صفحهٔ اول ›
سازمان برنامه و بودجه کشور
سازمان برنامه و بودجه کشور
سازمان برنامه و بودجه کشور
⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
جمهوری اسلامی آبران
سازمان برنامه و بودجه کشور
ضوابط و معیلرهای طراحی فضاهای آموزشی مراگز
آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی سازمان نوسازی. توسعه و تجهیز مدارس کشور
امور نظام فنی و اجرایی کشور معاونت فنی و نظارت
ی 3[(02 ۷۳۱
۱۳۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
:ش ش
1646843
با
سمه
تعالی
بخشنامه به دستگاه
های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران
:شماره
96/1200488
:تاریخ
13
/
03
/
1396
:موضوع
ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
( به استناد ماده23
قانون برنامه و بودجه و مواد6
و7) آیین نامه
استانداردهای اجرایی طرح های
عمرانی-
مصوب سال1352
و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویب نامه شماره
42339/ت33497
هـ مورخ20
/
4
/
1385
هیأت محترم وزیران)، به پیوست ضابطه شماره734
امور نظام فنی
و
اجرایی ، با عنوان«
ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان با نیازهای
ویژه
»
از نوع
گروه سوم ابالغ می.شود
رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ01
/
07
/
1396
.الزامی است
امور نظام فنی و اجرایی این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در مورد مفاد این ضابطه
.بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد
محمد باقر نوبخت
سازمان
ربانهم و بودهج کشور
ریاست جمهوری
رییس سازمان
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
خواننده گرامی:
امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این
ضابطه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان؛ این اثر مصون از
از این رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد واشکال فدسی مراتسب را بسه
صورت زی رگزارش فرمایید:
۱- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید.
۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان د/رید.
۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید.
۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید.
کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت.
نشادی برای مکاتبه تهران؛ میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه مرکز تلفن ۳۳۳۷۱
سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی
۳00 ۷02
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
باسمه تعالی
هدف از تهیه و انتشار مجموعه حاضر, که بر اساس مطالعه تحقیقات علمی و عملی انجام شده در داخل و خارج کشور با در
نظر گرفتن امکانات و شرایط اقتصادی و سیاستهای نظام آموزشی و تربیتی مبتنی بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
کشورء تهیه ضوابط و معیارهایی است که به ایجاد فضاهای آموزشی و تربیتی بهینه و متناسب برای ارتقای کیفیت نظام
آموزشی کودکان با نیازهای ویژه منتهی گردد. این ضوابط بر مبنای سیاست‌هاء دستورالعمل‌هاء نظام‌نامه‌هاء برنامه‌های آموزشی
9 تربیتی 9 اطلاعات کسب شده از کارشناسان 9 مسوولان دفاتر ستادی 9 اجرایی دستگاههای ذیربط بخش خحصوصی و9 با در
نظر گرفتن نیازهای آموزشی تهیه شده است و رعایت آنها در طراحی و برنامه‌ریزی الزامی می‌باشد.
اقدام نموده است. علی رغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود
موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال نمایند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای
دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با هم‌فکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان
مجرب این حوزه» نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری
عموم, اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ
تدوین مطالب آن صفحه درج شده است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد
شد. از این رو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود.
بدین وسیله معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی از تلاش‌ها و جدیت رئیس آمور نظام فنی و اجرایی کشور جناب آقای
مهندس غلامحسین حمره مصطفوی و کارشناسان محنرم امور نظام فنی 9 اجرایی. جناب آقای دکتر علی علانی محفق
محترم که به عنوان پژوهشگر اصلی پروژه تلاش نموده‌اند و همچنین از جناب آقای دکتر محمدتقی نظرپور رئشیس
محترم. مدیران و کارشناسان دفتر فنی و تحقیقات سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشور و جناب آقای دکتر
مرتضی رئیسی دهکردی رئیس محترم پیشین سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مدارس کشور و سایر کسانی که در
جهت تکمیل و پر بار شدن مطالب نشریه حاضر اظهار نظر کرده‌اند. قدردانی و تشکر می‌نماید.
معاون فنی و توسعه آمور زیربنایی
بهار ۱۳۹۶
-------- صفحهٔ بعد --------
تهیه و کنترل «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه»
[ضابطه شماره ۷۳۴ ]
اعضای کمیته داوری:
دکتر محمد تقی نظرپور معاون وزیر و رئیس سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
دکتر مرتضی رئیسی دهکردی عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت
مهندس مان ا... عباسی معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس سید مهدی حسینی نیا رئیس گروه معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس محمد چگنی مدیر کل نوسازی» توسعه و تجهیز مدارس استان لرستان
اعضای کمیته فنی و اجرایی سازمان نوسازی,توسعه و تجهیز مدارس کشور و سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور:
مهندس علی شهری مدیر کل دفتر برنامه ریزی و تامین منابع سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس حمید علیان نژاد مدیر کل دفتر فنی و تحقیقات سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس مرتضی خبره معاون مدیرکل دفترفنی و تحقیقات سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس سپیده سلطانیان کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس ریحانه نوروزی تفرشی کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس مجید رحمتی احمد آباد کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس مهدی آئینی کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس حمیده رحیمی کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
مهندس احمد فردچیان کارشناس معماری سازمان نوسازی؛توسعه و تجهیز مدارس کشور
محسن غفوریان معاون برنامه ریزی آموزشی و توانبخشی سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور
نسیم عزیزی کارشناس سنجش و ارزشیابی تحصیلی سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور
اعضای گروه هدایت و راهبری سازمان برنامه و بودجه کشور:
علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی
فرزانه آقا رمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی
احمد خوشدل نیکخو کارشناس معماری, آمور نظام فنی و اجرایی
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
مقدمه
فصل اول - آشنایی با دانش آموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراکز آموزشی آنها
۱-۱- کلیات
۱-۱-۱- معرفی گروههای دانش آموزان (ن)
۲-۱-۱- مشخصات دانشآموزان (ن)
۳-۱-۱- دوره‌ها و مقاطع تحصیلی دانشآموزان در مراکز آموزش (ن)
۴-۱-۱ مراکز آموزش (ن)
فصل دوم - معیارهای تعیین ظرفیت و سرانه فضاها
۱-۲- تعاریف و عملکرد فضاهای آموزشی مورد نیاز مراکز آموزشی (ن)
۱-۱-۲ فضاهای بسته
۲-۱-۲- فضای باز
۱-۳-۲- ظرفیت فضاهای آموزشی
۳-۲ تعیین سرانه‌های طراحی
۱-۳-۲- سرانه طراحی فضاهای بسته
۲-۳-۲- سرانه فضاهای باز
فصل سوم- جدول برنامه فیزیکی مدارس با نیازهای ویژه
۱-۳- کلیات
۱-۱-۳- جدول برنامه فیزیکی فضاهای بسته
۲-۱-۳- جدول مساحت زمین مورد نیاز برای مراکز آموزش (ن)
فصل چهارم- توصیه‌های طراحی فضاهای آموزشی
۱-۴- کلیات
۱-۱-۴- توصیه‌های طراحی کالبدی فضا
۳-۱-۴ توصیه‌های عمومی
۳-۱-۴- توصیه‌های اقلیمی
فصل پنجم - مکان‌یابی مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
۱۷
۳۱
۲۳۳
۳۳
۳۳
۳۴
۳۴
۳۶
۳۶
۵1۳
۵۵
۵۵
۷۱
۷۳
۷۵
۷۵
۱۰۴
۱۱۲
۱۱۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-
۵- کلیات ۱۱۷
۱-۱-۵-مکان مناسب در شهر ۱۱۷
۲-۱-۵- همجواری ۱۱۸
۳-۱-۵ معابر و همسایگان ۱۱۸
۴-۱-۵- مشخصات زمین پروژه ۱۳۰
منابع و مراحجع ۱۳۳
فهرست جدول‌ها
جدول ۱-۱- مقایسه قد کودکان معلول و سالم ۸
جدول ۲-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانشآموزان گروههای مختلف به دورهی پیش از دبستان ۱۲
جدول ۳-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانشآموزان گروههای مختلف به دورهی ابتدایی دانشآموزان (ن) ۰ ۱۳
جدول ۴-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی متوسطه اول (ن) و متوسط اول
پیش حرفه‌ای ۱۳
جدول ۵-۱- رشته‌های کاردانش و فنی و حرفه‌ای دانشآموزان (ن) با نوع معلولیت ۱۵
جدول ۶-۱- مشخصات کارگاههای رشته‌های کاردانش و فنی و حرفه‌ای دانشآموزان (ن) (پسرانه) ۵
جدول ۷-۱- مشخصات کارگاههای رشته‌های کاردانش و فنی و حرفه‌ای دانشآموزان با نیازهای ویژه (دخترانه) ۰ ۱۶
جدول ۸-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی تحصیلی متوسطه‌ی دوم (ن) و
متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای ۷
جدول ۹-۱- رشته‌های دورهی متوسطه‌ی حرفه‌ای (کم‌توانان ذهنی) ۱۷
جدول ۱۰-۱- نحوه‌ی تشکیل کلاس‌ها در مراکز آموزش (ن) ۱۸
جدول ۱-۲- محاسبه‌ی تعداد کارکنان غیرآموزشی مراکز آموزش (ن) (درجه‌بندی شده برمبنای جمعیت از ۲۵ تا۱۵۰ نفر) ۲۴
جدول ۲-۲- حد نصاب تشکیل کلاس در دوره‌های مختلف تحصیلی ۳۴
جدول ۳-۲- فضاهای آموزشی در مقطع پیش از دبستان - برای گروه کم‌توان ذهنی ۳۵
جدول ۴-۲- فضاهای آموزشی در دورهی پیش از دبستان - برای گروه آسیب‌دیده‌ی شنوایی/ بینایی ۳۵
جدول ۵-۲- فضاهای آموزشی در دورهی ابتدایی - برای گروه کم‌توان ذهنی ۳۵
جدول ۶-۲- فضاهای آموزشی در دورهی ابتدایی - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی و شنوایی ۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدول‌ها
جدول ۷-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی اول (پیش حرفه‌ای) - برای گروه کم‌توان ذهنی, آسیب‌دیده
شنوایی و آسیب‌دیده بینایی ۳۵
جدول ۸-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی اول - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی و شنوایی ۳۶
جدول ۹-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (حرفه‌ای) - برای گروه کم‌توان ذهنی. آسیب‌دیده شنوایی و
جدول ۱۰-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (کاردانش/ فنی و حرفه‌ای) - برای گروه آسیب‌دیده‌ی شنوایی ۳۶
جدول ۱۱-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (کاردانش/ فنی و حرفه‌ای) - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی ۳۶
جدول ۱۲-۲- خلاصه فهرست فضاهای مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه ۳۸
جدول ۱-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان و ابتدایی ۵۶
جدول ۲-۳- فضاهای بسته ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان, ابتدایی» متوسطه ی اول پیش حرفه‌ای و
دوم حرفه‌ای (مجتمع کم‌توان ذهنی) ۵۸
جدول ۳-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای ۶۱
جدول ۴-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) متوسطه دوم حرفه‌ای ۲
جدول ۵-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان, ابتدایی» متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای ۶۳
جدول ۶-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان ابتدایی» متوسطه‌ی اول و دوم (ن) ۰ ۶۶
جدول ۷-۳- فهرست و مساحت فضاهای اضافی مورد نیاز مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی ۸
جدول ۸-۳- مساحت حداقل فضای باز مورد نیاز مراکز آموزش (ن) ۳۱
جدول ۹-۳- مساحت زمین مورد نیاز مراکز آموزش (ن) ۷۱
جدول ۱-۴-ابعاد زمینهای ورزشی 1۸
جدول ۱-۵- عرض خیابان و پیاده رو کنار مراکز آموزشی ۱۱۹
جدول ۲-۵- رابطه مساحت زمین مراکز آموزش با ظرفیت دانش‌آموزی ۱۳۱
شکل ۱-۱-ابعاد دسترسی راحت کودکان معلول ۹
شکل ۱-۵- ورودی مرکز آموزشی ۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
مقدمه یریما ۱
مقدمه
آموزش و پرورش به عنوان نهاد فرهنگی و اجتماعی گسترده و فراگیرء نقش بنیادی و بی‌بدیل در سرنوشت جامعه
ایفا می‌کند. تمامی افراد جامعه. بخشی از بهترین و مستعدترین سنین فراگیری خویش را در درون مدرسه و در سایه
آموزش‌های معلمان و مربیان سپری می‌کنند. توجه به آموزش عمومی جدای از میزان استعداد و توانایی هر فرد از جمله
وظایف آموزش و پرورش کشور می‌باشد لذا رویکرد اساسی نظام تربیت رسمی و عمومی در راستای تربیت گروههای با
نیازهای خاص, تربیت مورد نیاز ویژه‌ی این گروه‌ها در شرایط معمولی و در کنار گروههای عادی دانشآموزان می‌باشد. اما
در صورت ضرورت (عدم امکان حضور در کنار دیگران با رعایت مصلحت‌های تربیتی) جداسازی و تفکیک این گروه از
دانشآموزان می‌تواند با نظر والدین و بررسی کارشناسی صورت پذیرد. طبق مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و
تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران, اولویت تخصیص منابع در تمامی ابعاد جهت عدالت تربیتی خصوصا در
رابطه با دانشآموزان با نیازهای ویژه باید یکی از جهت گیری‌های کلان برنامه‌های اقتصادی باشد.
این افراد تاثیر فراوان گذاشته و سرنوشت آینده آنان بر مبنای آموزش و پرورش صحیح قرار دارد و کلید آن در دست
معلمان و مدیران آموزشی این مراکز می‌باشد.
امروزه برمبنای نظریه‌های جدید آموزشی. دانشآموزان کم‌توان ذهنی یا جسمی به طور معمول در مراکز آموزشی
عادی و همراه با دیگر دانشآموزان تحصیل می‌کنند و تنها گروه‌هایی با آسیب‌های بسیار پیشرفته به فضاهای مجزا نیاز
شکل بگیرند. بدین ترتیب. بحث درمورد نیازهای خاص افراد وجه تازه‌ای می‌یابد و به تامین فضای آموزشی«قابل
دسترس» برای همه افرادء منجمله افراد با نیازهای ویژه مبدل میگردد. فضای آموزشی «قابل دسترس» به فضایی اطلاق
می‌شود که ضمن آنکه واجد شرایط عمومی فضاهای آموزشی است. به موجب تمهیداتی اقتضای استفاده آسان افراد با
نیازهای ویژه را نیز دارد. برای آنکه آموزش این کودکان متحقق شود. ممکن است بتوان با تمهیداتی مراکز آموزشی
عمومی را برای آنان قابل دسترس کرد وبا ایجاد فضاهای پشتیبان در کنار فضاهای عمومی مراکز آموزشی, امکان پذیرش
این کودکان در مراکز آموزشی عادی را به وجود آورد. در حالت دیگر ممکن است بتوان بخشی مجزا در کنار مراکز
آموزشی معمولی فراهم نمود که کودکانی که نیاز به مراقبت ویژه در تمام طول روز دارند در آن آموزش بگیرند.
ایجاد فضای آموزشی «قابل دسترس» موجب می‌شود که همه‌ی افراد جامعه در شرایط یکسان و برابر و با حفظ
کرامات انسانی از خدمات آموزشی در اجتماع بهره ببرند و به کمک آن توانایی خود در اداره‌ی امور زندگی و فعالیت
برای دستیابی به نتیجه مناسب برای مراکز آموزشی قابل دسترس باید افرادی در سطوح تخصصی مختلف همکاری
کنند: معماران» متخصصین آموزش و بهداشت. دولتمردان و نهادهای محلی, والدین یا متولیان کودکان نیازمند مراقبت
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
ویژه, مدیران و کارکنان آموزشی و غیرآأموزشی مراکز آموزشی» پزشکان و درمانگران و نهادهای داوطلب. طراحان و
برنامه ریزان همگی در تحقق این امر سهیم هستند. تبدیل یک مرکز آموزشی به مکانی متعلق به همه روندی تدریجی
برای حرکت در این روند تدریجی لازم است مدیریت صحیح و خلاق. بازبینی فضاهاء برنامه‌ریزی تغییرات. و بهسازی
بر این اساس, سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشورء بر اساس ابلاغ سیاستهای اجرایی برنامه ششم توسعه
از سوی مقام معظم رهبری مبنی بر اجرایی نمودن سند تحول بنیادین آموزش وپرورش " (بند ۷۵ سر فصل امور علم
فناوری و نوآوری) و ابلاغ آن توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی و در راستای تحقق سند مذکورء متناسب با ساحت‌های
تربیتی و هماهنگ با مولفه‌های معماری و مدیریت فنی و مهندسی و نیز ماموریت این سازمان به عنوان یکی از
زیرنظام‌های اصلی نظام تربیت رسمی عمومی (زیر نظام تامین فضاء تجهیزات و فناوری)" با هدف برطرف کردن
چالش‌های موجود در امر ضوابط طراحی فضاهای آموزش و پرورش برای کودکان با نیازهای ویژه» مبادرت به تهیه و
تدوین ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی و تربیتی با رویکرد به نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی کشور
نموده است.
مجموعه حاضر تحت عنوان «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه» را
به عنوان یک دستورالعمل مورد استفاده برنامه‌ریزان» کارشناسان, طراحان و مهندسان ذیربط قرار می‌دهد.
معاون عمرانی وزیر و رییس سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مدارس کشور
۱- سند رسمی پایه. مدون و مصوب که برای ترسیم نقشه حرکت آموزش و پرورش کشور در افق چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران بر پایه
بنیان‌های نظری تدوین شده و ملاک و راهنمای تصمیم‌گیری‌های اساسی برای هدایت. راهبری و نظارت بر استقرار نظام تربیت رسمی عمومی کشور و زیر
نظام‌های آن در سطح ملی. تحقق تحولات محتوایی و ساختاری مورد استناد و استفاده قرار می‌گیرد. این سند پس از بررسی و تصویب در شورای عالی
آموزش و پرورش در تاریخ ۱۳۹۰/۰۷/۰۵ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز رسیده است.
۲- کلیه فعالیتهای برنامه‌ریزی. سامان دهی. طراحی. اجراء نظارت و پشتیبانی مربوط به تامین کالبد نظام تربیت رسمی و عمومی و تدارک تجهیزات و
فناوری آن را متناسب با ساحت های تربیت و هماهنگ با مولفه های معماری و طراحی شهری, تکنولوژی ساخت. لوازم و تجهیزات. منابع (انسانی- مادی-
مالی) و مدیریت فنی و مهندسی در راستای دستیابی به اهداف نظام تربیت رسمی و عمومی به عهده دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۱
آشنایی با دانش آموزان با نیازهای
ویژه (استثنایی) و مراکز آموزشی
آنها
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش ی آنها ۹۵/۱۳/۱۸ ۵
۱-۱ کلیات
دانش آموز (ن) دانش‌آموزی است که از نظر یادگیری. ارتباطی, حسی (بینایی. شنوایی)» جسمانی و رفتاری به طور
قابل ملاحظه‌ای سیب دیده باشد و مشکلات آموزشی و رشدی او که به وسیله‌ی آزمون‌ها مشخص شده است. در حدی
است که مانع یادگیری شده و روی عملکرد آموزشی او اثر نا مطلوب می گذارد. این دانش آموز برای این که بتواند از
۱-۱-۱- معرفی گروههای دانش آموزان (ن)
در کشور ما با ادغام گروههای معلول. دانشآموزان (ن) در گروههای ذیل خدمات دریافت می‌کنند. این گروه‌ها عبارتند از:
۱-۱-۱-۱- دانشآموزان کم‌توان ذهنی
۳۲-۱-۱-۱- دانشآموزان ا سیب دیده‌ی شنوایی
۳-۱-۱-۱- دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی
۴-۱-۱-۱- دانشآموزان دارای مشکلات ویژه‌ی یادگیری
۵-۱-۱-۱- دانشآموزان دارای اختلال رفتاری - هیجانی
۶-۱-۱-۱- دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی
۷-۱-۱-۱- دانشآموزان چند معلولیتی
۸-۱-۱-۱- دانشآموزان طیف اتیسم
۹-۱-۱-۱- دانشآموزان دارای هوش مرزی
۱-۱-۱-۱ دانش آموزان کم توان ذهنی
دانش آموز کم‌توان ذهنی دانش‌آموزی است که به طور معنی‌دار در عملکرد هوشی (دو انحراف معیار زیر میانگین
استاندارد)» رفتار سازشی, اجتماعی و عملی وی محدودیت وجود دارد و ناتوانی او در سنین رشد و قبل از سن ۱۸ سالگی
به وقوع پیوسته است. دانشآموزان با کم‌توانی ذهنی از نظر آموزشی به سه گروه حمایت‌پذیرء تربیت‌پذیر و آموزش‌پذیر
۱- در متن گزارش به منظور مختصر کردن و پرهیز از تکرار مداوم عبارت مراکز آموزشی دانش آموزان با نیازهای ویژه و دانش آموزان با نیازهای ویژه. از
عبارت‌های مراکز آموزش (ن) 9 دانش آموزان (ن) استفاده شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
. ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
تقسیم می‌شوند که سازمان آموزش و پرورش دانشآموزان (ن) مسوولیت تعلیم و تربیت دانشآموزان کم توان ذهنی
آموزش‌پذیر با هوشبهر ۵۰ الی ۷۰ را به عهده دارد.
