کاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ایران اخکماه, تجع‌با, ححجم اب د شبده‌های ابیاری و رههشی نشریه شماره ۴[ ۸ ۳] دفتر امور فنی . تدوین معیار ها و ۱ 9 کر کاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنی و ۹ اروت ۱۹۱۱/۵ ۱۳ اس 1 ۰ َ سا ۰ ی ام رن ۰ ۰ . ۹ : - . ۰ ۰ ۰ ۰ اه : ۶ ۰ ۰ ۰ ۶۰ ۰ - ۳ َ اب ۰ ۰ َ ۱۰ 7 ۰ ض پا ۱ ما دا سک هس سین ات ۰ ۹ ۹ 2 : ۹ ۷ ۱ 1 ۹ ۰ - ۰ 7 ُ ۰ ۰ که یی ره ۰ 5 ها ارت مالیا ۰ پ : : ۰ جح : ۱ ری را ْ. 2 ۱ اد ۹ ْ* ۰ ور ی 7 ۰ 0 . «م دمم راون ی سور 0 ی جر را و اه یه ما [ 1 ی یج ی رس و ۰۹ 5 : ۹ ۰ ۰ ا ۰ بک ۳ مه ۳ 5 ۱ خ ۳ ۰ 1 : پم ی کر هه زد .و مرا ۹ رم ۹ نو 2 بر و رما ؛ 2 ی 2 ۳ از وا کج 1 او 4 پ 3 : حون نم نوتهب ۰ پا موجه ۹ ری سم ۰ و مه وا هگ ره ۰ بان ور اه وتو مه : ۹ چا ۰ روه رتم۱ 2 ۰ ۹ ( هه ۵ نم ها / بو ی کرک و و 3 واه ۳ - ۰ 10 ۰ گر حور یه رود ۱ ۰ و ۱1 اس ۳ عرص وهی وا ۵ ۱ رای مسر دی ۰ : دی که چا ۹ ی یط 24 ۱۳ " سیخ رواب و رکه سروک کر ۰ و ای رو ی 1 رارق واه یا مگ 2۱ ات . زط ۳ اه وی 5 ۰ یی ۰ 1 4 ی درو وی دمح مورتچ ده چم انس موه و ی و و و یی حاس دس دوه 2 مرو موم مر 7 و را نوی ام کش اس چم و بو یه ۳2 ۰ سک ی و تم ی ی ۳ وس گس رو ای و و وا رک کر ناک مان کت رها ی تا زک و ومد ماو ری بح ۵ و یا 0 3 هر ص7 هر هرس ما اراک و هار چا ی یکت 29 ۲ص مه هک سیم وه 2 سار وی وتر من تک میدس موم وا 8 سوب سکس ی ح‌ 7 سس و ی ری وش میم ۹ کی رای کرو مه و حوو بت محر و هر اک هم ج ی سر داح مور نه را سرا یو هک را را کز و رام و موب :۳ ی ۹ د یمور هر یک او وک و چا 47 ۶ او ۲ و در را لا ور مج ره ی ارو کی ام رو یه ۰ بح ده وگ رک ۰ ۰ ینیس و و ان ار مها چا شک و ی وی ان ۳ ۹ ۰ 2 مه اس کیره ای کت رکه 3 ک جا ی هگ مک 4 0 ری سا سوک و مزا مور ۵ رک کت و 9 لد رس سس و -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۸ اس 1 ی را امر 9 0 ۳ هر ۹ ( 6 ُ جرا اد ی افو 7 3و 4 قچ 9 7 1 ی نشریه شماره ۲۸۶ معاونت آمور فنی وزارت نیرو دفتر آمور فنیء تدوین معیارها و شر کت مدیریت منابع آب ایران کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای فنی انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۸۶/۰۰/۴۰ ۱۳۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست‌برگه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. دفتر آمور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی/ معاونت امور فنیء دفتر امور فنیء تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله؛ وزارت نیروه شرکت مدیریت منابع آب ایران. دفتر استانداردها و معیارهای فنی.- تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء معاونت آمور آداری, مالی و منابع انسانی» مرکز مدارک علمی, موزه و انتشارات, ۰.۱۳۸۶ ۲٩ 1‏ ص:: جدول, نمودار» فرم. - (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. دفتر آمور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله؛ نشریه شماره ۲۸۴) (انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور؛ ۸۶/۰۰/۴۰) 158۲ 978-964-425-95[ -7 مربوط به بخشنامه شماره ۱۰۰/۴۸۸۰۳ مورخ ۱۳۸۶/۴/۱۰ ۱ آأآب بخشی - دستنامه‌ها. ۲. آبیاری - زمانبندی - دستنامه‌ها. ۳. آب کشاورزی. ۴. آب - مصرف. الف. شرکت مدیریت منابع آب ایران. دفتر استانداردها و معیارهای فنی. ب. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. مرکز مدارک علمی» موزه و انتشارات. ج. عنوان. د. فروست. ۶ ش. ۳۸۴ ۲۴س/ ۳۶۸ 7۳۸ شایبک ‎٩۹۷۸-۹۶۴-۴۲۵-۹۵۱-۷‏ 7[ 978-964-425-95 58| راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی ناشر: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء معاونت آمور اداری» مالی و منابع انسانی» مرکز مدارک علمی, موزه و انتشارات چاپ اول» ۵۰۰ نسخه قیمت: ۶۰۰۰ ریال تاریخ انتشار: سال ۱۳۸۶ لیتوگرافی: قاسملو چاپ و صحافی: چاپ زحل -------- صفحهٔ بعد -------- )1( رباست جمهوری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور رئیس سازمان بسمه تعالی مماره : ۱۳/۳ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکاران _ تاریخ : ۱۳/۴/۰ موضوع : راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی به استناد آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی » موضوع ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره 2۲۳۳۹/ت ۳۳۶۹۷ه. مورخ ۱۳۸۵/۶/۲۰ هبات محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۳۸۴ دفتر امور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله این سازمان» با عنوان «راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکسشی» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاورء پیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند از این نشریه به عنوان راهنما استفاده کنند و در صورتی که روش‌هاء دستورالعمل‌ها و راهنمای بهتری در اختیار داشته باشند. رعایت مفاد این بخشنامه الزامی نیست. عوامل یاد شده باید نسخه‌ای از دستورالعمل‌هاء روش‌ها یا راهنماهای جایگزین را به دفتر امور فنی» تدوین معیارها و کاهشس خطرپذیری ناشی از زلزله ارسال کنند. 34059 -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: دفتر آمور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته, مبادرت به تهیه این دستورالعمل نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلطهای مفهومی» فنی» ایهام» آیهام و از این روء از سما خواننده گرامی صمیمانه تقاضاً دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشسکال فغی, مراقب را به صورت زیر گزارش فرمایید: [ ها شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان»ء متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. تشانی برای مکانبه: تهران, خیابان شیخ بهائی» بالاتر از ملاصدراء کوچه لادن» شماره ۲۴ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء دفتر آمور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله صندوق پستی ۱۹۹۱۷-۴۵۴۸۱ ایا وا زیست وهای -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی پیشگفتار استفاده از ضوابطء معیارها و استانداردها در مراحل تهیه (مطالعات امکان‌سنجی)» مطالعه و طراحی, اجراء پهره‌برداری و نگهداری طرح‌های عمرانی به لحاظ توجیه فنی و اقتصادی طرح‌هاء کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری از آهمیت ویژه برخوردار می‌باشد. نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۳۹۷ ه» مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران) بکارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تأکید جدی قرار داده است. باتوجه به مراتب یاد شده و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران» امور آب وزارت نیرو (طرح تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای صنعت آب کشور) با همکاری معاونت امور فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (دفتر امورفنی»تدوین معیارها و تهیه استانداردهای ممهندسی آب نموده است. - استفاده از تخصص‌ها و تجربه‌های کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - استفاده از منابع و مأخذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی - بهره‌گیری از تجارب دستگاه‌های اجرایی, سازمان‌هاء نهادهاء واحدهای صنعتیء واحدهای مطالعه» طراحی و ساخت - پرهیز از دوباره کاری‌ها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور - توجه به اصول و موآزین مورد عمل موْسسه استانداردها ۰ تحقیقات صنعتی ایرآن و9 سایر موْسسات تهیه کننده استاندارد بخش آبء با بکارگیری استانداردهای یاد شده» برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیت‌های کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهار نظرهای سازنده در تکامل این استانداردها مشارکت کنند. حبیب امین فر- معاون آمور فنی ۱۳۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای تهیه کننده, کمیته و ناظر(ان) تخصصی : این استاندارد در امور آبیاری و زهکشی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس با مسئولیت آقای مهندس احمد پورزند و همکاری افراد زیر تهیه شده است. اسامی این افراد به ترتیب حروف الفبا به شرح زیر می‌باشد: آقای احمد پورزند شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس لیسانس مهندسی آبیاری و فوق‌لیسانس مدیریت آقای محمدصادق جعفری شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی آقای فتح‌انه دهکردی سازمان آب و برق خوزستان کارشناس عمران آب - فوق‌لیسانس مدیریت گروه نظارتی که مسئولیت نظارت تخصصی بر تدوین این راهنما را به عهده داشته‌اند» به ترتیب حروف الفبا عبارتند از: ُقای محمدحسین شیروی کارشناس آزاد لیسانس فیزیک ُقای غلامعلی فقیری شرکت مهندسی مشاور لار فوق‌لیسانس آبیاری و فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی خانم مهین کاظم‌زاده دفتر پژوهشها و استانداردها لیسانس مهندسی راه و ساختمان آقای حسین ناشر شرکت مهندسی مشاور پراهوم لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی اسامی اعضای کمیته تخصصی آبیاری و زهکشی بخش