مهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران مهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهور در فعالیت‌های استخراح مواد معدنی فشریه شماره ۵۴۲ معاونت نظارت راهبردی وزارت صنایع و معادن امور نظام فنی معاونت آمور معادن و صنایع معدنی دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن 30۳ انا ۱۱۱۱۱۱ شره ۱۳/۸ ۱۹۹ ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور شماره: ۰ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱ ۰ ۳۳۲ ۲ : تاریخ: ۱۳۹۱/۱/۲۹ موضوع: راهنمای محاسبه قیمت تمام شده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ۹ ۳۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران). به پیوست نشریه شماره ۵۴۲ امور نظام فنی. با عنوان «راهنمای محاسبه قیمت تمام شده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی» از نوع گروه سوم ابلاغ رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی. مشاوران. پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجرایی. در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر. از تاریخ ۱۳۹۱/۴/۱ اجباری است. ماهمدمهدی رحمتی معاو 7/4 ت راهبردی که هن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه از این‌روء از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انشسکال فشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (- سماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان مت ن اصلاح نسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۰-5 نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه : تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علیشاه» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت و نم اس با اد ۵( -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این دفتر به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و نظام فنی اجرایی کشور وظیفه تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرحهای توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. برنامه‌ریزی و استفاده موثر و مطلوب از منابع مالی و سرمایه‌های واحدهای معدنی از مسایل مهم و کلیدی در مدیریت پروژه‌های معدنی و صنعتی به شمار می‌رود. بخش مهمی از حسابداری صنعتی» تعیین قیمت تمام شده محصول است که با توجه به هزینه‌های مختلف به بررسی و تعیین قیمت تمام شده محصول می‌پردازد. حسابداری قیمت تمام شده که حسابداری مدیریت نیز نامیده می‌شود. یکی از ابزارهای مدیریت است که با ارایه اطلاعات و آمارهای واقعی به مدیران کمک می‌کند و به عنوان بازوی مدیریت در ارتباط با برنامه- ریزی و کنترل فعالیت تلقی می‌شود. حسابداری قیمت تمام شده در کلیه صنایع, از جمله بخش معدن و فعالیت‌های معدنی قابل استفاده است. نشریه «راهنمای محاسبه قیمت تمام شده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی» در راستای اهداف وزارت صنایع و معادن و در چارچوب برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن تهیه شده است. در این نشریه, الگوی مناسبی برای تعیین قیمت تمام شده مواد معدنی ارایه شده است و هزینه‌های مربوط به تفکیک در جداول مختلف طبقه‌بندی و آورده شده است. در ابتدا هزینه‌های سرمایه‌گذاری‌های ثابت و استهلاک مربوط به هر بخش, سپس هزینه‌های مستقیم استخراج و در زهایت هزینه‌های سربار آمده است. در نشریه حاضر به منظور تهیه الگوی قیمت تمام شده مواد معدنی» کلیه فاکتورهای استاندارد در نظر گرفته شده و از ارقام رسمی و مورد تایید» استفاده شده است. قابل ذکر است که در محاسبه هزینه‌های مورد استفاده در قیمت تمام شده» به ریزهزینه‌های مربوط به هر یک اشاره شده است. به عبارت دیگرء هزینه‌های فرعی که منجر به ایحاد هزینه‌های اصلی می‌شوندء در قالب جداول تعریف و تعیین شده‌اند. در پایان نیز با استفاده از جداول مربوط به هزینه‌های موجود در فعالیت‌های معدنی» نحوه محاسبه قیمت تمام شده در قالب الگویی ارایه شده است که با درج اعداد واقعی هزینه‌هاء می‌توان به قیمت تمام شده محصول معدنی حاصل از فعالیت‌های استخراجی دست یافت. با همه‌ی تلاش انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاءا... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان امور نظام فنی همچنین جناب آقای مهندس وجیه... جعفری مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع و معادن» کارشناسان دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه» تشکر و قدردانی می‌نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم شریف ایران اسلامی باشیم. معاون نظارت راهبردی مهر ۱۳۹۰ / -------- صفحهٔ بعد -------- مجری طرح اعضای شورای عالی خانم فرزانه آقارمضانعلی آقای منوچهر اولیازاده آقای علیرضا پاباخانی ُقای عبدالعلی حقیقی خانم اشرف خیاط آذری آقای عبدالرسول زارعی آقای حسن مدنی آقای بهزاد مهرابی آقای هرمز ناصرنیا اعضای کار گروه استخراج ُقای مهدی صفرزاده آقای مهدی عامری آقای حسن مدنی آقای هرمز ناصرنیا اعضای کار گروه تنظیم و تدوین آقای مهدی ایران‌نژاد آقای عبدالرسول زارعی آقای مصطفی شریف‌زاده آقای حسن مدنی آقای بهزاد مهرابی اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه خانم فرزانه آقارمضانعلی آقای علیرضا فلسفی تهیه و کنترل مدیر کل دفتر نظارت و بهره‌برداری وزارت صنایع و معادن دانشگاه تهران دکترای کانه‌آرایی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور کارشناس ارشد زمین‌شناسی معاونت برنامه‌ریز ی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری کارشناس ارشد زمین‌شناسی معاونت برنامه‌ریز ی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری کارشناس ارشد زمین‌شناسی وزارت صنایع و معلان کارشناس ارشد زمین‌شناسی سازمان نظام مهندسی معدن کارشناس آرشد مهندسی معدن کارشناس آرشد مهندسی معدن کارشناس آرشد مهندسی معدن معاونت فنی سازمان نظام مهندسی معدن کارشناس آرشد مهندسی معدن دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی وزارت صنایع و معادن کارشناس آرشد زمین‌شناسی دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی مکانیک سنگ رئیس گروه آمور نظام فنی کارشناس عمران امور نظام فنی ب -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان صفحه فصل اول- تعاریف ۱-۱- مواد مستقیم را ۲-۱- دستمزد مستقیم ۳ ۳-۱ دستمزد غیر مستقیم ۳ ۳-۱- هزینه سربار ۳ ۱(-۵- هزینه سربار ثابت ۱ ۶-۱- هزینه سربار متغیر ۱ ۷-۱-مواد غیر مستقیم را ۸-۱- دارایی ثابت ار ۹-۱-استهلاک هرا ۱۰-۱- هزینه‌های سرمایه‌ای ۳ ۱۱-۱- هزینه‌های جاری (هزینه‌های عملیاتی) ۳ ۱۳-۱- هزینه‌های تعمیر و نگهداری جاری ۳ ۱۳-۱- هزینه‌های تعمیر و نگهداری سرمایه‌ای ۵ ۱۳۴-۱- هزینه‌های ثابت و متغیر 0 ۱۵-۱- سرمایه در گردش و۸ فصل دوم- کلیات ۱-۲- آشنایی را ۲-۲- قیمت تمام شده ماده معدنی ۱ ۱-۲-۲- هزینه‌های استهلاک سرمایه‌گذاری‌های ثابت ۱ ۲-۲-۲- هزینه‌های مستقیم استخراج ری ۱ ۳-۲-۲- هزینه‌های سربار و 00 ۳-۲ الگوی محاسبه قیمت تمام شده ی ی ۱۵۳ فصل سوم - هزینه‌های استهلاک سرمایه گذاری‌های ثابت ۱-۳- هزینه‌های استهلاک مراحل مختلف اکتشاف ۱۱۸ ۲-۳- هزینه‌های استهلاک خرید حق امتیازها ی ۱ ۳-۳- خرید یا اجاره زمین ۸ ۱۵ ۴-۳- هزینه‌های استهلاک محوطه‌سازی و احداث ساختمان ۸ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳- هزینه‌های استهلاک راهسازی ۱ ۶-۳- هزینه‌های استهلاک باطله‌برداری م ۱ ۷۷-۳- هزینه‌های استهلاک پیشروی و آماده‌سازی دم 0 ۹-۳- هزینه‌های استهلاک تاسیسات زیربنایی ۱ ۱۰-۳- هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات و تحهیزات ۳۱ ۱۱-۳- هزینه‌های استهلاک طراحی و مهندسی ۳ ۱۳-۳- هزینه‌های استهلاک اطفای حریق و ایمنی و نجات ۳ ۱۳-۳- هزینه‌های استهلاک مخازن سوخت. آب و نظایر آن‌ها ۳۳ ۱۴-۳- هزینه‌های استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های ثابت ۸۳ ۱ فصل چهارم- هزینه‌های مستقیم استخراج ۱-۳۴- هزینه‌های دستمزد مستقیم ری یی یور :۱ ۲-۳- هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم یروا ۱ ۳- ۴- هزینه‌های مستقیم تعمیر و نگهداری ماشین آلات و تجهیزات ۳ ۴-۴- هزینه مستقیم اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات ۱۳۳ ۵-۴- هزینه‌های مستقیم مواد مصرفی ۳۳ ۴-/۱- سایر هزینه‌های مستقیم استخراج هر فصل پنجم- هزینه‌های سربار ۱- ۵- هزینه‌های دستمزد غیر مستقیم یره هر ۳-۵- هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم یره ۱۵ ۳-۵- هزینه‌های غیر مستقیم تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات ره ها ۴-۵- هزینه‌های اجاره ماشین آلات و تجهیزات غیر مستقیم ها ۵-۵- هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم ین از ۶-۵- هزینه‌های اداری و تشکیلاتی یرورپ را ۷-۵- هزینه‌های عوارض ۳ ۸-۵- هزینه‌های آموزش و کارآموزی ۳ ۹-۵- هزینه‌های بیمه (غیر از بیمه کار