در اختلال کم‌توان ذهنی. اختلال هوشی و اختلال حرکتی به وضوح دیده می‌شود. مطالعات نشان داده اند که این دو
نوع اختلال, با یکدیگر همیستگی دارند. بعنی هرچه کم‌توانی بیش‌تر باشد. اختلال حرکتی جدی‌تر و مشهودتر است. از
خواهد رفت و نیز هر چه که مهارت‌های یادگیری بالاتری در فرد موجود باشد. او از مهارت‌های حرکتی کامل‌تری
برخوردار است.
۲-۱-۱-۱ دانش آموزان آسیب‌دیده شنوایی
شنوایی (ناشنوا)؛ به دانش آموزانی اطلاق می‌شوند که با میزان باقیمانده‌ی شنوایی خود. علی رغم استفاده از وسایل کمک
شنوایی, نتوانند گفتار دیگران را از طریق حس شنوایی بشنوند. لذا از فراگیری زبان پیرامون خود از طریق حس شنوایی,
محروم هستند. دانشآموزان دچار آسیب‌دیدگی خفیف تا متوسط (کم شنوا) به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شوند که میزان
باقیمانده‌ی شنوایی آنها با استفاده از وسایل کمک شنوایی و بهره‌گیری از راهنمایی‌های آموزشی برای دریافت مطالب
شنیداری و گفتاری کافی می‌باشد.
مهارت‌های ضعیف گوش دادن و مشکل درک در حضور صداهای مزاحم از ویژگیهای کودکان با آسیب شنوایی است.
۳-۱-۱-۱ دانش آموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی
(نابینا)؛ به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شوند که فاقد بینایی بوده و یا میزان باقیمانده‌ی بینایی آنها علی رغم استفاده از
وسایل کمک بینایی به حدی کم و محدود باشد که ایجاب نماید آموزش آنها از طریق روش های آموزشی ویژه نابینایان
و خط بریل صورت پذیرد. دانش آموزان دچار آسیب‌دیدگی خفیف تا متوسط بینایی (کم بینا) دانش آموزانی هستند که
میزان باقیمانده‌ی بینایی آنها با استفاده از وسایل کمک بینایی به حدی کم و محدود است که قادر به استفاده از
خطوط کتاب‌های عادی نبوده و برخورداری آنان از آموزش و پرورش, مستلزم استفاده از کتاب‌های درشت خط باشد.
۴-۱-۱-۱ - دانش آموزان دارای مشکلات ویژه پادگیری
دانشآموزان دارای مشکلات یادگیری به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شوند که در یک یا چند فرآیند پایه مربوط به
استفاده از زبان گفتاری و نوشتاری دچار اختلال هستند که این وضعیت ممکن است خود را در توانایی ناقص برای گوش
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸ ۷
۵-۱-۱-۱- دانش آموزان دارای اختلال رفتاری - هیجانی
دانشآموزان دارای اختلال رفتاری - هیجانی دانش‌آموزانی هستند که پاسخ‌های رفتاری - هیجانی آنها در مرکز
آموزشی به صورت :1 با هنجارهای پذیرفته شده بر اساس سن. جنسیت. قومیت با فرهنگ. تفاوت معنی‌داری با
مراقبت از خود. روابط اجتماعی, سازگاری شخصی و سازگاری شغلی آنها اثر بگذارد.
۶-۱-۱-۱- دانش آموزان معلول حسمی - حرکتی
دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی به دو دسته تقسیم می‌شوند. دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی شدید و
عمیق؛ به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شوند که علی رغم داشتن هوشبهر مرزی و بالاترء به علت آسیب‌دیدگی شدید در
اندام‌های فوقانی, تحتانی یا هردو قادر به انجام امور شخصی نباشند. به طوری که با ایجاد تسهیلات. انطباق و تعدیل
روش‌های آموزشی و پرورشی, ابزارها و تجهیزات ویژه, می‌توانند از امکانات آموزشی - پرورشی بهره گیری نمایند.
دانش آموزان معلول جسمی - حرکتی خفیف و متوسط؛ به دانش آموزانی اطلاق می‌شوند که علی‌رغم معلولیت جسمانی در
اندام‌های فوقانی, تحتانی یا هر دوء دارای هوشبهر مرزی و بالاتر باشند.ء به طوری که با استفاده از تسهیلات. ابزارها و
۷-۱-۱-۱ دانش آموزان چند معلولیتی
دانشآموزان چند معلولیتی دانش‌آموزانی هستند که دو یا بیش‌تر از دو ناتوانی دارند که وابسته به یکدیگر نیستند و
این ناتوانی‌ها در حدی است که روی عملکرد آموزشی آنها تاثیر می‌گذارد.
دانشآموزان چند معلولیتی به سه طبقه‌ی اصلی زیر تقسیم می‌شوند:
۱ آسیب‌دیده بینایی - آسیب دیده شنوا بی: دانش آموزانی که هیچ‌یک از دو حس بینایی و شنوایی آنها قادر
۲- ناتوانی های چندگانه: مشکلات آموزشی و رشد دانش آموزان با ناتوانی‌های چندگانه در حدی است که یک
برنامه طراحی شده برای نیازهای کودکان با ناتوانی‌های کمتر نمی‌تواند برای آنها کافی باشد.
۳- ناتوانی‌های چندگانه شدید: دانش‌آموزی در طبقه‌ی با ناتوانی‌های چندگانه شدید قرار می‌گیرد که دو با
بیش از دو ناتوانی شناختی و جسمی متوسط تا شدید یا عمیق دارد و نیازمند برنامه, منابع و خدمات
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۸-۱-۱-۱- دانش آموزان طیف اتیسم
دانش آموزان طیف اوتیسم دانش‌آموزانی هستند که در سه حیطه‌ی ارتباط فردی و میان فردی, اجتماعی, تخیل و
تفکر دارای تفاوت معناداری با گروه همسالان خود می باشند. به میزانی که بر عملکرد آموزشی و اجتماعی آنها اتر
۹-۱-۱-۱ دانش آموزان دارای هوش مرزی (دیر آموز)
به دانش آموزانی اطلاق می شود که از نظر هوش (بر اساس منحنی نرمال) در حد فاصل یک تادو انحراف معیار
عمل کرده و فاقد آشکالات اساسی در رفتارهای انطباقی هستند.
۲-۱-۱ مشخصات دانش آموزان (ن)
به طور عام کودکان در سنین بین ۶-۱۸ سال که از ساختمان‌های آموزشی استفاده می‌کنند. ابعاد متفاوتی نسبت به
افراد بالغ دارند. در این سنین, کودکان رشدی شتابنده دارند و ابعاد بدن آنان بسیار سریع تغییر می‌یاید. بنابراین.
ساختمان‌های آموزشی نیز باید با در نظرگرفتن ابعاد (اندازه‌ی بدن) کودکان استفاده کننده از آن‌هاء طراحی شوند.
در یک مقایسه‌ی کلی دانشآموزان (ن) از قد کوتاه‌تری نسبت به دانشآموزان عادی هم سن و سال خود برخوردارند
(جدول ۱-۱). دختران تا سن بلوغ بلندتر از پسران و پس از آن تا ۱۸ سالگی رشدی کندتر از پسران دارند.
جدول ۱-۱- مقایسه قد کودکان معلول و سالم
در شکل (۱-۱) ابعاد دسترسی راحت کودکان معلول مشخص شده است. این ابعاد با استفاده از ضرایب ارائه شده در
جزوه‌ی شماره ۱۸ یونسکو و اندازه‌ی قد (۷) فرد معلول به دست آمده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فص
ی
ل اول - آشنایی با دانشآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک ز آموزشی آنها ۹۵/۱۳/۱۸
333333333333
ی تک کت تک
۱ طول دسترسی دست به جلو دراز شده ! ( ارتفاع نشستم بر روی صندلی چرخدار:
۱ حداکثر ۵ با ۱ 1 ۱ ۴ + (۸ ۰/۷
۱
| راحت 2۹ ۱ نا
کر در را
ال دس |
۹ بالا بالای رای ۱ 9 سا سرا یسیع
فاصله بین بالای میز و بالای رآان: ۱ سس ۱ ۳ م2
۱ مد وی ین ری رین ین ین ین رین ی رین ری ی ی ی ییا
ل ۱
ی رط اه هط
۱ ارتفاع آرنج از کف در حالت نشسته: ! ارتفاع صندلی:
, , ۱
ح حه هه هه هه هه اه هه 2 2 2 2 ۱۳ ت هد هت هد هد هت هد هه هه اه اه اه اه مش ت-_-_-
ا
و ِ. اس اس سین ین سین سین اس سین سین ین سین سین اس اس سین ین سین تا
۱ حالت مورب به سمت بالا از کف ! / ۱ ۴ + (۱/۰۲ ۰ ۵)
۱ ۶۱۴ +(۰/۹۴ * ه): حالت اول ۱ ال
۱ ۱ وم
۱ ۴ + (۲ ۰/۸ بر 0): حالت دوم ۱ : ارتفاع دید در حالت نشسته:
۱
راحت ۹ منر2 ۱ ۱ ۴ +(۰/۷ بر 20)
هدس هد شه هه اه اه اه اه اه شا ها هد کشت ی
ال ارتفاع دست از کف در زمان دسترسی راحت
سس ۱
ارتفاع ران در حالت نشسته از کف: ۱ پایین:
۱ ۴ +(۸ ۰/۳ 06) ۱ ۱ ۴ +(۱۵ ۰/۷ ج)
ز ور رک کر را
ارتفاع حداکثر دسترسی به سمت پایین:
۱ ۴ + (۰/۶ 0
ض اشغال شده به وسیله! لس پپهنای باسن:
۱ :
ست‌های باز شده از هم: ۱ ی ۵ بد 26
ک نا ا
۱ :
۱ 2۵ ۱
شکل ۱-۱- ابعاد دسترسی راحت کودکان معلول
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
یز ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
۳-۱-۱- دوره‌ها و مقاطع تحصیلی دانش آموزان در مراکز آموزش (ن)
دانشآموزان (ن) در مراکز آموزش (ن) بر اساس نوع معلولیتشان وارد دوره‌های تحصیلی زیر می‌شوند:
- کم‌توان ذهنی
[دورهی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, ۴-۶ سال, آمادگی ۱و۲
[دورهی ابتدایی ]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول پیش حرفه‌ای]: اول تا سوم
امتوسطه دوم حرفه‌ای ]: اول تا سوم
- آسیب‌دیده‌ی شنوایی "
[دورهی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, آمادگی ۱ و ۲
[دورهی ابتدایی]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول ]: اول تا سوم
امتوسطه دوم فنی حرفه‌ای و کاردانش]: اول تا سوم
- آسیب‌دیده‌ی بینایی "
[دورهی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, آمادگی ۱ و ۲
[دورهی ابتدایی ]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول ]: اول تا سوم
امتوسطه دوم نظری]: اول تا سوم
- معلول جسمی - حرکتی "
[دورهی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, آمادگی ۱ و ۲
!- دانش آموزان گروههای آسیب دیده شنوایی. آسیب دیده بینایی. معلول جسمی - حرکتی. چند معلولیتی با هوشبهر عادی و طیف اتیسم با هوشبهر عادی
( به شرط نداشتن اختلال رفتاری شدید) اختلال رفتاری- هیجانی(فقط دانش آموزان بیش فعال و نقص توجه به شرط نداشتن اختلال رفتاری شدید). در
صورت عدم تونایی ادامه تحصیل در نظام آموزشی عادی می‌توانند وارد دوره‌های پیش حرفه‌ای و حرفه‌ای شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸ )
ادوره‌ی ابتدایی]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول]: اول تا سوم
امتوسطه دوم نظری]: اول تا سوم
- چند معلولیتی با هوشبهر عادی
ادوره‌ی پیش دبستانی ]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی. آمادگی ۱ و9 9
ادوره‌ی ابتدایی ]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول ]: اول تا سوم
امتوسطه دوم ]: اول تا سوم
- چند معلولیتی با کم‌توانی ذهنی
ادوره‌ی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, ۴ تا ۶ سالگی. آمادگی ۱ و ۲
[دورهی ابتدایی]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه اول پیش حرفه‌ای]: اول تا سوم
- مشکلات ویژه بادگیری
در مراکز آموزشی عادی آموزش می‌بینند و در دورهی ابتدایی به صورت پاره وقت به مراکز توانبخشی مخصوص
- اختلال رفتاری - هیجانی و طیف اتیسم با هوشبهر عادی
ادوره‌ی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, آمادگی ۱ و ۲
[دورهی ابتدایی]: پایه اول تا ششم
امتوسطه‌ی اول]: اول تا سوم
۱- دانش آموزان گروههای آسیب دیده شنوایی. اسیب دیده بینایی. معلول جسمی - حرکتی. چند معلولیتی با هوشبهر عادی و طیف اتیسم با هوشبهر عادی
صورت عدم تونایی ادامه تحصیل در نظام آموزشی عادی می‌توانند وارد دوره‌های پیش حرفه‌ای و حرفه‌ای شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ 4۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
امتوسطه‌ی دوم ]: اول تا سوم
- طیف اتیسم با کم‌توانی ذهنی
[دورهی پیش از دبستان]: بدو تشخیص تا ۴ سالگی, ۴-۶سال. آمادگی ۱ و ۲
[دورهی ابتدایی ]: پایه‌ی اول تا ششم
امتوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای]: اول تا سوم
امتوسطه‌ی دوم حرفه‌ای]: اول تا سوم
۱-۳-۱-۱ دورهی پیش از دبستان دانش آموزان (ن)
دورهی پیش از دبستان در آموزش و پرورش دانش آموزان (ن) دوره‌ای رسمی است که به منظور توانمندسازی والدین
در جهت کاهش فشار روانی» پذیرش, رویارویی با مشکلات و نیازهای کودک اجرا می‌شود و با استفاده از فرصت‌های
نخستین برای کاهش یا رفع تاخیر های رشدی و مشکلات حسی- حرکتی و رفتاری - اجتماعی کودکان تلاش کرده و از
پیچیده‌تر شدن و پیشرفت ناتوانی در کودک جلوگیری می‌کند.
مرحله‌ی تشخیص و آموزش تا چهار سالگی بر آموزش والدین استوار است. در طول دورهی پیش از دبستان, والدین
بر اساس دستورالعمل‌های اجرایی ارسالی از سوی سازمان آموزش و پرورش دانشآموزان (ن)» از آموزش نظام‌دار
برخوردار می‌شوند.
مقطع آمادگی در آموزش پیش از دبستان شامل دو سال. آمادگی یک و آمادگی دو است. که برای دانش آموزان
کم‌توان ذهنی ممکن است یک سال به آن اضافه گردد.
جدول ۲-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی پیش از دبستان
اختلال رفتاری -
: دهنی کم‌توانی دهنی
هوشبهر عادی
بدو تشخیص تا ۴ سال تمام
حداقل سن ثبت نام در مرحله آمادگی ۶ سال تمام و
حداکثر ٩ سال تمام
# مقررات و شرایط سنی دانشآموزان چند معلولیتی بدون کم‌توانی ذهنی مطابق گروه تک معلولیتی خواهد بود که در آن جایگزین شده‌اند.
برنامه‌ی درسی پایه‌ی آمادگی نوآموزان کم‌توان ذهنی ۲۴ ساعت در هفته | تدوین شده است.
۲-۳-۱-۱- دورهی ابتدایی
سطح ارائه می‌شود. برنامه‌ی آموزشی ابتدایی در مراکز آموزش (ن) از نظر محتوا با نظام آموزش عادی متفاوت است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸ ۳
جدول ۳-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی ابتدایی دانش آموزان (ن)
اختلال رفتاری -
حداقل سن ثبت نام در پایه اول ۶ سال تمام و حداکثر ۱۰ سال تمام و حداکثر سن | حداقل سن ثبت نام در پایه اول ۶ سال تمام و حداکثر ۱۱
اشتغال به تحصیل در دوره ابتدایی ۱۶ سال تمام سال تمام و حداکثر سن اشتغال به تحصیل در دوره ابتدایی
* مقررات و شرایط سنی دانشآموزان چندمعلولیتی بدون کم‌توانی ذهنی مطابق گروه تک معلولیتی خواهد بود که در آن جایگزین شده‌اند.
حداکثر مدت توقف در هر پایه‌ی دوره ابتدایی برای دانش آموزان (ن) ۳ سال است (مشروط بر این که با سایر
برنامه‌ی هفتگی مراکز آموزشی ابتدایی میزان حداقل ۸۰۰ جلسه در طول سال تحصیلی, در قالب ۲۵ جلسه‌ی
آموزشی (۲۵ ساعت در هفته) برای کلیه‌ی پایه‌های تحصیلی منحصرا در ۵ روز اول هفته سازماندهی و اجرا شود.
فعالیتهای توانبخشی گروههای مختلف در مقطع ابتدایی در خلال ساعات آموزشی:
- دانشآموزان کم‌توان ذهنی: یک ساعت در هفته و دانشآموزان طیف اتیسم سه ساعت در هفته فعالیت‌هایی
نظیر کار درمانی, گفتار درمانی و... دارند.
دانش آموزان سیب دیده‌ی شنوایی: دو ساعت در هفته. فعالیت‌هایی نظبر اصلاح تلفظ. تربیت شنوایی و
گفتاردرمانی و... دارند.
تقویت حس لامسه و... دارند. درپایه‌ی اول ابتدایی به میزان دو ساعت در هفته و در پایه‌ی دوم ابتدایی به
میزان یک ساعت در هفته بریل آموزی دارند.
- دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی: در پایه‌ی اول سه ساعت و در پایه‌های دوم تا ششم ابتدایی. دو ساعت
- دانشآموزان با اختلال رفتاری - هیجانی: در پایه‌ی اول سه ساعت و در پایه‌های دوم تا ششم ابتدایی دو
ساعت در هفته فعالیت‌هایی نظیر کاردرمانی, فیزیوتراپی, گفتاردرمانی و... دارند.
- جدول مواد درسی و ساعات‌کار هفتگی دانشآموزان طیف اتیسم با هوشبهر عادی در دورهی ابتدایی براساس
برنامه‌ی دانشآموزان با اختلال‌های رفتاری - هیجانی و برای دانشآموزان طیف اتیسم با کم‌توان ذهنی.
براساس برنامه‌ی دانشآموزان کم‌توان ذهنی می‌باشد.
- جدول مواد درسی و ساعات کار هفتگی دانشآموزان چند معلولیتی با کم‌توانی ذهنی» بر پایه‌ی جدول مواد
درسی و ساعات کار هفتگی دورهی ابتدایی دانشآموزان کم‌توان ذهنی خواهد بود و برای دانشآموزان چند
معلولیتی با هوشبهر عادی, برپایه‌ی جدول مواد درسی و ساعات کار هفتگی دورهی ابتدایی دانشآموزان تک
معلولیتی (برحسب توانمندی دانش‌آموز) خواهد بود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۳-۳-۱-۱ دوره‌های متوسطه‌ی اول و متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای
دانشآموزان با هوشبهر عادی شامل معلولیت‌های آسیب‌دیده‌ی شنوایی, أسیب‌دیده‌ی بینایی, معلول جسمی-
حرکتی و چند معلولیتی با هوشبهر عادی پس ازدوره‌ی ابتدایی» وارد دورهی اول متوسطه (مشابه آموزش دانشآموزان
عادی) در مراکز آموزش (ن) می‌شوند. برای دانشآموزان با کم‌توانی ذهنی شامل معلولیت‌های کم توان ذهنی, طیف
اتیسم با کم‌توانی ذهنی و چند معلولیتی با کم‌توانی ذهنی دورهی اول متوسطه پیش حرفه‌ای در مراکز آموزش (ن) در
دورهی متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای به منظور آموزش مهارت‌های روزمره‌ی زندگی» مهارت‌های تحصیلی و آموزش
مقدماتی حرف متناسب با ویژگیها و توانایی‌های دانشآموزان طراحی شده است.
جدول ۴-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی متوسطه اول (ن) و متوسط اول پیش حرفه‌ای
آسیب‌دیده | آسیب‌دیده معلول اختلال‌های رفتاری -هیجانی, | کم‌توان ۲ چند معلولیتی" | طیف اتیسم با
سا ی است رس دا موس ی رس ی
پیش حرفه‌ای
# مقررات و شرایط سنی دانشآموزان چند معلولیتی بدون کم‌توانی ذهنی مطابق گروه تک معلولیتی خواهد بود که در آن جایگزین شده‌اند.
طول دورهی آموزش متوسطه‌ی اول در مراکز آموزش (ن)» مشتمل بر سه پایه‌ی تحصیلی و ۳ سال است. تعداد
واحدهای درسی مورد نیاز جهت اخذ مدرک نهایی این دوره حداقل ۷۲ واحد می‌باشد. طول دورهی آموزش برای
دانش‌آموزانی که نتوانند دوره را در سه سال طی‌کنند تا دو سال دیگر قابل افزایش است.
