت» تفکیک فضاهای
مختلف بخش‌ها سبب خوانایی بیشتر می‌شود.
لازم به ذکر است استفاده از رنگ جهت کدبندی, تنها مربوط به فضای داخلی نمی‌باشد و حتی می‌توان در
ساده‌سازی سایت به بلوک‌ها و حتی خیابان‌های داخلی کمک کند.
کدبندی می‌تواند در گستره‌ای از روش‌ها مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از اشکال, رنگ‌های تعیین شده در
جداره‌هاء نوارهای رنگی راهنما و... روش‌هایی است که در این راستا می‌توان از آنها استفاده نمود. در فضاهای
داخلی علاوه بر استفاده از رنگ‌های کدبندی شده در کف دیوار» سقف و...» می‌توان از آنها در قاب درهاء قرنیزهاء
دستگیره‌ها و... جهت تاکید بیشتر بهره جست.
به صورت ایده‌آل, کدگذاری باید بسیار ساده باشد و از پیچیدگی و دشواری فهم آنها جلوگیری به عمل آید. در
این راستا اگر کدگذاری رنگی برای بیماران و ملاقات‌کنندگان استء باید به آسانی قابل درک باشد و نباید از چند
رنگ محدود تجاوز کند. همچنین اگر کدگذاری رنگی برای کارکنان بیمارستان استفاده می‌شود» طرح‌واره‌های
پیچیده‌تری از رنگ می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
لازم به ذکر است در برخی بیماران مانند بیماران دیابتی که دچار نارسایی شبکیه هستند. عموماً کور رنگی دیده
می‌شود. این مسئله به وضوح, الزاماتی را در نظام نشانه‌گذاری به واسطه رنگ در پی دارد.
(]0[]جعرال۴ ۱۵۵02 2۳0 ۲۱۵۵۱۱۳ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۵-۲ صدا
درحالی که صدا ماهیتی فیزیکی دارد.ء سر و صدا مفهومی روانشناختی است که به عنوان صدای نامطلوب تعریف شده
است. در حقیقت نوع سروصدا نیز به خودی خود مد نظر نیست بلکه میزان ناهنجاری و اجتناب‌ناپذیری سر و صداست که
میزان سلب آسایش افراد را تعیین می‌کند. وجود آلودگی صوتی در تمامی کاربری‌ها به خصوص مراکز درمانی نامناسب
است و می‌تواند تاثیراتی منفی همچون اختلال در فرآیندها و فعالیت‌هاء سلب آسایش بیماران» همراهان و کارکنان». کاهش
سرعت بهبود بیماران» کاهش بهره‌وری کارکنان و... را به همراه داشته باشد.
۱-۸-۵-۲ منابع تولید. تشدید و انتقال صدا
در مراکز درمانی وجود سروصدا و آلودگی صوتی معمولاً از طریق یکی از عوامل زیر صورت می‌پذیرد:
۱ منابع تولید نوفه!:
جمله این منابع می‌توان به عناصر تاسیساتی مکانیکی(هوارسان» فن‌کویل» کولر و...)» عناصر تاسیسات
ابزار وس صدای افراد حاضر در بیمارستان» صداهای منتقل شده از فضای بیرون و...۰ اشاره کرد. در این
خصوص می‌توان با مدیریت و طراحی مناسب تعداد قابل توجهی از این منابع تولید صدا را حذف نمود.
علاوه بر منابع صوتی» سطوح انعکاس‌دهنده صدا نیز تاثیر به‌سزایی در ایجاد آلودگی صوتی دارند. این
عوامل که در عناصر معماری بیشتر خود را نشان می‌دهد شامل سطوح محیط مانند کف» دیوار و سقف
میباشد. همچنین سطوح وسیع عناصر تجهیزاتی و تاسیساتی نیز در این آمر دخیل هستند. در این خصوص
باید با استفاده از منابع جاذب صدا(ًکوستیک) از انعکاس آنها جلوگیری نمود.
۳ عناصر انتقال‌دهنده نوفه (نبود عایق صدا)
این موضوع نیز بیشتر به سطوح فضای فیزیکی و عناصر سازهای و معماری مربوط می‌شود. در واقع در
فضاهایی که منابع تولید نوفه وجود دارد و یا اینکه به دلیل کاربری خاص نیاز هست که به دور از
نمود. این راهکارها می‌تواند شامل چیدمان و منطقه‌بندی فضاها(پرصدا و کم صدا) استفاده از لایه‌های عایق
صوتی در جداره‌هاء استفاده از مصالح دارای ویژگی عایق صوتی و... باشد.
۱ به هرگونه صدای ناخواسته نوفه می‌گویند. همچنین نوفه زمینه. به نوفه موجود در فضای مورد نظر اطلای می‌کردد که منسا آن می‌تواند خارجی(مانند نوفه وسایل ترآبری) یا
داخلی مانند صدای ناشی از تاسیسات و با همهمه افراد باشد.
از
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
مواردی که می‌بایست در طراحی و ساخت مراکز درمانی با هدف کاهش آلودگی صوتی مدنظر قرار گیرند. به
شرح زیر می‌باشند. لازم به ذکر است نکات کلی در خصوص نحوه بررسی» محاسبه و تنظیم صدا نیز ارائه شده
است:
۱ در فضاهایی که تراز صدای نامطلوب در سطح محاز نمی‌باشند باید از راهکارهای مناسب استفاده نمود. این
راهکارها می‌تواند شامل تغییرات در چیدمان, منطقه‌بندی فضاهای کم‌صدا و پرصداء استفاده از عایق‌های
صوتی در جداره‌ها و یا استفاده از مصالح نازک‌کاری محهز به عایق صوتی باشد که طراح در انتخاب راهکار
البته با توجه به میزان تراز صدای نامطلوبء میزان فاصله از فضاهای مجاورء نوع و ضخامت عناصر سازهای
و معماری به کار رفته در جداره‌ها و...» ممکن است تمامی راهکارهای مذکور قابل استفاده نبوده و یا نیازی
به اعمال راهکار خاص نباشد؛ بنابراین باید قبل از تصمیم‌گیری نهایی در خصوص انتخاب راهکار مناسب,
شاخص‌ها مورد بررسی افراد دی‌صلاح قرار گیرد.
۲ جهت حفظ آرامش بیماران و کارکنان و جلوگیری از اختلال در روند درمان و فعالیتهای بیمارستان؛
زمینه مجاز) در هیچ یک از فضاهایی که بیماران یا کارکنان حضور دارند نباید از ۴۵ دسی‌بل تجاوز نماید.
این میزان در خصوص فضاهای درمانی اصلی به ۳۰ تا ۳۵ دسی‌بل کاهش می‌یاید.
جمت اطلاع دقیق از حداکثر تراز نوفه زمینه در هر فضاء به جداول انتهای بخش تاسیسات مکانیکی در
کتب مجموعه رجوع شود.
۳ طراحی سایت و محل استقرار مراکز درمانی: درجه نیازمندی مراکز درمانی به کنترل صوت بر حسب نوع
آلودگی صوتی پیرامون سایت دارای سطوح مختلفی است. در این صورت تمامی منابع موجود و آینده مولد
آلودگی صوتی در پیرامون سایت نظیر بزرگراه‌ها و باندهای فرودگاه که امکان نفوذ صوت از پوسته بیرونی
به فضاهای داخلی را دارند باید مدنظر قرار گیرند. در این خصوص به جدول بند ۲-۲-۲-۲ مراجعه شود.
۴ _جهت جلوگیری از نفوذ صدای نامطلوب محیط بیرون به داخل فضاء عایق بودن پوسته خارجی و عناصر آن
مانند پنحره‌هاء درها و... باید مورد توجه قرار گیرد.
قرارگیری آنها در مجاورت یکدیگر نیازمند ملاحظاتی همچون کارکرد فضاهاء میزان سطح خلوت مورد
نیازء صدای زمینه مطلوب و عوامل دیگر میباشد.
۶ زمان واختش" در فضاهای مختلف بیمارستان مطابق جدول مورد ٩ بند ۲-۱-۴-۵-۲ میباشد.
۱ زمان واخنش عبارتست از مدت زمانی که بس از قطع منبع صدء تراز فشار صداء ۶۰ دسی بل آفت می‌کند.
-------- صفحهٔ بعد --------
وزار
۷ حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (8۷۷) مورد نیاز برای جداکننده‌ها در بیمارستانها و مراکز
وزن یافته (8۷۷) به 08
جداکننده کلیه اتاق‌های بستری. مراقبت‌های ویژه» جراحی و
زایمان از فضای بیرونی ساختمان
جداکننده میان کلیه اتاق‌های بخش بستری,» مراقبت‌های ویژه»
جراحی و زایمان
جداکننده کلیه اتاق‌های بخش بستری و زایمان از راهرو
جداکننده کلیه اتاق‌های مراقبت‌های ویژه و جراحی از راهرو
جدول ۲- ۲۳- حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (۹۷۷) مورد نیاز برای جداکننده‌ها
٩ در انتخاب, طراحی و اجرای عناصر تاسیسات مکانیکی که شامل سیستم سرمایش, گرمایش و تهویه
تجهیزات» محل عبور و نصب آنهاء عایق‌کاری اجزای آن و... باید طبق استانداردهای مربوطه اقدام نمود.
۰ در انتخاب» طراحی و اجرای عناصر تاسیسات الکتریکی باید کنترل صدا مدنظر قرار گیرد. در این راستا در
نمود.
۱ تنظیم صدای تولید شده به واسطه تحهیزات و دستگاههای پزشکی, هتلینگ. اداری, پشتیبانی» ۲ و... نیز
باید بر اساس استانداردها مورد توجه قرار گیرد.
درمانی باید اعمال گردد.
می‌کنند از داخل بخش‌ها به بیرون انتقال یابد.
۴ نوع راهکارهای اعمالی جهت کنترل صدا باید به گونه‌ای باشد که به زیبایی ظاهری فضا نیز لطمه نزند.
ارتقاء محیط به لحاظ آکوستیکی پیدا خواهند کردء مدنظر قرار گیرد.
۱( شاخص کاهش صدای وزن یافته یا به عبارتی گروه یا درجه تراگسیل (:)51» کمیتی است تک عددی به دسی‌بل برای درجه بندی نمودار افت تراگسیل جداکننده‌ها در بسامد
۰ هرتر.
۳۸۵
بهداشست. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ نحوه اجرا و به حداقل رساندن تغییرات در مصالح کفء, سبب کاهش ارتعاش و لرزش ناشی از حرکت
وسایل و تجهیزات چرخ‌دار روی آن شده و در کاهش سروصدا موثر است.
۷ مواد و مصالح جاذب و مانع صداء باید در برابر آتش‌سوزی مقاوم باشند و در زمان حریق» تولید گاز سمی
مزاحمتی برای فضاهای درمانی و مراقبتی ایجاد ننماید.
۹ افزایش تعداد اتاق‌های یک تختی در مقابل اتاق‌های چند تختی سبب ارتقای کیفیت محیط و کاهش
آلودگی صوتی می‌شود.
۰ در صورت استفاده از فن کویل, جهت کاهش میزان صداء توصیه می‌شود فن‌کویل‌ها تا حد امکان سقفی
بوده و به‌صورت توکار استفاده شوند. برای دسترسی سریع به فن‌کویل توکار» نیاز به طراحی دریچه‌ای
خاص است. در صورتی‌که لازم باشد فن‌کویل روی زمین قرار گیرد. محل آن باید از تخت بیماران فاصله
داشته باشد. ورود و خروج هواء دریچه‌ها و کانال‌های تأسیساتی طبق استاندارد طراحی و اجرا شود؛
به‌طوری که صدای آنها در حد مجاز باشد.
۱ صدای ناشی از کارکردن سانتریفیوژهاء ماشینهای تکان‌دهنده و... اغلب موجب آزار افراد می‌شود. در این
راستا اقدامات لازم جهت جلوگیری از انتقال سروصدا به فضاهای زیرین و مجاور باید مدنظر قرار گیرد.
همچنین راهکارهای مناسب جهت کنترل صدا در داخل فضا برای جلوگیری از سلب آسایش افراد باید
رعایت گردد.
7۲ در صورت پخش موسیقی» رادیو و یا تلویزیون در فضاهای مراقبتی» مناسب است صدای آنها با گوشی
شنیده شود تا مزاحمتی برای سایر بیماران و همراهان آنها به‌وجود نیاید.
۳.صدای پیحینگ در بخش, تنها در فضاهای مربوطه شنیده شود و دارای کنترل صدا باشد.
]0[ 3 ال ۴ |32ع[۱۷60 20 ۲۵۵۱1۲ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۵-۲ ایمنی در فضاهای داخلی
توجه به مبحث ایمنی در تمامی کاربری‌ها جهت حفاظت کاربران از حساسیت ویژه‌ای برخوردار است. اهمیت این امر در
بیمارستانها دوچندان می‌شود چراکه یکی از وظایف مراکز درمانی» ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در زمان‌های بحران و
اضطرار میباشد. در این زمان ممکن است بسیاری از ساختمان‌ها و مراکز با کاربری‌های دیگر دچار بحران شده که برای
مداوا و نجات جان افراد به بیمارستان مراجعه کنند. اهمیت بیمارستانها و انواع تأسیسات بهداشتی فراتر از نقش مستقیم
آنها در نجات جان افراد است. آنها همچنین سمبل پیشرفت اجتماعی محسوب شده و یک پیش شرط برای ثبات و
توسعه اقتصادی به‌شمار می‌ایند. بنابراین باید به اطمینان از تمامیت فیزیکی و کار کردی آنها در شرایط اضطراری توجه
به طور کلی ایمنی فضاهای بیمارستان بر حسب اهداف کارکردی و حساسیت آنها در زمان بحران به سه سطح زیر
۱ ایمنی جانی !:
این سطح مربوط به فضاهای کم اهمیت بوده و در آن تنها حفظ جان کاربران مدنظر است. در این سطح آسیب
اجزای سازهای و غیر سازهای مادامی که جان کاربران به خطر نیافتد قابل قبول میباشد. در صورت لزوم» تعمیرات
اساسی پس از وقوع بحران مورد نیاز خواهد بود. از جمله این فضاها می‌توان به فضاهای اداری, رختکن‌هاء
فضاهای رفاهی و... اشاره کرد.
۲ حفظ سرمایه‌ها":
این سطح مربوط به فضاهایی با اهمیت است که در آن علاوه بر حفظ جان کاربران» حفظ و ایمنی تجهیزات و
سرمایه‌ها نیز مدنظر است. در این هدف کارکردی,» جلوگیری از اسیب به آن بخش‌هایی مورد نظر است که
جایگزینی آنها دشوار و یا پرهزینه خواهد بود. از جمله این فضاها می‌توان به بخش فیزیوتراپی و... اشاره کرد.
۳ حفظ کارکرد":
این سطح مربوط به فضاهای با اهمیت زیاد است که علاوه بر حفظ جان کاربران و حفظ سرمایه‌هاء باید دارای
پایداری عملکردی باشد و پس از وقوع بحران به کارکرد عادی خود ادامه دهد. از دست دادن ظرفیت کارکردی
در صورت وقوع موقتی بوده و برای بیماران و کارکنان خطر نخواهد داشت. برای تامین این هدف کارکردی
تجهیزات زیرساختی(سازهای و غیرسازه‌ای) و یا اجزای مدیریتی می‌بایست به صورت مناسب طراحی و اجرا شده
باشند. تحهیزات و اجزای این بخش‌ها در این حالت اسیب خاصی نخواهند دید. از جمله این فضاها می‌توان به
بخش جراحی, بخش زایمان» تمامی انواع بخشهای بستری» بخشهای مراقبت‌های ویژه» بخش اورژانس»
بخش آزمایشگاه» بخش تصویربرداری پزشکی» رخشویخانه, موتورخانه و... اشاره کرد.
+ (8)) ۷اهاد5 عانا
۲ (۱۳) ۳۲۵۱۵۵۵۳ ۱۳۷۵۹۱۳۳۵۳۱
۳ (۴۵) ۴۲۵۱۵۵۵۳ ۴۳۳۵۱۵۳۵۱
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ح /۲۸۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۹-۵-۲ ایمنی در مقابل لرزش
یکی از مباحث اساسی در مبحث ایمنی» پایداری و مقاومت ساختمان در مقابل لرزش میباشد. این لرزش
ممکن است ناشی از زلزله» موج انفجارء نشست ساختمان و یا عوامل دیگر باشد.
در ادامه ابتدا عناصر اصلی که باید در مقابل لرزش مقاوم شوند معرفی می‌گردند و سپس ضوابط اجرایی هر یک
ارائه خواهد شد:
۱-۱-۹-۵-۲- عناصر اصلی در ایمن‌سازی لرزش
در ایمن‌سازی ساختمان از لحاظ لرزش» باید دو گروه اساسی زیر مورد بررسی قرار گرفته و اقدامات لازم در
خصوص ایمن‌سازی بر روی آنها صورت پذیرد. این دو گروه شامل عناصر سازهای و عناصر غیرسازه‌ای
می‌باشند که در تمامی سطوح ایمنی باید به آنها توجه شود:
۱ ایمن‌سازی عناصر سازهای
اجزای سازهای عناصری هستند که باعث ایستادگی ساختمان می‌شوند. این عناصرء بخشی از ساختمان‌اند
که برای تحمل وزن ساختمان (بارمرده)» محتویات آن و مردم (بار زنده) و ضربه‌ی باد و زمین لرزه (بار
دینامیک) طراحی شده‌اند. عناصرسازه‌ای در ساختمان‌های مختلف متفاوتند. اما به طور کلی شامل
فونداسیون» ستون» سقف اصلی, تیرء دیوارهای سازهای(باربر یا برشی)» سیستم‌های مهار نیروی جانبی و...
می‌باشند.
محاسبات صحیح و دقیق مربوط به لرزش و... نقش اساسی و تعیین‌کننده‌ای در ایمن‌سازی عناصر
سازهای ساختمان دارندء لذا کلیه عناصر سازهای ساختمان» باید در محاسبات مربوطه مورد توجه قرار بگیرند
و این محاسبات مورد تأیید کارشناسان متخصص باشد.
توصیه می‌شود از به کار بردن مصالح بنایی با وزن سنگین در ساختمان بیمارستان پرهیز شود. چرا که
سنگینی ساختمان ارتباط مستقیمی با بار وارده بر ساختمان دارد. بنابراین بهترین انتخاب برای دیوارهای
داخلی بیمارستان» سیستم سبک است. زیرا این سیستم دارای مزایایی همچون انعطاف‌پذیری در طراحی
داخلیء سبکی و مقاوم بودن میباشد.
با توجه به اینکه ایمن‌سازی سازهای جز مباحث این کتاب نمی‌باشد. لذا بیش از این به این مقوله
۲. ایمن‌سازی عناصر غیرسازه‌ای
شواهد و تجربیات نشان داده است که در مواقع زلزله یا مواجه شدن با موج انفجارء اجزای فضای فیزیکی و
تحهیزات موجود در داخل ساختمان, به شدت تحت تاثیر این عوامل قرار گرفته‌اند. به گونه‌ای که
شدیدترین آسیب‌ها و تلفات بر اثر افتادن» شکستن و پرتاب شدن اقلام و تجهیزات موجود میباشد. بنابراین
باید تمهیداتی پیش‌بینی شود که بیمارستان و تجهیزات آن را در برابر چنین ارتعاشاتی مصون بدارد. این امر
نشان می‌دهد که باید علاوه بر اهمیت مقاوم‌سازی سازه‌ی بیمارستان در مواقع بحران و به خصوص لرزش,»
]زو رال ۴ |2ع:۱۵۵ 200 ۲۱۵۵۱۱۲ 0۲ ۱۷۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
اجزای غیرسازه‌ای بیمارستان که اجزای ساختمانی داخل بخش. تح میزات ثابت و متحرک و اجزای
تاسیسات مکانیکی و برقی را در برمی‌گیرد نیز به‌گونه‌ای طراحی و اجرا شوند که در مواقع بحران خطر
ا ۰ ۰ ۰ ۳ ۰ یس ا ۰ ۹ ۱ سس
عدم توجه به این موضوع میزان خسارات و تلفات را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد به گونه‌ای
جبرانی در بیمارستان شود. شواهد نشان داده است که بیشتر تعداد مرگ و میرها و محروحان در
ساختمان‌هایی که سازه اصلی آنها در برابر نیروهای ناشی از زلزله و انفجار به طور کلی از هم نپاشیده‌اند.
اجزای غیرسازه‌ای, عناصری از ساختمان هستند که توسط اجزای سازهای پشتیبانی می‌گردند و از نظر
نوع به سه گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند:
ب) عناصر تجهیزاتی:
ج) عناصر تأسیساتی:
۲-۱-۹-۵-۳- الزامات و ضوابط اجرایی
همانطور که گفته شد ایمن‌سازی عناصر سازهای از دامنه این کتاب خارج است. لذا در این زمینه نکته‌ای
این راستا ارائه شده است:
۱ به طور کلی اتفاقاتی که ممکن است در پی لرزش در خصوص عناصر غیرسازه‌ای به وقوع بپیوندد شامل موارد زیر است:
الف) اجسامی که نسبت ارتفاع به عرضشان زیاد است و اجسامی که در قسمت بالا از پایین سنگین‌ترند به راحتی ممکن است در همه‌ی جهات واژگون شوند.
ب) تجهیزاتی که جرخ دارند ممکن است بغلتند یا روی سطح لنزنده به پهلو حرکت می‌کنند. اجسامی که قسمت پایینشان سنگین‌تر از قسمت بالایشان است نیز ممکن است
به پهلو حرکت کنند اما واژگون نمی‌شوند.
ج) اجسام ممکن است به یکدیگر برخورد کنند یا ایحاد صدا نمایند.
د) اجسام سنگینی که از سقف یا دیوار آویزان هستند ممکن است بیفتند.
ه) درهای کمدها و کابینت‌ها ممکن است باز شود و محتویات قفسه‌ها به بیرون بیفتند.
و) در زمان زلزله اجسام ممکن است روی مردم بیفتند و به آنها سیب برسانند یا راههای خروجی را مسدود کنند.
ز) قفسه‌های نگهداری در زمان خروج ممکن است راه را مسدود کنند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۹
۵
۱ دیوارهای داخلی
ایمنی دیوارهای داخلی که شامل دیوارهای غیرسازه‌ای مانند دیوار با مصالح بنایی, دیوارهای
سبک(درای‌وال) و پارتیشن‌ها است. باید مورد توجه قرار گیرد.
تمام دیوارهای داخلی بخش به‌همراه تحهیزاتی که به‌طور دائم به آنها متصل‌اند.ء باید برای مقاومت در
برابر لرزش محاسبه شوند. در اجرای این دیوارها باید تا جای ممکن از استفاده از مصالح سنگین بنایی
اجتناب شود؛ در غیر این صورت مسلح کردن آنها بعد از محاسبات لرزش ساختمان الزامی است. همچنین
اتصال این دیوارها از نوع انعطاف‌پذیر باشد و تنها به سازه‌ی کف ثابت شوند. علاوه بر این اتصال لوله‌های
تأسیساتی که از داخل این دیوارها عبور می‌کنند نیز باید انعطاف‌پذیر باشد.
انعطاف‌پذیری این سیستم در برابر تغییراتی که در روند بهره‌برداری به‌وجود می‌آید و وزن سبک آن,
به‌راحتی می‌توان آن را در برابر لرزش مقاوم نمود و از واژگون شدن دیوارهای داخلی در زمان بحران بر
روی بیماران و کارکنان جلوگیری نمود. شیوه‌های تقویت استاد/ رانر های دیوارهای پیش‌ساخته توسط
متخصصین و مهندسین سازه طرح مشخص می‌شود.
دیوارهای خارجی در بخش‌هایی که در مواقع اضطراری بسیار پر کاربرد هستند مانند بخش اعمال
جراحی و بخش اورژانس و... بایستی از جداره‌های خارجی با فاصله قرار گیرند تا آرامش افراد در زمان
بحران حفظ شده و احتمال ایجاد خطر و خرابی در این فضاها به حداقل برسد. در صورت قرارگیری این
فضاها در مجاورت جداره‌های خارجی, باید با مقاوم‌سازی سازهای و استفاده از مصالح مقاومء تداوم عملککرد
این بخش‌ها را در بدترین شرایط بحرانی و جنگ تضمین نمود.
۲ سقف کاذب
تا حد ممکن باید در اتصال سقف کاذب به دیوارهای داخلی و خارجی و ستون‌هاء از اتصالات انعطاف پذیر
استفاده شود. اسکلت آن باید تنها به سقف اصلی و از طریق اتصال‌های عمودی و مایل برقرار شود.
چراغ‌های سنگین توکار و فن‌کویل‌های سقفی نیز بهتر است به سقف اصلی متصل شوند؛ اما در صورت
اتصال به سقف کاذب, لازم است اتصالات قابل انعطاف باشند و میزان حرکت تمام آنها در زمان لرزش
۳ درها
در صورت تعبیه‌ی دیوارهای بنایی» چهارچوب درها باید به اسکلت مسالح‌کننده‌ی دیوار متنصل شوند؛
به‌خصوص محاسبه‌ی سازهای برای تقویت چهارچوب درهای مقاوم در برابر آتش که وزن زیادی دارند
لرزش دارای اهمیت زیادی است.
وت و ۵۱/۹ 1 زج
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارت بهداشن
2. پنجره‌ها
در صورت تعبیه‌ی دیوارهای بنایی» چهارچوب تمام پنجره‌های داخلی بخش باید به اسکلت مسلح کننده‌ی
دیوار و چهارچوب پنجره‌های خارجی به سیستم نمای خارجی اتصال یابند. بهتر است شیشه‌های تمام
پنجره‌ها نیز از نوع مسلح و با سکوریت باشند.
۵. تجهیزات ثابت و متحرک
در خصوص ایمن‌سازی تجهیزات موجود در داخل بیمارستان باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد:
الف) تحهیزات بیمارستانی که در خدمت تشخیص و درمان بیماران هستند.ء باید به‌گونه‌ای باشند که در
زمان بحران سقوط نکرده, تخریب نشده و یا در صورت اتصال به بیمارء از بدن وی جدا نشوند.
ب) تجهیزات بیمارستانی ثابتی که روی دیوار نصب می‌شوند.ء مانند روشویی‌هاء قفسه‌های دیواری» کنسول
گازهای طبی» مانیتور کنار تخت و... باید با پیش‌بینی وزن آنها و تمام اشیایی که در آنها قرار دارد و
با در نظر گرفتن نیروی لرزش وارده» به سازه‌ی دیوار متصل شوند.
ج) اتصال تجهیزات بیمارستانی ثابتی که بر روی زمین قرار می‌گیرند و به دیوار تکیه دارند. مانند
کابینت‌های زمینی» سینک‌ها و... با در نظر گرفتن وزن آنها و محتویاتشان» به سازه‌ی کف و دیوار
الزامی است.
و به‌طور دائم در بخش قرار دارندء به سازه‌ی دیوار یا کف الزامی است. همچنین در محاسبه‌ی وزن
آنهاء وزن محتویاتشان نیز باید در نظر گرفته شود.
ه) تحهیزات بیمارستانی متحرک مانند ترولی, برانکارء ویلجیر» دستگاههای سیار و... که در فضاهای
باید به‌طور موقت به دیوار متصل شوند و یا ترمز چرخ‌های آنها درگیر شود تا در زمان وقوع لرزش,»
وازگون و یا بر روی چرخ‌های خود جابه‌جا نشوند. برای این منظورء تمام تجهیزات چرخ‌دار باید حداقل
بر روی دو چرخ خود. ترمز چرخ داشته باشند. همچنین در انتخاب تجهیزات می‌بایست الزامات ایمنی
عمومی در زمینه‌ی وازگونی مدنظر قرار گیرد.
جهت اطلاعات بیشتر به بند ایمنی از بخش تجهیزات بیمارستانی این کتاب رجوع شود.
٩ سیستم‌های تأسیساتی
در خصوص سیستم‌های تاسیسات مکانیکی توجه به نکات ایمنی مرتبط با لرزش باید مورد توجه قرار گیرد.
در این راستا دستگاه‌ها و تحهیزات سقفی باید به طور مناسب به سقف اصلی اتصال داده شوند. همچنین
مواردی که بر روی زمین نصب می‌شوند باید در جای خود ثابت شوند. همچنین آن دسته از تجهیزات
زمینی که دارای ارتفاع بیش از ۱/۸ متر هستند باید با محاسبات سازهای به دیوار یا کف مهار شوند تا در
زمان لرزش واژگون نشوند.
. درمان و آموزنش بزنشکی دفتر توسعه متابع فییزیکی و آمور رای سس ۲۹۱
-------- صفحهٔ بعد --------
لوله‌های اصلی نیز باید با مهارهای مناسب به سقف متصل گردند. طراح باید سیستم لوله کشی را با درزهای
زلزله و منطقه‌بندی آتش هماهنگ نماید. لوله‌های آبء فاضلاب» گاز سوختء گاز طبی و... باید از جنس و
اتصالات انعطاف‌پذیر باشد تا در زمان لرزش حداقل آسیب به آنها وارد شود. این امر در پایداری کار کرد از
یک طرف و کاهش تخریب و آأسیب‌های وارده به افراد و فضای فیزیکی از طرف دیگر موثر است.
لازم است کانال‌های رفت و برگشت هوا با بست‌های مناسب و محاسبه شده توسط مهندس سازه از سقف
جهت اطلاعات بیشتر به بند ایمنی از بخش تاسیسات مکانیکی و الکتریکی این کتاب رجوع شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۹-۵-۲- ایمنی در برابر حریق
حریق یکی از تهدیدهای مهم برای یک بیمارستان به حساب می‌آید. این تهدید به ویژه در شرایط بحرانی و
ازدحام می‌تواند منجر به یک فاجعه‌ی انسانی گردد. به جهت عملکردهای پیچیده یک بیمارستان» همواره از منابع
مختلفی در جهت ارائه خدمات بیمارستان بهره گرفته می‌شود. در این میان احتمال بروز آتش‌سوزی بر اثر استفاده
گسترده از منابع مختلف وجود دارد و بایستی تمهیدات ویژه‌ای در این خصوص اندیشیده شود. این امر در زمان
بحران از اهمیت بیشتری برخوردار است. به طور کلی مهمترین اصول ایمن‌سازی در برابر آتش در طراحی و
اجرای ساختمان‌ها عبارتند از:
۱ فراهم ساختن شبکه‌های محافظ (تشخیص, هشدارء اعلام) و همچنین تعبیه امکانات مهار» کنترل و اطفاء
۲ منطقه‌بندی آتش یا به عبارت دیگر جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک
ساختمان به ساختمان دیگر و یا از یک بخش به بخش دیگر.
۳ پیش بینی راههای خروج جهت خارج شدن به موقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان‌های
امن (تخلیه اضطراری افقی و عمودی).
با توجه به اینکه مورد اول در حوزه‌ی تأسیسات قرار دارد لذا از پرداختن به این مورد پرهیز می‌شود و فقط
منطقه‌بندی آتش و تخلیه اضطراری تشریح میگردد.
لازم به ذکر است در این قسمت تنها به ارائه نکات کلی و اصلی پرداخته شده است. بنابراین جهت
اطلاع از سایر ضوابط باید به دستورالعمل‌هاء آیین‌نامه‌ها و مقرراتی که توسط وزارت راه و شهرسازی
۲-۹-۵-۲ ۱- منطقه‌بندی آتش
یکی از راهکارهای مقابله با حریق در بیمارستان» منطقه‌بندی آتش میباشد. در این روش فضاهایی که
دارای اهمیت بالا از لحاظ کارکردی هستند و نیاز به حفظ ایمنی در بالاترین سطح دارندء به عنوان یک منطقه
ایزوله در مقابل آتش(منطقه آتش) برنامه‌ریزی می‌شوند. این امر مدت زمان مقاومت فضای فیزیکی را در مقابل
اتش افزایش داده و امکان حفاظت بیشتر از افرادء تجهیزات و... را جهت خدمات‌رسانی و تخلیه اضطراری بالا
می‌برد. در این راستا با فرض آنکه اسکلت و عناصر سازهای ساختمان از جمله ستون‌هاء تیرهاء کف و سقف در
برابر آنش محافظت شده است"ء منطقه آتش باید دارای شرایط زیر باشد:
۱ تمامی فضاهای مراقبتی و درمانی در بیمارستان مانند بخشهای بستری» بخشهای مراقبت‌های ویژه»
بخش اعمال جراحی, بخش زایمان و... باید به عنوان منطقه آتش درنظر گرفته شود.
۲ برخی حوزه‌ها در مراکز درمانی به دلیل وجود برخی فضاهای کارکردی» زمینه‌ساز آتش‌سوزی‌های گسترده
۱ بخش‌هایی که نیاز به تامین ایمنی در سطح پراهمیت "حفظ کار کرد" هستند. رجوع به مورد ۳ از بند ۹-۵-۲.
۲ سازه بیمارستان باید از نوع بتن مسلح در نظر گرفته شود و یا اگر به صورت سازه فلزی طراحی می‌شود. باید مقاوم در برابر آتش شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
چیدمان شوند و در هم‌جواری(افقی و عمودی) آنها نباشند. در صورت مجاورت نیز باید توجه ویژه از جهت
اقدامات ضدحریق در اجزای سازهای و همچنین تعبیه سیستم‌های اطفاء حریق صورت پذیرد.
۳ تمام دیوارهای محدوده‌ی منطقه‌ی آتش از روی کف سازه‌ی ساختمان تا زیر سقف سازه ساختمان امتداد
۴ درهای ورودی و خروجی اضطراری بخش باید از جنس مقاوم در برابر آتش باشند. همچنین در صورت
۵. درهای مقاوم در برابر آتش باید از نوع درهای خودکار بسته‌شو باشند.
۷ حداقل فاصله دو پنجره روی دیوار خارجی که هر کدام متعلق به یک منطقه آتش است و با دیوار ضد آتش
از هم جدا شده‌اندء نباید کمتر از یک متر باشد.
مقاوم در برابر آتش در نظر گرفته شود.
بسته شوند. دمپر مقاوم در برابر آتش در محل تلاقی با دیوار مقاوم در برابر آتش قرار گیرد و درز آن با مواد
مقاوم در برابر اتش پر شود.
۰ درز تمامی لوله‌ها و کابل‌هایی که از دیوار مقاوم در برابر آتش منطقه عبور می‌کند با مواد مقاوم در برابر
۱ کلیه دریجه‌های دسترسی به شفت‌های سراسری که در داخل بخش قرار دارند» باید از جنس ضد آتش
۲ لوله‌هاء چه به صورت تک لوله‌ای و چه به صورت دسته‌ای و سینی کابل برق که از دیوار ضد آتش عبور
می‌نمایند. باید با جزئیات مخصوص قابل اجرا که در نقشه‌های اجرایی تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی
نشان داده می‌شود.ء با دیوار ضد آتش درزبندی شوند و درز برای عبور آتش و دود نداشته باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲-۹-۵-۲- راه خروج و تخلیه اضطراری
ایمن‌سازی فضا و تجهیزات اولین گام اساسی جهت حفظ جان افراده حفظ سرمایه‌ها و پایداری کارکرد در
زمان بحران میباشد. ولی در بسیاری از بحران‌ها و بلایا مانند حریق» ایمنی فضا در زمان محدود حافظ جان
افراد و سرمایه‌ها است و باید با امکان تخلیه اضطراری, افراد و تجهیزات را از منطقه بحران دور نمود. در واقع
ایمنی فضا جهت کاهش تلفات و آسیب‌ها به تنهایی کفایت نمی‌کند و در بسیاری از زمان‌ها علاوه بر آن به
عنوان عاملی جهت ایجاد فرصت و خرید زمان برای تخلیه اضطراری به کار می‌آید.
تخلیه اضطراری در ساختمان مراکز درمانی باید از طریق راه خروج صورت پذیرد. در یک تعریف ساده راه
خروج به مسیر پیوسته و بدون مانعی گفته می‌شود که از هر نقطه بنا شروع شود و تا معبر عمومی مانند سایت.
کوچه, خیابان و... امتداد یابد. راه خروج از سه بخش مجزا و مشخص شامل دسترس خروج» خروج و تخلیه
خروج تشکیل شده است که در ادامه به طور مختصر معرفی می‌گردند:
دسترس خروج: آن بخش از راه خروج است که به ورودی یک "خروج" منتهی می‌شود. از جمله آن
می‌توان به راهروهای بین بخشی و داخل بخشی در طبقات اشاره کرد.
خروج: آن بخش از راه خروج است که به واسطه‌ی ساختار یا تجهیزات محافظتی ویژه‌ی خود از دیگر
بخشهای بنا مجزا شده و فضای عبور امن و محافظت شده‌ای به منظور دست‌یابی متصرفان به بخش
"اتخلیه خروج" فراهم آورد. خروجی‌هایی که مورد تایید می‌باشند شامل درگاه‌های خروج (واقع در جداره‌ی
بیرونی ساختمان)» گذرگاه‌های خروج» خروجی‌های افقی» شیب‌راه‌های فرارء راه‌پله‌های فرارء سرسره‌های
فرار و... می‌باشند که در برابر حریق مقاوم شده‌اند.
تخلیه خروج: آن بخش از راه خروج است که بین انتهای خروج و معبر عمومی (سایت,کوچه. خیابان و...)
هر یک از روش‌های طراحی راههای خروج و تخلیه اضطراری دارای بخشهای مذکور میباشد که باید ضوابط
و استانداردهای مربوط به هر یک رعایت گردد.
۱ انواع روش‌های تخلیه اضطراری
به طور کلی تخلیه اضطراری شامل تخلیه افقی و تخلیه عمودی می‌شود که نکات هر یک در ادامه ارائه
الف) تخلیه افقی
تخلیه افقیء عبارت است از خروج از یک بنا و ورود به مکانی امن در برابر حریق در بنایی دیگر یا در
همان بنا که سطح کف آنها تقریباً در یک تراز واقع شده باشد.
خروجی افقی می‌تواند راهی باشد که با عبور از میان موانع حریق یا با دور زدن حریق از طریق گذرگاه
خروج به مکانی امن در همان بنا منتهی شود مشروط بر آنکه اولاً آن دو بخش تقریباً هم سطح باشند
و ثانیا آن مکان بتواند به عنوان یک فضای محافظت شده» ایمنی کافی در برابر آتش و دود ناشی از
-------- صفحهٔ بعد --------
از آنجا که در بخش مراقبت‌های ویژه» مراقبت‌های متوسطء برخی بخشهای بستری» بخش جراحی,
بخش زایمان و... به‌علت شرایط نامساعد برخی بیماران و وابستگی آنان به تجهیزات پزشکی و
گازهای طبی» تخلیه‌ی سریع آنها در مواقع بحران ممکن نیست. این دسته از بیماران نمی‌توانند
به‌سرعت از راههای فرار مانند پله استفاده کنند؛ لذا بهترین روش انتقال این بیماران نیزء تخلیه‌ی افقی
به فضای امنی در همان طبقه است که در آن بتوان در فرصت کافی» شرایط مناسب برای بیماران را
به‌وجود آورد. در ایجاد شرایط تخلیه افقی بیماران رعایت نکات زیر ضروری است:
* در مواردی که دو منطقه آتش در مجاورت یکدیگر چیدمان شده و دارای ارتباط داخلی هستندء
باید هر یک به‌صورت یک منطقه‌ی مستقل آتش طراحی شوند تا امکان تخلیه افقی بین آنها
وجود داشته باشد. در این خصوص الزاماً باید در تفکیک‌کننده بین آنها تعبیه شود و از نوع
مقاوم در برابر آتش باشد. همچنین در صورتی که از درهای لولایی بین آنها استفاده شودء باید
دو در با بازشوی مخالف در کنار هم در نظر گرفته شوند تا امکان خروج سریع از هر طرف به
طرف دیگر به سهولت انجام شود.
* علاوه بر تخلیه‌ی افقی بیماران» طراحی بیمارستان باید به‌گونه‌ای انجام شود که امکان خطر
سرایت آتش از مناطق بدون بیمار به مناطقی که بیماران بستری هستند» کم شود. برای این
منظور از قرار دادن فضاهای پرخطر در هم‌جواری منطقه‌های آتش و مناطق تخلیه افقی
خودداری شود.
* خروجی‌های افقی باید به گونه‌ای طرح و تنظیم شود که راه عبور پیوسته و قابل دسترسی تا یک
پلکان خروج یا دیگر خروج‌های منتهی به بیرون بنا فراهم باشد.
* چنانچه بین کف‌های واقع در دو طرف خروج افقی, اختلاف سطح وجود داشته باشدء کف‌ها باید
فقط با شیب‌راه به هم مربوط شوند. طرح و اجرای راه‌پله در این موارد ممنوع است.
* در هر بخش پیش‌بینی تعداد کافی از کارکنان که تعلیمات ایمنی در برابر آتش و دود را
فراگرفته‌اند» مهمترین عامل مقابله در برابر آتش محسوب می‌شود. این موضوع مخصوصاً در
شب از اآهمیت زیادی برخوردار است» زیرا فعالیت بیمارستان در شب کم بوده و حضور کارکنان
ب) تخلیه عمودی
یکی دیگر از روش‌های تخلیه اضطراری در ساختمان‌های چند طبقه» بهره‌گیری از خروج و تخلیه
عمودی میباشد. این موضوع در تامین ایمنی افراد بسیار اهمیت داشته و در صورت طراحی استاندارد و
انواع روش‌های طراحی تخلیه عمودی شامل پله‌های فرار» شیب‌راه‌های فرار و سرسره‌های فرار
می‌شود که در ادامه در خصوص هر یک نکاتی ارائه میگردد.
* پله‌های فرار:
جهت کسب ضوابط مربوط به برنامه‌ریزی و طراحی پله‌های فرار به بند ۲-۲-۳-۵-۲ مراجعه
شود.
۶ |0۳[ 3ع ۳ |32ع[0 ۱۷6 2۳0 ۲۵۵۱1۲ ۵۲ ۱۸۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
۳
۰ _شیب‌راه‌های فرار:
جهت کسب ضوابط مربوط به برنامه‌ریزی و طراحی شیب‌راه‌های فرار به بند ۲-۱-۲-۳-۲
مراجعه شود.
* سرسره‌های فرار
جانشین نمودن سرسره‌ی فرار به جای خروجی‌های الزامی در تمام موارد منوط به تایید مقام
قانونی مسئول و رعایت تمام مقررات عمومی مربوط به خروج‌ها خواهد بود. لازم به دکر است
در بیمارستانها به دلیل عدم سهولت استفاده از سرسره‌های فرار برای بیماران, استفاده از آن به
طور گسترده توصیه نمی‌شود.
۲. تعداد و ظرفیت راههای خروج
رعایت نکات زیر در خصوص تعیین تعداد و ظرفیت راههای خروج الزامی است:
الف) ظرفیت راه خروج در هر طبقه, هر بخش از یک بنا و هر فضای مجزا و مشخص که به تصرف
انسان درآید. باید برای تمام افراد (بار متصرف) همان طبقه, بخش یا فضا در نظر گرفته شود و برای
تعداد اشخاص استفاده کننده از راه خروج مناسب و کافی باشد.
ب) در محاسبه‌ی ظرفیت راههای خروج هر بناء تخلیه‌ی افقی می‌تواند به‌عنوان جایگزین قسمتی از
راههای خروج اضطراری عمودی مورد استفاده قرار بگیرد. مشروط بر آنکه ظرفیت خروج از طریق
تخلیه‌ی افقی از ۵۰ درصد کل ظرفیت راههای خروج مورد نیاز در تمام بنا تجاوز نکند.
ج) در هر بنا و هر بخش از یک بناء سرسره‌های فرار نباید بیش از ۲۵ درصد از کل ظرفیت خروج‌های
الزامی را به خود اختصاص دهند. همچنین هر سرسره فرار برای حداکثر ۶۰ نفر در نظر گرفته می‌شود.
د) ظرفیت خروج‌ها نباید هیچ‌گاه در طول مسیر کاهش یابد و چنانچه راههای خروج طبقات بالا و پائین
در طبقه‌ای میانی به هم مربوط و با هم ادغام شوند» ظرفیت خروج حاصله نباید از مجموع
ظرفیت‌های آن دو راه کمتر در نظر گرفته شود.
ه) در کلیه‌ی بیمارستانها می‌بایست برای هر بخش درمانی و یا منطقه آتش حداقل دو راه خروج مجزا
و دور از هم جهت تخلیه‌ی اضطراری در هنگام وقوع حوادث غیرمترقبه در نظر گرفته شود. این دو
راه شامل موارد زیر است:
* راه اول: ورودی اصلی بخش که متصل به راهروهای اصلی بیمارستان است. راهروهای اصلی
بیمارستان منطقه‌ی کم‌خطر محسوب شده و به پله‌های فرار و خروجی‌های انتهایی بیمارستان
* راه دوم: راه خروجی است که باید به یکی از اشکال پله فرار»ء شیب‌راه فرار» سرسره فرارء درگاه
منتهی به بیرون بناء گذرگاه خروج و... پیش‌بینی شود و لازم است با دسترسی سریع و آسان از
بخش» خروج سریع بیماران را به فضاهای امن فراهم کند. در صورتی که در منطقه آتش این راه
تعبیه نشده باشد. این منطقه به عنوان بخشی از منطقه اتش هم‌جوار که دارای یکی از اشکال
راه دوم است» محسوب خواهد شد و خروج اضطراری از طریق آن انجام میگردد. در این
خصوص باید محاسبات مربوطه در زمینه افزایش ظرفیت خروج برای منطقه آتش مجاور درنظر
-------- صفحهٔ بعد --------
و) علاوه بر دو راه خروجی دکر شده جهت تخلیه اضطراری» در صورت وجود ارتباط داخلی بین راهروی
این بخش با بخش بستری مجاورء امکان تخلیه‌ی افقی فراهم میگردد. بخش‌هایی که پیش‌بینی
تخلیه افقی در آنها الزامی است» در نکته "الف" از مورد ۱ بیان شده است.
ز) در محاسبه‌ی تعداد خروج‌های هر طبقه, رعایت بار متصرف همان طبقه کفایت خواهد کرد؛ مشروط بر
آنکه تعداد خروج‌ها در طول مسیر خروج کاهش نیابد. به عبارت دیگرء تعداد خروج‌های هر طبقه از
تعداد خروج‌های لازم برای طبقات بالاتر از خود کمتر نباشد.
ح) در هر بناء چنانچه بار متصرف تمام طبقات یا بخش‌هایی از آنها بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ نفرباشد. حداقل
۳ راه خروج مجزا و دور از هم لازم خواهد بود و برای هر بار متصرف بیش از ۱۰۰۰ نفرء حداقل ۴ راه
خروج مستقل و دور از هم باید پیش‌بینی شود.
ط) در بیمارستانها و مراکز درمانی» راهروهاء مسیرهای عبوری و شیب‌راه‌هایی که به عنوان دسترس
خروج الزامی بیماران در خروج افقی یا عمودی مورد استفاده قرار می‌گیرند.ء باید حداقل ۲/۴۵ متر
عرض مفید داشته باشند. راهروهاء مسیرهای عبور و شیب‌راه‌های سایر فضاها که فقط مورد استفاده‌ی
کار کنان هستندء می‌توانند حداقل ۱/۱ متر عرض مفید داشته باشند.
ی) در مراکز نگهداری سالمندانء عقب‌ماندگان ذهنی و بیماران روانی » راهروهاء مسیرهای عبور و
شیب‌راه‌ها که به عنوان دسترس خروج الزامی بیماران در خروج افقی یا عمودی مورد استفاده قرار
می‌گیرندء باید حداقل ۱/۸۵ متر عرض مفید داشته باشند. راهروهاء مسیرهای عبوری و شیب‌راه‌های
سایر فضاها که فقط مورد استفاده کار کنان هستندء می‌توانند حداقل ۱/۱ متر عرض مفید داشته باشند.
ک) عرض هر گذرگاه خروج باید مطابق ظرفیت خروج در نظر گرفته شود و برای بیشترین تعداد
متصرفانی که ممکن است از آن عبور کنند. کفایت نماید. در مواردی که گذرگاه خروج در انتهای چند
خروج واقع گردد. عرض آن باید دست کم برابر مجموع عرض تمام خروج‌های منتهی به آن باشد.
خروج» حداکثر ۰/۱ متر پیش‌آمدگی در ارتفاع پایین (در حد نرده دستگیره یا پایین‌تر ازآن) می‌تواند جز
۳ الزامات و ضوابط طراحی
الف) در هر طبقه یا هر بخش از یک طبقه در هر بنا که دو خروج مجزا از هم طراحی شود فاصله‌ی بین
خروج‌ها باید حداقل برابر با نصف اندازه‌ی بزرگترین قطر آن طبقه یا آن بخش باشد. اندازه‌گیری باید
در خط مستقیم بین خروج‌ها انجام شودء مگر در مورد آن گروه خروج‌هایی که توسط راههای ارتباطی
به هم مربوط هستند که در آن موارد. فاصله‌ی بین خروج‌ها استثنائاً می‌تواند طول مسیر راهرو
اندازه گیری شود.
ب) در بناهایی که دارای بیش از دو خروج باشند. دست کم دو واحد از خروج‌ها باید با مشخصات فوق
الذ کر طراحی شودء مگر آن که تمام بنا توسط شبکه‌ی بارنده‌ی خودکار تایید شده محافظت گردد که
در آن صورت فاصله بین دو خروج چنانچه به طور مستقیم اندازه گیری شود استثنائا می‌تواند تا یک
سوم اندازه‌ی بزرگترین قطر کلی طبقه یا سطح مورد نظر کاهش یابد. سایر خروج هانیز باید در
-------- صفحهٔ بعد --------
موقعیتی قرار گیرند که در صورت مسدود شدن هر یک توسط آتش و دود از قابلیت خروج‌های دیگر
ج) پلکان‌های داخلی» راهروهاء سرسراهاء زیر گذرهاء روگذرها و دیگر گذرگاه‌های مشابه می‌توانند به عنوان
بخشی از خروج محسوب شده و مورد استفاده قرار گیرند» مشروط بر آنکه دارای ویژگیهای
خروجی‌های اضطراری باشند.
د) تمام قسمتهای تخلیه خروج» چه به صورت فضای داخلی و سر پوشیده و چه به صورت حیاط و
محوطه بازء باید به گونه‌ای طرح و اجرا شوند که راهی ایمن, بدون مانع و قابل تشخیص برای
دسترسی متصرفان به معبر عمومی تأمین گردد.
ه) طول مسیر دسترسی" از جلوی در هر اتاق درمانی در راهرو تا راه خروج(پله فرار» شیب‌راه» درگاه
خروج و...)» حداکثر ۴۵ متر و طول مسیر از ورودی دورترین اتاق تا راه خروج حداکثر ۶۰ متر است. در
مواردی که تمام بنا توسط شبکه‌ی بارنده خودکار تایید شده محافظت شود.ء فاصله‌های مشخص شده
می‌توانند حداکثر تا ۱۵ متر افزایش یابند. لازم به ذکر است طول مسیر از دورترین نقطه از داخل اتاق
تا ورودی اتاق که به راهرو متصل است حداکثر ۱۵ متر میباشد. البته در صورتی که طول مسیر از
ورودی هر اتاقی تا راه خروج بیش از ۴۵ متر نشود. فاصله دورترین نقطه داخل اتاق تا ورودی اتاق
و) خروجی‌های پله فرار» شیب‌راه و راهروهای فرار باید مستقیماً به فضای بیرون(سایت و یا معبر عمومی)
باز شود. مگر آن که تخلیه خروج» هال یا فضای کوچکی باشد که دارای سطوحی مقاوم در برابر حریق
به مدت ۲۰ دقیقه بوده و طول آن بیش از ٩ متر نباشد. لازم به ذکر است این فضا جزء جمت راه
خروج و تخلیه مستقیم به بیرون» نباید جهت مصارف دیگر استفاده گردد. این فضاها می‌تواند به
عنوان تخلیه خروجء فقط برای حداکثر ۵۰ درصد تعداد کل خروج‌ها و حداکثر ۵۰ درصد ظرفیت کل
خروج‌های بنا مورد استفاده واقع شوند. سایر خروج ها باید مستقیماً به یک معبر عمومی ارتباط داشته
ز) خروجی‌ها و دسترسی‌های خروج باید به گونه‌ای طرح و تنظیم شوندکه در طول راه خروج» هیچ
ین‌بستی به طول بیش از ٩ متر وجود نداشته باشد.
ح) بر اساس نکته "ط " از بند ۲» خروجی‌های افقی که با راهروهای به عرض ۲/۴۵ متر و بیشتر از هر دو
طرف مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید توسط درهای دو لنگه‌ی لولایی که هر لنگه‌ی آن حداقل
۵ متر عرض مفید داشته باشند و در جهت مخالف دیگری باز می‌شودء محافظت شوند. استفاده از
درهای بادبرنی در این خصوص توصیه می‌شود.
ط) بر اساس نکته "ی" از بند ۲» خروجی‌های افقی که با راهروهایی به عرض ۱/۸۵ متر تا ۲/۴۵ متر از
هر دو طرف مورد استفاده قرار می‌گیرند» باید توسط درهای دولنگه‌ی لولایی که هر لنگه‌ی آن حداقل
۸ متر عرض مفید داشته و در جهت مخالف دیگری باز می‌شود. یا توسط درهای کشویی افقی با
۱ طول مسیر دسترسی به خروج‌ها باید در روی کف و در طول محور مرکزی راه عبور و از فاصله‌ی ۰/۳ متر مانده به دورترین نقطه هر فضا تا وسط در "خروج" و در مورد
پله‌های واقع در مسیرء طول خط شیبی که دماغه‌ی پله‌ها را به هم وصل می‌کند. اندازه‌گیری شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
عرض مفید حداقل ۱/۶ متر محافظت شوند. استفاده از درهای بادبرنی در این خصوص توصیه
می‌شود.
ی) خروجی‌های افقی که فقط از یک طرف مورد استفاده قرار می‌گیرنده می‌توانند درهای یک لنگه‌ی
ک) در ورودی جهت دسترسی به خروجی‌های عمودی(پله‌های فرار) از نوع بادبزنی باشد. در غیر این
صورت این در باید به سمت پله فرار باز شده و عرض خالص آن برای فضاهای درمانی و بستری
حداقل ۱/۰۵ متر و برای فضای کارکنان حداقل ۰/۹٩ متر درنظر گرفته شود. لازم به ذکر است در
بخش نوزادان, بخشهای روانی و مراکز نگهداری عقب مانده‌های ذهنی نیز عرض خالص ۰/٩ متر
ل) خروجی پله فرار در طبقه همکف باشد. در این راستا جهت سهولت در تخلیه اضطراری» بازشوی تمامی
طبقات باید به طرف پله فرار باز شده و بازشوی طبقه همکف به سمت بیرون پیش‌بینی شود.
م) الزامی است حریم فضایی در ورودی پله فرار پیش‌بینی گرددء در صورتی که در ورودی بادیزنی باشد
باید در دو طرف درنظر گرفته شود. همچنین باید به گونه‌ای طراحی گردد که فضایی از پاگرد را اشغال
ن) سطح کف. در دو سمت هر در یا درگاه باید افقی و هم تراز باشد. ایحاد اختلاف سطح در دو قسمت
درگاه‌های فضاهای بیمارستانی تا فاصله‌ی حداقل به اندازه‌ی عرض بزرگترین لنگه‌ی درء محاز
نخواهد بود.
س) در مواردی که برای درهای خروجی اضطراری قفل پیش‌بینی می‌شود باید از انواع ساده انتخاب شده
و باز کردن آن مهارت و تلاش خاصی لازم نداشته باشد. در این راستا استفاده از دستگیره‌های افقی با
قفل فشاری, سیستم‌های کنترل و آزاد کننده قفل‌ها از راه دور و... توصیه می‌شود.
ع) بر اساس بند قبل» استفاده از قفل کلیددار ممنوع است. تنها در حالتی می‌توان از این درها استفاده نمود
که در مواقع قفل بودن درء کلید را نتوان از قفل خارج کرد. درهای واقع در جداره‌ی بیرونی
ساختمان‌هاء از این قائده مستثنی بوده و می‌توانند قفل کلیددار داشته باشند؛ مشروط بر آنکه اولاً تا حد
امکان در تمام اوقات استفاده از بناء قفل نباشد و تدابیر لازم برای استفاده از این منظور اتخاذ شده
باشد و ثانیاً در مواقع قغل بودن درهاء هر کلید همواره بر روی قفل یا در نزدیک‌ترین فاصله به
گونه‌ای قرار گیرد که هر متصرف در هنگام خروج» آن را یافته و بتواند سریعاً قغل را باز کند. دسترسی
سریع و راحت به شاه کلید نیز در این خصوص کمک‌رسان خواهد بود.
ف) چفت» بست وجزئیات اجرائی درهای دولنگه واقع در راه خروج باید چنان باشد که برای باز شدن هر
لنگه, نیازی به با زکردن لنگه‌ی دیگر نبوده و هرکدام از لنگه‌ها به طور مستقل قابل بازشدن باشد.
ص) مسیرهای خروج باید به گونه‌ای طراحی شوند که برای رسیدن به یک خروج, عبور از فضاهایی که
درهای آنها در معرض قفل شدن هستند.ء لازم نباشد.
ق) پاخور تمام پله‌ها باید از یک جنس و با یک نوع پرداخت بوده و تمام تدابیر لازم به منظور ممانست از
لغزندگی بر روی سطح آنها اتخاذ گردد.
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ر) تعبیه‌ی پنجره‌ی نظاره بر روی در پیش‌ورودی پله‌های فرار الزامی است. لبه‌ی پایین این پنجره‌ی قائم
در ارتفاع ۱/۱ متر و بالای آن ۱/۸ متر در نظر گرفته شود. همچنین عرض این پنجره ۰/۱۵ متر باشد.
ش)درهای پله فرار در تمام طبقات بایستی از نوع ضد آتش باشد.
ت) مسیرهای دسترسی خروج و درهای منتهی به خروج‌ها باید به گونه‌ای طراحی و آراسته شوند که به
وضوح قابل تشخیص باشند. نصب هرگونه دیوار پوش» پرده» آویزء آیینه و نظایر آنها روی درهای
خروج ممنوع است.
ث) درهای گردان باید از لحاظ ساخت» چگونگی نصب., حداکثر تعداد چرخش در دقیقه» عرض مفید و
سایر مشخصات. مورد تایید مقام قانونی مسئول باشند. در راههای خروج, استفاده از درهای گردان
مشروط به رعایت ضوابط زیر خواهد بود:
* ضوابط خاص راهروهای خروج بر حسب نوع تصرف, مانع نصب اینگونه درها نباشد.
* حداکثر عرض خروج اختصاص یافته به درهای گردان از ۵۰ درصد کل عرض خروج لازم بیشتر
* _ظرفیت خروج هر در گردان» حداکثر ۵۰ نفر در نظر گرفته شود.
* در فاصله‌ی ۳ متری از دو انتهای پایینی یا بالایی» هیچ راه پله‌ای واقع نشده باشد.
* در فاصله‌ی حداکثر ۳ متری هر در گردان در همان دیوار» یک در لولایی با همان عرض وجود
داشته باشد. مگر آنکه مقام قانونی مسئول» وجود چنین دری را ضروری تشخیص ندهد.
* در هر مورد که نصب درهای گردان مجاز اعلام شده باشدء نصب کنترل‌کننده‌های گردان یا
سایر وسایل مشابهی که برای کنترل عبور یک‌طرفه‌ی اشخاص مورد استفاده قرار گیرند نیز
مجاز خواهد بود. مشروط بر آنکه موقعیت آنها مانع خروج یا فرار به موقع متصرفان نباشد و
چرخش آنها به صورت آزاد و موافق خروج انجام گیرد. به هر صورت هر کنترل‌کننده‌ی گردان
نباید برای بیش از ۵۰ متصرف به کارگرفته شود و کل عرض خروج اختصاص داده شده به
کنترل‌کننده‌ها و سایر درهای گردان نباید از ۵۰ درصد کل عرض خروج لازم بیشتر باشد.