استانداردهای دفتر پژوهشها و استانداردها که بررسی و تأیید راهنمای حاضر را به عهده داشته‌اند به ترتیب حروف الفبا عبارتند از: ُقای علیرضا آراستی شرکت سهامی مدیریت منابع آب لیسانس مهندسی آبیاری آقای ابراهیم پذیرا دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات و فناوری دکتری مهندسی منابع آب آقای احمد پورزند شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس لیسانس مهندسی آبیاری و فوق‌لیسانس مدیریت آقای محمدصادق جعفری . شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی آقای سید مجتبی رضوی نبوی شرکت سهامی مدیریت منابع آب فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی آقای سید رحیم سجادی معاونت فنی و زیربنایی وزارت جهاد لیسانس مهندسی آبیاری کشاورزی آقای محمد کاظم سیاهی شرکت مهندسین مشاور پندام فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی و مهندسی عمران آقای محمدحسن عبدالله شرکت مهندسین مشاور پژوهاب فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی خانم انسیه محرابی دفتر پژوهشها و استانداردها فوق‌لیسانس مهندسی تأسیسات آبیاری آقای محمدجواد منعم دانشگاه تربیت مدرس دکتری مهندسی آبیاری و زهکشی !1 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه هدف ۲- دامنه کاربرد ۳- اصولی که در نظام تحویل ححمی آب در شبکه‌های آبیاری باید مبنای کار قرار گیرد ۱-۳ مدیریت توزیع آب ۱-۱-۳ ملاک تحویل آب و دریافت آب بها ۲-۱-۳ آبیاری شبانه ۳-۱-۳ نقش تقاضای مصرف‌کننده برای تحویل آب ۴-۱-۳ واحد حجم آب تحویلی ۵-۱-۳ نقطه تحویل آب به مصرف‌کنندگان ۶-۱-۳ تشکل مصرف‌کنندگان آب ۷-۱-۳ تعیین آب مورد نیاز قابل تحویل به مصرف‌کنندگان ۸۱-۳ عقد قرارداد با مصرف‌کنندگان ۹-۱-۳ روش محاسبه آب بها ۱-۱-۳ مزیت محاسبه آب بها بر اساس حجم آب تحویلی ۱۱-۱۳ نحوه وصول آب بها ۱۲-۱-۳‏ تلفات انتقال آب ۲-۳ تحهیزات لازم برای تحویل آب ۱-۲-۳ تجهیزات خودکار تنظیم سطح آب در محل آبگیری ۲-۲-۳ تجهیزات اندازه‌گیری و تحویل آب ۱-۲-۲-۳ دریچه‌های مدولی ۲-۲-۲-۳ دریجه‌های کشوبی, قطاعی و ... ۳-۳ چگونگی تولید اطلاعات و کاربرد آن در نظام تحویل حجمی آب ۱-۳-۳ اطلاعات کامل مصرف‌کنندگان آب ۲-۳-۳ اطلاعات مربوط به درخواست (تقاضا) آب ۳-۳-۳ برنامه توزیع آب روزانه ۴-۳-۳ اطلاعات پایه 1۲ صفحه ۱ ۳ ۳ ۳ ۰ ۳ ۰ ۳ ۴ ۴ ۴ ۵ ۶ ۶ ۷ ۸ ۸ ۸ ۸ ۹ ۹ ۹ ۹ ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان ۴ فرآیند تحویل حجمی آب در شبکه آبیاری ۱-۴ فرآیند عقد قرارداد با مصرف‌کنندگان آب ۱-۱-۴ معرفی نماینده مصرف‌کنندگان زیر نقطه آبگیر ۲-۱-۴ ارائه برنامه کشت و آب مورد نیاز ۲-۱-۴ عقد قرارداد با نماینده مصرف‌کنندگان ۲-۴ فرآیند تحویل آب به مصرف‌کنندگان ۱-۲-۴ تقاضای تحویل آب توسط مصرف‌کنندگان ۲-۲-۴ تأیید تقاضا ۳-۲-۴ تقاضای آب توسط مسئول کانال ۴-۲-۴ تنظیم جریان آب کانالها ۵-۲-۴ چگونگی تحویل آب به نماینده مصرف‌کنندگان ۵ تحویل حجمی آب در شرایط خاص ۱-۵ تحویل حجمی آب در اراضی شالیزاری ۱-۱-۵ جریان دائم تحویل آب ۲-۱-۵ انتخاب نماینده مصرف‌کنندگان ۳-۱-۵ محاسبه آب بها ۴-۱-۵ کرتهای مرتبط به هم ۲-۵ تحویل حجمی آب در شرایط خشکسالی ۱۲-۶ تحویل حجمی در شرایط خشکسالی ۶ آموزش مورد نیاز برای تحویل حجمی آب ۱-۶ آموزشهای لازم برای مدیران و مسئولین توزیع آب شبکه ۶ آموزشهای لازم برای تحویل‌دهندگان آب ۳-۶ آموزشهای لازم برای نمایندگان مصرف‌کنندگان آب پیوست ۱ تحویل حجمی آب ۱-۱ مبانی نظری تحویل حجمی آب ۷ ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۳ ۱۳ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۳۰ ۳۱ ۲۳۳ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان ۱-۱-۱ مدیریت توزیع و تحویل آب ۲-۱-۱ سامانه‌های کنترل ۳-۱-۱ سازه‌های کنترل سطح آب ۲-۱ مدیریت توزیع و تحویل آب» تجهیزات و امکانات آن در شبکه‌های‌آبیاری منتخب ۱-۲-۱ خلاصه و تحلیلی از پاسخهای جمع‌آوری شده ۱-۱-۲-۱ پاسخهای مربوط به روشهای مدیریت توزیع آب ۲-۱-۲-۱ نحوه تعیین آب مورد نیاز ۳-۱-۲-۱ نحوه تعیین زمان آبیاری (نحوه گردش آبیاری) ۴-۱-۲-۱ محاسبه و وصول آب بها ۵-۱-۲-۱ محدودیتهای مدیریت توزیع برای تحویل حجمی ۲-۲-۱ تأسیسات و تجهیزات شبکه‌ها برای تحویل آب ۱-۲-۲-۱ وضعیت موجود تأسیسات و تحهیزات ۲-۲-۲-۱ وضعیت عملکرد تأسیسات و تجهیزات ۲-۲-۱ نحوه تهیه داده‌ها و تولید اطلاعات منابع و مراجع ۷1 ۲۳۳ ۲۳۳ ۲۳۳ ۲۳۳ ۳۳ ۳۳۴ ۳۵ ۳۵ ۲۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه محدودیت منابع آب کشور از یک‌سو و نیاز روزافزون به تولیدات کشاورزی از سوی دیگر توجه به مصرف بهینه آب کشاورزی را تحویل حجمی آب اولین گام برای کنترل مصارف کشاورزی و سعی در کاهش تلفات در این گونه مصارف است. در کشور ما هر چند اکثر شبکه‌ها محهز به تنظیم کننده‌های سطح آب و دریجه‌هایی با توان تحویل حجمی آب به مصرف‌کننده هستند.ء اما در بیشتر شبکه‌های آبیاری کشور تحویل آب بهک مصرف کننده و9 دریافت آب بها متناسب با وسعت سطوح زیر کشت انواع محصولات, انجام می‌شود. به عبارت ساده‌تر تحویل آب هکتاری است. البته هر چند در این شبکه‌ها عموماً برای تحویل آب نمی‌نمایند. به همین دلیل دقت کنترل حجم آب تحویلی به مصرف‌کننده, از میزان بالایی برخوردار نیست و از سوی دیگر راهنمای تحویل حجمی آب سعی دارد با بهره‌گیری از مبانی نظری علم توزیع آب و شناخت روشها و تجهیزات مورد استفاده برای این فرآیندء همجنین براساس بررسی شبکه‌های آبیاری منتخب کشور از دیدگاه قابلینهای سخت‌افزاری و در این راهنما ابتدا اصول و شرایط پیش‌نیاز برای تحقق امر تحویل حجمی از دیدگاه مدیریت توزیع آب» تجهیزات لازم و سامانه اطلاعات مربوط به آن بیان شده است. در ادامه فرآیند تحویل ححمی آب در شبکه آبیاری و در نهایت آموزشهای لازم برای سطوح مختلف, آرائه خواهد شد. در پیوست این راهنما خلاصه و تحلیلی از مطالعات و بررسیهای انجام شده در خصوص تحویل حجمی آب ارائه گردیده در صفحه بعد برای درک بهتر مطالب و تجسم ارتباط آنها با یکدیگر» مجموعه عنوانها اصلی به صورت تصویری در قالب یک صفحه نشان داده شده است. در تدوین این راهنما سعی بر این بوده است که حتی‌الامکان الزامات و فرآیندهای تحویل حجمی آب با قوانین» آیین‌نامه‌ها و سایر ضوابط مدیریت مصرف آب هم‌خوانی داشته باشند. با توجه به قانون تثبیت آب بهای زراعی, آب بها باید مطابق درصدی از آرزش محصول تولید شده دریافت شود. در این راهنما با استفاده از مبانی این قانون فرمولی برای محاسبه قیمت واحد ححم آب مصرفی ارائه گردیده است. البته در راستای اجرای سیاستهای مصرف بهینه آب کشاورزی و تحویل حجمی آب به هر چند در تدوین این راهنما سعی شده است. حتی‌الامکان مبانی نظری موضوع, مورد مطالعه قرار گیرد و همجنین بررسیهای میدانی متناسب با امر توزیع آب انجام گردد و سپس با تلفیق این مطالب با تجربیات توزیع حجمی آب» راهنما تهیه گردد.ء لیکن بدون تردید این محموعه به عنوان اولین راهنمای تهیه شده برای تحویل ححمی, نمی‌تواند بدون نقص باشد. لذا انتظار دارد دست‌اندر کاران مدیریت توزیع آب در شبکه‌های آبیاری با به کارگیری عملی این راهنما با پیشنهادها و نظرات خود. شرایط را برای تکمیل راهنمای تحویل حجمی آب در آیند» فراهم نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- نی ی ۹ تحویل حجمی آب در شبکه های آبیاری << اصولی که در نظام تحویل حجمی آب در شبکه‌ها باید مبنای کار قرار گیرد ۱ مدیریت توزیع آب متناسب با تحویل حجمی تجهبزات لازم برای اندازه‌گهری و کنترل حجم آب تحوپلی ‏ تولید اطلاعات و کاربرد آن در نظام تحوپل حجمی آپ #*حخم آپ ملاگ تخویل آب و درپافت آب‌بها * روش محاسیه اب بها 5 5 ت مد ۱ 1 * میم باه ۰ تجهیزات خودکار نالیم سطح آب در صحل آپگیری ۰ اطلاعات کامل مصرف‌کنندگان آب * واحد خجم آب تحوپلی لحاظ کذات انتقال آپ * سای اطلاعات * تشکل مصرف کنندگان آب ۱ ۳۳۳ * تعین آب مهرد نیاز فابل تحویل په مصرف کننده * عقد فرارداد پا مصرف‌کنندگان آب ی قرارفاه نماینده | 0 کترل پرتاسه مر ارف برشه کشت و ۱ | ممرفی نمآینده معمرف تن ۱ 1 3 درصورت مغاپرت بازگشت برای رفع مفاپرت ۱ ۸ مخارت ۷ ووامه توکل شده در فرارداد ۹ / ٍ - ۹ ۳4 لا گزارش فرخولستها و گنتول فرخواست مر درخواست هماهنگی پا مسئولین الم | ارجاع به صسئول کانال ید تحول لب به میزان ۹۷ اونطق آن ۲ | تخویل اپ کدلهای باانست برای مربوط برای تحویل مشخمی در زمان مین برضه‌توفط ان توسها لماپنده :ْ تمرات فبی کتاها ره او قاری بر سکس سا 1 ام ۹ لد ات 5 ۰ وی به هر / اج زرا یات وی ضه و ۹ ۳ مقابه 4 ِ اس یو توسعاً ستول کال و بت ۱ تحوپل آب په یه گزاردات لازم مسر : ما تحول آب به ولخنهای رمسای زرن. ری 1 ۵ : از بر بابرضمه‌ از ی و ۹ شرگن حابنار ۱ اتقیرنت احمالی در میزان و نما پنده ار اسل‌مورد + | مانب وی بهود مراحل فرایند لاد سه چ روط ۱ ی ۱ آموزش مورد نیاز برای تحویل حجمی آب ْ آموزشهای لازم برای مدیران و مسئولین توزیع اپ شبکه آموزشهای لازم برای مسئولین تحویل اب آموزشهای لازم برای نمایندگان مصرف‌کنندگان آب ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹- هدف هدف از تهیه راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی, فراهم نمودن شرایط لازم برای کاهش تلفات آبیاری و