ساعات کار هفتگی تمامی پایه های تحصیلی دورهی اول متوسطه‌ی پیش حرفه‌ای برای دروس عمومی ۱۵ واحد
نظری (۱۵ ساعت) و ۷ واحد عملی (۱۳ ساعت)» در مجموع ۲۲ واحد (۲۸ ساعت) و برای دروس انتخابی, در هر پایه
گذراندن دو درس انتخابی (در مجموع ۲ ساعت در هفته) اجباری می‌باشد.
۴-۳-۱-۱ دوره‌های متوسطه‌ی دوم و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
حرکتی و چند معلولیتی با هوشبهر عادی. دورهی متوسطه دوم مشابه نظام آموزشی عادی (شامل نظری, فنی و حرفه‌ای
و کاردانش)در مراکز آموزش(ن)و برای دانشآموزان کم‌توانی ذهنی شامل معلولیت‌های کم توان ذهنی, طیف اتیسم با
کم‌توانی ذهنی و چند معلولیتی با کم‌توانی ذهنی» دورهی متوسطه حرفه‌ای در مراکز آموزش (ن) در نظر گرفته شده
است.گرایش‌های رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش که این دانشآموزان در دورهی متوسطه‌ی دوم وارد می‌شوند به
شرح زیر است:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان
جدول
گرافیک
جوش‌کاری برق و گاز
نگارگری
چهره‌سازی
علوم هنری پیش‌دانشگاهی
خیاطی لباس شب و عروس
خیاطی لباس مردانه
کابینت‌سازی چوبی
تاسیسات گازرسانی
رودوری سنتی
معماری داخلی
دستگاههای سردکننده
(گاز و برق)
با نیازهای ویژه (استشنایی) و مراکز
۵-۱- رشته‌های کاردانش 9 فنی 9
نوع معلولیت
آسیب‌دیده شنوایی (شدید تا عمیق) و
اموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸
و
حرفه‌ای دانش آموزان (ن) با نوع معا
ماشینهای الکتریکی
خیاطی وسایل منزل
تعمیر لوازم برقی خانگی
خیاطی لباس زنانه
رلیه
۴ تعمیرلوازم برقی
۳ عمیق 9 خفیم
(اسیب«
ٍ 1 0
(ا سیب«
۵
ی
ولیت
نوع معلولیت
أسیب‌دیده شنوایی
جسمی - حرکتی
آسیب‌دیده شنوایی (شدید تا عمیق) 9
جسمی - حرکتی
آسیب‌دیده بینایی و9 شنوایی
ته‌ها و نوع معلولیت‌ها
توب و معرق‌کاری (أسیب‌دیده شنوایی
1 عمیق 0 خفیف تا متوسط)
انی و ورق‌کاری (أسیب‌دیده شنوایی
خفیف تا متوسط)/ جوش‌کاری برق و
خانگی (آسیب‌دیده شنوایی شدید تا
) / خیاطی ضخیم دوزی لباس مردانه
-------- صفحهٔ بعد --------
۶
ی
ادام؛
2
۵
نرم‌افزار
تاسیسات برودتی
۶ تاسیسات بهداشتی
مبانی هنرهای
۷ رسم نی
حجم‌سازی)
طراحی و نقاشی
جدول ۱
2
الگو
۱
۳ ۱
نرم‌افزار
مبانی هنرهای
۴ حجم سازی)
حی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
فنی و حرفه‌ای دانش آموزان (ن) (پسرانه)
رشته‌ها و نوع معلولیت‌ها
کامپیوتر (آسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق. جچسمی ۰
کامپیوتری, طراحی صفحات وب و تولید چندرسانه‌ای
برق ساختمان (اسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق و
نقاشی. صفحه آرایی و معماری داخلی (أسیب‌دیده
شنوایی شدید تا عمیق و خفیف تا متوسط)/ نقاشی
ایرانی. گرافیک. نگارگری. چهره‌سازی و علوم هنری
پیش دانشگاهی (آسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق
رفه‌ای دانش آموزان با نیازهای ویژه (دخترانه)
رشته‌ها و نوع معلولیت‌ها
خیاطی لباس شب و عروس (آسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق)/
خیاطی لباس زنانه (آسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق و جسمی-
حرکتی) / طراحی و دوخت. خیاطی دوخت‌های تزیینی. خیاطی
وسایل منزل و رودوزی سنتی (اسیب‌دیده شنوایی شدید تا عمیق و
مدیریت و برنامه‌ریزی امور خانواده (أسیب‌دیده شنوایی و بینایی
گرافیک کامپیوتری. طراحی صفحات وب و تولید چندرسانه‌ای
چهره‌سازی و علوم هنری پیش‌دانشگاهی (أسیب‌دیده شنوایی شدید
نا عمیق)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸ ۷
طول دورهی متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای ۲ سال است و تعداد واحدهای درسی مورد نیاز جهت اخذ دیپلم متوسطه‌ی
حرفه‌ای حداقل ۹۶ واحد می‌باشد. طول دورهی آموزش برای دانش‌آموزانی که نتوانند دوره را در سه سال طی‌کنند تا دو
سال دیگر قابل افزایش است.
جدول ۸-۱- شرایط سنی ورود نو آموزان و دانش آموزان گروههای مختلف به دورهی تحصیلی متوسطه‌ی دوم (ن) و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
اختلال‌های رفتاری-
۱ اسیب‌دیده , آاسیب‌دیده مول ل ا با کم‌توان ؛ چند معلولیتی+ با ۱ طیف اتیسم با
شنوایی بینایی : ذهنی | کم‌توانی ذهنی , کم‌توانی ذهنی
حرکتی هوشبهر عادی
موسوم[ راولش اس ی
8 , حداکثر سن ثبت نام در پایه های اول. دوم و سوم متوسطه‌ی دوم به ترتیب ۰۲۱ ۲۲ و ۲۳ سال تمام و در سال چهارم و پنجم
متوسطه دوم حرفه‌ای :
# مقررات و شرایط سنی دانشآموزان چند معلولیتی بدون کم‌توانی ذهنی مطابق گروه تک معلولیتی خواهد بود که در آن جایگزین شده‌اند.
رشته‌های دورهی متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای که دانش‌اموزان کم‌توان ذهنی به آنها وارد می‌شوند به شرح زیر است:
جدول ۹-۱- رشته‌های دورهی متوسطه‌ی حرفه‌ای (کم‌توانان ذهنی)
در رشته‌های متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای بیشی از نیمی از واحدهای درسی عملی می‌باشند. که حدود ۶۰/ از ساعات
درسی را به خود اختصاص می‌دهند.
توسعه. بهبودء ساخت و تجهیز فضاهای آموزشی, از سیاستهای راهبردی آموزش و پرورش دانشآموزان (ن) در برنامه‌ی
به طور کلی دانشآموزان (ن) ممکن است در یکی از سه حالت زیر آموزش ببینند:
۱- در کلاس‌های ویژه یا کلاس‌های آموزشی مرجع و یا در کنار دیگر دانشآموزان در مراکز آموزشی عادی. این
دانش آموزان یا از معلولیت کم برخوردار بوده و یا تعداد آنها برای تشکیل یک مرکز آموزش (ن) کمتر از حد
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
۲- دانش آموزان (ن) که از معلولیت حاد برخوردارند ممکن است در کلاس‌های وبره‌ی مراکز درمانی ۳
بیمارستانی و مراکز اختلالات یادگیری و یا کلاس‌های آموزشی سیّار در خانه و مراکز بهزیستی آموزش
ببینند. کلاس بیمارستانی. کلاس خاص دانش آموزان (ن) است. که طی سال تحصیلی در بیمارستان بستری
۳ در مراکز آموزش (ن) (روزانه و یا شبانه‌روزی خاص) دولتی یا خصوصی و یا کلاس‌های ویژه در مراکز
آموزشی خاص که به آنها آموزشگاه و مجتمع آموزشی (ن) اطلاق میگردد.
۱-۴-۱-۱ مراکز مشکلات یادگیری
به مرکزی اطلاق می‌شود که در آن دانش آموزان با مشکلات ویژه یادگیری در کنار تحصیل در مراکز آموزشی عادی
برای رفع مشکلات خاص یادگیری از خدمات ترمیمی پاره وقت بهره‌مند می‌شوند. این مراکز در هر استان زیر نظر
۲-۴-۱-۱ آموزشگاه‌های دانش آموزان(ن)
آموزشگاه یا مرکز آموزش (ن) واحدی آموزشی» پرورشی و توان بخشی است که برای دوره ی تحصیلی خاصی و برای
حداقل یک گروه دانش‌آموز (ن) تاسیس میگردد.
در حالت استاندارد گروههای مختلف تحصیلی و دانش آموزان به دلیل تفاوت محتوای آموزشی و نوع معلولیت‌ها باید
از هم جدا شوند. زیرا ادغام آن‌هاء روند آموزشی را با مشکل مواجه می کند. اولویت اول در جداسازی بچه‌های با هوشبهر
عادی از کم‌توانان ذهنی است.
آنها از نظر سنی نیز بهتر است تفکیک شوند (گاهی دانشآموزان کم‌توان ذهنی تاسه سال در یک پایه باقی
می‌مانند). بدین ترتیب در مراکز آموزش (ن) کلاس‌ها می‌توانند در حالت‌های زیر تشکیل شوند. لازم به ذکر است
تشکیل کلاس چند پایه بیش از ۳ پایه تحصیلی ممنوع است.
جدول ۱۰-۱- نحوه‌ی تشکیل کلاس‌ها در مراکز آموزش (ن)
با مجوز اداره آموزش و پرورش دانشآموزان (ن) استان بلامانع است
بدین ترتیب آموزشگاه‌ها و مجتمع‌های آموزش (ن) ممکن است شامل یک گروه دانش‌آموز در یک دورهی تحصیلی
(نظیر کم‌توان ذهنی در دورهی ابتدایی)» یک گروه دانش‌آموز در چند دورهی تحصیلی (نظیر دانشآموزان أسیب‌دیده
شنوایی در دوره‌های مختلف تحصیلی). چند گروه دانش آموزی در یک دورهی تحصیلی (مانند دانشآموزان آسیب‌دیده
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - آشنایی با دان شآموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) و مراک زآموزش یآن‌ها ۹۵/۱۳/۱۸ ۹
بینایی. شنوایی و... در دورهی ابتدایی) و چند گروه دانش‌اموزی در چند دورهی تحصیلی (مانند دانش‌اآموزان اسیب‌دیده
بینایی» شنوایی و... در دوره‌های ابتدایی و متوسطه‌ی اوّل (ن)) باشند.
۱-۲-۴-۱-۱- آموزشگاه‌های (ن) با معلولیت‌های مختلف
به واسطه ی وسعت اسکان جمعیت تفکیک مراکز آموزش (ن) بر مبنای نوع معلولیت در کلان شهرها وجود دارد. ولی
در شهرهای درجه‌ی ۲ و ۳ (کوچک و خیلی کوچک) چندان به صرفه نیست و از طرف دیگر نیز ادغام گروههای سنی
مختلف. به خصوص در ساعات تفریح مشکلاتی را ایجاد می‌کند.
سیاست کلی وزارت آموزش و پرورش پرهیز از مجتمع سازی است. ولی عملا در مواردی به دلیل جمعیت زیر حد
نصاب یا کمبود فضا یا مانند آن مقاطع دیگر به صورت ضمیمه‌ی ابتدایی درنظر گرفته می‌شوند. معمولا دورهی ابتدایی
اصل بوده و پیش دبستانی و مقاطع بالاتر را ضمیمه می‌کنند. از آنجا که مراکز آموزش (ن) و مراکز حرفه‌ای (ن) برنامه‌ی
درسی خاص خودشان را دارند. بهتر است از یکدیگر تفکیک شوند.
۲-۲-۴-۱-۱- آموزشگاه‌های (ن) شبانه‌روزی
آموزشگاه‌ها و مجتمع‌های آموزش (ن) در مناطق پراکنده و کم جمعیت که امکان تحصیل دانشآموزان (ن) در مراکز
آموزش (ن) روزانه و یا عادی به صورت تلفیقی وجود ندارند. ممکن است به صورت مراکز آموزشی شبانه‌روزی» با
برنامه‌ای مشخص به صورت تمام وقت (۲۴ ساعت در شبانه روز) تاسیس شوند.
این مراکز آموزشی علاوه بر امکانات آموزشی و توانبخشی, دارای خوابگاه, امکانات تفریحی, بهداشتی» ورزشی و
تجهیزات شبانه‌روزی است. فضای اقامت در مراکز آموزشی شبانه‌روزی باید متصل به آموزشگاه باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۲
بارهای تعبین ظرفیت و سرانه
نضاه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ۹۳۸ ۳۳
۱-۲- تعاریف و عملکرد فضاهای آموزشی مورد نیاز مراکز آموزشی(ن)
۱-۱-۲- فضاهای بسته
فضاهای بسته در هر مرکز آموزشی را می‌توان برمبنای نوع فعالیتی که در آن جاری است به گروه‌هایی تقسیم کرد.
اجزای تشکیل دهنده‌ی این گروه‌هاء فضاهای خرد و کلانی هستند که در هنگام طراحی بنا بر هدف و برنامه‌ی آموزشی
هر مرکز طراحی می‌شوند و در پیکره‌ی اصلی فضاهای بسته جای می‌گیرند.
فضاهای بسته‌ی مراکز آموزش (ن) بر مبنای نوع فعالیتی که در آنها شکل می گیرد به گروههای زیر تقسیم
می‌شوند:
۱-۱-۱-۲ -گروه فضاهای آموزشی؛ شامل کلاس‌های درس کارگاه (حرفه‌ای / هنری/ فنی/ مهارت زندگی/..).
۲-۱-۱-۲-گروه فضاهای اداری؛ شامل دفاتر کار کارکنان اداری (مدیر و معاونین) دفاتر کار آموزگارانء نشیمن و
۳-۱-۱-۲-گروه فضاهای خدماتی؛ شامل فضای خدماتی بهداشتی قابل دسترس برای دانشآموزان (توالت. دستشویی
/هناخرادبآ .تفاظن قاتا »)نکتخر و شود و ییوشتسد و تلاوت( نانکراک یتشادهب یتامدخ یاضف »)نکتخر و شود و
آشپزخانه. وضوخانه. انبار (شامل انبار تجهیزات نگهداری ساختمان, وسایل آموزشی و کمک آموزشی, نگهداری و تعمیر
وسایل کمکی حرکتی مثل صندلی چرخدارء لوازم اداری, وسایل شخصی دانشآموزان و آموزگاران و کارکنان)» اتاق
۴-۱-۱-۲ -گروه فضاهای عمومی؛ کمک آموزشی. فعالیت جمعی و توانبخشی؛ شامل دستگاه ورودی و ارتباطی,
کتابخانه و مرکز رسانه. تالار اجتماعات/ چندمنظوره (برای برگزاری مراسمء جلسات گروهی با خانواده‌هاء جلسات
آموز گاران و کارکنان)» سالن ورزش, فضاهای توانبخشی (شامل کاردرمانی, گفتاردرمانی» آب درمانی, فیزیوتراپی» بازی
درمانی. مشاوره با دانش‌آموز یا خانواده)» درمانی (برای ارائه‌ی کمک‌های اولیه. بینایی‌سنجی,» شنوایی‌سنجی, معاینه‌های
دوره‌ای)» نمازخانه. فضای آرام اتاق خلوت (سفید).
مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی علاوه بر فضاهای بسته که در بالا ذکر شد واجد خوابگاه نیز هستند. به همین علت
صروری است نکات طراحی مجموعه فضاهای بسته‌ی خوابگاه‌ها نیز مورد بحث قرار گیرد.
۱-۱-۱-۲ گروه فضاهای آموزشی
گروه فضای آموزشی شامل کلاس درس و کارگاههای آموزشی است. آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه, مخصوصا
در سال‌های پیش از دبستان و ابتدایی. متکی به ارتباط مستقیم و بی‌واسطه‌ی آموزگار و دانش‌آموز است. به همین دلیل
ظرفیت هر کلاس (ن) برای دانشآموزان محدود می‌شود. معمولا در سال‌های اولیه (پیش از دبستان) ظرفیت هر کلاس
بین ۲ تا ۷ نفر تعیین می‌شود. و تنها در مقاطع بعدی است که این ظرفیت به حدود ۱۱ نفر افزایش می‌یاید. در همه
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
حال, مراکز آموزش (ن) همواره باید آمادگی داشته باشند که بنا بر موقعیت خاص دانشآموزان و شدت معلولیت ایشان
ظرفیت کلاس‌ها و موقعیت آنها را تغییر دهند.
مهم‌ترین اصل در برنامه‌ریزی و طراحی کلاس‌ها و کارگاههای مراکز آموزش (ن) «انعطاف‌پذیری» است. رعایت اصل
انعطاف پذیری, چه در تعیین تعداد و ابعاد آحاد آموزشی, و چه در امکانات داخلی آنها به شیوه‌های مختلفی امکان‌پذیر
است. معمول‌ترین شیوه, طرح محدوده‌ی کلاس‌ها بر پایه‌ی نظام مدولار و تقسیم‌بندی آنها به کمک جداکننده‌های
سبک و قابل تغییر است شیوه‌ی دیگری را پیشنهاد می‌کنند که در آن مجموعه‌ای از آحاد آموزشی با ابعاد حداقل, میانه
و حداکثر طراحی می‌شود تا بناد بر اقتضا از هریک استفاده گردد.
استفاده از تناسبات نزدیک به مربع در قاعده‌ی کلاس. آرایش فضای داخلی به گونه‌های مختلف را آسان‌تر می‌کند.
۲-۱-۱-۲ گروه فضاهای اداری
گروه فضاهای اداری مشتمل بر فضاهای کار کارکنان غیرآموزشی مرکزء محل انجام امور اداری و مالی, استراحت و
تجمع کارکنان و ارتباط با مراجعین, مخصوصا والدین دانشآموزان اند. بدین ترتیب فضاهای اداری را می‌توان مشتمل بر
دفاتر کار کار کنان اداری, اتاق جلسات. دفاتر کار و نشیمن جمعی آموزگاران دانست.
کارکنان غیرآموزشی یک مرکز آموزش (ن) به دو گروه کارکنان اداری و کارکنان خدماتی تقسیم می‌شوند و عبارتند
از: مدیرء معاونء مسوول آمور دفتری/ مالی, سرایدار و خدمتگزار. بنا بر وسعت مرکز آموزشی ممکن است به بیش از یک
و متصدی تاسیسات نیز به این جمع اضافه شوند. ممکن است موسسات بنا بر اقتضا کارکنان دیگری را نیز به کار دعوت
کنند. برمبنای اطلاعات مربوط به پستهای سازمانی حداقل و حداکثر تعداد کارکنان غیرآموزشی به طور معمول و بر
جدول ۱-۲- محاسبه‌ی تعداد کارکنان غیر آموزشی مراکز آموزش (ن) (درجه‌بندی شده برمبنای جمعیت از ۲۵ تا۱۵۰ نفر)
کارکان لاری ا ۲ ا ه ا ع لک ۲ ۷
اد ابا ۲
0 که که ده ده ده هه ده
سس لبنت
- دفاتر کارکنان امور دفتری و مالی - دفتر کار آموزگاران - اتاق جلسه
- نشیم کار کنان خدماتی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سوانه فضاها ۱ (
۳-۱-۱-۲ گروه فضاهای خدماتی
فضاهای خدماتی مجموعه‌ی پرتعدادی از فضاهای ریز و درشت‌اند که به آموزش اختصاص ندارند. اما بدون آنها
جریان آمور به کلی مختل می‌شود. این فضاها عبارتند از:
فضاهای خدماتی بهداشتی مشتمل بر توالت. دستشویی, دوش, آبخوری, انبارء اتاق نظافت و رختشویی, رختکن‌های
کارکنان و دانشآموزان» رختکن سالن ورزش, اتاق‌های درمان (هیدروتراپی» فیزیوتراپی و مانند آن)» انبارها مشتمل بر
انبار لوازم اداری و آموزشی» مدارک اداری و آموزشی» وسایل کمکی (صندلی چرخدار و مانند آن)» مواد غذایی»ء لوازم و
تجهیزات نگهداری ساختمان, وسایل شخصی کارکنان و دانش آموزان, مواد و مصالح کارگاه. آزمایشگاه‌ها و مانند آن.
آشپزخانه و آبدارخانه. توقف‌گاه وسایل نقلیه‌ی کارکنان, بارانداز مواد انبار کردنی. محل توقف موقت وسایل نقلیه‌ی
سبک. سنگین, اضطراری به همراه محل سوار و پیاده شدن دانشآموزان» و توقف موقت مراجعین, فضاهای تاسیساتی,
مانند موتورخانه و پستهای تاسیسات مکانیکی. پستهای برق و مخابرات. مرکز کنترل و نگهداری تجهیزات صوتی و
تصویری. ملحقات دو فضای یاد شده می‌توان به «سرویس بهداشتی دانشآموزان و کارکنان»» «وضوخانه»» «بخوری» و
«آشپزخانه یا محل آماده سازی مواد غذایی» اشاره کرد. «مرکز بهداشت» از دیگر اجزای ضروری این دسته از فضاهای
پشتیبانی» خدماتی است که مهم‌ترین ویژگی آن ارتباط مستقیم با فعالیتهای روزمره‌ی دانشآموزان به شمار می‌آید.