خ) نصب درهای کشویی با ریل افقی و همچنین درهاء کرکره‌ها و شبکه‌های ایمنی با ریل قَائم» در
درگاه‌هایی که بخشی از راه خروج به شمار آیند. مشروط به رعایت ضوابط زیر خواهد بود.
* در تمام اوقات تصرف, از هر دو طرف به راحتی قابل باز شدن باشند و چنانچه عموم مردم در
بنا رفت و آمد می‌کنندء به وضعیت کاملاً باز ثابت شوند. البته درهای کشویی افقی خودبسته‌شو
که دارای ساعت محافظت حریق می‌باشند از این قائده مستثنی خواهند بود.
* در مواردی که دو یا چند راه خروج پیش‌بینی می‌شودء بیش از نصف عرض کل درگاه‌های خروج
به درهای کشویی افقی یا کرکره‌ای قائم اختصاص داده نشود.
* درهای کشویی افقی در درگاه‌هایی که بیش از ۵۰ نفر را تخلیه می‌کنند. نصب نشوند.
* درهای کشویی افقی از هر دو طرف و درهای کرکره‌ای قائم از سمت داخل, به راحتی و بدون
نیاز به وسایل خاص, قابل بازشدن باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳.۲
۵
* در تمام مواردی که از نیروی برق برای باز و بسته شدن در استفاده می‌شود (مانند درهای مجهز
به سلول فتوالکتریک. درهای دارای پادری فشاری و غیره) در باید به گونه‌ای طرح» نصب و
نگهداری شود که در صورت قطع برق» به روش معمولی و به راحتی قابل باز و بسته شدن باشد.
* در مواردی که از نظام مرکزی کنترل‌کننده برای باز و بسته کردن همزمان درها استفاده
می‌شود. درهای خروج تابع ضوابط بعضاً متفاوتی خواهند بود که توسط مقام قانونی مسئول
د) تعبیه‌ی سیستم روشنایی اضطراری و روشنایی فرار» در تمامی طول مسیر فرار الزامی است.
ض) روشنایی راههای خروج باید به گونه‌ای طرح و تنظیم شود که در مواقعی از شبانه روز که بنا مورد
تصرف استء روشنایی به طور مداوم و پیوسته برقرار باشد و متصرفان بتوانند راه را به درستی
تشخیص داده و مسیر خروج را به راحتی طی کنند.
ظ) حداقل شدت روشنایی راههای خروج در سطح کف هیچ نقطه‌ای از جمله گوشه‌هاء تقاطع راهروهاء
راه‌پله‌هاء پاگردها و پای درهای خروج نباید کمتر از ۱۰ لوکس باشد.
۴۲۵۲96۱۵۷ 300 ۴۹۵06 ۵9
۱۷۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۵۵۱۱۳ ۵۵0 ۱۷۵۵۱۲۵۱ 0
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۰-۵-۲- علائم و تابلوها:
خوانایی در طراحی به عنوان شرط نخست در معماری بناء بیانگر ساختار مشخص و هدایت‌گری آن میباشد. ولی توجه
به راهیابی مناسب در بیمارستان به عنوان راه‌کاری مکمل بسیار مورد اهمیت است؛ به طوری که عدم توجه به این موضوع,
مسئله‌ای پرهزینه و پراسترس برای بیمارستان» بیماران و همراهان آنها خواهد بود.
در این خصوص طی تحقیقات انجام شده» هزینه راهیابی در یک بیمارستان» ۲۲۰ هزار دلار در سال گزارش شده است"
که بیشتر این هزینه» صرف زمان از دست رفته کارکنان جهت راهنمایی و آدرس‌دهی بوده است. این زمان معادل ۴۵۰۰
ساعت کاری در سال تخمین زده شده است.
علاوه بر علائم و تابلوهای مسیریابی و راهنماء تابلوها و علائم ایمنی در ساختمان‌ها نیز بسیار کاربرد دارد. این علائم از
ایجاد بسیاری از خطرات پیشگیری کرده و از طرف دیگر در زمان‌های بحران در حفظ جان افراد و کاهش تلفات بسیار
در ادامه توضیحاتی در خصوص هر یک از این دو گروه علائم ارائه می‌شود:
۱-۱۰-۵-۲- علانئم راهنما و مسیریابی:
تحقیقات نشان می‌دهد بیمارانی که اطلاعات مسیریابی را دریافت می‌کنند». مشکلات کمتری داشته و سوالات
کمتری از کارکنان می‌پرسند. در مقابل بیماران بدون اطلاعات. سردرگم بوده و عدم راهیابی مناسب» سبب افزایش
استرس آنها می‌شود. همچنین این موضوع سبب تاخیر در دریافت خدمات فوریتی نیز میگردد و می تواند حتی
از جمله انواع علائم و تابلوهای راهنما و مسیریابی می‌توان به تابلوهای نشان‌دهنده کاربری فضاهاء تابلوهای
راهنمای طبقات. مسیریابی بلوک‌ها و فضاهاء علائم خروج اضطراری و مسیرهای فرار» علائم مکمل جهت نشان
دادن خروج اضطراری» علائم ورود و خروج» علائم تصویری مربوط به کمک‌های اولیه. علائم مربوط به تجهیزات
اطفاء حریق, علائم مکمل جهت‌دار برای دسترسی به وسایل اطفاء حریق و... اشاره کرد. در ادامه نکاتی در این
زمینه ارائه شده است:
۱ سیستم مسیریابی درستء صرفاً نشانه‌ها و خط‌های رنگی کشیده شده بر کف‌سازی‌ها نمی‌باشد بلکه
سیستم‌های محتمع شامل المان‌های هماهنگ (همچون نشانه و اعداد قابل دید و قابل فمم)
دستورالعمل‌های نوشتاری» الکترونیکی و محیط فیزیکی خوانا را نیز شامل می‌شود.
۲ تابلوها و علائم مناسب در جهت هدایت بیمار از معابر اطراف بیمارستان تا ورودی‌های بیمارستان پیش‌بینی
شوند. این امر در فضاهای داخلی بیمارستان نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ این تحقیق در سال ۱۹۹۰ در یک بیمارستان ۶۰۴ تختی در آمریکا صورت گرفته است.
۳.۳
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ برای تمام مکان‌های درمانی تابلوهای راهنمایی مناسب باید فراهم شود. این علائم باید به طور کامل
منطقه‌ی کار کنان» بیماران و ملاقات‌کنندگان را مشخص کنند و توجه را به مکان مورد نظر جلب کنند.
۴ شماره‌گذاری منطقی ساختمان‌های بیمارستان و وجود راهنمای شماره‌گذاری برای هر ساختمان از الزامات
نشانه‌ها نیز استفاده می‌کنند. آسان‌تر و سریع‌تر به مقصد می‌رسند.
۶ تابلوهای اطلاع‌رسانی واضح و روشن برای آگاهی و هدایت مراجعان در تمام قسمت‌ها باید نصب شود.
۸. به طور کلی اماکن, فضاهای شهری و قسمت‌هایی از ساختمان‌های عمومی که برای استفاده ویژه افراد
معلول طراحی و تجهیز گردیده‌اند. باید به وسیله علائم بین‌المللی ویژه افراد معلول مشخص گردند.
٩ توصیه اکید می‌شود نام فضاها به صورت دوزبانه بر روی تابلوها نوشته شوند.
۰ تعبیه تابلوها در نزدیکی تمامی ورودی‌های محوطه بیمارستان و ورودی‌های ساختمان بیمارستان جهت
برای افراد نشان می‌دهد. توصیه می‌شود.
۲۳ برای جلوگیری از سردرگمی افراد باید تعداد تابلوهای مورد استفاده در مجموعه بیمارستان به صورت بهینه
درنظر گرفته شود. چراکه تعداد کم و یا زیاد آنها می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
۳ تعبیه استندهایی به منظور اطلاع‌رسانی و نگهداری بروشورهای مسیریابی در ورودی سایت بیمارستان
۴ تعبیه کیوسک‌هایی جهت ارائه راهنمایی‌های شفاهی و همچنین ارائه بروشورهای مسیریابی در ورودی
سایت بیمارستانهای بزرگ توصیه می‌شود.
۶ تابلوها و علائم باید به گونه‌ای باشد که در زمان نزدیک شدن به بیمارستان» امکان تشخیص و تمایز
ورودی اصلی بیمارستان از ورودی‌های اورژانس وجود داشته باشد. این موضوع در خصوص سایر ورودها نیز
باید رعایت گردد.
۷ تابلوی راهنمای اورژانس از اهمیت بسیاری برخوردار است و باید در کلیه ورودی‌های سایت پیش‌بینی شود.
توصیه می‌شود جهت سهولت در شناسایی» زمینه تابلو به رنگ قرمز و متن آن به رنگ سفید باشد. لازم به
۱ توصیه می‌شود زبان‌های فارسی و انگلیسی در اولویت قرار بگیرند.
و ۱۵۵۱۵۵۱ 3۵0 ۲۵۵۱1۳ 0۲ ۱۳۱۱۱۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
ذکر است تأمین برق تابلوی راهنمای اورژانس باید از طریق برق اضطراری صورت گیرد تا در هر شرایطی
امکان مسیریابی وجود داشته باشد.
۸.تابلوها و علائم باید به گونه‌ای باشد که در سایت بیمارستان امکان تمایز و تشخیص ورودی سرپایی از
ورودی فوریت در بخش اورژانس وجود داشته باشد.
۹ استفاده از علائم مسیریابی در فضای پارکینگ نیز جهت دسترسی آسان به اورژانس و ساختمان اصلی
بیمارستان از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این خصوص شاخص بودن ورودی اورژانس ضمن رعایت
تناسب با ورودی اصلی بیمارستان نیز می‌تواند در مسیریابی آسان تأثیرگذار باشد.
۰از آنجا که خدمات اورژانس ۲۴ ساعته میباشد. باید تابلوهایی که بیماران را به بخش اورژانس هدایت
می‌کنند در طول روز و شب خوانا باشند.
۱ رنگ تنها یک موْلفه‌ی زیبایی محیط نیست. بلکه می‌تواند ابزار قوی مسیریابی باشد. رنگ» همان‌گونه که
می‌تواند در یادآوری شکل‌ها و الگوها یاری‌دهنده باشدء می‌تواند بخشی ضروری از مسیریابی و نشانه‌گذاری
تلقی گردد. در ادامه نکاتی در خصوص کاربرد رنگ‌ها در مسیریابی و نشانه گذاری ارائه گردیده است:
الف) طراحی رنگ می‌تواند نقش بزرگی در یافتن مکان, درک الگوی فضایی بیمارستان و توجه به
محل‌هایی که اطلاعاتی درباره‌ی مسیرهای کلیدی درون سایت داردء داشته باشد.
ب) حس جهت‌یابی مناسب» نتیجه‌ی درک درست از فرم بیرونی ساختمان از درون است. به محض این که
شخص از ورودی اصلی سایت وارد می‌شود.ء جهت‌یابی اغاز میگردد. تعبیه نقشه‌ها یا مدل‌هایی با
کدگذاری‌های ساده‌ی رنگی که تاکید بر شکل سایت دارند.ء برای ادراک فضایی ضروری هستند.
رنگ‌های جهت‌یابی برای کدگذاری با ناحیه‌بندی باید سریع و راحت درک شوند.
ج) راهیابی فرایندی شامل تصمیم‌گیری و حل مسئله است. هدف از راهیابی» فراهم کردن اطلاعات برای
کاربران به گونه‌ای مناسب است. ادراک شبوه‌ی ارتباط فضاها با یکدیگر و توانایی دیدن اصول نظام
آمد و شدء برای این منظور حیاتی است. استفاده از رنگ‌ها جهت نمایانگری گرافیکی طرح‌بندی
سایت» طرح‌ریزی‌هاء جدول‌هاء محل‌های تجمع, تأکید بر مسیرها و... می‌تواند بسیار موثر باشد.
د) کدبندی رنگی می‌تواند در معنی‌دار شدن محیط مورد استفاده قرار گیرد و در ساده‌سازی سایت به
بال‌هاء بلوک‌ها و حتی خیابان‌های داخلی کمک کند. کاربران ساختمان می‌توانند میان بخش‌ها و حتی
ساختمان‌ها تفاوت بگذارند. تا محل حضور خود را بفهمند و مسیر خود را بیابند.
۰) کدگذاری یکی از دشوارترین کاربردهای طراحی رنگ در محیط‌های بیمارستانی است. به صورت
ایده‌آل, کدگذاری باید بسیار ساده باشد. حتی در این صورت نیزء گاهی توسط مردمی که برای آنها
طراحی شده است, دچار بدفهمی می‌شود.
و) اگر کدگذاری رنگی برای بیماران و ملاقات کنندگان است. باید به آسانی قابل ادارک باشد و نباید از
چند رنگ محدود تحاوز کند. اگر کدگذاری رنگی برای کارکنان بیمارستان استفاده می‌شود.
طرح‌واره‌های پیچیده‌تری از رنگ می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
وزارت بهداشست. درمان و آموزنس پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیََ و ۳۰۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶
ز) جانمایی کدگذاری رنگی و یا ناحیه‌بندی باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. سادگی و تداوم از اصول
کدگذاری است. بهترین مکان قرارگیری‌آن‌هاء در ارتفاع چشم ناظر بر روی دیوارها و یا پایین بر روی
زمین است. چراکه افراد پیرتر و یا دارای مشکلات بینایی» دیوارها و زمین را با چشم می‌کاوند و
احتمال بیشتری دارد که از راهنماهایی که پایین‌تر از سطح چشم قرار دارند. استفاده کنند. تعبیه‌ی این
کدگذاری‌ها در ساختمان پس از ساختء ساده نیست چرا که کف‌پوش, مصالحی گران و نسبتاً دائمی
ح) در صورتی که کاربران ساختمان در داخل سایت ادراک کمی از جهت داشته باشند. استفاده از رنگ و
ناحیه‌بندی ضروری است. این مسئله ممکن است به دلیل تصادفی و یا ارگانیک بودن توسعه و
دلایل اصلی برای به کارگیری یک طرحواره‌ی ناحیه‌بندی باشد.
ط) اساس طرحواره‌ی رنگ, باید تا حد ممکن ساده باشد و کار را برای بازدیدکنندگان جدید ساختمان,
کار کنان اورژانس» ملاقات کنندگان» افراد کم سن و افراد سالخورده که همگی نیازمند به اطلاعات در
دسترس آسان هستندء راحت کند.
ی) استفاده از نوارهای رنگی در کف یا دیوار برای راهنمایی و هدایت افراد توصیه می‌شود. رنگ این
نوارها دارای تعریف مشخصی بوده و هر یک جهت هدایت افراد به یک نقطه مشخص پیش‌بینی
می‌شود.
ک) در مسیریابی و کدگذاری استفاده از رنگ‌های فرعی و ترکیبی که شناخت و نامگذاری آنها برای
همه کاربران با سهولت انجام نمی‌شود مانند رنگ فیروزه‌ای» لاجوردی,» کبودء نیلی و... مناسب نیست.
در این خصوص باید از رنگ‌های اصلی و یا رنگ‌های ترکیبی ساده و شناخته شده مانند آبی» قرمزء
زرد سبزء نارنجی, بنفش, سفیدء سیاه» طوسی و... استفاده نمود.
ل) کدبندی می‌تواند در گستره‌ای از روش‌ها مورد استفاده باشد. می‌تواند در نقشه‌های سایت و راهنماها
قرار داده شود و سپس بر روی نازک‌کاری‌های سطوح دوباره استفاده شود.
م) دیوارها یا کف‌پوش‌ها می‌توانند در بخشهای مختلف به رنگ‌های مختلف باشند. ولی جهت مسیریابی
و کدبندی می‌توان از رنگ‌های مشخصی بر روی قاب درهاء قرنیزهاء دستگیره‌ها و... استفاده نمود.
ن) استفاده از تضاد رنگی می‌تواند در حصول اطمینان از اینکه تمامی کاربران می‌توانند اشیاء و نشانه‌ها را
دریابند. کمک‌رسان خواهد بود.
س) در استفاده از رنگ‌ها باید حصول اطمینان شود که نشانه‌ها در محیط قابل تشخیص هستند و در میان
ع) در استفاده از کدگذاری رنگی باید دقت شود که تمامی اطلاعات بدون تناقض تکرار شوند و در نقاط
خاص حساس ساختمان اولویت‌بندی شوند.
۲ استفاده از مجسمه و سایر مشخصه‌های زمین» به عنوان نقاط اتکای ذهنی برای تأمین نقاطی ممتاز در
فضاء می‌تواند به طوری ویژه در طرح‌واره‌های راهیابی کمک کند.
۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱1 ۵۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۱۰-۵-۲- علائم ایمنی:
بسیار پرکاربرد و مفید می‌باشند. به طور کلی علائم ایمنی از لحاظ محتوایی به ۴ گروه "علائم بازدارنده". "علائم
هشداردهنده", "علائم الزام کننده" و "علائم آگاه‌کننده" تقسیم می‌شوند که هر یک دارای وظیفه و کاربری و
ویژه‌ای می‌باشند. همچنین علائم ایمنی دارای انواع مختلف بوده که هر یک از آن برای شرایط و کاربری خاصی
۰ علائم ایمنی تصویری
۰ علائم ایمنی صوتی
* علائم ایمنی نوری
۲ تابلو یا سازه علائم و دستگاههای انتشاردهنده‌ی آنها باید به گونه‌ای ساخته شوند که هیچ بخشی از سطح
یا پایه آنها مانع استفاده از هر نوع پله فرار و خروجی‌ها نباشد. در این خصوص در ارتفاع بین ۰/۷ متر تا ۲
متر بر روی دیوار» هیچ نوع پیش‌آمدگی نباید از ۰/۱ متر تجاوز نماید.
۳۲ در داخل ساختمان‌ها تابلوهای مشخص کننده راهروی خروج و محل وسایل اطفاء حریق. به علت جمع
شدن دود ناشی از حریق در بالاء باید در ارتفاع نسبتاً پایین(حداکثر ارتفاع ۱/۷ تا ۲ متر) روی دیوار نصب
تابلوهای کوچک دیواری در ارتفاع نزدیک کف و حتی علائم روی کف توصیه می‌شود.
۴ علائم تصویری ایمنی باید حتی‌الامکان به صورت همسان استفاده شوند و تغییرات جزئی در آنها تما به
شرطی مجاز است که باعث اشتباه در پیام‌رسانی نشود.
۵. در مکان‌هایی که نور طبیعی ضعیف استء باید از رنگ‌های بازتاب نور و خود نور و مواد شب رنگ و یا نور
مصنوعی برای تابلوها استفاده کرد. این امر در خصوص تابلوهای ایمنی حائز اهمیت است.
۶ هنگام حریق استفاده از علائم مکمل نوری؛ کلامی و صوتی به منظور هدایت به خروجی‌های اضطراری و
۷ رنگ‌های تعریف شده در مبحث ایمنی در برابر حریق که می‌توان در علائم از آنها بهره برد به شرح زیر
راهنمانی‌کننده در مورد
جدول ۲۴-۲ رنگ‌های تعریف شده در مبحث ایمنی در برابر حریق
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی سنج ۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ علامت تصویری ایمنی می‌تواند با متن نوشتاری همراه شود. اما متن نوشتاری به تنهایی به عنوان علامت
تصویری ایمنی کفایت نمی‌کند. نصب تابلوهای حاوی پلان معماری هر طبقه با تعیین موقعیت وسایل
اطفاء حریق و راههای خروج در آن توصیه می‌شود.
.٩ علائم نوری باید به میزان کافی روشن و قابل روّیت بوده اما باعث خیره شدن چشم نشود.
۰ رنگ علائم نوری ایمنی باید هماهنگ و مطابق جدول رنگ‌های ایمنی باشد.
۱ به منظور جلوگیری از سردرگمی, از به کار بردن چند علامت هشدار ایمنی نور در کنار یکدیگر یا در
نزدیکی یک منبع نور مشابه اجتناب شود.
۲ دور و فرکانس خاموش-روشنی برای یک علامت ایمنی چشمک زن,» باید به گونه‌ای انتخاب شود که پیام
به طور کامل منتقل گردد و باعث سردرگمی و اختلاط با دیگر علامت‌های نوری موجود در محل, مانند
علائم همیشه روشن نشود.
۳ گر یک علامت نوری در کنار یک علامت صوتی به کار رودء باید بین آنها هماهنگی ایجاد شود. به این
صورت که فرکانس نور چشمک‌زن و گردان باید همزمان با افت و خیز علائم صوتی باشد.
۴ علائم صوتی در زمان‌های بحران به خصوص حریق برای آگاه نمودن مردم از وجود خطر در آن محل به
کار گرفته می‌شود. این سیستم هشداردهنده باید طبق برنامه‌ریزی قبلی برای تخلیه به موقع اضراد از
مکان‌های مورد نظر عمل نماید.
۵ آژیر خطر با دستگاهی خاص» بدون کمک صدای انسان و با صداهای مصنوعی منتشر می‌شود. این آژیر
باید دارای مشخصات زیر باشد:
الف) دارای صدایی باشد که به میزان قابل توجه از صداهای محیط بلندتر باشد تا در تمام فضاهای مخفی
کار شنیده شود.
ب) به سادگی از میان سایر صداها و علائم صوتی دیگر قابل تشخیص باشد تا تخلیه ساکنین ادامه یابد.
(21:0 ۴00 ۵,۲2۱ ۱۷۵ 2۳۱۵ ۳۹۵۵۱۸۷۱ 0۳ ۱۷۱۱۳۱8۹۳۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ ۰ ۰ غ ۳ ز ۰ ل
+« ۰.۳ ۰ 1 ۹۰۳ ۹ ۰« ۹.۳ ۲
اد چ و چ 4 ۹
۲ ۹ ۳ «۰ «۰ ۳ «۳ ۹ ۰
#۰« 2-2 ۰ ۰ ۰
۹ ۹۴ ۴۲ ۴۹ ۹ ۴۲ ۳۴۳-۹ ۹ ۳
ن ۲ مک لک ۸
2 ۹ ۳ ۹ «۳ «۰ ۹ ِ
۰ ۳ ۰ ه« ۳ از ۰
۱۰ «۳ ۳ ۹ ۳ «+ «۷ ۳ ۹
س * ی ۰ ای مه ۰
۱ ۹ ۳ ۹ ۳ ۰+ «۰ «۰ ۳
۰ و چ ۰ ا ز 4
۳ ۹ ۹.۳ ۳ ۹ ۹۳ ۳« +« ۳« ۳
چا ۰ > م 4 چا
۳ ۹ ۰« ۳ ۹ ۰« ۳ 5 ی
سک ۰ ۰ ۰ ا سس
۹ ۳« ۰ ۸ ۰« ان ۰« ۳
۰ ا ی ۰
۰ ۹ ۳+ ۹ ۳« ۳ ۹ ۴۳ ۹ ی
۰« ۰ ۰ 3 سک
۹ ۳« ۳« ۳ « ۳ ۹« ۳« ی
4 - ۰ ک سس سک
۷۲ ۳ ۷ ۳ ۹ ۳ «۳ ۳ «۳ ۰ ۳
ال 4 ۰
۳« ۳« ۳ ۰۱ ۳« ۳« ۳« ۳« ۳
۰« مک ۸ « ل« » سک ۸
۰ ۹ ۰« ۳ ۰ ۰« ۳ ۸ ی
۰ ۳ رز 2 ظ رز سس
۳+« ۳ ۹ ۳« ۳ +۰ ۰
ز ح ۰ ی ۰ ۰ # ۰ 4 ۰
۱, ۳ ۹ ۳ ۹ ۳ «۳۳ ۹« ۳ «۹ ۳
ز ۰ ج ای ۰ 2 سک
۹ ۳« ۳« اس ۹۰ ۳ ۰ ۹۰ ۳ ۱
سس 4 ۳ ی ل ۰
۳ ۹ ۳« ۴ ۹ ۳ « تا
و له ز سک
۹۰ 4 ۳ ۰ ۳« ۳+« +۹ ۹۳ ۳
۳ ۰ نز سی۳ له ۰ ۰
۳ 1 ۳ ۳ ۳ ۷ ۳« ۳ ۹ و
از ۰ 4 ۰
۰ 7۳« ۰ « ۰« ۰ ۹ ۳ ۳
و 2 هٍ ز 2 ۰
۲ ۹ ۳ « ۰« ۳ ۹ ۳ ۸ ی
4 4 «۰ ۰
۲ ۳ ۹۳ « ۳ ۹ ۳ «۳ «۳ ۹
ل ۰ چ # ۱ # ۰
۳ ۰ ۰« ۰« ۳ ۹ ۳ ۹ ۳ ,۲ب
ا 4 ۸ ۰ ز ۰ ۳ ۸4
+« کچ « ۹ ۰۳ ۳« کچ
یس
یس
سمل
وا اش الا .۰ رها شا یه« ۰
۴ ۹ ۴۶ ۷۲ ۳۳۳۳۹ ۴۳-۹ ۹ ۴۳ ۱
۰ سم #4 م۲ ها هه اس هچ ۸
۹ +۰ ۰ ۰ ۳ ۹ ۳« ۷۲
لا ال چا ها خاش چ
۳ ۰« +« +« ۳ (خه « ۳ ۷۱
ای چم ال چ ۲ ل ۰ را هچ ۸
۰ «۳ ۹+ «۳ ۹۳ ۰ ۰ «» ۳ ۹۰
۵ او م۸۶ ۲ بر 2 ۰ 4+
۳ | ۲۹ ۹ ۳ ۶۹ ۷
۰ ها ای ایا ها اچالا .ظا یچ
7۳ «۳ ۹ ۳ «۷۳ ۴۷ ۹۴۷
یا ایغ ما او سم ۰.4
فصل سوم
۱۱
هص حرف ا عَک که شا 1
- مر(« مه + هه چ-
۲1050۱7۸۱ 7
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۳- کلیات. حدود و دامنه‌ی کاربرد
مفاهیم کلی, تعاریف» استانداردها و ضوابط مرتبط با تحهیزات پزرشکی در این فصل به‌عنوان کلیات مطرح شده است.
۱-۱-۳- آشنایی با تجهیزات پزشکی, ضوابطء طبقه‌بندی‌ها و دستورالعمل‌ها
نظر به تنوع و گستردگی تجهیزات پزشکی و اهمیت ضوابط و استانداردهای مرتبط با آنها در این فصل ابتدا به‌ذکر
کلیاتی در مورد تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی, که به‌منظور انجام و تکمیل فرآیندهای درمانی در بیمارستانها مورد
هریک. در انتخاب., مدیریت ریسک. ایحاد زیرساخت‌های مرتبط با ایمنی و همجنین نصب و راه‌اندازی صحبیح آنها مفید
خواهد بود.
۱-۱-۱-۳ وسیله‌ی پزشکی " چیست؟
به‌دلیل تنوع ضوابط ملی و موْسسات استاندارد در سراسر جهان» تعریف‌های متفاوتی از وسیله‌ی پزشکی وجود
دارد. البته تفاوت‌های این تعاریف در الفاظ و اصطلاحات بوده و عموما از نظر محتوا یکسان می‌باشند. در اینجا
تعریف ارائه شده توسط اداره‌ی کل تجهیزات پزشکی» که مطابق با تعریف سازمان هماهنگ‌سازی جهانی" است.
ملزومات» تحهیزات و دستگاههای پزشکی که به‌طور عام تحهیزات پزشکی نامیده می‌شوند شامل هرگونه کالاء
توسط تولیدکننده برای انسان (به‌تنهایی یا به‌صورت تلفیقی با سایر اقلام مرتبط) به‌منظور دسترسی به یکی از
اهداف یل عرضه می‌گردند:
۱ تشخیص, پایش» پیشگیری» درمان و یا کاهش بیماری؛
۳ کنترل و جلوگیری از بارداری؛
درمانی و بهداشتی؛
۱ م06۷۱ ۸۸۵۵۱۲۵۱
۲ (6۲۱7۴) ۴۵۲۵ 1۵5۷ ۲۷۵۲۲۳۵۲۱2۵۵ 6۱۵۲۵۱
وزارت بهداشت. درمان و آموزس پزشسکی: دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ی ۲۳۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
شده‌ی انسانی؛
۶ تشخیص, پایش» درمان» تسکین» جبران و یا به‌تعویق انداختن آسیب یا معلولیت؛
۷ تحقیق, بررسی» جایگزینی یا اصلاح آناتومی یا یک فرآیند فیزیولوژیک.
این تعریف موادی که تأثیر اصلی یا هدف طراحی آنها بربدن برپایه‌ی روش‌های دارویی» ایمنی‌شناسی با
متابولیکی باشد.ء را شامل نمی‌شود. اما می‌توان به کمک چنین شیوه‌هایی به‌عملکرد آنها کمک کرد.
توجه به‌این نکته لازم است که کلیه‌ی وسایل, مواد. معرف‌هاء کالیبراتورهاء وسایل جمع‌آوری» نگهداری نمونه مواد
و محلول‌های کنترل آزمایشگاهی و دندانپزشکی جزء وسایل پزشکی محسوب می‌شوند.
۲-۱-۱-۳ ایمنی وسایل پزشکی و مدیریت ریسک
ایمنی یک مفهوم نسبی است. کلیه‌ی وسایل درجه‌ای از ریسک را به‌همراه دارند و در وضعیت‌های خاص
می‌توانند مشکلاتی را ایجاد نمایند. بسیاری از مشکلات ناشی از وسایل پزشکی» تنها پس از کاربرد آنها نمایان
نیست. مختل شود. این خرابی ممکن است در وضعیت منحصربه‌فردی و در بدن بیماران خاصی حاصل شده باشد.
از کارافتادن اجزاء دیگر وسایل پزشکی نیز ممکن است قابل پیش‌بینی نبوده و یا تصادفی باشد. امروزه برای تعیین
میزان ایمنی وسایل پزشکی» میزان خطرات" بالقوه‌ی یک وسیله و میزان آسیب" ناشی از آن را تخمین می‌زنند. از
این روش عموماً به‌عنوان ارزیابی ریسک" یاد می‌شود.
خطرء منبع بالقوه‌ی رویدادهای ناخواسته است. ریسک. میزان ترکیب خطر, احتمال رخ دادن خطرء و شدت آن
میباشد. ارزیابی ریسک با تحلیل ریسک" و با هدف شناسایی کلیه‌ی خطرات ممکن, آغاز میگردد و با سنجش
ریسک" برای تخمین میزان ریسک حاصل از هر خطر ادامه می‌یابد. عموماً ارزیابی ریسک براساس تجربیات,
شواهدء محاسبات پا حتی حدس و گمان صورت می‌گیرد. ارزیابی ریسک از آن‌جهت که می‌تواند از دیدگاه افراد یا
پیش زمینه‌های فرهنگی» شرایط اقتصادی و وضعیت سیاسی تأثیر پذیرد امری پیچیده تلقی میگردد.
در عمل» ارزیابی ریسک وسایل پزشکی برپایه‌ی تجربیات صاحبان حرف سیستم‌های درمانی و طراحی
مهندسی صورت می‌گیرد. دولت ایاللات متحده‌ی آمریکاء ارزیابی ریسک را براساس پیشنهادات اعضای ۱۶ گروه
تخصصی پزشکی انجام داده و وسایل پزشکی را براین‌اساس به ۳ کلاس تقسیم می‌نماید. در اتحادیه‌ی اروپا و
کاناداء طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس اصول از قبل اعلام شده صورت می‌گیرد. این اصول وسایل پزشکی را در
۴ کلاس تقسیم بندی می‌نمایند. سازمان هماهنگ‌سازی جهانی نیز اقدام به پیشنهاد برنامه‌ای جهت هماهنگ
نمودن اینگونه طبقه‌بندی‌ها در سطح بین‌المللی نموده است.
۲۵2۵۲۵9 ۱
۲۵۲۲۱ ۲
۳۲ ۸۹۶6۹۹۵ 85۴
۴ واو۱۷ا۸۳۵ 8:۶۴
8:9۴ ۴۷۵۱۵1۱۵۳ ۵
-------- صفحهٔ بعد --------
در هنگام طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس ریسک مواردی از قبیل تهاجمی بودن» زمان تماس,» میزان
اثرپذیری بدن» و اثرات موضعی یا سیتماتیک, مد نظر قرار می‌گیرند. معمول" خطرات بالقوه‌ی بیشتری برای یک
وسیله‌ی تهاجمی در مقایسه با معادل غیرتهاجمی آن در نظر گرفته می‌شود. به‌عنوان مثال مانیتورهای فشار خون
غیرتهاجمی در مقایسه با نوع تهاجمی آن از ریسک بالاتری برخوردارند. به‌طور مشابه وسایلی که در زمان طولانی
با ارگانهای حیاتی مانند قلب یا شریانهای اصلی در تماس هستند یا اثرات سیستمیک دارند در طبقات بالاتری از
ریسک قرار می‌گیرند. میزان ضوابطی که بر وسایل پزشکی اعمال می‌شود با میزان ریسک آن ارتباط مستقیم دارد.
این راهبرد به‌عنوان مدیریت ریسک شناخته می‌شود.
اولین الزام «اصول اساسی ایمنی و عملکرد وسایل پزشکی» که توسط سازمان هماهنگ سازی جهانی در سند
شماره‌ی 561-8141۳9:2005 پیشنهاد شده است بیانگر این راهبرد است:
«وسایل پزشکی باید بگونه‌ای طراحی و ساخته شوند که در هنگام استفاده تحت شرایط و اهداف کاربردی
خاص آنها توسط کاربر و هرجا که لازم باشد کاربر باتحربه,ء آموزش دیده و اشنا با اطلاعات فنی دستگاه» شرایط
بالینی یا ایمنی بیمار و سلامت کاربر و هر جا که لازم باشد ایمنی و سلامت افراد دیگر به مخاطره نیافتد» مشروط
برأن که وقتی وسیله از یک سطح حفاظتی بالای ایمنی و سلامت برخوردار باشد. ریسک‌هایی که درهنگام استفاده
از وسیله ایجاد می‌شود در مقابل فوایدی که می‌تواند برای بیمار داشته باشد قابل قبول باشد.»
جمله‌ی فوق طبیعت آمیخته‌ی سود و زیان (ریسک) وسایل پزشکی را نشان می‌دهد. بنابراین» هدف, افزایش
سود و کاهش خطر است. تولیدکنندگان وسایل پزشکی نیز از راهبرد مدیریت ریسک بهره می‌برند. موسسه‌ی
بین‌المللی استاندارد", استاندارد ۱5014971 را منتشر ساخته است که در آن چارچوبی برای آنالیز ریسک,» سنجش
ریسک و کنترل آن برای مدیریت ریسک وسایل پزشکی در مراحل طراحی» توسعهء تولید و پایش ایمنی و عملکرد
ان پس از فروش ارائه شده است.
هر وسیله با هدف خاصی طراحی می‌شود. یک وسیله‌ی پزشکی زمانی از نظر بالینی اثربخش است که اثر مد
نظر تولیدکننده را در شرایط کاربری به‌دست اورد. برای مثال اگر وسیله‌ای برای تسکین درد ساخته شده است. باید
در عمل درد را تسکین دهد. و از تولیدکننده انتظار می‌رود برای دست‌یابی به اهداف مورد نظر, شواهد علمی, مانند
نتایج آزمون‌های بالینی را جمع‌آوری نماید تا نشان دهد به هدف تسکین درد دست یافته است.
اثربخشی وسیله» شاخص خوبی برای عملکرد دستگاه است. عملکرد دربرگیرنده‌ی کارکرد فنی و اثربخشی
وسیله است. به‌عنوان مثال هشدارهای یک وسیله ممکن است مستقیماً با اثربخشی وسیله‌ی مرتبط نباشد اما
می‌تواند در رسیدن به اهداف مورد نظر وسیله کمک شایانی نماید. عموماً اندازه‌گیری ویژگیهای عملکردی
وسیله‌ی ساده‌تر از اثربخشی آن است.
عملکرد ارتباط تنگاتنگی با ایمنی دارد. مثلا یک سرنگ خون‌گیری با یک سرسوزن نامناسب می‌تواند عملکرد
خوبی برای خون‌گیری نداشته باشد و به بیمار سیب برساند. یک مانیتور علائم حیاتی در صورت نداشتن عملکرد
۱ ۱۷۵۳۵86۲۵۲ 89
۲ ۹13030123110۳ ۲۵۲ 0۲830123000 ۱۳۱۵۲۳۵۵۳۵۱
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرائی سح ۳۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
صحیح می‌تواند صدمات جدی به بیمار وارد نماید. بنابراین عملکرد و ایمنی وسایل پزشکی را نمی‌توان از یکدیگر
جدا دانست.
قانونی» حصول اطمینان از اجرای موثر مدیریت ریسک توسط تولیدکنندگان و اجرای الزامات قانونی است. در ادامه
به بسط این مسئله پرداخته و دیگر ابعاد موّثْر بر ایمنی در دوره‌ی عمر وسیله شرح داده می‌شود.
۱ ۰ ۰
شکل ۱-۳ مراحل اصلی دوره‌ی عمر یک وسیله‌ی پزشکی را از مرحله‌ی طرح ابتدایی و توسعه تا
اسقاطسازی آن نشان می‌دهد. لازم به یاداوری است در شکل زیر جهت فهم بیشتر سیستم ضوابط قانونی»
مراحل مختلف دوره‌ی عمر یک وسیله به اجمال مطرح شده‌اند. به‌عنوان مثال مرحله‌ی توسعه مشتمل بر
مراحل به‌نحوی که نمایش داده شده‌اندء همپوشانی نیز داشته باشند.
بسته‌بندی رح ابتدای
اسقاطسازی . کاربرد فروش تبلیغات تولید کگ ص
برچسب‌گذاری و توسعه
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
شکل ۱-۳- مراحل اصلی در دوره‌ی عمر یک وسیله‌ی پزشکی
درک این موضوع که هریک از این مراحل چه رابطه‌ای با ایمنی پیدا می‌کند. بسیار مهم است. مثال‌هایی از
تأثیراتی که هریک از این مراحل می‌تواند بر ایمنی داشته باشد در ادامه شرح داده خواهد شد:
۱ طرح ابتدایی و توسعه
اصول علمی که برمبنای آن یک وسیله‌ی پزشکی طراحی می‌شود نقش اساسی در ایمنی و عملکرد آن
دارد. برای مثال, یک پیس‌میکر قلبی باید ایمپالس‌هایی ر با اندازه 9 شکل دقیقی برای شبیه‌سازی کار کرد
طبیعی قلب فراهم نماید. درصورتی‌که نتوان اصول علمی و فنی مناسب را در طراحی و تولید پیاده نمود.
ایمنی و عملکرد وسیله‌ی پزشکی به مخاطره خواهد افتد.
پیچیدگی بیشتر وسیله ریسک خطای کاربر را افزایش می‌دهد. صحت و دقت در طراحی» ساخت و آزمون
شامل تصدیق, صحه‌گذاری و آزمون‌های بالینی مستلزم بررسی کارشناسی و علمی است تا عوامل دخیل در
طراحی و مشخصه‌های عملکردی موجب ریسک‌های ناخواسته نگردند.
۱ ۲۵۲۱۵۵۱۵۳
۲ ا|05۵3م:
0
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
۲. تولید
وسایل پزشکی زمانی کارکرد خوبی خواهند داشت که فرآیند تولید به‌خوبی مدیریت شود. ضعف مدیریت
تولید می‌تواند موجب کاهش کیفیت محصولات شود. هرچند نمونه‌ی اولیه‌ی یک محصول به‌خوبی طراحی
شده باشد اما ممکن است در طول فرآیند تولید. محصولاتی مغایر با ویژگیهای اولیه تولید شوند. برقراری
سیستم مدیریت برای این فرآیند می‌تواند مانع چنین مغایرت‌هایی شود. به‌همین دلیل است که برای خطوط
تولید داروء محصولات بیولوژیکی و وسایل پزشکی «شرایط تولید خوب» تدوین شده است. امروزه «شرایط
تولید خوب» به‌عنوان «سیستم مدیریت در کیفیت» شناخته می‌شوند.
۳ بسته‌بندی و برچسب‌گذاری
وسایل پزشکی که در هنگام حمل به‌خوبی بسته‌بندی شده‌اند» ریسک کمتری را برای افرادی که با آنها
سروکار دارند ایجاد می‌کنند. به خصوص وسایل پزشکی که منبع خطرات زیستی هستند. این موضوع اهمیت
طراحی مناسب بسته‌بندی وسایل پزشکی را برای تحویل تمیزء استریل و محافظت شده» تا محل استفاده»
نمایان می‌کند. بسته‌بندی وسایل پزشکی باید در مقابل فشارها و ضربه‌هایی که در هنگام حمل ممکن
است وارد شود به‌خوبی مقاومت کنند و مانع از آسیب دیدن وسیله شوند.
برچسب‌گذاری مناسب برای شناسایی و استفاده‌ی صحیح از وسایل پزشکی بسیار ضروری است. همچون
داروه برچسب‌گذاری ناصحیح وسایل پزشکی نیز می‌تواند تبعات ناگواری برای کاربر به‌بار آورد. هشدارهای
آگاه کننده و راهنمایی‌های شفاف برای کاربر بسیار ضروری است.
تبلیغات می‌تواند موجب باورها و انتظاراتی از قابلیت‌های وسیله‌ی پزشکی در سطح کاربران» بیماران و
جامعه گردد. لذا ضوابط مشخصی برای کنترل بازار وسایل پزشکی برای جلوگیری از تبلیغات ناصحیح آن
تدوین میگردد. تبلیغات غیرواقعی می‌تواند فروش را افزایش دهد اما در واقع موجب به‌هدر رفتن منابع مالی
خریدار و محروم شدن او از نتایج اثربخش شده و ضایعات جبران‌ناپذیری را برای سلامت او به‌بار آورد.
۵. فروش
فروش یک وسیله‌ی پزشکی مرحله‌ی حساسی است که وسیله را به‌مرحله‌ی کاربری وارد می‌نماید.
کاربران تأثیر زیادی بر ایمنی و عملکرد موْثر وسایل پزشکی دارند. عدم آشنایی آنان با فن‌آوری یا نحوه‌ی
دارد که ۵۰ درصد رویدادهایی که منجر به آسیب و یا حتی مرگ می‌شود مربوط به خطای کاربران است.
60۵۵ ۱۷۵۳۵۲۵۲۱۲۱۳۵ ۳۲۵۱۱۲۵ )6۱۸۳( ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
استفاده‌ی مجدد از وسایل یک‌بارمصرف بدون توجه به راهنمایی‌های تولیدکننده و نظارت کافی و اعمال
استانداردهای لازم می‌تواند بسیار خطرآفرین باشد.
کالیبره نبودن یا عدم کالیبراسیون صحیح و نگهداری,» می‌تواند ایمنی و عملکرد وسایل پزشکی را به‌صورت
جدی به‌خطر اندازد. موارد فوق مواردی است که عموما به آنها توجه کافی نمی‌شود.
۷ اسقاطسازی
اسقاطسازی برخی از وسایل پزشکی باید براساس ضوابط و قوانین دقیق ایمنی صورت گیرد. برای مثال
وسایلی چون سرنگ‌ها که پس از کاربرد عفونی می‌شوند یا وسایلی که دربردارنده‌ی مواد شیمیایی سمی
هستند می‌توانند خطرات جدی برای افراد و محیط اطراف داشته باشد.ء لذا می‌بایست به‌نحو مناسبی امحاء
۵-۱-۱-۳ تضمین ایمنی وسایل پزشکی برعهده‌ی کیست؟
همانطور که در شکل ۲-۲ نشان داده شده است. تولیدکننده معمولا سه مرحله‌ی اول دوره‌ی عمر وسایل
پزشکی را مدیریت می‌نماید. اصطلاح فروشنده مشتمل بر واردکننده» توزیع‌کننده, خرده‌فروش» و تولیدکنندگانی
است که راساً اقدام به فروش وسایل پزشکی می‌کنند. کاربر معمولاً شخص حرفه‌ای در مراکز درمانی است اما
علاوه برآن بیماران را نیز در برمی‌گیرد.
علاوه برای سه دسته که مستقیما در مراحل مختلف دوره‌ی عمر یک وسیله‌ی پزشکی دخالت دارند»ء می‌توان
آحاد جامعه, بیماران و مراجع دولتی را نیز به این مجموعه افزود. سود به‌کارگیری وسایل پزشکی نهایتاً به جامعه باز
میگردد و در مورد وسایلی که برای کاربرد در منزل یا کاربرد شخصی طراحی شده است. احاد جامعه کاربر مستقیم
وسایل پزشکی می‌شوند. مراجع دولتی نیز وظیفه‌ی نظارت بر بازار وسایل پزشکی را جهت حصول ایمنی و
اثربخشی برعهده دارند.
اسقاطسازی کاربرد فروش تبلیغات سای ۱ تولید طرح بای
برچسب‌گذاری و توسعه
کاریر تچ فروشنده سل چا تولیدکننده 4۸0
شکل ۲-۳- افرادی که مستقیماً مراحل مختلف دوره عمر وسایل پزشکی را مدیریت می‌کنند.
مجموعه‌ی تولیدکننده, فروشنده, کاربر» جامعه و مراجع دولتی به‌عنوان دیتفعان شناخته می‌شوند. کلیه‌ی
مهمترین فاکتوری که همکاری کلیه‌ی ذینفعان را ضمانت می‌کند.ء فهم مشترک از موضوع است. مسئولیت و
فهم مشترک به‌واسطه‌ی ارتباط و آموزش‌های چندجانبه مابین ذینفعان و پیاده‌سازی فرآیندهایی که ایمنی و
عملکرد وسایل پزشکی را حاصل می‌نماید به‌دست می‌آید.
عویش سس ۳00310 |08 [۱۷۵۵ ۵۳۵ ۵۲۳۱۵۵۱۱۳ ۱۵۱۳۷ ۱/۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
تولید کننده:
تولیدکننده باید ضمانت دهد که وسیله‌ی تولید شده مطابق یا بالاتر از استانداردهای مورد نیاز ایمنی و عملکرد
میباشد. این امر شامل طراحی» توسعه, آزمون» تولید. بسته‌بندی و برچسب‌گذاری است که نهایتاً منجر به
ارائه‌ی وسیله به بازار میگردد.
«خطای کاربر» زمانی اتفاق می‌افتد که کاربر» وسیله را خارج از حیطه‌ی کاربرد اعلام شده از طرف تولیدکننده
به کار گیرد. خطای کاربر ممکن است براثر عدم انطباق متغییرهای مختلف مانند کاربر» وسیله, کاربرد یا محیط
اتقاق بیافتد. با به‌کارگیری اصول مهندسی عوامل انسانی در طراحی و آموزش مناسب کاربران می‌توان این
ریسک را به حداقل رساند.
فروسنده:
فروشنده واسط میان محصول و استفاده‌کننده است. او تضمین‌کننده‌ی فروش وسایل پزشکی طبق ضوابط و
مقررات میباشد. با افزایش تقاضا در جامعه و افزایش رقابت در بازاره فروشندگان باید نسبت به ارائه‌ی اطلاعات
صحیح در رابطه با وسایل پزشکی و عدم آرائه‌ی اطلاعات گمراه‌کننده توجه بیشتری نمایند. همچنین طبق
ضوابط و قوانین نسبت به ارائه‌ی وسایل مستعمل و یا بازسازی‌شده - درصورتی‌که قوانین و ضوابط مجاز
دانسته است - اقدام نمایند.
فروشندگان می‌بایست در هنگام فروش وسیله‌ی پزشکی نسبت به تأمین خدمات پس از فروش و آموزش‌های
مورد لزومء توسط تولیدکننده یا واردکنندگان وسیله‌ی پزشکی توجه نمایند.
مشارکت در مراقبت‌های پس از فروش, دریافت و گزارش شکایات و حوادث" برای حفظ ایمنی و عملکرد
وسیله بسیار کلیدی است. فروشنده باید آلزاماتی که توسط نظارت‌کنندگان قانونی اعلام شده است را رعایت
نماید. به‌عنوان مثال فروشنده می‌بایست هماهنگی‌های لازم جهت اخذ شکایات و گزارش حوادث را با خریداران
انجام دهد.
در رابطه با وسایل پزشکی که کاربرد خانگی دارند" فروشنده می‌بایست راهنمایی‌های لازم جهت کاربرد صحیح
و نگهداری‌های لازم به کاربر غیرحرفه‌ای را به‌خوبی در اختیار خریدار قرار دهد. در اینگونه موارد باید سعی
شود راهنماها به‌صورت غیرفنی و به زبان ساده برای خریداران فراهم شود.
کاربر:
کاربر قبل از استفاده از وسیله می‌بایست از توانایی و شایستگی خود برای استفاده از آن؛ آشنایی با موارد
استعمال, محدودیت‌ها و روال کاربرد آن طبق راهنمایی‌های تولیدکننده مطمئن شود. به اشتراک گذاردن
تجربیات استفاده از وسایل پزشکی با دیگر کاربران» فروشنده و تولیدکننده جهت پیشگیری از مسائل آتی بسیار
1۱96۲ 6۲۲۵۲ ۱
۱۳۵۵۶۱۶ ۲
۳ ععابعل |۳۵۱۵ عین ۲۵۲۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ضروری است. این امر می‌تواند با گزارش حوادث به یک مرکز هماهنگ‌کننده جهت اعلام هشدارهای لازم
صورت گیرد.
کاربر هنگام استفاده از وسیله باید پیوسته به این مسئله توجه نماید که ایمنی و سلامت بیماران در دست اوست.
او مسئول استفاده‌ی صحیح از وسیله در حیطه‌ی کاربرد آن است. همچنین کاربر ضمانت‌کننده‌ی نگهداری
صحیح از وسیله در دوره‌ی عمر و اسقاطسازی صحیح آن میباشد.
جامعه:
سود به‌کارگیری وسایل پزشکی نهایتاً به جامعه باز میگردد. جامعه باید بداند که هر وسیله‌ی پزشکی با خود
ریسک معینی به‌همراه دارد و از طرفی می‌تواند با خودآموزی و اعمال انتظارات خود در قالب «فشار مشتری»"
بر تولیدکنندگان برای حصول انطباق با استانداردها به ارتقا ایمنی و عملکرد کمک نماید.
شده‌اند. خریداران وسایل پزشکی با کاربرد خانگی می‌بایست از ریسک‌های وسیله‌ی خریداری‌شده اطلاع داشته
باشند و مسئولیت آموزش مناسب برای کاربرد صحیح آنها را بپذیرند.
دولت:
مراجع دولتی نیز وظیفه‌ی نظارت بر فعالیتهای تولیدکنندگان و فروشندگان وسایل پزشکی را برعهده دارند تا
دارد. سیاست‌ها و ضوابط باید با توجه به تغییرات فن‌آوری و شرایط موجود بازبینی شود.
۷-۱-۱-۳ ایمنی و عملکرد وسیله‌ی پزشکی» یک مسئولیت مشترک
با توجه به آنچه گفته شد. می‌توان به‌این جمع‌بندی رسید که بهترین شرایط جهت ضمانت ایمنی و عملکرد
وسایل پزشکی زمانی فراهم می‌شود که مسئولیت این مهم برعهده‌ی کلیه‌ی ذینفعان به اشتراک گذارده شود.
۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی
اصطلاح «وسایل پزشکی»» به دامنه‌ی وسیعی از وسایل مانند وسیله‌ی ساده‌ای چون گوشی پزشکی تا
تجهیزات پیچیده‌ای همچون ماشینهای دیالیز خون اطلاق می‌شود. این وسایل مانند داروها و دیگر فن‌آوری‌های
سلامت برای مراقبت و درمان بیماران ضروری است و امروزه جزء لاینفک بخش بهداشت و درمان شده است. لذا
کیفیت و کارایی فعالیتهای درمانی و بهداشت رابطه‌ی نزدیکی با کیفیت و کاراًیی و ایمنی اینگونه وسایل پیدا
کرده است.
۲0۶1۵۲۱۵۲ ۳۲۵۹5۷۲6 ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
با توجه به میلیاردها ریال هزینه‌ای که سالانه برای خرید وسایل پزشکی در بخشهای خصوصی و دولتی
صرف می‌شود و با توجه به آرزش بسیار بالای تجهیزات موجود در سطح کشور و لزوم نگهداری و استفاده‌ی بهینه
از این سرمایه‌های ملی و همچنین ارتباط مستقیم ایمنی و سلامت جامعه با این وسایل» تدوین ضوابط و مقررات
کاراً و راه‌گشا در زمینه‌ی وسایل پزشکی برای ارتقاء سطح ایمنی» کارایی و بهینه‌سازی مصارف مالی در این حوزه
ضروری است.
بنابر تجارب کشورهای توسعه یافته اولین قدم در مسیر ایجاد چنین قوانینی طبقه‌بندی تجهیزات پزشکی
براساس ریسک آنها و تدوین ضوابط برمبنای این طبقه‌بندی و متناسب با هر دسته از تجهیزات است. در ماده‌ی
تجهیزات پزشکی و اطلاع از ریسک وسایل مربوطه, نسبت به فعالیت در عرصه‌ی تولید. واردات» توزیع و خدمات
پس از فروش تجهیزات پزشکی اقدام نمایند.
به بیان دیگر می‌توان گفت «طبقه‌بندی» ایجاد زیرساخت‌های موْثر جهت کنترل مستمر تجهیزات پزشکی
متناسب با ریسک آنها است. با طبقه‌بندی وسایل پزشکی, ارائه‌کنندگان» اعم از تولیدکنندگان» واردکنندگان و
عرضه‌کنندگان از تطابق عملکرد خود با قوانین و ضوابط نظارتی اطمینان پیدا می‌کنند. از دیگر مزایای این رویکرد
می‌توان به ایجاد توازن بین مسئولیت‌های نهادهای قانون‌گذار و نظارتی برای برقراری نظام سلامت برای
شهروندان از یک سو و الزام آنها برای تدوین آیین‌نامه‌ها و ضوابط الزام‌آور از سوی دیگرء اشاره کرد. به‌این ترتیب
می‌توان از تحمیل موانع غیرضروری بر صنایع و تولیدکنندگان جلوگیری کرد.
امروزه در سطح جهان شاخص‌های گوناگونی به‌منظور طبقه‌بندی ادوات پزشکی ارائه شده که بی‌تردید آشنایی
با انواع این طبقه‌بندی‌ها به شناخت بیشتر این وسایل» سهولت دسترسی و بررسی انطباق ویژگیهای آنها با
شرایط استاندارد کمک می‌کند. اصلی‌ترین ویژگی‌هایی که برمبنای آنها می‌توان وسایل پزشکی گوناگون را
استفاده از وسیله‌ی پزشکی به‌لحاظ تماس یا عدم تماس با قسمتهای مختلف بدن؛ میزان آسیب ناشی از
۱-۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس ماهیت و نوع تماس با بدن
تجهیزات پزشکی براساس نحوه و شرایط استفاده از آَن‌ها جهت تماس با بافت‌های بدن به دو گروه وسایل
پزشکی تماسی و غیرتماسی گروه‌بندی می‌شوند. در مورد ادوات غیرتماسی هیچ‌گونه تماس مستقیم و
غیرمستقیم با بافت‌های بدن وجود ندارد. از این میان می‌توان به ظروف جراحی, نگهدارنده‌های ابزار و
محفظه‌های نمونه اشاره کرد. تجهیزات تماسی خود از لحاظ نوع بافتی که در تماس با آن مورد استفاده قرار
می‌گیرندء به گروههای زیر تقسیم می‌شوند:
۱. وسایل پزشکی دارای تماس سطحی
این گونه وسایل می‌توانند با سطوح زیر در تماس باشند:
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳۰
الف) پوست: وسایلی که تنها با سطوح سالم پوست تماس دارند. مثال‌هایی که برای اینگونه وسایل
می‌توان بیان نمود عبارتند از: الکترودهاء پروتزهای خارجی» نوارهای تثبیت‌کننده, بانداژهای فشاری و
مانیتورها.
ب) غشاءهای مخاطی: وسایلی که با غشاء مخاطی سالم ارتباط دارند. لنزهای تماسی» سوندهای
ادراری» لوله‌های معده» سیگموئیدوسکوپ‌هاء کلونوسکوپ‌هاء گاستروسکوپ‌هاء لوله‌های اندوتراکثال,
برونکوسکوپ‌هاء پروتزهای دندانی» ادوات ارتودنسی و وسایل درون رحمی در این دسته جای
می گیرند.
ج) سطوح شکاف‌دار: وسایلی که با سطوح شکاف‌دار یا زخم در تماس هستند. از این دسته از وسایل
می‌توان به باندهای مخصوص جراحت, سوختگی و بافت‌های متورم آشاره کرد.
۲ وسایل پزشکی خارجی دارای تماس و ارتباط با بدن
این گونه وسایل معمولاً با سطوح زیر در تماس هستند:
الف) رگ‌های خونی: وسایلی که با رگ‌های خونی در یک نقطه تماس دارند و همانند یک مجرا برای
ورود به سیستم عروقی بدن عمل می‌کنند. دستگاه توزیع کننده‌ی خون و تیوپ‌های اکستنشن در این
دسته جای می‌گیرد.
ب) بافت/استخوان/عاج دندان: وسایلی که با بافت» استخوان با عاج دندان تماس دارند.
لاپاروسکوپ‌هاء آرتروسکوپ‌هاء سیمان‌ها و مواد پرکننده‌ی دندانی مثال‌هایی از این دسته‌اند.
ج) خون در حال گردش بدن: همانطور که مشخص است. این گروه از وسایل پزشکی با خون در حال
گردش بدن ارتباط دارند. مثال‌هایی که برای اینگونه وسایل می‌توان عنوان نمود عبارتند از:
سوندهای درون عروقی, لوله‌های دیالیز و لوازم جانبی و غیره.
این گونه وسایل غالباً با نقاط زیر در بدن در تماس هستند:
الف) بافت/استخوان: از میان وسایلی که با بافت و مایعات بافتی در تماس هستند می‌توان به
ضربان‌سازهاء محرک‌های عصبی -عضلانی» جایگزین‌های تأندون و یا گیره‌های مخصوص بستن رگ
اشاره کرد؛ از سوی دیگرء پین‌های ارتوپدیک» پروتزهای استخوانی» سیمان‌ها و جایگزین‌های مفاصل
از جمله وسایلی هستند که عمدتاً با استخوان در تماس هستند.
ب) خون: ابزارها و وسایلی مانند الکترودهای ضربان‌ساز» دریچه‌های قلب» استنت‌ها و دستگاههای
تسهیل‌کننده‌ی گردش خون قلبی در این گروه جای می‌گیرند که با خون بیمار در ارتباط هستند.
۲-۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس تهاجمی یا غیرتهاجمی بودن
مشابه آنچه در بخشهای فوق اشاره شد.ء در برخی از مراجع به نوع دیگری از طبقه‌بندی برمی‌خوریم که
۱۷۵۵۱۵۱ ۵۵ ۲۱۵۵۱۱۳ آ۵ ۱۷۸۱۱۹۱۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
وسیله‌ی پزشکی تهاجمی وسیله‌ای است که به‌صورت کامل و یا قسمتی از آن از طریق سطح یا یکی از
منافد بدن به‌داخل بدن نفوذ می‌کند.
که در این تعریف منفذ بدن به‌هر منفذ طبیعی در بدن همانند سطح خارجی کره‌ی چشم یا هرگونه منفد
دائمی مصنوعی مانند استوم و یا تراکتومی دائمی اطلاق می‌شود. به‌همین ترتیب وسیله‌ی جراحی تهاجمی نیز
به وسیله‌ای گفته می‌شود که برای حمایت یا در حین عمل جراحی از طریق سطح بدن وارد بدن می‌شوند. باید
توجه داشت وسایلی که از طریق راه‌هایی غیر از منفذهای بدن به‌داخل بدن وارد می‌شوند و در تعریف فوق
عنوان نشده‌اندء باید به‌عنوان وسایل تهاجمی جراحی مد نظر گرفته شوند.