استفاده بهینه آب کشاورزی از طریق تحویل حجمی آب می‌باشد. ۲- دامنه کاربرد این راهنما برای کلیه شبکه‌های آبیاری مدرن و نیمه مدرن در سطح کشور که تحت مدیریت مستقیم و غیرمستقیم سازمانهای آب منطقه‌ای و دیگر سازمانهای مرتبط با امر توزیع آب قرار دارند» کاربرد دارد. برای اینکه بتوان توزیع آب در یک شبکه آبیاری را در چارچوب نظام تحویل حجمی انجام دادء باید اصولی را در مدیریت توزیع آب» سامانه تولید اطلاعات. گزارشها 9 کاربرد آزها رعایت نمود. همجنین سامانه‌های تنظیم و تحویل و اندازه گیری آب باید از حداقل ویژگیهای لازم برخوردار باشند. در این بخش از راهنما این اصول معین می‌گردند. ۱-۳ مدیریت توزیع آب ۱-۱-۳ ملاک تحوی لآب و در یافت آب بها تحویل آب باید حجمی بوده و آب بها با مقیاس حجم آب تحویلی محاسبه و دریافت شود. ۳-۱۳ آبیاری شسبانه در این نظام باید آبیاری به‌صورت شبانه‌روزی انجام پذیرد. فقط در صورتی که سیستم توزیع آب به‌طور کامل «کنترل از پایین‌دست» باشد (مانند لوله تحت فشار)» تحویل حجمی برای آبیاری ناییوسته در شبانه‌روز امکان‌پذیر است. ۳-۱-۳ نغفش تفاضای مصر فکنده برای تحوی لآب تحویل آب باید با تقاضای مصرف‌کنندگان (نماینده)» برای هر نوبت تحویل» برای روزهای مشخص باشد. لذا در این نظام توزیع آب با برنامه از پیش تعیین شده» با دور آبیاری ثابت قابل اجرا نیست. زیرا اگر مقرر شود که مصرف‌کنندگان در ازای دریافت هر واحد حجم آب» پول پرداخت کنندء خودشان باید متقاضی باشند. البته سازمان توزیع‌کننده آب می‌تواند درخواستهای آنان را با شرایط تطبیق داده و مقدار و زمان آن را متناسب با این شرایط و سهم ماهانه مشترک, با نظر وی تغییر دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۴۳-۱-۳ واحد حج مآب تحویلی در این نظام واحد حجم آب لیتر بر ثانیه بر روز (شبانه‌روز) است. مثلاً ۰ لیتر بر ثانیه برای ۲۴ ساعت معادل ۴۲۲۰ متر مکعر ۵-۱-۳ نقطه تحوی لآب به مصرف‌کنندگان انتخاب نقطه تحویل آب در نظام تحویل ححمی از اهمیت زیادی برخوردار است. این نقطه باید به نحوی انتخاب شود که حداقل زمان آب درخواستی مصرف‌کنندگان زیر پوشش آن برای هر نوبت آبیاری» با توجه به ظرفیت دریچه تحویل آب» کمتر از ۲۴ ساعت جریان آبء نباشد. زیرا سازمان توزیع کننده آب باید روزی یکبار دریچه‌های توزیع آب را قطع یا وصل نموده یا آنها را کاهش و افزایش دهد. هر قدر این نقطه» اراضی بیشتری را تحت پوشش قرار دهد. مقدار آب درخواستی برای هر نوبت آبیاری بیشتر و دوره تحویل آب طولانی‌تر خواهد بود و برعکس برای پوشش اراضی کمترء زمان کوتاهتر می‌شودء لیکن نباید کمتر از ۲۴ ساعت شود. در غیر این صورت توزیع آب باید سه شیفت کاری انجام گیرد که بسیار پرهزینه و انجام آن پیچیده خواهد شد. بنابراین تحویل آب به مصرف‌کنندگان باید در ابتدای کانالهای فرعی یا قبل از آن انجام پذیرد به‌طوری که آب مورد نیاز یک نوبت آبیاری بتواند مضربی از ۲۴ ساعت یعنی یک روزء دو روزء سه روز و ... باشد. هر چند آب دریافت شده توسط مصرف‌کنندگان» در داخل شبکه آبیاری مزارع (فرعی) با نوبتهای چند ساعته تقسیم می‌گرددء اما این بخش از توزیع آب در مسئولیت نماینده مصرف‌کنندگان آب خواهد بود. در شبکه‌های آبیاری تحت فشار که در نوع کامل آن کنترل از پایین‌دست است» فرآیند تطبیق تحویل آب با تقاضاء ساده‌تر خواهد بودء که مصرف‌کننده با هماهنگی و نظارت متصدی خط لوله فرعی؛ در چارچوب سهم آب تخصیص داده شده از شیرهای مصرف مزرعه, آب مورد نیاز خود را برای دوره آبیاری دریافت می‌دارد و حجم آن از طریق کنتور محاسبه می‌شود. یادأوری : در صورتی که به هر حال امکان تحویل ححمی آب به مصرف‌کنندگان در دوره‌های ۲۴ ساعت ممکن نباشد.ء تحویل‌دهنده آب ملزم به تقسیم دریچه‌های تحویل آب به ظرفیت کمتر در نقطه تحویل خواهد بود تا بتوان از این طریق دوره ۳ ساعته را حفظ نمود. به عنوان مثال درصورتی که لازم باشد ۲۰۰ لیتر بر ثانیه برای ۱۲ ساعت تحویل گردد.ء می‌توان با دریجه یک صد لیتری در هر ثانیه این مقدار آب را در ۲۴ ساعت صد لیتری تأمین نمود. ۶-۱-۳ تشکل مصرف‌کنندگا نآب با توجه به توضیحات بند ۵-۱-۳ در شبکه با نظام تحویل حجمی آب باید زیرپوشش هر نقطه آبگیر مصرف‌کنندگان, سازمان یافته باشند. این تشکل بهتر است رسمی یا ثبت شده در قالب ساختارهای پیش‌بینی شده در قانون (تعاونی» انجمن» شرکت سهامی و ...) باشد. اما با هدف دستیابی ساده‌تر به تشکل, مصرف‌کنندگان آب تحت پوشش هر نقطه آبگیر (دریجه ابتدای شبکه فرعی و یا قبل از آن)» می‌توانند فردی را به عنوان نماینده یا میراب خود معرفی نمایند (حتی اگر تشکیلات رسمی نداشته باشند). در چنین شرایطی با تجمیع نیازهای اعضای گروه» آب درخواستی نماینده در حدی خواهد بود که بتواند با حداقل زمان | - ۳۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱-۳ تعیی نآب مورد نیا ز قابل تحویل به مصرف‌کنندگان آب مورد نیاز اراضی مصرف‌کنندگان در محدوده شبکه آبیاری,» باید به استناد مدرکی معتبر مانند سند ملی آب یا مطالعات طرح یا اعلام از سوی سازمان جهاد کشاورزی و ... تعیین شود. الگوی کشت و نیاز آبی هر محصول و بازده پذیرفته شده» برای سطح اراضی زیر هر آبگیر یا تحت نمایندگی هر فردء برای هر ماه از دوره آبیاری» آب مورد نیاز را تعیین می‌نماید و سندی معتبر بر این اساس مشخص می‌کند که مثلاً برای هر ۱۰۰ هکتار از اراضی شبکه با عنایت به الگوی کشت و نیاز آبی ماهیانه هر یک از کشتها و بازده (لحاظ تلفات آبیاری) چه حجم آب در هر ماه از طول سال نیاز است. بدین ترتیب لازم است جدول ۱-۳ تنظیم و جزو اسناد قرارداد تحویل آب» منظور گردد. در مورد حقابه‌بران میزان حقابه به استناد مدارک مورد قبول سازمان» ملاک آب مورد نیاز آنان خواهد بود. البته چنانکه حقابه‌بران در محدوده طرح توسعه شبکه قرار داشته باشند» آب مورد نیاز انان در چارچوب ضوابط طرح و یا هر ضابطه دیگر جاری در محدوده طرح تعیین می‌گردد. جدول ۱-۳۲- آب مورد نیاز محصولات متناسب با سطح زیر کشت و نیاز هر ماه برحسب متر مکعب در سال ماهمهای دوره بهره‌برداری ۱ ۱۲ | ملاحظات دص سس سس حول ۲ ای تک 0 0 0 0 0 0 0 5 که که هه قابل تأمین از سایر منابع یادآوری: در جدول فوق» آب مورد نیاز هر محصول برای هر یک از ماههای دوره بهره‌برداری برحسب متر مکعب نوشته می‌شود. در ردیف جمعء آب مورد نیاز برای مجموع محصولات در هر ماه ذکر شده و در ردیف بعد از آن با فرض اینکه مصرف‌کننده بخشی از آب مورد نیاز خود را می‌تواند از سایر منابع (از جمله چاه» چشمه., قنات و ...) تأمین نمایدء مقادیر قابل دسترس آن در هر ماه ذکر شده است که پس از کسر از ردیف جمع, حاصل در ردیف بعد نوشته می‌شود. این رقم مبین میزان آب مورد نیاز در هر ماه است که باید از شبکه آبیاری تأمین گردد. لازم به ذکر است این دو ردیف برای شبکه‌هایی که از منابع سطحی و زیرزمینی به‌صورت تلفیقی بهره‌برداری می‌نمایند» کاربرد دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- لازم به ذکر است که نوع و سطح محصولات مندرج در جدول فوق بر اساس الگویی است که ملاک تعیین آب مورد نیاز ۸-۱-۳ عفد قرارداد با مصر فکندگان در نظام تحویل حجمی آب. عقد قرارداد با مصرف‌کنندگان (نماینده دریجه)» از اهمیت زیادی برخوردار است. جدول ۱-۳ باید جزء قرارداد باشد. دریجه تحویل آب و نام نماینده یا نمایندگانی که می‌توانند آب را تقاضا نمایند»ء دکر می‌شود. در این قرارداد نکته مهم : در قرارداد تحویل حجمی آبء لازم است طی بندی اشاره شود که تحویل مقادیر آب مذکور در جدول, منوط به وجود منابع آب مطابق پیش‌بینی‌ها خواهد بود و اگر کاهش پیش‌بینی نشده‌ای (خشکسالی) حاصل شودء تحویل آب نسبت به اعداد ماهیانه جدول, کاهش خواهد یافت. آب بها باید بر اساس قوانین و آیین‌نامه‌های جاری» تبدیل به آب بهای حجمی شود. طبق قانون تثبیت آب بهای زراعی و آیین‌نامه مربوط به آن, آب بها در شبکه‌های آبیاری باید معادل درصدی از محصولات تولید شده باشد. بدین ترتیب باید در شبکه آبیاری با نظام تحویل حجمی, آب بهای شبکه با استفاده از همین مبنای قانونی برای یک متر مکعب از آب مصرفی مجموعه محصولات محاسبه شود. بدین منظور روش زیر پیشنهاد می‌شود. الف- آب بهای هر یک از محصولات بر مبنای الگوی کشت شبکه محاسبه می‌شود. در شبکه‌هایی که الگوی کشت وجود ندارد یا توسط مصرف‌کنندگان تعیین می‌گرددء الگوی کشت مورد توافق در آخرین سالء می‌تواند ملاک عمل قرار گیرد. با این ترتیب فرض می‌شود پارامترهای ۰۸ ۲۰1 و ... مبین آب بهای هر یک از کشتها به ازای هر هکتار کشت باشند. ۸ ب- فرض می‌شود که ۰2 ۳ وه درصد کشت هر محصول نسبت به کل اراضی تحت کشت محصولات ۰۸ ۲ و ۴ باشند. ج- فرض می‌شود که مصرف آب محصولات ۸ و 3 و ۲ و... در طول دوره کشت در هر هکتارء به ترتیب ۰۷۵ ۰۲۷/۳ ۷۵ د- با توجه به تعاریف فوق بهای هر متر مکعب آب مصرفی شبکه یا محدوده معینی از شبکه که محصولات فوق با آن درصد در آنجا کشت می‌شوند.