فضای دیگری که از همین دسته محسوب می‌شود. اما متعلق به دانشآموزان نیست. «فضای استراحت و تجمع کارکنان
آموزشی» است.
- سرویس بهداشتی
منابع مختلف برای تعیین تعداد توالت دانشآموزان در مراکز آموزش عادی به ارقام مختلفی, از ۱۵ تا ۵۰ نفر اشاره
می‌کنند!. به این ترتیب انتخاب معیار یک توالت برای هر ۱ یا ۲ کلاس مناسب به نظر می‌رسد. همین معیار را می‌توان
در مراکز آموزش (ن) نیز استفاده کرد. با این تفاوت که در این مراکز معمولا فضای خدماتی بهداشتی قابل دسترس, باید
در فاصله‌ی بسیار کمی از کلاس یا کارگاه استقرار یابد؛ امری که به معنای طرح یک توالت و دستشویی مستقل قابل
دسترس در نزدیکی هر یک یا دو کلاس یا کارگاه است.
۱- «الگوسازی مراکز آموزشی دورهی ابتدایی و راهنمایی برای اقلیم گرم و مرطوب و سرد ۱۳۸۷». ص ۰۱۶ «الگوسازی مراکز آموزشی متوسطه و کارودانش
در دو اقلیم گرم و مرطوب و سردسیر کشور-۱۳۸۲» ص ۷۰ و ۰۷۱ «استاندارد شماره‌ی ۲۰۸۶: بهداشت مراکز آموزشی و ۷۳۲۹: ریز تراکم‌های خدمات
شهری - فضاهای آموزشی». «مقررات ملی ساختمان.
مبحث ششم: بارهای وارد بر ساختمان. ص ۱۲۷» و «ضوابط طراحی ساختمان‌های آموزشی در مقاطع
پیش دانشگاهی» ص ۳۶.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
وجود حداقل یک واحد کامل خدماتی بهداشتی (توالت. دستشویی, دوش و رختکن) در یک مرکز آموزش (ن) الزامی
است. ممکن است بنا بر شدت نیاز دانشآموزان این تعداد افزایش یابد. در صورتی که تنها یک واحد کامل تعبیه می‌شود
بهتر است که نزدیک به فضاهای توانبخشی و اتاق بهداشت پیش‌بینی شود.
در مراکز آموزش تلفیقی- فراگیر نیز وجود حداقل یک واحد خدمات بهداشتی قابل دسترس کامل الزامی است. در
مراکز آموزش (ن) که شرایط دانشآموزان از نظر حرکتی و توانایی حاد نباشد. می‌توان از همان معیار یک توالت برای هر
یک یا دو کلاس و تعداد دستشویی معادل ۰/۶ توالت‌ها استفاده کرد.
- رختکن
رختکن‌ها در موارد متعددی ضرورت می یابند. چنانچه مرکز آموزش (ن) واجد دوش, فضای ورزشی و فضاهای
درمانی | توانبخشی باشد رختکن از ملحقاتی است که باید در جوار آنها طراحی شود.
- آبخوری
آبخوری به دو صورت آب سردکن برقی» و شیرآب شرب متصل به شبکه‌ی لوله‌کشی ساخته می‌شود؛ نوع اول بیش‌تر
مناسب فضاهای بسته و نوع دوم مناسب فضاهای باز یا نیم باز است. بدیهی است در نواحی‌ای که آب لوله‌کشی برای
شرب مناسب نیست لازم است از مخازن آب بهداشتی استفاده شود.
مکان‌های مناسب برای نصب آبخوری عبارتند از:
* مسیرهای تردد و تجمع؛ به نحوی که مخل حرکت نباشد.
* نزدیک به مکان‌هایی که فعالیت بدنی زیاد در آنها در جریان است؛ همچون سالن ورزش و کارگاه
* در محل ورودی و خروجی مرکز آموزشی
* نزدیک به سرویس‌های بهداشتی؛ با رعایت حریم کافی برای هر یک تا اصول بهداشتی به خوبی رعایت شود.
8 نزدیک به فضاهای جمعی؛ همجون غذاخوری و تالار اجتماعات
- انبار
انباره به معنای محلی برای نگهداری اشیاء نه تنها شامل اتاق‌هایی به ابعاد مختلف برای دریافت و نگهداری انواع
وسایل و مواد است. که به گنجه و طاقجه‌های جایگاه وسایل نیز اطلاق میگردد.
انبارها در نقاط مختلف مرکز آموزشی مورد نیاز هستند:
* انبار صندلی چرخدار و وسایل حرکتی؛ در مجاورت ورودی مرکز آموزشی (بخش عمومی)
* انبار وسایل شخصی دانشآموزان, مانند غذاء لوازم آموزشی» وسایل حرکتی و لباس؛ در بخش آموزشی,
* انبار وسایل شخصی کارکنان آموزشی و غیرآموزشی و خدماتی؛ در بخشهای آموزشی و اداری,
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها رز( ۳۷
عمومی و آداری,
* انبار مدارک آموزشی. لوازم اداری, تجهیزات و وسایل ساختمانی و تاسیساتی؛ در بخشهای آموزشی. اداری و
- آشپزخانه | آبدارخانه
آشپزخانه یا آبدارخانه از دیگر فضاهای خدماتی است که در مراکز آموزشی وجود دارد. آبدارخانه به معنای فضای
محدودی برای تهیه‌ی میان وعده یا نوشیدنی گرم و سرد به طور معمول در بخش اداری و با هدف پذیرایی از کارکنان
اداری و آموزشی و خدماتی در میان کار در نظر گرفته می‌شود. ممکن است با قرار دادن دستگاههای خودکار نوشیدنی
- فضاهای تاسیساتی
مرکز کنترل و نگهداری تجهیزات صوتی و بصری, و محل تعمیر و نگهداری تجهیزات خاص است. مشخصات این فضاها
بنا بر نوع تاسیسات و تجهیزات منتخب در مرکز آموزشی تعیین میگردد.
- خوابگاه‌ها
مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی» در کنار فضاهای معمول مراکز آموزش (ن) مشتمل بر خوابگاه نیز هستند.
با فرض استفاده از فضاهای عمومی به صورت مشترک بین خوابگاه و بخش آموزش روزانه. مجموعه فضاهای مختص
خوابگاه به ترتیب زیر دسته بندی می‌شود:
۰ فضاهای عمومی | اداری: ورودی و پذیرش؛ محل اقامت و دفتر سر پرست خوابگاه. محل اقامت همیاران مقیم.
نشیمن کار کنان خدماتی. فضای نشیمن | چند منظوره‌ی دانش آموزان. اتاق ملاقات خانواده» فضای معاینه و
* فضاهای خدماتی: سرویس بهداشتی شامل توالت و دستشویی و دوش و رختکن, رختشوی‌خانه. انبار وسایل
۴-۱-۱-۲- گروه فضاهای عمومی
- این فضاها کار کرد دائمی ندارند. بلکه بنا بر اقتضاء یا مطابق با برنامه ای به تناوب مورد استفاده قرار می‌گیرند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
- دسته‌ای از فضاهای این گروه نقش ارتباطی و برقرار کننده‌ی دسترسی را دارند. و به عبارتی شریانهای
دسترسی ساختمان محسوب می‌شوند و اگرچه فعالیت بخصوصی در آنها انجام نمی‌شود. اما هرگونه نقصانی
در کارکردشان می‌تواند بر کارکرد همه‌ی مرکز تاثیر بگذارد. فضاهای ورودی و راهروء و فضاهای ارتباطی بین
طبقات مثل شیبراه و پله و آسانسور از این جمله‌اند. ممکن است در مناسبت یا موقعیت‌های خاص به طور
موقت نقشی برای این فضاها در نظر گرفت و از آنها استفاده کرد.
دسته‌ی دیگرء به فعالیتهای اختصاصی و اصلی یک مرکز آموزشی مربوط نمی‌شوند.ء ولی به کارکرد صحیح و کامل
دیگر اجزای اصلی مرکز آموزشی کمک می‌کنند. فضاهای کمک آموزشی مثل کتابخانه و مرکز رسانه. تالار اجتماعات و
غذاخوری, سالن ورزش» و فضاهای توانبخشی و مشاوره و بهداشت از این جمله‌اند.
۱-۴-۱-۱-۲- گروههای فضاهای ار تباطی
فضاهای ارتباطی, معمولا به اندازه‌ی ۲۰ تا ۲۵ درصد سطح فضاهای اصلی (مساحت مفید) مرکز آموزشی وسعت دارند.
۲-۴-۱-۱-۲- فضاهای فعالیت جمعی و کمک آموزشی
فضاهای کمک آموزشی شامل فضاهایی‌اند که کارکردشان به امر آموزش دانشآموزان کمک می‌کند. به طور معمول
این فضاها در بخش عمومی مرکزآموزشی جای می‌گیرند.
- کتابخانه / مرکز رسانه
کتابخانه محلی است برای مراجعه‌ی منظم یا غیرمنظم دانشآموزان و مطالعه‌ی انواع کتاب‌های آموزشی و
غیرآموزشی مناسب برای رده‌ی سنی آنان. در مراکز آموزشی امروزی منابع این بخش به کتاب چاپی محدود نمی‌شود.
بلکه شامل انواع منابع الکترونیک نیز میگردد. چنانچه مقررات استفاده از اینترنت را نیز مجاز بداند. منابع اینترنتی نیز
به این مجموعه افزوده می‌شوند. اگرچه هیچ‌گاه نمی‌توانند جایگزین منابع چاپی و الکترونیکی معتبر شوند. به همین
دلیل به جای اطلاق عنوان کتابخانه. بهتر است از عنوان «مرکز رسانه» استفاده شود.
منابع کتابخانه حداکثر یک نفر به صورت تمام وقت یا پاره وقت در مرکز رسانه‌ی مراکرز آموزش (ن) مشغول به کار
- تالار احتماعات
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ۱۱ ۳۹
تجهیزات صوتی و تصویری مناسب. و فضاهای پشتیبان و انبار است. در مراکز آموزش (ن) رعایت کلیه‌ی ضوابط مربوط
به ابعاد ومشخصات فنی برای دانشآموزان (ن) در چنین تالاری ضروری است.
تصمیم گیری درباره‌ی احداث تالار اجتماعات را باید موکول به ارزیابی امکانات و پیامدها دانست. توجه به این نکته
شایسته است که وجود تالار اجتماعات در یک مرکزآموزشی می‌تواند موجب اعتبار بیش‌تر آن گردد. و حتی مورد
استفاده‌ی دیگر مراکز آموزشی همجوارء یا نهادها و انجمن‌های محلی نیز قرار بگیرد.
- نمازخانه
فضایی روشن و پاکیزه است که در آن صف نماز جماعت تشکیل می‌شود و ضروری است که با وضوخانه و کفش‌کن
مرتبط باشد. کف نمازخانه با فرش یا موکت نرم پوشیده می‌شود و ورود به فضا آدابی خاص دارد.
کار کنان مراکز آموزشی. مخصوصا کارکنان آموزشی و خدماتی. به محلی برای انجام نماز به صورت فردی در بخش
اداری نیاز دارند. این محل اتاقی کوچک. تمیز و مفروش است که در محلی با دسترسی آسان به سرویس بهداشتی بخش
اداری قرار می‌گیرد و بنابر اقتضا مورد استفاده‌ی کارکنان قرار می‌گیرد. لازم است که در محل ورودی آن جای کافی برای
نکات عمومی که در طرح نمازخانه باید رعایت گردد از این قرار است:
هر نمازخانه مشتمل است بر فضای اقامه‌ی نمازء وضوخانه و کفش کن. و فضای نگهداری قرآن و کتاب و مٌهر و وسایل
نماز. رعایت احکام فقهی در طرح نمازخانه واجب است. موضوع تهویه‌ی هوا در فضای اصلی, کفش کن و وضوخانه باید به
دقت مورد توجه قرار گیرد. نورپردازی و تهویه‌ی نمازخانه به هر دو شیوه‌ی طبیعی و مصنوعی صورت می‌گیرد. تجهیزات
صوتی نمازخانه باید با دقت انتخاب شوند تا صدای شفاف و واضح در درون نمازخانه شنیده شود. اما برای فضاهای
همجوار مزاحمت ایجاد نگردد.
- سالن ورزش
ایجاد سالن‌های ورزش در مراکز آموزشی, به دلیل آنکه امکان کنترل شرایط محیطی و اجتماعی را فراهم می‌کند.
توصیه می‌شود. ابعاد. ارتفاع. مصالح. تجهیزات و فضاهای جنبی این سالن‌ها بر مبنای ضوابط ورزشی تعیین می‌شود.
سالن ورزش یک مرکز آموزشی ممکن است انواعی از رشته‌های ورزشی را ارائه کند. انتخاب رشته‌ی ورزشی موکول
به هدف و سیاست ورزشی مرکز است. بدین ترتیب چنانچه ساخت سالن ورزش مقدور باشد. لازم است ابتدا درمورد
نحوه‌ی فعالیت سالن ورزش و رشته‌های آن تصمیم‌گیری شود. در صورت کلی سالن‌های ورزشی جایگاه فضایی برای
برخی ورزش‌های توپی و راکتی است. که به طور معمول برای دانشآموزان آسیب‌دیده شنوایی نیز قابل ارائه هستند.
گروههای دیگرء یعنی کم‌توانان ذهنی و دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی و آسیب‌دیده بیناییء می‌توانند ورزش‌های
مخصوص به خود را انجام دهند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
- سالن غذاخوری
سالن غذاخوری. فضای جمعی دیگری است که مخصوصا در مراکزی که زمان آموزش روزانه‌ی طولانی و برنامه‌ی کار
عملی دارند اهمیت پیدا می‌کند.
با در نظر گرفتن ضعف‌های جسمانی که دانشآموزان مراکز آموزش (ن) دارند اهمیت تغذیه‌ی صحیح و به موقع
معلوم می‌شود. از طرف دیگر مقید شدن دانشآموزان به نظم و ترتیبی که در یک فضای جمعی برای تغذیه لازم است.
جنبه‌ی آموزشی و پرورشی نیز به آن می بخشد. لذا توصیه می‌شود مراکز آموزش (ن) با وجود محدودیت‌ها واجد یک
فضای غذاخوری باشند. متناسب کردن ابعاد و مشخصات این فضا با مقدورات به انواع شیوه‌های مبتکرانه توسط طراحان
و اداره‌کنندگان مرکز آموزشی متحقق می‌شود.
بدین ترتیب مراکز آموزش (ن) حداقل یک بوفه و محل صرف خوراک در جنب آن خواهند داشت. چنانچه مرکز
واجد تالار اجتماعاتی است که می‌تواند به عنوان غذاخوری هم استفاده شود بهتر است بوفه در نزدیکی آن قرار گیرد تا
در مواقع خاص پذیرایی از میهمانان تالار را هم بر عهده بگیرد.
تامین فضاهای خدماتی بهداشتی برای استفاده کنندگان از غذاخوری آمری ضروری است. به طور معمول به ازای هر
۵ تا ۳۰ نفر استفاده کننده از غذاخوری یک سرویس بهداشتی در نظر می‌گیرند. با توجه به شرایط دانشآموزان مراکز
آموزش (ن) این سرویس بهداشتی باید قابل دسترس نیز باشد. با توجه به ظرفیت معمول مراکز آموزشی و غذاخوری
آنها می‌توان گفت که وجود یک سرویس بهداشتی قابل دسترس در نزدیکی غذاخوری الزامی است.
۳-۴-۱-۱-۲- فضاهای توانبخشی و درمانی
این دسته از فضاهاء هم‌چنان که از نامشان برمی‌آید. برای ارائه‌ی خدمات توانبخشی (جسمی و روانی) و درمانی به
دانشآموزان و گاه خانواده‌ی آنان تامین می‌شوند. در حقیقت مراکز آموزش (ن) علاوه بر آموزش دانشآموزان کم‌توان,
وظیفه‌ی مشاهده و ارائه‌ی خدمات کمکی به جسم و روان دانشآموزان را نیز بر عهده دارند؛
فضاهای توانبخشی و درمانی به طور معمول شامل اجزای زیرند. هر مرکز آموزش (ن) برمبنای نوع کم‌توانی
دانشآموزان ممکن است واجد برخی از این فضاها یا همگی آنها باشد:
- فضای مشاهده و ارزیابی, مشاوره و مددکاری اجتماعی
آزمون و ارزیابی روانشناسی و تعیین سطح توانایی دانشآموزان در این فضا انجام می‌شود.
- فضای بازی/ ورزش درمانی
بازی یا ورزش» مخصوصا در دانش‌آموزی که کم‌توانی ذهنی یا اوتیسم دارد. به ارتباط صحیح‌تر او با محیط اطراف و
رشد حرکتی وی کمک می‌کند. و چنانچه به صورت گروهی انجام شود می‌تواند در زمینه‌ی ارتباط اجتماعی نیز کمک
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ۹۸ )۳
کند . این گونه فعالیت از سوی دیگر سنجش و ارزشیابی دانش‌آموز را تسهیل می‌نماید و لذا به عنوان یک شیوه‌ی درمانی
- فضای کار گروهی/ فضای آموزش‌های خاص
چنین فضایی به کار آموزش اجتماعی گروههای کوچک (حداکثر ۶ نفره) دانش‌آموزانی می‌آید که مشکل سازگاری
دارند و گاه برای آاموزش نیازمند فضایی غیررسمی‌تر از کلاس درس هستند.
- فضای تقویت حواس| اتاق تاریک
بسیاری از دانشآموزان (ن)» مخصوصا دانش آموزان طیف اتیسم» از نظر حواس اصلی و تعادل دچار ضعف‌اند و نیازمند
توانبخشی برای تقویت حواس از طریق تحریک تعادلی, تحریک لمسی, تحریک دیداری, شنیداری و مانند آن هستند.
لازم است که فضای مربوطه کاملا اختصاصی و در خلوت باشد. وسایل و آرایش داخل این اتاق باید به دقت طراحی شود.
این اتاق به نورگیری طبیعی نیاز ندارد و در آن با کاهش نور دانش‌آموز را در موقعیتی قرار می‌دهند که با بهبود ادراک
- فضای گفتاردرمانی /تربیت شنیداری
فضای گفتاردرمانی اتاقی است که در آن گفتاردرمانگر با استفاده از وسایل و تجهیزات خاص به اصلاح نقایص و
اختلالات گفتاری و زبانی دانشآموزان مربوطه همت می‌گمارد. همچنین رفع اختلالات و آموزش‌های گفتاری نیز به
صورت انفرادی صورت می گیرد. این امر مخصوصا در مورد دانشآموزان آسیب‌دیده شنوایی و طیف آتیسم ضروری است.
به طور معمول برای هر ۲۵ تا ۵۰ دانش‌آموز یک فضای گفتاردرمانی لازم است.
۱- از این فضا در برخی منابع به عنوان کاردرمانی نیز یاد شده است. وسایل کمکی درون این فضا همچون تردمیل, توپ. تخته پرش و پله و شیبراه کوتاه
برای بالا و پایین رفتن. تخته تعادل و انواع تاب و حلقه به تقویت توانایی حرکتی دانشآموزان کمک می‌کند.
۲- استفاده از وسایل متفاوتی نظیر؛ کامپیوتر. چراغ‌های رنگی نصب شده بر دیوار. چراغ وه نمایشگر در ابعاد بزرگ. دیوارهای سیاه رنگ (حداقل دو دیوار)
فیبرهای نوری و غیره فضای جذابی را برای دانش‌آموز ایجاد می‌کند که قبلا در آن تجربه‌ای نداشته است. وی در این فضاء حتی برای چند دقیقه. از محیط
پرهیاهوی دنیای اطراف و قضاوت دیگران فاصله می‌گیرد. در این شیوه درمانی دانش‌آموز در موقعیتی قرار می‌گیرد که هریک از حواس. مهارت‌ها و
ناتوانایی‌هایش مستقلا و به تدریج بررسی می‌شوند و در روند بهبود قرار می‌گیرند. برای آگاهی بیش‌تر ر.ج به نکات مربوط به اتاق تاریک در «ضوابط و
معیارهای طراحی فضاهای آموزشی کودکان استثنایی (دانش آموزان با نیازهای ویژه)». دفتر دهم: جمع‌بندی و نتیجه‌ی مطالعات. جلد سوم. ص ۴۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
این فضا اتاقی است که در آن با استفاده از وسایل و تجهیزات و انجام آزمایش‌های مقدماتی شنوایی, اختلال و کمبود
شنوایی دانشآموزان مورد ارزیابی‌های لازم قرار می‌گیرد. و بر این اساس لوازم کمکی شنوایی تعیین می‌شوند.