کنان) ۳۹ ۱۰-۵- هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی هرا ۱۱-۵- هزینه‌های بازاریابی؛ توزیع و فروش را ۱۳-۵- سایر هزینه‌های سربار مر -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- ۶- روش تسهیم به نسبت ارزش هر نوع محصول ۳ ۳-۶- روش تسهیم به نسبت تناز تولید شده هر محصول ۳ ۴-۶- روش تس‌هیم یب تست هزینه‌های مستقیم تفکیک شده ره هرا -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نعاریف -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف ۳ ۱-۱- مواد مستقیم مواد مستقیم شامل همه موادی است که به طور مستقیم در تولید محصول نقش دارند و بخش جدایی‌ناپذیر محصول تولید شده‌اند و باید به طور مستقیم در محاسبه قیمت تمام شده محصول» منظور شود. ۲-۱- دستمزد مستقیم دستمزد مستقیم» دستمرد کار کنانی اعم از ماهر نیمه‌ماهر و ساده است که مستقیما در تولید نقش دارند. به عنوأن مثال در فعالیت‌های استخراجی» دستمزد کارگران که مستقیما در استخراج معدن دخالت دارند» دستمزد مستقیم نامیده می‌شود. ۳-۱- دستمزد غیر مستقیم دستمزد غیر مستقیم» دستمزد مهم پرسنلی است که به طور مستقیم در تولید نقش ندارند و کار آن‌ها به صورت غیر مستقیم به 2-۱- هزینه سربار هزینه‌های سربارء آن دسته از هزینه‌هایی هستند که به طور غیر مستقیم در تولید نقش دارند» مثل دستمزد غیر مستقیم» مواد غیر مستقیم» آب. برق» سوخت» تعمیر و نگهداری و نظایر آن‌ها. هزینه‌های سربار معمولا به نام سریار ساخت یا هزینه‌های غیر مستقیم تولید نیز خوانده می‌شوند. ۵-۱- هزینه سربار ثابت هزینه سربار ثابت عبارت از هزینه‌هایی است که به طور غیر مستقیم در تولید نقش دارند و با تغییرات در سطوح تولید. تغییر ٩ ‏مه 1-۱- هزینه سربار متغیر تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات» بارگیری و حمل موادء مواد و لوازم مصرفی و به طور کلی هزینه‌هایی که با بالا رفتن میزان تولید» این هزینه‌ها نیز بیشتر می‌شوند و با پایین آمدن میزان تولید. کاهش می‌یابند. -------- صفحهٔ بعد -------- 3 راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی ۷-۱- مواد غیر مستقیم پیچیدگی در محاسبه و نسبت دادن مستقیم آن به یک واحد نتوان آن را به عنوان مواد مستقیم طبقه‌بندی کرد مانند روغن» گریس و ۸-۱- دارایی ثابت (سرمایه‌گذاری ثابت) اقلامی از دارایی را که عمری دایمی با نسبتا طولانی دارند و در جریان عادی فعالیت‌های یک موسسه مورد استفاده قرار می‌گیرند و به منظور فروش به مشتریان موسسه خریداری نمی‌شوند. دارایی ثابت یا سرمایه‌گذاری ثابت می‌گویند مثل زمین, ۹-۱- استهلاک استهلاک عبارت از تقلیل تدریجی ارزش دارایی ثابت به علت کهنگی, فرسودگی و منسوخ شدن آن است. ۱۰-۱- هزینه‌های سرمایه‌ای هزینه‌های سرمایه‌ای, هزینه‌هایی هستند که به حساب دارایی با اندوخته استهلاک منظور می‌شوند. به بیان دیگر اگر صرف هزینه‌ای ارزش یک دارایی ثابت را برای مدتی طولانی افزایش دهد به آن هزینه سرمایه‌ای می‌گویند. مانند توسعه ساختمان‌هاء ۱۱-۱- هزینه‌های جاری (هزینه‌های عملیاتی) هزینه‌های جاری یا عملیاتیء هزینه‌هایی هستند که طی یک دوره مالی و به منظور کسب درآمد صرف می‌شود. هزینه‌های جاری معمولا موجب افزایش ارزش دارایی ثابت برای مدت طولانی نمی‌شوند و به عناوین مختلف برای معدن‌کاری صرف می‌شوند. مثل هزینه‌های تعمیر ساختمان‌هاء هزینه سوخت مصرفی برای خودروها و نظایر آن‌ها. ۱۳-۱- هزینه‌های تعمیر و نگهداری جاری هزینه‌های تعمیر و نگهداری جزیی که میزان آن‌ها اندک است و تاثیری در افزایش طول عمر دستگاه ندارند. هزینه تعمیر و نگهداری جاری نامیده می‌شود. نحوه محاسبه این دسته از هزینه‌هاء همانند هزینه‌های جاری است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف ه ۱۳-۱- هزینه‌های تعمیر و نگهداری سرمایه‌ای هزینه‌های تعمیر و نگهداری اساسی دستگاه‌ها که میزان آن‌ها بالا است و موجب افزایش طول عمر دستگاه می‌شوند. هرینه تعمیر و نگهداری سرمایه‌ای هستند. این هزینه‌ها همانند هزینه‌های خرید دستگاهند و ارزش دفتری آن‌ها در محاسبات منظور می‌شود. ۱۶-۱- هزینه های ثابت و متغیر همه هزینه‌هایی که با افزایش و کاهش میزان تولید افزایش و یا کاهش نمی‌یابند» هزینه‌های ثابت نامیده می‌شوند. مانند هزینه‌های اجاره. هزینه‌های متغیر در نقطه مقابل هزینه‌های ثابت قرار دارند و با افزایش و کاهش حجم تولید. افزایش و یا کاهش ۱۵-۱- سرمایه در گردش ! یک واحد تجاری سعی دارد که پول مصرف شده را حتی المقدور با بازدهی اضافی, مجددا به دست آورد. در این مسیرء پول به سرمایه در گردش می‌گویند. انامه ۷/۵۲۵۵ - | -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم- کلیات ۱-۲- آشنایی دوره حسابداری قید در شکل (۱-۲) گر -زپچادااد آ٩<> عوامل موثر در قیمت تمام شده, انواع هزینه یکسان و فقط نوع هزینه‌ها است که با توج بت تمام شده» مشابه دوره مراحل حسابداری دش هزینه‌های تولید در حسابداری قیمت نت وجوه نقد دارایی‌های قابل استهلاک حساب‌های پرداختی ۱ سایر هزینه‌های تولید: - هزینه‌های دستمزد مستقیم - هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم - هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم - هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات - هزینه‌های مواد مصرفی مستقیم - هزینه‌های حقوق دولتی - سایر هزینه‌های مستقیم استخراج - هزینه‌های دستمزد غیر مستقیم - هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم - هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم - هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات - هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم - هزینه‌های اداری و تشکیلاتی - هزینه‌های عوارض - هزینه‌های آموزش و کارآموزی - هزینه‌های بیمه - هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی - هزینه‌های توزیع, فروش و بازاریابی - هزینه‌های استهلاک شکل ۱-۲- گردس هزینه ها و نحوه گردش آن‌ها است. گردش هزینه‌ها در شرایط گوناگون به صنایع مختلف» ممکن است متفاوت باشد. مالی است. مام شده» نشان داده شده است. محصول در جریان تولید مواد مستقیم دستمرد مستقیم هزینه سربار جذب شده قیمت تمام شده محصول تولید شده قیمت تمام شده محصول فروش رفته -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ راهنمای محاسیه قیمت تمام نسده در فعالیت‌ها ی استخراج مواد معدنی ۲-۲ قیمت تمام شده ماده معدنی قیمت تمام شده در دوره معینی مثلا سال مالی محاسبه می‌شود (ممکن است در دوره‌های شش‌ماهه و یا کمتر نیز محاسبه شود). هزینه‌های موثر در محاسبه قیمت تمام شده محصول در استخراج مواد معدنی را می‌توان به سه گروه هزینه‌های استهلاک سرمایه‌گذاری ثابت» هزینه‌های مستقیم استخراج و هزینه‌های سربار تفکیک کرد که عناوین هر کدام به شرح زیر است و جزییات هر یک طی فصل‌های ۳ و ۴ و ۵ آمده است. ۱-۲-۲ هزینه‌های استهلاک سرمایه گذاری‌های ثابت الف- هزینه‌های استهلاک مراحل اکتشاف؛ ب- هزینه‌های استهلاک خرید حق امتیاز بهره‌برداری معدن؛ ت- هزینه‌های استهلاک محوطه‌سازی و احداث ساختمان (اداری» تعمیرگاه‌هاء انبار مواد ناریه و نظایر آَن‌ها)؛ ث - هزینه‌های استهلاک راهسازی؛ ج- هزینه‌های استهلاک باطله‌برداری در معادن سطحی؛ چ- هزینه‌های استهلاک گشایش, تجهیز و آماده‌سازی در معادن زیرزمینی؛ ح- حق انشعاب (برق, آب» گازء مخابرات و نظایر آن‌ها)؛ خ- هزینه‌های استهلاک تاسیسات زیربنایی (أب‌رسانی» برق‌رسانی» مخابرات)؛ د- هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات و تجهیزات (ماشین‌آلات آماده‌سازی» پیشروی, باطله‌برداری و استخراج)؛ د- هزینه‌های استهلاک طراحی و مهندسی؛ ر- هزینه‌های استهلاک ایمنی و نجات و اطفای حریق؛ ز- هزینه‌های استهلاک مخازن آب» سوخت و نظایر آن‌ها؛ ز- هزینه‌های استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های ثابت. ۲-۲-۲ هزینه‌های مستقیم استخراج الف- هزینه‌های دستمزد مستقیم؛ پ- هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم؛ ت- هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم؛ ث- هزینه‌های مواد مصرفی مستقیم؛ ج- هزینه‌های حقوق دولتی؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- کلیات )۱ ۳-۲-۲- هزینه‌های سربار ب- هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم؛ پ- هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم؛ ت- هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم؛ ث- هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم؛ ج- هزینه‌های آداری و تشکیلاتی؛ چ- هزینه‌های عوارض نوسازی و نظایر آن؛ ح- هزینه‌های آموزش و کارآموزی؛ خ- هزینه‌های بیمه (غیر از بیمه کارکنان)؛ د- هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی؛ د- هزینه‌های توزیع و فروش و بازاریابی؛ ر- سایر هزینه‌های سربار. ۳-۲- الگوی محاسبه قیمت تمام شده ماهیت تعیین قیمت تمام شده در صنایع مختلف یکسان» ولی طبقه‌بندی هزینه‌های آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. الگوی قیمت تمام شده در مواد معدنی» تفاوت چندانی با سایر صنایع ندارد و عمده‌ترین تفاوت آن‌هاء تفاوت در انواع هزینه‌ها است. فاکتورهای مهم قیمت تمام شده نظیر هزینه‌های موادء دستمزد و سربار در تمامی صنایع وجود دارد و فقط اقلام ریزهزینه‌های آن‌ها ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد. به عنوان مثال در صنایع خودروسازی» هزینه‌های مربوط به مونتاز قطعات اتومبیل و در صنایع معدنی هزینه‌هایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ هزینه‌های استهلاک سرمایه گذاری‌های ثلبت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگذاری‌های ثتایت ۱ ۱-۳- هزینه‌های استهلاک مراحل مختلف اکتشاف هزینه‌های مراحل مختلف اکتشاف شامل همه هزینه‌هایی است که از آغاز طرح» برای شناسایی» پی‌جویی» اکتشاف عمومی و تفصیلی و کسب اطلاعات بیشتر و دقیق‌تر از وضعیت ذخیره انجام می‌شود. معمول" محاسبه این هزینه‌ها زمانی انجام می‌شود که کارهای اکتشافی عمدتا خاتمه یافته باشد. بنابراین ارقام قطعی هزینه‌ها به عنوان جزیی از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده» قبل از شروع بهره‌برداری در دسترس است (جدول ۱-۳). با توجه به جمع سرمایه‌گذاری‌های این بخش و درصد استهلاک سالانه مبلخ استهلاک سرمایه گذاری‌های سال اول و سال‌های بعد تا وقتی که سرمایه‌گذاری مجدد در این مورد انجام نشده است. مشخص می‌شود. پس از تهیه جدول (۱-۳) و با توجه به توضیح (۱)» نرخ استهلاک و مبلغ استهلاک سرمایه‌گذاری‌های یاد شده نیز محاسبه (در ردیف مربوط به مبلغ استهلاک در جدول (۱-۳) و به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۱-۳- محاسبه هزینه استهلاک مراحل مختلف اکتشاف (سال اول) هزینه (هزار ریال) ۳ سل زر درصد استهلاک (۱))۱۲/۵ [ ۱ سس ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که سال‌های بعد باید مستهلک شود) توضیح ۱: در مورد درصد استهلاک‌های مذکور و در هر مورد باید با توجه به موارد قانونی و نظر ممیز مربوط عمل شود. توضیح ۲ بعضی از اقلام هزینه‌های بهره‌برداری به تدریج و متناسب با بهره‌برداری به طور مداوم هزینه می‌شود مثل ۱- درصد استهلاک هزینه‌های اکتشاف در عرف فعالیت‌های معدنی, همان (4۱۲/۵) است ولی در صورتی که تولید سالانه بیش از تناژ تعیین شده سالانه باشدء» هزینه‌های استهلاک پی‌جویی و اکتشاف طبق قانون مالیاتی مربوط به همان نسبت نیز اضافه می‌شود. که در قانون مالیاتی مربوط آمده است "هزینه‌های اکتشافی و تدار کات مقدماتی تا تاریخ شروع به بهره‌برداری معدن برای هر سال از تاریخ شروع بهره‌برداری به نسبت مقدار استخراج هر سال با مقدار سهمیه معینه از طرف وزارت معادن و فلزات برای همان سال ظرف مدت هشت سال استهلاک‌پذیر است به شرط آن که میزان استهلاک سالانه کمتر از یک هشتم کل هزینه‌های مزبور نباشد". هر گاه بهره‌بردار ضمن عملیات بهره‌برداری به ماده معدنی جدیدی برخورد نمود که با ماده معدنی فعلی تفاوت داشته باشدء قیمت تمام شده ماده معدنی جدید.ء جداگانه محاسبه می‌شود ولی در مورد دیگر هر گاه بهره‌برداری ضمن عملیات بهره‌برداری به ماده معدنی جدیدی برخورد نموده و در نتیجه میزان ذخیره نوعا و یا کلا از مقدار پیش‌بینی شده ابتدایی متجاوز شود.ء استهلاک میزان مستهلک نشده از هزینه‌های مذکور (طبق بند الف) از تاریخ مورد نظر محاسبه خواهد گردید. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی باطله‌برداری‌های مستمر ضمن بهره‌برداری و یا آماده‌سازی و پیشروی‌های مستمر و همراه بهره‌برداری و راهسازی‌های فرعی و با سایر هزینه‌های مشابه که جز هزینه‌های جاری محسوب می‌شود. از آنجایی که این هزینه‌ها قابل تفکیک نیستندء بنابراین الزاما در موارد مربوط به نیروی انسانی» ماشین‌آلات, مواد مصرفی و نظایر آن منظور و جز هزینه‌های جاری سالانه در نظر گرفته شده و در جداول مربوط اعمال می‌شوند. هزینه‌های دیگری نیز وجود دارند که به صورت کلی انجام می‌شوند (سرمایه‌گذاری کلی) و مربوط به سال خاصی نیستند مثل احداث تونل‌های اصلی,ء چاه‌هاء باطله‌برداری کلی که علاوه بر پیش باطله‌برداری در حین بهره‌برداری انجام می‌شود و یا راه‌سازی‌های کلی یا احداث ساختمان‌های تکمیلی و اضافی و یا سایر هزینه‌هایی که الزاما سرمایه‌گذاری هستند و باید میزان استهلاک این سرمایه‌گذاری‌های کلی مجدد از تاریخ مذکورء با توجه به جدول (۲-۳) محاسبه و اعمال شود. از آنجا که سرمایه‌گذاری‌های مربوط به اکتشاف تدریجی است و ممکن است با پیشرفت کارها و در حین بهره‌برداری نیز نیاز به سرمایه‌گذاری‌های مجدد در این زمینه باشد. بنابراین با توجه به توضیح ۲ چنانچه سرمایه‌گذاری‌های کلی مجددی در حین سال‌های بهره‌برداری برای این مورد وجود داشته باشد» جدول (۲-۳) به جای جدول (۱-۳) تکمیل و میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مزیور تعیین می‌شود و به جدول (۸-۵) انتقال می‌یاید. جدول ۲-۳- محاسبه مبلغ استهلاک سالانه سرمایه‌گذاری‌های ثابت شرح هزینه (هزار ریال) ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در اول سال اس سس بنابراین در سالی که در مورد اکتشاف در حین عملیات بهره‌برداری» سرمایه‌گذاری‌های کلی صورت گیرد. این هزینه‌ها مربوط به بهره‌برداری همان سال نیست و نباید جز هزینه‌های جاری سالانه منظور شود بلکه باید با باقیمانده سرمایه‌گذاری در پایان سال قبل (ارزش دفتری سرمایه‌گذاری مستهلک نشده در ول سال) جمع و استهلاک نسبت به مجموع سرمایه‌گذاری‌های مذکور (ردیف ۲ در جدول ۲-۳) و مبلغ استهلاک هر سال از جدول (۲-۳) محاسبه و به ردیف مربوط در جدول (۸-۵) منتقل شود. ۳-۳- هزینه‌های استهلاک خرید حق امتیازها بعضی از افراد پا شرکت‌ها ممکن است در حین یا پس از انجام مراحل اکتشاف, بخواهند حق امتیازهای پروانه اکتشاف, گواهی کشف و یا بهره‌برداری را به فروش برسانند. در این موارد هزینه‌هایی که برای خرید حق امتیاز در نظر گرفته می‌شود. جز هزینه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگذاری‌های ثابت 24 مذکور در سال اول با توجه به توضیح ۱ محاسبه و در جدول (۳-۳) آورده می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مذکور نیز در سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) درج می‌شود. میزان استهلاک خرید حق امتیازها پس از محاسبه به جدول ۸-۵ منتقل می‌شود. جدول ۳-۳- محاسبه مبلغ استهلاک خرید حق امتیازها (سال اول) هزین (هزارریال) حق امتیاز (پروانه اکتشاف, گواهی کشف و بهره‌برداری) 0 ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ۳-۳- خرید یا اجاره زمین در اغلب موارد محدوده‌های معدنی در نقاط دور از شهرها و غیر مسکونی و یا با تراکم جمعیت کم واقع شده و زمین‌های این تملک زمین و در اختیار گرفتن آن در مقایسه با سایر طرح‌های صنعتی به مراتب کمتر است. زمین طبق قانون استهلاک‌پذیر نیست و با وجودی که جز سرمایه‌گذاری‌ها است» هیچ گونه استهلاکی به آن تعلق نمی‌گیرد. استهلاک فقط شامل هزینه‌های محوطه‌سازی و احداث ساختمان‌ها است که در این بخش منعکس شده است. 2-۳- هزینه‌های استهلاک محوطه‌سازی و احداث ساختمان هزینه‌های آماده‌سازی (محوطه‌سازی زمین) شامل خاک‌برداری» تسطیح» دیوارکشی و نظایر آن‌ها است. تمام هزینه‌هایی که برای آماده‌سازی زمین انجام می‌گیرد. در بخش هزینه‌های محوطه‌سازی منظور می‌شود. در معادن, فعالیت‌هایی تحت عنوان احداث ساختمان انجام می‌گیرد که این فعالیت‌ها معمولا شامل بناهایی است که با مصالح ساختمانی احداث می‌شوند و برای کاربردهای خاصی در معدن مورد استفاده قرار می‌گیرند. هزینه‌های ساختمانی و محوطه‌سازی در سال اول در جدول (۳-۳) محاسبه و درج می‌شود. پس از محاسبه هزینه‌های ساختمانی» میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مزبور با توجه به توضیح ۱ء تعیین و به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. در طول اجرای طرح و یا در زمان بهره‌برداری» در مواردی لازم است. ۲- درصد استهلاک هزینه‌های خرید حق امتیاز بهره‌برداری معدن در عرف فعالیت‌های معدنی, همان (۱۲/۵) است ولی در قانون مالیاتی مربوط آمده است "چنانجه حق امتیاز بهره‌برداری معدن واگذار شود و یا از طرف صاحب امتیاز به شخص دیگر به شرکت گذارده شود و یا صاحب امتیاز آن را به عنوان سهم الشر که خود به شرکت دیگری انتقال دهد مبلغ پرداختی به واگذارنده و یا مبلغی که به عنوان سرمایه به صاحب امتیاز از این بابت در شرکت گذارده شده قابل استهلاک محسوب و به میزان ذخیره معدن معادنی که در حال بهره‌برداری واگذار شود واگذارنده مکلف است گواهی لازم الذکر به مقدار ذخیره موجود در معدن از اداره کل معادن دریافت و به خریدار تسلیم نماید که ماخذ محاسبه استهلاک قرار داده شود." -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای محاسبه قیمت نمام تسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی شده در سال‌های بعد و نیز مبلغ استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی مربوط