ء از رابطه زیر بدست می‌آید. (0+000 0 +۵۷۷ +۷۵ ۸) ۱ مکی آن یال) ه سر برای هر متر آب (برحسب ریال) 000 +۷0۵ +۷ ۷۷۷ +3۵۵ ۷) -------- صفحهٔ بعد -------- آب بهایی که بدین ترتیب محاسبه می‌شود. در واقع میانگین وزنی بهای آب مصرف شده برای محصولات بوده و رقم ثابتی برای یک شبکه آبیاری و یا یک ناحیه از شبکه آبیاری است که دارای الگوی کشت تعیین شده یکسان مطابق قرارداد با مصرف‌کنندگان آب باشد. به عبارت دیگر چنانچه در نواحی مختلف شبکه» الگوهای متفاوت کشت در توافق با کشاورزان تعیین و در قراردادهای هر ناحیه ملاک عمل قرار گرفته باشدء باید آب بهای هر متر مکعب آب برای هر ناحیه متناسب با آن الگو محاسبه و مورد عمل قرار گیرد. آب بهای محاسبه شده بر اساس این فرمول, طبق آیین‌نامه اجرایی قانون تثبیت آب بهای زراعی پس از تصویب هیئت مدیره سازمان آب منطقه‌ای برای اجرا به شرکت بهره‌برداری ابلاغ می‌گردد. در این روش در تمام شبکه یا قسمتی از شبکه که کشتهای (الگوی کشت) تقریباً همگون دارندء برای هر متر مکعب آب مصرفی, یک آب بها محاسبه و اعمال شود. لذا گردش کار فروش آب کاملاً ساده خواهد شد. چنانکه ملاحظه می‌شود اصول محاسبه آب بها برای هر متر مکعب آبء همان قانون تثبیت آب بهای زراعی و آیین‌نامه مربوط به آن است. ضمن اینکه از ارائه ارقام مختلف آب بها نیز اجتناب می‌شود. نکته مهم : باید در بندی از قرارداد قید شود که بهای هر متر مکعب آب مصرفی بر اساس قانون و آیین‌نامه تثبیت آب بهای زراعی و متوسط آب بهای مجموعه محصولات شبکه یا ناحیه آبیاری محاسبه می‌شود . یادآوری : برای سایر مصارف غیرکشاورزی در سطح شبکه آبیاری نیز آب بها توسط هیئت مدیره سازمان ابلاغ می‌گردد از ۱-۱-۳ مزیت محاسبه آب بها ب راساس حج مآب تحویلی با اتکا به الگوی کشت و نیاز آبی ناخالص» سالانه حجم آب معینی تحویل مصرف‌کننده می‌شود و بهای آن نیز متناسب با ححم آب مصرفی که با تقاضای خود او تحویل گردیده» دریافت می‌شود. در این شرایط اختیار با مصرف‌کننده است که با مقدار آب تحت اختیارش و بهایی که پرداخت می‌کند. ترکیبی از کشت را انتخاب نماید که تولیدی با ارزش بهینه داشته باشد. متقابلاً مدیریت آبیاری نیز نیازی به بررسی نوع کشت و چگونگی مصرف آب ندارد. در عین حال به علت رعایت تحویل آب در قالب الگوی کشت. با مشکل توزیع آب مواجه نمی‌شود. نظر به اینکه حجم تحویل آب ماهیانه محدود به میزان آب مورد نیاز برای الگوی کشت است. به خودی خود مصرف‌کننده به سمت انتخاب ترکیب کشت مطابق الگو و یا ترکیبی شبیه به آن هدایت می‌شود. لذا در نظام تحویل حجمی آب مساحی با هدف محاسبه آب بها انجام نمی‌شود مگر در شرایط خاص که هدف مدیریت آب و خاک» کنترل کشت در منطقه باشد. 1- گر چه برای تبعیت از قانون و آئین‌نامه جاری آب بهای کشاورزی ناگزیر به استفاده از فرمولها و محاسبات پیچیده است. لیکن با فراهم شدن شرایط مناسب انتظار می‌رود در آینده قوانین صریح قیمت‌گذاری آب برای تعیین بهای حجم آب به‌عنوان یک کالای اقتصادی در تولید کشاورزی» برای هر شبکه فارغ از نوع محصول تولید شده» تدوین و تصویب گردد. ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-(-۱۱ نحوه وصولآب بها وصول آب بها در این روش می‌تواند نقدی و یا تعهدی باشد. درصورتی که هنگام تقاضای آب توسط مصرف‌کننده و تأیید و قبول تقاضای وی برای تحویل آب (به فرآیند تحویل آب رجوع شود)» آب بها به حساب واریز شده و سپس تحویل آب در برنامه توزیع آب قرار گیرد. فروش نقدی خواهد بود. اما این نیز امکان‌پذیر است که در پایان دوره بهره‌برداری آمار آب تحویل شده در برابر تقاضاهاء جمع شده و آب بها یکجا دریافت شود و یا مصرف‌کنندگان وجوهی را به عنوان علی‌الحساب پرداخت نموده و بهای آب پس از تحویل به مصرف‌کنندگان از بستانکاری آنان کسر شود. به هر حال چنانکه هر یک از روال فوق به‌کار گرفته شود.ء لازم است در قرارداد قید شود. ۱۳-۱-۳۳ تلقات اقا لآب تلفات مسیر انتقال آب (تا نقطه تحویل) باید همواره در شبکه مورد توجه قرار گیرد و بر این اساس باید جریان ورودی شبکه متناسب با تلفات مسیرهای انتقال, بیش از مجموع مقادیری باشد که مقرر است به مصرف‌کننده تحویل شود. به‌عبارت دیگر حجم تلفات آب تا نقطه تحویل آب به‌عهده سازمان بهره‌بردار است. ۲-۳ تجهیزات لازم برای تحویل آب از آنجا که مصرف‌کننده برای هر متر مکعب آب که به او تحویل می‌شود. آب بها پرداخت می‌کند. لازم است تجهیزات تحویل آب از دقت کافی برای این کار برخوردار باشند. در شرایط تحویل حجمی آبء اندازه‌گیری جریان به تنهایی کفایت نمی‌کند. بلکه باید تحویل منطبق با حجم درخواست شده و هزینه پرداختی یا تعهد شده انجام پذیرد. به‌عبارت دیگر در تحویل حجمی آب» تجهیزات تحویل آب باید علاوه بر نشان دادن میزان جریان در نقطه آبگیرء قابلیت کنترل مقدار جریان آب متناسب با بده درخواست شده متقاضی, را داشته باشد. بدین ترتیب شبکه‌هایی که از نظام تحویل حجمی آب و دریافت آب بها بر اساس حجم آب تحویلی بهره‌مند می‌شوند.ء لازم است مجهز به سامانه‌های دقیق کنترل و تحویل آب باشند. ۱-۳-۳ تجهیزات خودکار تنظیم سط حآب در محلابگیری وجود سامانه‌های خودکار تنظیم‌کننده سطح آب به نحوی که حفظ رقوم سطح آب کانال در محل آبگیری در اثر تغییرات جریان» از ثبات نسبی و دائمی برخوردار باشد.ء الزامی است. تنظیم‌کننده‌های خودکار شامل تنظیم کننده‌های هیدرومکانیکال, از قبیل آمیلء آویس و ... و سازه‌های بتنی از قبیل انواع تنظیم کننده‌های نوک اردکی ([8:1 1001) می‌باشند. تنظیم کننده‌های الکترومکانیکی نیز با استفاده از حس‌گرهای الکترونیکی و تنظیم مکانیکی مقطع عبور جریان بر اساس اطلاعات خروجی حس‌گرهاء عمل تثبیت سطح آب را در محل آبگیری انجام می‌دهند. بنابراین برای تحویل حجمی آب» تنظیم سطح آب در محل آبگیرها توسط سامانه‌های خودکار تنظیم کننده ضروری است. از آنحا که تنظیم کننده‌های سطح آب دستی مانند انواع دریجه‌های قطاعی و کشویی (رادیالها و اسلایدها) در شرایط تغییرات ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- جریان کانال» برای ثبات سطح آب نیازمند تنظیم مجدد می‌باشند. استفاده از آنها برای تحویل حجمی با توجه به ماهیت غیرثابت توزیع آب در این نظام تحویل» نیازمند حضور پی درپی تکنسینها در محل می‌باشد که امکان‌پذیر نیست. یادآوری : در شبکه‌های تحت فشار تنظیم جریان فقط از طریق شیرهای خروجی شبکه انجام می‌شود. در این شبکه‌ها حفظ فشار ثابت برای خطوطی که آب از آنها تحویل می‌شود؛ الزامی است. ۳-۳-۳ نجهیزات اندازدگیری و تحوی لآب ۱-۳-۳-۳ دریچه‌های مدولی بهترین نوع تجهیزات تحویل آب حجمی, انواع دریچه‌های مدولار یا مدولی (دریچه‌های نیرپیک) هستند. این دریچه‌ها قادر سطح آب در محل آبگیری توسط سامانه‌های خودکار ضروری است. بسیاری از شبکه‌های آبیاری کشور به خصوص آنها که در سالهای اخیر احداث شده‌اندء به این سامانه محهز می‌باشند. در شبکه‌های محهز به این نوع دریجه, می‌توان منطبق بر بده درخواست شده توسط مصرف‌کننده» یک یا چند مدول را باز نمود تا تحویل آب انجام شود. هر یک از مدولها برحسب نوع دریجه و ظرفیت آن از ۱۰ لیتر بر ثانیه تا ۱۰۰۰ لیتر بر ثانیه قابلیت تحویل آب دارند. ۳-۳۲-۳۳ دریچه‌ها ی کضویی؛ قطاعی و ... برای آن گروه از شبکه‌ها که فاقد دریچه‌های مدولی در آبگیر شبکه فرعی هستند» درصورتی که آبگیرها مجهز به حجمی آب امکان‌پذیر است. برای انجام این کار با فرض ثابت بودن سطح آب در محل آبگیری در طول دوره تحویل آب. می‌توان با تنظیم گشودگی دریچه‌ها و اندازه‌گیری جریان آب در پایین‌دست دریچه» بده درخواست شده را تحویل نمود. در این موارد. اندازه‌گیری جریان آب تنظیم شده, ممکن است از طریق اشل نصب شده برای مقطع معینی که قبلاً برای آن جدول بده- اشل واسنجی شده» انجام گردد پا با استفاده از پارشال فلوم یا سرریزء اندازه‌گیری انجام شود. ۲۳ جگونگی تولید اطلاعات و کاربرد آن در نظام تحویل حجمی آب در نظام تحویل حجمی آب» در اختیار بودن اطلاعات به موقع و دقیق از اهمیت زیادی برخوردار است. نقش تقاضای مصرف‌کننده آب در فرآیند توزیع آب یکی از عواملی است که اطلاعات به موقع و دقیق را برای آگاهی از مصارف هر روز کانال طلب می‌کند. به علاوه اطلاع از وضعیت جریان آب کانال در هر روزء شامل اینکه : چه درخواستهایی مقرر است هر روز تحویل شوند؟ تحویل آب کدام درخواستها در هر روز پایان می‌یابد؟ بیلان جریان هر روز کانال شامل قطع و وصلها و کاهش یا افزایش ورودی جریان چگونه است؟ لازمه هدایت امر توزیع آب است. با این ترتیب اطلاعات مورد نیاز برای تحویل حجمی آب به‌شرح زیر است: ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۳ اطلاعات کامل مصر فکندگا نآب نماینده یا نمایندگان و شماره اشتراک آنهاء وسعت اراضی و سطح کشت انواع محصولات» نام روستاء کانال, نقطه یا نقاط آبگیری (منظور جایی که آب باید به نماینده آزها تحویل شود)» نیاز آبی آزها در قالب جدول ۰۱-۴ شماره» تاریخ قرارداد ۰۰ 0 ۳-۳-۳ اطلاعات مربوط به د رخواست (تقاضا) آب شامل : مقدار آب درخواستی به‌صورت لیتر بر ثانیه, تاریخ شروع» پایان تحویل آب (به تعداد روز)» نقطه‌ای که باید آب تحویل شود نماینده درخواست کننده» تحویل گیرنده آب و مطابق قرم ۰۱-۳۴ ۳-۳-۳ برنامه نوزیع آب روزانه برنامه توزیع آب روزانه روی دریچه‌های کانال اصلی/ درجه یک/ درجه دو و نقطه ورود آب به شبکه مطابق فرم ۳-۴ ثبت ۴-۳۲ اطلاعات پایه اطلاعاتی که در شبکه‌های در حال بهره‌برداری جمع‌آوری» استفاده و نگهداری می‌شود از جمله اطلاعات صورت‌وضعیت مالی مصرف‌کنندگان» مقادیر کل آب دریافتی آنها و ... در شبکه‌های با نظام تحویل حجمی آب نیز لازم است» تولید شود. در صورتی که حسب معمول از شبکه مکانیزه اطلاعات استفاده می‌شود.