از منظر فوق یکی از شاخص‌ترین ادوات پزشکی تهاجمی» کاشتنی‌ها هستند. وسیله‌ی کاشتنی وسیله‌ای
است که به‌واسطه‌ی عمل جراحی یا به‌صورت کامل داخل بدن انسان قرار می‌گیرد و یا جایگزین سطح مخاطی
یا سطح چشم می‌شود. بعد از عمل نیز باقی می‌ماند و به‌صورت کامل یا قسمتی از آن جذب می‌شود. لازم
به‌ذکر است هرگونه وسیله‌ای که تمام آن وسیله یا قسمتی از آن از طریق عمل‌های جراحی در بدن قرار گرفته
و بعد از عمل حداقل برای مدت ۳۰ روز باقی بماند نیز به‌عنوان وسیله‌ی کاشتنی درنظر گرفته می‌شود.
۳-۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس مدت زمان تماس با بدن
مدت زمان کاربری یک وسیله در یکی از سه گروه زیر جای می‌گیرد:
۱ زودگذر: معمولاً به استفاده‌ی مستمر کمتر از ۶۰ دقیقه اطلاق می‌شود.
۳ کوتاه مدت: معمولاً به استفاده‌های مستمر بین ۶۰ دقبقه تا ۲۰ روز اطلاق می‌شود.
۳. بلند مدت: معمولاً به استفاده‌های مستمر برای مدت بیشتر از ۳۰ روز اطلاق می‌شود.
منظور از استفاده‌ی مستمر در این تعریف استفاده‌ی واقعی و بدون وقفه از وسیله برای هدف مورد نظر
است. اما این نکته را باید در نظر داشت که اگر به‌منظور جایگزینی یا شستشوی وسیله‌ی مورد نظر با وسیله‌ی
یکسان یا مشابه, در استفاده از آن وقفه‌ی کوتاهی ایجاد شودء می‌بایست زمان استفاده از وسیله‌ی جدید را با
وسیله‌ی قبلی تحمیع کرد؛ به‌این معنی که مدت زمان تعیین کننده استفاده‌ی مستمرء تمدید میگردد.
2-۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی براساس عملکرد و ساختار آنها
در آخرین طبقه‌بندی» وسایل پزشکی به دو گروه وسایل فعال و غیرفعال دسته‌بندی می‌شوند. وسیله‌ی
درمانی فعال به هرگونه وسیله‌ی پزشکی اطلاق می‌شود که توسط برق یا منبع انرژی دیگری غیر از
تعریف قرار نمی‌گیرند. به وسیله‌ی پزشکی که به‌تنهایی یا همراه دیگر وسایل پزشکی برای حمایت. تغییر
جایگزینی و یا بازیافت ساختارها یا عملکردهای فیزیولوژیکی به‌منظور درمان یا تخفیف یک بیماری» آسیب یا
معلولیت به‌کار برده شودء وسیله‌ی درمانی فعال؛ و به هرگونه وسیله‌ی پزشکی فعال که به‌تنهایی و یا همراه
5۲۵۳۱۵ ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
دیگر وسایل پزشکی برای فراهم آوردن اطلاعات جهت آشکارسازی» تشخیص» پایش یا حمایت از شرایط
درمانی فیزیولوژزیکی؛ یا حاللات سلامتی, بیماری یا ناهنجاری‌های ظاهری ارثتی استفاده می‌شودء وسیله‌ی
۵-۸-۱-۱-۳- طبقه‌بندی وسایل پزشکی برمینای ضوابط اداره‌ی کل تجهیزات پزشکی
طبقه‌بندی وسایل پزشکی باید به‌گونه‌ای انجام گیرد تا با طبقه‌بندی‌هایی که در کشورهای توسعه یافته
براساس پیشنهادات سازمان هماهنگ‌سازی جهانی آماده شده است. این سازمان که متشکل از گروههای کاری
از اتحادیه‌ی اروپاء آمریکاء کاناداء استرالیا و ژاپن است با پیشنهاد ضوابط هماهنگ‌شده» کشورهای مختلف را به
تدوین قوانین براساس این پیشنهادات تشویق می‌کند. مع‌الوصف ملاحظات ملی و محلی و تجارب داخلی نیز در
تدوین این محجموعه از ضوابط در نظر گرفته شده است.
الف) تعاریف
* ارائه کننده‌ی وسیله‌ی پزشکی: تولیدکننده‌ی داخلی یا خارجی و یا وارد کننده‌ی وسیله‌ی پزشکی.
* حمایت‌کننده‌ی حیات: وسیله‌ای که برای بازگرداندن یا ادامه‌ی فعالیت حیاتی بدن (فعالیتی که
* حیطه‌ی کاربرد: هدف سازنده با توجه به استفاده از یک محصول, فرآیندء یا خدمات که در
مشخصات, دستورالعمل‌ها و اطلاعات فراهم شده توسط سازنده به‌صورت ملموس و کاملا شفاف
بیان شده است.
* سیستم مرکزی گردش خون: سیستم مرکزی گردش خون در این راهنما به‌معنی رگ‌های خونی
اصلی داخلی به‌کار برده می‌شود شامل: شریان‌ها و وریدهای ریوی» وریدهای کاردیاک. شریان
کرونری» شریانهای مشترک» داخلی و خارجی کاروتید» شریانهای مغزی,» شریان براکیوسفالیک.
آثورت (شامل تمام قسمت‌ها» شریان قدامی/فوقانی ونا کاواء شریانهای کلیوی و شریانهای
به کار برده می‌شود.
* طبقه‌بندی اولیه: طبقه‌بندی که توسط آرائه‌کنندگان وسایل پزشکی انجام می‌گیرد.
* طبقه‌بندی نهایی: طبقه‌بندی که توسط نظارت‌کننده انجام می‌گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
* اثر بیولوزیکی: یک ماده در صورتی اثر بیولوژیکی دارد که به‌صورت فعال و عمدی باعث تحریک
بافت و یا تغییر یا جلوگیری از یک پاسخ توسط بافت شود که این پاسخ به‌واسطه‌ی فعالیت‌هایی
در سطح مولکولی ایجاد می‌شود. چنین وسیله یا ماده‌ای زیست‌فعال یا بیواکتیو نامیده می‌شود.
ب) دامنه‌ی کاربرد
این طبقه‌بندی در مورد تمام محصولاتی که در تعریف وسایل پزشکی می‌گنجند به‌استثناء وسایلی که
برای آزمایشگاه‌های تشخیص طبی استفاده می‌شوند» کاربرد دارد.
ج) اصول کلی
کنترل‌های نظارتی برای تأمین سلامتی و ایمنی بیمارء کاربر و افراد دیگر انجام می‌شود تا اطمینان
حاصل شود که سازنده‌ی وسایل پزشکی روش‌های مشخص شده در طول طراحی» ساخت و فروش را
اجرا می‌کند.
ضوابط اصول ایمنی و عملکرد موضوع مواد ٩ ۱۲ ۰۱۳ و ضوابط برچسب‌گذاری موضوع مواد ۱۳ و
۲ آیین‌نامه‌ی تجهیزات پزشکی» برای تمام وسایل پزشکی بدون توجه به کلاس خطر آنها
لازم‌الاجرا میباشد. کنترل‌های نظارتی باید متناسب با ریسک وسایل پزشکی باشد. سطح کنترل‌های
نظارتی با افزایش ریسک وسیله, افزایش می‌یابد. البته در اعمال این کنترل‌ها به فواید استفاده از
وسیله نیز توجه می‌شود. توجه به‌این نکته نیز مهم به‌نظر می‌رسد که اعمال کنترل‌های نظارتی» نباید
مسئولیت‌های غیرضروری برای نظارت‌کننده و یا ارائه کننده‌ی کالا ایجاد کند.
بنابراین لازم است وسایل پزشکی براساس ریسک آنها برای بیمار» کاربر و دیگر افراد طبقه‌بندی
شوند. همچنین» توسعه و تدوین سیستم طبقه‌بندی هماهنگ با معیارهای جهانی برای ارائه کننده‌ی
وسایل پزشکی و نظارت‌کننده مفید خواهد بود.
ریسک یک وسیله اساساً به حیطه‌ی کاربرد آن وسیله و کارایی تکنیک‌های مدیریت ریسک در طول
زمان طراحی, تولید و استفاده بستگی دارد. همجنین فاکتور ریسک تا حدودی به کاربران» حالت
عملیاتی انتخاب شده و فن‌آوری آن بستگی دارد. در حالت کلی سعی شده است این ضوابط به‌گونه‌ای
تدوین شود که با فن‌آوری‌های جدید مطابقت داشته باشد اما به‌هر تقدیر ممکن است در مورد برخی
وسایل جدید نیاز به طبقه‌بندی جدیدی باشد که براساس شواهد و نیازمندی‌هاء توسط اداره کل انجام
شده و به‌اطلاع عموم برسد و یا تغییراتی در اصول طبقه‌بندی مندرج در این راهنما انجام گیرد.
د) ملاحظات
ملاحظات عمومی در تدوین این ضوابط :
* وسایل پزشکی در ۴ کلاس طبقه‌بندی می‌شوند. براساس تجارب کشورهای پیشرفته ۴ کلاس
برای بیان ریسک تمامی وسایل پزشکی کافی است و سیستمی کارا و درجه‌بندی‌شده برای
کنترل‌های ارزیابی انطباق فراهم می‌سازد.
» درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۲۲۲
-------- صفحهٔ بعد --------
* تعیین اولیه‌ی کلاس یک وسیله توسط ارائه کننده و براساس اصول ۱۶ گانه ارائه شده در ضوابط
حاضر انجام می‌گیرد. در بیشتر موارد کلاس اولیهء به‌عنوان کلاس نهایی نیز پذیرفته می‌شود.
* ضوابط طبقه‌بندی باید به‌اندازه‌ی کافی برای آرائه‌کننده‌ی وسیله‌ی پزشکی شفاف باشد تا بتواند
به‌راحتی طبقه‌بندی اولیه را انجام دهد. البته طبقه‌بندی نهایی توسط اداره کل انجام می‌گیرد.
* ضوابط طبقه‌بندی باید قابلیت همراهی با فن‌آوری‌های آینده را داشته باشند.
* سازنده باید دلایل خود را برای تعیین ریسک وسیله من‌جمله جزئیات هرگونه تفسیر و تحلیل که
اداره کل یا موسسه‌ی ارزیابی کننده‌ی انطباق درخواست خواهد نمودء مستند نماید.
۵) عوامل موْثر بر طبقه‌بندی
* عواملی از قبیل مدت زمان تماس وسیله با بدن» درجه‌ی تهاجمی بودن آن» انتقال انرژی و یا دارو
از دستگاه به بدن بیمارء و تأثیرات بیولوژیکی دستگاه بر بیمار و تاثیرات موضعی در مقابل تاثیرات
سیستمیک آن (مانند نخ‌های بخیه معمولی در مقابل نخ‌های بخیه قابل جذب) به‌تنهایی و یا
مجموعاً بر طبقه‌بندی وسایل پزشکی موثر هستند.
باشند یا نباشند) مانند مانیتور فیزیولوزیکی و یک چاپگر مجزا یا یک سرنگ معمولی و پمپ
سرنگ. اصول طبقه‌بندی بدصورت جداگانه برای هر وسیله به کاربرده می‌شود.
بستگی به حیطه‌ی کاربردی دارد که سازنده برای آن مجموعه درنظر گرفته است. به‌عنوان مقال:
با حیطه‌ی کاربرد اولیه‌ی آن وسایل باشد در این صورت مجموعه‌ی ارائه شده به‌عنوان یک
وسیله‌ی جدید شناخته شده و باید براساس حیطه‌ی کاربرد جدید طبقه‌بندی شود.
وسیله و ترکیب آنها وجود نداشته باشد (مثل یک کیت سفارشی که تمام وسایل ضروری برای
انجام یک عمل جراحی را در بردارد) طبقه‌بندی اختصاص یافته به مجموعه برای حیطه‌ی کاربرد
اعلام شده مطابق با بالاترین کلاس خطر وسیله‌ای است که در این محموعه قرار گرفته است.
باید به‌عنوان یک وسیله و با توجه به حیطه‌ی کاربرد آن طبقه‌بندی شوند.
لوازم جانبی که توسط سازنده به‌همراه وسیله‌ی اصلی برای دست‌یابی به هدف دستگاه استفاده
-------- صفحهٔ بعد --------
* هر چند بیشتر نرم افزارها جزئی از وسایل پزشکی می‌باشند اما برخی از آنها نرم‌افزارهای مستقل
بوده و در تعریف وسایل پزشکی قرار می‌گیرند. لذا باید طبق موارد زیر طبقه‌بندی شوند:
* جایی که نرم‌افزار مستقل از هرگونه وسیله‌ی پزشکی است, طبق اصول مطروحه, طبقه‌بندی
* نرم افزار مستقل (که در حیطه‌ی تعریف وسایل پزشکی قرار می‌گیرد)» به‌عنوان یک وسیله‌ی فعال
* تجربیات به‌دست آمده از به کار گیری وسایل پزشکی توسط کارکنان مراکز درمانی و دیگر ذینفعان
بخش درمان ممکن است با طبقه‌بندی صورت گرفته براساس اصول ضوابط حاضر مغایر باشد لذا
ارائه‌ی پیشنهادات درجهت رفع نواقص آن مفید بوده و مراکز درمانی و ارائه‌کنندگان باید به
دستورالعمل‌های جدید اداره کل در این رابطه توجه نمایند.
و) سیستم طبقه‌بندی عمومی برای وسایل پزشکی
جدول ۱-۳ چهار کلاس وسایل پزشکی را نشان می‌دهد. مثال‌ها تنها برای شفاف‌تر کردن کاربرد
کاس سوس طل را
هط سوزن‌های زیرجلدی/ساکشین
الزامات قانونی
کلاس وسیله 0 0 8 ۸
شکل ۳-۳- نمایش تصویری افزایش سطح الزامات قانونی با افزایش ریسک وسایل پزشکی
-------- صفحهٔ بعد --------
ز) تعیین کلاس وسایل با استفاده از اصول این ضوابط
سازنده باید:
* توجه: یادآور میگردد کلاس وسایل آزمایشگاهی تشخیص پزشکی, به‌کمک این اصول تعیین
نمی‌شود (به دامنه‌ی کاربرد مراجعه شود)
* حیطه‌ی کاربرد وسیله را مشخص کند.
* تمام اصول را تا تعیین کلاس وسایل, مورد توجه قرار داده و این نکته را مد نظر داشته باشد که
اگر وسیله ویژگی‌هایی دارد که آن را در بیش از یک کلاس قرار می‌دهد. طبقه‌بندی و ارزیابی
انطباق باید براساس کلاس بالاتر انجام شود.
* مشخص کند که وسیله تحت قوانین خاص ملی قرار می گیرد یا خیر.
برای اطلاعات از تمامی اصول طبقه‌بندی به سند شماره‌ی 01-۷/۱-07 اداره‌ی کل تحهیزات
پزشکی, تحت عنوان «ضوابط طبقه‌بندی وسایل پزشکی» رجوع کنید.
۹-۱-۱-۳ طبقه‌بندی وسایل پزشکی ۱۷0
«وسایل پزشکی ۱۷0». طیف وسیعی از وسائل پزشکی از یک لام ساده تا آنالیزرهای پیچیده‌ای همچون
کمی‌لومینسانت آنالایزر و یا فلوسایتومتر را شامل می‌شوند. نقش وسایل پزشکی ۱۷0 اعم از دستگاه‌هاء وسائل و
مواد کنترل همچون کالیبراتورهاء در ارائه‌ی یک پاسخ قابل اطمینان توسط آزمایشگاه تشخیص طبی به پزشک و
مراکز درمانی بر هیچ‌کس پوشیده نیست. درواقع کیفیت این ابزار یکی از مهمترین عناصر تأثیرگذار در پاسخ
ازمایش‌ها برروی نمونه‌های انسانی است و بنابراین جزء لاینفک بخش بهداشت. سلامت و درمان جامعه است.
در کشور ماء خصوصاً در سال‌های اخیرء مبالغ زیادی صرف خرید وسائل آزمایشگاهی پیشرفته گردیده که اگر
به‌صورت علمی و برنامه‌ریزی شده کنترل نشوند بازدهی لازم را نخواهند داشت و چه بسا تأثیرات مخربی برسلامت
جامعه داشته باشند. لذا برای حفظ سرمایه‌های ملی و استفاده‌ی بهینه از آنهاء تدوین ضوابط و مقررات علمی و
کارأمد در زمینه‌ی تجهیزات پزشکی ۱۷0 ضروری است. بنا به تجارب کشورهای توسعه یافته اولین قدم در مسیر
چنین قوانینی طبقه‌بندی تجهیزات پزشکی براساس ریسک آنها و تدوین ضوابط برمبنای این طبقه‌بندی و
پزشکی» کلیه‌ی افراد حقیقی و حقوقی موظف شده‌اند با رعایت ضوابط طبقه‌بندی تجهیزات پزشکی از جمله
تحهیزات آزمایشگاهی تشخیص طبی و اطلاع از کلاس خطر آنها نسبت به فعالیت در عرضه‌ی تولیدء واردات,
توزیع و خدمات پس از فروش تجهیزات پزشکی اقدام نمایند.
ضوابط حاضر توسط اداره‌ی کل تجهیزات پزشکی با چنین هدفی تهیه شده و در دسترس صاحب‌نظران و
دست‌اندر کاران مربوط قرار می‌گیرد.
۱ 0065 عناوموها0 ما۷
ی 0 رال هل ۱/۵ ۵۳۵ ۳۱۵۵۱۱۳ ۵1 ۱۱۳۱۵1۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
الف) تعاریف
* آزمایش: محجموعه عملیاتی که هدف آن تعیین مقدار یک مشخصه می باشد.
* یادآوری: در صنعت وسایل پزشکی ۱۷0و در بسیاری از آزمایشگاه‌هایی که وسایل پزشکی ۱۷0
استفاده می‌نمایند. آزمایش یک ماده مورد تحزیه در یک نمونه‌ی بیولوژیک عموما با عنوان تست.,
اسی و یا آنالیز ذکر می‌شود.
* آسیب: جراحات یا صدمات فیزیکی به سلامتی انسان» یا صدمات به اموال و یا محیط.
* آبزار: تجهیزات یا دستگاهی که از سوی تولیدکننده جهت استفاده به‌عنوان وسیله‌ی پزشکی ۱۷0
مورد نظر باشد.
* ارائه کننده‌ی وسیله‌ی پزشکی: تولیدکننده‌ی داخلی, خارجی و یا واردکننده‌ی وسیله‌ی پزشکی.
* خودآزمونی: آزمایشی که توسط فرد غیرحرفه‌ای انجام شود.
* ریسک: مجموعه احتمال ایجاد یک آسیب و شدت آن.
* سرایت: انتقال بیماری به یک شخص.
* شناساگر: ترکیبات شیمیایی» بیولوژیکی یا ایمونولوزیکی» محلول‌ها یا آماده‌سازهایی که از سوی
تولید کننده به‌منظور استفاده به‌عنوان وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 در نظر گرفته شده باشد.
* عامل قابل سرایت: عاملی که قابل انتقال به شخص به‌صورت یک بیماری واگیر» مسری یا عفونی
* فرد غیرحرفه‌ای: شخصی که فاقد آموزش رسمی در رشته یا زمینه‌ی مرتبط است.
* حیطه‌ی کاربرد/هدف: هدف سازنده با توجه به استفاده از یک محصول, فرآیند. یا خدمات که در
مشخصات. دستورالعمل‌ها و اطلاعات فراهم شده توسط سازنده به‌صورت ملموس و کاملاً شفاف
* لوازم جانبی: کالایی که از سوی تولیدکننده جهت موارد دیل مد نظر قرارگرفته و بنابراین
می‌بایست یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 شمرده شود:
استفاده به همراه یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 برای قادر ساختن آن وسیله جهت به‌کارگیری در
تطابق با حیطه‌ی کاربرد آن.
* یا برای توسعه دادن یا تکمیل کردن امکانات وسیله‌ی اصلی در برآورده کردن حیطه‌ی کاربرد آن
به‌عنوان یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0
* طبقه‌بندی اولیه: طبقه‌بندی که توسط ارائه‌کنندگان وسایل پزشکی انجام می‌گیرد.
* طبقه‌بندی نهایی: طبقه‌بندی که توسط نظارت‌کننده انجام می‌گیرد.
* ظرف نمونه: وسیله‌ای که چه از نوع خلاء باشد یا نباشد. از سوی تولیدکننده به‌خصوص به‌منظور
نگهداری اولیه نمونه‌های گرفته شده از بدن انسان درنظر گرفته شده باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
* (آزمایش) نزدیک بیمار: آزمایشی که خارج از محیط آزمایشگاه عموما در نزدیکی بیمار یا در کنار
او توسط متخصص بهداشت. نه لزوماً یک متخصص آزمایشگاه» انجام می‌شود.
* وسیله‌ی پزشکی ۱۷0: هر وسیله‌ی پزشکی اعم از شناساگر» محصول شناساگرء کالیبراتور» مواد
کنترل» کیت ابزارء لوازم» تجهیزات یا سیستم که چه به‌صورت تنها و چه به‌صورت ترکیب استفاده
شود و تولیدکننده‌ی آن را به‌منظور استفاده در شرایط خارج از بدن برای آزمایش نمونه‌های مشتق
از بدن انسان از جمله خون و بافت اهدایی تولید نموده است تا به‌صورت انحصاری و اساسی جهت
تهیه‌ی اطلاعات زیر به کار رود:
- وضعیت فیزیولوژیکی یا پاتولوژیکی
- ناهنجاری‌های ژنتیکی
- تعیین ایمنی و سازگاری گیرندگان بالقوه‌ی پیوند
- پایش اقدامات درمانی
* وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 خودآزمون: هر وسیله‌ای که حیطه کاربرد مورد نظر سازنده آنها به گونه‌ای
است که افراد غیرحرفه‌ای در محیط‌های خارج از مراکز درمانی قادر به استفاده از آن باشند.
ب) ملاحظات عمومی
* کنترل‌های قانونی به‌منظور حفاظت از سلامت و ایمنی بیماران» کاربران و افراد دیگر از طریق
حصول اطمینان از پیروی تولیدکنندگان وسایل پزشکی ۱۷0 از رویه‌های مشخص شده درطی
طراحی, تولید و بازاریابی» اعمال می‌شوند.
* ریسک یک وسیله‌ی خاص اساسا به حیطه‌ی کاربرد آن بستگی دارد.
* ضوابط اصول ایمنی و عملکرد موضوع مواد ۹ ۱۲ و ۱۳ و ضوابط برچسب‌گذاری موضوع مواد
۳ و ۲۲ آیین‌نامه‌ی تجهیزات پزشکی» برای تمام وسایل پزشکی ۱۷0 بدون توجه به کلاس
خطر آنها لازم‌الاجرا می‌باشند.
* کنترل‌های قانونی می‌بایست متناسب با میزان ریسک مرتبط با یک وسیله‌ی پزشکی باشند.
میزان کنترل‌های قانونی با در نظر گرفتن مزایای استفاده از وسیله» باید با افزایش درجه‌ی
ریسک بیشتر شود. در عین حال وضع کنترل‌های قانونی نباید بار غیرضروری روی تولیدکننده و
ناظر قانونی داشته باشد.
ج) طبقه‌بندی یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 براساس معیارهای ذیل میباشد:
* حیطه‌ی کاربرد و دلایل استفاده مطابق آنچه کارخانه مشخص کرده (دربرگیرنده ولی نه محدود
به اختلال خاص» جمعیت‌هاء وضعیت یا عامل ریسک برای منظوری که آزمایش انجام می‌شود.)
* تخصص فنی/علمی/پزشکی کاربر هدف (فرد غیرحرفه‌ای یا متخصص)
طبیعی بیماری یا اختلال شامل علائم ظاهرشده و نشانه‌هایی که ممکن است به یک پزشک
کمک کند.
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
د) توصیه‌ها و عوامل موثر بر طبقه‌بندی وسیله‌ی پزشکی
* سیستم طبقه‌بندی شامل چهار کلاس ریسک است. براساس تجربه‌ی کشورهای پیشرفته» این
تعداد برای گنجانیدن کلیه‌ی وسایل پزشکی ۱۷0 کفایت می‌کند و اجازه‌ی برقراری یک سیستم
ارزیابی انطباق کارآمد و مشخص را می‌دهد.
* تعیین طبقه‌بندی یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 باید برمبنای مجموعه‌ی اصولی برگرفته از آن
خصوصیاتی باشد که ریسک را به وجود می‌اورند.
* ارائه‌کننده‌ی وسیله‌ی پزشکی می‌بایست درصورت درخواست اداره کل یا موسسه‌ی ارزیابی
انطباق, توجیه خود را برای قرار دادن محصول خود در یک کلاس ریسک خاص شامل تجزیه و
تحلیل موضوعات مورد تفسیر مستند نماید.
* اصول باید قابل انطباق با توسعه‌ی فن‌آوری آتی باشند.
* درجایی که بیش از یک اصل طبقه‌بندی برای وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 به‌کار می‌رود. باید بالاترین
کلاس حاصل به آن اختصاص داده شود.
لوازم جانبی باید با استفاده از این راهنما به‌طور جداگانه طبقه‌بندی گردند.
* کالیبراتورهایی که به‌منظور استفاده به‌همراه یک شناساگر ۱۷0 هستند باید در کلاس یکسان با
شناساگر ۱۷0 قرار گیرند.
* مواد کنترل مستقل با ارزش معین شده‌ی کیفی و کمی در نظر گرفته شده برای یک آنالیت
خاص یا چند آنالیت باید در کلاس یکسان با شناساگر ۱۷0 قرار گیرند.
* مواد کنترل مستقل بدون ارزش معین شده‌ی کیفی و کمی به‌منظور استفاده با یک یا چند آنالیت
* گرچه اغلب نرم‌افزارها خود جزئی از وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 هستندء برخی اینگونه نیستند. در
صورتی که چنین نرم‌افزار مستقلی در دامنه‌ی تعریف یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 قرار گیرد. توصیه
می‌شود از قرار دیل طبقه‌بندی گردند:
* هرگاه خروجی یک وسیله‌ی پزشکی ۱۷0 جداگانه را کنترل کند یا برآن تأثیر گذارد کلاس
یکسان با آن وسیله را خواهد داشت.
* هرگاه مستقل از هر وسیله پزشکی دیگری باشد. با استفاده از اصول این سند طبقه‌بندی می‌شود.
* یادآوری ۱: عملکرد نرم افزار یا ابزاری که برای انجام یک تست خاص به‌طور ویژه لازم است.
همزمان با کیت آزمایش ارزیابی خواهد شد.
* یادآوری ۲: وابستگی متقابل ابزار و روش بررسی آزمایش مانع ارزیابی جداگانه ابزار میگردد.
هرچند که خود ابزار در کلاس ۸ طبقه‌بندی میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳۰
* تجربیات به‌دست آمده از بکارگیری وسایل پزشکی ۱۷0 توسط کارکنان آزمایشگاه‌های تشخیص
۵) سیستم طبقه‌بندی عمومی پیشنهادی برای وسایل پزشکی ۱۷0
ارائه کننده باید برای هر وسیله‌ی پزشکی ۱۱۷/۲ اصول طبقه‌بندی ر مطابق با حیطه‌ی کاربرد آن
اجرا کند.
ر فردی پایین ور بهد آنالایزر بیون هی » محیط کشت انتخابی اماده
ریسک فردی متوسط و یا ریسک بهداشت | ویتامین 812 خودآزمون بارداری» آنتی‌بادی
عمومی پایین ضد هسته (۸][۸)» نوارهای تست ادرار
ریسک فردی بالا و یا ریسک بهداشت خودآزمون قند خون» 7۷01۳۱8 ۲1۱۸ غربالگری
بسک فردی بالا و با ریسک رمداشت
عمومی بالا
جدول ۲-۳- سیستم طبقه‌بندی عمومی پیشنهادی برای وسایل پزشکی ۱۷0
افزایش سطح الزامات قانونی با افزایش کلاس ریسک وسیله امری بدیهی است. این الزامات ممکن است
شامل موارد زیر باشد:
* پیاده‌سازی یک سیستم کیفیت (برای تمام وسایل توصیه می شود)؛
* مستندسازی شواهد بالینی برای اثبات حیطه‌ی کاربرد مشخص‌شده تولیدکننده؛
* اطلاعات فنی لازم؛
* آزمایش محصول با استفاده از نیروهای درون‌سازمانی یا مستقل؛
* ضرورت انجام و تکرار ممیزی خارجی سیستم کیفیت تولیدکننده؛
* بررسی مستقل خارجی اطلاعات فنی تولیدکننده؛
برای اطلاعات از تمامی اصول طبقه‌بندی به سند شماره‌ی 08-۷۷/۱-01 اداره‌ی کل تحهیزات
پزشکی, تحت عنوان «ضوابط طبقه‌بندی وسایل پزشکی» رجوع کنید.
۱۷۱۱۹1۲۷ ۵۲ ۲۱۵۵۱1 3۵ ۱۵۵۱۲۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۱-۳ نقش استانداردها در ارزیابی وسایل پزشکی
: 1.۰ 2 ۰ ۰ ۰.۰ 1 ۰ ۰ ۰ ۱ . ۰ +
درک مفهوم استاندارد و آگاهی از روند توسعه و کاربرد آن در ارزیابی‌های انطباق » برای تدوین ضوابط وسایل پزشکی و
ارزیابی کیفیت آن ضروری است. در این فصل استانداردها به‌طور عمومی معرفی شده و نگرش‌های جدید درباره‌ی کاربرد
استانداردهای اختیاری در ضوابط و همجچنین پیشنهادات سازمان هماهنگ‌سازی جهانی در این ارتباط شرح داده می‌شود.
۱-۲-۱-۳ استاندارد چیست؟
موسسه‌ی بین‌المللی استاندارد"ء استاندارد را این گونه تعریف می‌کند:
«استانداردها مجموعه توافقات مستندی هستند که ویژگیهای فنی و دیگر شرایط دقیق را در بردارند و همواره
به‌عنوان اصول, راهنما یا تعاریف مشخصات و برای حصول اطمینان مناسب بودن مواد. محصولات. فرایندها و
خدمات برای هدف مورد نظرء به‌کار گرفته می‌شوند.»
همجنین موسسه‌ی استاندارد انگلستان " تعریف زیر را برای استاندارد ارائه می‌نماید:
«مشخصات فنی یا دیگر مستندات قابل دسترس عموم که با همکاری و اجماع یا تایید عمومی تمام دینفعان»
براساس نتایج معتبر علمی, فن‌آوری و تجربه تدوین شده است که به ارتقا بهینه‌ی منافع جامعه کمک می‌کند و
توسط سازمانی در سطح ملیء منطقه‌ای یا بین‌اللملی تایید شده است.»
۱-۱-۲-۱-۳- منظور از ویژگی‌ها در استانداردها چیست؟
استانداردها دامنه‌ی وسیعی از ویژگی‌ها را برای محصولات, فرآیندها و خدمات ارائه می‌نمایند. برخی از
انواع ویژگی‌ها در ادامه توضیح داده می‌شود:
ویژگیهای تجویزی" که برای محصول به‌کار گرفته می‌شود مانند ابعاد وسیله, بیوموادء روال آزمون یا
کالیبراسیون» ویا تعاریف اصطلاحات.
ویژگیهای طراحی که طراحی خاص یا مشخصات فنی یک محصول را ارائه می‌نماید. مانند طراحی
تأسیسات اتاق عمل یا سیستم‌های گاز طبی در بیمارستانها.
ویژگیهای عملکرد ویژگی‌هایی است که براساس آن وسیله عملکرد خاصی را خواهد داشت. به‌عنوان مثال
ویژگیهای عملکرد می‌تواند استحکام» دقت اندازه‌گیری» ظرفیت باتری یا حداکثر انرژی یک وسیله‌ی پزشکی
ویژگیهای مدیریت نیازمندی این فرآیندها و روال‌های سازمان‌ها را ارائه می‌نماید. مواردی چون
سیستم‌های کیفیت خطوط تولید و سیستم‌های مدیریت کیفیت محیط زیست. از این قبیل می‌باشند.
۲۵۶۵۲۲۱۲۷ 355655۲6۳۲ ۱
۲ 5130037۲01231100 6۵۲ ۵123100ع0۵۲8 ۱1۵۲۳۵۱۵۲۵۱
۳ (۹۵)865۱ ۱۳۹۹۱۱ 51۵303۲0 8۲۱9۳
0۲۵۹۲۱۵1۱۷۵ ۹06۵۲۱۵11005
۴
-------- صفحهٔ بعد --------
یک استاندارد ممکن است ترکیبی از ویژگیهای فوق را در بر داشته باشد مثلاً ترکیبی از ویژگیهای
طراحی و عملکرد و مواردی دیگر.
اما در تعریفی که موسسه‌ی استاندارد انگلستان از استاندارد دارد. از موضوع استانداردها یا هدف آن سخنی
به‌میان نیامده است و تنها آشاره‌ای کوتاه به این مسئله شده که اهداف استاندارد در راستای منافع جامعه
میباشد. بنابراین می‌توان گفت که استانداردها موضوعات محدودی از قبیل موارد زیر را دنبال می‌کند:
* هماهنگ نمودن فرآیندهای خاص
* ارائه‌ی تعریفی کامل و جامع از یک کالا یا یک فرآیند
* تشریح اقدامات مناسب در زمان تولید یک کالا و با توجه به فرآیند توسعه‌ی آن
تشریح اقدامات مناسب برای تعیین مشخصات. طراحی, تولیدء آزمون» نگهداری, و تهیه‌ی کالا
استانداردها باید به‌شیوه‌ای تدوین شوند که چگونگی انطباق با آنها بدون پیچیدگی. مشخص باشد.
استانداردی که مطابقت با الزامات آن به‌راحتی ممکن نباشدء یا عبارات آن مبهم باشدء فاقد ارزش است.
در سال‌های اخیر صنایع مختلف تمایل زیادی به‌کاربرد استانداردهای عمومی سیستم مدیریت پیدا کرده‌اند.
اصطلاح «عمومی»! به این معناست که الزامات اینگونه استانداردها قابل پیاده‌سازی در سازمان‌های مختلف
فارغ از نوع خدمات و محصول میباشد و اصطلاح «سیستم مدیریت» اشاره به مدیریت فرآیندها توسط سازمان
دارد. از معروف‌ترین این استانداردها می‌توان به سری 9000 150 برای مدیریت سیستم‌های کیفیت و سری
0 ۱۵ برای مدیریت سیستم‌های محیط زیستء اشاره نمود. 13485 150 استاندارد ویژه‌ی سیستم
مدیریت کیفیت وسایل پزشکی است که موسسه‌ی بین‌المللی استاندارد ارائه نموده است.
اصطلاحاتی چون استانداردهای خروجی گرا" استانداردهای هدف‌گرا" , استانداردهای کاربردگرا" و استانداردهای
نتیجه‌گرا" که امروزه به‌کار برده می‌شوند بیانگر این واقعیت‌اند که در تدوین استانداردها سعی در تمرکز بر
نتیجه‌ی نهایی فارغ از روش‌ها و اآبزارهای اجرا است. این راهبرد از اثر محدودسازی استانداردها می‌کاهد.
۲-۲-۱-۳ چرا به استانداردها نیازمندیم؟
استانداردها می‌توانند دست‌یابی به بسیاری از اهداف را ممکن سازند. آنها می‌توانند:
اطلاعاتی را فراهم نمایند که ایمنی» قابلیت اطمینان " و عملکرد محصولات. فرآیندها و خدمات را بهبود بخشد.
به استفاده‌کنندگان درباره قابلیت اطمینان یا دیگر مشخصات محصولات یا خدمات موجود در بازار اطمینان
با توجه به این که موجب سازگاری بین محصولات مختلف می‌شود بد استفاده کنندگان برای استفاده از
محصولات متنوع امکان بیشتری می‌دهند.
606۲۲1 ۱
۲ 5۲۵۵۵۲۵۶ 0۲1۵۳۱۲۵۵ 00160۵
۳ 513003۲05 5ع60011۷ز 00
۴ 5۲۵۵۵۵۲9 ۴۵۹۶۹۵۵ ۴۵۳۱۱۵۵
۵ 5۲30۵۲05 0۲۱۵۲۱1۵۵ ااادع8
۶ ۱۷زااط‌داا۴*۸
-------- صفحهٔ بعد --------
امروزه با به‌کارگیری استانداردهاء به‌راحتی با دانستن شماره‌ی کفش یا لباس قادر به خرید کفش یا لباس مورد
نظر خود هستیم. همچنین تفاوت در پریزهای برق در کشورهای مختلف و عدم سازگاری آنها با یکدیگر به‌علت
عدم تبعیت این کشورها در به‌کارگیری یک استاندارد واحد میباشد.
امروزه با تشکیل دهکده‌ی جهانی» نیاز به استانداردسازی تولیدء تجارت و ارتباطات بیش از پیش نمایان شده
است. سیستم‌های کیفیت و دیگر سیستم‌های مدیریت. مراجع واحدی برای ایجاد فرایندهاء خدمات یا مدیریت
مناسب و بهینه» فراهم آورده‌اند. وجود اینترنت ناشی از پذیرش جهانی پروتکل‌های واحد تبادل اطلاعات است.
ارتباطات جهانی بدون وجود استانداردهای جهانی به‌سختی قابل تصور است.
کارکنان بخشهای درمانی به‌خوبی از ناسازگاری لوازم جانبی» مواد مصرفی و نیمه‌مصرفی تجهیزات پزشکی
مانند کاست‌های رادیولوژی و پروب‌های پالس اکسیمتر که توسط تولیدکنندگان متفاوت ارائه شده آگاه می‌باشند.
فقدان لوازم مصرفی وسایل پزشکی و قطعات یدکی آنها از مهمترین عوامل ایجاد مسائل و مشکلات در کاربرد
امروزه اغلب وسایل پزشکی در سطح بین‌المللی ارائه می‌شوند. بنابراین کیفیت» ایمنی و عملکرد مناسب این
وسایل یک مطالبه‌ی جهانی است. لذا هماهنگ‌سازی استانداردها و ضوابط وسایل پزشکی در سطح بین‌الملل بسیار
ضروری است.
۳-۲-۱-۳ انواع استانداردها
انواع مختلفی از استاندارد وجود دارد:
استانداردهای بازار و استانداردهای رسمی !:
بسیاری از استانداردها قبل از آنکه به‌صورت رسمی پذیرفته شوند بر اثر اقبال بازار و صنعت به‌صورت یک
استاندارد غیررسمی پذیرفته می‌شوند در بسیاری از موارد این فرآیند به‌تدریج منجر به رسمیت یافتن آن
استاندارد می‌شود.
دستورالعمل‌ها ", راهنماها* و مشخصات *:
انطباق مشکل باشد.ء دستورالعمل‌ها و راهنماها روش‌های پیاده‌سازی را به‌صورت مناسب یا مطلوب بیان
می‌دارند. اما مشخصات به‌طور دقیق‌تر اعلام انطباق را با تحلیل یا آزمون تعیین می‌نماید.
۱ ع۲ساز ع0 300 1300 06
۲ ۱۸۱۵۵۵۱ 8۵۲۵۲۵۵
۳ ۲006۱۲۵۲۵
۴ 6۱06۱۱۳۵
5060۲1۵110۲5 ۵
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
استانداردهای آینده‌نگر" و بازنگر ":
تدوین استاندارد پیش از وجود تجربیات مناسب علمی و تکنولوزیک, راهبرد مطلوبی نیست. اما می‌توان
استانداردی را در راستای فن‌آوری‌های نوظهور تدوین نمود.
استانداردهای پایه :
این استانداردها دربرگیرنده‌ی اصول و الزامات اساسی در خصوص حوزه‌های عمومی یک محصول فرآیند یا
خدمت است. این استانداردها در محدوده‌ی وسیعی کاربرد دارند. لازم به‌ذدکر است استانداردهای پایه با عنوان
استانداردهای افقی " نیز شناخته می‌شوند.
استانداردهای گروه :
در این استانداردها که تحت‌نظر چندین کمیته‌ی فنی تدوین می‌شوند خصوصیات اساسی ایمنی و عملکرد
محصولات., فرآیند یا خدمات مشابه بیان می‌شود. در بسیاری از موارد استانداردهای پایه به‌عنوان مراجع
اینگونه استانداردها استفاده می‌شوند. استانداردهای گروه را با عنوان استانداردهای نیمه‌ی افقی" نیز
استاندارد محصول :
این استانداردها نیز تحت نظر چندین کمیته‌ی فنی تدوین می‌شوند و خصوصیات اساسی ایمنی و عملکرد یک
محصول, فرآیند یا خدمت ویژه یا گستره‌ای از محصولات, فرآیند یا خدمات مشابه را بیان می‌کند. در بسیاری از
موارد استانداردهای پایه و گروه به‌عنوان مراجع اینگونه استانداردها استفاده می‌شوند. استانداردهای محصول را
با عنوان استانداردهای عمودی" نیز می‌شناسیم.
2-۳-۱-۳ استانداردهای اختیاری و اجباری
اغلب استانداردها اختیاری است. اما یک استاندارد می‌تواند توسط یک شرکت» صنف» صنعت» مراجع دولتی یا
کشورهایی که اقدام به اجباری نمودن استانداردها می‌نمایند باید تبعات احتمالی ناشی از آن مانند
محدودیتهای فنی یا تجاری موجود را در کشور مد نظر قرار دهند.
۴۲۵۹۵۵۱۷6 (۱
8۵1۲۵۹۵6۵۱۷۴ ۲
83516 1303۲0 ۳
۲۵۲۱۵۵۲۵۱ ۹1۵۵۵۲09 ۴
6۲۵۲۵ ۹۱30۵۲0 ۵
56۲۳۱۳۵۲۱2۵۲۵۱ ۹1۵۱۵۵۲5 ۶
6۲۵۵۲ ۹1۵۱۵۵۲۵ ۷
۷۵۲۹۱۵۱ ۹130۵۲05 ۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۲-۱-۳ فرآیند 7
شکل ۴-۳ م
به‌طور کلی می‌توار
توسعه و ندو
فرآیند توسعه
شده باشد.
یک استاندارد
بهینه‌ی منافع جاه
وزارت بهداشست. درمان و آموزس
وسعه‌ی استانداردها
ثالی از مراحل توسعه‌ی استانداردها است که توسط سازمان‌های استاندارد درنظر گرفته می‌شود.
یک استاندارد را زمانی معتبر دانست که با مشخصات ذیل توسعه یافته باشد:
بن آن تحت نظارت یک سازمان معتبر انجام شده باشد که به‌تبع آن فرآیند توسعه‌ی آن شفاف
رافات ناشی از منافع کاهش می‌یاید.
براساس نظرات کلیه‌ی ذینفعان و توافق آنها باشد. توافق کلیه‌ی ذینفعان بدین معناست که
فنی خوب استانداردی است که براساس نتایج علمیء فنی و تحربی حاصل شده و با هدف ارتقاء
نباید مانع نوآوری‌ها باشد و باید براساس آخرین پیشرفت‌های فنی بازبینی و به‌روز رسانده شود.
۱- نایید نیاز به یک استاندارد
۲- تعیین استانداردهای موجود مرتبط (منطقه‌ای یا بین‌المللی) و قابل پذیرش
۴- تشکیل کمیته فنی و حصول اطمینان از اخذ نظریات کلیه ذینفعان
۶- دعوت عمومی جهت بازبینی پیش‌نویس استاندارد
۷- رای گیری نظریات در پاسخ به نظریات
۸- رفع آشکالات و بازنگری پیش نویس
-٩ بازنگری سطح دوم
۰- تایید استاندارد
۱- چاپ استاندارد
۳۲- بازنگری و اصلاح استاندارد در فواصل زمانی مقتضی
شکل ۴-۳- فرآیند توسعه استانداردها
پزشکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
۳
۹
سی- ۲۲۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
1-۲-۱-۳ ارزیابی انطباق به کمک استانداردها
به‌طور کلی در صنعت چهار روش برای آرزیابی انطباق با استانداردها وجود دارد.
آزمون محصول برای تعیین مطابقت آن با استاندارد مورد نظر.
ارزیابی یک فرآیند با انجام ممیزی: در این روش سازمان صادرکننده‌ی گواهی" یا نظارت‌کننده‌ی قانونی مطابقت
محصولات یا فرآیند را با استاندارد مورد نظر گواهی نموده و اجازه‌ی استفاده از نشان" آن سازمان را بر محصول
صادر می‌نماید. این روش برای استانداردهای مدیریتی نیز کاربرد دارد.
اعتباربخشی " به عملیاتی گفته می‌شود که طی آن یک موسسه‌ی معتبر» شایستگی یک سازمان یا فرد را برای
انجام آمری به رسمیت بشناسد. به‌عنوان مثال در اروپاء ارگانهای مطلع" توسط اتحادیه‌ی اروپا برای ارزیابی انطباق
انطباق وسایل پزشکی اعتباردهی شده‌اند. در کانادا ممیزین سیستم‌های کیفیت که اصطلاحاً ثبت‌کنندگان* نامیده
می‌شوند» اعتبار خود را از وزارت بهداشت کانادا دریافت می‌کنند. اعتباردهندگان " در سطح دنیا در سازمان
همکاری‌های اعتباربخشی آزمایشگاهی بین‌المللی " عضو می‌باشند.
۷-۲-۱-۳ استانداردهای ملی و بین‌المللی
هرچند در یک کشور ممکن است چندین مْسسه‌ی تدوین و نشر استاندارد وجود داشته باشدء اما عموماً یک
سازمان ملی به‌صورت متمرکز نسبت به هماهنگی و مدیریت بین موسسات دیگر و اعتباردهی آنها جهت تدوین
استانداردها اقدام می‌نماید. تنها این سازمان است که در سطح ملی اختیار انتشار استانداردهای ملی را دارد و
به‌عنوان نماینده‌ی کشور در موسسات بین‌المللی حضور می‌یابد. در آمریکا موسسه‌ی ملی استاندارد آمریکا* که یک
یک موسسه‌ی خصوصی و غیرانتفاعی است؛ در کاناداء موسسه‌ی استاندارد کانادا " به‌عنوان یک موسسه‌ی دولتی؛
در اروپا کمیته‌ای پیشنهادی توسط موسسات استاندارد اروپایی" و در ایران موسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی
ایران"» وابسته به وزارت صنایعء این مسئولیت را برعهده دارند.
استانداردها در کشورهای درحال توسعه»ء علاوه براین که به مدیریت صنعت وسایل پزشکی کمک می‌کنند
می‌توانند به توسعه‌ی اقتصادی نیز منجر شوند. امروزه دیدگاه جهانی براین است که استاندارد به‌عنوان یک
زیرساخت نیاز اساسی تدوین سیاستهای توسعه‌ی اقتصادی و بهینه‌سازی تولیدات و امکان صادرات آنها است.
۱ (8ع) 6۵0۷ ۲۵۲۱۲۱۲۵۵
۱۱۵۲۷ ۲
۳ ۲۵۵۱1۵11۵عع۸
۱۵۸۹:۲۱۵۵ 80۵0165 )۱8( ۴
8۵8۱۹1۲۵۲ ۵
۸0۲۵۵:1۵1۵ 8۵۵۷ )۸۵( ۶
۷ (ع۸ا۱) ۴۵۵۵06۲۵10۲ ۸۲۲۵۵۱1۵1۵۲ ۱۱۵۲۳۵۵۳۵۱۱۹۵۲۵۵
۸ (۸۸5۱) ۱۳۶۹۹۱۲۲۴ 5۳3۳03۲05 ۸۵11۵۵۱ ۸۲۵۲۱۵
5۱3023۲05 ۲0۶۳۵۱۱۲ 230303 (ع5۴) ٩
۰ ۴0۲00630 1۳6 ,(ع۴۴۱۴۱۴) 513003۲0123100 ا۵۵ ۶۱۵۲۵1۵ ۲۵۲ ۲0۲۳۵۵ ۴۲۵۵۵۵ 1۳6 ,(اع۴) ۵۵۲۳۵۱۹3100 عل ععم ۴0 0۳06
(۱ا۴715) ۱۹۹۱۲۴ 51303۲05 ۵۲ 716۱6000۲۲۳۲۱۲۵1
۱۹۱۳۱۱
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
می‌توان از مهمترین موْسسات استاندارد در سطح بین‌الملل به موسسه‌ی بین‌المللی استاندارد"» کمیته‌ی
بین‌المللی الکتروتکنیکال" و اتحادیه‌ی بین‌المللی ارتباطات راه دور" اشاره نمود. عموماً می‌توان گفت اتحادیه‌ی
بین‌المللی ارتباطات راه دور استانداردهای ارتباطات راه دور» کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال استانداردهای
الکتریکی و مهندسی الکترونیک و موْسسه‌ی بین‌المللی استاندارد دیگر استانداردها را پوشش می‌دهند. برای
استانداردهایی در حوزه‌ی فن‌آوری اطلاعات, مدیریت ریسک» سیستم‌های کیفیت و بسیاری دیگر از حوزه‌ها
کمیته‌ی مشترکی مابین موسسه‌ی بین‌المللی استاندارد و کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال نسبت به تدوین
استاندارد اقدام می‌نماید.
دیگر سازمان‌های بین‌المللی استاندارد معمولا با همکاری یکی از موسسات فوق اقدام به انتشار استاندارد نموده
و یا در صورتی که مراحل توسعه این استانداردها مطابق با ضوابط بین‌المللی باشد مورد تأیید موسسات فوق قرار
می‌گیرد.
۱-۷-۳۲-۱-۳-سازمان‌های ملی استاندارد
گروهی متشکل از متخصصان حوزه‌ی بهداشت و درمان میباشد که با هدف افزایش شناخت و
استفاده‌ی بهینه از ابزار و وسایل پزشکی گرد هم آمده‌اند. این انجمن برای دست‌یابی به این هدف
ملی استاندارد آمریکا تأیید شده و یکی از اصلی‌ترین سازمان‌های استاندارد جهان است.
۰ موسسه‌ی ملی استاندارد آمریکا
کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال و سازمان بین‌المللی استاندارد نیز میباشد.
۰ جامعه‌ی کنترل کیفیت آمریکا"
شبکه‌ی جهانی متشکل از ۸۰ عضو اختصاصی و حدود ۶۰ عضو پشتیبان در حوزه‌ی کیفیت
میباشد. حوزه‌ی کاری این سازمان از فن‌آوری کیفیت تا مدیریت کیفیت گسترده است.
۰ جامعه‌ی آزمون و مواد آمریکا
سیستم‌ها و خدمات تشکیل شده است. این سازمان بزرگترین مرجع جهانی استانداردهای اختیاری است.
۱۵۱۵۲۳۵۱۱۵۳۵۱ ۵۲۵۵۲۱2۵110۳ ۲۵۲ 513۳03۲01231۲10۳ ۱
۱۵1۵۲۳۵۱۱۵۵۵۱ ۴۱۵۱۲۵۱۵۳۵۱۲۵۱ ۲۵۲۱۲۳۱۹۹۱۵ ۲
۱۳1۵۲۳۵1۱۵۵۵۱ 76۱6۲۵0۲۲۳۳۱۵1۱۵ ۱۱۵۱۵۳ ۳
۴ (۱۳۹۲۲۲۱۵۲۵۲۱۵۳)۸۸۸۸۱ ۱۷۸۵۵۱۵۱ 0۶ 0ع ۸0۷3۳ ۲۳۵ ۵۲ ۸03110
۵ ۲۵0۲۱۱۲۵۱ 03۱۱۲۷ ۲۵۲ 5۵۵۵۹۱۷ ۸۲۱۵۲۱۲۵
۸۲۳۵۲۱۵ ۹۵۵۵۱۷ ۲۵۲ ۲2۹۱۱۳۵ 30۵ ۱۷۵۱۵۲۱۵۱۶ )۸۹۲۲۸( ۶
بهداست. درمان و آموزس بزسکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
۲۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
: 5 م۱
۰ موسسه‌ی مهندسان برق و الکترونیک
استانداردهایی با موضوعات متنوع و مرتبط با تجهیزات برقی و الکترونیکی تدوین می‌کند. در سال‌های
اخیرء این سازمان بر تدوین استانداردها در حوزه‌ی اطمینان از کیفیت نرم‌افزارها متمرکز گردیده است.
برخی از استانداردهای نرم‌افزاری این سازمان توسط موْسسه‌ی استاندارد ملی آمریکا مورد تأیید قرار
۲
۰ موسسه‌ی علوم محیطی
جامعه‌ای فنی است که شبیه‌سازی فضا/ اقدامات کنترل آلودگی, انرژی هسته‌ای و خورشیدی, آزمون
۰ موسسه‌ی بسته‌بندی و اتصالات داخلی مدارات الکترونیکی *
با توجه به اقداماتی که برروی بردهاء مشخصات و استانداردهای مدار چاپی انجام می‌دهد., شناخته شده
است. استانداردهای مختلفی من‌جمله الزامات عمومی اتصالات لحیم کاری شده» پوشش اجزاء اتصالات
داخلی و نصب. و مطالعاتی مانند اثر رطوبت بر پوشش پلاستیکی ۴۲| (786-/۱۳۴-5۲) از جمله اقدامات
۰ ۰ ی ۵۵
۰ انجمن ملی تولیدکنندگان الکتریکی
۰ انجمن ملی حفاظت درمقابل آتش"
معیارهای حداقل‌سازی خطرات آتش, انفجار و برق‌گرفتگی را در مراکز درمانی تعیین و تدوین
می‌نماید. این معیارها شامل, عملکردء نگهداری, آزمون» مواد تحهیزات میباشد. این سازمان هیچ‌گونه
نصب» روش کارء تجهیزات یا موادی را تایید یا بازرسی نمی‌کند. همچنین هیچ‌گونه اجباری در انطباق
۰
پذیرش گردد.
۰ اداره‌ی بهداشت و ایمنی حرفه‌ای "
در سال ۱۹۷۰ تشکیل شده و مسئولیت تدوین ضوابط آیمنی و بهداشت محیط کاری را برعهده دارد.
۱۳۹۲۲۵ 04 ۶۱۵۲۱۵ 300 ۴۱۵۱۲۵۵۱۲ ۴۵۱۵ ۵۲۹)۱۴۴۴( ۱
۱۳۹۲۱۲۵ ۵۲ ۴۳۷۱۲۵۵۱۲۳۱۵۳۲۵۱ ۹۱۵۳۶ ۲
50326 5۱۳۳۷۱۵۱۱۵۳ ۳
۴ عقاسس۲اع ۴۱۵۱۲۵۲۱ ۶3۷۵۵۱۵ 300 ۵۲۱۱۵۲۵۱۳۵۱۵ ۱۳۹۲۵۲۵
۵ (۱۴۳۸۸) ۸۶۹00۵110۳ ۴۱۲۱۵۱۱۷۵۵۶۵۱۲۱۵ ۱۵۱۱۵۸۵۱
۶ (۱۴۶۳۸) ۸۹۶۵۱۵1۱1۵۲ ۳۲۵1۵۱۱۵۵ ۱311۵۵۱۳۱۲۵
00031100۵ 53۲61۷ 30۵ ۲۷۵۵۱۲۳ ۸0۲۱۳۱۹۱۲۵۹۱۵۲ )05۲۸( ۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ آزمایشگاه‌های متعهد!
آزمایشگاه‌های متعهد. عنوان یک آزمایشگاه مستقل و غیرانتفاعی است که بررسی موادء وسایل»
محصولات, ساختارهای تجهیزات» روش‌ها و سیستم‌ها را با توجه به خطرات موّثر بر دوران عمر و
خواص آنها انجام می‌دهد. این آزمایشگاه آزمون وسایل را در سه حوزه‌ی متفاوت انجام می‌دهد:
- دزدگیر و سیگنال‌دهی
- الکتریکی
گرم کننده» تهویه و خنک کننده
بازرسان این سازمان به‌صورت غیرمنتظره از کارخانجاتی که نشان این سازمان را برروی محصول خود
دارندء بازدید می‌کنند تا از انطباق با الزامات مرتبط با ایمنی که از جانب سازمان اعلام شده است.
یا واردکننده نمونه‌هایی از محصول را در جهت اثبات انطباق با استانداردهای ایمنی تصدیق نموده است.
بسیاری از بیمارستانها ملزم به خرید تحهیزاتی هستند که با استانداردهای این سازمان مطابقت دارند.
۰ اداره‌ی سلامت انگلستان ۲
«شرایط تولید خوب» را تدوین و پیاده‌سازی می‌نماید. در حال حاضر اداره‌ی سلامت انگلیس با سازمان
غذا و دارو آمریکا همکاری داشته و نظرات کارشناسی و بررسیهای هر دو سازمان توسط دیگری
۰ موسسه‌ی استاندارد انگلستان
۰ انجمن استاندارد کانادا"
این انحمن در راستای برآورده نمودن نیازرهای تجاری و صنعتی مصرف‌کنندگان و مراجع دولتی خدمات
۰ موسسه‌ی استاندارد آلمان *
۱ (الا) ۱۵0۵۲۵10۲65 1۱۳۵۵۲۷۲۱1۱۵۲۶
۲ ۲۵۵۱۲۳ 0603۲1۳۳۱۵۳۱۵۶
۲030130 513003۲0 ۸۹۹۵۵100 ۳
061965 ۱۳۶۹۹۱۲۲ ۶۶۲ ۵۵۲۲۳۱۳۵ ۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ انجمن استاندارد ژاپن !
به‌عنوان یک موسسه‌ی عمومی در جهت ترویج استانداردسازی صنعتی در ششم دسامبر ۱۹۴۵ با محوز
دولت شروع به‌کار نمود. استانداردهای این موسسه در واقع استانداردهای عملکردی نبوده و ماهیاتاً
مشابه استاندارد 601-1 ۱۴۴ می‌باشند. فرآیند تأیید این سازمان بسیار پیجیده و طولانی است . این امر
سبب تأخیر در توزیع محصولات در ژاپن شده است. فعالیتهای این انحمن عبارتست از:
- خدمات مشاوره‌ای و برگزاری سمینارها
- تحقیق در خصوص استانداردسازی
۰ موسسه‌ی استاندارد و تحقیقاتن صنعتی ایران
در سال ۱۳۳۲ موسسه‌ی استاندارد در قالب یک اداره‌ی آزمایشگاهی به‌منظور کنترل کیفی کالاهای
صادراتی آغاز به‌کار کرد و در سال ۱۳۳۹ قانون «اجازه‌ی تاسیس موسسه‌ی استاندارد ایران» در شش
«موسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران» تغییر یافت. موسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی
ایران دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده 9 به‌صورت غیر انتفاعی اداره میگردد.
اهم وظایف و تکالیف قانونی این موسسه عبارتست از:
- تعیین» تدوین و نشر استانداردهای ملی به‌عنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور
- انجام تحقیقات به‌منظور تدوین استانداردء بالا بردن کیفیت کالاهای تولید داخلی, کمک به بهبود
روش‌های تولید و کارأیی صنایع
- ترویج استانداردهای ملی
- کنترل کیفی کالاهای صادراتی مشمول استاندارد اجباری و جلوگیری از صدور کالاهای نامرغوب
تولیدکنندگان داخلی و جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب
- ترویج سیستم بین‌المللی یکاها به‌عنوان سیستم رسمی اوزان و مقیاس‌ها در کشور و کالیبره‌کردن
۱ ۸5۹0۵0۱3110۳ 513003۲05 3030656(
۲ این زمان حداکثر به نه ماه محدود می‌شود.