- فضای بینایی‌سنجی
فضای بینایی‌سنجی اتاقی تاریک است. که در آن نقایص و اختلالات بینایی دانشآموزان مورد بررسی و ارزیابی لازم
قرار می گیرد. و لذا وجود آن مخصوصا در مراکز آموزشی خاص دانشآموزان آسیب‌دیده بینایی ضروری است. این اتاق
باید واجد پنجره‌ی کوچکی باشد که در مواقع نیاز با پرده‌های مناسب با رنگ تیره پوشیده شود.اتاق باید واجد پریز برق,
نور مصنوعی قابل تنظیم» و گنجه ای برای نگهداری وسایل باشد.
- فضای فیزبوتراپی/ ارتوپدی
فضای فیزیوتراپی به طور معمول شامل دو بخش تمرین درمانی و الکترودرمانی است. در مراکزی که غالب
دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی دارند وجود فضای آب درمانی(هیدروتراپی) توصیه می‌شود.
- فضای معاینه و کمک‌های اولیه
- فضای هنر /اموسیقی درمانی
فعالیت هنری و موسیقی می‌تواند به دانشآموزان (ن)» مخصوصا به کم‌توانان ذهنی و طیف اتیسم. به طرق مختلف
هدفمند. کاهش ناسازگاری, تحریک خلاقیت و تحرک. افزایش تمرکز, و بهبود مهارت‌های حرکتی ریز و درشت از جمله
گاه به فضایی رام نیاز دارند تا تاثیر نامطلوب انواع محرک‌های حسی کلاس آموزش را از خود دور کنند. این فضا ممکن
است در درون کلاس و به کمک جداکننده‌های سبک. مثل چادر, ایجاد شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها را ما ۳۳
- فضای اتاق خلوت/ سفید
گاه لازم است برای رفع تنش از یک دانش‌آموز او را برای مدتی از جمع دور کرد. این امرء علاوه بر آنکه به صلاح
خود دانش‌آموز است. در مواردی همچون دانشآموزان طیف اتیسم برای حمایت از دیگر دانشآموزان دربرابر رفتارهای
آزارنده ضرورت دارد. در این موارد لازم است که دانش‌آموز تحت نظارت غیرمستقیم یا مستقیم آموزگار/ دستیار کلاس
تنها باشد و از محرک‌های محیطی که موجب آزار وی است دور بماند. برای این منظور از فضا یا اتاق خلوت استفاده
می‌شود. که در قالب آتاق کوچکی با دیوارهای سفید و عاری از محرک‌های حسی در مجاورت کلاس طراحی گردد.
۲-۱-۲- فضای باز
فضای باز مرکز آموزشی, مکانی است که در ساعات غیردرسی حتما باید مورد استفاده قرار گیرد. طراحی مناسب این
محیط کمک می‌کند که دانشآموزان بتوانند در آن استقرار یافته و تجدید قوا کنند و برای ساعات بعدی آموزشی آماده
شوند. اگر شرایط مناسب بازی و تفریح در آن فراهم نباشد. آموزش در ساعت بعدی کلاس نمی‌تواند بازدهی لازم را
ورودی مدرسه‌ی دانشآموزان (ن)» عامل ارتباط بین مرکز آموزشی و فضای عمومی شهری. مکان مهمی است که در
در صورتی که ورودی مرکز آموزشی بین فضای باز عمومی و فضای باز مرکز آموزشی قرارگیرد بهتر است مکانی برای
نگهبان در کنار ورودی در نظر گرفته شود. در ورودی مرکز آموزشی باید بگونه ای باشد که دانشآموزان نتوانند به راحتی
آن را باز و از مرکز آموزشی خارج شوند.
ورودی مرکز آموزشی به فضای باز باید امکان گذر خودروهای امدادی را میسر نماید و شرایطی را فراهم کند که
خودروهای یاد شده تا نزدیک ترین نقطه به ساختمان پیشروی کنند.
در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان فضای باز مرکز آموزشی را به دو عرصه‌ی بزرگ تقسیم نمود:
۱-۳-۱-۲- فضاهای اجتماع بازی و تفریح و ورزش
۲-۲-۱-۲ -پار کینگ مجموعه
۱-۳-۱-۲ بازی و ورزش,ء فضای سبز
توجه کنیم که ورزش برای دانشآموزان (ن) عجیب نیست. آمادگی جسمانی» بارفیکس و کشتی برای افراد
آسیب‌دیده شنوایی, گلبال برای آسیب‌دیده‌ی بینایی, بسکتبال برای معلولین جسمی- حرکتی. تاب برای دانشآموزان
طیف اتیسم و بالاخره شنا برای اغلب دانشآموزان (ن)» انواعی از ورزش‌های قابل اجرا در مراکز آموزش (ن) هستند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۲-۲-۱-۲- پارکینگ
پیاده و سوار کردن دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی در ابتدای صبح و آغاز کار به مرکز آموزشی, همچنین در
پایان روزء با مشکلات زیادی همراه است. این عمل, تراکم جمعیتی‌ای را به وجود می‌آورد و افراد زیادی را به کار وا
می‌دارد. دانشآموزان یاد شده باید به کمک مددکاران از اتومبیل پدر و مادر یا سرویس مرکز آموزشی خارج شده و به
صندلی چرخدار مخصوصشان که قبلا در کنار خودرو قرار داده شده است انتقال داده شوند. و برعکس این عمل باید در
هنگام عزیمت دانشآموزان به خانه هم اتفاق بیفتد. دانشآموزان معلول در کنار سرویس‌هایشان باید انتظار بکشند که
تک تک از صندلی چرخدار به داخل سرویس انتقال یابند و جای کافی برای جابجایی صندلی‌های چرخدار وجود داشته
۲-۲- معیارهای تعیین ظرفیت
ظرفیت کلاس‌های آموزشی در مراکز (ن) بین ۶ تا ۱۱ نفر می‌باشد. ولی کلاس‌های چند پایه با حداقل ۴ و حداکثر
۷ نفر و کلاس‌های چند پایه برای گروههای چند معلولیتی, رفتاری - هیجانی و طیف اتیسم با حداقل تعداد دانش آموز؛
۳ نفر تشکیل می‌گردند (جدول(۲-۲)). لزوما در کلاس‌های مراکز آموزش (ن) هر چه درصد معلولیت دانشآموزان
بیش‌تر باشد. تراکم دانشآموزان در کلاس به همان نسبت پایین می‌آید.
جدول ۲-۲- حد نصاب تشکیل کلاس در دوره‌های مختلف تحصیلی
گروه دانش آموزان نیازهای ویژه یگ ابتدایی ی
زیر ۶ سال متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای | متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
۱-۲-۲- ظرفیت فضاهای آموزشی
این گروه از فضاهاء مشتمل بر کلاس و کارگاه | آزمایشگاه. اصلی‌ترین فضاهایی هستند که امر آموزش به دانشآموزان
(ن) در آنها صورت می‌گیرد.
تعیین حداقل تعداد کلاس و کارگاههای مورد نیاز در هر مرکز به برنامه‌ی آموزشی آن مرکزء و جمعیت کل دانشآموزان
در هر مقطع و پایه بستگی دارد. از آنجا که برنامه‌های آموزشی مخصوص این دانشآموزان بسته به گروه معلولیت آنها
تفاوت‌هایی با یکدیگر دارد. تعداد و ظرفیت کلاس و کارگاههای هر مقطع و هریک گروه معلولیت به ترتیب زیر تعیین می‌شود:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها رزه ۱ ۳۵
5و
جدول ۳-۲- فضاهای آموزشی در مقطع پیش از دبستان - برای گروه کم‌توان ذهنی
# فضاهای آموزشی دانشآموزان طیف اتیسم و چند معلولیتی که دارای کم‌توانی ذهنی نیز می‌باشند. منطبق با این جدول بوده ولی در تمامی
پایه ها با ظرفیت ۳ تا ۵ نفر تشکیل می‌شوند.
##نوآموزان ثبت نام شده بدو تشخیص تا ۴ سال تمام با کم‌توانی ذهنی, فقط از خدمات توانبخشی و مشاوره ای به صورت نیمه وقت در مرکز
آموزش (ن) استفاده می‌کنند و کلاس آموزشی خاصی برای نوآموزان تشکیل نمی‌شود و جزء آمار مرکز آموزشی محسوب می‌شود.
جدول ۴-۲- فضاهای آموزشی در دورهی پیش از دبستان - برای گروه آسیب‌دیده‌ی شنوایی | بینایی
# فضاهای آموزشی دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی. اختلال رفتاری- هیجانی. طیف اتیسم با هوشبهر عادی و چند معلولیتی با هوشبهر
عادی منطبق با این جدول بوده ولی در تمامی این پایه‌ها با ظرفیت ۳ تا ۵ نفر تشکیل می‌شوند.
جدول ۵-۲- فضاهای آموزشی در دورهی ابتدایی - برای گروه کم‌توان ذهنی
سس ی اک
فضاهای آموزشی دانشآموزان طیف اتیسم و چند معلولیتی که دارای کم‌توانی ذهنی نیز می‌باشند. منطبق با این جدول بوده ولی در
جدول ۶-۲- فضاهای آموزشی در دورهی ابتدایی - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی و شنوایی
فضاهای آموزشی دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی منطبق با این جدول بوده ولی در تمامی این پایه‌ها با ظرفیت ۴ تا ۷ نفر تشکیل
می‌شوند. برای دانشآموزان با اختلال رفتاری- هیجانی. طیف اتیسم با هوشبهر عادی و چند معلولیتی با هوشبهر عادی این کلاس‌ها با ظرفیت
جدول ۷-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی اول (پیش حرفه‌ای) - برای گروه کم‌توان ذهنی, آسیب‌دیده شنوایی و آسیب‌دیده
در مورد دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی. ظرفیت این کلاس‌ها ۴ تا ۷ نفر و برای سایر گروه‌ها (طیف اتیسم و چند معلولیتی و
اختلال رفتاری - هیجانی (فقط دانشآموزان بیش فعال و نقص توجه)) ۳ تا ۵ نفر می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۸ +ضوابط و معبارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
5
جدول ۸-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی اول - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی و شنوایی
۶
# در مورد دانشآموزان با اختلال رفتاری - هیجانی. طیف اتیسم با هوشبهر عادی و چند معلولیتی با هوشبهر عادی در همه‌ی پایه‌ها ظرفیت
جدول ۹-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (حرفه‌ای) - برای گروه کم‌توان ذهنی, آسیب‌دیده شنوایی و آسیب‌دیده بینایی
در مورد دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی. ظرفیت این کلاس‌ها ۴ تا ۷ نفر و برای سایر گروه‌ها (طیف اتیسم و چند معلولیتی و اختلال
رفتاری- هیجانی (فقط دانشآموزان بیش‌فعال و نقص توجه)) ۳ تا ۵ نفر می‌باشد.
جدول ۱۰-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (کاردانش / فنی و حرفه‌ای) - برای گروه آسیب‌دیده‌ی شنوایی
جدول ۱۱-۲- فضاهای آموزشی در دورهی متوسطه‌ی دوم (کاردانش/ فنی و حرفه‌ای) - برای گروه آسیب‌دیده‌ی بینایی
تذکر - درمورد دانش آموزان چند معلولیتی ضروری است بنا بر تشخیص مسوولین مرکز آموزشی و خانواده در یکی از گروههای بالا جای
۳-۲- تعیین سرانه‌های طراحی
فضای آموزشی مشتمل بر فضای بسته و باز می‌باشد. سرانه هر فضا متناسب با کاریری فضا و ابعاد انسانی کاربران
۱-۳-۲ سرانه طراحی فضاهای بسته
در یک تقسیم‌بندی کلی. فضای بسته شامل چهار زیرگروه فضای آموزشی. فضای اداری. فضای خدماتی و بهداشتی و
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ۵1 ۳۷
- کلاس درس
برای تخمین مساحت کلاس و کارگاه/ آزمایشگاه در مراکز آموزش (ن) ضروری است حداقل و حداکثر سرانه‌ی قابل
منابع مختلف برای تعیین مساحت کلاس‌های درس معیارهای متفاوتی مطرح می‌کنند. حداقل سرانه‌ی پیشنهاد شده
برای کلاس‌های نظری مراکز عادی ۱/۲ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز است .
این رقم با توجه به ضوابط و معیارهای لازم‌الاجرا در منابع دیگر به ۱/۶ تا ۱/۸ مترمربع افزایش می‌یاید.
نحوه‌ی فعالیت آموزگار و دانشآموزان در کلاس‌های آموزش (ن) طبعا بر این معیار موثر است. امکان حرکت کامل
دانشآموزان با صندلی چرخدار و احتمال حضور همه‌ی آنها با صندلی چرخدار در پشت میز خود سطح مورد نیاز در هر
کلاس را افزایش می‌دهد. در منابع نظری مربوط به آموزش دانشآموزان (ن) که به ارائه‌ی جداول الگو برای طرح مراکز
آموزش (ن) می‌پردازند به کلاس‌های نظری با سرانه‌های ۲/۲ تا ۴ مترمربع در مراکز حرفه‌ای ". ۱/۸ تا ۳۱۳ مترمربع در
مراکز پیش حرفه‌ای ۱/۷ تا ۱/۹ مترمربع " و ۸/۱ تا ۱۰/۸ مترمربع در مراکز دانشآموزان طیف اتیسم (مشتمل بر
کلیه‌ی ملحقات مورد نیاز) به ازای هر دانش‌آموز اشاره می‌کنند. در منبع دیگر سرانه‌ی کلاس ابتدایی (ن) ۳/۶ راهنمایی
دانشآموزان آسیب‌دیده بینایی ۲/۷ و طیف اتیسم (مشتمل بر کلیه‌ی ملحقات مورد نیاز در کلاس) ۱۱/۲ تا ۱۸/۷
مترمربع به ازای هر دانش‌آموز تعیین شده است." در مصادیق موجود بازدید شده سرانه‌ی کلاس‌ها بین ۲/۱ تا ۳/۲
(متوسط ۲/۴) مترمربع به ازای هر دانش‌آموز است" با در نظر گرفتن ابعاد میز (۵۰ و ۷۵ سانتیمتر و ۷۰و ۱۰۰
سانتیمتر) که پیش از این آمد و فواصل مناسب برای گردش صندلی چرخدار در اطراف آن و همچنین امکان قراردادن
۱- منابع مشابه سرانه‌ی کلاس عادی را بین ۱/۵ تا ۱/۷ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز تعیین می‌کنند.
۲- ر.ک. به «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی». ۰۱۳۸۹ ص ۶۱
۳- همان. ص ۹٩ ۵.
۴- ر.ک. به «گروه توسعه و تجهیز مدارس استثنایی»
۵- ر.ک. به «نگرشی نو بر استانداردهای مناسب سازی ساختمان‌های آموزشی». ۰.۱۳۹۱ ص۴۶ و ۴۸ و ۷۸
۶- ر.ک. به «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی. دفتر هشتم. بررسی مصادیق و مراکز آموزشی استثنایی
موجود)». لازم به ذکر است که در گزارش مربوط به بازدیدها این سرانه‌ها در برخی مواقع ناکافی, و در بعضی موارد بیش از حد نیاز ذکر شده‌اند. که در هر
-------- صفحهٔ بعد --------
۸" ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
دانش‌آموز مناسب به نظر می‌رسد. در کلاس‌های دانشآموزان طیف اتیسم که معمولا نیازمند تنوع ترکیب اجزای
بیش‌تری (همچون فضای آرام و ...) هستند رقم سرانه را بین ۵ تا ۷ (متوسط ۶) مترمربع به ازای هر دانش‌آموز می‌توان
مطابق ضوابط موجود. ارتفاع مناسب برای کلاس درس, که بر حجم هوای کلاس تاثیر می‌گذارد بین ۳/۲۰ تا ۲۳/۰۰
متر در مناطق معتدل, و ۲/۰۰ تا ۲/۲۰ متر در مناطق سرد متغیر است.
- کارگاه | آزمایشگاه
کارگاه و آزمایشگاه نیز از جمله فضاهای گروه آموزشی است که در مراکز آموزش (ن) مورد نیاز است. مراکز آموزش
(ن) در مقطع ابتدایی» متوسطه‌ی اول و دوم معمولا نیازمند یک فضای کارگاهی/ آزمایشگاهی هستند که بنا بر برنامه‌ی
مرکز برای آموزش عملی علوم زیستی, کارهای هنری یا آموزش زبان و مانند آن استفاده می‌شود. مراکز پیش
حرفه‌ای (مخصوص دانشآموزان با کم‌توانی ذهنی) واجد یک کارگاه کار و فناوری (حرفه و فن) و یک کارگاه مهارت
زندگی (مشتمل بر آشپزخانه‌ی آموزشی) هستند. مراکز متوسطه‌ی حرفه‌ای (مخصوص دانشآموزان با کم‌توانی ذهنی)
نیز علاوه بر کارگاه مهارت زندگی, به ازای هر رشته‌ی مهارتی که عرضه می‌کنند یک کارگاه فنی دارند. مراکز کاردانش و
فنی و حرفه‌ای (ن) نیز متناسب با رشته‌هایی که ارائه می‌کنند نیازمند کارگاه هستند.
رشته‌های مهارتی که در مراکز موجود متوسطه‌ی حرفه‌ای (کم‌توانان ذهنی) ارائه می‌شوند عبارتند از:
۱- قالیبافی ۲- خیاطی ۳- راسته دوزی
۴- دوخت لباس محلی ۵- دوخت پوشاک مردانه ۶- دوخت پوشاک زنانه
۷- عروسک دوزی
۸- دوخت‌های تزیینی -٩ تعمیرات کفش
۰- کشت گیاهان ا پارتمانی ۱- باغبانی ۳- محصولات جالیزی در
۳- کمک کار آشپز و قناد ۴- هنر زندگی در خانه ۵- مشبک‌بری جوب
۶- درودگری ۷ کمک رویه کوب مبل ۸- معرق‌کاری چوب
۹- کمک رنگ‌کار جوب ۰- نقاشی ساختمان ۱- کامپیوتر
رشته‌های فنی که در مراکز موجود کاردانش (ن) و فنی و حرفه‌ای (ن) ارائه می‌شوند معمولا مختص گروه
دانشآموزان آسیب‌دیده شنوایی هستند. اگرچه که در مواردی از گروههای آسیب‌دیده بینایی و معلولین جسمی -
۰۰ ۰.۰ ۰ 51 ۰ ۹ ۰ زس ۱
حرکتی نیز دانش‌آموز می‌پذیرند. این رشته‌ها عبارتند از :
۱- ر.ک. به «واحد سنجش و ارزشیابی تحصیلی دانش آموزان استثنایی». سازمان آموزش و پرورش استثنایی, ۰.۱۳۹۲
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ره( ۳۹
۱- مدیریت و برنامه‌ریزی آمور خانواده ۲- خیاطی ضخیم دوزی لباس مردانه
۳- خیاطی لباس مردانه ۳- تصویرسازی کامپیوتری
۵ خیاطی لباس شب و عروس ۶ خیاطی لباس زنانه
۷ خیاطی وسایل منزل ۸- رودوزی سنتی
-٩ طراحی و دوخت ۰- خیاطی دوخت‌های تزیینی
۱- چهره‌سازی ۳- نگارگری
۳- گرافیک ۴- نقاشی
۵- علوم هنری پیش دانشگاهی ۶- نقاشی ایرانی
۷- صفحه‌آرایی ۸- معماری داخلی
۹- کامپیوتر ۰- طراحی صفحات وب
۱- تولید چندرسانه‌ای ۳- گرافیک کامپیوتری
۳- کابینت‌سازی چوبی ۴۳ معرق‌کاری
۵- تزیینات داخلی چوبی ۶- ماشینهای الکتریکی
۷- تعمیر لوازم برقی خانگی ۸- تاسیسات بهداشتی ساختمان
۹- برق ساختمان ۰- جوش‌کاری برق و گاز
۱- دستگاههای سردکننده ۳- ورق‌کاری
۳- تاسیسات گازرسانی
در مراکز آموزش دانشآموزان طیف اتیسم متناسب با توانایی این گروه» کارگاه هنری به ظرفیت ۴ تا ۵ دانش‌آموزء
مشتمل بر فضای کار و انبار مورد نیاز است. این گروه همچنین به کارگاه آموزش مهارت زندگی با ظرفیت مشابه
کارگاههای مورد نیاز در هر دو گروه مراکز متوسطه‌ی حرفه‌ای و مراکز کاردانش و فنی و حرفه‌ای (ن)» مشتمل بر دو
نوع کارگاههای «سبک» و «سنگین» هستند. این دو نوع کارگاه از نظر ابعاد (طول و عرض و ارتفاع) از یکدیگر
متفاوت‌اند. به طور معمول کارگاههای هنری, طراحی, مدیریت خانواده و کامپیوتر «سبک» و کارگاههای نجاری, فلزکاری
و تاسیساتی «سنگین» محسوب می‌شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
بررسی مصادیق داخلی نشان می‌دهد که سرانه‌ی کارگاههای مراکز (ن) در داخل کشور بین ۳/۷ تا ۷ مترمربع به ازای
هر نفر (میانگین ۶۱۲۰ مترمربع به ازای هر نفر) است. این رقم در کارگاههای فنی تا ٩/۷ مترمربع به ازای هر نفر نیز
افزایش می‌یابد. سرانه‌ی کارگاههای فنی و هنری و مهارت زندگی در استانداردهای مراکز آموزش (ن) ۳/۳۰ مترمربع به
ازای هر هنرآموز (۴۰ مترمربع برای ۱۳ نفر)ء و در برخی منابع ۲/۶۰ مترمربع به ازای هر نفر در کارگاههای سبک و
۰ مترمربع به ازای هر نفر در کارگاههای سنگین یا کارگاههای مهارت زندگی ذکر می‌شودا. منبع اخیرء پیش‌بینی
فضاهای الحاقی به میزان ۱۰ درصد مساحت فضای اصلی کارگاه را نیز مجاز می‌شمرد. منابعی که ضوابط طرح مراکز
آموزش (ن) را تعیین می‌کنند نیز با تعیین مساحت یا سرانه به موضوع کارگاه‌ها می‌پردازند. با تحلیل این جداول
سرانه‌های کارگاههای کار و فناوری (حرفه و فن) در مراکز پیش حرفه‌ای بین ۳ تا ۶ مترمربع به ازای هر نفرء کارگاههای
هنری/ فنی در مراکز حرفه‌ای بین ۳/۷ تا ۷۱۳ مترمربع به ازای هر نفر ا و در موردی دیگر انواع کارگاههای هنری/ فنی/
مهارتی بین ۲/٩ تا ۵/۳ مترمربع به ازای هر نفر معلوم شده است." از طرفی در ضوابط طراحی هنرستان‌های کشور برای
کارگاههای سبک اسنگین با تجهیزات معمولی / آزمایشگاه به سرانه‌ی ۳ تا ۶ مترمربع به ازای هر نفرء و برای کارگاههای
سنگین/ سبک با تجهیزات مفصل به سرانه‌ی ۶ تا ۱۰ مترمربع به ازای هر نفر تعیین شده است با توجه به مجموع
سرانه‌های فوق به نظر می‌رسد در مراکز آموزش (ن) نیز برای تعیین مساحت کارگاه / آزمایشگاه می‌توان از ضوابط
هنرستان‌ها تبعیت نمود. مساحت ملحقات هر کارگاه / آزمایشگاه نیز در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سطح فضای اصلی (بسته
به موقعیت طرح و میزان مشترک بودن فضاهای الحاقی) در نظر گرفته می‌شود.