با توجه به توضیح ۲ و استفاده از جدول (۲-۳) محاسبه و در نهایت پس از تعیین» به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول 5-۳- محاسبه مبلغ استهلاک محوطه‌سازی و احداث ساختمان (سال اول) هزینه (هزار ریال) 0 موی و مس اضانهای روط سوک ۵ نبارهای مواد ناریا ات گت سک س شش اک ی ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ۵-۳- هزینه‌های استهلاک راهسازی باید راه اختصاصی احداث شود که گاه این فاصله به چند ده کیلومتر می‌رسد. بنابراین سرمایه‌گذاری در زمینه احداث جاده دسترسی از جمله مهم‌ترین هزینه‌ها است. هزینه‌های راهسازی و میزان استهلاک مربوط به سال اول با توجه به توضیح ۱ و استفاده از جدول (۵-۳) محاسبه و درج می‌شود. هزینه‌های راهسازی و میزان استهلاک سرمایه گذاری‌های کلی راهسازی سال‌های بعد نیز با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) آورده می‌شود. مبلغ استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مذکور پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می 1-۳- هزینه‌های استهلاک باطله‌برداری در معادن سطحی, به منظور دستیابی به ماده معدنی ابتدا باید روباره ماده معدنی به روش‌های مختلف برداشته شود. در بسیاری را در محاسبه قیمت تمام شده منظور کرد. باطله‌برداری نیز همانند دیگر اقلام سرمایه‌گذاری ثابت ممکن است چندین بار انجام گیرد. ۳- درصد استهلاک هزینه‌های محوطه‌سازی و احداث ساختمان‌ها در عرف فعالیت‌های معدنی و با میانگین گیری,» همان (1۸) است ولی در قانون مالیاتی مربوط درصد استهلاک‌های مختلف آورده شده است که "(۱) همه سالن‌های کارگاه‌ها و کارخانجات تولید و نصب ماشین‌آلات؛ 1۱۰ نزولی, (۲) سالن کارگاه‌های کمکی, انبارهاء دفتر کارگاه؛ ۸۸ نزولی (۳) منازل سازمانی و مسکونی کارکنان در محل کارخانجات و تاسیسات ساختمان‌های مسکونی؛ ۸ نزولی» (۴) منازل و ساختمان‌های مسکونی در محل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگذاری‌های ثابت له جدول ۵-۳ محاسبه مبلغ استهلاک راهسازی (سال اول) راه و راه آهن راه‌های ارتباطی بلوار اصلی راه‌های دسترسی به محل انباشت مواد و باطله مارا درصد استهلاک (۸/)" مبلغ استهلاک سال اول ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) در جدول (۶-۳) هزینه‌های باطله‌برداری و میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مذکور در سال اول با توجه به توضیح ۱ محاسبه و قید می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی باطله‌برداری برای سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) منعکس می‌شود. مبلغ استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مزبور پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول 1-۳- محاسبه مبلغ استهلاک باطله‌برداری (سال اول) حسای ۳ ی َ دفتری باقیمانده رس در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ۷-۳- هزینه‌های استهلاک پیشروی و آماده‌سازی در معادن زیرزمینی برای دستیابی به ماده معدنیء پس از گشایش معدن از طریق احداث تونلء چاه و یا تونل مورب به منظور معدنی آغاز شود. پس از شروع عملیات بهره‌برداری» در مراحل بعدی نیز باید عملیات پیشروی و آماده‌سازی انجام شود. بنابراین» به ۴- الف- درصد استهلاک هزینه‌های راهسازی در عرف فعالیت های معدنی همان (۸/) است ولی در قانون مالیاتی مربوط آمده است که "هزینه های مربوط به راهسازی و ایجاد تونل‌ها و جاده‌های اصلی به منظور بهره‌برداری از تاریخ بهره‌برداری به نسبت ذخیره معدن تقسیم و به میزانی که به هر تن تعلق می‌گیرد قابل استهلاک است (تشخیص میزان ذخیره معدن با اداره کل معادن است)". ب- استهلاک درصد هزینه‌های راهسازی, راه‌های فرعی (جاده‌های فرعی) در عرف فعالیت‌های معدنی ۸۲۵ نزولی می‌تواند محاسبه شود که با قانون مالیاتی مربوط مطابقت دارد. ۵- درصد استهلاک هزینه‌های باطله‌برداری در عرف فعالیت‌های معدنی همان (۱۲/۵/) است ولی در صورتی که تولید سالانه بیش از تناژ تعیین شده سالانه باشد. استهلاک هزینه‌های باطله‌برداری طبق قانون مالیاتی مربوط به همان نسبت نیز اضافه می‌شود. که در قانون مالیاتی مربوط آمده است "هزینه‌های اکتشافی و تدارکات مقدماتی تا تاریخ شروع بهره‌برداری معدن برای هر سال از تاریخ شروع بهره‌برداری به نسبت مقدا ر استخراج هر سال با مقدار سهمیه معینه از طرف وز ارت معادن و فلزات برای همان سال ظرف مدت هشت سال استهلاک‌پذیر است به شرط آن که میزان استهلاک سالانه کمتر از یک هشتم کل هزینه‌های مزبور نباشد." -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی منظور تداوم بهره‌برداری از معدن» همواره عملیات پیشروی و آماده‌سازی انجام می‌گیرد. از آنجا که هزینه‌های آماده‌سازی و پیشروی کلی جز سرمایه‌گذاری ثابت است.ء لذا باید استهلاک آن‌ها محاسبه و به حساب قیمت تمام شده منظور شود. در جدول (۷-۳) با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مربوط به پیشروی و آماده‌سازی در سال اول محاسبه و درج می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی آماده‌سازی و پیشروی‌های سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) درج می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری های موارد مذکور پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۷-۳- محاسبه مبلغ استهلاک پیشروی و آماده‌سازی (سال اول) 1 و سایر هزینه‌های مربوط به پیشروی و آماده‌سازی دب هس ۸-۳- حق انشعاب به منظور استفاده از آبء برق, گاز و مخابرات باید امتیاز مربوط به هر کدام خریداری شود. انشعاب آب معمولا بر اساس اعیان و عرصه,ء انشعاب برق بر اساس توان مورد نیاز (با توجه به ماشین‌آلات و تجهیزات)» انشعابات گاز بر اساس نوع ایستگاه گاز و فشار مورد نیاز و اشتراک مخابرات بر اساس تعداد خطوط تلفن» فاکس و اینترنت مورد نیاز تعیین می‌شود. هزینه‌های انشعاب» طبق قانون» استهلاک‌پذیر نیستند و استهلاک به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد و فقط به عنوان سرمایه‌گذاری» در سرمایه‌های ثابت منظور می‌شوند. به منظور توزیع و انتقال انرژی» بعضی تاسیسات زیربنایی مورد نیاز است. تاسیسات زیربنایی به طور عمده شامل تاسیسات تامین است چندین بار احداث شوند. بنابراین باید هزینه‌های استهلاک تاسیسات زیربنایی که برای اولین بار احداث شده‌اند و همجنین ۶- درصد استهلاک هزینه‌های پیشروی و آماده‌سازی در عرف فعالیت‌های معدنی همان (۱۲/۵/) است ولی در صورتی که تولید سالانه بیش از تناژ سالانه تعیین شده باشد» استهلاک هزینه‌های پیشروی و آماده‌سازی طبق قانون مالیاتی مربوط به همان نسبت نیز اضافه می‌شود. که در قانون مالیاتی مربوط آمده است "هزینه‌های اکتشافی و تدار کات مقدماتی تا تاریخ شروع بهره‌برداری معدن برای هر سال از تاریخ شروع بهره‌برداری به نسبت مقدار استخراج هر سال با مقدار سهمیه معینه از طرف وزارت معادن و فلزات برای همان سال ظرف مدت هشت سال استهلاک‌پذیر است به شرط آن که میزان استهلاک سالانه کمتر از یک هشتم کل هزینه‌های مزبور نباشد". -------- صفحهٔ بعد -------- قصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگداری‌های ثابت )۳ هزینه‌های استهلاک تاسیسات زیربنایی که در طول دوران بهره‌برداری ایحاد می‌شوندء محاسبه و در قیمت تمام شده منظور شود. در می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی تاسیسات زیربنایی مربوط به سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۲) نقل شده و میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های یاد شده پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۸-۳- محاسبه مبلغ استهلاک تاسیسات زیربنایی (سال اول) هزینه (هزار ریال) اظطراری و نظایر آن‌ها سوخت‌رسانی» بخارء تهویه. هوارسانی و نظایر آن‌ها ۲ لس ایا ۳ ناسا وتجهزت چنیا ج ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ال ۱۰-۳- هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات و تجهیزات ماشین‌آلات و تجهیزات» از جمله اقلام عمده و با اهمیت در برآورد هزینه‌های سرمایه‌ای هستند. با توجه به تولید برخی ماشین‌آلات در داخل کشور تمام ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز یک طرح معدنی از خارج وارد نمی‌شوند. ماشین‌آلات و تجهیزات چه ساخت داخل باشند و ریالی خریداری شوند و چه وارداتی باشند و ارزی خریداری شوند. معادل ریالی زمان خرید آن‌ها به عنوان هزینه‌های سرمایه‌ای محسوب می‌شود. بنابراین باید استهلاک آن‌ها (بر اساس نرخ‌های مربوط) تعیین و محاسبه شود. ماشین‌آلات و تجهیزات نیز ممکن است در چندین مرحله خریداری شوند. به عبارت دیگر در زمان بهره‌برداری» ممکن است نیاز به خرید ماشین‌آلات جدید باشد. در جدول (۹-۲) و با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزاتی که در سال اول خریداری شده‌اند» محاسبه و درج می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی ماشین‌آلات و تجهیزات در سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) نقل