۳ ا5
-------- صفحهٔ بعد --------
- آزمایش و انطباق نمونه‌ی کالا با استانداردهای مربوطهء اعلام مشخصات و اظهارنظرهای قیاسی
و صدور گواهینامه‌های لازم
- آموزش مستمر مسئولین کنترل کیفیت واحدهای تولیدی
اختیارات و وظایف قانونی این موسسه را به‌عنوان تنها مرجع رسمی در کشور راء می‌توان به اجمال
به‌صورت زیر بیان نمود:
- تعیین» تدوین و انتشار استانداردهای ملی (رسمی) به‌استثنای مواد دارویی؛
- تعیین ویژگی کالاها و مقایسه‌ی آن با استانداردهای مرتبط به‌استثنای مواد دارویی؛
- اجرای سیستم بین‌المللی یکاها و کالیبره‌کردن وسایل سنجش؛
- تعیین عیار فلزات گران‌بها؛
- تأیید صلاحیت شرکت‌ها و موسسات بازرسی کننده‌ی داخلی و خارجی, آزمایشگاه‌هاء کارشناسان
۲-۷-۲-۱-۳-سازمان‌های بین‌المللی منتشر کننده‌ی استاندارد
۰ موْسسه‌ی بین‌المللی استاندارد!
در سال ۱۹۴۷ بنیان نهاده شد که اعضای آن موسسات ملی استاندارد از کشورهای جهان می‌باشند. این
سازمان تدوین استاندار دها را به‌صورت کلی برعهده دارد. البته به‌غیر از استانداردهای برق و9 الکترونیک
که برعهده‌ی کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال میباشد.
۰ کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال "
در سال ۱۹۰۶ با مسئولیت تدوین استانداردهای بین‌المللی در حوزه‌ی الکتریک و الکترونیک پایه‌گذاری
شد. این سازمان در توافق با موْسسه‌ی بین‌المللی استاندارده مسئولیت انحصاری تدوین این گونه
استانداردها را برعهده گرفته است.
۰ کمیته‌ی اروپایی استانداردسازی "
اعضای این کمیته از اتحادیه‌ی اروپا و انجمن تجارت آزاد اروپا" تشکیل شده است. نقش این کمیته
تهیه‌ی استانداردهایی برای استفاده در داخل اروپا است و اکثر حوزه‌های فعالیت موسسه‌ی بین‌المللی
۱150 ۱
۱۴۲ ۲
۳ (0 51303۲01723110 ۲۵۲ 0۳۲۱1۱۵۵ 60۲۵۵۵۵0) ۱0۲۳۳۵۱۹310۵ عل 0عع0 ۴0۳۵0 عا)ا 0۳9
۴ ۸90031100 1۲306 ۴۲۵۵ ۲0۲۵0630
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ کمیته‌ی اروپایی استانداردسازی الکتروتکنیکال "
از نمایندگانی از کمیته‌های الکتروتکنیکال و اکثر اعضای کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال تشکیل
کمیته‌ی بین‌المللی الکتروتکنیکال نیز قرابت فراوانی دارد.
۰ کمیته‌ی ویزژه‌ی بین‌المللی تداخلات رادیویی "
- اندازه‌گیری تداخلات رادیویی و روش‌های آماری
- تداخلات ناشی از تجهیزات با فرکانس رادیویی در حوزه‌های صنعت. علم و پزشکی
- تداخلات ناشی از تجهیزات ولتاژ بالاء خطوط هوایی برق و سیستم‌های برقی تراکشن "
- تداخلات مربوط به موتور وسایل نقلیه و موتورهای احتراق داخلی
- مشخصات تداخلی گیرنده‌های رادیویی
- تداخلات ناشی از موتور» وسایل خانگی» تجهیزات روشنایی و موارد مشابه
- تداخلات ناشی از تحهیزات فن‌آوری اطلاعات
در خصوص مهندسی برق و الکترونیک فعالیت می‌نماید و بیشتر اعضای آن متخصصان انگلیسی
می‌باشند. این موْسسه»ء تدوین استانداردها در حوزه‌ی مهندسی برق و نرم‌افزار را برعهده دارد.
۸-۲-۱-۳-شناسایی استانداردها
اسامی استانداردها عموماً با پیشوندی از حروف آغاز و با پسوندی از اعداد خاتمه می‌یابد. حروفی چون 450
6 اکلا۸ ۸ ۴۱۵ و 0۱۸ معرف سازمانی است که آن استاندارد را تأیید نموده و اعداده مشخص‌کننده‌ی
استاندارد خاص و سال انتشار آن می‌باشند. گاهی اوقات اسامی, معرف موسساتی هستند که استاندارد را پذیرفته‌اند
معرفی می‌نمایند. برای مثال:
۸۱۷/۲5۸-7386-4) به‌این معنی است که استاندارد 2386 در سال ۱۹۹۴ توسط ۲5۸ که یکی از چهار
موسسه‌ی معتبر تدوین استاندارد در کانادا است ارائه و توسط 506 به‌عنوان یک استاندارد ملی پذیرفته شده است.
0 ۸۱5۱/۸۸۱/۱/۹0 بدین معنی است که استاندارد بین‌المللی 15223 ۱50 که در سال ۲۰۰۰
تدوین شده است. توسط ۸۸۲۸/۱ به رسمیت شناخته شده و توسط ۸۸5۱ به استاندارد ملی آمریکا تبدیل شده است.
41 ۱۹۵ ۴۱۷ الالا نشان‌دهنده‌ی پذیرش استاندارد 9001 ۱50 توسط ۴۸ در سطح اروپا و توسط 01لا در
ایتالیا است.
0006 ۴0۲۵06۵ 06 ۱۵۲۲۳۵۱۱۹۵۵۵ ۴۱۵۵۱۲۵۵۵۵ )۴۵۲۵۵۵۵0 00۲۵۵ ۲۵۲ ۴۱۵۵۱۲۵۱۵۲۲۵۱۲۵۱ 513 03۲01231100( ۱
۱۹۱۵۲۳۱۵۵۳۹۵۱ ا3ا60م5 00۲۱۸۵6 ٩۵ ۳۹۵۵۵ ۱۱۵۲۲۵۲۵۱۵۵ ۲
1۲201100 ۳
۱۹۱۵۵ ۵۲ ۴۱۵۵۱۲۱۲۵۱ ۴9۱۱۵۵۲۶ ۴
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۲-۱-۳- کاربرد استانداردها در ضوابط وسایل پزشکی
هرچند استانداردها می‌توانند توسط مراجع نظارت‌کننده اجباری شوند. اما دنبای امروز به‌کارگیری استانداردهای
اختیاری و مورد توافق دینفعان را به‌عنوان راهبرد غالب پذیرفته است. کاربرد استانداردهای اختیاری زمانی تضمین
میگردد که ضوابط به‌طور کلی اصول ایمنی و عملکرد وسایل پزشکی را الزام نموده باشند و در نتیجه تولیدکنندگان
برای پیاده‌سازی این الزامات به تفاصیلی که در استانداردها به آنها اشاره شده مراجعه می‌نمایند. تعیین ویژگیهای
ایمنی و عملکرد و الزامات آن برای طیف وسیع وسایل پزشکی بار سنگینی است که برعهده‌ی نظارت‌کنندگان
قانونی است. اما وجود تعداد کثیری از استانداردهای بین‌المللی این وظیفه را تا حد زیادی سبک کرده است.
به کارگیری استانداردهای اختیاری یا مورد توافق مزایای زیادی از جمله موارد دیل را به دنبال دارد:
استانداردها به‌طور معمول توسط کارشناسان خبره‌ای که دسترسی وسیعی به منابع علمی و تجربی جوامع
صنعتی و حرفه‌ای دارند تدوین شده‌اند.
با در دسترس داشتن مزایای چنین منابعی کشورهای دیگر می‌توانند بر محدودیتهای منابع خود فائق آمده و
الزامات خاص خود را برای اجرای چنین استانداردهایی لحاظ نمایند.
ارزیابی انطباق با استانداردها نیز می‌تواند توسط آزمایشگاه‌های معتبر موجود در سطح دنیا صورت گیرد.
به‌کارگیری استانداردهای اختیاری» فرآیند هماهنگ‌سازی ضوابط وسایل پزشکی با ضوابط دیگر کشورها را
تسهیل نموده و در نتیجه دسترسی به بازارهای جهانی را امکان‌پذیر می‌نماید.
با توجه به تغییرات و پیشرفت‌های سریع در زمینه‌ی فن‌آوری» به‌روزرسانی استانداردها برای هماهنگی با این
پیشرفت‌ها بسیار آسان‌تر از تغییر ضوابط میباشد. به‌روزرسانی مداوم و بازبینی استانداردها توسط گروههای
کارشناسی, استانداردها را به ابزاری اثربخش و کارآمد برای پشتیبانی خدمات درمانی تبدیل کرده است.
تولیدکنندگان این امکان را دارند تا برای اثبات انطباق با ضوابط از استانداردها یا دیگر ابزار موجود بهره برند.
نظارت‌کنندگان قانونی ممکن است یک یا بخشی از یک استاندارد را برای پوشش دادن برخی از اهدافشان به
رسمیت بشناسند. گاهی اوقات نیز گروهی از استانداردها برای یک وسیله‌ی مشخص تعیین می‌شوند. در برخی از
کشورها با به رسمیت شناختن استانداردها توسط دولت و برای پوشش دادن الزامات قانونی» برخی از این استانداردها
اجباری می‌شوند.
آن دسته از وسایل پزشکی که برای ارائه به بازارهای جهانی تولید می‌شوند. باید از استانداردهای بین‌المللی
تبعیت نمایند. برای مثال در گزارش فنی 16142:2006 ۱150/78 مهمترین استانداردهایی که برای انطباق وسایل
پزشکی با اصول ایمنی و عملکرد کاربرد دارندء لیست شده است.
کاربرد استانداردها جهت هماهنگ‌سازی ضوابط برای حصول ایمنی» کیفیت و عملکرد مناسب وسایل پزشکی
ضروری است. سازمان هماهنگ‌سازی جهانی پیشنهادات دیل را در رابطه با به رسمیت شناختن استانداردها ارائه
می‌دهد:
نظارت‌کنندگان قانونی و صنعت باید مشوق و پشتیبان توسعه‌ی استانداردهای بین‌المللی برای انطباق با «اصول
ایمنی و عملکرد وسایل پزشکی» باشند.
نظارت‌کنندگان قانونی که اقدام به تدوین ضوابط وسایل پزشکی می‌کنند باید مشوق به‌کارگیری استانداردهای
-------- صفحهٔ بعد --------
نظارت‌کنندگان قانونی می‌بایست مکانیزمی جهت به رسمیت شناختن استانداردها و روشی برای انطباق با
«اصول ایمنی و عملکرد» ارائه نمایند.
هرگاه یک استاندارد بین‌المللی توسط تولیدکننده اعمال نشده و یا تنها بخشی از آن اعمال شده استء اثبات
انطباق با «اصول ایمنی و عملکرد وسایل پزشکی» به‌نحو مناسب می‌تواند مورد قبول واقع گردد.
گاهی اوقات با هدف هماهنگ‌سازی, استفاده از استانداردهای بین‌المللی ارجح استء اما در برخی موارد ممکن
است نظارت‌کننده‌ی قانونی برای احراز انطباقء از استانداردهای ملی» محلی یا کارخانه‌ای بهره ببرد.
موسسات ارائه‌دهنده‌ی استانداردها می‌بایست. کاربرد استانداردها را در انطباق با اصول ایمنی و عملکرد مد نظر
قرار گیرند و ارتباط آن استاندارد را با بند مربوطه از اصول ایمنی و عملکرد مشخص نمایند.
کاربرد استانداردها باید مشوق استفاده از فن‌آوری‌های جدید بوده و نباید مانعی در این مسیر باشند.استانداردها
ممکن است تمامی جنبه‌های ایمنی و یا عملکرد وسایل پزشکی و فن‌آوری‌های نوین را پوشش ندهند.
۳-۱-۳ حدود و دامنه‌ی کاربرد
مباحث مطرح شده در فصل سوم بر تمامی مراحل طراحی بیمارستان» از منظر تجهیزات پزشکی دلالت دارد. این موارد
در تجهیز تمامی مراکز درمانی اعم از خصوصی و دولتی کاربرد دارد.
۴00310 ا03 ۱/۵۵1 ۵00 ۵۲۳۱۵۵۱۱۳ ۱۸:۳۱۵1۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳- برنامه‌ریزی بالینی
۱-۳-۳ کلیات
نظر به‌این که بیمارستانها مهمترین مراکز ارائه‌دهنده‌ی خدمات درمانی و تشخیصی و توانبخشی به‌حساب می‌آیند
برنامه‌ریزی استراتژیک در جهت وضعیت ساختاری و خدماتی که این مراکز ملزم به ارائه‌ی آن هستند. از مهمترین
رویکردهای نظام سلامت کشور است. بنابراین هدف از برنامه‌ریزی بالینی» ارتقای کیفیت آارائه‌ی خدمات تشخیصی-درمانی
و توزیع بهینه» متناسب و عادلانه‌ی منابع درمانی است.
به‌عبارت دیگر توجه به برنامه‌ریزی بالینی برای جلوگیری از اتلاف منابعء استفاده‌ی بهینه از امکانات و ایحاد دسترسی
مناسب برای آحاد کشور امری ضروری است. به‌این معنا که در مناطقی از کشور امکانات لازم بهداشتی و درمانی وجود
ندارد که باید ایجاد شود و در مناطقی دیگر امکانات مازاد بر نیاز وجود دارد و اتلاف منابع صورت می‌گیرد که باید تعدیل
شده و تغییر کاربری صورت پذیرد؛ یا در مناطقی امکانات موجود فرسوده و مستهلک بوده و باید امکانات جدید جایگزین
شود. همچنین در مکان‌هایی به‌لحاظ نبودن متخصص و رشته‌ی تخصصی مورد نیاز یا فقدان تجهیزات پزشکی لازم
به‌طور اصولی مردم باید به مناطق دیگر مراجعه کنند.
از سوی دیگرء با برنامه‌ریزی سیستماتیک و علمی می‌توان به بهترین شکل کارآیی نظام سلامت را به‌صورتی ارتقا داد
که نیازهای درمانی همه‌ی اقشار جامعه مرتفع گردد. توجه به این نکته ضروری است که الگوی این نیاز همواره در حال
تغییر است. بنابراین مطابق یک برنامه‌ریزی اصولی می‌بایست این تغییرات را پیش‌بینی کرده و با آنها هم‌سو شد تا
موْْرترین بهره‌برداری از منابع درمانی فعلی و آتی تحقق یابد. می‌توان گفت این تغییرات متاثر از سیاست‌گذاری‌ها و
جهت‌گیری‌های نهادهای مرتبط با سلامت. انتظارات و تقاضاهای روزافزون و البته متغیر درمانی» پیشرفت مدلهای ارائه‌ی
خدمت و ده‌ها فاکتور دیگر است.
هر طرح جامع و موفق در حوزه‌ی خدمات پزشکی با بررسی شکاف مربوط به خدمات درمانی آغاز می‌شود. این شکاف
عبارتست از اختلاف بین میزان نیاز و امکانات موجود (به بیانی عرضه و تقاضا) که می‌بایست در این برنامه‌ریزی با اقدامات
مقتضی از میان برود. بررسی و ارزیابی این شکاف و ارائه‌ی راه‌حل‌های پیشنهادی برای مرتفع کردن آن تحت فرآیندهای
نیازسنجی» امکان‌سنجی و تعیین نرخ بازده» توصیف می‌شود. نظر به این که هر کدام از موارد مذکور تعاریف و ویژگیهای
مختص به‌خود را دارد.ء تنها مواردی که به‌صورت کلی در آن فرآیندها لحاظ شده و در زهایت به برنامه‌ریزی اصولی خدمت
درمانی می‌انجامد در ادامه شرح و بررسی خواهند شد.
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی س ۳۳۳ ۳۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۲-۳ شاخص‌های کلی در برنامه‌ریزی خدمات پزشکی
به‌طور کلی مواردی که در برنامه‌ریزی خدمات درمانی می‌بایست مد نظر قرار گیرند عبارتند از:
۱-۲-۲-۳ تغییرات جمعیت,
ارزیابی خصوصیات جمعیتی اعم از رشد جمعیت» گروههای سنی و تنوع فرهنگی و این که چه تغییراتی در مورد
تغییراتی مانند افزایش سن جامعه و وضعیت سلامت مرتبط با گروههای سنی بر نوع و سطح خدمات درمانی
تأثیر گذار خواهد بود.
۲-۲-۲-۳ وضعیت سلامت جامعه؛ بیماردهی؛ بیمارپذیری
با شناسایی ریسک فاکتورهایی از قبیل استرس, چاقی» مصرف دخانیات. کم‌تحرکی و غیره که عامل بسیاری از
بیماری‌ها (مانند دیابت نوع دوم و یا بیماری‌های قلبی‌عروقی) به‌شمار می‌آیند. و همچنین بررسی میزان شیوع,
شدت و عوارض بیماری‌هاء می‌توان خدمات درمانی را طوری طراحی نمود که این ریسک‌ها کاهش یافته و وضعیت
خدمات درمانی جمعیت هدف به تناسب نیاز ارتقا یابد. حجم بیماران هر منطقه به تفکیک نوع تخصص پایه‌ای‌ترین
اما حجم بیماران به چه صورتی باید مورد مطالعه قرار گیرد. طبق تعاریف ارائه شده» بیماردهی عبارت از تعداد
بیماران یک جامعه در یک زمان مشخص است. اگر چه تکنیک‌های مختلفی برای تخمین این معیار ارائه شده
است. اما چون در برخی از موارد فرد نیازمند دریافت خدمت درمانی لزوماً به مراکز مراجعه نمی‌کند» هیجگاه
نمی‌توان ادعا کرد که روش دقیقی برای محاسبه‌ی تعداد بیماران وجود دارد. از سوی دیگر تعداد بیماران
مراجعه‌کننده به مراکز درمانی قابل تعیین است. بیمارپذیری اصطلاحی است که از این منظر به تعداد بیماران
بستری شده در بخشهای دولتی و یا غیردولتی در طول یک سال اطلاق می‌شود.
نکته‌ای که در این بین باید مد نظر قرار داد این است که اگر یک منطقه‌ی خاص فاقد یک نوع خدمت درمانی
خاص باشد و یا امکانات لازم از قبیل نیروی تخصصی و یا تحهیزات کافی نباشد.ء اطلاعات لازم برای محاسبه‌ی
بیمارپذیری وجود نداشته و نتیجتاً نمی‌توان نیازسنجی مناسبی برای آن منطقه انجام داد. برای برطرف کردن این
مشکل, در کتاب نظام تخصیص منابع ساختاری خدمات درمان بستری کشور» طبق نظر کارگروه کارشناسی و
محافل سیاستگذاری و تصمیم‌گیری» شاخص بیمارپذیری تعدیل شده ارائه شده است که در آن حجم بیماران
برآورد شده در یک منطقه (شهرستان) با جایگزینی بیمارپذیری استانی و کشوری و مقایسه‌ی سه حالت مذکور
صورت می‌گیرد. در هر منطقه مبنای محاسبه‌ی تعداد تخت مورد نیاز عدد بالاتر خواهد بود. به‌این ترتیب اطمینان
خواهیم داشت که سیاستگذاری از سمت تقاضا به‌سمت نیاز سوق پیدا می‌کند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳-۲-۳ ارجاع بیماران و شبکه‌ی درمانی
تخصیص بودجه‌ی درمانی در هر جامعه‌ای محدود است اما تقاضا از سوی جامعه, به‌دلایل مختلف از جمله
شیوع بیماری‌های مزمن, همواره در حال افزایش است. از آین‌روی توزیع واحدهای درمانی باید به‌صورت شبکه‌ای
بهینه‌ترین شکل ممکن صورت گیرد. به‌عبارت دیگر با در نظر گرفتن امکانات موجود در منطقه‌ی مورد نظر
شبکه‌ی درمانی و سطوح ارجاع می‌توان جهت استقرار خدمت درمانی (تخت‌های بیمارستانی) و یا انتقال بیمار به
به‌موضوع کمیت تخت محاسبه شده توجه نمی‌شود؛ بلکه ماکزیمم زمان دسترسی تعیین شده برای هر تخت نیز مد
نظر قرار می‌گیرد. به‌عبارت دیگر اگر فاصله‌ی زمانی بین نقطه‌ی ۸ تا 8 برابر با ۴۰۰ دقیقه پیمایش با آمبولانس یا
برابر با ۲۰ دقیقه باشدء حتی اگر حد نصاب استقرار تحت" در مکان ۸ فراهم نشده باشد. تعداد تخت‌های محاسبه
2-۲-۲-۳ کیفیت و9 کمیت نیبروی انسانی شساغل
تأمین و تربیت نیروی انسانی ماهر و متخصص در گروه بهداشتی و پزشکی یکی از ارکان مهم در نظام سلامت
است که انجام این مهم برعهده‌ی دانشگاههای علوم پزشکی گذاشته شده است. مطابق سند ملی توسعه بخش
بهداشت و درمان» سرمایه‌گذاری در تولید منابع انسانی و فیزیکی سال‌ها در راس سیاستهای مدیران بهداشت و
درمان بوده است. از آنجایی که عملکرد مطلوب هر مرکز درمانی در تمام جنبه‌ها از قبیل خدمات بهداشتی و درمانی؛
علوم پزشکی بستگی دارد» جذب و تأمین نیروی متخصص با در نظر گرفتن اهداف کلینیکی امری بسیار ضروری
۵-۲-۲-۳ بررسی ساختارهای بهداشتی درمانی جایگزین بیمارستان
در ایک برنامه‌ریزی جامع و اسلوب‌دار» سیستم‌های جایگزین بیمارستان نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.
پیشرفت‌های روزافزون گزینه‌های درمانی» مانند دیالیز در منزل, و فراگیرتر شدن پروسیجرهای «روزانه» فرصتی را
فراهم ساخته است که خدمات درمانی با انعطاف‌پذیری بیشتری ارائه شود. خوشبختانه توجه به این خدمات
در مناطق شهری به این رویکرد نیز پرداخته شده است.
مبنای استقرار تخت‌های لاح برابر با ۴ در نظر گرفته شده است.
۲ 03
وزارت بهداشست. درمان و آموزس پزشکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی__. /۳۴۷
-------- صفحهٔ بعد --------
1-۲-۲-۳ نیازهای درمانی آتی
درک و بررسی نیازهای احتمالی آتی» که ممکن است متأثر از فاکتورهایی از قبیل الگوهای بیماری و ظهور
تکنولوژی‌های درمانی جدید باشد. یکی از اجزای مهم و اساسی در برنامه‌ریزی بالینی است. اساسا برنامه‌ریزی
خدمات درمانی می‌بایست با محوریت توجه به آینده صورت پذیرد. مطالعات ساختاری در این حوزه نیز همواره برای
یک دوره‌ی زمانی آتی در نظر گرفته می‌شود که تحت عنوان افق زمانی شناخته می‌شود. این دوره‌ی زمانی می‌تواند
۰ تا ۲۰ سال را شامل شود که نقطه‌ی آغازی آن نقطه یا سال پایه و نقطه‌ی پایانی آن نقطه یا سال هدف نامیده
می‌شود. بدیهی است ویژگیهای مربوط به جمعیت از قبیل سنء جنسیت. میزان ابتلا به بیماری‌های مختلف و
۷-۳-۳-۳ نوع» رسالت و فلسفه‌ی وجودی بیمارستان
اگرچه تمام بیمارستانها دارای وجوه مشترک بسیاری هستند. موقعیت جغرافیایی و مشخصات فضایی,
عملکردی و تحهیزاتی آنها بسته به هدف از ساخت بیمارستان» جمعیت و محدوده‌ی تحت پوشش,ء ابعاد بیمارستان
و غیره دارای تفاوت‌های متعدد است. از این‌رو روش‌های برنامه‌ریزی و طراحی هر کدام از بیمارستانها به فراخور
نوع و رسالت آن» اعم از این که بیمارستان پایه» منطقه‌ای» تخصصی و یا دانشگاهی باشد. متفاوت خواهد بود.
به‌عنوان مثال در بیمارستانهای آموزشی» به‌علت تجمع اساتید و نخبگان پزشکی هر منطقه در دانشگاه از یک
سوء و آرزان بودن خدمات درمانی و معالجات ازسوی‌دیگر» با حجم قابل توجهی از بیمار روبرو هستیم. اما از طرف
دیگر برخلاف بیمارستانهای درمانی که مهترین هدف از ساخت آنها مداوا یا درمان بیمار است, هدف اساسی در
بیمارستانهای آموزشی تربیت متخصصین بوده و مداوا به موازات آموزش انجام می‌گیرد. بنابراین تفاوت‌هایی در
طراحی و برنامه‌ریزی بیمارستانهای آموزشی و غیرآموزشی مشهود است که باید مورد توجه قرار گیرد. از این میان
می‌توان به بیشتر بودن فضاهای تشخیصی-درمانی در بیمارستانهای آموزشی اشاره کرد. این امر به‌خاطر وجود
دانشجو,ء انترن» رزیدنت به‌عنوان ناظر یا کمک در کنار اساتید است. به‌دلیل همین بعد آموزشی» کارآًیی زمانی فضاها
و تجهیزات تخصصی در این بیمارستانها نیز از مراکز غیرآموزشی بیشتر است. چرا که مثلا در حین عمل
توضیحاتی که توسط استاد برای انترن و یا رزیدنت داده می‌شود به زمان عمل می‌افزاید. آنچه گفته شد بر طراحی
و برنامه‌ریزی بالینی به فراخور نوع و رسالت بیمارستان تأکید می‌کند.
۸-۲-۲-۳ برآورد هزینه‌های ساخت» تجهیز و راه‌اندازی
تحلیل اقتصادی در هر پروژه جزء جدانشدنی در مبحث برنامه‌ریزی است. با وجود اینکه رسالت و فلسفه‌ی
وجودی بیمارستان براین تحلیل سایه می‌افکند. برآورد منابع مالی مورد نیاز از المان‌های الزامی برای برنامه‌ریزی
بالینی است. در حقیقت براساس نوعء سطح و حجم خدمات تعیین شده برای مرکز درمانی» فضای فیزیکی مورد نیاز
به تفکیک بخش‌ها و همچنین انواع تجهیزات مورد نیاز تعیین و منابع مالی لازم برای هر قسمت قابل محاسبه
است. با توجه به تعرفه‌ی خدمات درمانی و هزینه‌ی ساخت فضاهای فیزیکی بیمارستانهای مشابه تخمینی از
سرمایه‌ی لازم برای ساخت بیمارستان و در پی آن تمهیدات لازم برای جذب سرمایه میسر خواهد بود.
03:01 0 ۱۷۵۵:02۱۴ 2۳۵ ۵1۳۱۵۵۱۸۳ ۱/۱9۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۲-۲-۳ الزامات و سیاستهای وزارت بهداشت و سایر مراجع قانونی
از آنجا که گسترش شبکه‌ی خدمات درمانی و تخت‌های بیمارستانی در هر نظام سلامت می‌بایست هم‌سو و
هم‌راستا با سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های نهادهای ذیربط باشدء توجه به این امر در برنامه‌ریزی بالینی یک اصل
محسوب می‌شود.
ازاین‌رو» توزیع خدمات درمانی در کشور می‌بایست به‌شکلی انجام پذیرد که «محرومیت زدایی» در رأس امور
قرار گرفته و امکانات به‌شکلی توزیع شود که در مجموع تعداد کمتری از بیماران جهت برخورداری از خدمات
پزشکی و بستری» مجبور به پیمودن مسافت‌های طولانی و انجام سفرهای اجباری باشند. بنابراین شایسته است که
برنامه‌ریزی ساخت و سازهای بیمارستانی به‌گونه‌ای باشد که در جهت رفع «محرومیت» مفید فایده واقع شود.
برای محرومیت‌زدایی (در زمینه‌ی خدمات بیمارستانی)» ابتدا باید تعریفی از محرومیت داشته باشیم» سپس به بررسی
عوامل موْْر در محرومیت پرداخته. مناطق محروم برحسب آن عوامل شناسایی و مکان‌یابی شده» سپس آن مناطق
اولویت‌بندی شده و در نهایت پس از ارائه و تدوین راههای رفع یا تخفیف محرومیت در آن مناطق, این برنامه‌ریزی به‌شکل
عملی پیاده شود. بنابراین مراحل محرومیت‌زدایی چنین است:
۱( تعریف «محرومیت از تخت بیمارستانی»
۲ بررسی عوامل موّر در محرومیت
۳ شناسایی مناطق محروم
۴ اولویت‌بندی مناطق برحسب محرومیت
۵. ارائه‌ی راههای رفع یا تخفیف محرومیت به‌شکل برنامه‌ریزی
۶ اقدامات عملی متأثر از برنامه‌ریزی
۶ مرحله‌ی فوق می‌توانند در دو مدل به‌شرح دیل ارزیابی شوند:
۱-۳-۲-۳ مدل (متد) استانی محرومیت زدایی
هدف رفع محرومیت در سراسر ایران به‌شکل متناسب با تقسیمات کشوری را دنبال کند. در ادامهء دو مدل الف و ب
به تفضیل توضیح داده خواهد شد.
۱-۱-۲-۲-۳- تعریف محرومیت
در این مدل, محرومیت از تخت‌های بیمارستانی شامل شهرهایی از استان می‌شود که در آنها تفاضل
شاخص تخت مطلوب و موجود. عددی مثبت باشد. به‌عبارت دیگر نیاز به افزودن تخت‌های بیمارستانی وجود
-------- صفحهٔ بعد --------
در این تعریف شاخص‌های مورد بحث این‌طور توصیف می‌شوند:
تعداد تخت‌های موجود (یا مورد نیاز) به‌ازای هزار نفر جمعیت
عبارتست از میانگین شاخص تخت موجود (یا مطلوب) در شهرهای استان
در بررسی عوامل مذکورء می‌توان به‌صورت فهرست‌وار به‌عوامل زیر اشاره کرد:
۱ عدم تناسب بین جمعیت تحت پوشش و تخت‌های موجود
۲ اجبار به طی مسافت‌های طولانی جهت دسترسی به خدمات
۳ رواج بیماری‌های خاص در منطقه
۴ وضعیت تغذیه‌ی مردم و بنیه‌ی آنان» موّثر در دوره‌ی بهبودی
۵. محرومیت درون استانی که از توزیع ناهمگون امکانات در استان ناشی می‌شود.
۳-۱-۳-۳ شناسایی شهرهای محروم در هر استان
در شناسایی شهرهای محروم براساس عوامل فوق توجه به‌این نکته ضروری است که محرومیت مذکور
به‌معنای برخورداری از اولویت جهت ساخت بیمارستان نیست؛ زیرا اولویت مذکور براساس امتیازدهی متأثر از
فاکتور مذکور (تخت مورد نیاز» جمعیت و فاصله یا زمان تعیین می‌شود. از سوی دیگرء از آنجا که
تخت‌های در دست ساخت را می‌توان در مراحل بعدی منظور کرد.
2-۱-۳-۲-۳- اولویت‌بندی شهرها برحسب محرومیت
منظور بایستی نوعی امتیازدهی اعمال شود که فاکتورهای ذکر شده (الف-۲) در آن موئر بوده, و از جنبه‌ی
«نوع و اندازه‌ی بیمارستان مورد نیاز» اولویت‌ها را مشخص سازد.
۲-۳-۲-۳- مدل (متد) اقلیمی محرومیت زدایی
در این مدل برنامه‌ریزی» ۶ مرحله‌ی مذکور برمبنای پهنه‌بندی اقلیمی ایران انجام می‌شود. به‌شکلی که در ابتدا
کل کشور به چندین اقلیم (حداکثر ۱۶ و حداقل ۴) تقسیم شده» سپس عوامل و فاکتورهای موْثرء در تقسیم‌بندی
مذکور دخیل شده و در نهایت برنامه‌ریزی براین مبنا شکل می‌گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲-۳-۲-۳- تعریف محرومیت
آنها تفاضل شاخص تخت مطلوب و موجود.ء عددی منثبت باشد. به‌عبارت دیگر نیاز به افزودن تخت‌های
بیمارستانی وجود داشته باشد. محروم‌ترین شهر اقلیم شهری است که دارای عدد بزرگتری باشد.
در این تعریف نیز شاخص‌های مورد بحث این‌طور توصیف می‌شوند:
تعداد تخت‌های موجود (یا مورد نیاز) به‌ازای هزار نفر جمعیت
عبارتست از میانگین شاخص تخت موجود (یا مطلوب) در شهرهای اقلیم
اقلیم‌هایی که میانگین شاخص تخت در آنها کمتر از متوسط کشوری باشد.
۲-۲-۳-۲-۳- عوامل موثر در محرومیت
در بررسی عوامل مذکورء می‌توان به‌صورت فهرست‌وار به‌عوامل زیر آشاره کرد:
۱ عدم تناسب بین جمعیت تحت پوشش و تخت‌های موجود
۲ اجبار به طی مسافت‌های طولانی جهت دسترسی به خدمات
۲ رواج بیماری‌های خاص در منطقه
۴ وضعیت تغذیه‌ی مردم و بنیه‌ی آنان» موّثر در دوره‌ی بهبودی
۵ محرومیت درون اقلیمی که از توزیع ناهمگون امکانات در اقلیم ناشی می‌شود.
۳-۲-۳-۲-۳- شناسایی شهرهای محروم در هر اقلیم
در این فاز می‌بایست شهرستان‌های دچار محرومیت از نظر شاخص تخت و تعداد تخت مورد نیاز» در هر
اقلیم مشخص شوند. در این مدل نیز محرومیت مذکور به‌معنای برخورداری از اولویت جهت ساخت بیمارستان
نیست؛ زیرا اولویت مذکور براساس امتیازدهی متأثر از فاکتور مذکور (تخت مورد نیاز؛ جمعیت و فاصله یا زمان
تعیین می‌شود. از آنجا که بیمارستانهای نیمه‌تمام» عملاً فاقد تخت دایر (یا ثابت) هستند. نبایستی در این
محاسبات منظور شوند. تخت‌های در دست ساخت را می‌توان در مراحل بعدی منظور کرد.
5-۲-۳-۲-۳- اولویت‌بندی شهرها برحسب محرومیت
در این مرحلهء شهرهای دارای اولویت ساخت بیمارستان» به‌تفکیک هر اقلیم مشخص می‌شود. برای این
منظور بایستی نوعی امتیازدهی اعمال شود که فاکتورهای ذکر شده (ب-۲) در آن موْثر بوده و از جنبه‌ی «نوع
و اندازه‌ی بیمارستان مورد نیاز» اولویت‌ها را مشخص سازد.
تذکر: تعیین موارد ب-۳ و ب-۴ مستلزم تعیین دقیق مرزهای اقلیمی است.
وزارت بهداست. درمان و آموزس بزسکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳/۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۳-۲-۳ پارامترهای اساسی در مکان‌یابی و نیازسنجی عادلانه
شاخص‌های اساسی در نیازسنحی عادلانه به بیمارستانها بنابر معیارهای تدوین شده در وزارت بهداشت.ء درمان
و آموزش پزشکی شامل ۱۳ مورد ذیل است:
۳ موقعیت. راه و ارتباطات
۴ فاصله تا اولین سطح ارائه‌ی خدمات بستری
۵ شیوع بیماری‌ها
۶ متوسط ایام بستری
۷ میزان فوریت و پیجیدگی آرائه‌ی خدمات
۸ فرهنگ, مذهب و زبان
.٩ بیماردهی جامعه
۰ امکانات موجود
۱مراکز آموزش پزشکی
۲۳,درآمد سرانه
نگاهی به شاخص‌های فوق نشان می‌دهد که اغلب آنهاء شاخص‌های کیفی‌اند. برای روشن‌تر کردن این
شاخص‌ها و نحوه‌ی تأثیر آنها در نیازسنجی و برنامه‌ریزی درمانی» شاخص‌های کمی و فرمول‌پذیر ذیل را برای
یک بیمارستان ۲۰۰ تختی مورد بررسی قرار می‌دهیم:
۱-۳-۳-۲-۳- جمعیت» رشد و حرکات آن
از آنجا که درمان نوعی خدمت است و هرگونه خدمتی بایستی برای مردم و جمعیت تشکیل‌دهنده‌ی جامعه
باشد.ء پایه‌ریزی تمامی خدمات باید با توجه به عامل جمعیت باشد.
حال این سوّال مطرح است که آیا هر واحد جمعیتی بایستی از تمامی خدمات درمانی رایج برخوردار باشد یا
خیر؟ آیا باید تمامی امکانات را مستقلاً داشته باشد یا می‌توان به‌صورت مشترک نیز از خدمات استفاده نمود.
همچنین رشد جمعیت (که به‌صورت ناهمگونی در نقاط مختلف کشور انجام می‌پذیرد) و حرکات جمعیتی
(معمولاً از روستا به شهر) از جمله فاکتورهای شایان توجه‌اند.
از طریق رابطه‌ای که در بخش ۲-۳-۳-۲-۳ مطرح خواهد شد. تعداد تخت‌ها به‌تفکیک تخصص قابل
محاسبه است. حال اگر بخواهیم از روی این رابطهء تقریبی از جمعیت تحت پوشش یک بیمارستان (عمومی)
داشته باشیم» می‌توانیم از رابطه‌ی زیر بهره گیریم!:
۱ تمام محاسبات و اعدادی که در این بخش آمده است برای روشن‌تر کردن موضوع ذکر شده است و مبنای اجرایی ندارند.
۳000:0۳۰۲ |03 0 ۱/۵ ۵۳۵ ۳۵۵۱۱۷۳۱ 01 ۱۷۱۱۳۱۵1۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
سس 2 ه رر ی . پوشش
بنابر رابطه‌ی فوق» به‌عنوان مثال در یک بیمارستان ۲۰۰ تختی (با مفروضات ذیل)» جمعیت تحت پوشش
* متوسط اقامت: ۳/۵ تا ۴/۵ روز
* ضریب اشغال تخت: ۷۰ تا ۸۵/
۱/۸
0 جمعیت ماکزیمم
۷۵ ۷ ۵
۷۰ ره ۳۲۰۰ ۳۶۵ مد ۱.۰۰
۸ ۵ ۵ دس 0 2 __ جمعیت مینیمم
۵ م۸
۲-۳-۳-۲-۳- فاصله تا اولین سطح ارائه‌ی خدمات مشابه
مرکز بستری است. زیر برخی خدمات (مثل سی‌تی‌اسکن) و برخی بخش‌ها (مثل قلب» ارولوژی و ۰..) در
بیمارستانهای کوچک و مراکز درمان بستر موجود نیست. بنابراین در این مورد بهتر است معیار را وجود
بیمارستانهای ۲۰۰ تختی و بالاتر در نظر بگیریم. با بررسی تعداد این بیمارستانها در کل کشور می‌توان این
برای به‌دست آوردن مساحت تحت پوشش هر بیمارستان ۲۰۰ تختیء مساحت ایران را به‌تعداد نقاطی از
کشور که در آنها بیمارستان ۲۰۰ تختی و بالاتر وجود دارد تقسیم می‌کنیم. به‌این ترتیب خواهیم داشت:
۱۳۳۸۹۵
۴۸
-------- صفحهٔ بعد --------
بنابراین می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که بیمارستانهای ۲۰۰ تختی و بالاتر» به‌طور متوسط ۱۰۵ کیلومتر
از هم فاصله دارند. البته این فاصله‌ی مستقیم و نه جاده‌ای است. ضمر این که فاصله مذکور در برخی مناطق
(مثل نواحی دریای خزر) کمتر» و در برخی مانند مناطق کویر مرکزی بسیار بیشتر از متوسط کشور است.
دخیل کردن زمان به‌جای فاصله : از آنجایی که روش فاصله‌سنحی (به‌شکل دوایری که مشخص کننده‌ی
محدوده‌ی دسترسی بیمارستان است) روشی است که در آن فواصل نه به‌شکل حقیقی, بلکه به‌شکل فاصله‌ی
هوایی مطرح می‌شود» مطلوب‌تر آن است که به‌جای فاکتور «فاصله تا اولین سطح ارائه‌ی خدمات» فاکتور
«زمان دسترسی به اولین سطح ارائه‌ی خدمات» مطرح گردد. دخیل کردن زمان به‌جای فاصله دو مزیت دارد:
۲ می‌توان در جاده‌های کوهستانی (صعب‌العبور) ضرایبی برای زمان طی شده در هر نوع جاده تعیین نمود.
۳-۳-۳-۲-۳-شاخص تخت
یک تخصص خاص در یک شهرستان یا اقلیم از رابطه‌ی زیر به‌دست می‌آید:
متوسط اقامت در آن تخت * بیمارپذیری * جمعیت سال هدف تعداد تخت مورد نیاز
ضریب اشغال مطلوب تخت *« ۳۶۵ ۷ ۱۰۰۰ در یک تخصص خاص در یک شهرستان
بیمارپذیری» تعداد بیماران بستری‌شده در تخت‌های ۵۷گانه‌ی بستری؛
متوسط اقامت., متوسط زمان بستری بیمار در تخت مورد نظر؛
می‌توان گفت فلوچارت تعیین تعداد تخت براساس فرمول فوق مطابق شکل ۵-۳ انجام می‌پذیرد:
-------- صفحهٔ بعد --------
۹ ۳
۳
محاسبه تعداد تخت‌های مر کز
درمانی در شهرستان مورد نظر
بیمارپذیر ی (/۸۷)
(ری ۸8 در ۸/۳ در ۸۳-۸400
متوسط اقامت (1].
۵5)
ضریب اشغال مطلوب ()
۱۱:۹ و (حداکثر تا شش سطح)
(های
۷5
۷۵5
* حداکثر زمانی که می‌بایست بیمار به یک خدمت درمانی خاص دسترسی پیدا کند. توسط وزارت بهداشت تعیین شده است؛ به‌عنوان مثال این عدد برای تخت لاح ۳۰ دقیقه است.
ی مبنای استقرار تخت بر اصل بهره‌وری زمانی نیروی متخصص استوار است؛ این عدد برای تخت لانن) برابر با ۴ در نظر گرفته شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۷ نوع تخت بستری تخصصی به‌شرح زیر است:
اع» ۱۷ جنرالء ۱2۷ جراحی, اع! داخلی, لا۱2 قلب بازء ۱2۷ سوختگی, ۸120 ۰۴۱2۷ 026۱ ارتوپدی؛
ارولوزی» اطفال» انکولوژی» ایمونولوژی» نوزادان» پوست» پیوند قرنیه» پیوند کلیه» پیوند کبد. کاشت حلزون
شنوایی» پیوند مغز استخوان» زنان و زایمان» جراحی عمومی» جراحی مغز و اعصاب, چشم» داخلی» نورولوژی»
روانپزشکی, سوختگی, طب هسته‌ای» عفونی, جراحی اطفالء روانپزشکی اطفال, غدد. قلب» نفرولوژی» گوارش,
نورولوزی اطفال» جراحی ترمیمی» جراحی توراکس, جراحی دست» جراحی زانو» جراحی ستون فقرات. جراحی
عروق» جراحی فک و صورت» جراحی قلبء روماتولوژی, داخلی ریه» هماتولوژی و سایر.
در آن فاکتور جمعیت لحاظ نشده و طبق رابطه‌ی زیر تعریف می‌شود:
با توجه به این شاخص, در صورتی که شاخص تخت در دو حالت مطلوب و موجود به‌دست آیدء نیاز منطقه
جمعیت * تفاضل شاخص‌ها
> تعداد تخت مورد نیاز
4-۳-۲-۳ اولویت در احداث بیمارستان
اولویت اول:
شهرستان‌هایی که واجد شرایط جهت بهره‌گیری از تخت بیمارستانی بوده و فاقد بیمارستان می‌باشند.
اولویت دوم:
اولویت سوم:
اولویت چهارم:
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳-۳-۳ مبنای اعطای مجوز جهت ساخت و توسعه‌ی بیمارستان
طبق ماده‌ی ٩ از آیین‌نامه‌ی اجرایی نظام سطح‌بندی خدمات درمان بستری و تخصصی کشورء مبنای اعطای مجوز
ساخت و توسعه‌ی بیمارستان برای کلیه‌ی شهرستان‌های کشور به‌شرح زیر است:
الف) شهرستان‌های زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت با مابه‌التفاوت بیش از «۰/۶» شاخص تخت بین تخت‌های
موجود و مطلوب در سطح‌بندی و با حداقل تعداد «۳۲» تخت مورد نیاز.
ب) شهرستان‌های ۱۰۰ هزار نفر تا ۲۰۰ هزار نفر جمعیت با مابه‌التفاوت بیش از «۰/۴» شاخص تخت بین
تخت‌های موجود و مطلوب در سطح‌بندی و با حداقل تعداد «۶۴» تخت مورد نیاز.
ج) شهرستان‌های ۲۰۰ هزار نفر تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت با مابه‌التفاوت بیش از «۰/۳» شاخص تخت بین
تخت‌های موجود و مطلوب در سطح‌بندی و با حداقل تعداد «۹۶» تخت مورد نیاز.
د) شهرستان‌های بالای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت با مابه‌التفاوت بیش از «۰/۳۲» شاخص تخت بین تخت‌های
موجود و مطلوب در سطح‌بندی و با حداقل تعداد «۱۲۸» تخت مورد نیاز.
تبصره۵:
حداقل ظرفیت احداث بیمارستان «۳۲۲» تخت میباشد. در شهرستان‌هایی که کل نیاز به تخت بستری کمتر از
» تخت باشد و هیچ‌گونه تخت بستری نداشته باشندء برای آرائه‌ی خدمات درمانی مورد نیاز مرکز درمان
-------- صفحهٔ بعد --------
1-۳-۲-۳ جمع‌بندی
بنابر آنچه گفته شدء میزان بیماردهی مبنا و اساس برنامه‌ریزی یک مرکز درمانی میباشد. چراکه خدمات قابل
ارائه در مرکز درمانی باید متناسب با نیازها و تقاضای جامعه‌ی تحت پوشش باشد. عدم توجه به‌این موضوع در
بسیاری از بیمارستان‌هاء سبب کاهش بازدهی و بهره‌وری آنها شده است؛ به‌گونه‌ای که پس از بهره‌برداری
بیمارستان» تعدادی از بخش‌ها و فضاها دست‌خوش تغییرات اساسی و تغییر کاربری شده تا بتواند خدمات خود را با
جامعه منطبق سازد. این امر که با هزینه‌ی هنگفتی همراه است سبب هدر رفتن منابع و امکانات خواهد شد.
در ارائه‌ی خدمات تخصصی که براساس بیماردهی تعیین شده است باید به سه مولفه‌ی نوع» سطح و حجم
خدمات تخصصی تواماً توجه نمود. این مولفه‌ها ۳ رأس مثلث خدمات درمانی را تشکیل می‌دهند که عدم توجه به
هریک از آنها سبب اختلال در خدمات خواهد شد. این موضوع متأسفانه در برنامه‌ریزی بالینی بسیاری از مراکز
درمانی به‌درستی رعایت نمی‌شود. به‌گونه‌ای که تنها توجه به یکی از این موّلفه‌ها به‌خصوص مولفه‌ی حجم خدمات
در بسیاری از مواقع سبب عدم نیازسنجی مناسب و تعیین برنامه‌ریزی بالینی درست می‌شود.
فرآیند محاسبه و برآورد بیماردهی هر منطقه براساس «هر تخصص» توسط مراکز و مراجع ذیربط صورت
می‌گیرد. البته تعیین بیماردهی هر منطقه به تفکیک هر تخصص بسیار دشوار بوده و نیاز به اخذ آمارهای دقیق از
جامعه میباشد. بنابراین جایگزین آن بیمارپذیری مناطق محاسبه میگردد و جهت انطباق آن با بیماردهی عدد
به‌دست آمده را با محاسباتی تعدیل می‌کنند که به آن بیمارپذیری تعدیل شده گفته می‌شود.
از طرف دیگر گروههای تأسیس‌کننده‌ی بیمارستان چه از نوع دولتی یا خصوصی براساس امکانات» محدودیت‌ها
و به‌طور کلی شاخص‌های اساسی در احداث مراکز درمانی که پیشتر ذکر شد.ء توان ارائه‌ی بخشی از خدمات مورد
نیاز را در منطقه‌ای مشخص می‌کنند. مهمترین شاخص‌ها در این زمینه‌ی تامین نیروی انسانی در رده‌های مختلف.
مباحث اقتصادی و غیره است. در واقع براساس این شاخص‌ها است که میزان خدمات قابل ارائه تعیین میگردد.
پس از آن متناسب با این شاخص‌هاء حجم» سطح و نوع خدمات مورد نیاز منطقه در هر تخصص که قابل پوشش
توسط مرکز درمانی مربوطه میباشد تعیین میگردد. البته در این امر سعی میگردد تا میان نیازهای منطقه از یک
طرف و امکانات و محدودیتهای مرکز درمانی تناسب و تعادل برقرار گردد و شرایط بهینه مد نظر قرار گیرد.
همچنین از آنجا که ارائه خدمات به بیماران طی یک فرآیند بین بخشی صورت می‌گیرد. باید میان خدمات
تخصصی بخشهای مختلف تناسب و توازن برقرار باشد تا روند ارائه‌ی خدمات به بیماران با مشکل همراه نشود.
به‌طور مثال در تعیین تعداد تخت‌های بستری» محاسباتی براساس بیمارپذیری تعدیل شده و اطلاعاتی دیگر از
تختء شبکه ارجاع کشوری, حداکثر زمان دسترسی» اعمال نظرات نهایی و... صورت می‌گیرد که نتیجه‌ی آن تعداد
تخت‌های بستری مورد نیاز را در هر تخصص نتیجه خواهد داد که با توجه به شاخص‌های مذکور تعدادی از این
تخت‌ها تحت پوشش مرکز مربوطه قرار خواهد گرفت.
و ی ۴00210 ۱۷۱۵۵/02۱ 2۳0 ٩۲۳۵۵۱۱۳ ۱۱۳۱۵۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۳- فهرست تجهیزات بیمارستانی بر اساس برنامه‌ریزی بالینی
۱-۳-۳- کلیات و دامنه کاربرد
آنچه تاکنون مطرح شد به مراحل زیرساختی برای برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان اشاره دارد. رویکرد بعدی برای
برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان از نگاه تجهیزات پزشکی تعیین کیفی و کمی تجهیزات بیمارستانی بر اساس اهداف بالینی
کارآمد و البته نیروی انسانی مجرب و متخصص است. با اتمام برنامه‌ریزی بالینی و طراحی فضای فیزیکی و تهیه نقشه‌های
بیمارستانی مد نظر قرار می گیرند.
۲-۳-۳- انواع تجهیزات بیمارستانی
برای تهیه فهرست تجهیزات. می‌بایست ابتدا انواع طبقه‌بندی تجهیزات پزشکی را در نظر گرفت. تجهیزات بیمارستانی
به تمامی وسایل و تجهیزاتی گفته می‌شود که برای انجام خدمات تشخیصی, درمانی و پشتیبانی بیمارستان مورد نیاز است.
این تحهیزات با توجه به نوع کاربرد به پنج دسته‌ی تحهیزات پزشکی, هتلینگ, ارتباطات و انفورماتیک » اداری و خدماتی؛ و
از سوی دیگر تحهیزات بیمارستانی بر اساس عملکرد در فضای معماری و پارامترهایی نظیر ثابت/متحرک بودن به سه
گروه ۸ 8 و ح طبقه‌بندی می‌شوند. شرح و چگونگی این طبقه‌بندی‌ها در جداولی که در ادامه آمده‌اند. درج شده است.
تأسیسات مکانیکی و برقی و سایر اجزای مشابه را در بر نمی گیرد.
۱1 ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
۳
۳۶
سرمایه‌ای
جدو|
۱ عاطد3وع ۸
تعریف و توضیحات
وسایل و تجهیزاتی هستند که بتوان آنها را مکرر و برای مدت طولانی» بدون تغییر محسوس در
عملکرد و بدون از دست دادن خواص اصلی» مورد استفاده قرار داد. این گونه وسایل دارای عمر طولانی
بوده و با گذشت زمان به کندی مستهلک می‌شوند. این گروه از تجهیزات دارای تاریخ انقضای خاصی
نیستند. از میان آنها می‌توان کلیه‌ی دستگاه‌هاء تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی و یا ابزارهای
جراحی تمام فلز را نام برد.
کلیه‌ی وسایل و تحهیزاتی هستند که تا زمان تخریب و با تغییر در مواد. استحکام و عملکردشان, به
دفعات قابل استفاده‌ی مجدد" می‌باشند. در رابطه با وسایل پزشکی, این طبقه به وسایلی گفته می‌شود
که برای شست‌وشو ضدعفونی و یا استریل‌شدن محدد. طراحی و9 ساخته شده‌اند. به‌طور معمول عمر
خرطومی سیلیکونی ونتیلاتور و وسایلی از این دست در این گروه قرار می‌گیرند.
کلیه‌ی وسایلی (96لا ۳۵1161 عاع اک 019005206 1۶6 عاع510) که فقط جهت یک بار استفاده»
طراحی و ساخته شده‌اند و یا به‌طور اختصاصی جهت استفاده توسط یک بیمار تولید شده‌اند از این
دسته هستند. انواع پروتزهاء ایمپلنت‌هاء سرنگ» آنزیوکت. ست سرم و نظیر آنها در این طبقه قرار
می‌گیرند. همچنین انواع نوشت‌افزار» فرم‌های چاپی» مواد پاک کننده /ضدعفونی‌کننده و نظیر آنها نیز
در این طبقه قرار می‌گیرند.
۳-۳- طبقه‌بندی تحجهیزات بیمارستانی بر اساس میزان ماندگاری و دفعات استفاده
۳
۱۷۱۱۳۹۱۱۹۹۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
ا
ار تباطات و
اداری
۱ ۱۳۱۹۱۲۲۱۵۲۱
۲ 5اا۵۵03۲۵م۸
۳ ۱۳۱۵۱۵۲۱۵۵۱
۴ ۱۷۱۵۲۲۱۵
۵ ۸۵۵۱1۵۱۵
۶ ۱۳۱۵۱۵۵۱
۷ ۹۵۵9601 ۱۵۷۱۱۲۵
۸ 0۲۵۱0۲زاد0
٩ ۸۲۱۵۱۵۲۱۷ ۵۲ 50000۲1
۲6۲۰ 0001۵۱
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزن
هرگونه ابزارء وسیله"ء افزار", ماشین "ء کارافراز"/ کاشتنی‌ها معرف آزمایشگاهی " یا کالیبراتور"» نرم‌افزار
نرم‌افزار» مواد و یا سایر لوازم مشابه یا مرتبط به منظور به‌کارگیری مجزا یا تلفیقی برای اهداف معین
- تشخیص» پیشگیری» پایش درمان یا تسکین بیماری» ترمیم زخم یا هر نوع جراحت
- حفظ و استمرار حیات
- کنترل باروری ""
- استریلیزاسیون وسایل پزشکی (سترون کردن)
- فراهم کردن اطلاعات برای مقاصد پزشکی
کلیه‌ی وسایل و تجهیزات. لوازم جانبی و نرم‌افزارها که در ثبت» بایگانی و انتقال الکترونیکی اطلاعات
مربوط به بیمار و بیمارستان مورد استفاده قرار می‌گیرد. کامپیوترء چاپگر» سرورء مانیتور نمایش اطلاعات
بیمارء نرم‌افزارهای ۷۱5 1۱5 ۷815 ۳۸۲5 و 8۴-۱۵ و دوربین‌های تحت شبکه, سیستم‌های ارتباط دو
طرفه‌ی صوتی و تصویری ما بین اتاق‌های عمل و آمفی‌تئاتر و خارج بیمارستان از این جمله هستند.
کلیه‌ی وسایل و اقلامی که در راستای انجام خدمات اداری توسط پرسنل مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این دسته شامل مواردی همچون میز و صندلی اداری, تلفن» فکس و کلیه‌ی اقلام مورد نیاز جهت تهیه
و نگهداری مستندات نظیر کتابخانه, کمد نگهداری پرونده (فایل)» انواع زونکن, کازیهء پایه‌ی چسب
نواری» پایه‌ی تقویم رومیزی» دستگاه منگنه. پانچ و ... است.
وسایل مورد نیاز جهت انجام مور خدماتی شامل نظافت و کاخ‌داری» حمل و نقل داخلی و ارائه‌ی
سرویس‌های مرتبط همچون دستگاه جارو برقی» دستگاه واکس کف‌پوش؛ انواع سطل زباله, انواع سطل
البسه (بین)» ترالی حمل وسایل و بارء انواع تی» ترالی نظافت و ... را شامل می‌شود.
تجهیزات و وسایلی که جهت بستری بیماران و ارائه‌ی خدمات اقامتی به آنان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این وسایل و تجهیزات. شامل تجهیزات مرتبط با استراحت پزشکان و پرسنل نیز میگردد. از این دست
می‌توان به تخت‌خواب, کمد کنار تخت. میز غذاء مبلمان» پرده» آویز لباس و ... اشاره کرد.
جدول ۴-۳- طبقه‌بندی تجهیزات بیمارستانی سرمایه‌ای بر اساس حوزه‌ی کاربرد
کی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ی
۳
سس ۳۶۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶۲
جدول
با در نظر گرفتن طبقه‌بنا
می‌شود. بدون داشتن این ف»
نخمین بودجه عملیاتی مورد
ارامترهایی نظیر نوع» سطح
همراه خواهد داشت که برخی
۳۲ برآورد بودجه
صورت نیاز |
تعریف و توضیحات
به تحهیزاتی گفته می‌شود که دارای مکان مشخصی در فضای معماری بوده و به‌صورت دائمی در جای
ثابت و مشخص نصب می‌شوند. این تحهیزات به روش‌های مختلف می‌توانند به سازه و ساختمان
بیمارستان متصل شوند. چراغ اتاق عمل,ء کنسول‌ها و ستون‌های سقفی گازهای طبی» سقفی جراحی»
دستگاه رادیولوزژی» سی‌تی‌اسکن» نگاتوسکوپ توکار»ه پیشخوان ایستگاه پرستاری»
لگن‌شوی /لگن‌خردکن, انواع قفسه‌های دیواری» تجهیزات بخش استریل مرکزی (۳550) نظیر اتوکلاو
شوینده و ضدعفونی کننده وسایل تحهیزات رخشویخانه (3000۲۷)]) از این گروه هستند. اغلب این گونه
تجهیزات در مرحله‌ی طراحی» بررسی وانتخاب شده و محل استقرار آنها در نقشه‌ی چیدمان تجهیزات
بیمارستان معروف به نقشه‌های ۱/۴۳ مشخص میگردد. همچنین مشخصات فنی آنها درمرحله‌ی
طراحی تهیه شده وتدارک این گروه ازتجهیزات در جریان پیشرفت کارهای ساختمانی صورت می‌گیرد.