مطابق ضوابط طراحی هنرستان‌های کشور ارتفاع مناسب برای کارگاه‌ها بین ۳ تا ۶ متر (بسته به نوع فعالیت) مطرح
۷
می‌شود .
۱- ر.ک. به «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی». ۰۱۳۸۹ ص ۶۰.
۲- ر.ک. به «استاندارد شماره‌ی ۷۳۳۴: استاندارد فضاهای آموزشی کودکان و دانشآموزان استثنایی».
۳- همان.
۴- ر.ک. به «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی». ۰۱۳۸۹ ص ۶۰ و ۶۱
۵- ر.ک. به «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی. دفتر هشتم. بررسی مصادیق و مراکز آموزشی استثنایی
موجود». لازم به ذکر است که در منابعی که ذکر شد. ظرفیت کارگاه‌ها بیش از میزان تعیین شده در جداول برنامه‌ی درسی در نظر گرفته شده و درمواردی
۶- ر.ک. به «ضوابط طراحی هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای کشور »۰۱۳۹۰۰ ص ۸۵
۷- همان.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها [ ۱ اه
۲-۱-۳-۲ سرانه فضاهای آداری
برای تخمین مساحت کافی برای دفاتر کار (مشترک و انفرادی) می‌توان از معیار ۴/۵ تا ۶ مترمربع به ازای هر نفر بنا
بر موقعیت و میزان تجهیزات مورد نیاز آنان استفاده کرد. در دفاتر مستقل, همچون دفاتر کار معاونین این میزان تا حد ٩
تا ۱۲ و در مورد دفتر کار مدیر مرکز تا حد ۲۰ تا ۲۴ مترمربع نیز می‌تواند افزایش بیابد. افزایش سطح دفتر کار مدیر
مجموعه مخصوصا موقعی توجیه می‌یابد که فضای تشکیل جلسات مستقل با این دفتر تلفیق گردد.
معیار محاسبه‌ی مساحت آتاق جلسات سرانه‌ی ۲/۵ تا ۳ مترمربع به ازای هر نفر است. از همین معیار برای محاسبه‌ی
مساحت نشیمن‌های مشترک هم می‌توان استفاده کرد.
دفاتر تکثیر مدارک یا تکثیر منابع صوتی مراکز دانشآموزان آسیب‌دیده بینایی در دو اتاق با مساحت تقریبی ٩
مترمربع (۳ و ۶ مترمربع) جای می‌گیرند.
۳-۱-۳-۲ سرانه فضاهای خدمانی. بهداشتی
ابعاد و مساحت فضاهای خدماتی بهداشتی قابل دسترس, بسته به تجهیزات درون آنها متفاوت است. این ارقام
همچنین وابسته به نوع آرایش اجزای درون آنها و جزییاتی از قبیل جهت بازشوی در نیز هست. هم‌چنان‌که در بیان
مشخصات این فضاها آمد. طراحی این فضاها به اشکال مختلف تنها به شرط رعایت ضوابط امکان‌پذیر است. همجنین
باید متوجه بود که گاه بنا بر اقتضاء ممکن است به جای طرح یک فضای کاملا قابل دسترس یا با قابلیت دسترسی بالاء
تنها به حداقل قابلیت دسترسی اکتفا شود.
خدماتی بهداشتی مخصوص این گروه را با استفاده از معیارهای حداقل دسترسی برنامه‌ریزی و طراحی کرد. در صورتی
مطالعه‌ی انواع منابع و مصادیق نشان می‌دهد که در غالب شرایط سرانه‌های زیر برای طرح فضای خدماتی بهداشتی با
درجات مختلف قابلیت دسترسی می‌تواند معیاری برای برنامه‌ریزی و طراحی به دست دهد:
از ۳ تا ۳/۵ مترمربع به ازای هر توالت
اتافک توالت قابل دسترس از ۱/۲۰ مترمربع (برای در رو به بیرون) تا ۱/۶۰ مترمربع (برای در رو به داخل)
توالت و دستشویی و دوش قابل دسترس از ۵ تا ۷ مترمربع
توالت و دستشویی و دوش و رختکن قابل دسترس از ۷ تا ۲ مترمربع
برای تعیین تعداد فضای خدماتی بهداشتی معیارهای زیر قابل استفاده است:
- فضای خدمانی بهداشتی قابل دسترس در مرکز آموزشی (ن): برای هر یک با دو کلاس/کارگاه یک عدد
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
- فضای خدماتی بهداشتی در مراکز فراگیر - تلفیقی: در هر طبقه‌ی اصلی یک عدد توالت و دستشویی
- دوش و فضای تعویض لباس: حداقل یک عدد در فاصله‌ی نزدیک به کلاساکارگاه یا در مجاورت فضاهای
- فضای خدماتی بهداشتی کار کنان آموزشی /اداری/ خدماتی: به ازای هر۵ نفر یک توالت و هر ۸ نفر یک دستشویی
- دوش و رختکن برای کارکنان آموزشی/اداری /اخدماتی: دوش و اتاقک مستقل رختکن (درصورت نیاز) به
ازای هر ۸ تا ۱۰ نفر یک اتاقک. گنجه برابر با تعداد کارکنان با فضای کافی برای تعویض لباس
- توالت و دستشویی قابل دسترس: در مجاورت هر فضای عمومی (غذاخوری, سالن ورزش» تالار اجتماعات.
کتابخانه, اتاق‌های توانبخشی/درمانی و مانند آن) حداقل یک عدد
مساحت فضای رختکن قابل دسترس, به معنای اتاق مستقل برای استقرار فرد با کم/ناتوانی حرکتی به طور مستقل یا
همراه با همیار به طور معمول بین ۲/۵ تا ۵ مترمربع محاسبه می‌شود.
چنانچه مرکز آموزشی واجد رختشوی‌خانه باشد مساحت این فضا را می‌توان بین ۵ تا ۸ مترمربع در نظر گرفت.
در هر مرکز آموزش (ن) یا مرکز آموزش فراگیر تلفیقی که پذیرای دانش‌آموزانی با معلولیت شدید است وجود یک
رختشوی‌خانه ضروری است.
انواع انبارهای یک مرکز آموزشی (ن) مساحتی در حدود زیر دارند:
انبار لوازم آداری. مدارک تحصیلی, مدارک مالی و اداری
اتا ۱/۵مترمربع برای هر کلاس
انبار وسایل شخصی دانشآموزان و آموزگار ۵ مترمربع (بسته به ظرفیت کلاس)
انبار لوازم بهداشتی
انبار لوازم 0 تحهیزات عمومی مرکز. مواد و مصالح کار گاه 1 آزمایشگاه ۰ تا۳۰ متَرمربع (در انبار کار گاه ۱۰ متَرمربع فضای آماده‌سازی اضافه می‌شود.)
برای تعیین تعداد انبار معیارهای زیر قابل استفاده است:
انبار صندلی چرخدار حداقل یک عدد در محل ورودی اصلی مرکز (علاوه بر این پیش‌بینی محل توقف
موقت در راهروهای مرکز توصیه می‌شود.)
انبار لوازم کمک آموزشی, وسایل شخصی دانشآموزان و آموزگار اعدد برای هر کلاس
انبار لوازم و تجهیزات عمومی مرکز تا ۲ عدد
انبار مواد و مصالح کار گاه/آزمایشگاه ۱عدد برای هر ۱ یا ۲ کارگاه/آزمایشگاه
انبار لوازم بهداشتی حداقل یک عدد در هر طبقه‌ی مستقل
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها زا ۱ ۳۳
برای تخمین مساحت آشپزخانه معیار سرانه‌ی ۰/۲۸ تا ۰/۳۲ مترمربع به ازای هر نفر متقاضی غذا در آشپزخانه‌ای که
در هر وعده یک نوع غذا در آ ن آماده و طبخ می‌شود قابل اتکا است" . هم‌چنان که گفته شد این معیار درمورد
آشپزخانه‌هایی که وظیفه‌ی طبخ غذا را ندارند می‌تواند تا ۳۵ تا ۵۰ درصد مساحت غذاخوری کاهش یابد. در هر صورت
باید متوجه بود که برای تامین مساحت کافی برای دریافت و توزیع مواد غذایی و شست‌وشوی ظروف و همچنین فضاهای
خدماتی الحاقی. حداقل‌هایی باید رعایت شود که نمی‌تواند وابسته به مساحت غذاخوری باشد.
آماده‌سازی برای عرضه اشپزخان
آملدهسازی مواد ی ۱۴ درصد سطح اشپز خانه
۲ رسد سطع اشیزخا
بخش سس کار کنان ۷ درصد سطح آشپزخانه
برای تخمین مساحت بخش تاسیساتی» هم‌چنان که گفته شد ضروری است انواع تاسیسات و تجهیزانی که در مرکز
آموزشی به کار می‌آیند انتخاب و بررسی شوند. به طور معمول این بخش. ۵ تا ۸ درصد از مساحت فضای بسته را اشغال
می‌کند. ضروری است برای بخش تعمیر و نگهداری تجهیزات. یک یا دو کارگاه به مساحت تقریبی ۱۲ مترمربع برای کار
تکنیسین‌های مربوطه در نظر گرفته شود.
- خوابگاه‌ها
با توجه به ضوابط مربوط به پستهای سازمانی مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی, در هر خوابگاه به ازای هر ۳۰
دانش‌آموز یک نفر سرپرست و یک نفر همیار به کار اشتغال دارد. بدین ترتیب می‌توان جمعیت ۳۰ نفر دانش‌آموز را به
عنوان معیاری برای گروه‌بندی فضاهای خوابگاه استفاده کرد. با فرض این معیار تخمین تعداد و مساحت فضاهای خوابگاه
به ترتیب زیر خواهد بود:
* فضاهای شخصی دانشآموزان (خواب, مطالعه و نگهداری وسایل شخصی روزمره) در قالب ۶ اتاق جمعی ۵
نفره (۴ تا ۶ نفرهء مجموعا برای گروه ۰ نفره) طراحی می‌شود. این تقسیم‌بندی فضای خوابگاه اصولا به
هرگونه گروه‌بندی دیگر نیز (مثلا تفکیک معلولیت‌های مختلف. مقاطع تحصیلی و حتی در شرایط خاص و
۱- ر.ک. به «اصول طراحی سیستمهای غذادهی». شهریور ۰.۱۳۷۱
۲- همان
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
تفکیک جنسیت‌های مختلف) نیز کمک می‌کند. در کنار این فضاهای جمعی می‌توان به ازای هر ۳۰ نفر
جمعیت یک یا دو اتاق مستقل نیز برای استفاده در شرایط خاص در نظر گرفت. به طور معمول سرانه‌ی
اتاق‌های جمعی بین ۴ تا ۶ مترمربع به ازای هر دانش‌آموزء و اتاق‌های مستقل در حدود ٩ مترمربع به ازای هر
نشیمن جمعی دانشآموزان» مشتمل بر فضای فعالیتهای اوقات فراغت. و فضایی برای فعالیتهای جنبی به
ازای هر ۳۰ نفر یک عدد. تقسیم این فضا به دو بخش ۱۵ نفره در صورتی که اداره‌ی آن برای سرپرست
به ازای هر دانش‌آموز استفاده کرد. چنانچه فضای نشیمن واجد فضایی به عنوان آشپزخانه‌ی کوچک و
غذاخوری نیز باشد ۱/۶ تا ۱/۹ مترمربع به ازای هر نفر به رقم قبلی اضافه می‌شود.
* یک محل اقامت سرپرست و یک محل اقامت همیار مقیم به ازای هر ۳۰ نفر دانش‌آموز در قالب سوئیت
(شامل اتاق خواب و زندگی و آشپزخانه‌ی کوچک و سرویس بهداشتی و حمام) به مساحت ۳۰ تا ۵۰ مترمربحع
* به ازای هر ۵ تا ۱۰ نفر دانش‌آموز یک سرویس بهداشتی (توالت و دستشویی, دوش و رختکن) در جوار
اتاق‌های خواب ضروری است .
* ضروری است به ازای هر ۳۰ نفر دانش‌آموز پا در هر طبقه از ساختمان خوابگاه. حداقل یک سرویس بهداشتی
و حمام و رختکن کامل قابل دسترس مستقل که از راهروی ارتباطی خوابگاه قابل دستیابی است در نظر
گرفته شود. تعداد سرویس‌های قابل دسترس مستقل بسته به شرایط دانشآموزان خوابگاه و میزان نیاز آنان
ممکن است افزایش یابد.
* ضروری است یک سرویس بهداشتی شامل توالت و دستشویی در نزدیکی نشیمن جمعی دانشآموزان در نظر
نشیمن نیز قابل استفاه باشد.
۱- سرویس‌های بهداشتی را می‌توان برای هر اتاق جمعی به طور جداگانه و با دسترسی مستقل طراحی کرد. یا آنکه آنها را به صورت مشترک بین دو یا
سه اتاق جمعی در نظر گرفت.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ا ۱۵۱ ۳۵
* به ازای هر ۳۰ نفر دانش‌آموز یک فضای رختشوی‌خانه به مساحت ۴ تا ۶ مترمربع در نظر گرفته می‌شود.
* به ازای هر ۳۰ نفر دانش‌آموز یک فضای اداری به عنوان پذیرش و دفتر کار سرپرست. یک فضای ملاقات با
خانواده» یک انبار عمومی وسابل عمده‌ی دانشآموزان. یک انبار صندلی چرخدارء یک انبار عمومی تجهیزات و
وسایل بهداشتی و ملحفه, و یک اتاق معاینه و کمک‌های اولیه در نظر گرفته می‌شود.
* برای تخمین مساحت فضاهای خدماتی. اداری و عمومی از معیارهای مطرح شده در بخشهای مربوطه
استفاده می‌شود 8
۴۳-۱-۳-۲- سرانه فضاهای عمومی
۱-۴۳-۱-۳-۲- فضای فعالیت حمعی
- مرکز رسانه
برای تخمین مساحت مرکز رسانه لازم است معیار سرانه به ازای هر دانش‌آموز (سرانه‌ی کل) در نظر گرفته شود. در
منابع مکتوب این معیار بین ۰/۳۵ تا ۰/۵۵ مترمربع به ازای هر نفر ذکر شده است. میانگین سرانه‌ی کتابخانه در
طرحهای الگویی مراکز آموزش (ن) داخلی ۰/۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز است. برخی از مصادیق واقصی در داخل و
خارج فاقد کتابخانه‌اند. و در بین آنها که واجد کتابخانه‌اند پیوندی میان ارقام سرانه‌ها مشاهده نمی‌شود؛ اگرچه می‌توان
گفت که این رقم هیچ‌گاه از حدود ۰/۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز فراتر نمی‌رود. بدین ترتیب سرانه‌ی کتابخانه/ مرکز
رسانه را می‌توان بسته به جمعیت و نیاز مرکز بین ۰/۲ تا ۰/۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز درنظر گرفت. برای اطمینان
از رقم انتخاب شده می‌توان مساحت اجزای کتابخانه را نیز محاسبه کرد. برای این منظورء معیارهای زیر قابل استفاده‌اند:
ظرفیت مخزن باز در هر مترمربع
مساحت مورد نیاز برای هر نفر در فضای مطالعه .
۲- «اطلاعات معماری نویفرت». ص ۲۱۰
چس تس
-------- صفحهٔ بعد --------
5 ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
- تالار احتماعات
برای تخمین مساحت تالار اجتماعات اطلاع از معیار سرانه‌ی سطح به ازای هر دانش‌آموز مرکز آموزشی (سرانه‌ی کل)
یا سرانه‌ی سطح به ازای هر نفر مدعو داخل تالار ضروری است. بررسی مصادیق نشان می‌دهد در بین آنها که واجد تالار
اجتماعات یا سالن چند منظوره هستند رقم سرانه‌ی کل در مصداق‌های داخلی بین ۰/۳۵ تا ۱/۲ مترمربع به ازای هر
دانش‌آموزء در مصداق‌های خارجی بین ۰/۹٩ تا۱/۳۰ مترمربع به ازای هر دانش‌آموزء و در طرحهای نمونه‌ی داخلی در
حدود ۰/۸۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز است؛ اگرچه مصادیقی با سرانه‌ی کل بالاتر از رقم‌های ذکر شده نیز دیده
می‌شود. منابع داخلی, سرانه‌ی سطح به ازای هر نفر مدعو در مراکز آموزشی را ۱ تا ۱/۲ مترمربع به ازای هر نفرء و منابع
خارجی این رقم را معادل ۱/۹ تا ۲ مترمربع به ازای هر نفر تعیین می‌کنند . متوسط ارقام یاد شده» یعنی ۱/۳ مترمربع
به ازای هر مدعو به عنوان معیار حداقل با توجه به ابعاد صندلی و راهروی بین آنها و مساحت متعارف صحنه مناسب به
نظر می‌رسد. با توجه به نیاز به جایگاه صندلی چرخدار در تالار اجتماعات مراکز آموزش (ن) افزایش این رقم تا حد ۱/۷
مترمربع به ازای هر مدعو توصیه می‌شود. بدین ترتیب برای تخمین سطح تالار اجتماعات و با توجه به ظرفیت مدعوین
در مراکز آموزش (ن) می‌توان از معیار سرانه‌ی کل ۰/۷۵ تا ۰/۸۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموزء یا سرانه‌ی مدعوین
+۰ تا ۱/۷۰ مترمربع به ازای هر مدعو استفاده کرد. تکرار این نکته بی فایده نیست که معمولا هر ۲ صندلی چرخدار
در ردیف‌های مستقیم جای ۳ صندلی ثابت و در ردیف‌های منحنی جای ۳ صندلی ثابت را اشغال می‌کنند.
- غذاخوری
در منابع مختلف داخلی و خارجی سرانه‌ی کل غذا خوری بین ۰/٩ تا ۱/۳ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز پیشنهاد
شده است که بسته به سن دانشآموزان قابل استفاده است. بررسی مصادیق نیز همین ارقام را تایید می‌کند. همجنین با
تعیین ظرفیت غذاخوری بسته به شرایط و امکانات مرکز آموزشی استفاده از معیار ۱/۲۰ تا ۱/۷۰ مترمربع به ازای هر
صندلی امکان‌پذیر است. در غذاخوری‌هایی که غذا در پیشخان به دانشآموزان ارائه می‌شود پیش‌بینی ۲۰ تا ۲۵ درصد
سطح کل برای محل تحویل غذا ضروری است. برای تعیین مساحت آشپزخانه رعایت نکات مربوط به آشپزخانه که در
- رک به «طرح تحقیقاتی مطالعه‌ی ساماندهی کالبدی دانشگاه‌هاء تدوین معیارهاء ضوابط 0 سرانه‌های فیزیکی مورد نیاز ۰ دفتر فنی. آموزشی 9 پژوهشی
دانشکده‌ی معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی. (بخش دوم: فضاهای کمک آموزشی - تابستان ۱۳۸۴)»
۲- ر.ک. به بخش آشپزخانه/ آبدارخانه از قسمت گروه فضاهای خدماتی.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها ۵1 ۳۷
- نمازخانه
برای تخمین مساحت نمازخانه, معیار سرانه‌ی ۰/٩ مترمربع به ازای هر نمازگزار به عنوان اندازه‌ی متوسط مناسب به
نظر می‌رسد. این رقم با در نظر گرفتن ابعاد ۷۰ و ۱۳۰ سانتیمتر برای محل نمازگزاری به دست آمده است. بدیهی است
با تغییر آرایش صفوف نماز به سرانه و ظرفیت بیش‌تر یا کمتر از رقم مزبور می‌توان دست یافت . توجه به این نکته
ضروری است که حضور دانش‌آموزانی که اختلال جسمی و حرکتی دارند و از وسایل کمکی حرکتی استفاده می‌کنند
برای تعیین تعداد شیرهای وضوخانه. کافی است زمان معمول برای وضو و زمانی که دانش آموزان برای وضو گرفتن در
اختیار دارند معلوم باشد. با کمک این دوء معلوم می شود که در زمان معین. چند نفر با آب یک شیر وضو می گیرند. برای
مثال چنانچه ظرفیت نمازخانه ۳۰ درصد کل باشد و در مرکز آموزشی‌ای بنا بر آن باشد که دانشآموزان پایه‌ها همزمان
با موقع نهار متوالیا به نمازخانه بروند به معنای آن خواهد بود که هر گروه برای وضو و نماز تقریبا ۱۵ دقیقه وقت دارند.