می‌شود. استهلاک هر دسته از سرمایه‌گذاری‌های یاد شده پس از تعیین» به جدول (۸-۵) انتقال می‌یاید. ۷- درصد استهلاک هزینه‌های تاسیسات زیربنایی در عرف فعالیت‌های معدنی و با میانگین‌گیری, همان (۱۰) است ولی در قانون مالیاتی مربوط درصد استهلاک‌های مختلف آورده شده است که *(۱) موتورهای مولد نیرو و نیروگاه‌ها؛ ۸۱۰ نزولی» (۲) برج‌های خنک‌کننده و تصفیه آب و پمپ و مخازن سوخت و غیره؛ ۱۵ سال مستقیم» (۳) کمپرسورهای ثابت. متحرک و ماشین‌های مولد هواء ۱۵ نزولی» (۴) همه تجهیزات کارگاه‌های کمکی و سرویس‌دهنده پشتیبانی؛ ۸۱۰ نزولی ". -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای محاسبه قیمت نمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی جدول ۹-۳- محاسبه مبلغ استهلاک ماشین‌آلات و تجهیزات (سال اول) و سس ۱۱-۳- هزینه‌های استهلاک طراحی و مهندسی این دسته از هزینه‌های سرمایه‌ای, هزینه‌های نامشهود نامیده می‌شوند و به دلیل نیاز به خرید دانش فنی و مطالعات م‌هندسی و انجام هزینه‌های مرتبط اهمیت وی دارند. اگر چه ممکن است هزینه‌های طراحی و مهندسی در مقایسه با ساختمان ها و بلکه در طول اجرای طرح ممکن است کرت شوند. در جدول ۳ -۱۰) و با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سرمایه گذاری‌های مربوط به طراحی و مهندسی سال اول محاسبه و آورده می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی مربوط به طراحی و مهندسی در سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) منعکس می‌شود. استهلاک مربوط به سرمایه‌گذاری‌های یاد شده پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. دانش یاد شده باید هزینه‌های مربوط به دارنده آن پرداخت شود. ۸- درصد استهلاک هزینه‌های ماشین‌آلات و تجهیزات در عرف فعالیت‌های معدنی همان (۲۰) است و در قوانین مالیاتی مربوط به ماشین‌آلات و نیز تجهیزات ذکر شده که *(۱) دستگاه‌های شستشو و پر عیار کردن سنگ معدن, ۵ سال مستقیم؛ (۲) ریل واگن, لکوموتیو و لوله‌های آهن. ۵ سال مستقیم؛ (۳) وسایل حفاری و استخراج معدن مانند سونداژه بیل‌های مکانیکی و تراکتورء بارکن» انواع کمپرسورهاء دریل‌هاء انواع اکسکاواتور سنگ‌شکن, آسیاب و مخازن فلزی و تجهیزات مربوطء ۵ سال مستقیم؛ (۴) وسایل جلوگیری از ریزش سقف معادن از قبیل تیرهای بتونی» تیرهای آهن, سیستم جک‌های هیدرولیک که در معادن زغال‌سنگ به کار می‌رود. ۲ سال مستقیم" است. در مورد ماشین‌آلات و تجهیزات شرکت‌هایی که برای استخراج معدن تشکیل شده یا می‌شوند به استنثنای ابزار و ادوات کار قابل استهلاک در سال استفاده و اتومبیل اعم از باری و سواری و آتوبوس و موتورسیکلت و دوچرخه و همچنین هزینه‌های قابل است‌هلاک مانند هزینه‌های اکتشاف و تهیه و سایر هزینه‌های ضروری برای اکتشاف و تدارک مقدماتی موضوع ماشین‌آلات معدن به ترتیب زیر عمل خواهد شد. الف- ماشین‌آلات و تحهیزاتی که برای تغلیظ و ذوب و تصفیه مواد معدنی مورد استفاده قرار می‌گیرند به جای نرخ‌های مقرر استهلاکات کلا در مدت ۱۰ سال از تاریخ بهره‌برداری مستهلک خواهند شد. ب- ماشین‌آلات و تجهیزاتی که برای اکتشاف و استخراج معدن مورد استفاده قرار می‌گیرند و همچنین کامیون‌های مخصوص حمل مواد معدنی که منحصرا برای حمل و نقل در داخل محوطه معدن مورد استفاده قرار می‌گیرند و معمولا در جاده‌های عمومی مورد استفاده قرار نمی‌گیرند به جای نرخ‌های مقرر استهلا کات کلا در مدت ۵ سال از تاریخ بهره‌برداری مستهلک خواهند شد. مفاد بندهای آلف و ب شامل ماشین‌الات و تحهیزات مزبور که پس از اولین سال فروش مواد استخراج شده از معدن تحدید یا اضافه می‌شود نخواهد بود و در مورد ماشین‌الات تحدید یا اضافه شده پس از تاریخ مذکور صرفا براساس نرخ‌های مقرر عمل خواهد شد. درصد استهلاک هزینه‌های ماشین‌آلات و تجهیزات در عرف فعالیت‌های ساختمانی و راهسازی» (۳۲۵) است و در قانون مالیاتی مربوط نیز داریم که "(۱) همه ماشین‌آلات ساختمانیء مکانیکی, هیدرولیکی, الکتریکی چرخ لاستیکی و یا زنجیری, ی جرانقال‌ها و ماشین‌های حفاری به اضافه کارخانه‌های تهیه بتن و سنگ‌شکن‌ها و ماشین‌های پایه کوبی» دمپرء الواتورء میکسرء ویبراتور و غیره؛ ۲۵ نزولی» (۲) همه ماشین‌آلات راهسازی (انواع بلدوزرهاء غلطک‌هاء فنیشرء ماشین‌های تهیه أسفالت. فیلرها و شمع کوب و کمپاکتورها و غیره)؛ ۲۵ نزولی ". -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگذاری‌های ثابت ۳۳ اگر چه دانش فنی و تکنولوژی دو موضوع مرتبط به همند. اما در عمل دو موضوع مجزا هستند و باید در زمینه هر دو سرمایه گذاری به عمل آید. در بخش‌های مختلف یک معدن کارهای مهندسی و طراحی» ضرورت پیدا می‌کند که از آن جمله می‌توان به کارهای مهندسی و طراحی معدن» شبکه‌های آب» برق و گاز اشاره کرد که توسط مهندسان مشاور در هر رشته انجام می‌گیرد. در اجرای یک طرح تولیدی به ویژه طرح معدنی» در همه مراحل و موضوعات نیاز به مشاوره با افراد متخصص و صاحب‌نظر احساس می‌شود که باید برای آن» مبالغی به صورت درصد در هزینه‌های سرمایه‌ای منظور کرد. همچنین در اجرای طرح‌های معدنی همواره نیاز به مدیریت طرح و آموزش پرسنل است که باید هزینه‌هایی را برای آن‌ها در نظر گرفت. جدول ۱۰-۳- محاسبه مبلغ استهلاک طراحی و مهندسی (سال اول) سک 77 کوو ا یی الاک راون ی ۱۳-۳- هزینه‌های استهلاک اطفای حریق, ایمنی و نجات در فعالیت‌های معدنی به دلیل حساسیت کارء موضوع ایمنی و نجات اهمیت ویژه‌ای دارد و به طور مجزا به عنوان یکی از فاکتورهای سرمایه‌گذاری ثابت محسوب می‌شود. اطفای حریق در صنایع دیگر ممکن است با استقرار تعدادی کپسول آتش‌نشانی و یا نصب تعدادی شیر آب تکمیل شودء در حالی که در فعالیت‌های معدنی» موضوع ایمنی و نجات و اطفای حریق, ابعاد گسترده‌تری دارد. در فعالیت‌های معدنیء ایمنی فقط به موضوع آتش‌سوزی یا خطر سقوط افراد خلاصه نمی‌شود. بلکه شامل مواردی نظیر ریزش پله‌هاء سرمایه‌گذاری در زمینه ایمنی و نجات در فعالیت‌های معدنی همانند برخی از اقلام سرمایه‌گذاری ثابت ممکن است چندین بار انجام گیرد. بنابراین باید سرمایه‌گذاری‌های مربوط در دفعات مختلف, مورد توجه قرار گیرد و استهلاک‌های مربوط تعیین شود. در هزینه‌های طراحی و مهندسی را جز هزینه‌های قبل از بهره‌برداری منظور کرد که در قانون مالیاتی مربوط آمده است" هزینه های اکتشافی و تدارکات مقدماتی تا تاریخ شروع بهره‌برداری معدن برای هر سال از تاریخ شروع بهره‌برداری به نسبت مقدار استخراج هر سال با مقدار سهمیه معینه از طرف وزارت معادن و فلزات برای همان سال ظرف مدت هشت سال استهلاک‌پذیر است به شرط آن که میزان استهلاک سالانه کمتر از یک هشتم کل هزینه‌های مزبور نباشد". -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی جدول (۱۱-۳) و با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های ایمنی و نجات که در سال اول انجام می‌گیرد محاسبه و نشان داده می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی ایمنی و نجات در طول اجرا و بهره‌برداری از پروژه در سال‌های بعد با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) قید می شود. استهلاک سرمایه‌گذاری‌های مربوط به ایمنی و نجات پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۱۱-۳- محاسبه مبلغ استهلاک اطفای حریق, ایمنی و نجات (سال اول) ات ات ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ۱۳-۳- هزینه‌های استهلاک مخازن سوخت. آب و نظایر آن‌ها هزینه‌های ساخت و استقرار مخازن مربوط به سوخت (گازوییل» بنزین و گاز) و همچنین هزینه‌های مخازن آب و سایر مخازن, جز اقلام سرمایه‌گذاری ثابت هستند و به آن‌ها استهلاک تعلق می‌گیرد. این هزینه‌ها نیز ممکن است در چندین نوبت (بر اساس نیاز) انجام گیرد. در جدول (۱۲-۳) و با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سرمایه گذاری‌های سال اول در این مورد محاسبه و آورده می‌شود. میزان استهلاک سرمایه‌گذاری‌های کلی سال‌های بعد آن, با توجه به توضیح ۲ محاسبه و در جدول (۲-۳) قید می‌شود. مبلغ استهلاک سرمایه‌گذاری‌های یاد شده پس از تعیین به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۱۲-۳- محاسبه مبلغ استهلاک مخازن مورد نیاز (سال اول) هزینه (هزار هش ۱ امخازن سوخت (گازوییل, بنزین و گاز) هس اه ی سل استهلاک سال ول سس ارزش دفتری باقیمانده سرمایه‌گذاری در سال اول (که در سال‌های بعد باید مستهلک شود) ۰ درصد استهلاک هزینه‌های ایمنی و نجات و اطفای حریق در عرف فعالیت‌های معدنی همان (۲۰) است و در قانون مالیاتی مربوط درصد استهلاک مورد نظر برای ۱- درصد استهلاک هزینه‌های مخازن مورد نیاز در عرف فعالیت‌های معدنی همان (۱۰) است ولی در قانون مالیاتی مربوط در موارد مختلف در جاهای مختلف آمده است که "برج‌های خنک‌کننده و تصفیه آب و پمپ و مخازن سوخت و غیره؛ ۱۵ سال مستقیم". "تاسیسات حرارت مرکزی و ایجاد سرما (برودتی) و تلمبه‌خانه‌های چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق با وسایل و مخازن مربوط و چاه‌ها؛ ۱۰./ نزولی ". -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- هزینه‌های استهلاک سرمای هگذاری‌های ثابت ۳ ۱۶-۳- هزینه‌های استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های ثابت در مراحل انجام پروژه» ممکن است هزینه‌های دیگری نیز وجود داشته باشند که جز هزینه‌های سرمایه‌ای محسوب و تحت عنوان سایر هزینه‌های سرمایه‌گذاری منظور می‌شوند. به این دسته از هزینه‌ها نیز مانند سایر اقلام سرمایه‌گذاری ثابت. استهلاک تعلق می‌گیرد. با توجه به توضیح ۱ میزان استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های سال اول محاسبه و در جدول (۱۳-۳) درج می‌شود. با توجه به توضیح ۲ نیزء میزان استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های کلی سال‌های بعدء محاسبه و در جدول (۲-۳) آورده می‌شود. در جداول یاد شده» استهلاک این گروه از سرمایه‌گذاری‌ها تعیین و به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۱۳-۳- محاسبه مبلغ استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های ثابت (سال او ۱۲ درصد استهلاک (۱۰)) 7۲ درصد استهلاک سایر هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت (هزینه‌های سرمایه‌ای) در عرف فعالیت‌های معدنی, همان (۱۰) است و در مجموعه قوانین مالیاتی, قانون مربوط به این مورد وجود ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ هزینه‌های مستقیم استخراج -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- محسوب می در معادر صندوق پس این جدو جدول (۸-۵ ستفیم استخراج 0 زد 0 جم ل موارد مندرج در جدول (۱-۴) است. ایر مراکز تولیدی, ساعات کار پرسنل ثبت می‌شود و حقوق وم سورات قانونی شامل مالیات حقوق و بیمه سهم کارگر یا کارمند ِ نظایر آن‌ها خالص دریافتی پرسنل به صورت ماهانه پرداخت م۰ حقوق و مزایای یاد شده منظور و جمع آن‌ها برای پرسنلی که جدول (۸-۵) درج می‌شود. جدول ۱-۶- هزینه‌های دستمزد مستقیم نفر از پرسنل در هر ماه تنظیم می‌شود که بر آن اساس پرداخت. امی ۲ ماه سال و9 برای همه پرسنل مستقیم در استخراج محاد به عبارت دیگر همه پرسنلی که ماهر و نیمه‌ماهر و ساده» به عنو زایای ماهانه پرسنل به صور ی‌شود. در حسابداری صنعتی, بر مبلغ (هزار ریال) ها صورت می‌گیرد و بنابرایز به و به عنوان جمع دستمزد ۳۹ آن دستمزد ازمان مانند جمع کل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی ۳-2 هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم علاوه بر حقوق پایه و مزایای ماهانه که مستقیما برای پرسنل منظور و در جدول (۱-۴) قید شده است هزینه‌های دیگری نیز وجود دارد که جز دستمزد پرسنل به طور سالانه محسوب و در جدول (۲-۴) منظور شده و جمع آن نیز به عنوان هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم در جدول (۸-۵) قید می‌شود. جدول ۲-۶- هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم سای سوات 1۷۷ خرید خدمت دهد باس کار و وسایل ایمنی انفرادی توضیح ۴: سنوات یا بازخرید خدمت باید سالانه و در پایان مدت قرارداد پرداخت شود. اگر به دلایلی پرداخت نشود باید به همان میزان ذخیره و در حساب جداگانه‌ای سپرده شود. بنابراین در هر صورت چه پرداخت شود و چه ذخیره شودء مبلغ آن در هزینه‌های ۳-۶- هزینه‌های مستقیم تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات ماشین‌آلات و تجهیزاتی که مستقیما در امر استخراج در معادن مورد استفاده قرار می‌گیرند. ممکن است جزو سرمایه و دارایی معدن و در تملک بهره‌بردار یا استیجاری و یا ترکیبی از این دو نوع باشند. بخشی که جز دارایی بهره‌بردار است و جز سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. علاوه بر محاسبه استهلاک سالانه هزینه‌های دیگری شامل هزینه‌های سرویس و نگهداری ماشین‌آلات و هزینه‌های تعمیرات و قطعات یدکی مصرفی نیز دارند که این بخش از هزینه‌ها در جدول (۳-۴) منظور و جمع آن به عنوان هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم در ردیف مربوط در جدول (۸-۵) درج می‌شود. توضیح ۵: هزینه‌های تعمیرات کلی ماشین‌آلات که مربوط به یک سال نیست. جز سرمایه‌گذاری در بخش ماشین‌آلات محسوب می‌شود. بنابراین به آرزش دفتری اول سال ماشین‌آلات اضافه و استهلاک سالانه مربوط به آن محاسبه می‌شود. ولی تعمیرات معمول سالانه و تعمیرات جزیی به عنوان هزینه‌های جاری تعمیرات در این بخش مورد محاسبه قرار می‌گیرد. مواد مصرفی و لوازم یدکی در صورتی که از انبار معدن خارج و مورد استفاده قرار گرفته باشد.ء برای هر مورد مصرف سالانه به شرح جدول(۳-۴) محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل جچهارم- هزینه‌های مستفیم استخراج )۳ مرها وت موجودی انبار در پایان سال (دوره) کسر می‌شود مس قیمت موجودی انبار در پایان هر سال برای هر یک از اقلام مصرفی معادل باقیمانده جدول سال قبلء برای هر سال نیز طبق جدول (۳-۴) محاسبه و عینا برای سال بعد به عنوان موجودی اول سال منظور می‌شود. جدول (۳-۴) برای هر یک از اقلام مصرفی برای ماشین‌آلات و تجهیزات مثل انواع روغن‌هاء فیلترهاء قطعات یدکی و نظایر آن‌ها به تفکیک تنظیم و جمع مبالغ هزینه‌ها در ردیف‌های مربوط در جدول (۸-۵) قید می‌شود. هزینه‌های دستمزد و یا اجرت مربوط به تعمیرات ماشین‌آلات و تجهیزات و سرویس و نگهداری آن‌ها نیز در صورتی که مستقیما پرداخت شده باشد (غیر از حقوق و دستمزد سرویس‌کاران و تعمیرکاران که جز پرسنل معدن هستند) نیز در جدول (۴۳-۴) درج می‌شود. توضیح ۶ حقوق و دستمزد سرویس‌کاران و تعمیرکاران که جز پرسنل معدن هستند.ء در صورتی که جز پرسنل مستقیم استخراج باشندء در جدول (۴-۴) و جمع آن‌هاء در جمع دستمزد مستقیم منظور می‌شود و در صورتی که مستقیما و تماما مربوط به بخش استخراج نباشندء در هزینه‌های مربوط به دستمزد غیر مستقیم» جز هزینه‌های سربار محسوب خواهند شد. ۳ 0 را پرداخت اجرت و دستمزد سرویس و نگهداری -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای محاسبه قیمت نمام تسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی 2-2 هزینه مستقیم اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات معدن و در تملک بهره‌بردار هستند. در صورت استیجاری بودن» برای این بخش از ماشین‌آلات و تجهیزات» سرمایه‌گذاری منظور نمی‌شود و محاسبه استهلاک هم برای این بخش انجام نمی‌گیرد و صرفا هزینه‌های مربوط به اجاره سالانه به شرح جدول (۵-۳) منظور و جمع آن به عنوان جمع هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات در سالء در ردیف مربوط در جدول (۸-۵) درج می‌شود. جدول ۵-۶2- هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم کته | ۱ ااجاره ماشین آلات طبخ ق قرارداد در معادن معمولا" مواد اولیه مصرفی مانند موسسات تولیدی صنعتی مطرح نیست ولی در اکثر معادن از موادی مانند مواد ناریه و در معادن سنگ‌های تزیینی از سیم برش الماسه استفاده می‌کنند. موادی از این قبیل که مستقیما در استخراج ماده معدنی به کار می‌رود. در این بخش محاسبه می‌شود. توضیح ۷: مواد ناریه مصرفی در راهسازی‌هاء باطله‌برداری‌ها و عملیات پیشروی و آماده‌سازی» مستقیما جز هزینه‌های استخراج نیست و به عنوان سرمایه‌گذاری در هر یک از موارد یاد شده منظور می‌شود. بنابراین به ارزش دفتری اول سال آن‌ها اضافه شده و استهلاک سالانه آن محاسبه می‌شود. حسابداران معادن باید حتی الامکان مواد ناریه مصرفی استخراج را از سایر مصارفء جداگانه درج کنند. برای هر یک از انواع مواد ناریه مانند آنفوء دینامیت. انواع چاشنی‌ها و فتیله‌ها و همچنین برای سایر مواد مصرفی احتمالی که مستقیما برای استخراج ماده معدنی مصرف می‌شود. به تفکیک جدول (۶-۴) تنظیم و مبلغ مصرف سالانه آن‌ها محاسبه می‌شود. جدول (۶-۴) با توجه به میزان مواد یاد شده تنظیم و جمع هزینه‌ها در ردیف مواد مصرفی مستقیم در جدول (۸-۵) درج می‌شود. در صورتی که هزینه‌های سفارش» حمل یا نگهداری مواد ناریه و یا سایر مواد مصرفی جداگانه پرداخت شود و مستقیما مربوط به امر استخراج باشد و یا هزینه‌هایی که مستقیما برای نظارت بر مصرف مواد ناریه صرف می‌شودء در جدول (۸-۵) درج خواهد شد و در صورتی که انباردار» نگهبان انبار مواد و یا سایر پرسنل جز شاغلین معدن و مستقیما مربوط به استخراج باشند.