ء با وارد کردن درخواستهای آب مصرف‌کنندگان, کلیه اطلاعات را می‌توان در قالب گزارشهایی به شرح بندهای گفته شده از سامانه دریافت نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴- فرآیند تحویل حجمی آب در شبکه آبیاری ۱-۴ فرآیند عقد قرارداد با مصرف‌کنندگان آب ۱-۱-۴ معرفی نماینده مصرفکنندگان زیر نقطه آبگیر اولین گام در تحویل حجمی آب معرفی نماینده مصرف‌کنندگان آب زیر دریچه آبگیر شبکه فرعی یا قبل از آن می‌باشد. ممکن است مصرف‌کنندگان آب» نماینده خود را برای بیش از یک دریچه آبگیر شبکه فرعی نیز معرفی نمایند. معرفی نماینده بهتر است با هماهنگی و تأیید واحد محلی جهاد کشاورزی باشد. لیکن در غیر این صورت مجموعه مصرف‌کنندگان می‌توانند در قالب صورتجلسه‌ای نماینده خود را انتخاب و به واحد بهره‌برداری معرفی نمایند. ۳-۱-۴ ارائه برنامه کشت وآب مورد نیاز بعد از معرفی نماینده یا نمایندگان» برنامه کشت و آب مورد نیاز از سوی نماینده و یا با هماهنگی و تأیید واحد محلی جهاد کشاورزی ارائه می‌گردد. در این مرحله واحد بهره‌برداری» آب مورد نیاز محصولات را با الگوی کشت و سند ملی آب و یا هر ضابطه دیگر مورد عمل, تطبیق می‌دهد و درصورت عدم مغایرت» برنامه کشت و آب مورد نیاز را برای عقد قرارداد به واحد مربوط ارسال می‌کند. در صورتی که به هر دلیل واحد محلی جهاد کشاورزی در تهیه و تأیید برنامه کشت نقشی نداشته باشد. واحد بهره‌برداری شبکه باید بر اساس ضوابط مربوط به الگوی کشت و نیاز آبی» ضمن توافق با نماینده مصرف‌کنندگان آب» برنامه کشت و جدول نیاز آبی را تکمیل و نهایی نماید. لازم به ذکر است که برنامه‌های کشت (مصرف آب شبکه) در مقایسه با وضعیت منابع آب هر سال,ء ممکن است تعدیل شده و اصلاح شوند. ۳-۱-۴ عفد قرارداد با نماینده مصر فکشندگان قرارداد با نماینده گروه کشاورزان منعقد می‌شود. قرارداد تحویل حجمی آب با قرارداد تیپ مورد عمل شرکتهای بهره‌برداری تفاوت قابل توجهی نداردء مگر اینکه در این قرارداد مشخصاً ذکر گردد که تحویل آب حجمی مطابق جدول مندرج در قرارداد و در ازای هر بار درخواست نماینده انجام می‌گردد (به فرم ۱-۴ مراجعه شود) و آب بها طبق نرخ مصوب برای هر متر مکعب آب تحویلی از مصرف‌کننده دریافت می‌شود (در خصوص نحوه محاسبه و وصول آب بها و سایر مواردی که لازم است در قرارداد به آن توجه شودء در فصل قبل توضیح داده شد). نکته مهم : واحد بهره‌برداری باید در روند عقد قرارداد با نمایندگان, با بررسی هر یک از قراردادها نسبت به مجموع تعهدات خود برای تأمین و تحویل آب به مصرف‌کنندگان که با توجه به جدولهای نیاز آبی انجام می‌گرددء آگاهی داشته و دقت نماید که آب مورد نیاز مجموع قراردادها برای هر منطقه از سقف ظرفیت کانال و همچنین از سقف برآورد آب قابل تحویل در شبکه. تجاوز ننماید. در شبکه‌هایی که جریان ورودی آنها مستقیماً از طریق رودخانه است و تابع شرایط ناپایدار است» پیش‌بینی بر اساس حداقل جریان رودخانه در ماهی از سال که بیشترین تقاضا وجود داردء انجام می‌پذیرد. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- نمودار ۱-۴- فرآیند عفد قرارداد با مصرف‌کنندگان آب عقد قرارداد با نماییره ۱ | عدم مفایرت با ضوابط کنترل برنامه کشت و ارائه برنامه کشت و معرفی نماینده مصرف‌کنندگان ۲-۴ فرآیند تحویل آب به مصرف‌کنندگان مصرف‌کنندگانی که عقد قرارداد نموده‌اندء می‌توانند آب مورد نیاز خود مطابق این فرآیند دریافت نمایند. ۱-۳-۴ تفاضای تحویل آب توسط مصر فکشندگان تقاضای آب از سوی نماینده برای هر نوبت آبیاری به‌صورت کتبی برای مقدار معین آب (لیتر بر ثانیه) و مدت معین (شبانه‌روز) انجام می‌گردد. بدین ترتیب که در تقاضای آب مطابق فرم ۱-۴ اطلاعاتی از جمله نام نماینده» شماره قرارداده دریچه آبگیر, مقدار آب. مدت زمان مورد تقاضا و زمان شروع تحویل قید گردد. این تقاضا پس از بررسی و تطبیق با تقویم آبیاری (مندرج در قرارداد) درصورت عدم مغایرت مورد قبول قرار گرفته و سپس با توجه به شرایط توزیع آب در کانال مربوطء زمان شروع و مقدار بده آن با نماینده توافق شده و در زیر فرم درخواست ثبت می‌شود. در این مرحله درخواست وارد مرحله تحویل می‌گردد. ۲-۳-۴ نأیید تقاضا پس از تأیید درخواست توسط مدیر فروش آب یا هر مقام مسئول دیگرء درخواست برای تحویل آب در اختیار مسئول کانال مربوط قرار می گیرد. ۳-۳-۴ تقاضا یآب توسط مسئول کانال مسئول کانال برای هر روز هفته مطابق فرم ۲-۴ با لحاظ آب مورد نیاز مجموع درخواستها از یکسو و مجموع درخواستهایی که ۴-۳-۴ تنغظیم جریا نآب کانالها حاصل گزارشهای مسئولین کانالها (به‌صورت دستی یا مکانیزه) فرم ۳-۴ خواهد بود که ضمن آن تغییرات در کانالهای اصلی, درجه یک و درجه دو مشخص می‌شود و بر همین اساس مسئولین کانالهای بالادست اقدام به تنظیم مقدار جریان کانالها ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳-۴ جکونگی تحوی لآب به نماینده مصر فکندگان مصرف‌کنندگان, مقدار آب توافق شده توسط مسئول کانال با گشودن دریچه یا تنظیم و اندازه‌گیری جریان به وی تحویل می‌شود و در روز پایانی مطابق توافق, جریان قطع می‌گردد. ۶-۳-۴ ثتیت تغییرات احتمالی در تحوی لآب مسئولین کانالها پس از تحویل درخواستها ضمن تایید نهایی انجام تحویل آب هرگونه تغییری را که در این فرایند اعمال نمودار ۲-۳۴- فرایند تحویل آب به مصرف‌کنندگان 2 رخوست و دام | رجاع به مسئول کانال ی انأیید تحویل آب به میزان ِ هه و نرخواست تحویل با مسئولین کانالهای بالادست ط برای زّ شخص در زمان معید حلبیق آن با برنامه توافق ۳۳ توسط نمار: برای تغییرات بده کانالها مربوط برای تحویل سخص در زرمن ممین ننده در قرارداد ب تو ینده مغایرت با برنامه توافق شده در قرلرداد یه گزارشهای مجموع آب تحویلی رسال نتایج نهایی تحویل تأیید نهایی آب تحویل شده توسطا ۱ ۳ به هرنماینده در مقایسه با برنامه ۲-۶ ب به واحدهای مشترکین, مسئول کانال و ثبت تغییرات احتمالی ۷ - | تحویل آب به نماینده یاز آبی و تحلیل عملکرد حسابداری و آمار در میزان و زمان آب تحویلی توزیع آب صلاح مراحل فرایند ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فرم ۱-۴- درخواست آب توسط نماینده مصرف‌کنندگان آب شماره ی کد مشترک: نام نماینده: روستا نام کانا مستر دا مشش نام یل ۵ دمم دمم ام ل رو ی شماره آبگیر مه مررعه تقاضا دارد نسبت به تحویل آب به مقدار ی لیتر بر ثانیه از تاریخ ی تا تاریخ مش به مدت ...... روز اقدام نمائید. نام و امضای نماینده تحویل مقدار ات سید لیتر بر ثانیه از تاریخ را نید به مذدت مش روز مورد تأیید است. مدیر فروش آب توضیح (برای تغییرات احتمالی در تحویل آب) : مسئول کانال ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- کانال : ی و تاریخ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ وصل ر و و وصل روزانه در نام کانال آبخور انجام گردید. انجام شد : ۶ کانالهای اصلی/ د بده موجود در کانال ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ تحویل حجمی آب در شرایط خاص ۱-۵ تحویل حجمی آب در اراضی شالیزاری ویژگیهای کشت برنج از جمله نیاز این کشت به جریان دائم آب و نحوه آبیاری اراضی ملاحظاتی را در نظام تحویل حجمی طلب می‌کند که به شرح زیر می‌باشد: ۱-۱-۵ جریان دائم تحویل آب با توجه به نیاز مداوم اراضی شالیزار به جریان آب» تحویل حجمی آب به این اراضی با جریان دائمی بوده و نیازی به تقاضای مصرف‌کننده آب برای هر نوبت آبیاری نیست. البته از آنجا که جریان دائمی آب در شالیزارها برحسب تغییرات نیاز آبی گیاه در طول دوره رشد و یا شرایط آب و هوایی مستلزم تغییرات کمی می‌باشد. لذا برای هر بار کاهش و یا افزایش جریان لازم است تغییرات بر اساس درخواست کتبی نمأینده مصرف‌کنندگان انجام پذیرد. ۳-۱-۵ انتخاب نماینده مصر فکندگان در شبکه‌های آبیاری شالیزارهاء انتخاب نماینده مصرف‌کنندگان آب برای هر دریجه آبگیر روی شبکه اصلی ضروری است. زیر توزیع آب در شبکه‌های فرعی با توجه به تعداد زیاد مصرف‌کنندگان خود فعالیتی پرحجم و نیازمند هماهنگی محلی می‌باشد و از ۳-۱-۵ محاسبه آب بها متعدد گفته شد (بند ۹-۱-۳) ساده‌تر است و در این شرایط پارامترهای ۰۸ ۰3 ع و ... تبدیل به یک پارامتر می‌شوند. مگر اینکه مدیریت شبکه آبیاری مصمم به تفکیک ارزش محصولات انواع مختلف برنج باشد. ۴-۱-۵ کرتهای مرتیط به هم با توجه به روش آبیاری شالیزارها که جریان دائمی آب از کرتی به کرتی دیگر وارد می‌شود. مصرف‌کنندگان یک مجموعه از گروه را بین خود تقسیم می‌نمایند. از آنجا که بروز خشکسالیها پدیده‌ای معمول در کشور به حساب می‌آید. لذا اشاره به برخی از نکات در ارتباط با نظام تحویل حجمی آب و خشکسالی» ضروری به نظر می‌رسد. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۵ تحویل حجمی در شسرایط خشسکسالی چنانکه در فصول قبل گفته شدء تحویل حجمی آب بر اساس توافقی بین مصرف‌کنندگان آب و واحد بهره‌برداری شبکه مطابق جدول ۱-۳ انجام می‌گردد. در شرایط خشکسالی دو حالت پیش می‌آید: حالت اول : اینکه بروز خشکسالی زمانی قطعی شده که قرارداد یا توافقنامه‌ای بین مصرف‌کنندگان و مدیریت شبکه مبادله نشده است.