که از این مقدار تقریبا ۶ دقیقه به وضو اختصاص دارد. چنانچه زمان مناسب برای وضوی مرتب ۲ دقیقه باشد بدان معنی
است که با هر شیر وضوخانه ۳ نفر وضو می گیرند و لازم است تعداد شیرهای وضوخانه حداقل معادل یک سوم ظرفیت
دانشآموزان یک مرکز آموزش (ن) شرایطی دارند که برای وضو نیازمند کمک هستند توصیه می‌شود مراسم وضو با
آرامش و کمک همیاران در سرویس بهداشتی مستقل قابل دسترس در نزدیکی نمازخانه انجام شود. در برنامه‌ریزی برای
زمان نماز لازم است به این نکته توجه شود که محدودیت زمانی نباید موجب شود که آداب نماز با سرعت بیش از اندازه
و بی‌توجهی انجام گیرد.
برای محاسبه ی سطح کفش کن. اطلاع از این نکته مفید است که در صورت استفاده از قفسه‌های پنج طبقه و با
احتساب فضای حرکت و چرخش برای هر جفت کفش معادل ۰/۰۳ مترمربع سطح لازم است.
۲-۴-۱-۳-۲- فضاهای توانبخشر
۲
حدود مساحت لازم برای انواع فضاهای توانبخشی و درمانی به شرح زیر است :
_ فضای مشاهده و9 ارزیابی /امشاوره/امددکاری اجتماعی: ٩ تا ۱۵ مترمربع
۱- ر.ک. به «راهنمای معماری مسجد». ۰.۱۳۸۶ ص.۰۱۴۸
۲- حدود مساحت از مقایسه منابع مکتوب و مصادیق به دست آمده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸
چچچچچچچججج
۳/۸
فضای بازی/کار آورزش درمانی: ۸
فضای کارگروهی/آموزش‌های خا
فضای تقویت حواس اتاق تاریک:
. فضای گفتاردرمانی/ تربیت شنید
فضای فیزیوتراپی/ ارتوپدی:
۰ تمرین‌درمانی ۳ الکترودرمانی
۰ هیدروترایی: ۵ تا ۸۰ مترمر
فضای معاینه و کمک‌های او
* فضای هنر/ موسیقی درمانی:
جدول ۱۲-۲- خلا
کلاس پایه ۷ الی ٩ متوسطه‌ی اول (ن) و
کلاس پایه ۱۰ الی ۱۲ متوسطه‌ی دوم (ن)
های طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۶۰ مترمربع انبار
ربع + ۶ مترمربع انبار
ح
+ ۶ مترمربع انبار
بخشی از کلاس آموزشی باشد).
راکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
توضیحات
برای دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی. چند معلولیتی (هوشبهرعادی و
کم‌توان ذهنی). اختلال رفتاری- هیجانی
برای دانشآموزان طیف اتیسم (هوشبهر عادی و کم‌توان ذهنی)
برای دانشآموزان آسیب‌دیده شنوایی و بینایی
برای دانشآموزان کم‌توان ذهنی
برای دانشآموزان چند معلولیتی با کم‌توانی
برای دانشآموزان طیف اتیسم با کم‌توانی ذهنی
برای دانشآموزان کم‌توان ذهنی. آسیب‌دیده شنوایی. آسیب‌دیده بینایی
برای دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی. چند معلولیتی (با هوشبهر
عادی و کم‌توان ذهنی) و اختلال رفتاری - هیجانی
برای دانشآموزان طیف اتیسم (با هوشبهر عادی و کم‌توان ذهنی)
برای دانشآموزان کم‌توان ذهنی. آسیب‌دیده شنوایی و بینایی
برای دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی
برای دانشآموزان چند معلولیتی (با هوشبهر عادی و کم‌توان ذهنی) و
اختلال رفتاری - هیجانی
برای دانشآموزان طیف آتیسم (با هوشبهر عادی و و کم‌توان ذهنی)
برای دانشآموزان آسیب‌دیده شنوایی و بینایی
برای دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی
برای دانشآموزان چند معلولیتی (با هوشبهر عادی) و اختلال رفتاری-
برای دانشآموزان طیف اتیسم (با هوشبهر عادی)
-------- صفحهٔ بعد --------
فقصل دو
ردیف
۱۱
۱۲
۱۳
۱۴
۱۵
۱۶
۱۷
۱۸
۱۹
۳۱
۳۲
۳۳
۳۴
۳۵
۲۶
۳۷
۳۸
۳۹
۳۱
۳۲
۳۳
۳۴
۳۵
۳۶
۳۷
۳۸
م - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضا
ادامه جدول ۱۲-۲-
نام فضا
کلاس پایه ۷ الی ٩ متوسطه‌ی اول پیش
حرفه‌ای و کلاس پایه ۱۰ الی ۱۲ متوسطه‌ی
دوم حرفه‌ای
کارگاه حرفه و فن (کار و فناوری)/ آزمایشگاه
کار گاه سمعی بصری و رایانه
کار گاه سبک (بر اساس رشته)
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس کامل با رختکن
سرویس بهداشتی و دوش قابل دسترس
سرویس بهداشتی آموزگاران و کارمندان
دوش و رختکر
ای
اموزگاران و کارمندان
آبدارخانه
دفتر معاون
کار کنان خدماتی (نشیمن)
اداری با چاپ و تکثیر
فضای پذیرش مراجعین
انبار اداری/ مدارک آموزشی
انبار ساختمانی (لوازم و تجهیزات)
انبار عمومی
انبار نظافت (لوازم بهداشتی)
ر ح ختشوی‌خانه خوابگاه
اتاق بهداشت
(فضای معاینه و کمک‌های اولیه)
فضای بازی/ کار/ ورزش درمانی
فعالیت کار گروهی/ خاص/ هنر و موسیقی
۳۹
و
اکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
برای دانشآموزان کم‌توان ذهنی. آسیب‌دیده شنوایی و بینایی
برای دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی
برای دانشآموزان چند معلولیتی (با هوشبهر عادی و کم‌توان ذهنی) و
اختلال رفتاری- هیجانی (فقط بیش فعال و نقص توجه)
برای دانشآموزان طیف آتیسم (با هوشبهر عادی و کم‌توان ذهنی)
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
ادامه جدول ۱۲-۲- خلاصه فهرست فضاهای مراکز آموزشی کودکان با نیازهای ویژه
ظرفیت معادل ۷۰./ تعداد دانش شآموزان
۲-۳-۲- سرانه فضاهای باز
فضای باز مشتمل بر فضای تفریح و ورزش (محوطه) و پارکینگ می‌باشد.
فضای باز و نیم باز باید به اندازه‌ی کافی وسیع باشد تا بتواند برای مقاصد گوناگون - تفریح» ورزش» آموزش» پارکینگ
خودروها و ... مورد استفاده قرارگیرد. بررسی فضای باز مراکز آموزش (ن) در ایران و سایر کشورها مبین این امر است که
مترمربع درنظر گرفته شود در این صورت سطح سرانه‌ی فضای باز به حدود ۲۸ مترمربع می‌رسد.
۱/6
3016
رقم سرانه‌ی فوق‌الذ کر از آنچه که مرکز تحقیقات مسکن برای معلولین کشور در نظر گرفته است - سرانه‌ی ۲۰ الی
درنظر گرفت و در آن تصرف نکرد. لیکن عدد فوق بدون احتساب سطح فضای پارکینگ درنظرگرفته شده است. مراکز
آموزشی موجود کشور اغلب فاقد فضای مستقلی برای استقرار خودروها هستند و در نتیجه فضای باز مرکز آموزشی در
(۱-۲) سرانه فضای باز (مترمربع) 8 <
پارکینگ به رقم ۱۲ تا ۱۵ مترمربع روبرو می‌شویم. در نتیجه سطح سرانه‌ی فضای باز مرکز آموزشی. چنانچه پارکینگ
در فضای باز مرکز آموزشی استقرار یابد. بین اعداد ۳۲ تا ۴۰ مترمربع خواهد بود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - معیارهای نعیین ظرفیت و سرانه فضاها 1 ۵۱
اینک چنانجه با عنایت به محاسبات سرانه‌ی انجام شده در مورد فضای بسته‌ی مجموعه همین اعداد ۱۲ تا ۱۵
مترمربع برای سطح زیربنای ساختمان بر روی سطح زمین در نظر گرفته شود. نتایج زیر برای سطح زمین مرکز آموزشی
و نسبت درصد بین بخشهای سه گانه‌ی فوق (سطح اشغال ساختمان. سطح فضای بازی و ورزش در محوطه و سطح
پارکینگ) و کل زمین معین میگردد:
(۲-۲) سرانه‌ی سطح زمین (مترمربع) 1055 42 - (25 10۵ 20) + (15 10 12) +(15 1۵0 12)
۱2015
(۳-۲) درصد سطح اشغال ساختمان/ سطح اشغال پارکینگ نسبت به کل سطح زمین 1۵3596 2096 ه ی
۱ 4 0]
وا , ۱ 1 5 10 20
2 10
یکی از مشخصه‌های مهم فضای باز در مراکز آموزش (ن) در کشورهای پیشرفته. ارتباط بسیار مستقیم فضای بسته‌ی
از جهت ارتباط مستقیم حرکتی بین فضای کلاس‌ها با فضای باز حائز اهمیت بسیار است. به این ترتیب. مدرس کلاس
می‌تواند با بازکردن در و پنجره کلاس و بردن دانشآموزان به فضای بازء درس و کلاس را در محیط جدید تشکیل دهد و
احساس خوشایندی را در دانشآموزان به وجود آورد.
۲-۲-۳-۲ سرانه پارکینگ
بر اساس بررسی مراکز آموزش (ن) در ایران به طور متوسط. چنانچه دانشآموزان از نوع غیر جسمی - حرکتی و غیر
از طیف آتیسم باشند به آزاء هر ۵۰ دانش آموز مقطع ابتدایی مجموعا به حدود ۱۸ کارمند اداری. خدماتی و آموزشی نیاز
است. در صورتی که دانشآموزان مرکز آموزشی از نوع جسمی - حرکتی باشند. تعداد کارکنان قدری افزایش می‌یاید؛ در
این وضعیت عدد ۲۰ کارمند یعنی ۰ تعداد دانشآموزان مناسب می‌نماید. حال در صورتی که بنا بر این باشد که برای
پار کینگ کارکنان, سرانه‌ی پارکینگ (نسبت به دانش‌آموز) اتومبیل خواهد بود. توجه کنیم در صورتی که بعضی از
کارمندان از خودرو استفاده نکنند. فضاهای محدود باقیمانده برای خودروهای حمل کننده کادر میهمانان و مانند آن
استفاده خواهد شد. از طرف دیگر می‌دانیم که دانشآموزان معمولا با سرویس‌های عادی, یعنی اتومبیل‌های کوچک یابا
اندازه‌ی متوسط بین خانه و مر کز آموزشی تردد می‌کنند و اگر در هر اتومبیل برای ۴-۵ دانش‌آموز جا در نظر گرفته شود
در این صورت در مرکز آموزشی‌ای ۵۰ نفره حداقل به ۱۰ خودرو برای حمل و نقل دانشآموزان نیاز است. بنابراین
سرانه‌ی خودرو سرویس در مرکز آموزشی‌ای ۵۰ تفره. به خدوت و خودرو به ازای هر دانش‌اموز می‌رسد.
ان 23
5 5 5
-------- صفحهٔ بعد --------
1۲ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
چنانچه به آزای توقف و حرکت هر خودرو مساحت ۲۰ تا ۲۵ مترمربع سطح ناخالص در محل پارکینگ در نظر گرفته
شود. در این صورت سرانه‌ی فضای پارکینگ برای هر دانش‌آموز عبارت خواهد بود از:
(۶-۲) 12-5 (20-29) 2
انتخاب مساحت ۲۵ مترمربع برای سرانه‌ی هر خودرو با توجه به این مطلب مهم است که لازم است در مورد
سرویس‌های رفت و آمد دانشآموزان پهنای بیش‌تری برای عرض توقف‌گاه در نظر گرفته شود. چرا که دانشآموزان سوار
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۳
حدول برنامه فیزیکی مدارس با
نیازهای ویزه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- جدول برنامه فیزیکی مدارس با نیازهای ویژه 4 2۵
۱-۳- کلیات
جداول برنامه فیزیکی مراکز آموزشی (ن) در سه سطحء فضای بسته. فضای باز ومحوطه و زمین مورد نیاز با توجه به
سرانه دانش‌آموزی و ظرفیت های مورد نیاز تدوین گردیده است.
بعلاوه مدیران اجرایی» برنامه‌ریزان و طراحان ممکن است مساحت فضاها را برای طراحی خاص و یا در اقلیم‌های گرم
و خشک یا گرم و مرطوب ۱۰ الی ۱۵/ اضافه نمایند.
همجنین فضاهای ارتباطی بین ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل مراکز آموزش (ن) را اشغال می‌کنند. این نسبت گاه تا ۲۸
درصد کل نیز افزایش می‌یابد. باید توجه کرد که نسبت یاد شده مربوط به فضاهای ارتباطی بسته است. و شامل فضاهای
نیم باز یا حیاط‌های میانی, با نقش گره ارتباطی یا محل تجمع دانشآموزان, نمی‌گردد.
۱-۱-۳- جدول برنامه فیزیکی فضاهای بسته
مراکز آموزش (ن) رایج در کشور به ترتیب فراوانی تعداد به شرح زیر هستند:
۱-۱-۱-۳- پیش از دبستان و ابتدایی.
۳-۱-۱-۳ پیش از دبستان و ابتدایی. متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای.
۳-۱-۱-۳- متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای.
۴-۱-۱-۳ متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای.
۵-۱-۱-۳- پیش از دبستان و ابتدایی و متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای.
۶-۱-۱-۳- پیش از دبستان و ابتدایی و متوسطه‌ی اول و متوسطه‌ی دوم.
۷-۱-۱-۳- مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی.
۱-۱-۱-۳- پیش از دبستان و ابتدایی (ن)
مراکز آموزشی پیش از دبستان و ابتدایی (ن) که طبق چارت سازمانی سازمان آموزش و پرورش (ن) کشور در کنار هم
ایجاد می‌گردند در حال حاضر نیمی (حدود ۶۰۰ عدد) از کل مراکز آموزش (ن) موجود کشور را به خود اختصاص می‌دهند.
که به این لحاظ یکی از پر درخواست ترین مراکز آموزش (ن) می‌باشند. لذا لازم است برای این گونه مراکز برنامه‌ی فضایی ارائه
گردد. این مراکز آموزشی به صورت مجزا برای گروههای آسیب‌دیده‌ی بینایی» شنوایی» جسمی - حرکتی, کم‌توان ذهنی و
طیف اوتیسم» و همین‌طور برای ترکیبی از دانشآموزان گروههای مختلف طراحی و اجرا می‌گردند.
برنامه‌ی فضایی به گونه ای تنظیم گردیده که همه‌ی انواع درجه بندی مراکز آموزشی (از نظر جمعیت دانش‌آموزی)
را پاسخ‌گو باشد. در جدول صفحه‌ی بعد دو نوع برنامه‌ی فضایی یکی برای مراکز آموزشی درجه‌ی ۱ و ۲ با کلاس‌های ۱۵
الی ۱۶ مترمربعی و دیگری برای مراکز آموزشی درجه‌ی ۳و ۴ با کلاس‌های ۳۸ الی ۰ مترمربعی ارائه گردیده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
2۶
مراک
۱
۲
جدو|
انتهای <
نیز ار ائه
ما
5
3
و
1
را
3
3
2
1 ها ۸
سس
آموزش پیش از دبستان و ابتدایی ب
- پیش از دبستان (دختران و پسرار
- ابتدایی - مقطع اول: سال‌های او[
- ابتدایی مقطع دوم: سال‌های چ
برنامه‌ی فضایی این مرکز آموزشی ب
عدول, مساحت مرکز آموزشی با در نظ
گردیده است
جدول ۱-۳- فضاهای بیس
کلاس بدو تولد تا ۴ سال"
کلاس ۴ تا ۶ سال"*
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
کلاس پایه ۴. ۵ و ۶
کلاس اضافی (یا رایانه)*
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
با نیازهای ویژه
۳
بر برخوردار
پسران)
بده. ولی در
رای پسران)
دانش آموز)
مساحت کل
(م.م.)
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل سو
:
2
دک
ی
۹
> 5
ات
رل ی
را
8
5
(سووت
ّ
3
7
1
شک
جمع با تاد
جمع ناخا
سراز
جمع ناخال
سرانه
م- جدول برنامه فیز یکی مدارس با نبازهای
ادامه جدول ۱-۳- فضاهاه
نام فضا
اتاق بهداشت (فضای معاینه و کمک‌های اولیه)
ت
فضای بازی/ کاردرمانی/ ورزش درمانی"
فعالیت کار گروهی/خاص/ هنر و موسیقی
درمانی ! فیزیوتراپی"
فضای تقویت حواس/ اتاق تاریک"
انبار توانی نبخشی"
سالن چند منظوره (اجتماعات/ غداخوری/...)*
آشپزخانه (دریافت و توزیع مواد غذایی)"
نمازخانه (برای اقامه نماز جماعت در دو نوبت
کتابخانه/ مر کز رسانه و میزهای رایانه
سرویس بهداشتی و دوش قابل دسترس
سرویس بهداشتی کامل با رختکن
مدیر (با جلسات کوچک)
فضای پذیرش مراجعین
دفتر اداری با چاپ و تکثیر
انبار آداری/ مدارک آموزشی
آبدارخانه
سرویس بهداشتی کارکنان اداری (قابل
دسترس کوچک)
نشیمن کارکنان خدماتی برای ۵ الی ۱۵ نفر
دوش و رختکن کارکنان خدماتی
انبار نظافت (لوازم بهداشتی)
سالن ورزش"
رختشوی‌خانه
انبار ساختمانی (لوازم و تجهیزات)
انبار عمومی
جمع
سیسات (۷۷./) بعلاوه یک الی دو کار گاه تعمیراتی
لص (۳۵/ الی ۴۵./ برای ار تباطی و زیرساخت)
ص با دو عرصه‌ی مقطع دوم (پسرانه و دخترانه)
4۵۷
و درجه ۴
دانش آموز)
مساحت کل
(م.م.)
۴۶۴۷
۱۱۶-۵
۲۴۳-۵
۱۳۷۲/۵- ۵
۱۳۴۹۳۱۵/۵
۲۰۱۵-۲۳
۱۳۱۴/۷
۲۳۳۲۲۳
۱۲۹-۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۳-۱-۱-۳ پیش از دبستان, ابتدایی» متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
مراکز آموزشی دانشآموزان (ن) گاه به صورت یک مدرسه‌ی آموزشی مشتمل بر پیش از دبستان» ابتدایی» متوسطه‌ی
اول پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای ایجاد می‌گردند این مراکز آموزشی در مقطع پیش از دبستان و ابتدایی
می‌توانند تمامی آنواع معلولیت‌ها را شامل شوند و در دورهی متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
گروههای دانشآموزان با کم‌توانی ذهنی (شامل دانشآموزان کم‌توان ذهنی, طیف اتیسم با کم‌توانی ذهنی, چند
معلولیتی با کم‌توانی ذهنی) و اختلال رفتاری- هیجانی (فقط دانشآموزان بیش فعال و نقص توجه) و افراد بازمانده از
تحصیل سایر گروه‌ها را در بر می‌گیرند.