شامل تجهیزاتی هستند که گرچه جای ثابتی ندارند ولی ابعاد و موقعیت آنها بر فضا و اجزا ساختمان
تأثیر می‌گذارد. تخت بستری بیمار» مبل تختخواب‌شوء انواع ترولی» یخچال, قفسه‌های ایستاده و... از
این گروه شامل وسایل و تجهیزاتی هستند که جای مشخصی ندارند و داخل آنبار» روی میز کار برروی
ترالی یا در قسمتی از فضای اتاق قرار می‌گیرند و ابعاد و موقعیت آنها بر فضا و اجزا ساختمان تأثیر
معینی ندارد. تجهیزاتی نظیر الکتروشوک» مانیتور علائم حیاتی» پالس‌اکسیمترء آمبوبگ, ست پانسمان,
۵-۳- طبقه‌بندی تجهیزات بیمارستانی سرمایه‌ای بر اساس نوع قرارگیری در فضای معماری
ی فوق» فهرست تجهیزات بیمارستانی» وسایل و تجهیزات پزشکی سرمایه‌ای و نیمه‌مصرفی و
بیمارستانی (هتلینگ,» ارتباطات و انفورماتیک » اداری و خدماتی) از نوع سرمایه‌ای را شامل
رست نمی‌توان برآورد دقیقی از تعداد و نوع وسایل مورد نیاز بیمارستان داشت. در این صورت
نیاز برای بهره‌برداری از بیمارستان غیرواقعی و نادقیق خواهد بود. همچنین بدیهی است که
و حجم خدمات تشخیصی و درمانی پزشکی است. تدوین فهرست مذکور مزایای متعددی به
از آنها عبارتند از:
نعداد تحهیزات مورد نیاز در بیمارستان
و نوع تجهیزات با اهداف بالینی
عملیاتی برای راه‌اندازی و بهره‌برداری از واحد درمانی به تفکیک بخش و گروه تخصصی و در
لویت‌بندی خرید طی فازهای راه‌اندازی و تکمیلی
۱۷۵۵۱۵۵۱ 30 ۲۵۵۱۱۳ آ0
۳
۱۳۱۹۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
اس
زه
3
۵
از
1
وزار
۵ برآورد میزان برق مصرفی (برق شهری,» 1۳5 و اف
۶ ظرفیت‌سنجی گازهای طبی» رختشویخانهء بی خط
مرکزی و غیره
۶-۳ نمونه‌ای از فهرست تحهیزات پزشکی را برای انا
پرآموزشی نشان می‌دهد. لازم به ذکر است ابعاد اران
) و ارتفاع تجهیزات بیمارستانی بر حسب سانتی‌متر اس
وسیله | دستگاه
مانیتور علائم حیاتی لا۱۲
دستگاه همودیالیز
دستگاه ریورس اسمز پرتابل (80)
کنسول دیواری/ ستون سقفی گازهای طبی
فلومتر همراه با رطوبت زن
تمیز کننده و ضدعفونی کننده هو
جدول ۶-۳- نمونه‌ای از فهرست تجهیزان
چنین فهرستی در هر یک از فضاهای بیمارستان» می
نها برای تجهیز کل بیمارستان تهیه کرد. جدول زیر نم
ل ۶-۳ ذکر شده‌اند. نشان می‌دهد:
درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
اله های عفونی بیمارستانی» آشپزخانه
عش لا در بیمارستان عمومی فرخ
جداول از سمت چپ به ترتیب طو
للاعات بیشتر به جلدهای دیگر این
(0۲۳)
ی
(ابعاد نوع دیواری)
ایزوله بخش لاعا
تی نهایی از تمام تجهیزات بیمارستار
ن فهرست را برای تعداد محدودی از
۳
۹
سس ۲۶۲
-------- صفحهٔ بعد --------
خواه
به ار
برنام
است
تشک مواج
مانیتور علائم حیاتی لاعا
ونتیلاتور
دستگاه همودیالیز
دستگاه ریورس اسمز پرتابل (60)
پمپ تزریق (سرنگ)
کنسول دیواری/ ستون سقفی گازهای طبی
ساکشن دیواری
فلومتر همراه با رطوبت زن
تمیز کننده و ضدعفونی کننده هوا
ول ۷-۳- فهرست نمونه تجهیزات بیمارستانی بر اساس نوع دس
جدول فوق بودجه لازم برای تجهیز بیمارستان
توجه به محدود بودن منابع مالی» بر اساس این
که تعدادی از تحهیزات مورد نیاز در فاز اولیه راها:
کر است که در این مرحله تحهیزات بر اساسر
زم جهت اجرای پیش‌نیازهاء خرید. انبارداری و د
نصب تجهیز مورد نظر بر طراحی اجزای بیمارس
تجهیزات تنها برای روشن‌تر شدن موضوع در این جدول ذکر شده است و
41 ۵۶ 8:۱۱
۳
۱۳۱۹۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
به‌عنوان مثال کنسول گازهای طبی دارای الویت خرید بالا است و می‌بایست طبق ستون زمان سفارش حداکثر ۱۳ماه قبل
از بهره‌برداری از بیمارستان و پذیرش بیمار واقعی جهت خریداری و فراهم کردن پیش‌نیازهای لازم برای نصب و راه‌اندازی
آنها اقدام شود. در مقابل دستگاه تشک مواج دارای گروه 86 و به تبع آن الویت نصب و راه‌اندازی پایین است؛ زیر هیچ گونه
پیش‌نیاز تأسیساتی (مکانیکی) ویژه‌ای برای راه‌اندازی آن احتیاج نیست.
زمان سفارش در حقیقت شروع فرآیند قانونی خرید کالا میباشد که همان تاریخ ارائه پیش‌پرداخت و جاری شدن بیع
است. این زمان بر اساس زمان متداول تدارک و ارائه کالا توسط شرکتهای فروشنده/سازنده تحهیزات بیمارستانی و با
لحاظ زمان‌هایی نظیر مدت زمان مورد نیاز برای ساختء آزمون‌های کنترل کیفی» بسته‌بندی, حمل و نقل» ترخیص (در
انواع وارداتی)» انبارداری» نصب و راه‌اندازی» اخذ مجوزهای بهره‌برداری» بهره‌برداری آزمایشی تا پذیرش بیمار واقعی
بدیهی است تهیه فهرست تجهیزات پزشکی بر اساس نیاز مرکز درمانی و طبق آنچه سطح, نوع و حجم خدمت
خوانده‌ایم انجام می‌پدیرد. بدون در نظر گرفتن این سه فاکتور هرگز نمی‌توان تعداد و نوع تجهیزات بیمارستان را تعیین
نمود. قوانین متعددی در این حوزه وجود دارد که تعدادی از آنها بر حداقل‌های الزامی در هر بخش دلالت دارد. به عنوان
مثال در نظر گرفتن حداقل دو عدد پمپ تزریق سرنگ برای بخشهای ا۴ا و لا22 به ازای هر تخت ضروری است. این
تعداد در بخش ۱۲۱-0۲ باید سه عدد باشد (نوع خدمت). به عنوان مثالی دیگر تعداد ست‌های ابزارهای جراحی نیز بر
اساس تعداد اتاق‌های عمل جراحی و به تبع آن متوسط تعداد عمل جراحی مربوط در روز معین می‌شود (حجم خدمت).
ارتباط سطح خدمت و تجهیزات پزشکی مرتبط با آن در جمعیت تحت پوشش مرکز درمانی» نیروی متخصص پزشکی در
دسترس و سانتر تخصصی/ فوق تخصصی بودن مرکز نمود پیدا می‌کند. به عنوان مثال دستگاه اندوسونوگرافی» آنزیوگرافی
بای‌پلین و آتاق عمل هیبرید تنها برای یک بیمارستان کشوری در نظر گرفته می‌شود (سطح خدمت).
۳-۳-۳- ظرفیت‌سنجی تجهیزات بیمارستانی مرکزی
علاوه بر تجهیزاتی که به‌صورت معمول در فضاهای درمانی به‌کار برده می‌شوند» تجهیزاتی نیز در واحدهای خاص که
بیشتر وظیفه پشتیبانی را بر عهده دارند. باید معین و ظرفیت‌سنجی شوند. این واحدها عبارتند از سیستم گازهای طبی»
سیستم استریل مرکزی» رختشویخانه و بی‌خطرسازی زباله‌های عفونی انجام می‌پذیرد. در مورد ظرفیت‌سنجی مکانیکی و
الکتریکی» به تفصیل در فصول چهارم و پنجم بحث شده است. ضمن اینکه در مجلدهای دیگر مجموعه کتاب‌های
بیمارستان ایمن» این مباحث به‌صورت کامل به تفکیک بخش شرح و توضیح داده شده‌اند. اما در اینجا ذکر کلیاتی درباره
الزامات عمومی مرتبط با ظرفیت‌سنجی» خالی از لطف نیست.
۱-۳-۳-۳- ظرفیت‌سنجی اکسیژن مرکزی
به‌طور کلی سه شیوه تأمین اکسیژن در بیمارستان مورد استفاده قرار می‌گیرد: مخزن اکسیژن مایع» اکسیژن‌ساز
(05۸) کپسول اکسیژن (۵۰ لیتری) که هر کدام دارای پارامترهاء محدودیت‌ها و نکات قوت مخصوص به خود
است. در جدول ۸-۲ این پارامترها مقایسه و ارزیابی شده‌اند.
وزارت بهداست. درمان و آموزس بزشکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۶
پارامتر مورد ارزیابی
خلوص اکسیژن
خروجی
افت فشاردر آتلت‌ها
وابستگی به تامین
کنندگان
وابستگی به برق
هزینه‌های برق
مخزن اکسیژن مایع
۹۹/
۱۶ ۲7۲
ندارد
ندارد
دارد ( به‌طور ماهانه)
دارد
کمبود تامین‌کنندگان و
مشکلات ترافیکی در هنگام
حمل و نقل اکسیژن مایع و
اکسیژن به کنار مخزن
اکسیژن بیمارستان و رعایت
نکات ایمنی در هنگام شارز
دارد
ندارد
ندارد
جدول ۸-۳- مق
اکسیژن ساز (۳۹۸)
۹۳-۵/
۵ ۲
در صورت عدم محاسبه صحیح میزان
دستگاه و افزایش میزان مصرف در
در صورت عدم محاسبه صحیح میزان
دستگاه و افزایش میزان مصرف در
وجود دارد.
ندارد
ندارد
ندارد
جهت نگهداشت دستگاه و تامین
وجود دارد.
کل سیستم به برق نیاز دارد و در
صورت قطع برق نیاز به تامین برق
توسط دیزل ژنراتور میباشد.
با توجه به مصرف بالای برق توسط
کمپرسور هزینه برق مصرفی بالا
میباشد ولی از طرفی بهای برق
مصرفی مراکز درمانی بصورت تعرفه
عمومی محاسبه می‌شود.
کپسول اکسیژن (۵۰ لیتری)
۹۹/
۱۲۵ ۲
در صورت تعویض به موقع کپسولهای
خالی شده از مانیفولد افت فشار وجود
ندارد.
ندارد
موجودی کپسول‌ها)
دارد
امکان عدم ارسال به موقع کپسولهای
شارژ شده توسط شرکت مربوطه, آسیب
به شیرهاء رنگ کپسول‌ها در هنگام
جابجایی و هزینه بازسازی آنها و
خطرات احتمالی در خصوص انفجار
کپسول‌ها و همچنین لزوم کنترل فشار
هر کپسول هنگام تحویل از کارخانه به
جهت اطمینان از پر بودن کامل کپسول,
زمان تحویل را طولانی می‌نماید.
دارد
ندارد
ندارد
۳۵021101 ۱۸۵۵۱۵۵۱ 200 ۲۵۵۱1۲۱ آ0
۳
۱۳۱۹۷۷
-------- صفحهٔ بعد --------
وزار:
پارامتر مورد ارزیابی
هزینه سرویس و
نگهداری
ایمنی استفاده
مزایای کلی
ت بهداشست. درمان و آموزس بز
با توجه به ساده‌تر بودن این
سیستم نسبت به دستگاه
اکسیژن‌ساز و عدم وجود
قطعات متحرک و حرکات
مکانیکی احتمال وقوع مشکل
در درجه متوسط قرار دارد.
با توجه به نیاز به ایمنی بالاء
باید بازدیدهای دوره‌ای از
صورت پذیرد. شیرها و
تحهیزاتی که در تماس با
اکسیژن مایع هستند بعلت کار
در دمای بسیار پایین نیاز به
کنترل‌های دوره‌ای دارند.
بسته به ظرفیت تولیدی و با
احتساب فضای ایمن, نیاز به
حداقل ۳۰ الی ۴۰ متر مربع
فضا میباشد که بالای آن به
میزان حداقل ۵ متر آزاد باشد و
فاصله زیادی از پارکینگ و
لوله گاز شهری و کابل‌های
برق و ساختمان بیمارستان و
ساختمان‌های اطراف
خلوص بالا
عدم افت فشار و خلوص
احتمال خرابی پایین
هزینه نگهداری پایین
مصرف برق پایین
عدم نیاز به محیط با شرایط
دما و رطوبت خاص
الودگی صوتی ندارد.
ادامه‌ی جدول ۸-۳-
سکی: دفتر توسعه منابع فیزیکی و
اکسیژن ساز (۳5۸)
با توجه به پیچیدگی دستگاه و وجود
دستگاههای مختلف از قبیل
کمپرسورء درایر و ژنراتور اکسیژن و
خرابی و بروز مشکلات فنی در درجه
بالایی قرار دارد.
کمپرسور هوای فشرده» درایر دستگاه و
ژنراتور اکسیژن‌ساز و کلیه سیستم‌های
پنوماتیک نیاز به سرویس‌های دوره‌ای
منظم داشته و فیلترهای مختلف
سیستم باید در بازه‌های زمانی
دستگاه دارای هزینه تعمیر و نگهداری
قابل توجهی بوده و از استهلاک نسبتاً
بالایی برخوردار میباشد.
کم خطر
بسته به ظرفیت تولیدی دستگاه
فضایی حدود ۷۰ الی ۸۰ متر مربع
فضای سرپوشیده و با شرایط کنترل
دما و رطوبت نیاز دارد. نیاز است که با
توجه به شرایط اقلیمی نظیر ارتفاع از
سطح دریاء دما و رطوبت هوای ورودی
به کمپرسور کنترل شود.
عدم وابستگی خاص به منابع خارجی
و امکان تولید اکسیژن در بحران‌ها
حتی در صورت قطع برق منطقه‌ای
(در صورت وجود ژنراتور برق)
تولید پیوسته و ایمن اکسیژ
مقایسه روش‌های تأمین اکسیژن در بیمارس
امور عمرانی
کپسول اکسیژن (۵۰ لیتری)
مشکل فنی خاصی در هنگام استفاده از
کپسول وجود ندارد و با دقت در رعایت
نکات ایمنیء احتمال وقوع مشکل در
درجه پایین قرار دارد.
هزینه تعویض شیرهای خراب و رنگ
آمیزی دوره‌ای کپسول‌ها و همجنین
داخل کپسول‌ها در دوره‌های منظم باید
بسته به میزان مصرف اکسیژن
بیمارستان نیاز به فضایی حدودا ۱۰ الی
۰ متر و با توجه به شرایط اقلیمی
منطقه بصورت سرپوشیده و یا در فضای
آزاد با سقف قرار می‌گیرد.
خلوص بالا
بی نیاز از مصرف برق
خاص
آلودگی صوتی ندارد.
۳
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۸
پارامتر مورد آرزیابی
معایب کلی
هزینه راه اندازی
با توجه به شا
خدمت در نظر گر
مرکز بیمارستانی .
بیمارستان طی ۳۸
برای ظرفیت‌س
مصرف اکسیژن به
حاصل‌ضرب سه پا
نشان می‌دهد. جدو
مخزن اکسیژن مایع
جدی در صورت عدم دسترسی
به منابع تامین کننده
(در صورت بحران‌های
اکسپژن به مرکز درمانی وجود
نخواهد داشت)
رفت و آمد تانکر شارژ اکسیژن
هزینه بالای خرید مخازن
کرایوژنیک و تیخیرکننده
نیاز به سیستم پشتیبانی
کپسولی دارد.
متوسط
ادامه‌ی جدول ۸-۳-م
خص‌های فوق می‌توان به
باید علاوه بر درنظر گرفتر
اید.
نجی اکسیژن مورد نیاز می
رامتر فوق‌الذکر میزان کل ۱
ل ۹-۳ قالب محاسبه ظرفی
اکسیژن ساز (۴5۸)
استهلاک نسبتا بالا
وابستگی به قطعات مصرفی
و لوازم یدکی
قایسه روش‌های تأمبن اکسیژن در بیمارستار
مللی 7396 ۱50 و استاندارد ملی
سیستم مانیفولد و کپسول اک
مسیژن (به‌طوری که هر یک به تن
بایست تعداد تخت‌های موجود د
مصرف اکسیژن به ازای هر بخثر
ت مورد نیاز ارائه شده است.
کپسول اکسیژن (۵۰ لیتری)
مشکلات جدی در صورت عدم دسترسی
به منابع تامین‌کننده (در صورت
بحران‌های منطقه‌ای امکان ارسال
اکسپژن به مرکز درمانی وجود نخواهد
داشت) خطرات احتمالی هنگام جابجایی
بعلت فشار بالای کپسول‌ها آسیب به
شیرها و رنگ آمیزی کپسول‌ها هنگام
جابجایی امکان آلودگی میکروبی در
داخل کپسول‌ها لزوم کنترل موردی
کپسول‌ها هنگام شارژ شدن لزوم
تعویض مرتب کپسول‌ها توسط
نیروی انسانی
نیاز به تعداد قابل توجهی کپسول رزرو
دارد.
مرکز درمانی با توجه به سطح
ایران به شماره 15۱8۱-۱۰۷۶۶ هر
بایی نیاز کل بیمارستان را برآورده
ضریب هم‌زمانی را در نظر گرفت.
و متعاقبا برای کل بیمارستان را
۳۵032110۲ ۲۸۵۵۱۵۵۱ ۵۲۵ ۲۵۵۱۱۲
۳
۱۸۱۳۱۹۱۲۷ 0
-------- صفحهٔ بعد --------
تخت/ فضا/ مکان مصرف
تخت‌های بستری به تفکیک بخش
س ی
1 5 0 0 0 و
۲-۳-۳-۳ ظرفیت‌سنجی 0:ل۸
ظرفیت‌سنجی گاز بیهوشی یا 20لا در اصل بر پایه تعداد اتاق‌های عمل و فضاهایی که در آنها بیمار تحت
بیهوشی قرار می‌گیرد انجام می‌شود. از آنجایی که سیستم تأمین این گاز اساسا به‌صورت کپسول است, متناسب با
نیازه تعداد کپسول‌ها جهت قرارگیری در مانیفولد مرکزی گاز بیهوشی متغیر خواهد بود. گاز ۸1:0 از طریق لوله‌کشی
استاندارد مرکزی به مکان مورد مصرف انتقال می‌یابد. اختصاص اتاقی مجزا جهت سانترال گازهای بیهوشی دارای
مانیفولد ۸20 تعداد مناسبی کپسول ۵۰ لیتری داخل مدار و محلی برای نگهداری کپسولهای پر و خالی توصیه
می‌شود. به دلیل آثرات آنی و پرمخاطره این گاز تمامی این مراحل باید با دقت و توجه ویژه‌ای انجام شده و کنترل
دوره‌ای نشتی 20لا در محیط‌های مورد استفاده با آشکارساز گاز انجام پذیرد. سیستم‌های تهویه هوا و خروجی‌های
اسکونجینگ" ۸655 در اتاق‌های عمل جراحی باید به‌گونه‌ای مناسب طراحی شوند تا از انتشار این گاز در فضاهای
درمانی جلوگیری شود.
۳-۳-۳-۳ تأمین ,2۵
گاز دی‌اکسید کربن» یکی از گازهایی است که به فراخور نوع عمل‌های جراحی بیمارستان ظرفیت‌سنجی
می‌شود. این گاز عموماً در عمل‌های لاپاروسکوپی, زنان و قلب باز و لقاح مصنوعی (۱۷۴) مورد استفاده قرار
می‌گیرد. مشابه گاز ۸120 این گاز نیز به‌صورت کپسول تأمین می‌شود. درصورتی که تعداد عمل‌های فوق‌الذ کر قابل
توجه باشد. می‌توان برای ذخیره و نگهداری کپسولهای 202 و تامین آن از طریق سانترال لوله‌کشی فضایی را
۸۳۵۹1۳۵۲۲ 635 5۵۷۵۱۵۱۵ 5۷۶1۵۲ )۸655( ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۷۰
اختصاص داد و از طریق لوله‌کشی مناسب محل مورد نظر را تغذیه کرد.! با توجه به دبی مصرف گاز ,۴0
عایق‌بندی لوله‌های مسی و استفاده از مانیفولد دارای گرم‌کن باید مد نظر قرار گیرد.
۶-۳-۳-۳ ظرفیت‌سنجی سیستم وکیوم مرکزی
مشابه آنچه در مورد سیستم اکسیژن‌ساز مرکزی گفته شدء سیستم وکیوم مرکزی که شامل پمپ خلاء سیستم
فیلتراسیون و مخزن ذخیره می‌شود نیز بر اساس ضریب نیاز به وکیوم به ازای هر تخت تعیین ظرفیت می‌شود.
جهت محاسبه خلاء مرکزی مطابق جدول ۹-۳ میزان خلاء مورد نیاز در هر مکان محاسبه و جمع آن بر حسب متر
مکعب بر ساعت برآورد میگردد. تعداد پمپ وکیوم و ظرفیت هر یک بر اساس ۱507396 برای مراکز درمانی
محاسبه میگردد. به جهت رعایت موازین بهداشتی در کنترل عفونت و ایمنی اپراتور دستگاه» رعایت مواردی نظیر
نصب فیلتراسیون باکتریال در مسیر خط لوله اصلی و بای‌پس» تراپ» ونت اختصاصی پمپ وجود روشویی و
۵-۳-۳-۳ ظرفیت‌سنجی سیستم مرکزی هوای فشرده طبی
مشابه آنچه در مورد سیستم اکسیژن‌ساز ذکر شد» سیستم هوای فشرده طبی مرکزی نیز که شامل کمپرسور در
انواع بدون/با روغن» سیستم فیلتراسیون» سیستم خشک‌کن در انواع تبریدی/جذبی و مخزن هواست. و توانایی تولید
هوا با نقطه شبنم ۴۰- درجه سانتی‌گراد و حداکثر ناخالصی‌های مجاز بر طبق استاندارد 4508573 41507183
6 و ۳۳۱۵۲۲۱۵۵۵۵6۱۵ ۴۲۵۵6۵۵ را داراست بر اساس نیاز به هوای فشرده طبی,» به ازای هر تخت
بیمار ونتیلاتوری,» بلندر نوزاد و تخت جراحی تعیین ظرفیت میگردد. همچنین از این گاز جهت تمیز و خشک کردن
ایزارهای جراحی دارای کانولا در قسمتهای کثیف یا تمیز بخش استریل استفاده میگردد. هوای فشرده طبی
دارای فشار ۴-۵ اتمسفر بوده و باید کاملا عاری از رطوبت و باکتری باشد. مکان قرارگیری سیستم مرکزی هوای
فشرده طبی به جهت تشابه با سیستم اکسیژن‌ساز مرکزی و موازین بهداشتی مربوطه» می‌بایست به طور مجزا در
اکسیژن‌ساز -هوای فشرده طبی از اتاق قرارگیری سیستم خلاء مرکزی الزامی میباشد.
1-۳-۳-۳ ظرفیت‌سنجی تجهیزات بخش استریل مرکزی (۲550)
استریل کردن ست‌ها و ابزارهای جراحی بی شک از اهمیت بسزائی برخوردار است. اهمیت این موضوع و
جلوگیری از سرایت عفونت به‌حدی است که شاید بتوان گفت بخش استریل مرکزی شاهرگ حیاتی کلیه فعالیت‌ها
و خدمات بیمارستان است. عملکرد نادرست این بخش فعالیت اتاق عمل جراحی را ناکام خواهد کرد. بنابراین
۱ به آخرین نسخه استاندارد ۲۲۸۸2022 و ۸۱۶۵۸99۴ و ۱۹07396 مراجعه شود.
۱۷۱۱۹1۲۷ ۵۲ ۲۱۵۵۱۲ ۵۵ ۱۵۵۱۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
ظرفیت‌سنجی تحهیزات مورد استفاده در این بخش از مجمترین اقدامات در طراحی و تحهیز بیمارستان است. جهت
برآورد حجم مورد نیاز تجهیزات استریل کننده» موارد ذیل لحاظ میگردد:
۱ تعداد تخت‌های بیمارستان مطابق با نقشه معماری شامل:
۲ مشخصات مربوط به زمان کاری بخش استریل شامل:
الف) تعداد سیکل کاری در روز (به‌طور معمول ۶ سیکل)
ب) تعداد روزهای کاری در هفته (به‌طور معمول ۶ روز)
۳ تعداد و نوع عمل‌های جراحی در روز
نظر به اهمیت بخش استریل مرکزی و تکنولوژی بکار رفته در دستگاههای اتوکلاو و شوینده که دارای زمان خواب
جهت تعمیر و نگهداری می‌باشند و به‌منظور جلوگیری از هرگونه وقفه در خدمات این بخش و متعاقب آن وقفه در
اعمال جراحی؛ در نظر گرفتن دستگاه پشتیبان الزامی است.
۰ ی . س هو .۰ ۰ ۲
۱ اتوکلاو بخار در انواع بخار مرکزی/دارای مبدل بخار داخلی
۵ سیستم‌های درزبندی» جای رول و کاتر کاغد وییپک
۷-۳-۳-۳- ظرفیت‌سنجی تجهیزات رختشویخانه
نیاز بیمارستان بهترین ظرفیت برای تجهیزات مذکور در نظر گرفته شود:
۱ تعداد تخت‌های بستری و ویژه و رخت تولیدی هر تخت به تفکیک عادی و عفونی در روز
۲ تعداد و نوع عمل‌های جراحی و پروسیجر در روز
۴ متوسط رخت تولیدی پرسنل در روز
۱ جهت ظرفیت‌سنحی و محاسبه ا57 به استاندارد 0۱۸58952-2 رجوع شود.
۲ برای اطلاعات تکمیلی به جلد نهم این مجموعه مراجعه نود.
وزارت بهداشست. درمان و9 آموزنس پزشکی دفتر توسعه منابع فیزیکی ۳ مور عمرانی |/۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
محاسبه ظرفیت و تعداد دستگاه‌ها بر اساس استانداردهای ملی و بین‌المللی مربوطه انجام پذیرفته و از
مشخصات فنی مندرج در کاتالوگ فروشندگان, دستگاه‌ها قابل انتخاب می‌باشند. به‌طور عمومی تجهیزات اصلی
رختشویخانه شامل موارد زیر هستند:
۱ ماشین شستشو و آبگیری با ظرفیت‌های مختلف (جهت شستشوی رخت عفونی)
۲ ماشین شستشو و آبگیری با ظرفیت‌های مختلف (جهت شستشوی رخت غیرعفونی)
۳ ماشین خشک‌کن با ظرفیت‌های مختلف
۳۴ اآتوی غلتکی
۵. اتوی پرس
۸-۳-۳-۳- ظرفیت‌سنجی سیستم بی‌خطرساز زباله‌های عفونی بیمارستان
انتخاب روش بی‌خطرسازی و امحاء پسماندهای پزشکی ویژه بستگی به عوامل مختلفی از جمله نوع پسماند.
کارایی روش ضدعفونی» ملاحظات زیست‌محیطی و بهداشتی» شرایط اقلیمی» شرایط جمعیتی میزان پسماند و نظایر
آن دارد. اما در حالت کلی موارد زیر در ظرفیت‌سنجی سیستم بی‌خطرساز زباله‌های عفونی بر اساس فاکتور زیر
انجام می‌شود:
۱ میزان تولید زباله عفونی به ازای هر تخت بستری عادی
۲ میزان تولید زباله عفونی به ازای هر تخت پروسیجر /جراحی و ...
۳ ضریب تبدیل جرم زباله به حجم
۴ تعداد تخت‌های بیمارستان اعم از تخت‌های بستری عادی, ویژه ایزوله, آمادگی» ریکاوری» اورژانس» لیبر
پروسیجر,» جراحی» دیالیزء زایمان» اسکوپی و ...
۶ حجم زباله تولیدی در هر روز
۷ تعداد دفعات استفاده از دستگاه در روز
۸ ساعت کاری دستگاه در روز
.٩ مدت زمان هر سیکل کاری
با در نظر گرفتن شاخص‌های فوق به راحتی می‌توان حجم مخزن دستگاه در هر بارگیری را محاسبه کرد.
آخرین ضوابط ظرفیت‌سنجی سیستم‌های بی‌خطرساز زباله عفونی بیمارستان در پایگاه اینترنتی اداره کل تجهیزات
پزشکی وزارت بهداشت و درمان قابل دسترسی میباشد.
۱/۱۱۳, 1۳/ 0۳ ۳۹۵۵۱1۳ ۵۳۵ ۱۵01031 ۳00210 ۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۳ نقشه چیدمان تجهیزات پزشکی
چیدمان تجهیزات پزشکی" یکی از مهمترین فرآیندهای طراحی و برنامه‌ریزی پروژه‌های بهداشتی درمانی صرفنظر از سطح
و ابعاد آنها است. این فرآیند عبارت از ترسیم و جانمایی برخی از تجهیزات پزشکی و وسایل بیمارستانی» اعم از هتلینگ,
اداری» خدماتی و 17 و انطباق آنها بر نقشه‌های معماری است. هدف از انجام این چیدمان» طراحی استاندارد» بهینه و هرچه
کارآمدتر مراکز بهداشتی درمانی و پیشگیری از به هدر رفتن سرمایه و افزایش مخاطره برای بیماران و کاربران است.
۱-2-۳ کلیات و دامنه کاربرد
به دلیل فقدان اطلاعات استاندارد و جامع در مورد برنامه‌ریزی و جانمایی تحهیزات بیمارستانی» در سیستم سنتی»؛
مدیران خدمات درمانی عموماً ناچار به انتخاب یکی از این دو رویکرد هستند: یا با مراجعه به تولیدکنندگان تحهیزات
پزشکی» طراحی و برنامه‌ریزی زیرساخت‌های الزامی این وسایل را به عهده آنها می‌گذارند و یا خود اقدام به جمع‌آوری
اطلاعات و به‌کارگیری کورکورانه و مبتنی بر آزمون و خطا کرده» به طراحی و چیدمان تجهیزات پزشکی اقدام می‌کنند؛ که
این رویکرد می‌تواند به خطاهای جبران‌ناپذیر و هزینه‌های غیرضروری بیانجامد. این در حالی است که جانمایی تجهیزات
بیمارستانی در فاز طراحی و پیش از ساخت مراکز درمانی» از بروز بسیاری از این هزینه‌ها جلوگیری کرده شرایط مناسبی را
۲-2-۳ مزیت‌های استفاده از نقشه چیدمان تجهیزات پزشکی
بود. از میان مزایای متعدد این فرآیند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
5 ۸۱۸ ۱۳۱۴6 و ...) و استانداردهای مرتبط وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی کشور؛
به پیروی از آنها هستند. ناگفته پیداست که تعارضات و ناهمخوانی‌ها با آن استانداردهاء همواره هزینه‌های
۱۷۸۵۵۱۲۵۱ ۴۵۱۵۲۱۵۳1۵۱۵۳۱۳۵ ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
هنگفت و غیرمعقولی را به جامعه پزشکی تحمیل کرده است. حال اینکه با چینش و جانمایی تحهیزات
مطابقت‌های ممکن آشکار شده و از بروز هزینه‌های اصلاحی احتمالی جلوگیری می‌شود.
۲ تعیین محل دقیق تجهیزات و اطمینان از عدم تداخل و قرارگیری مناسب تجهیزات در مجاورت هم؛
هنگامی که چیدمان تحهیزات انجام پذیرد»ء مشکلات ناشی از تداخل تحهیزات مشهود خواهد بود. به‌طور
کلی می‌توان گفت که اگر یک وسیله پزشکی به خصوص در یک فضا جای نگیرد. دو راهکار را می‌توان در
پیش بگیریم:
الف) با توجه به فضای معماری اختصاص یافته» وسیله‌ای را انتخاب کنیم که از ابعاد کوچکتر یا به
عبارت دیگرء مناسب‌تری برخوردار است.
ب) در صورت امکان می‌توان دست به تغبیر ابعاد معماری زد به‌طوری که جانمایی مطلوب حاصل گردد.
ترتیب قرارگیری فضاها کنار یکدیگرء محل قرارگیری خط قرمزء رختکن» اسکراپ» ورود و خروج» فضاهای
استریل» غیراستریل» تمیزء» کثیف» عفونی» از مواردی هستند که ارائه نقشه چیدمان می‌تواند بر طراحی هر
چه بهتر آنها اثرگذار باشد.
۴ جلوگیری از صدمات احتمالی ناشی از ضربات مکانیکی به تحهیزات و کاهش احتمال خطر برای بیماران در
هنگام ورود و خروج؛
به عنوان مثال قرارگیری مانیتورهای دستگاه آنژیوگرافی در مسیر عبور برانکار و یا برخورد درب یا تخت
سی‌تی اسکن به برانکار بیمار ترومایی می‌تواند سیب بالقوه‌ای هم برای بیمار و هم برای تجهیزات به
همراه داشته باشد.
بهینه‌سازی این مسافت اگر چه در ظاهر چندان پر اهمیت جلوه نمی‌کند. اما با در نظر گرفتن آن در فاز
طراحی» بر در نظر گرفتن محل قرارگیری و نحوه کاربری تجهیزء می‌توان بر بازده پرسنل درمانی تأثیرگذار
بود. به عنوان مثال در آتاق سی‌تی اسکن نه تنها باید اوتلت‌های گازهای طبی را در مجاورت هر تخت
طوری جانمایی کرد که اتصال آنها به بیمار با سهولت انجام شود بلکه محل قرارگیری درب اتاق کنترل
به اتاق سی‌تی اسکن» محل قرارگیری انز کتور دارو و نحوه دسترسی به اتاق کنترل نیز می‌توانند طوری در
نقشه چیدمان لحاظ شوند که هیچ‌گونه تداخلی ایجاد نشده و مسافت طی شده توسط پرسنل نیز حداقل
گردد.
۷ حداکثر استفاده بهینه از فضاها و کاهش محسوس هزینه‌های طراحی و ساخت و اجرای تأسیسات؛
۸ برآورد تعداد تجهیزات با توجه به مساحت و ابعاد فضای بخش‌ها؛
٩ تعیین و تخمین نیازهای تأسیساتی الکتریکی و مکانیکی در محل نصب تجهیزات پزشکی؛
۱۷۱۳۱۹۱۲۷ 01 ۲1۵2|1۳ 200 ۱۷6۵ 01032| ۴۳003 ]]0/ << ۴
-------- صفحهٔ بعد --------
با توجه به استانداردها و نقشه‌های اجرایی برخی تجهیزات خاص» طراحی تأسیسات الکتریکی و مکانیکی
5 گاز شهری,» نود شبکه و غیره انجام می‌شود.
به این ترتیب اجرای دقیق تأسیسات تا محل انتظار میسر خواهد بود. لازم به ذکر است منظور از این
پروسهء اجرای زیر ساخت‌های تأسیساتی تا مکان انتظار و متعاقب آن استقرار تجهیز است به نحوی که
دستگاه با حداقل کانکشن‌ها به منابع تأسیساتی متصل شود.
۰ تعیین محل دقیق استقرار دستگاه نسبت به دیوارها و ستون‌ها و به دنبال آن اجرای دقیق زیرساخت‌های
سازهای مورد نیاز جهت پایداری لرزه‌ای و استحکام دستگاه؛
با کنترل نقشه‌های چیدمان, نقشه‌های سه‌بعدی» و با ترسیم فضاها به‌صورت بیمارستان مجازی» این شانس
به کادر درمانی داده می‌شود تا قبل از ساخت بیمارستان» هر گونه متناسب‌سازی فضا با خدمات خود را به
در نقشه چیدمان امکان طراحی سیستم‌های کنترلی, ایمنی» محافظتی به بهترین شکل فراهم می‌آید که
سی‌تی اسکن, رادیوگرافی دیجیتال و غیره ممکن است بر اثر وجود تشعشعاتی چون اشعه ایکس, الکترون»
فوتون» گاما و میدان مغناطیسی» ایمنی بیمار» کاربران» پرسنل کادر درمان و مراجعین بیمارستان دچار
مخاطراتی شود که همگی در نقشه چیدمان نمایان شده و تمهیدات لازم در خصوص آن اندیشیده می‌شود.
می‌گیرد.
اگر چه مسائل مربوط به کنترل عفونت در طراحی فضای فیزیکی مرکز درمانی لحاظ می‌شوند. اما بسیاری
از ترددهای انسانی و حمل و نقل تجهیزات در نقشه چیدمان آشکارتر شده» و تمهیدات لازم متعاقبا انجام
در این خصوص می‌توان به اثرات و تداخلات الکترومغناطیسی دستگاه‌ها به یکدیگر اشاره نمود. به عنوان
مثال اثر میدان مغناطیسی دستگاه ۱۸۵۱ بر تجهیزات فلزی پیرامونی نظیر آسانسور» سی‌تی اسکن» 008
هوارسان» دیزل‌ژنراتور»ه ترانسفورماتورهای برق» ۳5 و غیره و اثر آنها بر همگنی میدان مغناطیسی از
عوامل مهم و قابل توجه در جانمایی و مکان‌یابی اتاق مگنت میباشد که در نقشه‌های چیدمان تجهیزاتی با
-------- صفحهٔ بعد --------
۵ تهیه فهرست تحهیزات بیمارستانی؛
بر اساس نقشه‌های چیدمان, نقشه‌های معماری نهایی شده و به تبع آن می‌توان فهرست یا ورژن تجهیزات
بیمارستانی را به‌صورت جامع و دقیق تعیین کرد. به این ترتیب آمار دقیق نیازمندی‌های پروژه به لحاظ
تجهیزات استخراج و به دنبال آن مصرف دقیق برق, آب بخارء بار حرارتی تجهیزات مشخص می‌شود.
۶ تعیین مسیر انتقال دستگاه به مکان قرارگیری جهت نصب؛
تعبیه ۷۵/0 و یا مسیر عبوری دستگاه به‌طور ایمن به محل نصب از جمله الزامات اصلی در موضوع حمل و
نقل و نصب تجهیزات بیمارستانی میباشد. این مورد در خصوص تجهیزات سرمایه‌ای گران‌قیمت بسیار
حائز اهمیت است. به عنوان نمونهء بدیهی است برای حمل دستگاه ۸۸۸۱ که دارای وزن تقریبی ۶ الی ۷ تن
و ابعاد حدودی ۲/۲۰*۲/۵۷۲/۳۰ متر است با محدودیت‌هایی روبرو خواهیم بود. قابلیت تحمل وزن دستگاه
در مسیر انتقال به مکان نصبء» شیب رمپ انتقال دستگاه» استفاده از جرثقیل جهت انتقال از طریق ۷010
استفاده از آسانسورهای خاص, از جمله فاکتورهای مهم قابل توجه در فرآیند نصب دستگاه ۱۸8۱ میباشد.
این موضوع زمانی آهمیت مضاعف پیدا می‌کند که برخی از شرکتهای بیمه‌گر دستگاه‌ها را تا قرارگیری در
محوطه بیمارستان بیمه می‌نمایند و هیچ‌گونه مسئولیتی را در هنگام انتقال دستگاه در درون مرکز درمانی بر
عهده نمی‌گیرند.
در مجموع می‌توان گفت تهیه نقشه چیدمان تجهیزات پزشکی تأثیر به‌سزایی بر کاهش هزینه‌ها و تسریع و بهینه‌سازی
هر چه بیشتر فاز طراحی دارد؛ چرا که با اجرای کامل این فرآیند. می‌توان تلورانس‌های محاسباتی را به طرز چشمگیری
کاهش داده و به فاکتور ایمنی بهتری دست پیدا کرد. به عبارت دیگر با داشتن این نقشه لباس خدمت کلینیکی بر تن سازه»
ساختمان» و تاسیسات پرو می‌شود و فواید متعدد فوق الذکر را در پی خواهد داشت.
۳-2-۳ تجهیزات قابل ارائه در نقشه چیدمان تجهیزات پزشکی
در حالت کلی تجهیزاتی که در نقشه چیدمان ترسیم می‌شوند دارای شرایط خاصی می‌باشند؛ بنابراین تمامی تجهیزات
و وسایلی که در نقشه چیدمان آورده می‌شوند لزوما در فهرست تحهیزات وجود ندارند؛ مانند لوازم اداری» آاء برخی
تجهیزات هتلینگ و غیره. ولی از آنجایی که محل قرارگیری آنها می‌تواند تأثیر زیادی بر محل نصب برخی از تجهیزات
پزشکی داشته باشد و یا گردش کار را طبق استاندارد مشخص می‌نماید لزوماً باید چیدمان شوند.
لذا می‌توان گفت تجهیزاتی که در هر نقشه چیدمان آورده می‌شوند از موارد ذیل تبعیت می‌کنند:
۱ تمامی تجهیزات پزشکی بزرگ و سنگین (و اغلب گران‌قیمت) که معمولاً فضای زیادی اشغال کرده, نصب
آنها مستلزم تأمین سازه خاص و تأسیسات عمده‌ای باشد (گروه ۸)؛ همجنین تجهیزات پزشکی که
۱ به جدول ۳-۳ رجوع شود.
030زا 0 ۳ 010۵ ۱۷/۵ ۵۳۱۵ ۳۹۵۵۱1۱۳ 0۲ ۱۱۳,۵1۳
-------- صفحهٔ بعد --------
فضای زیادی اشغال نکرده ولی به‌صورت ثابت نصب گردیده و جابه‌جا نمی‌شوند؛ و نیاز به برخی الزامات
نصب نیز دارند. با در نظر گرفتن این تجهیزات در نقشه چیدمان تمامی نیازهای الکتریکی و مکانیکی آنها
در محل نصب به راحتی تعیین می‌شود. همچنین امکان چینش دقیق تجهیزات مطابق با نقشه اجرایی
نصب دستگاه و با توجه به مارک و مدل آن فراهم میاید. تجهیزات این گروه عمدتا انواع اتوکلاو و
تجهیزات بخش استریل مرکزی» تجهیزات لاندری» آنژیوگرافی» تجهیزات تصویربرداری» کنسول گازهای
طبی» ستون‌های سقفیء چراغ سقفی اتاق‌های عمل, سنگ‌شکن برون‌اندامی» رادیوتراپی و غیره را شامل
می‌شوند. همچنین تجهیزات کوچکتر مرتبط با آنها از قبیل مانیتورینگ علایم حیاتی با پایه نصب دیواری»
نگاتوسکوپ و غیره نیز شامل این جانمایی می‌شوند.
۲ تجهیزات پزشکی که نسبتاً بزرگ بوده» فضای زیادی اشغال کرده و در محل ثابتی قرار می‌گیرند. ولی به
راحتی جابه‌جا می‌شوند (گروه 8). این تجهیزات که بر معماری فضا تاثیرگذار می‌باشند شامل ونتیلاتورء
بخش انجام می‌گیرد.
۲ برخی از تجهیزات هتلینگ که محل نصب آنها با توجه به محل قرارگیری تجهیزات پزشکی تعیین
میگردد مانند پرده دور تخت. صندلی انتظار و مراجعین» مبل راحتی» تلویزیون» یخچال و غیره.
۴ تجهیزات هتلینگ که گاه فضای زیادی اشغال کرده و محل قرارگیری آنها بر دیگر تجهیزات تأثیرگذار
است و همچنین به جهت تعیین و تخمین فضای کافی اتاق جهت قرارگیری تجهیزات و گردش کار بهتر
در نقشه مشخص می‌شوند. این تجهیزات شامل انواع ترالی‌هاء انواع سطل‌های زباله و البسه اعم از عفونی و
غیرعفونی و وسایلی از قبیل می‌باشند.
۵ تجهیزات مرتبط با امور خدماتی که محل نصب ثابتی داشته و فضای زیادی اشغال می‌کنند (گروه ۸) که از
این گروه می‌توان به تجهیزات آشپزخانه» سینک اتاق‌های دارو و کار تمیز و اتاق کار کثیف اشاره کرد.
۶ برخی تحهیزات اداری که دارای الزامات نصب بوده و یا بر گردش کار و استفاده از سایر تحهیزات اثر
می‌گذارند (و در فهرست تجهیزات پزشکی ذکر نمی‌شوند). این تجهیزات عموماً فضای زیادی اشغال کرده و
محل قرارگیری آنها از اهمیت بالایی برخوردار است؛ به عنوان مثال مکان قرارگیری میز و صندلی پزشک
تعیین‌کننده محل قرارگیری نگاتوسکوپ» پریز برق» نود شبکه, تلفن» ست معاینه دیواری و غیره میباشد.
بنابراین چیدمان آنها بر اساس موارد ذیل انجام می‌گیرد:
الف) درصد اشغال و استفاده بهینه از فضای اتاق
این تحهیزات عبارتند از میر و صندلی پزشک. میر و صندلی پذیرش؛ میز و صندلی ایستگاه پرستاری» میر و صندلی
مترون» میز و صندلی رئیس بخش, رایانه» چایگرء تلفن» قفسه» کمد. کابینت» سکوبندی آزمایشگاه» سینک آبدارخانه»
روشویی و غیره.
-------- صفحهٔ بعد --------
به‌طور خلاصه می‌توان گفت تجهیزاتی که یکی از موارد ذیل در مورد آنها صدق کنند در نقشه چیدمان ترسیم خواهند شد:
تجهیزات دیگر اثر می‌گذارند (گروه ۳).
۳ تحهیزات هتلینگ. آاء خدماتی که فضای زیادی اشغال کرده و داراأی الزامات نصب می‌باشند و یا به واسطه
حجم و اندازه بر طراحی و چیدمان تجهیزات اثر می‌گذارند.
2-2-۳ نمونه‌ای از چیدمان تجهیزات در نقشه‌های معماری
همان‌گونه که پیشتر گفته شد. بهجهت کاهش خطاهای پزشکی ناشی از گردش کار کنترل عفونت» ایمنی بیمار و
الزامات طراحی صحیح و بهینه بیمارستان میباشد. به‌طوری‌که با در اختیار قرار دادن نقشه‌های چیدمان تجهیزات به
تشخیصی-درمانی نمایند» دچار مشکلات عدیده‌ای در تامین نیازمندی‌های تاسیساتی تجهیزات در مجاورت مکان قراگیری
۱. چیدمان تجهیزاتی استاندارد در اتاق عمل جراحی سرپایی اورژانس
همانطور که در شکل ۶-۲ مشاهده می‌شودء کلیه تحهیزات بیمارستانی در گروه ۸ و 8 در فضای اتاق
عمل سرپایی اورژانس چیدمان شده‌اند. ابعاد فضای آماده‌سازی/اسکراب/پیش ورودی این اتاق عمل با
اندیشیدن ملاحظاتی نظیر قرارگیری آسان و ایمن برانکار بیمار اورژانسی» فضای بازشو درهاء امکان
اسکراب سریع تیم جراحی و قرارگیری وسایل و تجهیزات پشتیبانی مورد نیاز در این فضا ارائه شده است.
همچنین در فضای داخل آتاق عمل سریایی اورزانس» مکان استقرار تختء نحوه قرارگیری ستون سقفی و
گردش آن حول بیمار و دسترسی کادر درمان به تجهیزات مستقر بر روی آن» محل قرارگیری چراغ جراحی
سقفیء نحوه قرارگیری انواع ترالی‌هاء میزها و تجهیزات پزشکی مورد نیاز به طور دقیق بر مبنای ملاحظاتی
نظیر انتقال سریع بیمار از برانکار به تخت عمل و سهولت دسترسی به هر یک از تجهیزات جهت انجام
پروسیجرهای درمانی میباشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
ا
راهنمای نقشه (اتاق عمل سرپایی)
9
ری) آویز لباس
پریز برق
(۲۳) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده
(۲۳) محل قرارگیری صابون مایع
(۳) دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی
(ع) خروجی اکسیژن خهت افزآیش کمترل عفونت
: و اتمه کانال‌های تاسساتی
(۴ع) خروجی هوای فشرده اس
((ع) خروجی وکیوم
دسر کرنده
0 ترولی پانسمان
کسیر
پمپ سرنگ با اهمکان
(۱۳۶) فلومتر به همراه رطوبت زن بص سر رو ۷
با ابر اراوی سون سغمی
(۳) ساکشن دیواری مامینور سبار با ار روک
۹ ستون سقفی
(۳) قَفسه ایستاده جلو باز
۳0 قفسه ایستاده دردار
(
۵) آینه بالای روشویی
ترولی دردار جهت رخت و لباس های کثیف عفونی
(
۶) ترولی بییوشی
(۶) ترولی جراحی دو طبقه استیل
سل زبله موی متوسا
و + . نگهداری گان و السه نمیز)
پنترکام (ارتباط دو طرفه صوتی) در قمت ۹
تابوره پشتی‌دار -چرخ‌دار -چک‌دار نگهد" ری موفت وسال‌بیمار
( دستگاه ساکشن سیار موتوردار
سم
دا
(۲۳۸) گرم‌کن خون و مایعات
9 چراغ جراحی تک قمره سقفی
شکل ۶-۳- پلان نمونه اتاق عمل سرپایی برای ۲۳۰
هزار پذیرش سالانه (مراجعه به نقشه ۱۱۰-۲ صفحه
۲ جلد ششم, بخش اورژانس)
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی
(۲۶) پمپ سرنگ با پایه‌ی سیار (۲۲) سینک اسکراب
(۲۷۱) محل قرارگیری جمبه‌ی روکفشی (0ج) ساعت اناق عم
(۲۸۰) سطل زباله‌ی عفونی متوسط (چرخ‌دار استیل) ((۳) الکتروشوک
ترولی دو لگنه‌ی استیا (۳۳) الکتروکوتر همرا
مش 00 5 اج
را ار ان
خررخی‌ها و پریرها به صورت نوکار
یر
۹ تصیه شون سصمی [۹ ی 4 . ل
ری . ۳3 7ب ۳
لت جر
۹ ۹ ۹ آ/
ی ل
7 و۳۳
0 سر 1.20 100-0
فضای بارک سای کار وموجهیرآات 0۳۸ ای کان< تخهبرات فسای با رک 6۳
مر س ات ی
۳۹ ۳
0.30 با پا
سس زه ۳
: رِ یا
8 /
ی 070 0.70 3 1 090 و :
۳ /
۱ از نو ۹ / ۳۳
8 8 ار ۶۶
[ ۱ ۹ استیل
۳ ۱ ۱
۱ ا ۱ ای
۱ ۱ ۱ ی
۱۳۱۲ قصای آماده سازی| نیمار تیار "سریل فرعی
مه ۱ 1 ۵
در ۱ (در صورت ببار) ۱ (ست استریل دار و-وسایل مصرفی و...)
]۲ ۳ ۱ 1
۱ ۱ که
۱ ۱ با
8 ۱ ۱
سل ا ۱ از نو
امه لا "عفن
: 0.70 070 ز
/
7/۰
۹
ی ار
با ترولی
35.00
3.
20
-------- صفحهٔ بعد --------
۰
۲. چیدمان تج»ه
همان گونه که
الکتریکی مور(
گازهای طبی :
قرارداد و هم<
انطباقی بیشترءٍ
بیشتری را برا:
درمان به‌همراه
کند دپواری جهت نگهداری
انواع دآروو وسایل مصرفی
میز جهت آماده سازی دارو
و وسابل مصرفی پزشکی
کلیینت جهت نگهداری رخت
و الینه تمپز و انواع است
3.70
نا زک‌کاری‌کف
طبق جدول
ْ س020]
220
سم
سدق ]
شکل ۷-۳- پلان نمونه اتاق
زاتی استاندارد در اتاق زایمان به روش ۱۳8۸
در شکل ۷-۲ مشاهده میگردد. چیدمان تحهیزات تاثیر بسیار زیادی بر تاسیسات م
نیاز در اتاق ۸08 از جمله مکان نصب کنسول گازهای طبی مرتبط با مادر و خر
ورد نیاز تخت احیای نوزادء دارد.
ان تحهیزات در حدود ۱۰۰ نوع وسیله و دستگاه پزشکی, هتلینگ. خدماتی, تاسی.
نمایان شده است که هر یک به تنهایی اثر قابل توجهی بر فضا و گردش کار خواه
دون دقت نظر و توجه موشکافانه در این امر مخاطراتی در سطوح مختلف و در
برکز درمانی محتمل خواهند بود. امروزه مبنای تفاوت کیفیت و عملکرد مراکز درماز
استوار بوده و عامل توجه خاص سازمان‌های بیمه‌گر در رتبه‌بندی بیمارستان‌ه
نین مراجعه بیماران و جذب گروه پزشکی متبحر میباشد. بی شک طراحی صحیح
با معیارها و استانداردهای اعتباربخشی بیمارستانی داشته و رتبه بالاتر» اعتبار و
ی مرکز درمانی از نقطه‌نظر آثریخشی درمان» رضایت‌مندی بیماران و پرسنل و الب
خواهد داشت.
منطقه نگهه‌اری نجهیزات پزشکی و حداکتر ظرفیت بخجال خداقل مضای مررد نهاز جهت او آمدگی سس اس ۳0.70
۱ رسایل مصرفی اتاق ۱
1 ۴ قوت مب تخت در رمان اخطراری
ی
(ه 11
5 5 2 ی
مش 0 سم
و فرد< در زمان زاینان ۱
فضای آزاد و بدون 1.20 و
ماع در کنار تخت
استفاده از نبمکت عرویض جلیگرین
استفاده از سبنک اسکراپ 2 صندلی جهت آسایش پوت ملار
جایگرین رو قوس دی : 0(
0۱.90 را
25 ۱۱۹/
ووسذٌ هه
5 کدلوازم کد لوارم کید السه‌وگان
| اساست شخصی . * تمیزملار و
راهان مادر همراهان
1.90
240
رحس ات ی
0 ۱۸۵۵۱۵۵۱ ۴۲
کانیکی و
وجی‌های
د داشت.
زمان‌های
ی در دنیاً
موفق ۰
٩ اقتصاد
410
4
180
م» بخش زایمان)
0۶۲1۵۵۱۱۲۱ ۱۷۱۱۹۱۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
به‌طور کلی» ترسیم نحوه چیدمان تجهیزات پزشکی بر روی نقشه‌های معماری, می‌تواند نقطه عطفی در تعاملات
تخصصی گروه معماری و گروه مهندسی پزشکی باشد. به این ترتیب می‌توان از طراحی بهینه» کارآمد. ایمن و عاری از
نقیصه اطمینان حاصل کرد.
نکته‌ای که در اینجا باید ذکر شود این است که ممکن است در برخی موارد بر اساس چینش تحهیزات. مشاهده شود که
تمامی تجهیزات مورد نظر در فهرست تجهیزات پزشکی را نمی‌توان در یک بخش به خصوص جانمایی کرد. بنابراین پس
از ترسیم نقشه‌های چینش وسایل, فهرست تجهیزات پزشکی را بازبینی کرده و در صورت لزوم با حفظ استانداردها از
تجهیزاتی با ابعاد کوچکتر و دارای چندین قابلیت و یا لحاظ گردش کارهای خاص و آموزش پرسنل به جهت جلوگیری از
هرگونه مخاطره» بهره می‌گیریم.
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳-
فهرس
در
بین‌الما
خریدار
می‌شو
۸۲
کی اغلب از تکنولوژی پیشرفته
و انتخاب آنها به امری پیچیا
دهیزات مورد نیاز بیمارستان و ن<
سب و منطبق با نوع» سطح و <
ارستانی امری ضروری است.
۱۰ نمونه‌ای از این ارزیابی را
اظ امکانات بومی موجود.ء به صو
بهره‌برداری قرار می‌گیرند. به ع
تخت بستری ویژه ۱۳۷
دول ۱۰-۳- نمونه‌ای از جدول مشخصات
کی بر اساس برنامه‌ریزی بالینی
و بالایی برخورداراند و به جهت تنوع و گستردگی خصوصیات فنی این
وه جانمایی آنها در نقشه‌های معماری بحث گردید. اما آنچه پیش رو است
حم خدمت درمانی است. در این راستا تعیین و ارزیابی مشخصات فنی تک
شده است. این فرآیند باید با درنظر گرفتن تمامی تکنولوژی‌های ملی و
رت کاملا بی‌طرفانه و مستقل, بدون توجه به مارک خاصی انجام گیرد. با
بارت دیگر لباس تجهیزات تجهیزاتی بیمارستان به تن او اندازه و دوخته
حداقل مشخصات فنی مورد نیاز
دارای قابلیت تنظیم تمامی پوزیشن‌های استاندارد تخت به صورت الکتریکی
دارای قابلیت های 2۳ تنظیم ارتفاعء زاویه, قابلیت توزین بیمار و... و ملحقاتی نظیر آویز سرم
و آویز کیسه ادرار... مقاوم به روش‌های شستشو و ضدعفونی
بدنه از جنس ضدخش و مقاوم در برابر خوردگی و روش‌های ضدعفونی
مجهز به بدساید و آویز کیسه ادرار
دارای قفل مرکزی چرخ‌ها
محافظت شده در برابر جریان نشتی و شوک الکتریکی
تشک مواج ۱و8 ۲۷۵ با ارتفاع مفید ۲۰ سانتی‌متر
دارای مدهای عملکردی 513116 و ۸۱1۵۲۱۵11۷6
دارای کاور دور زیپ‌دار ضد آب و تعریق
سلول‌های تشک از جنس پلی یورتان بادوام
دارای امکان ایجاد سلول‌های پر به عنوان بالشت هوا
دارای سوراخ‌های ریز لیزری بر روی سلول‌ها به جهت ایجاد جریان هوای خنک‌کننده
دارای آلارم دیداری و شنیداری ۳۲۵۶۶۲۵ ۱۵۷۷
دارای آلارم دیداری و شنیداری قطع منبع تغذیه
امکان تعویض سلول‌های تشک در صورت خرابی یا پارگی و سوراخ شدن
دارای ضامن ۴۴ جهت تخلیه سریع در موارد احیاء قلبی ریوی بیمار
دارای درپوش مخصوص جهت جابجایی تشک
امکان شست و شو و ضدعفونی راحت رویه تشک
امکان تحمل وزن بیماران تا ۱۸۰ کیلوگرم
فنی برخی از تجهیزات پزشکی موجود در اتاق ایزوله بخش لا۲ا یک بیمارستان فرضی
۱۵۵۱1۳ 30 ۱۸۵۵۱۵۵۱ ۳۵
۳
۱۷۱۱۳۱۹۱۲۷ 0۲۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳
وزارت
وسیله | دستگاه
مانیتور علائم حیاتی ۱2
دستگاه همودیالیز
1 جدول ۱۰-۳- نمونه‌ای از جدول مشخصا
ان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع
حداقل مشخصات فنی مورد نیاز
دارای نمایشگر 7۶7 رنگی
دارای قابلیت نمایش حداقل ۸ منحنی همزمان
دارای ماژول های 626 ۸۱8 ۸۸ ۸۱۵۴ 5۳02 ۴۱۳۵2
دارای دو کانال اندازه‌گیری 1۴۸۸۳
دارای دو کانال اندازه‌گیری ۱۵۴
دارای آنالایزر آریتمی و 568۲6۳۲ 57
دارای چاپگر حرارتی جهت ثبت اطلاعات و منحنی‌ها
دارای حافظی داخلی 71۲6۵ جهت ثبت اطلاعات تا حداقل ۴۸ ساعت
دارای باتری داخلی قابل شارژ با طول عمر بالا
دارای آلارم های دیداری و شنیداری با قابلیت تنظیم حدود
امکان اتصال به سیستم سانترال
دارای حداقل مدهای تنفسی ۸۳۳۷ 5۱۸۷ ۸۸۱۸۷ 2۳۸۴۳ م8۱۳۸ اواوی۸ ۵۱۳۸۵ ۸۳۵۷
۷ ۲۷۷۷
دارای قابلیت نمایش پارامترهای 11 ,6] ,۱/۴ ,۷۹۱ ,۷۹۲ ,۴۴۴۴ ,۴۵۵۵ ,۴۲۵۵۳ ,۴۱۵2۵
دارای قابلیت ۷۵۳۹۱۱۵110 ۱۳۷۵۶۱۷۵ ۸1۵۳
دارای مرطوب کننده (۲۵۲۱۵1۴1۵۲)
دارای قابلیت نبولایز دارو
دارای کمپرسور پشتیبان جهت موارد کاهش فشار هوای مدیکال مرکزی (کمتر از 82۲ ۳/۶)
دارای قابلیت تنظیم ۴۱۵2 از ۲۱ تا ۱۰۰ درصد و کار کرد با اکسیژن فشار پایین (8۵۲ ۴-۵)
دارای هشدار دیداری و شنیداری فشار و حجم
دارای آلارم ۳۵۵م۸
دارای قابلیت اندازه‌گیری اتوماتیک کامپلیانس لوله تنفسی و کالیبراسیون خودکار
دارای باتری داخلی با کار کرد حداقل ۲ ساعت به ازای هر بار شارژ کامل
دارای حداقل ۲۴ ساعت حافظه 71۳۲۵۲۵
دارای مانیتورینگ 5۲66۲ 702۳ حداقل ۱۴ اینچ با قابلیت چرخش جهت دید بهتر از ایستگاه
دارای باتری م8220 با قابلیت کار کرد بدون برق دستگاه تا حداقل ۵/۰ ساعت
دارای سیستم جلوگیری از لخته شدن خون (۴۵۴)
دارای آلارم دیداری و شنیداری در صورت بروز هرگونه مشکل در عملکرد دستگاه
قابلیت اتصال به سیستم ۸0 مرکزی یا ۲05 و سیستم 80 سیار
ت فنی برخی از تجهیزات پزشکی موجود در اتاق ایزوله بخش ۱۲ یک بیمارستان فرضی
فیزیکی و امور عمرانی
۳
۹
سح ۲۸۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۴
وسیله/ دستگاه
کنسول دیواری/ ستون سقفی
گازهای طبی
فلومتر همراه با رطوبت زن
ی جدول ۱۰-۳- نمونه‌ای از جدول مشخص
حداقل مشخصات فنی مورد نیاز
حداقل حجم تزریق در بازه ۱/۰ تا ۹/۹۹۹ میلی‌لیتر
حداقل رنج تزریق در بازه ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌لیتر بر ساعت
توانایی تزریق انواع سرنگ ایرانی و خارجی
توانایی تشخیص اتوماتیک سرنگ‌های ۰۱۰ ۰۲۰ ۳۰ و۵۰ میلی‌لیتر
دارای استاندارد مقاوت در برابر نفوذ مایعات حداقل ۱۳۷1
حداقل صحت ۳/۸ در تزریق حجم تنظیمی
توانایی پرجینگ مایعات به صورت اتوماتیک یا دستی
توانایی تشخیص انسداد تزریق: حداقل فشار قابل تنظیم در بازه ۱۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر جیوه
دارای آلارم‌های دیداری و شنیداری
حداقل دارای آلارم‌های مقابل باشد: # آلارم شنیداری/ دیداری نزدیک به پایان تزریق
#پایان تزریق #انسداد مسیر #پایان شارژ باتری
دارای گیره نگهدارنده به پایه دیواری ۴۱3۲۳ ۲۵۱۵
توانایی کار با برق 0۳ و۸۴
توانایی اتصال به سیستم ااهح ۸0۲۶6 یا دارای سوکت شبکه
دارای کانکتور 85232/8145/158
حداقل شارژ باطری ۴ ساعت در حالت فول شارژ و برای نرخ تزریق ۵ میلی‌لیتر بر ساعت
حداقل دارای نمایشگر ۱۴۵
حداکثر زمان شارر کامل ۱۵ ساعت
دارای نمایشگر وضعیت تزریق
دارای ۱۳۲۵۲۷ 0۲8 برای حداقل ۵۰ دارو
دارای حافظه داخلی برای حداقل ۱۰۰۰ ۴۷۵۲
دارای پارامتر ۴۷0۵ (کنترل فشار مرحله انتهای تزریق)
طول کنسول حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر
دارای ۲ عدد اتلت اکسیژن و ۲ عدد اتلت وکیوم و ۲ عدد اتلت هوای فشرده
دارای ۲ عدد سوکت شبکه 45 ۴ جهت ارتباط با شبکه ۲۷۱5 و اتصال مانیتورینگ علائم حیاتی
به مانیتور سانترال ایستگاه پرستاری
دارای ۸ عدد پریز برق 1۴5 بخش ا۱۴
دارای ۱۰ عدد پریز برق 1۴5 بخش ۱۴-۵۲
دارای چراغ روشنایی (1ع۱۳۵1۲6) درحدود ۳۹ وات در بالا (دو عدد)
دارای چراغ روشنایی (۱۵۲00 ]۷1۹1) جهت معاینه بیماردر پایین کنسول (یک عدد)
دارای محل نصب سیستم احضار پرستار (متناسب با سیستم انتخابی اقدام گردد)
دارای محل قرارگیری درجه تب (در صورت تدارک ترمومتر تیمپانیک برای بخش نیازی به این
مکان قرارگیری نیست)
محل قرارگیری صفحه مشخصات بیمار (در صورت تعبیه صفحه دیجیتالی در پانل احضار
پرستار نیاز به این صفحه از نوع پلکسی گلاس نمی‌باشد)
دارای ریل طولی فوقانی در قسمت بالایی کنسول جهت اتصال پایه مانیتورء آویز سرم» سبد
کاف و پروب پالس و ...