ء بدیهی است در چنین شرایطی مصارف آب شبکه ابتدا با برآورد منابع (در شرایط کمبود) تطبیق داده می‌شود و ضمن آن نیاز مصرف‌کنندگان متناسب با کمبود منابع تعدیل می‌شود. به عبارت دیگر در این حالت اعمال سیاستهای مدیریت توزیع آب در چگونگی مصرف آب می‌تواند در برنامه کشت و نیاز آبی در قرارداد اعمال گردد. اعمال این سیاستها از این جمهت که برنامه نیاز آبی به‌صورت حجمی مورد توافق قرار می‌گیرد و تحویل آب و دریافت بهای آن نیز بر اساس حجم انجام می‌گردد. با صراحت بیشتری امکان‌پذیر است. سیاستهای مدیریت توزیع آب در شرایط خشکسالی به وضعیت منابع آب (آب سطحی قابل ذخیره‌سازی و یا غیرقابل ذخیره‌سازی» وجود یا عدم وجود منابع زیرزمینی و ...) و همچنین نوع مصارف و کشتهای تحت پوشش شبکه. بستگی دارد. به‌عنوان مثال ممکن است در یک شبکه آبیاری برای اجتناب از خسارتهای بیشترء اولویت توزیع آب برای باغها که سرمایه‌گذاری اولیه بیشتری داشته و احیای آنها در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیستء داده شود و یا اراضی که امکان استفاده از منابع زیرزمینی را دارند» در اولویت توزیع آب قرار نگیرند. البته در مواقعی ممکن است. اولویتهای توزیع آب تحت تأثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی مصرف‌کنندگان قرار گیرد. به هر حال اعمال هرگونه سیاستی در مدیریت توزیع آبء در نظام تحویل حجمی آب در شرایط خشکسالی امکان‌پذیر است. حالت دوم : خشکسالی هنگامی رخ می‌دهد که قراردادها بین مصرف‌کنندگان آب و مدیریت شبکه آبیاری مبادله شده است و مدیریت شبکه ملزم به کاهش مصارف برای مقابله با خشکسالی است. در این حالت یک راه‌حل کلی این است که متناسب با کمبود آبء از حجم آب قابل تحویل کلیه برنامه‌های کشت و نیاز آبی کاسته و موارد به‌صورت کتبی به نمایندگان طرف قراردادء اعلام شود. البته چنانکه گفته شد راه‌حلهای دیگری نیز با هدف به حداقل رسانیدن خسارتهای خشکسالی می‌تواندء اتخاد و با تغییراتی در فرآیند تحویل حجمی اعمال شود. یکی از این تغییرات می‌تواند اصلاح برنامه کشت و نیاز آبی بوده و یا با هدف کاهش تلفات آب به لحاظ عملکرد سامانه آبیاری با ظرفیت کم» توزیع آب را بین نواحی مختلف شبکه نوبتی انجام شود و ... یکی از مسائل مهم در شرایط خشکسالی مشکل وصول آب بها است» زیرا مصرف‌کنندگان به لحاظ خسارات وارده حاضر به پرداخت آب بهای کامل به علت عدم برداشت محصول کافی, نمی‌باشند. خوشبختانه در نظام تحویل ححمی از آنجا که مصرف‌کننده در برابر حجم آب دریافتی ملزم به پرداخت آب بها است و درصورت کمبود آب» حجم کمتری دریافت نموده و آب بهای کمتری هم پرداخت می‌کند. لذا وصول آب بها و توافق بر سر اینکه چه میزان آب بها پرداخت شودء با مشکلات کمتری ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ آموزش مورد نیاز برای تحویل حجمی آب برای تحویل حجمی آب آموزشهای لازم باید در سه سطح انجام شود : - آموزش به مدیران و مسئولین توزیع آب شبکه - آموزش به مسئولین کانالها که وظیفه تحویل آب به نمایندگان مصرف‌کنندگان را عهده‌دار هستند. ۱-۶ آموزشهای لازم برای مدیران و مسئولین توزیع آب سبکه این آموزشها سرفصلهای زیر را شامل می‌شود. - آشنایی با برنامه‌ریزی توزیع آب شبکه * برنامه‌ریزی ماهیانه برای توزیع حجمی آب در نواحی مختلف شبکه - آشنایی با نحوه کنترل جریان آب در شبکه اصلی *‏ رفتار شبکه در برابر تغییرات جریان ورودی و مصارف * عملکرد تجهیزات تنظیم سطح آب و اندازه‌گیری و تحویل آب و نیازهای نگهداری ۰ تلفات در مسیر کانالهای اصلی شبکه نحوه مقایسه کشتهای مورد نظر مصرف‌کنندگان با الگوی شبکه ۰ نحوه مقابله با شرایط خشکسالی و کمبود آب - آشنایی با سامانه اطلاعات شبکه نحوه جمع‌آوری داده‌ها و9 تولید اطلاعات * تهیه برنامه و جداول توزیع آب کانالها برای مسئولین کانالها * _چگونگی به‌کارگیری اطلاعات برای کنترل و نظارت بر عملکرد توزیع و تحویل آب در شبکه - آشنایی با قوانین و ضوابط مدیریت توزیع آب ۲-۶ آموزشهای لازم برای تحویل‌دهندگان آب ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- آشنایی با نظام تحویل حجمی و محاسبه بده روزانه تحویل آب بر اساس ححم آب ماهیانه تعیین شده در قرارداد - آشنایی با نحوه عملکرد تأسیسات تنظیم و تحویل آب * ساختمان تجهیزات و نحوه کاربرد آنها *‏ نیازهای سرویس روزانه و دوره‌ای * مسائل و مشکلات معمول در تأسیسات و نحوه رفع نقص آنها - چگونگی ارتباط با مصرف‌کنندگان آب و نمایندگان آنها و رسیدگی به مشکلات و هدایت و راهنمایی آنان ۰ آشنایی با قوانین و مقررات مرتبط با توزیع و تحویل آب ۰ آشنایی با نحوه تهیه فرمهاء اطلاعات و گزارشهای لازم * _چگونگی مراوده و رویارویی مسالمت‌آمیز با مصرف‌کنندگان آب و جلب اعتماد آنان - نحوه برآورد تلفات مسیر کانال - آشنایی با مسائل اجتماعی و نحوه سازماندهی و ایجاد تشکلهای مصرف‌کنندگان آب. حل و فصل اختلافات و چگونگی ارتباط با آنها ۳-۶ آموزشهای لازم برای نمایندگان مصرف‌کنندگان آب - آشنایی با نحوه جمع‌آوری درخواستهای مصرف‌کنندگان تحت پوشش برای کشت سالیانه با لحاظ ضوابط الگوی کشت و مصارف آب - آشنایی با محاسبه آب مورد نیاز برای کشتها و تبدیل واحد حجم به بده روزانه - آشنایی با نحوه گردش آب داخل محدوده تحت نمایندگی و توزیع عادلانه آب بین مصرف‌کنندگان - آشنایی با نحوه محاسبه آب بها و وصول آن از مصرف‌کنندگان - آشنایی با قوانین و ضوابط مربوط به توزیع و تحویل آب در شبکه - آشنایی با نحوه اندازه‌گیری جریان با استفاده از تجهیزات شبکه تحت سرپرستی خود و نقطه آبگیر و چگونگی سرویس و نگهداری روزانه این تجهیزات - آشنایی با چگونگی برگزاری جلسات مشترک با کشاورزان و تشریح مسائل مربوط به توزیع آب برای آنها . ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ تحویل حجمی آب" تحویل حجمی آب نیازمند وجود شرایطی به شرح زیر می‌باشد. - مدیریت توزیع آب متناسب با تحویل حجمی - تجهیزات لازم برای اندازه گیری حجم آب تحویلی - اطلاعات به موقع و دقیق از میزان آب موجود و نیازهایی که باید تأمین شوند. ۱-۱ مبانی نظری تحویل حجمی آب ۱-۱-۱ مدیریت توزیع و تحوی ل آب - تحویل آب بر اساس تقاضای مصرف‌کننده - تحویل آب بر اساس تقاضای از قبل (نیمه تقاضا) - عرضه آب بر اساس آب قابل تأمین - تأمین و تحویل آب بر اساس عرضه و تقاضا (-۳-۱ سامانه‌های کنترل انواع کنترل جریان برحسب اینکه سامانه کنترل, بسته یا باز باشد و مراحل کنترل و کنترلهای محلی, از دور یا مرکزی» خودکار [-۳-۱ سازه‌ها ی کنترل سط حآب انواع سازه‌های کنترل سطح آب شامل, سازه‌های کنترل‌کننده سطح آب» چکهای فرازبند ساده آمیلها برای کنترل بالادست و انواع سازه‌های کنترل پایین‌دست از جمله آویس و آویو می‌باشند. به علاوه آنواع دریچه‌های تنظیم جریان از جمله کشویی, قطاعی» مقسمهای نقابدار و تقسیم به نسبت و ... و روشها و سازه‌های اندازه‌گیری شدت جریان با ارائه مشخصات فنی انواع روزنه‌هاء سرریزها و ناوهاء خطاهای اندازه‌گیری و مشکلات آنهاء مورد بررسی قرار گرفته است. ۲-۱ مدیریت توزیع و تحویل آب. تجهیزات و امکانات آن در شبکه‌های‌آبیاری منتخب این بررسی با هدف شناسایی وضعیت شبکه‌های در حال بهره‌برداری تهیه شده است. در این بررسی که به صورت میدانی و در محل انجام شدهء اطلاعات مربوط به سه مورد اشاره شده در بند ۱ گردآوری شده است. ۱- گزارشهای مربوط به این مطالعات و بررسیها در دفتر پژوهشها و استانداردهای شرکت مدیریت منابع آب ایران در دسترس می‌باشد. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- به این منظور پرسشنامه‌هایی تهیه شد و طی مصاحبه با مدیران و مسئولین دیربط در شبکه‌ها و بررسی اسناد و مدارک ۱-۳-۱ خلاصه و تحلیل ی از پاسخهای جمع‌آوری تسده پاسخ سوّالات پرسشنامه‌ها توسط کارشناسان باتجربه از طریق مصاحبه یا به عبارت دیگرء با تشریح موضوع سوّال در جلسات حضوری,» از مسئولین شبکه‌های آبیاری دریافت گردیده است. از تحلیل پاسخها با هدف بررسی امکانات مورد نیاز برای مدیریت توزیع برای تحویل حجمی آبء موارد زیر را می‌توان جمع‌بندی نمود. ۱-۱-۳-۱ پاسخهای مربوط به روشهای مدیریت توزی عآب تشکیلات توزیع آب : در عموم شبکه‌های آبیاری» تشکیلات توزیع آب از جایگاه مناسبی در تشکیلات شرکت بهره‌برداری برخوردار است به نحوی که مدیریت توزیع آب مستقیماً با مدیر عامل شرکت در ارتباط است و نیروهایی در سطح کارشناس؛ تکنسین و کارگر در مدیریت بهره‌برداری و نگهداری شبکه‌ها فعال هستند. دانش و تخصص : کارکنان شبکه‌ها برحسب وظایف و رده‌های مختلف شغلی, دارای تحصیلات دانشگاهی, دیپلم و حداقل دارای سواد خواندن و نوشتن می‌باشند و عموماً با توجه به سوابق کار کافی در توزیع آبء از تجربه خوبی برخوردارند. وظایف و مسئولیتهای نیروهای دست‌اندر کار توزیع آب : در اکثر شبکه‌های بررسی شده وظایف و مسئولیتها مشخص و تعریف شده است و انسجام کافی در مدیریت توزیع آب برای آماده‌سازی و ارائه آموزشها و تغییرات لازم در وظایف نیروها با هدف پیاده‌سازی نظام تحویل حجمی آب. فراهم است. تجهیزات و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری : نتایج حاصل از تحلیل پاسخها مبین این است که درصورت تصمیم مدیریت برای تحویل آب به صورت حجمی» تجهیزات و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری بیشتری باید در اختیار کارکنان قرار گیرد. این نیاز در بیش از نیمی از شبکه‌های مورد بررسی مشاهده می‌شود. فرًیند انجام کار توزیع آب : شبکه‌های با تحویل آب هکتاری در مقایسه با شبکه‌های آبیاری با نظام تحویل حجمی آب. فرآیندی بسیار متفاوت دارند. در تحویل آب هکتاری فرآیند بسیار کوتاه و فعالیت نیروها برای عملیات توزیع و تحویل آب بسیار محدود است. البته در این شبکه‌ها فعالیت مساحی اراضی که گاهی در نوبتهای مختلف انجام می‌گردد.