ء هزینه های حقوق و دستمزد آن‌ها در دستمزد مستقیم و در غیر این صورت در بخش دستمزد غیر مستقیم محسوب خواهد شد. توضیح ۸: در مورد هزینه‌های خرید مربوط به آن دسته از مواد مصرفی (انواع مواد ناریه, انواع مته و قلم» انواع چوب و نظایر آن‌ها) که تمامی آن‌ها در سال خرید مصرف نشده و بخشی جز موجودی انبار در پایان سال منظور می‌شود و در سال بعد مورد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- استفاده قرار 1-2- هز طبق قان تی‌هد شده در استخراج سا/ ستفیم استخراج ش دفتری باقیمانده مربوط به آن‌ها در پایار ده و با میانگین قیمت خرید همان سال, جز جدول 1-۶- هزینه‌های عنوان چالزنی مصرف انواع چوب. تراورس و لارده مصرف انواع قاب فلزی, پایه‌های هیدرولیکی مصرف انواع کابل و سیم مصرف انواع مصالح ساختمانی مصرف انواع ریل و متعلقات سایر مواد مصرفی شوق دولتی آیین‌نامه اجرایی آن به ازای استخراج ماده : برداری از معدن» به عنوان حقوق دولتی پر می‌شود و در صورتی که میزان استخراج ب هر سال به آرزش هزینه‌های جاری م معدنی از معادن مخت داخت می‌شود که با دفتری اول سال بعد منتقل و در مبلغ (هزار ریال) نی شده در پروانه بهره‌برداری با ۳۳ هر سال به ویا مبلغ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی نسبت و به ازای هر تن یا هر متر مکعب سنگ معدن استخراجی باید پرداخت شود. جمع حقوق دولتی متعلقه به هر سال در ردیف مربوط در جدول (۸-۵)» جز هزینه‌های مستقیم استخراج درج می‌شود. ۷-۶ سایر هزینه‌های مستقیم استخراج در امر بهره‌برداری از معادن هزینه‌های دیگری که مرتبط با استخراج ماده معدنی است وجود دارد که برخی از این هزینه‌ها هزینه‌های مشابه درج و جمع آن در ردیف مربوط در جدول (۸-۵) قید می‌شود. توضیح ‎:٩‏ در صورتی که بخشی از این هزینه‌ها نیز کلی و به سال و یا دوره خاصی تعلق نداشته باشد. این هزینه‌ها نیز جز می‌شود. جدول ۷-۶- سایر هزینه‌های مستقیم استخراج ردیف عنوان مبلغ (هزار ریال) بیمه (مستقیما برای امر استخراج و غیر از بیمه کارکنان) ۳ اه می‌شود ولی بخش دیگری از هزینه‌های مذکور را که در پایان عمر معدن و یک‌باره باید صرف شودء نمی‌توان جز هزینه سالیانه منظور کردء مگر این که با ممیز دارایی در این مورد توافق به عمل آید که سالانه مبلغی به عنوان بازسازی محیط زیست ذخیره و در حساب جداگانه‌ای منظور شود تا در پایان عمر معدن» ذخیره مالی برای هزینه کردن مورد مذکورء موجود باشد در این صورت مبلغ ذخیره شده در قیمت تمام شده سالانه لحاظ می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- هزینه‌های سربار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- هزینه‌های سربار ۳۷ ۱-۵- هزینه‌های دستمزد غیرمستقیم جمع حقوق و مزایای پرسنلی که به طور غیر مستقیم در تولید ماده معدنی نقش دارند و به عبارت دیگر پرسنلی که در بخش استخراج کار نمی‌کنند نظیر مدیران» سرپرستان» کارمندان اداری و فروش و نظایر آن‌ها به عنوان دستمزد غیر مستقیم منظور می‌شود. در این بخش می‌توان از جدول (۱-۴) استفاده کرد. جمع کل هزینه‌های دستمزد غیر مستقیم را باید در جدول نهایی (جدول ۸-۵) درج کرد. ۲-۵- هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم مشابه افرادی که مستقیما در تولید ماده معدنی نقش دارند و به آن‌ها علاوه بر حقوق پایه و مزایای ماهانهء هزینه‌های دیگری تحت عنوان هزینه‌های جنبی تعلق می‌گیرد.ء به افرادی که غیر مستقیم در تولید نقش دارند نیز این هزینه‌ها تعلق می‌گیرد و تحت عنوان هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم منظور می‌شود.ء نظیر عیدی و پاداش, حقوق ایام تعطیلیء غذا و نظایر آن‌ها بنابراین در این بخش نیز می‌توان از جدول (۲-۴) استفاده و هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم را در آن منظور کرد. جمع کل هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم در جدول (۸-۵) درج می‌شود. از تعدادی ماشین‌آلات و تحهیزات خریداری شده ممکن است برای فعالیت‌هایی که غیر مستقیم در تولید نفش دارند.ء استفاده شود. بنابراین هزینه‌های تعمیر و نگهداری این دسته از ماشین‌آلات به حساب هزینه‌های سربار منظور می‌شود. لوازم یدکی مورد استفاده برای این گروه از ماشین‌آلات را نیز به حساب هزینه‌های سربار منظور می‌کنند. در مجموع هر گونه اقلام و لوازمی که از انبار برای این دسته از ماشین‌آلات و تجهیزات استفاده شودء تماما به حساب هزینه‌های سربار منظور می‌شود. در این بخش نیز می‌توان از جداول شماره (۳-۴) و (۴-۴) برای هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم استفاده کرد. جمع کل جداول مدکور باید در جدول (۸-۵) درج شود. 2-۵- هزینه‌های اجاره ماشین آلات و تجهیزات غیر مستقیم هزینه‌های سربار منظور می‌شودء هزینه‌های مربوط به اجاره آن‌ها نیز باید جز هزینه‌های سربار منظور شود. در این بخش نیز -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای محاسبه قیمت نمام تسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی می‌توان از جدول (۵-۴) استفاده کرد.ء با این تفاوت که هزینه‌های مربوط به اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم در آن منظور و جمع کل این جدول, در جدول (۸-۵) درج شود. ۵-۵- هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم مصرفی غیر مستقیم) قابل توجه است. بنابراین هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم (نظیر روغن» گریس و نظایر آن‌ها» جز هزینه‌های سربار است و در این بخش منظور می‌شود. از جدول ۶-۴ نیز می‌توان برای مواد مصرفی غیر مستقیم استفاده و هزینه‌های مربوط به این مواد را در آن قید کرد. جمع کل هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم نیز در جدول نهایی (جدول ۸-۵) درج می‌شود. 1-۵- هزینه‌های اداری و تشکیلاتی هزینه‌های اداری و تشکیلاتی» جز هزینه‌های غیر مستقیمند و با توجه به عنوان آن» مربوط به هزینه‌هایی در ارتباط با مسایل مستقیم آن‌ها وجود ندارد. در جدول (۱-۵) اقلام مربوط به هزینه‌های اداری و تشکیلاتی قید می‌شود و سرانجام جمع کل این جدول, به جدول (۸-۵) در ردیف مربوط انتقال می‌یاید. جدول ۱-۵- هزینه‌های اداری و تشکیلاتی ۱ ای هزینه‌های : نوشت فزار و که خی ی ۷-۵- هزینه‌های عوارض هزینه‌های عوارض نوسازی و سایر عوارض نیز جز هزینه‌های غیر مستقیم هستند و نوع مستقیم آن‌ها وجود ندارد. این هزینه‌ها عمدتا مرتبط به نوسازی ساختمان‌ها است. در جدول (۲-۵) هزینه‌های عوارض درج می‌شود و جمع این جدول نیز به جدول (۸-۵) انتقال می‌یاید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- هزینه‌های سربار ۳۹ جدول ۲-۵- هزینه‌های عوارض ههار ۳ ۱ اهز ینه‌های نوسازی ساختمان‌های ی ۴ عوارض ومیل جمع ۸-۵- هزینه‌های آموزس و کارآموزی آموزش پرسنل (اعم از پرسنل شرکت یا کارآموزان خارج از موسسه)» هزینه‌هایی را برای شر کت ایجاد می‌کند که باید تعیین و به حساب هزینه‌های سربار منظور شود. این دسته از هزینه‌ها نیز غیر مستقیم هستند. در جدول (۲-۵) هزینه‌های مربوط به آموزش و کارآموزی منعکس می‌شود و جمع کل آن‌ها نیز به جدول (۸-۵) انتقال می‌یاید. جدول ۳-۵- هزینه‌های آموزش و کارآموزی سس ۱۷ هزیههای وازم ‏ و مازومات رو به از ۹-۵- هزینه‌های بیمه (غیر از بیمه کار کنان) به منظور کاهش خسارت‌های ناشی از حوادث (آتش‌سوزی» سیل, زلزله و نظایر آن‌ها) معمولا اقلام مهم و با ارزش بیمه شده و هزینه‌های مربوط در حساب هزینه‌های بیمه منظور می‌شود. هزینه‌های بیمه, جز هزینه‌های غیر مستقیم است و میزان آن بستگی به حجم و آرزش اقلام بیمه شده دارد. در جدول (۴-۵)» هزینه‌های بیمه درج و نهایتا جمع کل این جدول به جدول نهایی (جدول ۸-۵) منتقل می‌شود. جدول ۶-۵- هزینه‌های بیمه (غیر از بیمه کار کنان) سس رک وس کی 3333333333333333 -------- صفحهٔ بعد -------- یک راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی ۱۰-۵- هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی با توجه به این که هزینه‌های انحام شده برای سرمایه‌گذاری ثابت» ممکن است تماما نقد نباشد و با دریافت تسهیلات انجام گیرد. بنابراین هزینه‌های مربوطه به بهره تسهیلات دریافتی (بلندمدت و کوتاه‌مدت)» باید محاسبه و در قیمت تمام شده منظور شود. در جدول (۵-۵)» هزینه‌های بهره مربوط به تسهیلات دریافتی درج می‌شود و جمع هزینه‌های بهره به جدول (۸-۵) انتقال می یابد. جدول ۵-۵- هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی هزینه (هزار ریال) 1 0 0 مس سس سایر هزینه‌های اس خر سل ۱۱-۵- هزینه‌های بازاریابی» توزیع و فروس هزینه‌های بازاریابی» توزیع و فروش» یکی از اقلام هزینه‌ای بسیار مهم و شامل همه هزینه‌هایی است که در زمینه بازاریابی, توزیع و فروش ماده معدنی صرف می‌شود. هزینه‌های یاد شده در جدول (۶-۵) منعکس می‌شود و جمع هزینه آن‌ها به جدول (۸-۵) انتقال می‌یاید. جدول 1-۵- هزینه‌های بازاریابی توزیع و فروش هزینه (هزار ریال) ۷ آهزینهای رای آ با 11111 ۳ هزشا ی اش زر شش ۵ سایر هزینه‌های مربوط به 3333333333333333 لگ سر سس ۱۳-۵- سایر هزینه‌های سربار معمولا هزینه‌های سربار دیگری نیز وجود دارد که به دلیل غیر مستمر بودن و اغلب غیر قابل پیش‌بینی بودن آن‌ها حساب منعکس و جمع کل این جدول نیز به جدول (۸-۵) منتقل می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل : َو ناخالم مالیاته معدنی نجم- هزینه‌های سربار جدول ۷-۵- سایر هزینه‌های سربار ن این قراردادها در هزینه‌ها منظور می‌شودء بنابراین مالیات این موارد در قیمت تمام شده منظور شد در این جدول این است که اگر بخشی از مالیات‌های متعلقه (به غیر از مالیات بر درآمد و سود ناخ تمام شده منظور نمی‌شود) در قیمت تمام شده منظور نشده باشد.ء در اینجا اضافه و درج شود. پس های استهلاک سرمایه‌گذاری ثابت» هزینه‌های مستقیم استخراج و هزینه‌های سربار تعیین شد.