دارای قابلیت تنظیم فلوی خروجی از ۰ تا ۱۵ لیتر در دقیقه
دارای مرطوب‌کننده گاز اکسیژن برای کاربردهای تنفسی
دارای الارم صوتی انسداد نازل اکسیژن
دارای فیلتر سرامیکی قابل تعویض
دارای مخزن از جنس پلی کربنات شفاف
ات فنی برخی از تجهیزات پزشکی موجود در اتاق ایزوله بخش ا۱۴ یک بیمارستان فرضی
۵ ۱۵۵۱۲۵۱ ۵3۵ ۲۵۵۱۱۳ ا
۳
۱۱۱۱۱۹۹۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
با در نظر گرفتن پارامترها و مشخصات فوق» امکان مقایسه مارک‌ها و مدلهای مختلف فراهم می‌آید. به‌علاوه همانطور
درمانی» مشخصات فنی» دوام» تکرارپذیری» صحت. دقت و قابلیت اطمینان انجام پذیرد. برای روش‌تر شدن موضوع در ادامه به
ذکر مثال‌هایی در این رابطه می‌پردازیم.
در بسیاری از موارد انتخاب دستگاه بر اساس نوع خدمت درمانی انجام می‌گیرد. به عنوان مثال خدمت آرتروسکوپی را در
نظر بگیرید؛ اینکه آرتروسکوپی روی زانو لگن» بازوه مچ و یا ستون فقرات انجام شود» تعیین‌کننده مشخصات فنی و
سیستم‌های نمایشگر است. محل به‌کارگیری تحهیز مورد نظر نیز متناظر با نوع خدمت است. به عنوان نمونهء اینکه مانیتورینگ
علائم حیاتی در چه بخشی استفاده می‌شود. و با به عبارت دیگر چه نوع خدمتی توسط آن انجام می‌پذیرد. مشخص‌کننده
از منظر دیگر» سطح خدمت که به طور مستقیم با جمعیت تحت پوشش مرتبط است. پارامتر دیگر در انتخاب تحهیزات
بیمارستانی است. به‌عنوان نمونه در تجهیز آزمایشگاه مراکز درمانی» سطح خدمت که مشخص‌کننده دامنه فعالیت در آزمایشگاه
مورد نظر استء پارامتر اصلی در انتخاب تجهیزات و قابلیت‌های هر یک از آن تحهیزات است. مثلا دستگاه اتوآنالایزر بیوشیمی
در آزمایشگاه‌های سطح یک" در نظر گرفته نمی‌شود. بلکه معمولاً این دستگاه تنها برای آزمایشگاه‌های سطح سه" بسته به
تعداد و تنوع آزمایش‌های روزانه و نیز تعداد نیروی انسانی موجود در بخش, تهیه شده و خرید آن در تمامی مراکز الزامی
دفعات یا سیکل کاری که تحهیز مورد نظر در جهت خدمت درمانی مورد استفاده قرار می‌گیردء می‌بایست مد نظر قرار گیرد. به
عنوان مثال دستگاه تصویربرداری که برای یک مرکز درمانی با حجم قابل توجهی از بیمار انتخاب می‌شود می‌بایست از
دارای تیوب با ظرفیت حرارتی بالاء امکان تصویربرداری‌های مکرر و پشت سر هم با قابلیت اطمینان بالاتر را فراهم آورده و از
خطاهای ناشی از گرم شدن بیش از حد جلوگیری می‌کند. در مثال دیگرء می‌توان به قابلیت‌هایی نظیر دیجیتال بودن برای
دستگاههای رادیوگرافی اشاره کرد. به این ترتیب که انتخاب دستگاه رادیوگرافی دیحیتال برای یک بیمارستان مرجع» توصیه‌ای
۱ ۹۷۹۲۵۲۳۱۶ ۱۷۱۵۳۵8۵0۲۱۵۲۲ لوزیا۶
۲ به آزمایسگاهی اطلاق میگردد که منطبق با ساختار تعیین شده در طرحهای گسترس در یک مرکز بهداستی-درمانی روستایی با جمعیت ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ نفر (در صورت اقنتضای
شرایط منطقه) ونیز مرکز بهداشستی-درمانی روستایی با جمعیت ۱۰۰۰۰ نفر و یا بیستر وافع شده است.
۳ به آزمایشگاه مرکز بهداشت شهرستان اطلاق می‌کردد.
۴ 06۲۱۵۱۱۳۵
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳۸۵.۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۵-۳ شاخص‌های عمومی در بررسی مشخصات فنی
آنچه در بالا مطرح شد.ء همه دلایلی است که بر اهمیت ارزیابی مشخصات فنی دستگاه‌ها صحه می‌گذارد. در اغلب
موارد بررسی مشخصات فنی تجهیزات گروه ۸ و 8 آمری ضروری بوده و بدون در نظر گرفتن ویژگی‌ها و قابلیت‌های
دستگاه‌هاء خرید مناسب و البته متناسب با نیازء آمری غیرمحتمل خواهد بود. به‌طور کلی می‌توان گفت شاخص‌های عمومی
که در مشخصات فنی مورد بررسی قرار می‌گیرند عبارتند از:
۱ ابعاد دستگاه‌ها؛ این شاخص به‌خصوص در مورد تحهیزات گروه ۸ که دارای مکان مشخصی در فضای
معماری بوده و به صورت دائمی در جای ثابت نصب می‌شوند. بسیار اهمیت دارد. در مورد تجهیزات گروه 8
نیز که ابعاد و موقعیت آنها بر فضا و اجزا ساختمان تأثیر می‌گذارد» یک شاخص اساسی به حساب می‌آید.
۲ ویژگیهای عمومی نظیر پرتابل بودن» داشتن باتری» جنس دستگاه (بالاخص خواص ویژه مانند
تطبیق‌پذدیری با ۸۴۱) و مواردی از این دست؛
۳ ریسک دستگاه؛
۴. متعلقات و لوازم جانبی؛
۵. مشخصه‌های کیفی نظیر مقاومت و استحکام» طراحی مناسب و غیره؛
۶ ظرفیت, سیکل کاری و غیره؛
۷ میزان و نوع برق مصرفی؛
۸. سرعت. دقت. صحت و عملکرد دستگاه؛
۲-۵-۳ ایمنی و انواع آن
ایمنی و استقرار آن در محیط‌های ارائه‌دهنده خدمات درمانی از اولویت‌های اساسی در طراحی و تجهیز بیمارستان است.
موارد متعددی از منظر ایمنی مطرح است که اطمینان از حاکمیت آنها بر عهده گروه تخصصی مهندسی پزشکی است.
ایمنی تجهیزات پزشکی بطور اختصاصی و عمومی در هر یک از استانداردهای ملی و بین‌المللی نظیر ۰150 ۸۱۸۲/۱
۸۱ ۴۱ 85 کال و دیگر استانداردها لحاظ می‌شود. این استانداردها مراحل مختلف مرتبط با تحهیزات» اعم از تولید
وسیله پزشکی, انتخاب وسیله پزشکی و در نهایت نصب و راه‌اندازی آن را تحت پوشش قرار می‌دهند.
ایمنی به‌طور مشخص عدم وجود خطرات غیرقابل قبول و تبعات ناشی از آن برای بیمارء افراده محیطء تجهیزات پزشکی
و سایر امکانات پیرامونی است که یکی از مهمترین گام‌ها در مبحث طراحی و ساخت تجهیزات پزشکی و بهره‌برداری از
مراکز درمانی به حساب می‌آید. برخی از موارد مبتنی بر ایمنی می‌بایست در فاز طراحی بیمارستان و برخی دیگر در فاز
نظارت بر نصب و راه‌اندازی تجهیزات مورد توجه قرار گیرند. ایمنی را می‌توان از چند منظر در نظر گرفت:
:۱۷۹۵:۵۵۴0 2۳۵0 ۵۲۳۵۵۱۱۳ ۱/۱۳۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
۱. ایمنی الکتریکی
اولین مبحث و رکن اصلی استانداردهای فوق الذکر ایمنی الکتریکی میباشد. مطابق استانداردهای گوناگون
در این حوزه» یک دستگاه پزشکی نباید باعث برق گرفتگی اپراتور یا بیمار شود. همچنین نباید جریان
ناخواسته و جریان نشتی را از بدن بیمار و اپراتور عبور دهد. به عبارت دیگر حفاظت در مقابل خطرات
میکروشوک. ماکروشوک در این زمینه مطرح می‌شود. بدین جهت در اکثر استانداردهاء موضوع ایمنی
عمومی الکتریکی» به استاندارد ۱۴۲60601-1 ارجاع می‌شود. علاوه بر ایمنی عمومی الکتریکی» ایمنی
صحت و دقت در اندازه‌گیری و اعلام نتایج از جمله موارد ایمنی و عملکرد مناسب تحهیزات می‌باشند که
نقش مهمی در خدمات تشخیصی و درمانی گروه پزشکی دارند.
ایمنی فیزیکی- مکانیکی
این ایمنی شامل استحکام و پایداری مکانیکی تجهیزات و وسایل پزشکی» مقاومت در مقابل ضربه و
صدمات مکانیکی, مقاومت در مقابل نفود و نشت مایعات و گازها و غیره است.
ایمنی امواج الکترومفناطیسی
این نوع ایمنی نیز عبارت از عدم تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری نامطلوب امواج الکترومغناطیسی بر یا از وسایل
و تجهیزات پزشکی و عدم تأثیرات مخرب تخلیه بارهای الکترواستاتیکی بر وسیله است. به‌عبارتی امواج
الکترومغناطیسی منتشر شده از دستگاه‌ها و موجود در محیط نباید بر روی دستگاه مورد نظر اثرگذار باشد. به
عنوان مثال وقتی دستگاه ونتیلاتور شروع به‌کار می‌کند نباید اختلالی در کارکرد دستگاه مانیتور ایجاد شود.
. ایمنی اشعه
ایمنی در برابر اشعه ایمنی در برابر پرتوهای یونیزه‌کننده و سایر طیف امواج الکترومغناطیسی, حفاظت در
مقابل پرتوهای ماوراء بنفش, اشعه ایکس, گاماء بتا و غیره را در بر می‌گیرد.
۵. ایمنی شیمیایی
از آنجایی که تمامی تجهیزات پزشکی با مواد شوینده, پاک‌کننده, ضد عفونی کننده و استریل‌کننده در تماس
هستندء تجهیزاتی که در مراکز درمانی استفاده می‌شوند می‌بایست در مقابل آنها مقاوم بوده و به مرور
زمان کاراًیی خود را از دست ندهند.
٩ ایمنی عفونی
یکی از مسائلی که متأسفانه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. سرایت و انتقال عفونت توسط وسیله پزشکی
است. به همین دلیل در راستای کاهش نرخ عفونت» که متأسفانه در کشور ما نرخ قابل توجهی است.»
می‌بایست علاوه بر اقداماتی که در طراحی فضاهای فیزیکی» گردش کار و غیره صورت می‌پذیرد. ایمنی
عفونی مرتبط با تجهیزات نیز در اولویت بیشتری مورد توجه قرار گیرد. استاندارد 02.02.01 1۴ به‌طور
اختصاصی بر حذف عفونت مرتبط با تحجهیزات دلالت دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
در راستای استقرار این نوع ایمنی می‌بایست ابتدا از عملکرد صحیح تجهیزاتی به‌طور مستقیم با کنترل
عفونت سر و کار دارند اطمینان حاصل کرد. از میان این تحهیزات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف) اتو کلاو
ب) دستگاههای شوینده و ضدعفونی کننده
ج) لگن‌شوی و لگن خردکن
د) آندوسکوپ‌شوی
۵) سیستم‌های امحای زباله
و غیره
در مرحله بعدی می‌بایست از نحوه ضدعفونی کردن تجهیزات. به‌ویژه تجهیزات با ریسک بالاء مطمئن شد.
همچنین جانمایی بهینه تجهیزات و جلوگیری از نقل و انتقال بی‌مورد تجهیزات از تمهیدات دیگری است
که باید در این حوزه انجام پذیرد. به این ترتیب احتمال سرایت عفونت از طریق تجهیزات به حداقل خواهد
۷ ایمنی محیط
تأمین ایمنی محیط پیرامون وسیله پزشکی و محیط زیست. متأثر از کارکرد وسایل و تجهیزات پزشکی نیز
از دیگر موارد ایمنی است که ما را به سمت طراحی بیمارستان اآیمن سوق خواهد داد.
۸ ایمنی کاربری
اشراف کامل اپراتور به نکات ایمنی و عملکردی مربوط به دستگاه در ارتباط با بیمار» سایر افراد» وسایل و
محیط مطابق با تبصره ۱ ماده ۱۰ فصل سوم آیین‌نامه تجهیزات پزشکی تحت عنوان ایمنی کاربری مطرح
علاوه بر موارد فوق موارد ایمنی دیگری نیز وجود دارد که می‌بایست به فراخور هر تجهیز مورد توجه قرار گیرند.
به‌عنوان مثال در ارتباط با دستگاه ۵۸۵۱ رعایت برخی تمهیدات ایمنی برای بیمار ضروری است. به این ترتیب که قبل از
ورود بیمار به دستگاه» باید وجود پروتز فلزی» پیس میکر و یا ترکش در بدن بیمار بررسی شود؛ چرا که اگر قطعات فلزی
فوق‌الذ کر در میدان مغناطیسی قوی ۱/۵ تسلا قرار گیرنده حرکت کرده و به طور بالقوه سیب بسیار جدی ایجاد می‌نمایند.
وجود پیس میکر داخلی از این جهت حائز اهمیت است که در میدان‌هایی با شدت ۱/۵ تسلا دچار اختلال عملکرد شده و
جان بیمار به خطر می‌افتد.
مثال دیگر در حوزه الزامات ایمنی تجهیزات. رعایت موارد ایمنی برای دستگاه رادیولوژی پرتابل است. در نظر گرفتن
پریزهای برق جداگانه ۳۵ آمپری» تهیه پاراوان و یا روپوش سربیء و حتی در بعضی موارد. سرب‌کوبی ایستگاه پرستاری از
اقدامات مرتبط با این نوع ایمنی است.
در همین راستا تناسب تجهیزات پزشکی با نیاز بیمار می‌تواند در حوزه ایمنی مطرح شود. به این ترتیب که ممکن است
یک بیمار بدون هیچ‌گونه حرکتی در بخش ویژه بستری شده باشد. در این شرایط باید تشک مواج با ریسک بسیار بالا برای
بیمار انتخاب و استفاده شود تا فشار ایجاد شده بر شبکه مویرگی بدن بیمار منجر به مسدود شدن جریان خون و نهایتاً زخم
-------- صفحهٔ بعد --------
تا بدین‌جا به اختصار به ذکر مواردی که در انتخاب و به‌کارگیری تجهیزات پزشکی برای فراهم آوردن ایمنی بیمار و
کاربر ضروری‌اند» پرداختیم. نظر به اهمیت ایمنی الکتریکی و ایمنی اشعه. در ادامه به شرح بیشتر پیرامون این دو حوزه
می‌پردازیم. لازم به ذکر است که اقدامات مربوط به ایمنی الکتریکی بیشتر به زمان راه‌اندازی بیمارستان و موارد مرتبط با
حفاطت در برابر پرتو یا ایمنی اشعه به فاز طراحی توجه دارد.
۱-۳-۵-۳ ایمنی الکتریکی عمومی
از آنجایی که بخش قابل توجهی از تجهیزات بیمارستانی از نوع الکتریکی هستند. ایمنی الکتریکی از درجه
درمانی» شرکت سازنده و یا نمایندگی‌های مجاز آن و یا شرکتهای دارای مجوز در زمینه کنترل کیفی تجهیزات
پزشکی و یا نمایندگی‌های مجاز آنها به صورت دوره‌ای مطابق با توصیه کمپانی سازنده انجام گیرد.
۱ بررسی تطابق با استانداردهای مربوطه (مانند استاندارد 60601-1 ۱۴۲ و 62353 ۱1۴۲) در موارد مرتبط از
تک‌اشکالی
ایزولاسیون دوبل (تقویت شده) برای دستگاههای کلاس !| (طبق استاندارد 60601-1 ۱۴۲)
۲ استفاده از سیستم زمین الکتریکی استاندارد در مراکز درمانی (چاه ارت)
۳ زمین نمودن صحیح تجهیزات الکتریکی پزشکی (کلاس ا)
۴ استفاده از مدار محافظ جریان زمین (استفاده از دستگاههای قطع کننده منبع تغذیه درصورت بروز خطای
زمین مانند 6۴۱ 4۱۳۷ ...)
۵ پرهیز از بکارگیری مبدل سه سیمه به دو سیمه و کابل‌های رابط برق بدون سیم زمین الکتریکی در
بخشهای درمانی
۶ استفاده از ترانس ایزوله در فضاها و بخشهای حساس بیمارستانی مانند محیط‌های مرطوب, اتاق‌های عمل
و متعاقبا کنترل جریان نشتی ترانس‌های ایزوله (با استفاده از مانیتورینگ جریان نشتی)
۷ انجام تست‌های ایمنی الکتریکی برای تجهیزات پزشکی و متعلقات آنها قبل از بهره‌برداری اولیه پس از هر
بار تعمیر و در مراحل بازرسی ادواری
۸. اتصال حداقل دستگاه‌ها به طور همزمان به بیمار در صورت امکان
.٩ عدم استفاده از دستگاه پزشکی بدون آموزش کاربری و لزوم آمادگی کامل کاربر قبل از استفاده از دستگاه
۰ آموزش پرسنل در مورد نکات ایمنی الکتریکی» تشخیص موارد خطر و بالقوه خطرناک, راههای مقابله و
کاهش خطرهای مربوط به دستگاه/دستگاههای تحت کاربری
-------- صفحهٔ بعد --------
۱ستفاده از اتصالات استاندارد به بیمار از قبیل پروب‌هاء کابل‌های بیمارء لیدها (مورد تأیید اداره کل تجهیزات
۲ هم‌پتانسیل نمودن کلیه زمینهای (الکتریکی) حفاظتیء هادی‌های مربوطه و اتصالات آنهاء پین‌های زمین
حفاظتی» محفظه وسائل و سطوح فلزی متصل به زمینهای حفاظتی با در نظر گرفتن نکات خاص
الکتریکی در مورد مراکز درمانی از قبیل استفاده مجزا از هادی‌های حفاظتی زمین" و سیم نول" و عدم
استفاده از هادی مشترک حفاظتی .
۳.ایجاد تدابیر لازم برای جلوگیری از تجمع بارهای ساکن الکتریکی (الکترواستاتیکی) روی سطوح در
دسترس.
۴.نصب دستورالعمل‌های کاربری و نگهداری تجهیزات پزشکی بر اساس دستورالعمل‌های تولیدکننده برای
استفاده و نگهداری صحیح و ایمن» روی دستگاه یا در نزدیک‌ترین محل قابل مشاهده
۵.قطحع تغذیه برق تجهیزات پزشکی در صورت مشاهده جرقه یا سوختن فیوز یا حتی احساس کمترین اثر برق
گرفتگی توسط کارشناس تجهیزات پزشکی و عدم استفاده کاربران تا زمان رفع عیب کامل
۶.تدوین روش‌های اجرایی جهت اعلام سریع مشکل دستگاه به مسئولین مرکز درمانی» شرکت
سازنده/نمایندگی مربوطه و یا مراجع ذی‌صلاح» تهیه و نگهداری مستندات مرتبط و طراحی روش‌های
تعامل و حل مشکلات مذکور در حداقل زمان ممکن
۷ عم ادامه استفاده از تجهیزات پزشکی در صورت بروز مشکل و اعلام سریع به بخش مهندسی پزشکی و با
سایر مسئولین ذیربط در جهت بررسی و حل مشکل
۸حتی‌الامکان عدم استفاده از وسائل مولد تداخلات امواج الکترومغناطیسی (تلفن‌های موبایل, بی‌سیم و
پیجر) بخصوص در بخشهای مراقبت‌های ویژه و حساس (لاع2 ,لاع۱لا ,ل۱۴۱)
۹.استفاده از تجهیزات پشتیبان برق (مطابق با دستورالعمل تأمین برق سالم در موسسات پزشکی) برای
تجهیزاتی که قطع برق موجب بروز خطر برای بیمار می‌شود.
۰در خصوص دستگاه‌هایی که دارای باتری جهت تأمین برق در زمان قطعی آن می‌باشند. لازم است نکات
مربوط به نگهداری باتری دستگاه که توسط کمپانی سازنده توصیه شده است رعایت گردد (مانند چک‌های
دوره‌ای باتری‌هاء بررسی عملکرد. تخلیه باتری در زمان‌های خاص).
۲-۲-۵-۳ ایمنی در برابر اشعه
با توجه به گسترش روزافزون استفاده از پرتوهای یون‌ساز در روش‌های مختلف تشخیصی و درمانی» پیامدهای
نامطلوب ناشی از آن و افزایش تعداد افرادی که در معرض پرتوگیری قرار می‌گیرند. لزوم حفاظت کارکنان» مردم و
محیط زیست در برابر اشعه از آهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
۱ (۴۵۲۲۳ ۳۲۵1۵۷۵) ۴۶ هادی حفاظتی زمین که توسط حفرچاه ارت و ایجاد زمین الکتریکی بوجود می[ ید.
٩ )۸۵۱۱( 7 سیم نول که از مرکز اتصال ستاره ترانس ۷ ۴۰۰/ ۷ ۲۰ و اتصال ان به چاه زمین الکتریکی که مجزا از چاه زمین الکتریکی هادی ۴۴ می‌بانند. ایجاد شده است.
۳ هادی مشترک نول و زمین حفاظتی می باشد که در مراکز صنعتی و خانگی استفاده می شود . اما در مراکز درمانی استفاده از آن مجاز نمی باشد.
ی سس 00210 ۳ ۱۸۵۵0۵۱ ۵۳۵ ۳۱۵2۱۱۳ ۵۲ ۱/۱/۵۱۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
پزشکی, اطمینان از کیفیت و استانداردهای حفاظت. هرگونه استفاده از تحهیزات پرتودهی باید با کسب مجوز اولیه
از سازمان انرژی اتمی باشد و کاربرد این تجهیزات نیز باید به افراد متخصص که با نحوه به‌کارگیری آن از نظر فنی
به‌منظور حفاظت افراد در برابر پرتوه ضمن توجه به عواملی چون به حداقل رساندن زمان پرتوگیری و به حداکثر
همچون پاروان» روپوش» عینک» نقاب» سپر و غیره» هنگام طراحی هر بخش در بیمارستان» با توجه به نوع پرتوهای
به کار گرفته شده در آن‌جاء باید حفاظ‌هایی به‌صورت دائم تعبیه کرد.
۱-۲-۲-۵-۳- کلیات
۵ حفاظ گذاری در برابر پرتوهای آلفا
پرتوهای آلفا پس از طی مسافت چند سانتی‌متر در هواء یا عبور از یک ورقه کاغذء یا لباس و یا لایه خارجی
پوست. در اثر برخوردهایی که با اتم‌ها و مولکول‌های ماده در مسیر حرکتشان انجام می‌دهند انرژی خود را
کاملا از دست داده و متوقف می‌شوند. بنابراین در مواردی که از چشمه مولد پرتوهای آلفا استفاده می‌شود.
از نقطه نظر حفاظت حائز اهمیت نمی‌باشند.
۲ حفاظگذاری در برابر پرتوهای بتا
پرتوهای بتا در برخورد با عناصر سنگین‌ترء انرژی بیشتری از دست می‌دهند. ضمن آنکه هرقدر مواد
تشکیل‌دهنده حفاظ سنگین‌تر باشد کسر بیشتری از انرژی درات بتا به فوتون‌های ایکس ترمزی تبدیل
می‌شود. بنابراین در طراحی حفاظ در برابر پرتوهای بتا توجه به دو عامل زیر حائز اهمیت میباشد:
الف) برد بیشینه پرتوهای بت (مسافتی که پرتوهای بت به‌صورت مستقیم در ماده طی می‌کنند تا متوقف
شوند).
ب) تابش ترمزی ناشی از جذب بتا در خود چشمه و جذب در حفاظ
بنابراین مناسبترین حفاظ در برابر پرتوهای بتا از دو لایه زیر تشکیل می‌شود:
الف) لایه اول متشکل از ماده‌ای با عدد آتمی کوچک (مانند پلاستیک و پلکسی گلاس) به‌منظور کاهش
تولید تابش ترمزی میباشد. این لایه دارای ضخامت کافی برای متوقف کردن پر آنرژی‌ترین
ب) لایه دوم متشکل از ماده‌ای با عدد اتمی بزرگ (مانند سرب) به‌منظور کاهش شدت تابش ترمزی در
خود چشمه و لایه اول در سطح قابل قبول.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ حفاظگذاری در برابر پرتوهای ایکس و کاما
پرتوهای ایکس و گاما دارای قدرت نفوذ زیادی در ماده می‌باشند این پرتوها هنگام عبور از ماده ایجاد
یون‌سازی نموده و نهایتاً پا جذب ماده می‌شوند و یا انرژی آنها کاهش می‌یابد. یکی از روش‌های توصیف
لایه نیمه کننده (۲۱۷۸) ضخامتی از ماده است که اگر در مسیر پرتو ایکس و گاما قرار گیرد شدت پرتو را به
نصف مقدار اولیه کاهش می‌دهد. به‌همین صورت اگر از دو لایه نیمه‌کننده متوالی در مسیر پرتو استفاده
شود شدت پرتو به یک چهارم مقدار اولیه کاهش می‌یابد. اگر شدت اولیه پرتو م/ باشد و بخواهیم شدت
پرتو پس از عبور از / لایه نیمه‌کننده به‌مقدار / کاهش یابده در این صورت رابطه زیر برقرار میباشد:
1
- 7
لایه یکدهمکننده» به‌اندازه | شود.ء در این صورت رابطه زیر برقرار میباشد:
10
8۵
7 10
روابط بالا در مورد آهنگ دز نیز صادق هستند. ضخامت لایه‌های نیمه‌کننده و یکدهمکننده به‌نوع ماده
مورد استفاده برای حفاظ و انرژی پرتو بستگی دارد. در جدول زیر مقادیر لایه‌های نیمه‌کننده و
با توجه به جدول ۱۱-۳ ملاحظه می‌شود که استفاده از مواد سنگین مانند سرب برای حفاظ گذاری پرتوهای
-------- صفحهٔ بعد --------
وزارد
4. حفاظگذاری در برابر پرتوهای نوترونی
نوترون‌ها دارای بار الکتریکی نیستند و در برخورد با مواد به‌راحتی انرژی خود را از دست نمی‌دهند. بیشینه
انتقال انرژی هنگامی رخ می‌دهد که نوترون با هسته اتم هیدروژن یعنی پروتون برخورد نماید که تقریباً
دارای جرم مساوی با نوترون میباشد. اگر در برخورد بین نوترون و پروتون» پروتون به جلو حرکت کند کلیه
انرژی نوترون به پروتون انتقال می‌یابد و نوترون به سکون می‌رسد. میزان انرژی نوترون که در برخورد با
مواد سنگین‌تر از هیدروژن می‌تواند انتقال یابد با افزایش عدد جرمی ماده کاهش می‌یابد.
حفاظگذاری در برابر نوترون‌ها بر پایه کندسازی نوترون‌های سریع و جذب نوترون‌های کم انرژی استوار
است. به‌دلیل اینکه مواد هیدروژن‌دار نقش اساسی در کندسازی و تضعیف نوترون دارند برای حفاظ
چشمه‌های نوترونی از مواد هیدروژن دار مانند آبء» پارافین و غیره استفاده می شود.
هنگامی که نوترون آنرژی خود را به‌اندازه کافی از دست می‌دهدء جذب ماده حفاظ که مخلوطی از هیدروژزن
و عنصر 8" میباشد. می‌شود و یک رادیو ایزوتوپ گاما تولید می‌نماید که باعث انتشار پرتوهای گاما از
حفاظ چشمه نوترون می‌شود. بنابراین برای طراحی حفاظ نوترونی لازم است تولید پرتوهای گاما ناشی از
جذب نوترون در ماده را نیز در نظر گرفت. برای جذب پرتوهای گامای تولید شده در حفاظ اولیه نوترون
لازم است از مواد سنگین مانند سرب به‌عنوان حفاظ ثانویه استفاده نمود. بطورکلی حفاظ چشمه‌های
نوترونی از دو لایه تشکیل میگردد:
الف) لایه اول از مواد هیدروژن دار و عنصر ۵"
ب) لایه دوم از مواد سنگین مانند سرب به ضخامت کافی برای جذب گاماهای تولید شده در لایه اول
۲-۲-۲-۵-۳- پارامترهای حفاظ گذاری
به‌طورکلی برطبق آیین‌نامه تأسیس موسسات و مراکز تصویربرداری پزشکی به‌شماره ۸/۱۷۲۸۱۹/س
مورخ ۸۵/۱۲/۲۰ برای طراحی مراکز تشخیص یا درمانی که در آن پرتودهی صورت می‌گیرد. اعم از رادیولوژی»
سی‌تی اسکن» پزشکی هسته‌ای, رادیوتراپی» آنزیوگرافی و غیره باید جهت تعیین ضخامت ماده جاذب اشعه
به‌منظور تضعیف صحیح آشعه اولیه پراکنده شده و اشعه نشتی که به موانع ساختمانی (ساختار فیزیکی) بخش
تصویربرداری برخورد می‌کند. به اصول مشخصی توجه نمود. دستورالعمل حفاظتی جاری براساس توصیه‌های
مختلفی است که کمیسیون بین‌المللی حفاظت در برابر پرتوها (۱۴8۴) انتشار می‌دهد. در حال حاضر نظریه
کمیسیون حفاظت در برابر پرتو براساس استاندارد ۸128۴49 که روشی برای تعیین چگونگی حفاظگذاری در
بخش تصویربرداری ارائه نموده است استوار است.
همانطور که گفته شد. هدف از حفاظت دربرابر اشعه ایکس, حفاظت از کارکنان و اپراتورهای سیستم
رادیولوژی,» بیماران» همراهان بیمار و افراد مجاور بخش مرتبط با پرتو است. اهم پارامترهایی که در این راستا
۱ نوع دستگاه
نوع دستگاه اعم از دستگاههای رادیولوزی عمومی, دندانپزشکی» فلوروسکوپی» ماموگرافی و سی‌تی‌اسکن,
یکی از پارامترهای تعیین‌کننده در طراحی بخش تصویربرداری میباشد. نوع دستگاه بر پارامترهای جهت
بهداشت. درمان و اموزش بزشکی دفتر توسعه مابع فیزیکی و امور عمرانی ۳۹۳
-------- صفحهٔ بعد --------
(6۷۴) موّثر میباشد.
۲. بار کاری دستگاه
دستگاههای مختلف رادیولوژی میزان مصرف‌های مختلفی دارند. برای مثال در رادیولوژی دندانپزشکی از
انجام می‌شود. درمقابل یک می‌تی‌اسکن از ولتاژ (1301۷۴-) و جریان (۳۸۶) بالایی استفاده می‌کند و
تعداد اسکن‌های آن نیز در طول یک هفته به مراتب بالاتر است. در محاسبه بار کاری دستگاه» میزان
جریان (۱۸۶) مصرفی در یک هفته, نشانگر دوز اشعه ایکس تولیدی است. البته ولتاز (۴۷۴) مصرفی نیز با
به‌این‌ترتیب ولتاز (۴۷۴) و جریان (۱۸۶) مصرفی بالاء حفاظت بیشتری را می‌طلید.
۳ موه فعبت دستگاه
موقعیت مکانی قسمت تولید کننده اشعه ایکس و راستای اشعه ایکس تولید شده بسیار حائز اهمیت است.
مربع فاصله از تولید کننده اشعه ایکس با دوز اشعه موثر اشعه ایکس نست عکس دارد و همجنین جمهت
اشعه مستفقیم تولید شده (اشعه ایکس اولیه) بستگی به جمت و موقعیت تولید کننده آن دارد. براساس فاصله
مکانی از قسمت تولید کننده اشعه ایکس و جهت مستقیم پرتوی تولیدی» مکان‌های خاصی در اتاق‌های
. تعداد تیوپ‌ها و گیرنده‌های مورد استفاده
در برخی از دستگاههای رادیولوژی به‌طور همزمان بیش از یک تیوپ و در جهات مختلف استفاده می‌شود
که این موضوع مسئله حفاظت و محاسبه آن را پیجیده می‌کند.
۵. محیط اطراف اتاق
طراحی اتاق تصویربرداری بدون در نظر گرفتن موقعیت و کاربری اتاق‌های اطراف آن و به‌خصوص
اتاق‌های متصل به آن امکان‌پذیر نیست. به‌طورمثال یک دستشویی به حفاظ کمتری نسبت به یک دفتر
کار نیاز دارد. لذا اولین اقدام در طراحی یک اتاق, در نظر گرفتن فضای فیزیکی و محیط اطراف آن و نوع
کاربری آن است.
اشعه و پارامترهای اجزای سازهای متغیر است و حفاظگذاری صحیح می‌بایست به فراخور هر پروژه توسط افراد
اما در حالت کلی می‌توان اصولی را مطرح کرد که تقریبا در هر حفاظگذاری لحاظ می‌شوند. بدین منظور
توصیه می‌شود سرب‌کوبی تا ارتفاع حداقل ۲/۲ متر و ضخامت ۲ میلی‌متر رعایت گردد. درب‌های مشرف به
-------- صفحهٔ بعد --------
اتاق پرتودهی و چهارچوب آن باید شرایط حفاظت در برابر پرتو را تامین و با ورقه‌های سربی معادل ۲ میلی‌متر
سربء به‌حالت پرس شده پوشانده شود و از دستگیره و لولاهای مناسب برای درب استفاده گردد. لازم است در
دیوار بین اتاق اشعه و اتاق کنترل, شیشه سربی معادل ۰/۵ تا ۱ میلی‌متر سرب در ارتفاع ۱۳۵ سانتی‌متر از کف
و برای پنل نشسته ٩۰ سانتی‌متر از کف تعبیه گردد.
همانطور که در بالا دکر شدء هر فضای بخش تصویربرداری و یا پزشکی هسته‌ای» مشخصات حفاظ گذاری
مخصوص به خود را داراست که بر اساس مشخصه‌های سازهای و نوع دستگاه تعیین میگردد. به عنوان مثال
در اتاق ماموگرافی در صورتی که ضخامت دیوار اتاق حداقل ۲۰ سانتی‌متر با سرامیک باشد ممکن است نیازی
به سرب‌کوبی نباشد. اما درب اتاق ماموگرافی باید معادل ۰/۵ تا ۱میلی‌متر سرب داشته باشد. هر کدام از
فضاهای مرتبط با پرتو حفاظگذاری خاصی را می‌طلبد. به عنوان نمونه در بخش پزشکی هسته‌ای اتاق انتظار
بعد از تزریق و اتاق تزریق نیاز به سرب‌کوبی یا پارتیشن سربی دارد.
لازم است کلیه امور تاسیساتی مربوط به لوله‌های سرد و گرم و سیستم گرمایش و سرمایش و گازهای
طبی قبل از سرب‌کوبی انجام گردد. اما امور مربوط به برق و کابل‌های شبکه بعد از سرب‌کوبی اجرا خواهد
24-۲-۲-۵-۳- استاندارد حفاظ گذاری در بخشهای مرتبط با پر تو
همانطور که پیش از این گفته شد مطالب مطرح شده در استاندارد سازمان انرژی اتمی ایران و براساس آن
روش حفاظگذاری ارائه‌شده به‌عنوان توصیه‌های اولیه جهت حفاظت و حفاظگذاری در بخشهای مرتبط با پرتو
که با نگاهی دقیق به استاندارد ۸2۹۳49 تدوین شده است.» بیش از ربع قرن است که مورد استفاده قرار
می‌گیرد. هرچند به‌علت تغییرهایی که در طول این زمان رخ داده است لازم است روش حفاظگذاری مذکور
مورد بازبینی قرار گیرد. با توجه به پیشرفت‌هایی که در سیستم‌های تشخیصی و درمانی صورت گرفته, بدیهی
است که طراحی حفاظ‌ها بر اساس مفروضات و محاسبات این استاندارد (8۴49ع0) منجر به طراحی
حفاظ‌هایی می‌شود که نسبت به حد دوزها و دستگاههای رادیولوژی جدید. از ضخامت کمتری برخوردار هستند.
علاوه براین در محاسبات حفاظ گذاری ارائه شده در استاندارد مذکورء اطلاعات مربوط به حفاظگذاری برای
سیستم‌های ماموگرافی» سی‌تی اسکن و دستگاههای رادیولوژی دیحیتال اشاره‌ای نشده است. اما در استاندارد
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳ ۲۳۹۵
-------- صفحهٔ بعد --------
1-۳- تعامل با گروههای تخصصی (گروههای طراحی فضای فیزیکی)
پروژه‌های درمانی به جمت حساسیت بالا و سر و کار داشتن با جان انسان‌ها از یک‌سو و به دلیل داشتن استانداردها و ابعاد
مخصوص به خود از سوی دیگرء از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. لذا برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن» دانش» تجربه و
فراتر از آن تعامل تمام عیاری را طلب می‌نماید. اگر چه تا بدین مرحله» به تبادل نظر در حوزه مطروحه اشاره شدء پس از تهیه
فهرست تجهیزات مورد نیاز مرکز درمانی و جانمایی آنها در نقشه‌های معماری» و بالاخره تحلیل مشخصات فنی هر یک از
پیدا می‌کند. این کار موجب افزایش راندمان مرکز درمانی» حاکمیت ایمنی و همچنین جلوگیری از دوباره‌کاری‌ها و اتلاف منابع
می‌شود.
با توجه به آنچه گفته شد. در ادامه به شرایط و چگونگی تعاملات تخصصی مورد نظر و نقش هر یک از گروه‌ها در استقرار
ایمنی خواهیم پرداخت. گروه مهندسی پزشکی می‌تواند نقش مهمی را در ایجاد تعاملات تخصصی در حوزه طراحی بیمارستان
بخشهای بعدی به مفاد آن می‌پردازیم.
برای روشن‌تر شدن اهمیت و جایگاه تعاملات تخصصی, مسئله حفاظت در برابر آتش و دود را در نظر بگیرید؛ بی شک این
نوع ایمنی در تک تک مکان‌های درمانی» به خصوص در بخشهای ویژه» از جایگاه خاصی برخوردار است. به‌منظور جلوگیری از
سرایت آتش در صورت بروز آتش‌سوزی می‌بایست هر کدام از گروههای تخصصی تدابیر لازم را با کمک و همیاری یکدیگر
به عنوان نمونه گروه تجهیزات پزشکی می‌بایست با در نظر گرفتن تجهیزات مناسب قابلیت انتقال بیمار را در چنین
شرایطی مهیا نمایند؛ از این میان می‌توان به ونتیلاتور پرتابل یا سیلندر اکسیژن و برانکار ویژه آشاره کرد.
اگرچه تأمین کپسولهای اطفاء حریق جزء لاینفک و اساسی مقابله با آتش محسوب می‌شوند. دیوارها و اجزای سازهای
بخش‌ها نیز می‌بایست توان پایداری در برابر آتش‌سوزی را برای حداقل ۶۰ دقیقه داشته باشند که طراحی این مهم به عهده
گروه تخصصی معماری خواهد بود.
موارد متعدد دیگری در این حوزه به گروه تخصصی تأسیسات مکانیکی مربوط می‌شود. طراحی مناسب سیستم‌های
هوارسان‌هاء به لحاظ فشار منطقه آتش نسبت به مناطق مجاور آنء تعبیه آشکارساز دود» خاموش شدن خودکار هوارسان» تعبیه
بادزن تخلیه دودء بسته شدن دمپرهای دود و مسائلی از این دست. نکاتی هستند که می‌بایست به دقت بررسی و اجرا شوند.
ع 031,0۳ ۳0 00۵۱ ۱۷۱۵ ۵۳۱0 ۳۱۵2۱1۳۱ 0۳ 1۳۷ ۱/۵۳۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-1-۳ تعامل با گروه تخصصی معماری
در بخش ۴-۳ اهمیت تعامل بین گروههای تخصصی معماری و مهندسی پزشکی شرح و توضیح داده شد. همانطور
که پیشتر ذکر شد. با جانمایی تجهیزات پزشکی در نقشه‌های معماری» بسیاری از نقص‌های مربوط به طراحی بیمارستان
آشکار شده و با در نظر گرفتن توامان تمامی نقطه‌نظرهای معماری و تجهیزات پزشکی در ارتباط با کلیه منابع لازم برای
انجام صحیح و بی‌نقص فرآیندهای درمانی» اعم از فضای فیزیکی و تجهیزات بیمارستانیء می‌توان به طراحی مطلوب دست
پیدا کرد. از سوی دیگرء مطابق آنچه در بخش ایمنی در برابر اشعه (بند ۲-۲-۵-۳) گفته شد.ء حفاظت در برابر پرتوهای
یون‌ساز از اولویت‌های طراحی بیمارستان به‌حساب می‌آید. بنابراین یکی دیگر از تعاملات اساسی بین گروه‌هاء تعیین کیفی و
کمی حفاظ گذاری با توجه به نوع و مدالیته دستگاه است. مشخصات حفاظ گذاری در جدول ۱۳-۲ برای دو فضا به عنوان
نمونه خلاصه شده است:
3 3
3 : 7 بز ما 3 ۸ 3
ی ا چد ۱( ۱ اد :2
14 1 و ی 5 زا
5 ۲ ۴ ها ۱۳۰ ۴۶ ۴۸
ی ندارد ندارد ۸۵ ۷۵ ۷۵
(۹ | میلی‌متر | مترمربع سانتی‌متر | سانتی‌متر سانتی‌متر ۱ سانتی‌متر
و
3 ۲ ۳۵ ها ۹۵ ۳۳۵ ۴۴۳
۳ ندارد ندارد ۸۵
جدول ۱۲-۳- مشخصات حفاظ گذاری برای اتاق‌های فلوروسکویی و ماموگرافی
علاوه بر تعاملات فوق, در صورتی که بیمارستان در مکانی ساخته شود که سطح خطر زمین‌لرزه «بالا» یا «متوسط»
باشدء ایمن‌سازی اجزای غیرسازه‌ای بیمارستان نیز فصل مشترک دیگری برای تبادل نظر بین متخصصین امر است. به طور
کلی اجزای غیرسازه‌ای در حوزه‌های زیر قابل بحث و بررسی هستند:
۲ سفت‌کاری دیوارهای داخلی
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ جان‌پناه‌ها و سایبان‌ها
۷ دودکش ساختمانی
٩ اجزای مکانیکی» برقی و تحهیزات داخلی
۲۳ مبلمان
۳.ینحره‌ها و شیشه‌های قدی
۳۴ تحهیزات متصل به سقف یا دیوار
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-1-۳ تعامل با گروه تخصصی تأسیسات مکانیکی
بر اساس آنچه در بخش مشخصات فنی تجهیزات پزشکی (۵-۳) مطرح شد.ء بسیاری از تجهیزات بیمارستانی نیازمند
زیرساخت‌های تاسیساتی اعم از لوله‌کشی و خروجی‌های گازهای طبی» دماء رطوبت, آب سرد.ء آب گرم فاضلاب بخار و
غیره هستند. بنابراین پیش‌نیازهای هر یک از تجهیزات بیمارستانی می‌بایست به گروه تأسیسات مکانیکی اعلام شود تا
کلیه موارد فوق بر اساس استانداردها و ضوابط تأمین گردند.
جدول۱۳-۳- مشخصات تأسیسات مکانیکی مورد نیاز برای برخی دستگاههای دارای پیش‌نیازهای تاسیساتی
بدیهی است در حوزه تأسیسات مکانیکی نیز ایمنی نمود پیدا خواهد کرد. به تعبیر دیگر استقرار ایمنی در این حیطه
نیازمند تبادل دانش و همکاری بین گروه‌ها است. یکی از مظاهر ایمنی در حوزه ایمنی گازهای طبی است. در مبحث ایمنی
از جهات مختلف مطرح است که در ادامه به ذکر مثال‌هایی در این زمینه می‌پردازیم.
کپسولهای اکسیژن و منابع سانترال (مخزن مرکزی) باید حداقل ۹۹/ باشد. اما در برخی از موارد به دلیل نشت‌های
ناخواسته» غلظت به طور میانگین به میزان ۸۴۰ کاهش می‌باید. این در حالی است که غلظت‌های اولیه کمتر از ۹۹/ اثر
اتمسفر یا مقداری بیشتر است که در واقع عبور جریان هوای عادی است و جهت مصارف درمانی مناسب نیست. در ضمن
در فرآیند بیهوشی نیز به علت کاربرد همزمان اکسیژن و اکسید نیتروژن» غلظت اکسیژن باید حداقل ۹۹ باشد. چرا که در
صورت استفاده از غلظت‌های پایین‌ترء بیهوشی با 0رلا بیش تر ادامه می‌یاید و احتمال برور خطر برای بیمار ر بالا می‌برد. از
سوی دیگر ناخالصی‌های موجود در گاز ۷:0 یعنی منواکسیدکرین و اکسیدهای بالاتر نیتروژن» در غلظت‌ها بالا می‌توانند
اهمیت دارد. اگر میزان غلطت گاز ۴0 در آن از /۳۳۲ ۱۰ تجاوز کندء می‌تواند باعث ایجاد مسمومیت و خفگی شود.
از منظر دیگر کپسولهای گازهای طبی و طریقه استفاده از آنها استانداردهای خاص خود را می‌طلبد. اگر این
کپسول‌ها به هر دلیلی دچار شکستگی شونده انرژی رانشی عظیمی ایجاد خواهد نمود که می‌تواند فاجعه‌آمیز باشد. همچنین
در اثر عدم آگاهی از روش صحیح بستن مانومتر به کپسول, امکان انفجار سیلندر افزایش می‌یابد.
-------- صفحهٔ بعد --------
این‌ها همه مثال‌های است که بر اهمیت ایمنی در مبحث گازهای طبی تاکید می‌کند. بنابراین موارد زیر از جمله
اقداماتی هستند که می‌بایست با همکاری گروههای مهندسی پزشکی و مکانیک جهت استقرار ایمنی گازهای طبی انجام
۱ تأمین گازهای طبی با حدود استاندارد» بدون وجود آلودگی روغن» آب و ناخالصی‌ها؛
۲ اطمینان از پرشدن صحیح کپسول‌ها و انتقال مناسب آنها به بخش؛
۴ تعبیه سیستم هشداردهنده گازهای طبی؛
۵. تهیه دستگاه اندازه‌گیری خلوص اکسیژن, دستگاه اندازه‌گیری فشارء فلومترء
۶ اندازه‌گیری نشتی سیستم گازرسانی؛
۳-۹-۳ تعامل با گروه تخصصی تأسیسات الکتریکی
همانطور که گفته شد. تامین برق پایدار و ایمن جهت عملکرد مناسب تجهیزات بسیار حائز اهمیت است. پس از تعیین
تجهیزات مورد نیاز هر بخش, میزان توان مصرفی» نوع برق مصرفی (بدون وقفه (۳5ا) یا اضطراری)» فاز برق مصرفی
(تک‌فاز یا سه‌فاز» و در مورد برخی تجهیزات پریز تلفن و شبکه» توسط گروه تجهیزات پزشکی مشخص و به صورت
جداولی به تیم تاسیسات الکتریکی اعلام می‌شود. نمونه‌ای از این اطلاعات در جدول ۱۴-۳ امده‌اند.
جدول ۱۴-۳- مشخصات تأسیسات مکانیکی مورد نیاز برای دستگاههای اتاق ایزوله ۱۲
-------- صفحهٔ بعد --------
رعایت کلیه مواردی که در ایمنی الکتریکی عمومی (بخش ۱-۲-۵-۳) مطرح شد. به دلیل اهمیت موضوع آمری
اجتناب‌ناپذیر است. علاوه بر آنچه در این بخش مطرح شد.ء در طراحی سیستم تاسیسات الکتریکی برخی از بخش‌هاء باید
تمهیدات مضاعفی در نظر گرفته شود. به عنوان مثال در قسمتهای حساس بیمارستان, مانند بخشهای ویژه بهتر است
هر تابلوی ایزوله از دو مدار مجزا تغدیه شود که در صورت بروز مشکل برای یک مدار» سیستم بصورت اتوماتیک توسط
کلید اتوماتیک به مدار دوم منتقل شود. اجرای صحیح چاه ارت نیز نمونه‌ای دیگر از موارد مرتبط با ایمنی است. به دلیل
تاثیر مستقیم چاه‌های ارت بر پایداری و صحت کارکرد دستگاههای تصویربرداری مانند ۸۴۱ و آنژیوگرافی» توصیه شده
است که از جاه‌های ارت جداگانه برای بخشهای ویژه استفاده شود. این‌ها همه مثال‌هایی است که بر اهمیت تبادللات
تخصصی بر اساس فضاها و امکانات موجود در هر بخش درمانی تاکید می‌کند.
همکاری‌هایی که در این بخش تحت عنوان تعاملات تخصصی مطرح شد. به فراخور فضاها و تجهیزات بیمارستان
انجام می‌پذیرد. به عنوان مثال برای تجهیزات خاص مانند کنسول گازهای طبی و ستون‌های سقفی نیز جدولی مطابق
جدول ۱۵-۳ ارائه شده و گروههای تخصصی مختلف نسبت به اجرای آن اقدام می‌نمایند.
نوع تجهیز
(کنسول دیواری/
ستون جراحی/
ستون بیهوشی) تعداد بر اساس نیاز یک تخت اعلام شده است
۱
سس ها
سا
هخا
تسس شا
ال
جدول ۱۵-۳- نیازمندی‌های تأسیساتی کنسول‌های دیواری و ستون‌های سقفی بیمارستان
وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی
۳۰۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۳- خرید تجهیزات پزشکی
خرید یکی از وظایف حرفه‌ای مراکز درمانی است که به آگاهی, انگیزش» آموزش و مهارت نیازمند است. مبادلات اقتصادی
و نیاز به واردات مواد اولیه, کالاهاء لوازم یدکی» دانش فنی و خدمات. موجب آشنایی سازمان‌ها با شیوه‌هاء سیستم‌های خرید و
تدار کات شده است. از این منظر نقش مدیران خرید در جامعه حساس و مهم است و ناآگاهی و گاه سوء مدیریت در این زمینه.
زیان‌های سنگینی برای جامعه به بار می‌آورد.
محصول و کالای مناسب با کیفیت خوب و خدمات پس از فروش کافی» از خرید مناسب و خوب ناشی می‌شود. مدیریت
خرید همگام با تغییرات محیطی,ء ضمن شناخت عوامل درون سازمانی باید به منابع و موانع برون سازمانی نیز توجه کند و با
ارزیابی «نقاط قوتء نقاط ضعفء تهدیدات و فرصت‌ها»" برنامه‌ریزی لازم را انجام دهد.
۱-۷-۳- تعریف مدیریت خرید
مدیریت خرید عبارت از فرآیند تصمیم‌گیری,» اجرا و نتیجه‌گیری با استفاده از تمام منابع درون و برون سازمانی برای
بطور مور و مفید در حوزه مسئولیت مدیریت خرید است.
۳-۷-۳ هدف مدیریت خرید
خرید وظیفه دشواری است که به دقت., شکیبابی» بررسی, آرزیابی و قاطعیت نیاز دارد. هدف مدیریت خرید به معنای
ساده» تصمیم‌گیری سیستماتیک برای یافتن پاسخ‌های مفید و موّثر برای چهار سئوال موضوع خرید. موضع با مبنای خرید.
51۲۵۵۳۲۹, ۷۸/3۷۳65565, 0000۲1۳۱۲۱65, 1۳۲۵۵۲۶ )5۷/01( ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۷-۳-آمیزه خرید
آمیزه خرید یا اجزای تشکیل‌دهنده خرید در جدول (۳- ۱۶) نشان داده شده است. اجزای خرید.ء باید برای مدیر خرید
قابل کنترل باشد.ء بطور منظم مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد و پاسخ مناسبی برای آنها یافت شود. آمیزه خرید پاسخ گویی
منظم به این سوّالات است: چه بخریم؟ چگونه و چرا بخریم؟ از کجا بخریم؟ کی بخریم؟
آمیزه خرید زمانی موّثر و مفید و مناسب است که مدیر خرید دریافتن پاسخ هر یک از اجزا به چهار عامل زیر توجه و
۱ اولویت
با توجه به ضرورت‌هاء نیازها و منابعء باید در تعیین و تنظیم آمیزه خرید.ء به عامل اولویت توجه داشت.
۲ اهمیت
بیش از اندازه باشد که باید آنها را خریداری کردء هر چند در یک مقطع زمانی به آنها اولویت داده نشده
بعضی از اقلام را باید از منابع خاص, در یک زمان و موقعیت معینی خریداری کرد که این عمل ممکن
است ناشی از تصمیم‌گیری‌های درون سازمانی یا خارج از سازمان و حتی دولت‌ها باشد.
خرید زمانی موفق است که منافع سازمان تأمین شود. بنابراین آمیزه خرید تحت تأثیر عوامل و خارج از
سازمان است مدیر خرید باید بتواند با مهارت و ظرافت آن را تعیین و تنظیم کند.ء تا خرید مناسب و مفید
واقع شود.
(۱) موضوع خرید (۲) موضع یا مبنا (۳) منبع (2) زمان
* نوع کالا * مناقصه * داخلی * زمان فوری
* مقدار ٩ معمولی * خارجی * فصلی یا اقلیمی
* کیفیت * انبوه * امانی * بلندمدت
* مشخصات فنی ٩ مستقیم ٩ گذشته * میان‌مدت
٩ بسته‌بندی * انحصاری ه جدید * کوتاه‌مدت
* یک یا چند مرحله * باتوجه به سیاست دولت * نقطه سفارش محدد
* حراج ٩ عام
* استوک (ذخیره انبار) * ارزان
* نقد یا نسیه * خوش‌نام
* آسان
جدول ۱۶-۳- اجزای آمیزه خرید
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
۴.
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
2-۷-۳ اهمیت خرید تجهیزات پزشکی
امروزه اهمیت تجهیزات پزشکی و جایگاه آن در نظام سلامت جامعه» بر کسی پوشیده نیست. از طرف دیگر هزینه‌های
اختصاصی جهت خرید و نگهداری تجهیزات پزشکی بخش عمده‌ای از بودجه بیمارستانها و مراکز دیربط را به خود
اختصاص می‌دهد. لذا مدیریت صحیح این منابع بسیار ضروری و لازم به نظر می‌رسد. در این مقوله شاید مسأله خرید
صحیح و مناسب را به نوعی مهمترین عامل در مدیریت تجهیزات پزشکی قلم‌داد کرد و از دیدگاهی دیگر این مسئله را
می‌توان نوعی پیشگیری جهت بروز مسایل و مشکلات عدیده آتی در استفاده و کاربری اقلام و تجهیزات پزشکی دانست.