ء بخش قابل توجهی از فعالیت توزیع را به خود اختصاص می‌دهد. نکته قابل توجه این است که در شبکه‌های با نظام تحویل آب هکتاری نیز موضوع اندازه‌گیری جریان آب تحویلی برحسب حجم و کنترل آنء بخشی از فرآیند را شامل می‌شود. لیکن دریافت آب بها با ملاک حجم مصرفی انجام نمی‌گردد. البته در برخی از شبکه‌ها از جمله دز تحویل حجمی به کشت و صنعت و دریافت آب بها بر این اساس» در کنار تحویل هکتاری آب به سایر مصرف‌کنندگان را می‌توان مشاهده نمود. 1- اطلاعات جمع‌آوری شده از طریق این پرسشنامه‌ها در نهایت تبدیل به گزارشی شده که به عنوان پشتوانه تهیه این راهنماء در اختیار بخش استاندارد دفتر پژوهشها و استانداردها قرار گرفته است. ۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- در مجموع از تحلیل پاسخهاء چنین استنباط می‌شود که بسیاری از شبکه‌های با نظام تحویل هکتاری آب. در ابتدای بهره‌برداری طبق نظام حجمی, آب توزیع می‌کردند. لیکن با افزایش تعداد مصرف‌کنندگان (از جمله به علت واگذاری اراضی بزرگ کشت و صنعتها و مالکین بزرگ به مصرف‌کنندگان جزء)» ملزم به تحویل آب و دریافت آب بها بر اساس سطح کشت شده‌اند. ۳-۱-۲-۱ نحوه تعیی نآب مورد نیاز تعیین آب مورد نیاز : در عموم شبکه‌های آبیاری به هر شکل» نظامی برای تعیین حجم آب مورد نیاز مصرف‌کنندگان وجود دارد که این خود موضوع مهمی در تحویل حجمی آب است. در شبکه‌های آبیاری مختلف حجم آب مورد نیاز مصرف‌کنندگان به یکی از روشهای زیر برآورد می شود: - بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی - براساس سند ملی آب - بر اساس مبانی طرح شبکه آبیاری -‏ طبق توافق با مصرف‌کنندگان در طول دوره بهره‌برداری و سوابق حقابه‌داران الگوی کشت : در اکثر شبکه‌های مورد بررسی, الگوی کشت طرح رعایت نمی‌شود و انواع کشت تحت تأثیر تقاضای بازار در طول سالهای بهره‌برداری در شبکه رایج شده است و می‌توان شبکه‌ها را از این نظر به سه گروه تقسیم کرد. - آنهایی که الگوی کشت طرح را رعایت نمی‌کنند و مدیریت توزیع آب هم بر اساس الگوی رایج از آنها آب بها دریافت می‌دارد. - آنهایی که الگوی کشت طرح را رعایت نمی‌کنند ولی مدیریت توزیع آب همچنان به الگوی اولیه طرح پایبند است و به لحاظ کشتهای خارج از الگوء آب بهای بیشتری از مصرف‌کنندگان دریافت می‌کند (از جمله دریافت جریمه تحت عنوان - شبکه‌هایی که چارچوب کلی الگوی کشت را در حد ترکیب کشت زمستانه و تابستانه رعایت نموده‌اند. ۳-۱-۳-۱ نحوه تعیین زما نابیاری [نحوه گرد سآبیاری) مقدار جریان آبیاری : در این خصوص در میان شبکه‌های آبیاری تنوع زیادی مشاهده می‌شود. بسیاری از شبکه‌ها با نظام تحویل هکتاری در طول دوره بهره‌برداری با بده ثابت و جریان دائمی در دریچه‌های مشرف به مزارع تحت پوشش کانالهاء آب را توزیع می‌نمایند و مقدار بده فقط به یکی از دو حالت پرمصرف و کم مصرف تغییر می‌کند. در حالی که در برخی از شبکه‌ها میزان بده برای هر مزرعه (دریچه روی کانال درجه دو) با تقاضای نماینده مصرف‌کنندگان معین می‌شود (شبکه‌های با نظام تحویل ححمی) و ممکن است حتی تغییرات روزانه داشته باشند. اما به هر حال در تمام شبکه‌های آبیاری» توزیع آب در کانال درجه دو با جریان دائمی است و دریچه‌های روی کانال درجه دو در برخی شبکه‌ها دائمی و در برخی دیگر قطع و وصل می‌شوند و در مواقعی کاهش و افزایش هم پیدا می‌کنند. باید توجه داشت که به هر حال تمایل به حفظ جریان دائمی و حداقل ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- کاهش یا افزایش, ناشی از ساده‌تر بودن فرآیند تحویل آب است و متقابلاً تغییرات مکرر در بده, تحویل و کنترل توزیع آب را با دشواری مواجه می‌نماید. آبیاری شبانه : در مورد انجام آبیاری شبانه اکثر شبکه‌ها پاسخ مثبت داده‌اندء لیکن باید توجه داشت که ممکن است توزیع و تحویل آب شبانه‌روزی باشد. اما مصرف‌کننده در اوقات شب آب را به زهکش هدایت نماید. این موضوع در نظام تحویل حجمی ۴-۱-۳-۱ محاسبه و وصولآب بها محاسبه آب بها : در شبکه‌های آبیاری با نظام تحویل هکتاری متناسب با سطح کشت و در شبکه‌های با نظام تحویل حجمی به ازای هر متر مکعب آب تحویل شده» محاسبه می‌شود. وصول آب بها : در شبکه‌های مختلف وصول آب بها به شکلهای متفاوت انجام می‌گیرد. مثلا در شبکه‌ای آب بهای هر نوبت آبیاری قبل از تحویل به‌طور کامل دریافت می‌شود و در برخی از شبکه‌ها قبل از شروع فصل بهره‌برداری و هنگام عقد قراردادء مصرف‌کننده درصدی از آب بهای یکساله خود را پرداخت می‌نماید و در پایان سال با تدقیق سطح و نوع کشت بقیه را پرداخت می‌کند. در برخی دیگر از شبکه‌ها تمام آب بها بعد از برداشت محصول دریافت می‌شود. به‌طور کلی اکثر شبکه‌ها با نظام تحویل آب هکتاری» قانون تثبیت آب بهای زراعی (دریافت آب بها برحسب درصدی از تولید هکتار) را مانعی در برابر ۵-۱-۳-۱ محدودیتهای مدیریت توزیع برای تحویل حجمی محاسبه حجمی نیاز آبی : در عموم شبکه‌های بررسی شده» آب مورد نیاز محصولات, حجمی محاسبه می‌شود. البته آب بها در اکثر شبکه‌ها متناسب با سطح کشت شده و نوع محصول دریافت می‌شود. به عبارت دیگر وجود مبانی محاسبه حجمی آب در وضعیت موجود.ء نکته مثبتی در جاری نمودن نظام تحویل حجمی در آینده محسوب می‌شود. مصرف‌کنندگان آب تا چه حد با تحویل حجمی آب توجیه هستند؟ در این مورد پاسخها متفاوت است ولی اکثراً گفته شده که کشاورزان به مقیاس حجمی آب آشنایی دارند. آمادگی توزیع‌کنندگان آب : در پاسخهای ارائه شده بنظر می‌رسد که در عموم شبکه‌های بررسی شده» توزیع‌کنندگان آب, آمادگی نسبی را برای تحویل حجمی آب از نظر شناخت این نظام را دارا می‌باشند. پاسخگویی نیروهای موجود شبکه‌ها از نظر کمی و کیفی برای تحویل حجمی : در این باره پاسخهای متفاوتی ارائه شده است. برخی با این تصور که برای تحویل حجمی نیاز به خدمات شبانه‌روزی دارد» سه نوبت شدن ساعت کار نیروها را مطرح کرده‌اند و در برخی به موانع سخت‌افزاری تحویل حجمی اشاره کرده‌اند. در مجموع با توجه به شرایط مورد نیاز برای این فرآیند از نظر خدمات نیروی انسانی و بررسی اجمالی که در خصوص کمیت و کیفیت کارکنان شبکه‌ها در این پرسشنامه‌ها بعمل آمده» می‌توان گفت. آماده‌سازی شبکه‌ها از نظر نیروی انسانی برای تحقق نظام تحویل حجمی آب امکان‌پذیر است. ۲۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- (-۳-۳ تأسیسات و تجهیزات شسبکه‌ها برای تحوی لآب ۱-۲-۳-۱ وضعیت موجود تأسیسات و تجهیزاتن آبگیری شبکه: در اکثر شبکه‌ها آبگیری از سد انحرافی بوده و کنترل از بالادست انجام می‌شود و شرایط کنترل آب فراهم است. اندازه گیری آب ورودی : در اکثر شبکه‌ها سامانه‌های اندازه‌گیری برای آبگیری شبکه فراهم است هر چند که در بسیاری از آنها از جدول بده - اشل برای اندازه‌گیری استفاده می‌شود. بررسی سامانه‌های تنظیم سطح آب و اندازه‌گیری روی شبکه‌ها : این تأسیسات از نظر ویژگیهای فنی در میان شبکه‌هایی که مورد بررسی قرار گرفته‌اند» بسیار متفاوت هستند که به شرح زیر طبقه‌بندی شده‌اند. گروه اول : تنظیم‌کننده‌های سطح آب خودکار روی شبکه اصلی وجود دارند (از جمله آمیل» آویس» نوک اردکی و ...) که قادرند رقوم سطح آب را در نقطه آبگیری» برای بده حداقل و حداکثر کانال تقریباً یکسان حفظ نمایند و با استفاده از دریچه‌های مدولی (نیرپیک) آب تحویلی به شبکه فرعی را تعیین نموده و ثابت نگاه دارند. این نوع تجهیزات. در میان شبکه‌های در حال بهره‌برداری» بهترین قابلیت را از نظر سخت‌افزاری برای نظام تحویل حجمی فراهم می‌آورند. گروه دوم : در این شبکه‌هاء تجهیزات تنظیم سطح آب دستی استء بدین معنی که درصورت تغییر میزان جریان کانال, لازم است برای حفظ سطح معین آب در آبگیرهاء به صورت دستی تنظیم شوند. در این گروه» برای تنظیم سطح و تحویل آب از دریچه‌های قطاعی (رادیال گیت‌ها) و دریچه‌های کشویی (اسلاید گیت‌ها) استفاده شده است. اندازه‌گیری جریان برای کانالهای منشعب در این شبکه‌ها توسط پارشال فلوم سرریز و ... انجام می‌گردد. لذا آبگیر در برابر افزایش یا کاهش سطح آب کانال تغذیه کننده در مقطع عبور جریان» مقدار آب متفاوتی را عبور می‌دهد. گروه سوم : در این شبکه‌هاء سامانه مشابه گروه دوم است با این تفاوت که برای اندازه‌گیری جریان در انشعابات» پارشال فلوم یا سرریز و در برخی موارد اشل هم تعبیه نشده است و اندازه‌گیری آب خروجی از آبگیر مثلاً با شمارش تعداد دور اهرم دریچه کشویی و عموماً به صورت نظری انجام می‌شود. به عبارت ساده‌تر در گروههای دوم و سوم سطح آب در محل آبگیرها خودکار تنظیم نشده و ثابت نمی‌باشد و در برخی موارد برای اندازه‌گیری جریان خروجی از آبگیرء وسایل لازم فراهم نیست. ۳-۲-۲-۱ وضعیت عملکرد تأسیسات و تجهیزات عملکرد تأسیسات تنظیم سطح و اندازه‌گیری آب : در اکثر شبکه‌ها در رابطه با این تأسیسات مشکلاتی مطرح شده است. برخی؛ مشکلات را مربوط به ویژگی تجهیزات دانسته‌اند که عمل تنظیم سطح یا اندازه‌گیری آب را نمی‌تواند درست انجام دهد و لازم