ء می را به شرح جدول (۸-۵) تعیین کرد. جدول ۸-۵- جمع هزینه‌ها و قیمت تمام شده ماده معدنی استخراج شده هزینه‌های استهلاک سرمایه‌گذاری‌های ثابت ۱ هزینه‌های استهلاک مراحل اکتشاف مربوط به سال محاسبه ۲ هزینه‌های استهلاک خرید حق امتیازها مربوط به سال محاسبه ۳ هزینه‌های استهلاک محوطه‌سازی و احداث ساختمان مربوط به سال محاسبه ۴ | هزینه‌های است‌هلاک راهسازی مربوط به سال محاسبه ۵ هزینه‌های استهلاک باطله‌برداری مربوط به سال محاسبه (معادن سطحی) ۶ | هزینه‌های استهلاک گشایش تجهیز و آماده‌سازی مربوط به سال محاسبه (معلان زیرزمینی) ۷ | هزینه‌های استهلاک تاسیسات زیربنایی مربوط به سال محاسبه ۸ هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات و تحهیزات مربوط به سال محاسبه ۹ هزینه‌های استهلاک ایمنی, امداد و نجات و اطفای حریق مربوط به سال محاسبه ۰ هزینه‌های استهلاک مخازن مورد نیاز مربوط به سال محاسبه ۱ هزینه‌های استهلاک مخازن مورد نیاز مربوط به سال محاسبه ۱۲ هزینه‌های استهلاک سایر سرمایه‌گذاری‌های ثابت هزینه‌های مستقیم استخراج ۳ | هزینه‌های دستمزد مستقیم مربوط به سال محاسبه ۴ هزینه‌های جنبی دستمزد مستقیم مربوط به سال محاسبه ۵ | هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم مربوط به سال محاسبه ر ریال) نوان قیمت تمام شده هزینه (هزار ریال) 5 مبلخ «های ه در ط به ماده -------- صفحهٔ بعد -------- 2۳ راهنمای محاسبه قیمت نمام تسده در فعا ادامه جدول ۸-۵- جمع هزینه‌ها و قیمت تمام شده ماده معدنی استخراج شده ۱۶ هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تجهیزات مستقیم مربوط به سال محاسبه ۷ | هزینه‌های مواد مصرفی مستقیم مربوط به سال محاسبه ۸ | هزینه‌های حقوق دولتی مربوط به سال محاسبه ۹ سایر هزینه‌های مستقیم استخراج مربوط به سال محاسبه هزینه‌های سربار ۰ | هزینه‌های دستمزد غیر مستقیم مربوط به سال محاسبه ۱ هزینه‌های جنبی دستمزد غیر مستقیم مربوط به سال محاسبه ۲ هزینه‌های تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات غیر مستقیم مربوط به سال محاسبه ۳ هزینه‌های اجاره ماشین‌آلات و تحهیزات غیر مستقیم مربوط به سال محاسبه ۴۳ هزینه‌های مواد مصرفی غیر مستقیم مربوط به سال محاسبه ۵ هزینه‌های اداری و تشکیلاتی مربوط به سال محاسبه ۶ | هزینه‌های عوارض مربوط به سال محاسبه ۷ هزینه‌های آموزش و کارآموزی مربوط به سال محاسبه ۸ , هزینه‌های بیمه (غیر از بیمه کار کنان) مربوط به سال محاسبه ۹ . هزینه‌های کارمزد و بهره تسهیلات بانکی مربوط به سال محاسبه ۰ | هزینه‌های توزیع و فروش و بازاریابی مربوط به سال محاسبه ۱ سایر هزینه‌های سربار مربوط به سال محاسبه جمع هزینه‌ها با توجه به تولید ........ تن/ متر مکعب سنگ معدن, قیمت تمام شده هر تن/ متر مکعب یت‌های اسنخراج مواد ۱ سس -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ نسهیم هزبنه‌ها درمعادن با تولید بیش از یک محصول -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشسم- نسهیم هزینه‌ها در معادن با نولید بیش از یک محصول 0 در برخی از معادن ممکن است به جای یک محصول, چند محصول تولید شودء که می‌توان بر مبنای درجه خلوص, نوع و سایر مشخصات. آن‌ها را تفکیک کرد. در این گونه مواردء محصولات تولید شده دارای هزینه‌های مشترک هستند. هزینه‌یابی محصولات مشترک و فرعی, به علت غیر قابل تفکیک بودن هزینه‌های مشترک» بسیار مشکل است. برای مثال کانسارهای سرب و روی که معمولا با هم هستند در این حالت» سرب و روی تا زمانی که از یکدیگر جدا نشده‌انده محصولات مشترکند و هزینه‌های اکتشاف. استخراج و تفکیک آن‌ها به عنوان هزینه‌های مشترک محسوب می‌شود. هیچ یک از این محصولات را نمی‌توان قبل از رسیدن به نقطه تفکیک. به تنهایی تولید کرد. جمع هزینه‌های مصرفی تا نقطه تفکیک (هزینه‌های مشترک) باید به صورت مجزا روی هزینه‌های مشترک را معمولا با هزینه‌های عمومی اشتباه می‌گیرند.ء در حالی که وجه تمایز عمده‌ای بین این دو وجود دارد. هزینه‌های مشترک جز هزینه‌های مستقیم هستند در حالی که هزینه‌های عمومی, هزینه‌های غیر مستقیم محسوب می‌شوند. هزینه- های عمومی را می‌توان بین واحدهای تولید شده بر اساس استفاده نسبی از تسهیلات عمومی تولید. سرشکن کرد. برای مثال, هزینه سوخت یا انرژی ممکن است بر اساس حجم تولید و یا میزان مصرف طبق کنتور به محصولات تسهیم شود.ء در حالی که هزینه‌های مشترک به آسانی قابل تفکیک و تسهیم بین محصولات تولیدی نیست. برای تعیین قیمت تمام شده یک واحد محصول,» هزینه‌های مشترک معمولاا بر اساس معیارهای قابل قبول به محصولات مشترک تسهیم می‌شود که به آن هزینه‌یابی محصولات فرعی می‌گویند. هزینه‌های عمومی (سربار)» از طریق تعیین نرخ جذب به محصولات اصلی و فرعی و هزینه‌های مشترک نیز با روش‌های مربوط بین محصولات اصلی و فرعی تسهیم می‌شوند. روش‌های تسهیم هزینه‌های مشترک در معادن مختلف با توجه به شرایط و نوع هزینه‌ها متفاوت است و در هر معدن باید یکی از این روش‌هاء متناسب با وضعیت موجود انتخاب شود. مهم‌ترین روش‌های تسهیم هزینه‌های مشترک به محصولات به شرح زیر است. ۳- ۹- روش تسهیم به نسبت ارزش هر نوع محصول این روش به صورت گسترده در معادن مورد استفاده قرار می‌گیرد و در آن استدلال می شود که قیمت بازار هر محصول, منعکس کننده هزینه‌های مصرفی برای تولید آن است و اگر یک محصول به قیمتی بیشتر از محصول دیگر به فروش می‌رسد.ء دلیل آن بیشتر بودن هزینه‌های تولید آن محصول نسبت به محصول دیگر است. به عنوان مثال» اگر یک محصول معدنی با سه نوع عیار (عیار بالاء عیار متوسطء عیار کم) تولید شودء بر اساس میزان فروش آن‌ها می‌توان هزینه‌های مشترک را تسهیم کرد (جدول ۱-۶). -------- صفحهٔ بعد -------- 27 راهنمای محاسبه قیمت تمام نسده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی جدول ۱-1- تسهیم هزینه‌ها به ازای ارزش هر محصول محصولات مشترک تولید سالیانه (تن) قیمت هر تن محصول جمع میزان فروش تسهیم هزینه‌های تولید (ریال) (ریال) (ریال) محصول عیار بالا ۳ ۵ م۱ ۱ محصول عیار متوسط ۳ ۳ ی ۵ محصول عیار کم ۵ ۱ ۳ ۳ مجموع ۱ ۳ ۳ اگر هزینه‌های تولید محصولات یاد شده برابر با ۶ ریال باشدء درصد هزینه تولید محصوللات فوق به فروش مم/ عم / ۶ هزینه‌های تولید ( رد اک اس مم / ۵ / ۲۲ میزان فروش بنابراین با ضرب فروش هر محصول در ۷۱ می‌توان سهم هزینه‌های مشترک برای هر محصول را تعیین کرد. استفاده از این است. ممکن است انواع مختلف محصول از نظر نوع باشد که به همین ترتیب عمل می‌شود. ۳-۹- روش تسهیم به نسبت تناژ تولید شده هر محصول در این روش» تسهیم هزینه‌های تولید محصولات مختلف. بر اساس وزن تولیدی آن‌ها انجام می‌گیرد که ممکن است بر اساس فاکتورهایی نظیر تعدادء کیلوگرمء لیتر و تن باشد. این روش زمانی به کار می‌رود که قیمت فروش محصولات تولید شده» تفاوت فاحشی با یکدیگر نداشته باشد. زیرا اگر قیمت محصولات تولیدی» نزدیک به یکدیگر باشد. می‌توان هزینه‌ها را بر اساس میزان تولید آن‌ها تسهیم کرد در حالی که اگر قیمت محصولات تفاوت چشمگیری با یکدیگر داشته باشدء نمی‌توان تصور کرد که برای محصولی جدول ۲-۹- تسهیم هزینه‌ها به نسبت تناژ تولید نوع محصول تولید سالانه (تن) درصد وزنی تسهیم هزینه‌های تولید (ریال) محصول عیار متوسط ۳۰ ۳۰ 1 محموع ۱ ۰ مممل//۱۶ آن‌ها تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل تسسم- نسهیم هزینه‌ها در معادن با تولید بیش از یک محصول 2۷ 2-1- روش تسهیم به نسبت هزینه‌های مستقیم تفکیک شده مستقیم تفکیک شده برای آن‌ها است. به عبارت دیگرء هر محصولی که میزان هزینه‌های مستقیم تفکیک شده آن بیشتر باشدء سهم میزان هزینه‌های مستقیم هر محصول نسبت به کل هزینه‌های مستقیم تعیین شود. سرانحام بر اساس درصدهای به دست آمده» سهم هزینه‌های مشترک هر محصول تعیین می‌شود(جدول ۳-۶). جدول ۳-۹- تسهیم به نسبت هزینه‌های مستقیم نوع محصول تولید سالانه (تن) ‏ هزینه‌های مستقیم درصد هزینه‌های مستقیم تسهیم هزینه‌های تولید (ریال) تفکیک شده (ریال) تفکیک شده به کل محصول عیار بالا ۳ ۱۳ ۰ ی محصول عیار متوسط ۳ 3 ۳۰ ۳ محصول عیار کم ۵ ۱ ۵۰ و محموع ۱ 0 ۰ مر /۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقالهء به صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی 116721711213131.1۳ قابل دستیابی امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- آ0 3۵۱۱ 151216 9 م20 ۳1212 ۹5۳۳۵۵21 ۲۵۲ مدعلوزد۳ ۷۶۵ |۹11۵ 0۳] کعرزاعمزای) 8 ا۶) ۲۳۱1210 2 .۲0 5 200 1051۳165 ۵1 ۱11۵1۹۷ 0 51۳312 1۵۲ 160۷ ا 0166 [3۵ع2/11 20 ۸11۵1۲5 3110108 0۲ 01۲1۵ م1 5 166162 0۲ 601 0271ع1 ۱۱۱۹۱۵۱ 0 200 ۳۳[011۵1100 1۵1۵۶ ۵۲ 0166 ادا ۱۱۱۱ مره ه ۱۳/۸ ۱۱۹۱ ی ی3[۳3[ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- استخراج مواد معدنی را ارایه می‌کند به نحوی که با استفاده از روش‌ها و الگوی آرایه شده می‌توان هزینه‌های مختلف در این زمینه را طبقه‌بندی کرد و با توجه به عوامل مربوط به قیمت تمام