می‌توان مشکلاتی که در پروسه خرید تجهیزات پزشکی رخ می‌دهد را در موارد زیر خلاصه کرد:
۱ خریدهای بدون نیازسنجی
۲ _خریدهای بدون ارزیابی خدمات پس از فروش فروشنده
۳ _خریدهای فاقد پارامترهای مورد نیاز کاربر را و یا دارای پارامترهای غیرضروری
۳ خریدهای فاقد وسایل جانبی مورد نیاز
۵ عدم تطبیق با بعضی از نرم‌افزارهای لازم
۶ عدم ارتباط معقول بین قیمت و کیفیت
۷ خرید از شرکتهای غیرمعتبر (غیر نماینده انحصاری یا رسمی)
۸ عدم توجه به همه خصوصیاتی الزامی یک دستگاه
٩ عدم اجرای برخی از تعهدات و ادعاهای فروشندگان پس از فروش
۰ و بسیاری از موارد دیگر
جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی و به تبع آن جلوگیری از به هدر رفتن منابع مالی بر اهمیت خرید قاعده‌مند. مبتنی بر
تجربه و دانش و البته عاری از هرگونه پیش‌داوری صحه می‌گذارد.
۵-۷-۳ اصول اساسی در خرید تجهیزات پزشکی
پنج اصل مهم می‌بایست در هر خرید عاقلانه و رقابتی رعایت شود. این اصول تعیین کننده فعالیت‌هاء عملیات خرید.ء
برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های خرید است و عبارتند از:
8:8۲ ۵۵۱1۷ ۱
8:۵۱ ۳۲۲۱۵ ۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۵-۷-۳- کیفیت مطلوب
جهت انجام امر خرید (با کیفیت خوب) شناخت تولیدکنندگان در سطح کشور یا خارج از کشور و تاریخچه نحوه
تولید آنان» از موارد ضروری است. بررسی کیفیت نه تنها از طریق داده‌های عمومی و مطالعات کافی, بلکه از طریق
به آزمایشگاه‌های خاص جهت کنترل کیفیت کالا می‌باشند. این مقوله در زمینه تجهیزات پزشکی به عهده اداره
ذیربط (اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی) میباشد.
۳-۵-۷-۳ قیمت مناسب
با توجه به این که قیمت تمام شده کالاهای ساخته شده به قیمت فروش آن کالاها وابستگی زیادی دارد.ء باید
با در نظر گرفتن مرغوبیت و کیفیت کالاء (از بین فروشندگان) مناسبترین قیمت را برای کالاهای خود انتخاب
نمود که برای این کار نیاز به مطالعه و ارزیابی دقیق فروشندگان است. باید توجه داشت که قیمت مناسب به معنای
۵-۷-۳ ۲- مقدار مناسب
در خریدها باید هماهنگی لازم با واحدهای درون سازمانی از یک طرف و فروشندگان از طرف دیگرء صورت
گیرد تا نه با خرید بیش از حد نیازء سرمایه راکد و بلااستفاده ماند و نه با خرید کمترء در ارائه خدمات درمانی وقفه
ایجاد شده و موجب نارضایتی بیماران گردد.
2-۵-۷-۳ منبع مناسب
۱ استانداردها و مشخصات کالاهای تولیدی
[۲۸ نس سحصیت مدیر و ار تصمیم گیرندگان شرکت فروشنده
8۱8۳۲ ۵۵1:۷ ۱
8:81 ۹۵۲۲۲۵ ۲
8۱۵۳۱1۱۳۵ ۳
وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی
۳۰۵
-------- صفحهٔ بعد --------
مدیران خرید باید ضمن برقراری ارتباطات حرفه‌ای با تولیدکنندگان و فروشندگان وسایل پزشکی,» مواد مصرفی
و نیمه‌مصرفی تجهیزات پزشکی» همواره به ارزیابی جدیدترین محصولات و فعالیتهای آنها و همچنین
تولیدکنندگان و فروشندگان جدید بپردازند و در مواقع لزوم اقدام به تغییر منبع نمایند.
۵-۵-۷-۳-زمان مناسب
موجود در بازاره حجم ظرفیت تولیدی شرکت فروشندهه» مهم میباشد. زیرا هر یک از این‌ها می‌توانند در قیمت تمام
پزشکی در زمانی است که این کالاها با مناسبترین قیمت ارایه می‌شوند.
۷-۳--فرآیند خرید
۱-1-۷-۳ مرحله اعلام نیاز کالا
چرخه تأمین و کاربری تجهیزات پزشکی می‌بایست با اعلام نیاز و درخواست کالا شروع شود. درخواست کالا
انجام گیرد. اعلام نیاز باید نظام‌مند و دارای ضوابط و گردش کار معینی به شرح زیر باشد:
۱ "هر مرکز درمانی می‌بایست یک فرم نیازسنجی مطابق نیازها و سیاستهای خود طراحی و تنظیم کند. موارد
امکان تحلیل آن توسط برنامه‌های نرم‌افزاری طی ساختارهای تعریف شده وجود داشته و در نهایت» تکمیل
مندرجات آن توسط متقاضی آسان باشد.
۲ فرم درخواست کالای پزشکی در مرکز مربوطه» توسط متقاضی تکمیل شده و به تایید مسئول بخش برسد.
۳ فرم درخواست کالا به مسئول تحجهیزات پزشکی, جهت بررسی» ثبت در بانک اطلاعاتی و اعلام نظر
۴ درصورت لزوم» ضرورت نیاز به تجهیزات پزشکی» توسط گروههای ارزشیابی» آموزشی و پژوهشی به اداره
۵ نیازها در کمیته تجهیزات پزشکی مراکز جهت بررسی درخواست‌هاء اولویت‌بندی نیازها و ارائه راهکارهای
۶ خط مشی کلی مرتبط با نیازسنجی با توجه به سیاست کلان کشور در زمینه بهداشت و درمان و آموزش
پزشکی و نیز سیاست کلی دانشگاههای علوم پزشکی با توجه به وضعیت منطقه از لحاظ بیماردهی, احتمال
گسترش یا تغییر کاربری بخش‌ها و نیز وضعیت مراکز درمانی» آموزشی و بهداشتی تعیین می‌شود.
۶ ]۴۵۱۲223110 ۱۸۵0103 200 ۲1۵2۱1۲ 0۲ ۱۱۳۱۹1۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-1-۷-۳ مرحله اولویت‌بندی در خواست‌ها
تشخیص نیاز واقعی و اولویت‌بندی درخواست‌هاء مرحله دوم گردش کار خرید را شکل می‌دهد. اگر میزان
اهمیت و درجه اولویت نیاز تهیه کالا به درستی تعیین نگرددء فرآیند خرید منتج به خرید و یا تأمین کالایی می‌شود
که مورد نیاز اصلی نبوده و یا از اولویت پائینی برخوردار است. بنابراین در نظر گرفتن موارد زیر در این مرحله
ضروری است:
۱( اطلاعات بر اساس ضرایب» شاخص‌ها و اطلاعات موجود در واحد تحهیزات پزشکی بررسی و تحلیل گردد.
۲ راهکارهای پیشنهادی در خصوص نحوه تامین یا خرید اقلام با توجه به سقف اعتبارات مصوب و نیز
سیاستهای کلی مرکز توسط واحد تحهیزات پزشکی ارائه گردد.
۳ راهکارها در کمیته تجهیزات پزشکی طرح گردد و تصمیم‌گیری بر اساس خط مشی مرکز درمانی مورد نظر
صورت گیرد.
۴ توصیه می‌شود.ء خطمشی‌های کلی بیمارستان در خصوص اعلام نیاز کالا در واحد تجهیزات پزشکی به
شرح دیل بررسی و کارشناسی گردد:
الف) شاخص‌ها و یا ضرایب اهمیت پیشنهادی در خصوص نحوه اولویت‌بندی درخواست‌ها آرائه شود.
ب) نیازهای قبلی مراکز بر اساس شاخص‌ها و ضرایب اهمیت پیشنهادی بررسی و تحلیل شود.
ج) راهکارهای مختلف در خصوص نحوه تامین و یا رفع نیاز مراکز آرائه گردد.
۳-۹1-۷-۳- مرحله کارشناسی خرید
پس از تعیین اولویت نیاز خرید.ء انواع کالاهای موجود در بازار و نیز تأمین‌کنندگان آنها بررسی شده و از میان
آنها اقلام واجد شرایطی که بیشترین تطبیق را با نیاز مجموعه و بودجه موجود دارندء انتخاب می‌گردند. بدین منظور
لازم است کالاهای عرضه شده در بازار بر اساس شاخصه‌های مختلفی از جمله میزان کارآیی» کیفیت ساخت؛
خدمات پس از فروش مورد انتظار و نیز هزینه خریدء مورد ارزیابی و کارشناسی قرار گیرند که به مجموعه این
فرایندهاء کارشناسی خرید می‌گویند.
این مرحله فرآیند بسیار مهم و دقیقی است که به طور مستقیم بر اهداف خرید تأثیر می‌گذارد. نکات کلیدی زیر
در آرزیابی و کارشناسی خرید تجهیزات پزشکی باید مورد توجه قرار گیرند:
۱ قابلیت‌های عملکردی اصلی دستگاه و مطابقت آن با قابلیت‌های مورد نیاز
۲ میزان دفت» صحت و خطای محاز دستگاه
۳ میزان سهولت کاربری دستگاه
۴ حداکثر و حداقل بار کاری (ظرفیت) دستگاه و مطابقت آن با بارکاری بخشهای بیمارستانی
۵ نوع آموزش دستگاه
۶ قابلیت‌ها و پارامترهای جانبی دستگاه و تعیین میزان آهمیت هر کدام
وزارت بهداشت. درمان و اموزش پزشکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی .
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۹ ۲
۷ میزان و نوع لوازم مصرفی مورد نیاز و میزان سهولت تهیه آنها
٩ تعیین لوازم جانبی و قطعات پر مصرف و عمر مفید آنها
۰ میزان انرژی مصرفی
۱( نوع استاندارد یا تاییدیه‌های دستگاه
۲ بررسی تطبیق پارامترهای فنی دستگاه با استانداردهای تعریف شده
۱۵ تعیین نکات مربوط به نصب و راه‌اندازی دستگاه و بررسی تطبیقی با شرایط موجود
۱۷ سال ساخت دستگاه و بررسی قطعات مستهلک‌شونده
۸ تعیین نوع و میزان سرویس و نگهداری مورد نیاز دستگاه در طول سال
۰ تخمین میزان تعمیرات دستگاه و هزینه‌های آن
۱ نکات نگهداری پیشگیرانه دستگاه
۵ بررسی نکات حمل و نقل کالا ( از قبیل نحوه حمل و زمان تحویل)
۶ نوع بیمه کالا با توجه به حساسیت دستگاه
۷ امکان به‌روز نمودن دستگاه
۸ سوابق استفاده از دستگاه در مراکز و بیمارستانهای دیگر و تعیین میزان رضایت‌مندی آنها
۳۹ تعیین تاسیسات و فضای فیزیکی مورد نیاز جهت نصب و9 استفاده از دستگاه
۱ هزینه‌های نصب و راه اندازی» آموزش,» بیمهء حمل و نقل
۲۳ هزینه لوازم مصرفی, لوازم جانبی» قطعات یدکی» انرژی مصرفی و با توجه به نرخ تورم و سهولت دسترسی
۳ نحوه پرداخت قیمت و هزینه‌های دستگاه و نوع قرار داد و تعهد شرکت در این زمینه
اگر چه هر کدام از فاکتورهای فوق می‌بایست در خرید هر وسیله پزشکی, به ویژه وسایل سرمایه‌ای گرآان‌قیمت.
مورد توجه قرار گیرند. در ادامه به شرح و بسط پراهمیت‌ترین آنها می‌پردازیم:
۸ ۳۲21/7۲ ۱۷۵۵۱۲2۱ ۲۵ 0۲۲۱۵۵۱۱۲ ۱۷۱۳۱۹۱۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۳-1-۷-۳- قابلیت و کارآیی کالا
در خرید تجهیزات پزشکی, توجه به قابلیت‌های اصلی و کارایی‌های تعریف شده برای آن» یکی از مهمترین
۲-۳-۹1-۷-۳- کیفیت کالا
یک کالا می‌بایست قبل از خرید مورد بررسی قرار گیرد.
۳-۳-1-۷-۳- خدمات پس از فروس کالا
خدمات پس از فروش مورد نیاز جهت کارکرد صحیح و مستمر کالاء خصوصاً در رابطه با اقلامی که قیمت
بالایی دارندء و نیز بررسی سوابق و قابلیت‌های شرکت عرضه‌کننده کالا جهت ارائه خدمات مورد انتظار,
می‌بایست به طور دقیق مورد بررسی قرار گیرد.
طبق ضوابط اداره کل تجهیزات پزشکی اشخاص ارائه خدمات پس از فروش صرفا توسط اشخاص حقوقی
دیل, مجاز میباشد:
الف) واحد تولیدکننده داخلی/خار جی و یا نمایندگی قانونی ایشان
تبصره) نمایندگی به شکل رسمی یا انحصاری مجاز به فعالیت میباشد.
ب) شرکتهای مستقل خدمات‌دهنده با مجوز رسمی از واحد تولیدکننده داخلی/خارجی
نمایندگی کمپانی سازنده می‌تواند ارائه خدمات پس از فروش را به شرکتهای دیگرء با مسئولیت
خود کمپانی» مشروط به اینکه کلیه الزامات عمومی ضوابط خدمات پس از فروش را پذیرفته و
ج) توسط خود مرکز درمانی خریدار وسیله پزشکی, باداشتن مجوز از واحد تولیدکننده داخلی/خارجی
۵) ترکیبی از موارد فوق‌الذکر با هماهنگی بین شرکت و مرکز درمانی
تبصره ۱) در صورتی که بخشی از خدمات پس از فروش توسط شخص ثالث انجام شود این موضوع
بلامانع بوده لیکن مسئولیت انجام این خدمات به عهده شرکت اصلی میباشد.
تبصره ۲ شرکت می‌بایست متناسب با تعداد و پراکندگی جغرافیایی دستگاههای تحت پوشش. در نقاط
می‌توانند افراد حقیقی, یا حقوقی دارای قرارداد معتبر با شرکت اصلی باشند.
شدن موضوع فصل ششم آیین‌نامه تجهیزات پزشکی و به‌منظور ارزیابی و ثبت الکترونیکی وضعیت خدمات
1۳۱۲۵ ۳۵۲۲۷ ۱
وزارت بهداست. درمان و آموزس بزسکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی
۴.۹
12531307130813121320133013311333133413351336133713381339134013411342134313441346134713481349136013611362136313641365136613671369139113921393193119891992199319941995199620212149215121592160216521682175223522372251229823042307230923122319232623282330234323462351235323912443246324912502250725222523252425252530253125352538254225442545254625572558256025612563256425652566256725682569257125752576259826132615261626202621262226232624262526262627262826292630263126322634265926602661266226632665266626672668266926712682268326852686268727022706270727102712272027212725272727282729273027662841284228432844284528462847284828492850285128522853285428552856285728582859286028622863286428652866286828692870287128722873287428752877287828792880288128822883288428852886288728882889289028912892289328942895289628972898289929002901290229032904290529062907290829092910291129122913291429152916291729182919292029212922292329242925292629272928292929302931293229332934293529362937293829392940294129422943294429452946294729482949295029512953295429552956295729582959296029612962296329642965296629672968296929702971297229732974297529762983298429852986299430093010303230563082308430893090313631373138313931403142314731513152316131733177320132133237324232463248325132543255325632573284329933163318331933203323333733413348335233553356335733723373337433783384339433973398340334263428342934523453345434553456345734663467346834823483348434853486348834893490349634983500350535213524352535283530353135533554356335643566357136183619362036213622362436253626362736283630363236353636363836393640364336443646364736563658366336643681368237193725373037313732373337343743374437463748377337873793379938153821383438383843386438653866386738683872388038813882388338843885388638873888389038913892389338943896389738983899390039013902390439053906390739083909391239163917391839193922392339253926392939313932393339343935393739383940394239443945394739493953395539563959396139633964396539663967396839703971397239743975397639783980398739933994401240154017401940224023402440254026402783168317833983418368836984028407842784498452845384748582858485858594861086248638863986438644955695699570957695779578958095819582958396029605963796399640964196469647964896539698970097019719973297409759976497659780979797999809982998349933993599409948996199639982998399879988999099959997999899991000010004100071000810010100241004010048100571006010069101261014810152101581017910180101931019610197102071021310223102251022810243102471025510261102671028810292103051030610329103361033810341103421039910410104141044410446104481045010459104601046210465104921049310501105101052910565105671058210586105881058910591105951059710598106121061810620106241062510628106331063410638106391064010644106451064610648106491065510656106571066110673106761069010692107091071010711107131071510717107181071910720107211074610755107561076010762107701077510778107791079010793107981079910800108041081110812108161081710818108191082010821108271083210844108451084610849108511086510872108751089610908109121093510936109541095810959109701097110972109731097410975109761098210985109871099010992109931099410997109981099911003110081100911010110111101311021110271103111035110391104211043110451104611047110491105111052110531105711060110611106211063110641106511067110681107411075110771107911081110851108611087110881108911090110911109311095110961109711099111001110211105111061110711108111091111111112111161111711120111221112411125111261113111132111331113411136111381113911140111481114911150111511115211153111541115711159111601116111162111631116811170111731117711178111791118311190112091121111212112131121411218112221123111232112331123411236112381124611248112491125411256112571125811263112641126511267112681126911270112711127311276112781128111285112891129211293112951129611300113011130511307113091131311314113151131711318113201132211332113331133411335113361133911341113431134411345113461134711352113551135611357113591136011363113661136711370113771137811379113811142211431114331143411436114391144011441114421145311455114571146411465114661146811469114761147911484114851148911496114981149911500115011150311508115121151711523115241152811533115341154011541115431154411553115541155711566115681156911570115771157911582115861158911590115941159711600116031160411609116251163011635116401164111651116551165711660116621166711668116781168311684116851168611687116881168911690116911169311694116951169611697116981169911700117011170211703117041170511706117071170811709117101171711720117221173911755117651176611767117741177711778118181181911824118251182611832118411184311844118461185711858118591186011861118651187611877118811189111895118961189711898119171191911920119211192411927119291193311934119391195211953119631196411972119741197511977119781198011983119851198711995119961199912003120041200512007120081202412035120381204012041120431204612050120571206212064120671207812106121081211012111121121211312114121151211612117121181211912120121211212212123121241212512126121271212812129121301213112132121341213512136121371213812139121401214112142121541215512164121651216812170121731217412182121891219412195122161221712218122201222312224122261224212243122601226112264122651226612267122681226912270122721227612279122911229212296123111232012323123301233112333123371233912342123431234712368123691237012373"با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد"!"با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمند""با صلوات بر محمد وآل محمد"*"با صلوات برمحمد و آل محمد""تامین کالا و تجهیزات. ساختمان"رک اسلا یا راب"یا صلوات بر محمد و آل محمد"#صیه هایی در مدیریت منایع آبهای زیرزمینی| موضوع مصوبه: مقررأت تامین برق مراکز استخراج رمزارزها« بخشنامه به کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری »« ما لرا ری رای ولیر»«اصلاحیه سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحتات«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد؛«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات پر محمد و ال محمد:«فهرست مصادیق خدمات بیمه های زندگی و درمان»آئین نامه تشکیلات و طبقه بندی مشاغل دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درآئین نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مْسسات آموزش عالی,آب تصفیه شده برای صنایعآبین‌نامه طراحی لرزه‌ای تاسیسات و سازه‌های صنعت نفت (نشر یه شماره ۰۳۸)آبین‌نامه طرح هندسی تقاطع‌هاآبین‌نامه طرح پاهای راه و راه آهن در برابر زلزلهآح را رجا مر و رمع کی ماو رهم وی رال مورآسیب‌شناسی و ارزیابی وضع موجودآسیب‌های وارد بر اتصالات بتنی به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود:آشنایی با سازمان ملی استاندارد ابرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ابرانآصو با مرت وزبرانآصو با مرت وزهرانآماده سازی لجن حاصل از تصفیه فاضلابآمور مالباتی شهر و استان تهرانآن برای ادامه مطالعات و انجام طراحی تفصیلی انجام می‌شود. هرگاه مشاور نظری در مورد تکمیل, بآنها در پیشرفت جوامع » تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ یر ساخته است . نظر به وسعآوقاء زایه زروانه اشتخال به کار تاردافیآیین نامه اجرای بند ۵ ماده ۱۳ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۶/۰۵)آیین نامه اجرایی ماده ۱۹۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی اآیین نامه اجرایی ماده (۷) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۳/۱۷)آیین نامه اجرایی موضوع ماده59آیین نامه اجرایی موضوع ماده219آیین نامه اجرایی موضوع ماده 79 قانون تامینآیین نامه استخدامی سازمان بیمه های احتماعی مصوب 13/12/1348 (قانون سازمان بیمه هایآیین نامه جدید استخدامی سازمان مصوب 28/12/1386آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه های علوم پزشکی و خدماتآیین نامه معاملات شهرداری تهران - مصوب ۱۳۵۵/۱/۲۵ با اصلاحات فصل اول - نصاب معاملاتآیین‌نامه اجرانی ماده 46 آیین‌نامه استخدامی سازمانآیین‌نامه اجرایی بند ۷ ماده واحده قانون تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر ٍآیین‌نامه طرح هندسی راههای ایرانآییین نامیه اجرایی میمیور مامییات ارزد امیواا و ارایی هیاک انتتیاا یاوتیه بیه شیریتا قانون اصلاح ماده (۵) قانون بیمه‌های اجتماعی کار گران ساختمانیاا اک هس۲۱ اوه هک مش ازاب بر فسات فهاج ۳ هی اتعقتضصااصیابالغ ارزش معامالتی امالال منالاط22ابعاد فلانج ها در اتصالات خطوط لوله برایابلاغ 71 جبران بار مالی ناشی از کرونا _ ابلاغ اولابلاغ شیوه نامه اصلاحی موضوع بند (1-3) ماده (3) اصلاحی آیین نامه اجرایی تبصره (2) مادهابلاغ صورتجلسه شورای عالی مالیاتی درخصوص مرور زمان مالیاتی جرایم موضوع ماده 169ات ی ارم ریم را ان نز او مراتاق دارو و کار تمیز (در مراکز سطح ۲-در مراکز سطح ۳ به صورت مجزا در منطقه مراقبت متوسط و ماثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶اجتماعی و زیست محیطی (۶۱)اجتماعی» ارزش گذاری و توجیهاجراغ اعلان به هوابیما - اضافه بها برای طول بیش از ۵۰ متراجرای کامل مقررات نظام درآمداجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناح نا و اس اد سسکا دج بدااحتراماًء به استناد مصوبات پنجاه و ششمی ین جلسه شورای عالی فنی شهرداری ت تهران به تار ریخاحتراها با توجه به بررسیهای به عمل آمده وضرورت بازنگری مدارک و شرایط تاسیس موسساتاحداث ساختمان استاندار بهااحمدی, محمد رضا. ۱۲۳۷۶. هرس سازگار با طبیعت درختان. موسسه علمی- فرهنگی «نص».احکام مالیاتی قانون بودجه سال1404اختراما؛ با غنایت به نامگذاری سال ٩۶ به عنوان سال اقتصاد مقاومتی» ولید و اشتغال» در اجرااختیارات هیأت امناء در تصویب بودجه تفصیلی دانشگاههااخیر|۱" مشاهده میگردد که واحدهای حساب انفرادی و نامنویسی بدون رعایت مفاداد وم سور ی اسا یا رایادارات کل امور مالیاتی شمال و جنوب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شمال. جنوب . شرق و غرب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امورمالیاتی شهر و استان تهراناداری با موضوع ابطال نامه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی به شماره 100/18 مورخ 1401/01/2ادامه بیمه به تور اختیاری با بیمه اجباری ..ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب اوادحع اه شاب که یه هل مهادعمای بمردین‌هاری و کن‌هاری ازادور فننام فنی سازمان رادداری و حدل و نثل جاددایادچار ۱ را تون ۳۹اذرلسو لیر در یویر ال زرف رام ْار از اداره کل هما هنگی نی و عمرانی مناطق و سازما نها تاش 2 یی وش ویار موضوع: ایجاد تسهیلات برای کارفرمایان ,ار کر ار را را خر اراک هر نارای السا کرومارت بس مت در لاورارت مت را ناورارتباط با فصل مالیات بر درآمد حقوقارزش افزوده مصوب 0 اعمال معافیت مالیاتی در خصوص مواد خوراکی بند (الف) ماده یاد شده» منوط بارزش مطبوعیت زیست محیطی (مثل چشم‌انداز) در قیمت دارایی‌ها منعکس می‌شود. این روش بر پایه ایارسال قانون الحاق یک بند به تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشورارسال قانون تفسیر ماده18) قانون مالیات های مستقیمارهانن مرا و نوی ورارو وافا ی کی ام وتو مس اس و ایاز ۹ / رات . ایا رای ایا را ییا ریاس ساسا یت کشا اسآ کیرش ایساز 9 دای ول صنایماز ۲۹ رد زنط و اوعد کار سر ان سل ووداز آنجا که زمینهاز تأسیسات نمک زدایی ( آب شیرین کن)از تصغضه خانه آب / فاضلاباز تصفیه خانه های آب / فاضلاباز دیدش کگ مات ار ات در نی یاز لحاظ اداراز ورقهای فلزی در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده است.از وهای مایماس ا! ایکا سر ات را ارتاست. از محدودیتهای مندرج در ماده (۱) این قانون مستثنی می‌باشند و کلیه امتیازات مندرج دراست. برای اءعرا ابلاغ می گردد. ۰استاندارد ۱۹۲۸۱ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای خود کفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای پیشرفت و ترقی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهایاستانداردها از پایه‌های صنعت می‌باشند و در جهت نیل به خودکفانی در هر صنعت باید به تهیه استاستانداردها از پایه‌های صنعت هستند. برای خودکفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستان‌هاء دستگاههای اجرایی پیمانکاران و مهندسان مشاور سراسر کشور یاستفاده از برق نرمال دراستفاده از پساب‌های شهری برای مصارفاسر ریاد راوس از ره راررهداسناد همسان بیمان تعمیرات اساسی دراشت. درمان و آموزش پزشکاشل رودخانه با استفاده از روشاصالحیه آیین نامه اجرایی موضوع تبصره5اصالحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده39) قانون احکام دائمیی ررنامیهاصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانونی تشکیل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (۱۳۶۶/۱۱/۲۸)اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (۸) قانون تشکیل وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۱/۰۷/۲۳)اصلاح و الحاق یک بند (به‌عنوان بند ۷۲) بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه کاراناصلاحیه مصوبه تعیین وظایف سورای عالی فنی سهرداری تهران ابلاغی بهاصلی‌ترین شیوهٌ جابه جایی درون‌شهری و مناسبترین شیوه برای سفرهای کوتاه و متوسطاصمفی ودرآس دیوان عدالت اذاری مورکاصو رب با مرت وزراناصول و تحلیل سیاستهای مدیریت آباصول و مبانی برنامه ریزی بخش آباضافه بها به ردیف های بتن پاشی در تونل هرگاه فاصله از تهیه بتن و بتن پاشی جداره تونل با بتاطالعات پولی و مالی واصله از جمله تراکنش های بانکی، با توجه به آرای متعدد صادره از سوی شعباعتراض به رأی کمیسیون پزشکی بدویاعلام ارزش انواع ماشین آلات راهسازی و کشاورزی (اعم از تولید داخل یا وارداتی)افراد موضوع این تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگیرند یا همسر دوم آناناقلا را رمارد زدال موی الا یاران شماره: رش هد داالا تسد را همست یتالحاق سه بند به فصل هفتم بخشنامه تنفیح و تلخیص بازنشستگی با موضوعات اشتغال بکارمحدد و اعادالحاق یک تبصره به بند " الف " ماده (۳) آیین نامه اجرایی بند ۵۲" ماده (۱۳) قانون بیمه همگانالزامات اساسی (اصول ایمنی و عملگرد) وسایل پزشکیالف - به منظور زمینه‌سازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد. دانش‌مدارء خلاق والف) فضای اداری و کارکنان شامل اتاق های زیر است :الف- طول مورد نیاز برای سرریزاللهم صل علی محمد و آل محمداللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهمالینه مدنی استکه رابطه نعمیمیافنه 148011 که از عدد پایداری استفاده می‌کند [رابطه /۲۰-۵)) بام آیین‌نامه ادامه بیمه به طور اختیاری موضوع تبصره مادهام سای مور ی اسلای‌ا را پیوستاماالی ساان ااری و ایوراماده سازی و تمیزکاری سداوح کاریامر وزه نقش و اهمیت ضوابط معبارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مامروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامس وزارت ادن کار و فاد ای ۷۳ /۸/ ۱۳۰۲امن داریا یام و لووی ور وت نداردامه افتی و درآمد استان تهران اسامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تامکان اتصال قطعات پوسته به یکدیگر و نیز جوشنها فراهم باشد. وزن یک قطعه پوسته فلزی حدود ۱۳۰امکانات خدماتی(باجه. رختکن. سایه‌بان و...) در حریم ساحل نباید دید به دریا را مختل نماید.ان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان یه زوا استقال به تاو توذافیاند / نویه و برآینده ار ارم صرح زد اماندازه گیری جریان نشتی زمین و جریان دراندها باید طوری انتخاب و طراحی شوند که حداقل برای ۲۰ سال شبکه را حفاظت نمایند و پس از گذشتانفورماتیکی پیمانکاران، مشاوران و شرکتهای ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهاه و ام ماه مه تمهاوفقاء ده زروافه اشتخال به کار کاردانیاونان محترم شهردار تهراناونین محترم شهردار تهراناپ ۱۱اه تا دار هک هااک هم با شورای عالی رفاه و تامین‌اجتماعی)اکتشاف متایج هشبدر 9 کر پنی در صتنیت ذمشتاگر ما بتوانیم تولید داخلی را رونق ببخشیم مساله تورم حل خواهد شد.(مقام معظم رهبرری)اگرمه را هه ۷ زرهاگرمه را هه ۷ زرهای تاسیسات و سازه های صنعت نفت )نشریه شمارهای فرم درخواست احتساب مدت خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه :ایران. ریاست جمهوری. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی. دفتر نظام فنی اجراییایعاد بیرون‌رفتگی ایستگاه برای راههای شریاتی درجه ۲ به شرح زیر تعیین می‌شود: :.ایمنی در برپا کردن اسکلت فلزیاین حالت‌ها در ارتباط با ظرفیت باربری حداکثر ساختمان تعریف شده که گذر از آنها باعثاین دستورالعمل در اجرای ماده۲۲ قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹ و بند «د» ماده (۱)این دستورالعمل در راستای یکسان‌سازی و ایجاد وحدت رویه در تدوین لایحه تأخیرات پیمان‌هاء کاهاین سند از تاریخ تصویب معتبر و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است.این صفحه توسط کمیته تحقیقات و توسعه فناوری نیروگاه تکمیل می‌شود.این فصل از آییناین مدرک تحت کنترل مدیریت طرح و برنامه و بودجه قرار دارد و در هنگام به کارگیری این مستند.این نامه دبیرخانه ار زیابی فناوری سلامت درمورد تجییزات بپزشگیاین نوع نرده که نمونهٌ آن رادر شکل ٩ می‌بینید. از پروفیل فوطی شکل ساخته می‌شود.این نوع کلاس کارایی برای مجموعه مولدی کاربرد دارد که در تجهیزات متصل, تقاضاهای شدیدی در موب) گسترش عدالت اجتماعی با:با : سازه بردازی ایرانبا استفاده از شناسایی ارگانهای ذی‌مدخل دولتی و غیر دولتی (بخشهای ۱-۱-۲-۸و ۲-۱-۲-۸ استانداربا استناد به مادهبا بسچرب لمعلاروتسد 9 بابا توجه به اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و فراخوان اجرای این قانونبا توجه به استقبال مودیان محترم مالیاتی از افزایش میزان تسهیلات بخشودگی جرایم در نظر گرفتهبا توجه به اطالعات واصله، برخی از دستگاهبا توجه به اینکه رعایت قوانین و مقررات توسط سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمانبا توجه به بررسی های به عمل آمده و اطالعات دریافتی از سااماههبا توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگیبا توجه به عدم انطباق تاریخ الزم االجرا شدن قاانون ماییااب بار ارزف ادازوده م او1400با توجه به مصوبه اخیر مراجع قانونی، واردات طال، پالتین و نقره بههبا توجه به مفاد بندد2با توجه به موضوعات مطروحه توسط مودیان محترم مالیاتی در زمان برپایی میز خدمت، در بررسی هاابا توجه به نقش صنعت آب و برق به عنوان یک صنعت زیربنایی در توسعه کشور و اهمیت عنصربا درخواست مرکز دانشگاهی وموجود بودن کالای ارز حمایتی از فرم حواله به شماره 1۳-۳0-09 استفابا درنظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران تهیه استاندبا روش پبزومتریبا ری مبه رستشبا زان احرای وست:با سای مورک اسی‌اران 9با سلام و دعای خبربا صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمدهبا عنابت به أن خ که معطابق بند (ت) ماده (۶) آپینن امه اجرابی موضوع ماده (۹۵) اصادحی فانونبا عنایت به اینکه آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بلافاصله پس از صدور در سامانه های سازمانبا عنایت به بخشنامه شماره39با عنایت به تعطیلی روز شنبه موورخ20با عنایت به سوالات و ابهامات مطروحه در خصوص اجرای مقررات تبصره (3( ماده )17( قانون مالیاتبا عنایت به مت و تلاش بحدانه کلیه عوامل دست اندر کار » مقدمات و پیش نیازهای لازم جهت ارائهبا عنایت به مجوز مراجع قانونی» مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و پرداخت مالیات مبا عنایت به مفاد ماده1با عنایت به مفاد ماده237) قانون مالیاتبا عنایت به مفاد ماده (4) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان» «با عنایت به نامه شماره 1401/300/58170 مورخ 1401/12/24 سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین ابلابا قطعات اتصالی و متعلقات آنها برای خطوط آبرسانی تحت فشاربا محوربت ماشینهای دواربا معاونت محترم نیروی انسانئی ستاد کل نیروهای مسلح , احتساب مدت حضور داوطلیانه دربا موضوع ارسال فهرست برخی از مودیان صاحبانبا نام و یاد خداباذکشهای متالمات ری ۵ بن دای ازباران اداری واعرای لور بت داردباز کردت, تحلیه. نرمیم و بستن مش هاباس تک و رک را ۱۳۹۹۰بانک اطلاعاتی موجود در انجمن شرکتهای برق کانادا که با استفاده از داده‌های واحدهای تولیدیباه تصاویر سرپرسات محتارک ووارت اماور اقتصااد و دارایاا و وویار محتارک داد،ساتر رسایده اساببلا تناکک هیک و یلاکشا اجه فمرهاد هام اداوزئلنیبتن خودتراکم بتنی است که تحت وزن خود جاری شده و بدون نیاز به هرگونه تراکم خارجی به طور کامبتنی که در پانل‌های پیش‌ساخته به کار می‌رود باید حداقل دارای مقاومت ۲۸ روزهای معادل ۱/۳۵بخش اول: قانون تأمین اجتماعی و آیین‌نامه‌های آن (۳۲- آیین‌نامه‌ها) ۹ ۲۰۱بخش شیمی‌درمانی به‌صورت یک بخش مستقل بیمارستانی استبخش چهارم: قانون برنامه پنجم توسعه؛ فصل سوم 2 ۴۰۱بخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاه های اجرابیمهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاوربخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی؛ مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجراییء مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۰ 1بخشنامه به دسنگه‌های اجرایی, میندسان فشاور و بیممگارانبخشنامه به مراجع قضایی سراسر کشوربخشنامه به کارفر مایان. تامین کنندگان و بذ برندکا,.بخشنامه به کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) فانون مدیریت خدمات کشوریبخغش چهارم مجموعه مقررات ارزی و در راستای اهرای ماده یک قانون برنامهبدین وسیله فهرست انواع گوشت و فرآورده های گوشتی موضوع جزء (4-5) بند (الف) ماده (9) قانون مبدینوسیله اعلام می‌دارد بند. ۱-۱۷-۲ مندرج در پیوست ۱ (دستورالعمل تجهیز بر چیدن کارگاه)بر آورد اعتببر اساس تحلیل با مقاطع ترک‌خوردهبر رز اسارمر, ایرارهبر ری اسلا ان ری ۱۳/۵بر زرز اساریر ایرانبر زرز اسانیر ایراربر فامه ریزی و محئالحعات بریثه‌سازیبر ژوهشکده مطالعات فناوریبراساس ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچهبرای بررسی‌ای اقتصادیبرای دوره طراحی ۲۰ ساله ۲ دوره طراحی ۴۰ سالهبرای زدگش‌دای زیرژزمنبشیبرای کارهای دج‌تدسی رو‌دخانهبرحسب سرعت طرح این راهپاء در تجدول ۹ تعیین شده است. این حداکثر برای تقاطعپایبررسی اندازه سازگاری پروژه ها بابررسی و تحلیل نتایج آزمون‌های آتش و آتش سوزی‌های واقعی, مبنایی را برای برآورد چهار نرخ رشدبررسی وضعیت کلرزنی اب مشروب در کشوربرنامه ار تقای سلامت و کاهش آلاینده های محصولات مهمبرنامه ارایه خدمات رفاهی به دانشجویانبرنامه‌ریزی درست (اقتصادی)» مال اندک را افزایش می‌دهد وبرنامه‌ریزی شده باشد معقول و منطقی نیست زیرا تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت بوده و دائماًبسته‌بندی» دارای دو درب در طرفین با دستگیره ازبسمه‌تعالی فرماندهی کل قوا بربقل به دعس و کگازبقل یه بت و داربلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شکهبمهره‌برداری اولیه از واحدهای نیروگاه‌هایبند (د) تبصره (19) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشورء برای اجرا ارسال می گردد.به : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محخترم نیروبه : وزیر محترم نیروبه استناد بند ۵-۱-۳-۴ از ضوابط مدیریت امور بیمه‌ای وزارت نیرو منضم به بخشنامه شماره ۵۴۹۹۶/به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شمارهبه اطلاع می‌رساند:به تعداد کافی و با رنگ‌های غیر محرک جهتبه شرح زیر تصویب کرد:به شماره ۳۲۳به مناسبت فرا رسیدن دهه مبارک فجر و تکریم مودیان محترم مالیاتی» با رعایت مقررات ماده 191 قبه منظور ارتقای سالمت اداری در کلیه فرایندها و فعالیت ها بوویهه ف ،راینودهای مربووب بوه رربه منظور تسهیل فرایند اجرایی حکم بند (ذ) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مبنی بر «کبه منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور قدردانی از خدمات کارکنان شاغل در شرکتهای وابسته (غیردولتی) و در اجرایبه منظور کمک به صنعت. تولید. رونق کسب و کار تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و مساعدت با کارفربه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیین نامه اجرایی ماده )4( قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق. موضوع تصویب نبه پیوست تصویر آیین نامه حمایت از تولید. دانش‌بنیان و اشتغال آفرین در حوزه اقتصاد و اصلاحیبه پیوست تصویر آیین‌نامه حمایت از نخبگان ایرانی موضوع تصویب نامه شماره 235461/ت 60421ه موربه پیوست تصویر اصالحیه بند3به پیوست تصویر اصالحیه های بند3) ضوابط اجرایی موض وع ماده172به پیوست تصویر اصلاحیه بند (3) ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 قانون مالیات های مستقیم که به ابه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویب نامه شمماره139211/ت58962به پیوست تصویر تصویبنامه شماره 137057/ت61217ه- مورخ 1402/08/03 هینت محترم وزیران با موضوعبه پیوست تصویر نامه شماره73403به پیوست تصویر نامه شماره 11/105938 مورخ 1402/05/04 نانب رئیس محترم شورای راهبری فناوری هابه پیوست دستورالعمل اجرایی موضوع بند (3) تصویب نامه شماره 83877/ت60021ه مورخ 1401/05/19 هیبه پیوست دستورالعمل انتشار صکوک اجاره لریالی و ارزی] در سیستم بانکی؛ که در تاریخبه پیوست شیوه‌نامه "" تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی ""مصوب کمیسیون انتشاربه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست صور تجلسه شماره 201-9 مورحخ 120 شورای عالی مالیاتی در خصوص «ابهامات در نحوهبه پیوست. تصویر دادنامه شماره 140109970905810073 مورخ 1401/01/16 هیأت عمومی دیوانبه پیوست. تصویر نامه شماره 122/142676 مورخ 1402/09/22 سازمان بورس و اوراق بهادار شامل فهرسبه پیوست، تصویر تصویببه پیوسه هررسه وهاهدفاآ ههروورآ مهوهد م هدمو به به موهه مامه شهماره352673به کلیه شر کتهای آب منطقه‌ای. توسعه منابع آب و نیروی ایرات توسمه آپ و خاک میرستانبه. شه رداران محترم مناطق ۲۲ گکانه شهرداری نهرانبه: جناب آقای سید محمدعلی افشانیبه: جناب آقای پیروز حناچیبه: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری تهرانبه: شهرداران محتن رم مناطق ۳۲ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳ گانه شهرداری نهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهرانبه: مدیراآن مخت ر مکل سنادیبه: مشاوران محت رم شهردا رتهرانبه: مشاوران محترم شهردار تهرانبه: مشاوران محن رم شهردار نهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محنرم شهردار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شه ر دار تهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مجت رم شهر دار نهرانبه: معاونین محت رم شهردا ر تهرانبه: معاونین محترمبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتوم شهردار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار تهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهردار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: مماو تین مخظرم وزارت نتبهتر است فاصله حدود ۲ متر بین منبع نور و دوربین در نظر گرفته شود. چون حشرات در مناطق خاصیبپشریر ۵ هر خانال هاق روبالبیر و دستورا لعملها ی ها دره‌درا رتباط با مدا رک لزم جهت صدور دفترچهبیس نامه طراحی و اجرای معابر درونبیمه شدگان / مستمری بگیران و افراد تحت تکلفل آنانت- تاثیر امتداد و شیب ناییوستگی بر تونلسازی (شیبها. شیب ظاهری در امتداد محور تونل می‌باشندتاج ما کل دا ی ما در مکی یامد واگ استاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ با موضوع جبران آثار ناشی از شیوع بیماری کرونا ۱تاریخ ارسال پرونده تأخیرات و درخواست تشکیل اولین جلسه کارگروه تاخیرات :تاریخ جلسه شماره پیمان موضوع پیمانتاریی‌چه مدلمهای کاهیدگی و معیارهاییتاسیسات برقی سال ۱۴۰۲تاسیسات ففتی میاذین ففتی غرب ککارون در برابر سیلابتاسیسات و سازه‌های صنمت نفتتاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوعتال «مقررات زدایی و وحدت رویه»تبصره ۱- پزشکان روانپزشک و فوق تخصص در صورتی می‌تواند از تعرفه‌های مذکور استفادهتبصره ۱- کلیه اختیارات و وظایف قانونی وزارت جهاد سازندگی (سازمان دامپزشکی کشور) و وزارت کشتبصره ۲ ماده ۳۵ آیین نامه اداری استخدامی کار کنان غیر هیات علمی دانشگاهتبصره (2) ماده (119) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعهتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱تجح رام و یس ره کهتجدید نظر اولتحریک انتخاب و اعلام گردد. این ترانسفورماتور باید قابلیت تحمل شرایط جریان نامی تحریک و ولتتحقیقات صنعتی ایران. مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین 9 نشتحلیلیهای اقتصادی طرحهای آب در سطح ملیتخر به فمارد ۷۸۱ معالونمت مبنه‌سی,» جزژوهشی و فناوریتدوین و9 ارائه سیاست‌هاءتعیین خط مشی‌ها 9 نیز برنامه‌ریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نتر کیب با ر گذاری نیروها برسازه هایتشر به شما ۱۶۰تشرید شندارد زارد معاونمت همبشدسی» وژوهش و خناوریتصشه‌خانه‌های در دست ساخت و در حال بیره‌برداری)تصن ید به اس 1 مبد‌فیتصو بری از وضعیت کنونی شرکتهای بهره برداریتصویب نامه در خصوص تعیین تکلیف اراضی مازاد بر نیاز دانشگاههاتصویب نامه شورای عائی اجرای سیاستهای یتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب کننده | مدیر کل تجهیزات پزشکی دکتر رضا مسائلی در ۳تصویر 13۷1 با اعمال حد آستانهتعاون ،کار و رافه اجتماعیتعرفه قیمت مطالعات شناسایی تأسیسات و عوارض زیر سطحی بهتعیین عمق مورد نیاز در ارزیابی پتانسیل روانگراییتمدید مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی واحد های حقیقی و حقوقیتمدید مهلتت اتتتراب بته اوراا مالیتاتی و راأ یتیت تاأ اختتف مالیتاتی کته انیضتاأ مهلتت ن دتمدیود ملتوا ترتورته بوه تورتل ماییواتر و رتته وهست کاس را را هکتهیه و تنظیم: دفتر قوانین و مقررات معاونت حقوقی وامور مجلس سازمان تاأمین اجتماعیتهیه کننده: سازمان طرح تهیهٌ آیین‌نامهتوان از خاموت یا گل میخ سردار و یا کالهک برشی استفاده کرد و مطابق با فصل هشتم آیینتوجه : این فرم به عنوان نمونه بارگذاری شده است. پژوهشگران باید برای اخذ فرمتوجه اصلی طراح تاسیسات مکانیکی باید به فضاهای حساس بخش (اتاق های عمل, فضای ریکاوری, فضایتوزیح آن در مدعازن سد4 ۱۵جات اس اک اما سا مار با و انجدول ۱-۳- انواع ترکیبات عایقی به همراه علائم اختصاریجدول ۷-۷- ضریب معادل وسیله نقلیه سبک برای وسایل نقلیه تفریحی در سربالاییجدول ۱۴-۱۵- بر آورد هزینه استهلاک خودروی شخصی به ازای یک خودرو -کیلومترجدول شماره ۳- در آمدجزء (1) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبجمهوری اسلا می‌ابران تاریخ:جمهوری اسلامی ایران شماره :۹۲/۴۲۰/۷۷۰۷۲/دجمهوری اسلامی ایران شماره :۱۴۴۳۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۲۸۱۳/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۱/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۸/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران, ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ۱جناب آتقای دکتر رحمانی فضلی - وزبر محترم کشورجناب آثای دکنر رحمانی فضلی-وزبر محترم گشورجناب آفای ممندسا بر مدیر غامل محترم شرکت ملی حشاری ابرانجناب آقای دکتر خجسته‌مهر. معاون محترم وزیر و مدبرعامل شرکت ملی نفت ابرانجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد-ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانجناب آقای صالح آبادی مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ابرانجناب آقای مهندس امانی مدیر کل محترم هماهنگی فنی و عمرانی سازمان ها و مناطیجناب آقای مهندس جوانبخت-معاون محترم آب و آبفاءرئیس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت مدیریتجناب آقای مهندس خیرخواه مدیر عامل محترم سازمان مشاور ثُنی و مهندسی شهر تهرانجناب آقای نظر پورجناب آقلی مهری مدیرعامل محترم بانگ صنعت و معدنجناجه حسب شرایط و ویژگی های پیمان. گزارش واصله از کارگروه رسیدگی بهجهت دسته‌بندی سطح تمیزی هوا براساس ترکیب شیمیایی آن ۱ باید به استاندارد 14644-8 150 ارجاعحجم سنگدانه‌ی بیشتر.ء ضمن حفظ خصوصیات بتن خودتراکم تازه» استفاده نمود. با این وجود در اغلحد آستانه به کار گرفته شده برای استخراج پوشش گیاهی. ۰/۸ میباشد.حداقل دو چراغ راهنماء از فاصله‌هایی که در جدول ۸ تعیین شده» باید در داخل مخروط دیذحدول ۳-۴- لیست توابع مختص رده‌های بهره‌وری انرژی در اتوماسیون ساختمان (ادامه)حذف واژه "خوک" از ردیف (2-1) فهرست پیوست بخشنامه های شماره 31091 مورخحسب مصوبه مراجع اعانون واردات طع،، پ،تعیو و نهعرهحسب مصوبه مراجع قانونی، احکام ذیل جهت اطالع و اقدام مقتضی ابالغ میحضشیش هر آهشحقوقی ارتباط تنگاتننگ داشته و قوانین و راهکارهای آیین‌نامه‌های اجرایی یکی از ابزارهای اعماحمایت مالی از هسته‌های دوره پیش‌رشدحور" موضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص جامعه اس رلحوزه ... موضوع: نحوه اجرای آئین نامه بیمه اختیاری مصوب بخشنامه شماره ۶۵۱حوزه تلخیص دستور العملها و ضوابط نحوه رسید گی به ادعای افرادحوزه ستادی وزارت نیرو و شرکتهای تابعه (دولتی) مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به شرححوزه فنی و درآمد موضوع: تمدید کسر حق بیمه تگمیلیحوزه مشترک معاونت‌های حقوقفی» مجلس و آمور بین‌المئل و بیمه‌ایحوزه معاونت بیمه ای و درمانحوزه معاونت فنی و موضوع: ارسال پیام گوتاه به مستمری بگیرانحوزه موضوع: بازنشستگی مشمولینحوزه موضوع: دستورالدمل اجرائی بخشودگی 1 دستور اداریحوزه: بیمه آی و درمانحوزه: بیمه ای و درمانحوزه: درمان و بیمه ایحوزه: مشترک حقوقی و معاونت بیمه ایحوزه: مشترک درمان و بیمه ایحوزه: معاونت بیمه ای و معاونت برنامه ریزی» مالی و پشتیبانیحوضه‌های آبریز و دفاتر مستقل شرکت مدیریت منابع آب ایرانحوطاسوت ار موضوع: ضوابتط اجرائیحیین قیمت تمام شده واحد آب زیرزمینی وخازن های موازی در پست های فشار قویخازن های موازی در پست های فشار قویخاکب‌ای شور و ددیدی در آیرانخر رح کلعر یاهع وا له دح درخر روا او را امه اهخزانه دار محترم کل کشورخم که منطبق بر ضوابطخمهوری سا ین ایران تاریخ؛ ۹ رزخمینی ( ره ) که کمتر از ۵۰ سال سن داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص دیگری قرار نداشتهخن الاسلام و اتمملهین چناب آقای لیسی اون اول محترم قوه قسالیهخود مالک مشمول یارانه .بافندگان فرش وضاغلان صنایع دستی شناسه دار و..) درقالبخوزه بخ موضوع: بیمه اعضاء انجمن صنفی بخشنامر انخی و ار تال ,کار وراه احّی پوت دارد7۵ در اسمش هر رشتد- پایداری در برابر عوامل جویدار تبرت در لا رندار تبرت درل دردارآن محترم مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهراندارح‌های آب 9 کاضصلاب در در حله تقصیلیدارم از ۲ ید ری زارت ارداز وسانی به صنایمدتم رالحدل اجرایی خدمات بر هدب رداریدختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوتددماید دراحی سارهدهای اتحال ودر ااهرا مرهرراتدر اجراء اصل یکصلد و بیست و سوم (۱۳۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایراندر اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون موافقتنامهدر اجرای بخشنامه شماره ۷۹۳۳ مورخ ۱۳۹۹/۱/۲۶ وزارت تعاون کار و زفاه اجتماعی و دستورالعماندر اجرای بخشنامه شماره ۲۵۱۱۹۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی.در اجرای بند (ب) ماده (۲۸) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگیدر اجرای بند «۱» هزارو دهمین جلسه هبأت مدیره مورخ ۸۶/۷/۲۳ مقرر گردید تا اعحضاء شرکت تعاونیدر اجرای ماده ۲۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴در اجرای ماده «۴» قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب ۱۳۹۴ و به موجب ابلاغیه شمارهدر اجرای مفاد تبصره (11) ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با عنایت به مفاد قانون اصدر اجرای مفاد دستورالعمل شماره200/1401/530در اجرای مقررات تبصره (1) ماده (123) اصلاحی قانون ثبت (موضوع ماده 10 قانون الحاقدر ارتباط با رسیدگی هاا و بررسای هاان ان ااه شادهدر این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:در این بخش برآوردی از توانایی و قابلیت ایجاد خوردگی داخلی انجام خواهد شد. خوردگی داخلی. کادر این بخش فرض می‌شود که ۶۵ درصد از مسافرین ساعت اوج در ۳۰ دقیقه اوج به بازرسی گمرک وارد مدر این دستگاه تشعشعات خورشید از طریق یک کره شیشه‌ای شفاف که بر روی پایه‌ای متصل است با متمدر این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مربوط به سیستم‌های مقاوم در برابر بادر این فصل مشخصات فنی عمومی و اجرایی سیستم‌های صوتی و کاربرد آنها در طراحی و اجرای پروژه‌در بسیاری موارد. جمع کننده جدید در امتداد خط یک تیر یا شاه‌تیر قرار می‌گیرد. معمولاً این مدر تصفبه خانه‌های فاضلاب و بردازش آندر جهت گردش کاری مناسبء نحوه وارد شدن به اتاق احیا و خارج شدن از آن به دو روش امکان‌پذیردر دی خدمات محالحاتشدر راستای اجرای بودجه مصوبه سالیانه شهرداری تهران و با هدف شفاف سازی و اصلاحدر راستای اجرای سیاستهای کلی نظام اداری مصوب ۱۳۸۹ و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مبارزدر راستای بهینه‌سازی و بهبود مستمر فرآیندهای اجرائی, از تاریخ صدور این دستور اداری. تغییرادر راستای تنقٌیح, تجمیع و تلخیص بخشنامه ها و دستورهای آداری. شفاف سازی مقررات. تسهبل در اردر راستای تنقیح» تجمیم وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای آداری» شفاف سازی مقررات. تسهیل دردر راستای تکریم مودیان محترم مالیاتی میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده22در رال نادٌذ‌اری و حشاریدر رت خمان درحاه فنادایی رایدر رست خددات دتاالحاتدر رست مرس( رل رسدر رسی بتانسیل لنذزش دردر صنایع مرتبط بادر صورت استفاده از تابلوی ایزوله کلیه کلیدهای خطوط خروجی آن از نوع دو پل انتخاب شوند.در صورت لزوم می توان برای عبور این جریان هواء ازکانال |[ اشکل در داخل سقف کاذب بادر صورت نیازدر صورت پیش‌بینی این واحد. در نظر گرفتن هراسه‌ی این فضاهادر صورتی که قفل نمودن درپوش‌های سیستم لوله ایستاده خشک مورد نظر باشد. این کار منوط به تأییدر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعیدر صورتی‌که طول راهروی مستقیمی از ۲۲ متر بیشتر باشد.ء بهتر است با ایجاد تغییراتی شامل تغیدر قراردادهای صنعت‌نفتدر نامه ریژزی ازمایشی‌ای رد ویدر وت و اس نقص در جوش (موجود)در ورد خدار زمین ذرزهدر وردعش کی ماش دم !النافتشدر پاسخ به استعالم های به عمل آمده بدینوسیله تصریح میدر پایین سپرء فشار مقاوم از راست به‌چپ برابر است با :در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنهدر یرم سّدی...دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست « قانون موافقتنامسهدراجرای بند " ۴" یک هزار و پانصد وهفتادونهمین جلسه‌هیات مدیره محترم سازمان» مصوب ۹۴/۱/۲۶ ددرادن ,یسو یا یا یاناسدرامد در موارد زیر اصلاح و جایگزین میگردد:درجه‌بندی بیمارستانها بر حسب امتیازات مکتسبه بیمارستانهای عمومیدرخصوص اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02درخواست. اعلام و بهره برداری از سوابق بیمه شدگان همچنین حذف مکاتبات دستی و تشکیلدرزهای باز: این درزها باید با فروکردن و سپس درآوردن نوار چوبی» صفحه فلزی یا سایر قطعات موردزمان ام و پوو سوردزمان بنادو و تشتیرا دردستمرالحم, فموئه بر داری |دسته رالحمل حذر و تجیزدستو رالعمل محاسه حریم حاه و ثناتدستور العمل نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی موضوع ماده (37) اصلاحیه آیین نامه اجراییدستورائدمل حفانلت از دارایی مشتریدستورالحمل حفاذلت و ایمنئی دردستورالع مل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل اجرائی آن به شماره ۸۰۵۵ مورخ ۱۳۹۷/۱/۲۹ (تصویر پیوست) و بر اساس طرح طبقه‌بندیدستورالعمل اجرایی آن به شماره ۲۶۵۳۷۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ و بر اساس طرح طبقه‌بندی و ارزشیابیدستورالعمل اجرایی شورای حفغ حقوق بیت‌المال در آمور اراضی و منابع طبیعی کشوردستورالعمل احجام و اوزان قانون بودجه سالانه کشورء به منظور تبیین حیطه مسئولیت‌هایدستورالعمل بررسی ویژگیهای عمومی آندستورالعمل تعیین مناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکاریدستورالعمل ثبت کشتیها به صورت اجاره کاملدستورالعمل شستشو و گندزدایی شبکه‌های آپرسانیدستورالعمل صخور پروافه اشتغال به کار آموزشدستورالعمل ضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای آسفالت دردستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات ودستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارضص پرداختی سفارتخانه ها مأموریت های دیپلماتیک. پستدستورالعمل نحوه تکمیل و تنظیم اسناد همسان پیمان‌های پژوهشی میدان /اکتشافی محور بالادستیدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی در موسسهدستگاه های اجرایی،مهندسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاه های اجرایی،مهنذسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاههای اجرایی, مشاورین و پیمانکاراندستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه بهدسذم رالحدل در هدر داری ودسهء رالعمل در ه‌برداری ودشریه هار رد مسااروندت مبنتسمی, رپژوهش و ضاورقدعاد را دبس رودخاده‌ها 9 دخازن مرهادفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :دفتر امور فنی » تدوین معیارها و شرکت مدیریت منابع آب ایراندفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور مقررات ملّی ساختماندفتر توسعه مدیریت و تحول اداریدفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیدفتر مدیریت منابع فیزیکی و مجری طرح های عمرانیدفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مهندسی و معارهای فنیدفتر مهندسی و معیارهای فنندفتر مهندسی و معیارهای فنیدفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفترنظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فدقد یاه دفت و دارده از نظر طول تیرء قدرت |ده مه و همم ام هممدوابنا فعالیت شرکتهای ثالث ارائه دهنده خدمات پس از فروشدوب در ساماندمی رودشاده۵۵)دوخت به پشت (اتصال بار جانبیی)دومین جلسه مورخ ۸۷/۸/۱۴ هیات محترم مدیره " زفان خانه دار" با رعایت شرایط مقرر دربیمه صاحبادون پا ره آیین نامه شورای عالی تامین اجتماعی موضوع ماده 18دکتر سید‌حسن امامی رضوی و دکتر محمودرضا محققدیافراگم باید از اتصال مناسب جهت انتقال بار به قاب فولادی مهاربندی شده یا قاب‌های فولادی بدیران کل محترم امور مالیاتیدیزل ژنراتورهای اضطراری دردیزل ژنراتورهای اضطراری دردین مقدس اسلام بعنوان مکتبی اجتماعی و انسان سازء اصل مشارکت و مسئولیت همگانی در پیشبرد اهدذکر این نکته ضروری است که استفاده از این منحنی‌ها و تعریف فشار آب منفذی مورد استفاده در نمرآهنمای مشار کت مردمی در طرح های اب 9 خاکرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس منترم دانشگاه عاوم پزشگی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشوررئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمیرا تممو ری امامت ۱۳۳۳۶۸را خنمای واگذاری از نشعاب فاضااب بهرا سار وتمارت ارو ی حرات لا مات رو پنسا اشرا مت ۷وری «ست ۲9 صفحهرا معاونت امور فنیرا نام یا ی رد یرواف« ورک رس علواعمرا یا هارو راک نواعا ترازو یرات عاولی ,کار و راد ای وت وارورات مموری وه راراخنمای یننه‌بندی سبل و تتیین حد بسترراد اندازی و نحوه استفاده از نرم افزارهایرادنثمای کار برد ددل‌های تجچربی و نذاریرادننمای بررسی پیشروی آبهای شور دررافتمای برّره برداری دبدرولیگی ازرال مو ریاس ی‌ارالی شماره: ۹۹/۲۱۷۰۸/۵۰۰رامئثمای را بار دل راسدحب رودخاده 15رامنمای بر. رد در داری وذن.