است تکمیل یا تعویض شود و برخی دیگر عملکرد درست را منوط به انجام تعمیرات اساسی این تحهیزات دانسته‌اند. در گروه اول که از تنظیم‌کننده‌های سطح آب خودکار و دریچه‌های مدولی را برای تحویل آب استفاده می‌شود. مشکلات عنوان شده برای تحویل حجمی آب بیشتر مربوط به بازسازی و تعمیرات اساسی سامانه‌ها می‌باشد. در گروه دوم و به خصوص گروه سوم» مشکلات عملکرد تجهیزات در تحویل حجمی علاوه بر اینکه ناشی از فرسودگی اعلام شده» غیرخودکار بودن تنظیم‌کننده‌ها نیز به عنوان مانعی در تحویل حجمی مطرح گردیده است. آلبته در هیچیک از ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پاسخها تحویل حجمی آب را ناممکن ندانسته‌اند» هر چند به ضرورت تکمیل و تأمین تجهیزات لازم و نیروی انسانی و آموزش آنهاء اشاره داشته‌اند. (-۳-۳۲ نحوه نهیه داده‌ها و نولید اطلاعات جمع‌آوری داده‌ها : داده‌هایی که در مدیریت توزیع آب اکثر شبکه‌های بررسی شده» جمع‌آوری می‌شود. تقریباً کامل است و اطلاعاتی شامل : سطح اراضی, نوع کشت دریجه آبگیر» مسیر کانال,ء مشخصات مصرف‌کنندگان آب و ... است. این اطلاعات از طریق فرمهاء متن قراردادها و سوابق موجود از شبکه تهیه می‌شود و در قالب جدولهای دست‌نویس یا در سامانه کامپیوتری نگهداری می‌شوند. کاربرد اطلاعات جمع‌آوری شده : در شبکه‌های با نظام تحویل هکتاری کاربرد اطلاعات تقریباً یکسان می‌باشد و به‌خصوص در این شبکه‌ها اطلاعات بیشتر متکی به سوابق گذشته می‌باشد. در این شبکه‌ها اطلاعات مربوط به مساحی اراضی نیز با استفاده از سوابق و همجنین یک یا دو بار بررسی سالانه برای صدور فیش آب بها کاربرد دارد اما اطلاعات جریان آب در کانالهای شبکه با توجه به ثابت بودن گردش آبیاری در شبکه اصلی, کاربرد روزانه ندارند. در حالی که در شبکه‌های با نظام تحویل حجمی آبء اطلاعات جریان آب شبکه با هدف استفاده در برنامه‌های توزیع آب روزانه بر اساس تقاضاها کاربرد دارد. به‌عنوان مثال در پاسخ به این سوّْال که * روی اطلاعات درخواست آب چه اقدامی انجام می‌گیرد؟ " در شبکه‌های هکتاری اکثراً پاسخ داده شده که " تحویل آب بر اساس درخواست انجام نمی‌گیرد بلکه آب بر اساس برنامه آبیاری تحویل می‌شود " سامانه جمع‌آوری اطلاعات» تهیه گزارشها و ارسال آنها به مدیران و نگهداری و بایگانی آمار : این سامانه در عموم شبکه‌ها وجود دارد. چنانکه اشاره شد این اطلاعات حاوی اطلاعات شناسنامه‌ای مصرف‌کنندگان و گروه آنان» اراضی از نظر وسعت, موقعیت» نوع کشت. دریچه, مسیر کانال آبگیری» آب بها و ... می‌باشد. ارسال اطلاعات : اطلاعات بهره‌برداری در قالب فرمهای معین (به صورت کتبی یا (21) معمولاً به سازمان آب منطقه‌ای و ستاد امور آب ارسال می‌گردد. در جمع‌بندی می‌توان گفت که سامانه‌های موجود جمع‌آوری داده‌ها و تولید اطلاعات در عموم شبکه‌ها وضعیت قابل قبولی دارد, به نحوی که این سامانه‌ها با مختصر تغییرات در فرآیند تأمین داده‌ها و تولید گزارشهاء قابلیت لازم برای مدیریت توزیع و تحویل حجمی آب را فراهم خواهند نمود. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۱- فرهنگ فنی آبیاری و زهکشی» کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران» وزارت نیروء تیرماه ۱۳۷۶. ۳۵0۱1۷ 1602۳10۸ ۳۵۵1|6۲ 2۶ 1۳۳1221100 ۳۵۱0۵۰ ۳۲۵11۱۵۵ مادک 1۳۳1221100 1۵ [0 00۳ ۵۷| ۱۳ 1۰ ,100۵1۵02۷ ان راز۵۵ 1۱۷ 0111 ,۳۵۱۵۵۰ از0 0 م۹000 ماک یگ ۱۵۵6 هه ۱۵00 او م۷۵ لته موناه 0 ما ۱۹/1۵ ۰ ,57 .30 [ ۱۵۵ 1011510 ۵26 10۵ 200 1۳۳2۵10 کلک۸ 40 ,1160121۵1101 ان باشظ ,131010 ۵۵ ان 10211 کل ۷1۵ ۷1۵ ۹/۵۵۲ 1۰ ۵۲۱۲۵ ,۳۵۱۱1۵۰ ۰ .80 110110اظ ۳۵۲۳۵۲۵۰ بش۸اکل] بداه ۲ 1۱2۵000 ۵۳ ۳۵۵۵۵ م31 عامهنک مدا ددم ۰ ,31۵ ۵1105 1۹1 له ۳۵۵۵۵۵ مه مگ بط ۳۳۵۵۵ ۷م[[۷۷ 00[ ۳۵10۵۵۰ ۳۵۵۳۲۵ ۵ 2 اک عک محاعد ها ب۵۹ ۲ ۳۵ مد کاهم ۳ رماع ۰ 5۵۵ 6 0۲ 160۵1۵۲ .کبل] ۳۵۵۱1۵10۰ 10۵ معمسمه ما ۷۷/۵00 0 ماگ آهمی الههگ ان عزد 0" ۰ ۳0۳۱۲ 1۵۷1۵۵۵0 12۵0 آ۵ ۵۳۵۵۵ ,1110 +( مخ |ام ۳۵۳۲ ,۳۵۱۵0 مموسوهمگا ۷۷/0 موسوم ۷۷۵ 1۵۳ ها مه امد ۹ ,15۸ -[ ۳۵۳۲ ,۹۲۳۵ ۱۷۵۹۵۵۲ ۳۵۷ ۵6 0000 یهانگ او مناد ناه له معزح 1" 80 ,۳۳۵1۲۱۳۵ ان مععلا) ۵۲۵0 ]1 اما ۷۷۵۵۳ انا ۷۷ 4۲ ۳۳ ۵۶ ۳۵۳۷۳ عم ناگ ۰ ملغانا ۵۵۰م] 1701۷۵۹۱۷۰ 51۵16 م,ع11عل 60 15۵ ۷۵۱.2 ,|۵۵ 1۳۵ ۷۵۱۱ بفع 5 ان موم ۳۵۵۱ امد لحسه) دما رآ ,۳۵۳۵۲۵۹ بک 11010085 ,۳6259 ۲ع[۲۳۵ ۳۹ 2 32 4 5 6 7 8 9 |0- -------- صفحهٔ بعد -------- )7۷18]76 07۷۵] ۷۵/۵۲۰ (6/7۳۵7 1 1۳180170۳ ۷۳۵ (۸17۷۶۵ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی دفتر مور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خودء افزون بر پانصد عنوان نشریه تخصصی - فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه, معیار» دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله» به‌صورت تأألیف و ترجمهء تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه پیوست در راستای موارد یاد شده تهیه شده تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. به این لحاظ برای آشنایی بیشتر» فهرست عناوین نشریاتی که طی سالهای اخیر به چاپ رسیده است به اطلاع استفاده کنندگان و دانش‌پژوهان محترم رسانده می‌شود. لطفاً برای اطلاعات بیشتر به سایت اینترنتی ۵۹۳://060.100۲8.1۳ مراجعه نمایید. دفتر امور فنی» تدوین معیارها و کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله -------- صفحهٔ بعد -------- که ره - ۰ 24 9 ۱ ۰ 1 اس مور ده زو ارت ام ۹ - ِ زا ۱ اه" ْ: وا .ی ان .۰ ۰ ۳۹ ۰ ۰ سا ۰ ۰ ۹ : ۰ ی ۰ بر ۰ ْ. ۶ب ار ی ۱ 5 ای اش : ۳ ۱ . ۰ | . اس ای او 7 3۹ ی یه ایح و - 1 5 ز سوک ۰ َ رد ۰ ۱ 1 1 سور اس ز موه ۴ ی ۱ ی رو وس هو ۹ ۳۰ .۰ نی اس ۳۶ ۱ 3 ۱۳ بو مهو 1 ۰ ۱ : ۰ ۱ ۳۹ ۰ ی اب ۰ زو ما 6 " چا و ۰ !۱ َ ۹ ۳ اه ۱ " ۳ : از ۱ ْ. ۵ را وی < ٩‏ موه ۰ ۹ َ ۱ ۱ ی س - ۱ 1 مر وه هر - ۱ . : ی 2 یه - ً ی ۰ بط ۳ اه ز ۱ ". ۷ ۷ ۰ .۰ ۰ : - اه ی 2 . اس 1 . ْد 4 یا ۰ ۰ ۰ .۰ ۰ - 7 ۰ ۰ ۱ ا, ی ی : : 9 . َ ی ۰ ۱ اه ۳ ,۰ َ - ۱ ۰ ۰ ای ُ ۱ ْ. ۰ ۳۹ ۳ ۰ ۴ گر ۲ 8" - 8 ۰ ۰ ۱۳۳ ی یه زو ۰.۰ ی ۱ ۰ هک ۰ رت ۹ و ب ۰« 8 1 ۱ - م-< 1 6 + ار د- 1۹1 - بو ار -گ وت ی ی با با 1 7و 2 یا ء ۰ ۹ یا " ی سر هو" ۹ ْ. ۰ ۰ ۰ ۹ بلح ۱ پر دب ره 1 ۹ : تیا همم ‎٩ : را سا با ۱۳۰ ی "۱ ۱ ی و او ۳ با ۰ ز موی یه 7 ۱ ۱ ۹ ۰ - --_-« ۱ ار 1 "۳ ۰ ای ۰ ۱ میت - ۰ ۳ لیا - - ۲ 3 ار ۲ ۱ 2 1 . که ی ی رو ره سر ...۰ یه ی ل اس ل - ۱ ید ۰ ز اپ 8 .۰ 9 یه ۳ [ ها وی ۳۳۷/۳ 5 ۳ ۰ ۰ ۹ با عنوان راهنمای تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی با هدف فراهم نمودن شرایط لازم برای تحویل آب شبکه‌های آبیاری به مصرف‌کنندگان به‌صورت حجمی, تهیه شده است. برای مصرف بهینه آب کشاورزی و کنترل و کاهش تلفات در آبیاری» تحویل حجمی آب اولین گام محسوب می‌شود. تحقق این امر نیازمند توجه به سه موضوع اصلی می‌باشد: - مدیریت توزیع آب برای تحویل حجمی - تامین حداقل تحهیزات لازم در شبکه برای تحویل حجمی آب - استفاده از سامانه اطلاعات مناسب برای توزیع ِ حجمی آب بدین ترتیب در راستای تهیه این راهنما ضمن مطالعات مبانی نظری توزیع آب و تجهیزات لازم به بررسی شبکه‌های آبیاری و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آنها پرداخته شده است و در نهایت براساس مطالعات و بررسیهای مذکور: اصول پیش‌نیاز برای تحویل حجمی, گردش کار(فرایند) تحویل حجمی آب در شبکه و آموزشهای لازم به این منظور برای سطوح مختلف کاربران» ارائه شده است. معاونت آمور اداری ء مالی و منابع انسانی مرکز مدارک علمی . موزه و انتشار ات 978-964425-951-7 :15810 ِ ۱ ۱ ل ط لد همه 4 و ۰ 1 ۱ .۰ ۰ ۹7 ل ۰" ۱ یگ و ۳ هح 5 85 ۱ - و دا 4۰ سا اس چست ی سوه ۰ ابا ره را - . ند ۰.1 رز پ ۷ ۰ ات ا ۱7۹۱۹ ۱ - اژ ‌ زو اس 2۰ « ن-- ِ- ۰ رس ۰ ۰ ی ۰ -- ۳ ۰ 0 ۹ د هط -< ۱ یه ۰ ۰ و3 ۱ ۱ ۲ ۰ ام | ع-‌ - ۱ 8 . ی - - ۱ ات ۰ ۰ ۰ ۶و« - ی ۰ + ۰ ‌ اس ۱ ! ۱ 6 هر ۹ ۹ -< ۱ ۱ دا ۱ نیس 9 ۰ ۱ ۱ ۱ ی سا ۱ ۱ !" ۱ ِ- ۰ ,۷ 1 . زو 1 پس رام وا ر ۲ , یا ۰ ُ : 3 - را ۱ ۱ 9 ره .۰ و ۳ - "۱ سا رس ۹ ۱ ۹ ارم ال را 1 3 1 - [ و ۱ سا - ۱ ۹ ۱ رل" ۰ : ْ- ۹ ْ, ۱۷ ۱ ۰ ۱ : - ۳ ۰ ۰ ۰ - ۳ اً ره ی .۰ ۱ ۹" ۰ ۱ 9 ۱ ۱ ۰ ۰ ۴ 8 ۹ ۳ ی - ۰ - ۰ و هر ۹ تا 9 ۲ ۳ ۱ ( 8 ۱ زا اس او با و ی مسر س و ۱ - - * زا . ۰ - قف ۶ ۱ ۰ ۳ 1 - زپ 2 .۰ 4 7 ۹ ۳ ام ه اف ۱ هه ند . اج ۷۹ ۱ ری ۱۱ 1 1 مه 9 ۱ ۰ ۹ ۱ ۱ ۱ ۹ ۰ بر ۹ ‌‌ .۰ ۹ ما پ ۱ .۰ ۳ ۰ زو 9 ۹ 5 ۰ ۱ اش یه ۱ ِ - 1 ار - ۰ 9 زو ۱ ۰ #۲ فقو 9۳۲ اه ۱ اج سا ج ی ۰ ۹ رش ۰ که " ۱ ۹ 1( ۲ ری زا رز 8۳ ار ۱ ای ی ۹ و و ۹۰ ار : ۹ 8 ۱ پژت ی زا 4 ور چا ۹ :۰ ها ۱ ْ. ...۰ » ۰ ۰ ار و ۰ ۳ ۴ ۰ ۹ 1 ۷ ,1 ۱ ۶ ی 1 ۰ ۱ ۰ .۰ 7 ز سا نی - ۱ ای ۰ ۱ 2 7 ۱ تس چات یی رب سدچ 5 2 را اض رسد صوص ا ۰ - ی ۹ سا - ‌- غ سرت .ی را ی 4 ۰۰ ۰ و + - ۱ رو سس تک َ ۹ ای ً, ۰ اهر 1۱-۱ ز م۷ «‌ - ی ۰ 2- | شک ۰ ۳ نو پ‌ ت - تیه سل ۰ ۰ ۰ پا 1 ی ل و۱ وی ۰ هه پا از َ بکمم ۳ ا وا پم ۱ * داد ۱ 1 ی ها ها 9 و اب الا او اج ۱ ۳ ۹ ۲ مه ۹ "۰ 2۰ و ‌" ۱۶ ۹ چ<- کی ی َ, ۰ ۰ اس ز تسج - ,۶ ره یه ها 3 اس گس یه بشب.- جحمه ی 9 یت ی یی 3 [ اس ان کر ار خی جک سس کید ۳ کی 9 3 وج ۳۹۲ج جپت را ار مان بر ۵ و ِ یام ی ی و هی ها یا ۱ 8 ۳0