داریرانئها ی کار برد اشنماد مرشد‌دی درراه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراهراهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرفراهعتمای بر داشت مصالح رودخادئه‌ایراهنمای ار زیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازه‌های وابستهراهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای شریانهای حیاتی سامانه گازرسانیراهنمای انتخاب مشاور به روش بودجه ثابتراهنمای انتخاب مشاور به روش تعرفهراهنمای انتخاب مشاور به روش تک گزینه‌ایراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیتراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیت و قیمتراهنمای انتخاب گباهان در فضای سبزراهنمای برنامه‌ریزی و طراحی معماری بخش مراقبت ویژه جراحی قلب ۲516راهنمای جامع مطالعات طرح» بهره‌برداری و نگهداری سامانه پیش‌بینی و هشدار سیلراهنمای طرا حی» ساخت و نگهذاری کو ره‌هاراهنمای فعالیتهای دارای ۵ درراهنمای فنی پایش وضعیت درراهنمای فنی پایش وضعیت در سیستمراهنمای مطالعات خیدروژ نو شیمیایی درراهنمای مطالعات ژئوفیزیک در آهای زیرزمینیراهنمای نمونه‌برداری از آب زیرزمینیراهنمای نگهداری و تعمیرات تصفیه خانه‌های آبراهنمای کاربرد مدلهای ریاضی درراکب سهامی ابر یت اینراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکنمای دز ردق در سازه‌های ازرای ال داب ری ور یمال ! مل سب‌شمرای عالی فنی شهرداریرباص تموری ب وست راربر ردیابی در کشوررت‌ساان سازمانع اداری واسیرای لوررخنمودهایی در سیاستگذاری مدیریت آبرخواران به صورت همزمان انجام شده و کمردیف سواالت با توجه به شرایط و محدودیترس یا واتر را, نلااخا بسرارورسای موْسسات دولتی باگستره کشوری حداکثر(۳) پست در سقف پستهای مصوبرسد کید مد را ما مه یچ اصرضایت کارکنان قراردادی کارگاههای پیمانکاری» از تاریخ اجرای نصب اولین نگارش پائیزهرعایت ضوابط فاصله تکیه‌گاه‌ها در کانال‌ها مطابق با 5۸1۸۳1۸رفع ابهام از قسمت اخیر بند1رل بر رت را ری ا۵ ای اب اراس ۱۴۰۳/۰۴/۱۹رم این ۲۷۳ ما۹۵رم هر ام اما وا را رم مت تر مت ی کت ی رو تو اپ ارد تا ار تب تومن ۷رنگ خاک-رنگ زمینه خاک را با سامانه علائم مانسل (هیوء ولیو و کروما) مشخص نمائید. به عنوان مرنگینه‌های زرد شامل اکسید کرومء اکسید روی و اکسید کادمیومرنیس کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانره تما زد که امه که ری خی روصتره شطی کر چا شماره سا اسرو ارور نا از نره نا اد او ۹ هر ۶۸ موجرو و ریا سا اهاط داح باروش ساده شده مدل تحلیلی که اینجا توضیح داده می شود. عبارت است از مدل کردن قاب دال -ستونی,روش های اکتشاف در زمین های کارستیروش های جلو کیری از خوردکیروشای الکذریکی مقاومت ویژه و لر زه‌ایرول بازکن همراه با دستگاهرک به را اره ۲۸۵رگا : ضریب زلزله جانبی اصلاح شدهری * توان مورد نیاز در خروجی موتور (اسب بخار یا کیلووات)ری اسلا ی اران راز باری اطای رای اس ۱۳۹۲/۱/۱۷ری در فاصم مویارم و خصشرریاس یاران ده ریا راریاست جمهوری بسمه تعالیریاست محترام تأمین اجتماعیریاست محترر جموروری بره سیوسرت«ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایران :ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران ِریاست محترم شعبهریز اقلام مشمول و غیر مشمول پیوست یازدهم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحقات آزئوشیزیک و نقش آن در مهندسی آبزئوفیزیک و نقش آن در ممهندسی آبزئوفیزیک و نقشس آن در ممهندسی آبزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیزان اداری راکو راعت: ۱۱:۲زان باه و لوور ورزان رام و وج تورزب عح کا را هکیت لس سَنَ سرزدوفیزیک ونتش آن در مندسی آب,زرد رل فدمام رشرت لجرانت ن ریت در سرزشگندی و بعازی خای برای دشترایی کهزمینه‌های بروز فساد و با هدف استفاده بهینه از ظرفیت‌های پیمانکاران. مشاوران و تأمین‌کنشدگازهکشسی 9 بسازی خاک برای دشتهایی کهزک کا. کار را ان نت ۳ ۴ رز ها ملظسأدان بر مت و یاه رک سور رت نداردسا ری ولذارت را وی حراشت الا مات رو ای " ,سا مان "امن احای ۱ صاوو ساب غرم و بو مر مت جما وی » بوست: نداردسا یا ورا جیب یر سا دا اه دیر اور اسم ۳5 راساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و دساختمان‌های حغالت در مقابلسادالش ان یلگ با سین وآروسار ماه رس در رم ارساران "انا ای راساربان اداری وا کدی سور را نداردسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورساز ان مور و وربا ورویساز مان برنامه و بودجه کشورساز مان بناهدر و دریانوردیسازدان ارنامه و (ءدجه تَدْ ورسازمان آب و برق خوزستانسازمان آدرای و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان ام و لووجر سورسازمان امور اداری و استخدامی کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه -وزسازمان برنامه و بودجه -وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه آبرانسازمان برنامه و بودجه ابرانسازمان برنامه و بودجه وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه- وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه- وزارت یروسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودحجه کشورسازمان ربانمه و بودجه کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران - سازمان ملی استاندارد آبرانسازمان مد بربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ربزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برفامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگریسازمان ها و دستگاه های زیر مجموعه وزارت امور اقتصادی و داراییسازمان یام و لووم ورسازممان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازه و تمامی اجزای آن باید در برابر گسیختگی در زمان رویداد نهایی مانند زلزله طراحی شوند.سازیازه نادار دسا یور و تداردسامان با و لوو لورسامان با و لوو لورسامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند.سای در شود ترادسخصی افراد باید از پرده یا سایر روش‌ها استفاده نمود.سر فصل‌های نمونه برای خلاصهسر کتهای حفاری و پمپازسرا زا تسیا کم را وی بو دنل وسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امورمالیاتی شهر و استان تهرانسرپناه ایستگاه های اتوبوس و اتوبوسسری یا موانعیسس وزارت «فاع و سای سروا یم بیوست:سسط ست سار هگا رک وسشورای ی سهرداری دیهان درسل فقروردین ماه ۱۳۹۸ در استان‌هاسلامت کارکنان صنعت آب و برق و با عنایت به موافقت سازمان تأمین اجتماعی و مجوز بیمه مرکزیسم رک ست ی اهر وی اک اه یا ویک وج یهسنا تابن بای دج موب درا است. ام سم رممری دود العان)» ریک نداردسند 3292سند 3360سند 3361سند 3362سند 3363سند 3364سند 3365سند 3367سند 3368سند 3369سند 3370سند 3371سند 3448سند 3451سند 3506سند 3515سند 4007سند 4059سند 4102سند 4209سند 4503سند 4504سند 4628سند 4914سند 5012سند 5015سند 5023سند 5025سند 5027سند 5029سند 5053سند 5060سند 5088سند 5096سند 5098سند 5099سند 5103سند 5104سند 5119سند 5120سند 5139سند 5141سند 5146سند 5149سند 5150سند 5151سند 5154سند 5155سند 5156سند 5159سند 5161سند 5162سند 5163سند 5167سند 5170سند 5171سند 5176سند 5178سند 5179سند 5184سند 5197سند 5199سند 5200سند 5211سند 5215سند 5223سند 5227سند 5230سند 5231سند 5233سند 5235سند 5236سند 5251سند 5253سند 5255سند 5256سند 5257سند 5260سند 5262سند 5263سند 5276سند 5299سند 5302سند 5303سند 5305سند 5306سند 5311سند 5330سند 5333سند 5335سند 5338سند 5339سند 5340سند 5348سند 5352سند 5389سند 5402سند 5436سند 5437سند 5439سند 5553سند 5568سند 5681سند 5719سند 5721سند 5733سند 5745سند 5750سند 5762سند 5864سند 5893سند 6001سند 6007سند 6010سند 6013سند 6018سند 6032سنف ملی توسعه بخش بهداشت و دره‌انسنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری ازسوزن تا ابتدای قوس قائم با ۰/2 در نظر گرفته شود. در صورت عدم وجود فضای کافی, حداقل فضای بیسیستم های کنترل و اتوماسیون در پست های فشار قویسیم از ال در اثرازنسیون آمور زیربنایی؛ صنمت و محیط زبست در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ بنا به پیشنهادشاخ صه‌های مرحله‌بندی کار در رودخانه. امکان پذ بری اجراء زمان‌بندی مراحل کار و سرعتشبوه نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات « قراردادها»شده دوره ها با اولو یشده مرام من گروه از مودیان اشخاص حیحا (صا مان مشاغل) که مورام ممکرورد وال1401شر کتهای مادر تخصصی و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرایط عمومی بیمه تمام خطر نصبشرایط عمومی قراردادشرایط مدیریتی و اجرایی اندازه‌گیریشرت سیهامی مد بر پت سابع ۸شرح ردیف : لوله فولادی سیاه درز دار به قطر نامی ۱۵ (یک دوم اینچ). رستّه ؛ ساختمان و ساخ<شرح عمومی خدماتشرهنگ فنی آبیاری و زهکشیشرکت تأمین اندیش ایرانیان به موجب دادخواستی اعلام کرده اند که :شرکت سهامی مد بر بت منامن آب ابرانشرکت سهای مذبریت این اب ۲شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی و توسعه نفت وزارت نفت هندسه پارس هندسه پارس کاوششرکتهای زیرمجموعه در صورت عدم اجرای چارچوب قرارداد ضمیمه با شرکتهای بیمه‌گرشرکتهای ماک بیس سی مشاأور در طرحهیای دیشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, سازمان‌ها و موسسات تایعهشرکت‌های مادر تخصصی,. ساتبا. موسسات و مراکز آموزشی و پژوهشیشر‌رداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شفاره: شرا ار باشماره ۲۱۰۶۹ 0۵0۵3( روزنامه رسمیشماره ۱۸۵۴۲۱ ۱۳شماره نشرد شر به ۰۵ ۰شماره ویزه نامه ۱۰۵۲شماره ویزه نامه ۱۱۱۹شماره ویزه نامه: ۹۸۵شماره ویزه نامه: ۱۰۱۰شماره ویزژه نامه: ۲۱۱۶۷شماره ویژه نامهشماره ویژه نامه: ۱۰۰۰شماره ویژه نامه: ۱۰۲۵شماره ویژه نامه: ۱۰۳۴شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:شماره: تشاد هرهبشماره: وفرفدرب مهشماره: یرف در رده هرشهر دارآان محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهر دارآن محترم مناطق ۲۲ کانهشهردار محترم تهرانشهردارآان محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهردارآن محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداراآان محترم مناطق ۱ الی ۲۳۲شهرداران محترم مناطق ۱ آلی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۳ کانه شهرداری تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهرانشهرداران محنرم مناطق ۲۳ کانه شهرداری تهرانشهرست و شناسنامه نرم افزارهایشهفرست خدمات مطالعان مر حله دوم( تشریحی) وشورای اقتصاد در جلسه مورخ 13شورای عالی فناوری اطلاعات و در راستای آیجاد وحدت رویه در اجرای فعالیت های مرتبط با توسعه فشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهران (شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران ؟شورای عالی فنی شهرداری تهران رشورای عالی فنی شهرداری تهران رزشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی کار با حضور نمایندگان سه کروه (دولت .کارفرمایان و کار گران ) در جلسه مورخ ۱۳۹۷/شورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری نهرو ی ینشورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیره‌نویسی اهدای سلول‌های بنیادی خون‌ساز و بانکهای خونشورای‌عالی اجرای سباستهای کلی اصل ۴۴ ثانون اساسیشویا و پاسوخیای ایجاد شوده در اعضوای سواختمان را می توان به دو رروهشکل ۰-۱۸-۱۰ اشکال مختلف برای مهار تجهیزاتشکل ۸-۶- نحوه اجرا با یک رول پیوستهشکل ۲۳-۳: مفصل نوع یا راشکل ۳۷-۱۲- نمایی از آسیب دیدگی سگمنت در حین پیشروی ۲881شکل ۳۹ تقرس مرکب حداقل برای رابط چنبری خروجی (مرعت طرح رابط ۳۰ کیلومتر در ساعت)شیرهای سولنوییدی در مدار هیدرولیکیشین لیسی فهرروی و دیش میت نان وت ۹ در ایصاحبان حرف و مشاغل آزاد در این آئین‌نامه به افرادی اطلاق می‌شود که برای انجام حرفه و شغل مصفحه پوششی شماره ویرایش:صلی دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانصنفی نمایندگان شرکت بیمه معلم از تاریخ ۸۷/۳/۱ مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی قرارصوس با رخست «ارانضای کارگروه تخصصی و عمومی و ویژه تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به تأخیرات پیمان در وزارت نفضریب ریالی سال ۱۴۰۱ به میزان ۳۳۵۳ ریال تعیین شده است. به استناد ماده ۴۹ قانون خدمت وظیفه عضوابتدٌ نصب و راه اندازی» جایگزینی (استان) و جابجایی تجهیزات پزشکی سرمایه‌ایضوابط خدمات پس از فروش شرکت های تجهیزات پزشگیضوابط و معیارهای انتخاب سامانهضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای عملیات اجرایضوابط کلی پذیرش طرح‌ها به منغظور اجرایی‌سازی شمضوع مقررات ناظر بر جرانم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوبطبق ضوابط قیمت گذاری کلیه کالاها (تجهیزات پزشکی ) که با ارز آزاد وارد کشور می شوند ومتقاضیطراحی بناهای در(طول موج‌های کوتاه‌تر نور به شکل شدیدتری توسط جو پراکنده می‌شوند و بنابراین بر کار رصد تاثیع مصوبه: ابلاغ نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاکعا موضوع: اصلاح نحوه محاسبه مستمریعبارت زیر به عنوان تبصره به بخشنامه شماره 200/1400/65 مورخ 1400/10/01 الحاقعرضه کنندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی سراسر کشورعطف به نامه شماره ۱۱۰۳۷۹ مورخ ۱۶۰۰/۹/۲۱ در اجرای اصل یکصدعملیات خاک‌ریزی و تراکم آن پس از لوله‌گذاریعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای ضوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصفهای شوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصلهای ضوره های آموزشی برایعنوان دوره: الزامات عمومی تأسیسات برقیعنوان ضابطه حمابت از تولیدعنوان فرم درخواست. ثبت وسابل پزشکی ۱عون دستورالعمل ثبت تجهپزات وملزومات پزشکی (تولید داخل و وارداتی) ٍعون نی و جهز ایغیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککارفراخوان بکارگیری کارشناسان واجد شرایط برای همکاری کارشناسی با شورای عالی فنیفرسایش رسوب در آبخیزهافرسایش شدید سواحل دریا در محل مصب گردیده و کف کنی زیادی در پایین‌دست آن به وجود آمده» ضمنفرم انصراف از درخواست انتقال کسور بازنشستگی از سایر صندوقها به سازمان تامین اجتماعیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفصل تسنسم - جداسازی لرزه ای در بهسازی سازه‌ها ۳۹فصل دهم : الزامات کاب لکنسی منوازن و فیبر نوری ۱۹۷فصل دهم: سازه با میراگر109فصل سوم- دستورالعمل طراحی و کنترل لرزهفصل سوم- طراحی و ساخت منظرراه ۳۶( ۵۸۳فصل ششم - رفتارسنجی زمین‌لغزش با استفاده از تکنیک نداخل‌سنجی راداری ۹۹/۰۹/۲۶ ۱۷۹فصل شم الزامات طراحی سیستم‌های سازهای با عملکرد برتر ۱۴۰۳/۰۶/۱۵ ۱۵۵فصل مالیات بر درآمد حقوقفصل نهم- رونسنایی پل‌هاء راههای مرنفع و تفاطع‌های غیر هم‌سطح )۱۳فصل هفتم - اصول فنی و مراحل ساخت آیشکن‌ها ۸۳فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 133فصل چهاردهم - قیر در راهسازی ۳۹۵فصل چهارم: مالیات بر درآمد مشاغل ی ۳۱فعالیتهای خدمات‌رسانی مرتبط با سامانه‌هایفلاش تانک)- تعیین معیار مصرف آب وفنی و زیربنایی پژوهشگاه نیروفنی‌و درآمد و درمان سیستم جامع کمیسیون های پزشگی «فهر ست و شناسنامه نرم افزارهای مهندسی آنفهرست برخی از مودیان مالیاتی که نسببت ببه ارسبا س اسبتردادظ انهارنامبه دوره مالیباتی (هبارفهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۳فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۵فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نص تلمیبه خانه های نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب تلمبه خانه هاک نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب تلمبه خانه های نفت و انبارهاکی نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌هاکی تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای سرجچاهی نفت و گاز و چجند راهه ها - سال ۱۳۹۳فهرست بهای واحد پایه رشته ابنیه سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۴۰۰فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوفق توزیع نیروی برق سال ۱۳۰۲فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوق توزیم نیروی برق سال ۱۴۰۰فهرست خدمات مرحله بهره‌برداری و نگهداری سدهافهرست خدمات مرحلهه شناسایی رسوب‌سنجی و رسوب شناسیفهرست دانشگاههای دولتی دارای حداقل یکی از رشته های مهندسیقابلیت تنظیم درجه حرارت بدن نوزاد از ۳۴ تا ۳۸قانم‌مقام محترم وزیر ات۳ 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنقانون برنامه پنحم توسعهقانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشورقانون تأمین اجتماعی مصوبت ۱۳۹۵۴ و الحاقی دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۹۳۱ مصوبه بواره اه موصوقانون تدوین و تشیح قوانین و مقررات کشور که با عنوان طرح به مجلسس‌شورای اسلامیقانون جهش تولید دانش بنیان- مواد 1055-147-148قانون جهش تولید مسکن سقانون راجع به اصلاح ماده ۲۱ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروبی و مواد خوردنی و آشامقانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۸۳/۰۲/۱۲)قانون مالئیات های مستقیمقانون مالیات برقانون مالیات بر ارزش افزودهقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400/03/02قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب 1400قانون مالیات هایقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیم (به شماره6978قانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مربوط به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ترکیبقانون نغلام مهندسی و کنترلی ساختمانقانون پایانه های فروشگاهی وقانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی موادقانون کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دربایی دربای خزرقرارداد شماره یدقعمرات اساسی. خرید تجهیزات وقنک آب‌ها و قأسیسات پایانه‌ای استباایکقچء ست نات مک کت ده که نفورکیملا وزارت امور اقتصادی و دارایی مدالاه ی رای کا سو وی ها رای زکلغو ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۸/۰۶/۱۰)لوسر هس وکا 7 حمایت تأمین‌اجتماعی از حادثه‌دیده ناشی از کار مشروطلوله یا قوطی با قطر یا بعد کوچکتر و مساوی177لوله‌کشی آب سرد و آب گرم مصرفیل‌سا ان نارمان یام و نووی آسور بومت: تاردما ّ ,کت صوییم هیا و مهن کی سم اس طسقما یر پیش را شیمماده۱) این دستورالعمل با توجه به مشکلات موجود در عدم استفاده مجدد از کاشتنیهای ارتوپدی درماده11) قانون مالیات بر ارزش افزودهماده17) قانون جهش تولید مسکنماده 1 تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از محموعه قانون» مقررات, آئین‌نامه‌هاءماده ۱- سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان, باماده ۱۵- رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان مکلف است کل هزینه واحدهایماده ۱۹ - کلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند با مرخصی استعلاجیماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی» آشامیمارا ن "ان بای برمارا ن "ان بای برمالیاتی به سود تقسیم نشده شرکتماما رام و وود ورماما مار و لو ورماما ناران رام و لووی سورمان باه و لووجرم ورمان نامه وود ازمان یام و لوویز سورماندان "نی ور ارت عاولن کار و رداه اتا 59 موست: اروماوت اس ری بر و فاوری مور یسلا امران ۱ ۳۶ ۱۶ماوت ای رای سمه تعالیماولی) مار کی) رد «فاوری مور ی اسلای ان ۲ به به۵م۱مبالغ به میلیون ریالمبانی و ضوابط طراحی شبکه‌های جمع آوریمبحث یازدهم مقررات ملی ساختمانمبند‌سی در دروزه‌های مدندسی آتمتاون محترم وزیر ورئیس شورای قدوین مقررات ملی ساختمانمتاونت برنامه‌ریزی و فنأرت راهبردی رییس جه: ورمتقاضی انذرادی (انعقاد پیمان با موسسه و پژوهنده)متقاضی انفرادی (انعقاد بیمان با بژوهنده)متمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتناسب با سنوات پرداخت حق بیمهمجلس شورای اسلاسی یلا پدوسسش ومجموع خارج از قضور با آهنسات همپوشانی هامجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناء ۳۷مجموعه قوانین و مقررات حوزه سازمان بیمه سلامت ایرانمحاول سم ری زر ولو فاوری در ی املّی اران ۱7۸۳محاون مرن رک رو و او دی ای این ۲ب رحمحاونن در ری ور (1) ومد ۳۹۳محترم شهردار تهرانمحدوده نوسانات ولتاژٌ در نقطه اتصالمحص و اس هس حطر, وممحمصصصی ۹ که اس امس سر در موم متاممحو مت مر ی ول وفاوری در ی اسّای امانمحورهای بلند و کوتاه با روابط زیر بیان می‌شوند:مختلف اعم از خریدء مناقصه» مزایده» سرمایه‌گذاری» مشارکت یا ترک تشریفات» توافق‌نامه یا تفاهمخلوط کن (از جمله کامیونهایمدا این ای رت داردمدارهای برق‌رسانی و کنترل به نحو رضایت‌بخشی نصب شده‌اندمدب رآن عامل شرکتهای اصلی و فرعیمدبران کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدریان کل محترم مستقل ستادیمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدیبران و روسای محترم واحدهای ستادیمدیر کل محترم امو... ر مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی استانمدیر کل محترم دفتر روابط عمومی و فرهنگ‌سازی مالیاتیمدیران عامل محترم بانکهای دولتی، غیر دولتی، شرکت دولتی پستمدیران محترم دادرسی سراسر کشورمدیران محترم دادرسی مالیاتیمدیران محترم دادرسی مالیاتی استان ها /شهر و استان تهرانمدیران محترم شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورسمدیران محترم واحدهای تابعهمدیران کل محترم ادارات امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتی ...مدیران کل محترم واحدهای ستادی ِمدیران کل و روْسای محترم واحدهای مستقل ستادیمدیران/ سرپرست های محترم دادرسی مالیاتیمدیرعامل محترم بانک ملی ایرانمدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشورمدیرعامل محترم شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامینمدیرکل محترم/معاون محترم حسابرسی/مسئول محترم حوزه حسابرسی اداره کل امور مالیاتیمدیریت تعار الزام شهرداری تهران به تهیه و ارائه لایحه برنامه عملیاتی واکنش اضطراریمدیریت محترم مهندسی 9 طرحهای شرکت ملی گاز آبرانمر در یرم مرومر عم جتماعی و فرهنگیمراحل کلی ثبت تا شناسه گذاری وسبله پزشکگی دار اداره کل تحهیزات و ملزومات بپزشکی سازمان غد)مرت وک بای را چا مکمرروی بر تجربیات برنامه ریزی آبمروری بر ضوابط 9 استانداردهای انتخابمرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازیمس وا مرا 7 را سا اندمشارکت مارون کاران و مهندسی و خدمات چاه سی لندمشاعصات ثنی عمومی و اجراییمشاور مختلف خارجی در طول سالیان متمادی, پایگاه سست و ضعیفی را برای نظام برنامه‌ریزی فراهممشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشتدل بر :سار جدد)مشخصات عمومی ساختمان در فرم ارزیابی سریع با مشاهده از بیرون ساختمان تکمیل می‌شود.مشخصات فنی تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر چراغمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری تابلوهای ترافیکیمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری حفاظ هامشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی جریان ضعیف ساختمانمشخصات فنی و اجرایی روسازی مسیر اتوبوس های تندرومشخصه‌های حرکت زمین در حین وقوع زلزله از طریق لرزه‌نگاری در نقاط نصب لرزه‌نگارها به‌صورت تمشموئین ماده ۹۵ قانون تأمین اجتماعیمصالح و فر آورده‌های ساختمانیمصرح در این قانون از جمله قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاریمصوبه شورای عالی اداری در مورد واگذاری امور پشتیبانی دستگاههای اجرایی به بخش غیر دولتیمضخصات فنی عمومی راهمعا و مت اس ری ار لو ناوری مسر ی اسلّمی امرانن رامعاد لیس مود و دسا ایمعالونت برفامه‌ریزی و تغظارت راهبردی ریس جمهورمعالونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعاوئت حقوقی و آمور مجلسمعاوئین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اسلیمعاودت فنی و عمرانی پل ۳۳معاودت فنی و عمرانی پوسمعاودت فنی و عمرانی پوسمعاوست فنی و عمرانی نمیمعاوشت دی رایمعاول اس ری دس وفاوری در ی الم مان ۲ب ,۱۳۹۸معاول در ای راست مموری سم ۳۴۴۲معاولی ر ور سارمالش ام و لو وجلور پوت نداردمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهورمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم علمی, فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور منضم به فهرست اطلاعات (1098)معاون محترم منابع انسانی و تحقیقات شرکت توانیرمعاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایرانمعاون وزبر و رئیس سازمان فدمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهران ۱معاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار نهرانمعاونان محترم وزبر نفتمعاونان محترم وزبر و مدیران عاسل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیرمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفت ۱معاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محضرم هر دار تهرانمعاونت آمور آب و آبفامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و ابفامعاونت آمور مهندسی و فناوریمعاونت آمورمسکن و ساختمان عادیمعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و ابفامعاونت امور مسکن و ساختماد رهمعاونت بر نامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برفامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌رپزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جه‌وورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وزارت نیرومعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جممهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمیورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جموورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریاست جه‌موریمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهورمعاونت علمی و فناوری ریبیس جمهورمعاونت فنی و عمراتی ماشمعاونت فنی و عمرانی را شوهمعاونت فنی و عمرانی را وهمعاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران رامعاونت فنی و عمرانی شوهمعاونت فنی و عمرانی وال۳۳معاونت فنی و عمرانی وسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرست:معاونت فنی و عمرانی پیوسس,معاونت فنی و عمرانی یرسمعاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازیمعاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی سازمان نقشه‌برداری کشورمعاونت فنی، امور زیربنایی ومعاونت فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهمعاونت قوانین؛ بررسی و اظهارنظر نمایید.معاونت مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهرانمعاونت مهندسی, پژزوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی و ساخت داحلمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مور آب و آبقامعاونت نظارت راهبردی وزارت تهرو ۱ 1 ۱ تبدیل های نوع سوم و چهارم تنها در ورودی سازه بکار میمعاونت پژوهش و مطالعات پایهمعاونسن محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا رتهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم فنی و عمرانی مناطق بیست و دو گانهمعاونین محترم وزبرمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیبرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیر و مدبران عامل شر کتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیرآن عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عأمل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزبر و مدبران عامل شرکت های اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چیار شرکت اصلیمعاونین و مشاورین وزیرء دفاتر مستقل حوزه ستادیمعبرهایی که برای لولهمعطوف به پروژه نشانمعلونت بر نامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و ارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفاهه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفنامه‌ریزی و تغارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموورمعلونت برنامه‌ریزی و نغلارت راهبردی رییس جمهورمعلونت فنی و توسعه آمور زیر بناییمعمول‌ترین روش آب‌بندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان, استفاده از قیر و گونی است که درمعوون مهندیی ووه و هعوریمعیارهای اجباری, برای تأمین هدف‌های طراحی مورد نیاز است. چنین معیارهایی مانند این بند با حمفاونان محترم شهردار تفرانمقررات زدایی و وحدت رویهمقررات فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیممقررات ملی ساختمان ابرانملاع مک سیخ بامماوران محترم شهردار تهرانممعال «بخشنامه تلخس شماره ۲۲ مور بسبه‌شدگان »من ررض در ایرارنمنابع آب زیر زمینی ومناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکارمناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌نا پذیر کرده است.مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ پر کرده است.مناوزن و سرفصامای دوره‌دای آدوزشی برایمناونان محترم شهردار تهرانمنظور متمرکز نمودن کلیۀ ضوابط کفالت، نحوه بررسی وچگونگی احراز شرایط ومنمم فرهنگ فنی آبیاری و زهکشیمننوررش در امرانمننیررش در ایرانمننیوررش در امرانمهاونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهرودن هی و جهز ایمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی رسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نخارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاه» ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهندسان مشاور شرکت های انفورماتیک و،دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهمهندسی و توسعه نفت :ان نف شرکت مهندسین مشاور سازهمواد مرتبط قانون برنامه ششم توسعه با سازمان تأمینموارد استاندارد ایمنی آزمایشگاهی را هنگام استفاده از گازهای فشرده رعایت نمائید. کپسولهای گمواردی که باید در راه‌اندازی دستگاه رعایت شود:موافقتنامه حاغره همراه پا اسناد و مذارک موضوع ماده ۲ آن» که محم‌وعه‌ای غیر قابلموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شاموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شامور ۱ امراله را را رت را ار ار رل ارمور املای ارانن هر ام ۹۴مور ای ومقررات سال ۱۳۸۸مور خ 1401/03/11 هیات محترم وزیران منضم به فهرست شهرستان های غیر برخوردار از اشتغال درمور ی اسلا یرال رایمور ی املایارران از رتمور یاملای‌ارانی شماره : ۸۹۵ اس ,۲۸مور یلا یاهمان ارو بر رت رامور یلا یاهمان را را را ارمور یلایامان ی را ار ایک یر ریمورا یسایس را لکمورک اسلا ار۱ تاره . را ی ای ار رامورک اسلا ی امران رامورک اسلا یا رال سرمورک اسلا یاران در : ۱۳۹۹۳مورک ام م‌اران تا ۱۳۹۷۳۶موری اسلا یاران باره وموری املایاران باره رای ار را رک را رهموز مطاوات موضوع: قانون حمایت خانواده بخشنامه شمارهموز کار (در صورت استفاده)موس ؛ دارد یمس هر کمن ری اسلای رایموسسات آموزش عالی و پژوهشیموسسه استاندارد و تحقیقات صنئعتی امرانموسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْموضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته تأسیسات مکانیکی سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر شهری سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته خطوط هوایی انتقال و فوق توزیع نیروی برق سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ گهرست‌بهای واحد پایه رسته خطوط زمینی انتقال و قوق توزیع ثیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : بیمه اعضاء انعمن صنفی نمایندگانموضوع : تداوم برداخت حق بیمه کارگران فصلیموضوع : تعیین مزد سال ۱۴۰۲ مشمولین قانون کارموضوع : تغییر در حداقل شرایط اختصاصی و ظرفیت شرکتهای پیمانکاری آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیصموضوع : درمان بیمه شدگان حرف‌ومشاغل آزادو اختیاریموضوع : دستورالعمل تعدبل حق‌الزحمه خدمات تهمیه طرحهای توسعه و عمران. حوزه نفوذ و تفصیلی شموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیهموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرحهای هادی روستاییموضوع : ماخذ احتساب حق بیمه فراردادهای مکانیزهموضوع : کاهش دعاوی قراردادی و خسارات ناشیه (از طریق بهسازی فرایند مناقصات و قراردادهای عموموضوع استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوقموضوع حذف شرط "تازه بودن" محصوالت کشاورزی از کلیه فهرست های کاالموضوع راه اندازی سامانه صدور برخط گواهی عدم بدهی مالیاتی بین المللیموضوع صدور گواهی اقامت مالیاتی از طریق سامانه برخطموضوع عدم امکان مطالبه جرایم (با ماهیت تاخیری) شخص ورشکسته پس از تاریخ توقفموضوع ماده (۱۰) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتیموضوع مصوبه: تصویب نمونه قراردادهای تضمین خرید آب/پساب از تصفیه‌خانه‌های آب/فاضلابموضوع مصوبه: تعرفه‌های آب. خدمات دقع فاضلاب و شرایط عمومی آنهاموضوع مصوبه: تعرفه‌های برق و شرایط عمومی آنهاموضوع نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معامالت اموال غیرمنقولموضوع: ابطال مصوبه صد و سیزدهمین جلسه مورخ 1397/10/9 شورای اسلامی شهر کرج درموضوع: ابلاغ آیین نامه ضوابط فعالیت واحد بیماران بین الملل درموسسات پزشکیموضوع: ابلاغ تعرفه خدمات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح سال ۱۴۰۱موضوع: ابلاغ مشاغل حوره فناوری اطلاعاتموضوع: اجرای بند ج تبصره ۱۱ قانونموضوع: اجرای قانون بازنشستگی پیش از کوبموضوع: اجرای ماده ۴۰ فانون رفع موانع تولیدموضوع: ارایه خدمات برقراری غیرحضوری مستمری بازماندگان و تعهدنامه غیرحضوری فرزندان اناث بازموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح و تلخیص بازنشستگی به شماره ۱۰۰۰/۹۷/۱۳۱۹۶ مورخموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح» تلخیص و تجمیع بخشنامه ها و دستورهای آداری بیمهموضوع: اصلاح بند (۱۱) بخشنامه شماره ۱۲ مشترک فنی و د رآمدموضوع: اصلاح بندهای ۲۹ و ۳۰ بخشنامه شماره ۱۷ امور فنی بیمه شدگانموضوع: اصلاح سقف سنی جهت پذیرشموضوع: اصلاح شیوه پرداخت مستمس‌ی بازماندگانموضوع: اصلاح مبنای محاسبه حق بیمهموضوع: اصلاح موضوع پرداخت حق‌بیمه توسط بازماندگان متوفی مندرج در بخشنامه شماره ۲۲ امور بیمموضوع: افزایش مستمری و کمک‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۴ (بخشنامه شماره ۸۱ مستموضوع: افزایش مستمری و کمگ‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۲ (بخشنامه شماره ۸۰ مستموضوع: الحاق اصلاحیه ماده (۱۱) آئین نامه هیات‌های تشخیص مطالباتموضوع: الحاق بخش نهم و دهم به بخشنامه تنقیج» تلخیص و تجمیع بخشنامه بازرسی کارگاهیموضوع: الحاق بخش هشتم " بازرسی از کارگاههای دارای نیروی کار خارجی"موضوع: الحاق بندهای (۴۷) و (۴۸) به بخشنامه شماره ۱۶ اآمور فنی بیمه شدگانموضوع: الحاق یک جزء به بند (۴-۷) بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه‌هاء دستورالعمل‌ها و دستورهاموضوع: امهال حق بیمه قراردادهای مهندسین مشاور و پیمانگاران مشمول ضوابط طرح های تملگ داراییموضوع: انتتال مکانیزه اطلاغاتموضوع: انتقال عملیات وصول و اقدامات اجرائی پرونده های مهم به اداره کل مبارزه با فرار مالیاموضوع: بازنشستگی کارگنانموضوع: بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب وموضوع: بخشودگی جرایمموضوع: بیمه شدگان ادامه بیمه به طور اختیاری سس اداریموضوع: بیمه پدید آورندگان» بخشنامهموضوع: تجدید محاسبه مستمری مشمولین بخشنامه شمارهموضوع: تصویب دستورالعمل کنترل و بازرسی در اجرای مقاوثه‌نامه دریایی ۲۰۰۶موضوع: تعرفه های تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۱موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۴۰۳موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۲موضوع: تَقسیط بدهی مستمری بگیران 1موضوع: حق‌بیمه ساختمانی پروژه‌های مسکن مهرموضوع: دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه در سال ۱۳۰۳موضوع: دستورالدمل طرح کارورزی دانش آموختگان دانشگاهیموضوع: دستورالعمل اجرایی صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورموضوع: دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای گرموضوع: رفع برخی محدودیتهای فرزند یا فرزندان چهارم باهموضوع: ساماندهی و شعال کردن پروئده‌هایموضوع: سامانه استعلام پروانه میارت فنیموضوع: سوابق اشتغال پزشکان سازمان به صورتموضوع: شاخص‌های تعدیل مربوط به دوره‌های سه‌ماهه اول و دوم سال ۱۶۰۳موضوع: قانون نقل و انتقال سوابق بیمه با کسور بازنشستگی بین صندوق های بازنشستگیموضوع: مبنای پرداخت حق بیمه بخشنامه ۶۸۶/۱موضوع: متناسب‌سازی حقوق مستمری‌یگیران در قانون برنامه هفتم پیشرفتموضوع: میزان حق سرانه درمان سال ٩۹۸ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۳۰۳ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۲ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۴ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: نحوه آجرای قانون بیمه های اجتماعی کارگران ...*موضوع: نحوه اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه پنجمموضوع: نحوه احتساب اضافه کارموضوع: نحوه احرای ماده ٩٩ آئین نامهموضوع: نحوه استعلام و در یافت اسنحقاق درمانموضوع: نحوه انجام هزینهموضوع: نحوه بازرسی و تغقارت بر پوششموضوع: نحوه دریافت مستندات قیزیگی در فرایند تشخیص صلاحیت سرکبای مهندسان مشاور و پیمانگارانموضوع: نحوه معرفی مشمولین قانون بیمه اجباریموضوع: نحوهء اجرای قانون موافقتنامه تأمین اجتماعی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوموضوع: نظارت دادستانی انتظامی مالیاتی بر فرآیندحسابرسی مالیاتی عملکرد سال1400موضوع: واگذاری بخشی از فرآیند ۰موضوع: پذیرش سنوات ارفائی کار کنانموضوع: پرداخت عیدی پایان سال ۱۴۰۲ مستمری‌بگیرانموضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص شماره ۱۰موضوع: چگونگی اجرای بخشودگی جرایمموضوع: چگونگی پرداخت حق الزحمه همکاران فعال در طرح پرونده الکترونیکموضوع: کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۳۰۲موضوع: یکنواخت سازی گواهیموم یا رب ورا راموْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرانموْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مموی املای ان و رورممکدبسی و سید : مکدیسی و سید منحنی طیف تشدید شتاب زمین در بدنه سد را مطابق شکل (پ۴-۴) ارائهمکرر قانون اجرای سیاستمکرر قانون مالیاتهاینأییر یسات و سازه های صتد صنمت نفئتنار و ادیتان سر ایرزاننارا نیام و لووزر سورناربالن اداری و یرای ور ادناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور مورنازمان ام و اووم لورنازمان ام و لووم لورنام فنی و اجرایی شررداری تزراننام فنی و اجرایی شرّرداری تّران رانام فنی و اجرایی شهرداری تیراننام قنی و اجرایی شررداری ترراننامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنان "من احّشی و ول کار ور ای موست: ارونانان۴ااحتای ور ارس عاون کار ورفاهز تا موست: ینحوه اجرای مقررات تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم در خصوصنحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده قطعی شدده در اجدرام مفداد بندد (ت) تبصدره 6نحوه ثبت و رسیدگی به اعتراض بیمه شدگاننحوه رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به اطالعات و اطالعیه های خرید و فروش و بارنامه در فرآیننحوه نگهداری و استفاده از فرم مفاصاحسابنحوه پذ برش مدت خدمت نظام وظیفه و حضور .۷نداشت. درمان و آموزس بزسنذنصب پالایشگاه های زه نغت و کازنرتسو ترا و با زر اس سیدنرخ عوامل موثر در فهرست‌های بهای واحد پایه سال ۱۳۹۹ - نرخنشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری تزراننشام فنی و اجرایی شرّرداری قرراننشریه سماره ۱۷۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شمارزه ۱۹۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲/۲۸۰- الف مرداد ماه ۱۳۸۹نشریه شماره ۳۷ - ازینشریه شماره ۴۳ - الف یرما ۳۳نشریه شماره ۵۲عغنشریه شماره ۶۶- الفنشریه شماره ۷۳- اننشریه شماره ۹۹ اننشریه شماره ۱۱۹-ن شروردین ماه ۱۳۷۷نشریه شماره ۱۴۹-ن دی ماه ۱۳۸۲نشریه شماره ۱۵۳ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۶۰نشریه شماره ۱۶۲نشریه شماره ۱۶۵نشریه شماره ۱۷۷ دفتر آامور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۷ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۰ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸- الفنشریه شماره ۱۹۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارنضانشریه شماره ۲۰۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۸ - الفنشریه شماره ۲۲۵نشریه شماره ۲۲۶نشریه شماره ۲۲۷نشریه شماره ۲۳۶نشریه شماره ۲۵۹نشریه شماره ۲۶۵نشریه شماره ۲۶۶نشریه شماره ۲۶۸نشریه شماره ۲۶۹نشریه شماره ۳۱۲ الفی خرداد ماه ۱۳۸۶نشریه شماره ۳۳۷ - الفنشریه شماره ۳۳۸- الف اسفندماه ۱۳۸۷نشریه شماره ۶۷۷نشریه شماره ۶۷۸نشریه شماره ۱۲۳۷ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۲۳۰۹نشریه شماره ۱۴۶۳۲نشریه شماره غ۶۶عنشریه شماره ۸٩ (تجدیدنظر اول) معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردینشریه شمازره ۲۱۲۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانصب ثتلمبه خانه‌های نفت و کازنضام فنی و اجرایی شررداری ترراننظام فنی و اجرایی سهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شررداری تزراننظام فنی و اجرایی شهردارینظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظر به این که هیأت محترم وزیران با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مرکز آمار ایران در اجراینظر به اینکه اقدامات سازمان در دریافت حق بیمه ساختمانی مربوط به سه ماهه اول سال ۹۲/۱/۱(۹۲نظر به اینکه تنظیم لیست (صورت مزد با حقوق) بیمه شدگان مستلزم شناسایی کامل کارگاه ونظر به اینکه حسب بند3نظر به اینکه واحدهای اجرائی در برخی موارد پیرامون نحوه تشخیص دستگاه‌ها و کارگاههای مشمول قنقطه با اختلاف دماینم کون شا میب و کحنمی ا رای وزرا ت ماو کار وراه احّی وت اروننام فنی و اجرایی شدرداری تزرانننام فنی و اجرایی شررداری تررانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شهرداری ترزرانننثام فنی و اجرایی شدرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شدّرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شررداری تررانننثام فنی و اجرایی ش‌رداری تررانننلام فنی و اجرایی شیرداری تیراننهاد بازرسی: شخص حقوقی یا بخشی از شخص حقوقی است کهنو ری اسلا یا رالنوس نی و هر امینون اجرای سیاست هی اصل ۴۴نگهداری وسرویس ماشینهای همودیالیز و دستگاههای تصفیه آب ( در سال ۱۳۸۵)نی زرش در ایراننیرو نامه شماره ۰ مورخ ۳ به بیوست بخشنامه شماره ۳۲۳۸ مورخنیروی انسانی در تصفیه خانه های آب و مراقبتنیروی برشی ستون در بالای چشمهٌ اتصالنیروی مفاوم افقی: نیروی اصطکاک کف. تفاوت بین فشار خاک محرک و مقاومنیز تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ شورایعالی کارء میزان افزایش مستمری و کیکهای جنیه۶ ۵۸۵۴ تا هد مممم ممه مکن تمبر هر یار ی السا یره ۲۲۴۰۶ تا ۹۹۳۳۷۱ راه را هر مور ی‌اسوی‌ارانه مراحل تواتری مرتبط با عملیات زهکشی زیرزمینیه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبرها اک یرم ور وه موش مد دا ات ی کی اه مک وها بر اساس عملکردها بر سکس : یه ان وا سیگ سر : جراهای اجرایی ملی و استانیهای برای طراحی لرزههای برای طراحی لرزههای تقاضای حمل و نقلهای سرمایش متداول در ایرانهای عمومی شارژ خودرو و موتورسیکلت برقیهای قطار شهری و حومههای مستقیم مصوب ۰1380 به پیوست اصلاحیه حکم قسمت صدر جزء 3 بند (د) آیین نامه اجرایی مذکور کهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹های واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۴۰۱هبأت وزیران در حلسه مورخ ۱۳۹۹/۹//۸ نا به پیشنهاد شماره .۱هبئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۳/۵ بنابه پیشنهاد مشترک وزارت آموراقتهادی و دارایی.هبات وزیران» دستگاه های اجرایی می توانند نست به ارائه امکاناتهت را ااشسن نج زرلسای خن که سیک یت مه ساهدف: تأیید توانایی مزرعه بادی در راه‌اندازی و خاموشی مطلوب مورد نظر است. این تست برای تطابهر ایراشم دوره ام هر جورهر تغذیه‌کننده مواد شیمیایی خشک باید مجهز به محلول‌ساز با حداقل زمان ماند پنج دقیقه در حداهر ست یمای اختصاصیهر ست یهای ااختصاهر ست یهای ااختصاهر ست یهای اختصاهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ماک نود وتهر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گوبی همه مردم را زنضذه کرده است.هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.هریک از غلتک‌های سه‌چرخ یا ردیف دوچرخ و سه‌چرخ باید هنگام کار باری معادل ۴۵ الی ۶۵هزینه بالاسری, به طور کلی به هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کارء به شرح زیر تفکیک می‌هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۹/۱۱ مقرر گردید. اعضاء سازمان نظام کاردانی ساختمان از تاریخ اجرای اینهعا ًٍت بر ًاه َْرهفتاد و هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۶/۲۰ مقرر گردید اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعیهمان گونه که واقفید به موجب احکام قوانین بودجه سنوات1398همانطو رکه در عنوا ن آگیننامه‌قیدگر دیده استفا ده از مقررات آئیننامه‌مصوب شورایعالی‌سازمانهمانطور که در شکل (۱۷-۱۰) نشان داده شده است برای اجتناب از ایجاد ترک در پایه بتنی اغلب ازهمسران بیمه شدگان متوفی که مجدداً ازدواج دایم کرده‌اند و به تبع آن مستمری آنها قطع شده استهمه رت با وکا ۳ ها کرهنارت و انا ری او ردانهناوون و سرفصامای دوره های آموزشی برایهناگی دا روص ۱ رو ار ولد ری که یو اد هرهه کد ی درد رام اتش رم شش ی کارا یر تک بت تک هر تا یا ساهی ااتجام رمکلات رو سک رای ام اسهی ته نقشه و اطالعات مکانهی نگیدآری» تعمیرات (۱1) در صنعت نفت ابرانهیأت نظارت سازمان تأمین اجتماعی که در این آیین‌نامه هیأت نامیده خواهد شد. لااقل هفته‌ای یکهیئت وزبرآأن در جلسسه ۱۳۹۹/۲/۳ به پیشنیاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیرآن در جلسه ۱۴۰۱/۳/۱۶ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۳/۲/۱۰ به پیشنهاد مشترک وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی وهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۶/۵ به پیشنهاد مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت ملی نفت ایران وهیئست وزیران در جلسسه ۱۳۹۴/۲/۶بسه پیش نهاد مش ترک وزارتخانه‌هایهیئشت وزیرآان در جلسه ۱۳۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد وزارت آمور اقتصادی و دارایی و به اسستنادهیئشت وزیران در حجلسه ۱۳۳۳/۳/۸ بسه پیشنهاد وزارت علسوم. تحقیقات 9 فناوری (با همکاریهیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۷ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲۷۸ ام /الف مورخ ۱۳۷۶/۸/۱۱ وزارتهیات‌وزیران» این نظامنامه در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ایهیشت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۲/۷به پیش نهاد مشترک وزارتخانه‌هایهیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱/۱۸ به پیشنهاد شماره ۳۸۰۶۴ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱هیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۴/۲۰ به پیشنهاد شماره ۳۹۹۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷و۵ جدبد در آمدو اداره گل هماهنگی فنی وعمر انی مناطق وسازما نها تاریخ ۱۳۹و ارت عاو ,کار وراه ایو ارت مهداست, درمان پبوست:و با توجه به ابهامات مطرح شده، به اطالع می رساندو با یو زمر امه بو بدون استوانه فو لادیو رات موری تم ۳۰و زمینی دو واضی قحت آبیارهو سایر کارهای مشابه است. با احداث چاه عمیق یا نیمه عمیق و پرداخت هزینه‌های برداشست آبت. تعو مدیران اشخاص حقوقی غیردولتیو مه یمه کیت کل بدا سکو موازی در طول تونل برای تامین هد مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرند.و پیمانکاران مهندسان مشاور ،دستگاههای اجرایی بخشنامه بهواحد مددکاری اجتماعی توسط افراد واجد صالحیت و باتجربه و برمبنای شرح وظایف مشخصیوان محترم شهردار تهرانواهنمدای دما جات با رام هم ار تافص اووت اس ری ردو ری در ی ای ان و سور هدنود 11 ونان سا راردا این راون اور انم موز نم مهن ما و جاح سر مس ناوشا ب کش بای نها ای بش باور ار ست‌یاواه, کار و رف و۱۴ور ارس بادن بهار و ربا ایور املای اران تاریخ: ۱۳۹۶/۹/۱وران محترم شهردار تهرانوریاسلای اراان راوزارت آمور اقتصادی و داراییوزارت آمور اقتصادی و دارایی- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت اطلاعات- وزارت دادگستری - سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت امور اقتحکدی و دار ابیوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و دارایی-وزارت امور اقتصادی و دارایی- بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایرانوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفت- وزارت نیرووزارت امور اقنصادی و داراییوزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات قنی ۹ قواعد مربوط بهوزارت اون ,کار و رفاه احای وتوزارت اون ,کار و رفاو ایوزارت اون کار و را ایوزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ۲۶۵وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی و تأیید وزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقرراوزارت راه و شهرسازی- وزارت تنعاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی- وزارت کشور- وزارت نفتوزارت صنعت» معدن و تجارتوزارت علوم, تحقیقات و فناوری- وزارت کشوروزارت مسکن و شهر سازیوزارت نبرو شماره : فدوزارت نفت- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت نیرو - معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوروزارت نیرو- وزارت تهاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت گار و آمور اجتماعی- وزارت هلوم» تحقیقات و فناوری- وزارت آموزش و پرورش- معاونتوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در صصیووزیر محترم تعاون» کار و رفاه اجتماعیوزیر محترم کشوروزیر محترم کشوروزیران عضو کمیسیون لوایح در جلسه ۱۳۹۹/۱/۳۰ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استنادوزیران» با موضوع آیین نامه اجرایی بند (ت) ماده (99) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامیوسیله‌ای که کار یک کنتاکتور را با استفاده از یک جزء نیمه هادی قطع و وصل کننده انجام می‌دهدوش‌های مختلفی برای طرح مخلوط بوصول مالیات عوارض سبز موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از واحدهوفیزیک و نقش آن در مونوله بین نی ار ان با و ادون با ای جوسای بایونان محترم شهر دار تمرآانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانوه دا : وهی بر اس ای بسا اس مس ووه را اوه ۶۲۹۶۷وچ ویو او کوک ارو وِ از تاسیسات فمک زدایی (آب شیرین کن)ِ حوزه موضوع: بخشودگی جرائم رفرمایان خوش از مشاه ۱ْ ونین محترم شهردار تهرانپا ان توا و هم مد ین مج رک سای نیپالایشگاه هاء تاسیسات و خطوط لوله در صنعتپانل‌ها و سازه‌های شامل قاب فولادیپایان مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صاادرات ااال1402پس از فروش شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات پزشکی و بر اساس ضوابط خدمات پس از فروشپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شبکهپوششی جدار (وله‌ها و اتصالات دولادیپی های تجپیزات در پست های فشار قویپیرو ابلاغ آیین‌نامه نیازسنجی تأمین و ساماندهی تیروی انسانی شرکتهای وابسته (غیردولتی) بهپیرو بخشنامه شماره 200/56944/د مورخ 1402/08/21 با موضوع اصلاح مفاد بخشامه تفویضصپیرو بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 مبنی بر ابلاغ رای موضوع دادنامه شمارهپیرو بخشنامه شماره 281/1400/1482369 مورخ 1400/10/29 درخصوص نحوه اقدام در ارتباط با معافیتپیرو بخشنامه های ۶۹/0 و 1۹/۹ مستمری‌ها وبا عنایت به اینکه بعضاً عدم پرداخت به موقعپیرو دستورالعمل شماره ۱) ساماندهی ودر راستای ضابطه مند نمودن آمور جاری و ایجاد وحدت رویه وپیرو نامه شماره ۱/۲۰۶۲۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ بدین وسیله متن اصلاحیه مصویهپیرو نامه شماره 200/12234/ص مورخ 1400/10/26 به پیوست فهرست شرکتهای دارای پروانهپیرو نامه شماره 200/15519/ص مورخ 1401/07/27 به پیوست فهرست شرکت های دارای پروانه بهرهپیرو نامه شماره 200/69314/د مورخ 1403/09/14 با موضوع بلامانع بودن محاسبه و اخذ برخی از مناپیش نویس ضوابط مدیریت نگهداشت وسایل و تجهیزات پزشکی نگارش |پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیش‌نیازهای لازم برای استفاده از طیف آسیب‌پذیریپیمانکار باید در تدوین برنامه زمانی» کنترل کیفی و انتخاب تجهیزات اجرای کارء اصل اجرای هر چپیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانیپیوست ۱- تسناسنامه حفاری جاه‌های عمیق و نیمه عمیق ۸۵پیوست ۵ - میزان کردن دریچه‌های تنظیمی توربین» پس از مونتاز مجدد ۳۸۱پیوست ٩ - تعاریف مربوط به عملیات نمونه‌برداری و انواع نمونه‌برداری از آبهای سطحی ۸۵چا با شما ره: ۱۳۷۷۴۹۴/۷۰چراغ‌های راهنمایی و رانندگی شهر تهرانچم تمه له و وچ ۶و ۶ ۳۹ نج مت ۳۹ چم ۳۹ نج تمه ۲۹ (چ تمسچکیده برحخی از استانداردهایژئوفبزیک و نقش آن در مهندسی آبژتوفیز یک و تفش آن در ممهندسی آبژدوفیزیک و نقش آن در مندسی آبکا رگزاری های رسمی سازمان تأمین اجتمامی و موسسات حساپرسی عضو جامعه حسابداران رسمیکابرد لوله و فیتینگ پلی‌وینیل کلرایدکار «وسان , به صنایمکاربردهای پشتیبانی‌شده در کابل کشی متوازنکانالای آبباری و زهکشی‌ای روبازکاهش خطر پذیری ناشی از رلزله «فتر استانداردها و معیارهای فنیکاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنیکته در لسسته نس تو روه رشارشت به متورکر اد بو دنر بر او رای باکر یکس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱کس سم تهی در هر مک او وکار سه رخ موس یارکشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط)کظ ّر ابالغ گردیده اشت. براشاس ای ً دشج ّرانعیم صدور گ ّا ُی که ّنی ج ِت ىجلاضیان اخذ پرواکل را ی‌سلای شماره چاپ:کلیه استانداران محترم و رؤسای محترم سازمان برنامه و بودجه استانهاکلیه دیوارهای برشی نوع 11 باید در ابتدا و انتها به قطعات دیوار برشی با نسبت ارتفاع به عرضکلیه شرکتهای آب منطلقه آیء سازمان آب و برقی خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایرانکلیه کارفرمایان و کارگاههای مشمول قانون کارکلیه‌ی تجهیزات تغذیه مواد شیمیایی و تاسیسات ذخیره سازی باید از مصالحی ساخته شوند که در مقاکمترین قیمت متناسب در مناقصات وزارت نفتکمربندی, تغذیه و شبکه گازکمیته تخصصی سلامت و علوم زیستیکمیسیون اقتصادی سازمان مقل برای ارویا (1۲:۳۲۴)) یکی از ۵ کمیسیونکنترل نظارتی و حمع آوریکنترل و بازرسی از شناوران مشروط / ممنوع ال ورود ورود الکه با مخزن متکیکه مکی ای راتکه ویک را رم را هچ دوز رجا او وت ور وان ار چا را دمن چا که وا 9 و و ازریم را خر چاو داد ماکیفیت زهکشی در این آئین‌نامه برای مصالح غیر أسفالتی روسازی (زیراساس و اساس تثبیت نشده) برگام هام اه ابش شماره : ۱۳۳۳۴۲گاه هاء احا سا مش شماره : ۱۳۳۱۳۴۶گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۴۷گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۱۳۱۳۵گراردان عهمسان دمن ونصب ابزار دگق بیدها اقرازداد با نیجانکار ساخنت‌یی:گروه برنامه ریزی راهبردی- تنظیم: مجری طرح تدوین سند چشم اندازگزارش ارزیابی کمی ایمنی سد معمولا به صورت سالانه توسط بهره‌بردار یا مهندس مشاور وی تهیه وگزارش تجزیه بهای ردیف های موثر درگزارش نهائی کمیسیون تلفیقگنوی اسا یا راگواهی‌های صادر شده باید هرگونه تغییراتی که با استانداردهای مربوط یا ضوابط و معیارهای مندرجی خط لوله برای برآورده سازی نیازهای فرآیندی و مکانیکی از قبیل فشار، دما، نوع سیالی سس دج ۲۱ ما و رهطم یک مورک ون برسی ود چا چیه تک وگ مک اش ان موی تور مر و لارام هه کی ۵ او را مه هر اه 1 2 وری وزارت ناونع ,کار و رفاه! سای لت ۹۹ هه ندی یز انم (بگ راییا خر با کر انا ۲۸۳۱ هام نمهبیا مس 3 اه امد ماس نتیا نا ار و ۳ تا ایا هه زیر یومیا وزارت ماد کار رزاد ای ۵/۲۱/ ۱۳۲یا پایین آمدن) خود را متوقف کنند تا به رشته مخالف اجازه ادامه دهند. از طرفی با توجه به باریا گید بخار و ظرف تحت فشاریام کار را رد و مس وه زر رایت از ییا ۱۲ ۲۷۷ اریت را وا که مس 1 4 سای ۳۳ ناتیت یی نم و تدم آمییت یی نم و تدم آمییر پیش را شیمیر یر یا نیک یکی ایا ای یا وا یا ویا وا یا ری ی را یا ی ار ایا اب نا ابا وا ایا از اس ایایراق آلات در پست های فشار قوییراق آلات در پست های فشار قوییرای اتساعی و ریست محرلی کی وتویط کار برای پروژهای معابر شهرییل مروت و مامت کلیچ وس را اعد + هاچیک لیست از پزشکان، متخصصان یا مشاوره‌دهندگان آنکال یا مقیم که در موارد اورژانس بتوان با 4-یکصد و سی و هشتم فانون اساسی جمهوری اسلامی آیران آیین‌نامه اجرایی ماده پادشده رایکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکی از امتیازهای پایه و همه ]۳۸1 های قابل اعمال با توجه به پهنه‌بندی خطرنسبی زلزله انتخابیی شهرداری تهرانیی شهرداری تهران اجتماعی کارگران ساختمانی با موضوع قانون تفسیر ماده (۵) قانون بیمه های اجتماعی کارگران سا ماس مها اج که رسمیشود. باید با نمونه کاملاً مطابقت داشته باشند.پ: به ازای هر ۱۹۰۹۰۰ متر مکعب مصالح ریزدانه مصرفی یکبار آزمایش دانه‌بندی» حدود روانی و