این مراکز آموزشی معمولا از پنج عرصه‌ی آموزشی مجزا به شرح زیر برخوردار می‌باشند:
۱- پیش از دبستان (دخترآن و پسران مختلط)
۲- ابتدایی - مقطع اول: سال‌های اول آلی سوم (دختران و پسران مختلط)
۳ ابتدایی - مقطع دوم: سال‌های چهارم الی ششم
۳ متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای
۵- متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
جدول ۲-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان, ابتدایی. متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای و دوم حرفه‌ای
(مجتمع کم‌توان ذهنی)
مراکز آموزشی درجه‌ی ۲و ۳ مراکز آموزشی درجه‌ی ۳و ۴
(برای حدود ۶۰ الی ۱۲۰ دانش آموز) (برای حدود۱۰۰ الی ۲۲۰ دانش آموز)
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
مرو 6 ۳۹ ۰ ن بر
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل سوم- <
ادامه حد
52
را
و زا
2
3
08
اه
ط
ید
2
1
2ظ
9
3
یه
3
1
1
2
8 ال
دول برنامه فیز یکی مدارس با نیازهای وی
»ل ۲-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز
نام فضا
کلاس اضافی (یا رایانه)"
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی کامل
اتاق خلوت"
در ون
ت
سرویس بهداشتی آموزگاران آن
کلاس پایه ۰۷ ۸و ٩
کلاس اضافی (یا رایانه)"
کار گاه حرفه و فن (کار و فناوری)/ آزمایشگاه
کار گاه مهارت‌های زندگی
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
دفتر معاون"
کلاس پایه ۱۰۰۱۱ و ۱۲
کار گاه سمعی بصری و رایانه
کارگاه سبک (بر اساس رشته)
کار گاه سنگین (بر اساس رشته)
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
دفتر معاون"
نشیمن و فضای کار آموزگاران"
سرویس بهداشتی آموزگاران
مشاور و مدد کار اجتماعی
فضای بازی/ کار/ ورزش درمانی
فعالیت کار گروهی /اخاص/ هنر و موسیقی
درمانی / فیزیوتراپی"
نمازخانه (قابل استفاده در دو نویت) "
وضوخانه
کتابخانه/ مرکز رسانه و میزهای رایانه
سرویس کامل با رختکن
اه
رفه‌ای
و۴
ن آموز)
مساحت
کل (م.م.)
۸۱
۳۹/۵
۲۲۱-۹
۹/۵
۷۷
۶۲۳۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۰
ادامه <
عرصه
جمع با تاس
جمع ناخال
سرانه :
۱-۱-۳
این م
کم‌توانی .
و افراد باز
[ مق از امش
دول ۲-۳۲- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز
نام فضا
مدیر (با جلسات کوچک)
فضای پذیرش مراجعین
اداری با چاپ و تکثیر
انبار اداری/ مدارک آموزشی
آبدار خانه
سروس بهداشتی کار کنان اداری (قابل دسترس
کوچک)
دوش و رختکن کار کنان
انبار نظافت (لوازم بهداشتی)
انبار ساختمانی (لوآزم و تجهیزات)
انبار عمومی
جمع
یسات (۷.) بعلاوه یک الی دو کارگاه تعمیراتی
ص (۳۵/ الی ۴۵ برای ار تباطی و زیرساخت)
ر مبنای ۱۲۰-۶۰و ۲۲۰-۱۰۰ دانش‌آموز
۷- متوسطه اول پیش حرفه‌ای
راکز آموزشی نیز اختصاص به دانش‌آم
ذهنی, چندمعلولیتی با کم‌توانی ذهنر
۳۲۱۵
۱۷۶
۳۶۹
۸۱
۳۵
۵
۳۳۵
رت رها
۳۳۳/۵
۱۶/۶۳/۶
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم
3
2
ان 5
9
ت
9
(
1
ک
و
8 را"
2
ج اب
ی
5
3
2
4
جمع با تاس
جمع ناخال
سران
جدول برنامه فیز یکی مدارس با نیازهای و
حدول ۳-۳- فضاهای بست
نام فضا
کلاس پایه ۱۰۰۱۱ و ۱۲
کار گاه سمعی بصری و رایانه
کار گاه حرفه و فن/ آزمایشگاه
کار گاه مهارت‌های زندگی
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
نشیمن و فضای کار آموزگاران
دفتر معاون
مشاور و مددکار اجتماعی
اتاق بهداشت (فضای معاینه و کمک‌های اولیه)
سالن چند منظوره (اجتماعات/ غداخوری/...)*
آشپزخانه (دریافت و توزیع مواد غذایی)"
نمازخانه (قابل استفاده در دو نوبت)"
وضوخانه
کتابخانه/ مر کز رسانه و میزهای رایانه
سرویس بهداشتی و دوش قابل دسترس
سرویس کامل با رختکن
انبار صندلی چرخدار"
معاون
فضای پذیرش مراجعین
دفتر اداری با چاپ و تکثیر
انبار اداری/ مدارک آموزشی
آبدارخانه
سرویس بهداشتی کارکنان اداری (قابل
دسترس کوچک)
نشیمن کارکنان خدماتی برای ۱۰ الی ۱۵ نفر
دوش و رختکن کارکنان خدماتی
انبار نظافت (لوازم بهداشتی)
سالن ورزش"
رختشوی‌خانه
انبار ساختمانی (لوازم و تجهیزات)
انبار عمومی
جمع
بسات (۷/) بعلاوه یک الی دو کارگاه تعمیراتی
س (۳۵/ الی ۴۵ برای ارتباطی و زیرساخت)
» بر مبنای ۳۶-۱۵ و ۶۶-۱۵ دانش‌آموز
۶۱
سا
»ی ۱و ۲
ش‌آموز)
مساحت کل
(م.م.)
۳۳۳۳۹
۲۳۰-۵
۱۳۷-۲
۲۴۳-۵
۹۳۴۳-۵۲
۱۳۳۳۱
۱۳۹۴/۵/۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۲۳
۴-۱-۱-۳
(ن) بازماند
عرصه
۵
3333333333333333
- متوسطه دوم حرفه‌ای
کز آموزشی به دانشآموزان از گروه‌ه
یتی با کم‌توانی ذهنی)» اختلال رفتار
از تحصیل سایر گروه‌ها (به تعداد ,
جدول ۴-۳- فضاهای ب.
سرویس بهداشتی کارکنان آداری (قابل
نیازهای ویژه
یی
ی دهنی و
شآموزان
۱و۳ 9
آموز)
(م.م.)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- جدول برنامه فیزیکی مدارس با نیازهای ویژه زمره اهنا ۳
ادامه حدول ۴-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) متوسطه دوم حرفه‌ای
مراکز آموزشی درجه‌ی ۱* مراکز آموزشی درجه‌ی او۲ *
(برای ۱۵ الی ۳۶ دانش آموز) (برای ۱۵ الی ۶۶ دانش آموز)
رسای وج ۳۹ را
و و
۵ یت
۷/۵
۵-۱-۱-۳- پیش از دبستان. ابتدایی و متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای
و۳۳۵
سح و دک
۱۴۳-۵ ۲۴۳-۵
این مراکز آموزشی در مقطع پیش از دبستان و ابتدایی عمدتا دانشآموزان (ن) با انواع معلویت‌ها و در مقاطع بعدی
دانشآموزان (ن) با کم‌توانی ذهنی (شامل دانشآموزان کم‌توان ذهنی, طیف اتیسم با کم‌توانی ذهنی, چند معلولیتی با کم‌توانی
ذهنی)» اختلال رفتاری- هیجانی (فقط دانشآموزان بیش فعال و نقص توجه) و افراد بازمانده از تحصیل سایر گروه‌ها را می‌پذیرند.
این مراکز آموزشی معمولا از چهار عرصه‌ی آموزشی مجزا به شرح زیر برخوردار می‌باشند:
۱ پیش از دبستان (دختران و پسران مختلط)
۲- ابتدایی- مقطع اول: سال‌های اول آلی سوم (دختران و پسران مختلط)
۳- ابتدایی- مقطع دوم: سال‌های چهارم الی ششم
۴- متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای
جدول ۵-۳- فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان. ابتدایی. متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای
مراکز براو سوه ی درجه‌ی ۲و ۳ مراکز آموزشی درجه‌ی ۳و ۴
(برای حدود ۵۵ براو سوه ی ۱۳۰ دانش آموز) (برای حدود ۸۵ الی ۱۹۰ دانش آموز)
1 :
و اه هه
۱ هت
سس همه و
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۴
زمز ۸ ۵اه
ادامه جحدول ۵-۳- فضاهای بسته‌ی مشتر؟
نام فضا
کلاس پایه ۱*
کلاس پایه ۲ و ۳
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
دفتر معاون"
کلاس پایه ۰۴ ۵ و ۶
کلاس اضافی (یا رایانه) *
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
اتاق خلوت"
دفتر معاون"
نشیمن و فضای کار آموز گاران"
سرویس بهداشتی آموزگاران
کلاس پایه ۰۷ ۸و٩
کلاس اضافی (یا رایانه) *
کار گاه حرفه و فن (کار و فناوری)/ آزمایشگاه
کار گاه مهارت‌های زندگی
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
دفتر معاون"
نشیمن و فضای کار آموز گاران"
سرویس بهداشتی آموزگاران
مشاور و مدد کار اجتماعی
اتاق بهداشت (فضای معاینه و کمک‌های اولیه)
گفتار درمانی/ شنوایی‌سنجی/ بینایی‌سنجی"
فضای بازی/ کار/ ورزش درمانی"
فعالیت کار گروهی/خاص/ هنر و موسیقی
درمانی ! فیزیوتراپی"
سالن چند منظوره (اجتماعات/ غداخوری/.) *
آشپزخانه (دریافت و توزیع مواد غذایی) "
نمازخانه (قابل استفاده در دو نوبت)
وضوخانه
کتابخانه/ مر کز رسانه و میزهای رایانه
سرویس بهداشتی و دوش قابل دسترس
سرویس کامل با رختکن
انبار صندلی چرخدار"
بازهای ویژه
سح
و۴
ن آموز)
مساحت
کل (م.م.)
۸۱
۳۱۹/۵
(1۸ ۵ ۵ ۵
۲۳۱
۴۹۹-۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- جدول برنامه فیز یکی مدارس با نیازهای و
ادامه حدول ۵-۳- فضاهای بسته‌ی مشتر؟
3
ی
5
جمع با تاسیسات (۷/) بعلاوه یک الی دو کارگاه تعمیراتی
جمع ناخالص (۳۵/ الی ۴۵/ برای ار تباطی و زیرساخت)
۶-۱-۱-۳ پیش از دبستان. ابتدایی. متوسطا
این مراکز آموزشی در مقطع پیش از دبستا
دانشآموزان (ن) با هوشبهر عادی (شامل دانثر
این مراکز آموزشی معمولا از پنج عرصه‌ی |
۱- پیش از دبستان (دختران و پسران
۳ ابتدایی - مقطع دوم: سال‌های جها
۳- متوسطه‌ی اول (ن)
۵- متوسطه‌ی دوم (ن)
۶۵
وروی
و۴
آموز)
مساحت
کل (م.م.)
۳۳/۵
۱۷۶
۶۶۹
۳۲
۳۳۳/۵
۳۵
۰۷ ۳۲۳
۹
۳۱۱۴
۱۶/۴۳۳۲/۶
لع بعدی
-------- صفحهٔ بعد --------
ع۶رء۶
3333333333
مراظ
3 5
سس را
و ۱
فا3
ا:
3
21
که
2
ای
نا
ی
س1
۵
1ات
ی
۳ ۱
2
اد
۳/۸
حدول ۶-۳- فضاهای بسته‌ی مش
نام فضا
کلاس بدو تولد تا ۴ سال*
کلاس ۴ تا ۶ سال
کلاس آمادگی ۱
کلاس آمادگی ۲
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
کلاس پایه ۱*
کلاس پایه ۲ و ۳
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
دفتر معاون"
کلاس پایه ۴ ۵ و ۶
کلاس اضافی (یا رایانه)*
سرویس بهداشتی قابل دسترس کوچک
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
اتاق خلوت"
دفتر معاون"
نشیمن و فضای کار آموز گار ان
سرویس بهداشتی آموزگاران
کلاس پایه ۱ تا ۳ متوسطه اول
کار گاه حرفه و فن (کار و فناوری)/
آزمایشگاه"
کلاس اضافی (یا رایانه)"
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
دفتر معاون"
کلاس پایه ۱ تا ۲ متوسطه دوم
کارگاه سمعی بصری و رایانه"
آزمایشگاه"
سرویس بهداشتی قابل دسترس بزرگ
سرویس بهداشتی کامل
دفتر معاون 5
نشیمن و فضای کار آموزگاران
سرویس بهداشتی آموزگاران
نیازهای ویژه
موی
۴9۱۳
نش آموز)
مساحت کل
(م.م.)
۱ -۲۱۹/۵
۱۸۵-۶
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم
:
ُ 5
-دچ
-ٍ
طّ 1
که
9
سر
در (
اس
فُ
3
1
2
3
شک
جمع با
سرانه بر
- جدول برنامه فیز یکی مدارس با نیاز ها(
ادامه جدول ۶-۳- فضاهای بسته‌ی م
نام فضا
مشاور و مدد کار اجتماعی
اتاق بهداشت (فضای معاینه و کمک‌های
اولیه)
گفتار درمانی/ شنوایی‌سنجی!
فضای بازی/ کار/ ورزش درمانی
فعالیت کار گروهی /خاص/ هنر و موسیقی
درمانی/ فیزیوتراپی"
فضای تقویت حواس/ اتاق تاریک؟
سالن چند منظوره (اجتماعات/
غداخوری/...)*
آشپزخانه (دریافت و توزیع مواد غذایی)"
نمازخانه (قابل استفاده در دو نوبت)*
وضوخانه
کتابخانه/ مر کز رسانه و میزهای رایانه
سرویس بهداشتی و دوش قابل دسترس
سرویس کامل با رختکن
انبار صندلی چرخدار"
مدیر (با جلسات کوچک)
فضای پذیرش مراجعین
دفتر اداری با چاپ و تکثیر
انبار اداری/ مدارک آموزشی
آبدارخانه
سرویس بهداشتی کارکنان آداری (قابل
دسترس کوچک)
نشیمن کارکنان خدماتی برای ۱۰ الی ۱۵ نفر
دوش و رختکن کارکنان خدماتی
سالن ورزش"
اتاق تربیت بدنی
انبار ساختمانی (لوازم و تجهیزات)
انبار عمومی
جمع
تاسیسات (۷/) بعلاوه یک الی دو کار گاه
اخالص (7۳۵ الی ۴۵/ برای ار تباطی و
زیرساخت)
مبنای ۱۲۰-۶۰و ۲۲۰-۱۰۰ دانش‌آموز
۶۷
انش آموز)
مساحت کل
(م.م.)
۴۳۲
۱۷۶-۵
۶۸۹
۸
۳۳۴۳۵
لاه در دا
۳۳۳/۵
۳۱۶
۳۵
۱۶-۲۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۶۸
۷-۱-۱-۳ مراکز آمو
در صورتی که هر ,
سرویس‌های بهداشتی
ظرفیت خوابگاه مرا
شده در جدول بر مبنا
اموزش و پرورش (ن) !
دهند. از طرف دیگر در
پیش‌بینی نگردیده بود
در ستون اخر جدول
ارائه گردیده است. لازم.
ورزشی که الزاما مورد نب
فضاهای مورد نیاز مراکز
آموزشی شبانه‌روزی
سرویس بهداشتی قابل
سرویس بهداشتی و دوش
زهای ویژه
زم است
قام ارائه
ت ادارات
انجام
۴۶
۸۰
۱۳-۵
۱۰-۲
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- جدول برنامه فیزیکی مدارس با نیازهای ویژه زمره اهنا ۸۹
ادامه جدول ۷-۳- فهرست و مساحت فضاهای اضافی مورد نیاز مراکز آموزش (ن) شبانه‌روزی
سای وس وت
آاموزشی شبانه‌روزی پیش
اک
ظفت ی اه با اه ۳
غذاخوری ۱۳/۷ ۱۳/۷ ۳۷ ۱ ۱/۳۱/۸۷ ۱ ۱۱/۳۱/۷ ۱/۳۱/۸۷ ۱۱۳-۱۲۷۱
۹۲۰ ۱۳۰ ۱۱۲۰-۱۵۰ | ۱۳۰ ۱۳۵۰ ۶۵-۸۵ ۸۵
آشپزخانه
5 مساحت ۳۰-۳۵ ۵ ۲۰-۵ ۲۰-۵ ۵۰ ۱۳۵۰ ۲۰-۲۵
۱ شغداخوری)
جمع کل (۱/۴۵/-۱/۳۵/) ساحت رم ۳ ۱۳۳۰۰ وه و۵ 011۳۳ ۸۷۰-۵
تذکر ۱: در مراکز آموزشی پیش از دبستان و ابتدایی (ن) تنها یک عرصه‌ی مقطع دوم دبستان درنظر گرفته شده است. در حالت خاص و تنها
در مراکز آموزشی درجه‌ی ۴ ممکن است این مرکز آموزشی واجد دو عرصه‌ی مجزای مقطع دوم دبستان برای پسران و دختران گردد. مساحت
و سرانه برای این حالت در انتهای جدول شماره‌ی ۱ (فضاهای بسته‌ی مشترک مراکز آموزش (ن) پیش از دبستان و ابتدایی) ارائه شده است.
تذکر ۲: جدول برنامه فضایی مدرسه‌ی متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای و مدرسه‌ی متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای (جدول شماره‌ی ۳ و۲) از نوع
درجه‌ی ۱ یا ۲ (۱ یا ۲ کلاس برای هر پایه) ارائه گردیده است. در صورت نیاز می‌توان برای هر پایه بیش از ۲ کلاس درنظرگرفت که در این
صورت مرکز آموزشی به درجات ۳ یا ۴ ارتقاء پیدا خواهد کرد.
تذکر ۳ در همه‌ی مراکز آموزشیی که بیش از یک مقطع تحصیلی دارند. بهتر است حیاط مقاطع مختلف (پیش از دبستان, ابتدایی مقطع اول و
ابتدایی مقطع دوم (پسران و دختران)» متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای, متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای, متوسطه‌ی اول و دوم (ن)) از یکدیگر مجزا باشند.
تذکر ۴: مراکز آموزشی که دارای مقاطع پیش از دبستان می‌باشند. بر اساس نوع گروه دانشآموزان ورودی,. ممکن است واجد کلاس بدو
تشخیص تا ۴ سال یا کلاس ۴ تا ۶ سال نباشند (دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی شنوایی, بینایی» جسمی - حرکتی. طیف اتیسم با هوشبهر عادی,
چند معلولیتی باهوشبهر عادی و اختلال رفتاری هیجانی کلاس ۴ تا ۶ سال ندارند). اما مراکز آموزشی‌ای که برای انواع دانشآموزان (ن)
برنامه‌ریزی می‌گردند. لازم است ۲ کلاس پیش از ز آمادگی (یکی برای بدو تشخیص نا ۴ سال و دیگری برای ۴ تا ۶ سال) پیش‌بینی نمایند.
تذکر ۵: مراکز آموزشیی که دارای مقطع ابتدایی می‌باشند. در صورتی که تنها برای گروههای دانشآموزان (ن) با هوشبهر عادی (همچون
آسیب‌دیده‌ی شنوایی» بینایی» جسمی- حرکتی, طیف اتیسم با هوشبهر عادی و اختلال رفتاری - هیجانی) برنامه‌ریزی می‌گردند. یک کلاس
درس پایه‌ی اول برای آنها کافی خواهد بود.
تذکر ۶: فضاهای آموزشی مقطع متوسطه‌ی اول و دوم (ن) بر اساس رشته‌های نظری تنظیم شده است. برای دوره‌های فنی و حرفه‌ای و
کاردانش به ضوابط فضاهای آموزشی ویژه‌ی این دوره‌ها رجوع شود.
تذکر ۷: با توجه به سرانه‌ی تعیین شده برای کلاس‌های درس مقاطع مختلف مراکر ز آموزشی پیش از دبستان و ابتدایی برای انواع دانش آموزان
(ن) (۵ الی ۷ مترمربع برای دانشآموزان طیف اوتیسم و ۲/۸ الی ۳/۶ مترمربع برای بقیه‌ی دانشآموزان) کلاس‌های ۱۵ الی ۱۶ مترمربعسی
می‌توانند گنجایش۳ الی ۶ دانش‌آموز یعنی حداقل حد نصاب تعداد دانش‌آموز تعیین شده برای کلاس‌های درس این مقاطع آموزشی را دارا
باشند. بر همین مبنا کلاس‌های ۲۸ الی ۳۰ مترمربعی نیز می‌توانند گنجایش ۴ الی ۱ دانش‌آموز یعنی حداکثر حد نصاب تعداد دانش‌آموز
تعیین شده برای کلاس‌های درس این مقاطع آموزشی را دارا باشند (جدول ۳۵ فصل اول). مساحت کلاس‌ها با احتساب فضای لوازم کمک
آموزشی, قفسه وسایل شخصی دانشآموزان و آموزگار تعیین گردیده است. بهتر است حداقل نیمی از کلاس‌ها در کنار یا جوف خود واجد
فضای آرام باشند. یا در صورت عدم امکان بهتر است اتاق‌های خلوت در جوار کلاس‌ها قرار گیرند که از آنها بتوان به عنوان فضای آرام نیز
استفاده نمود. کلاس اضافی بهتر است امکان استفاده در هر کدام از از عرصه‌های آ موزشی (در مقاطع مختلف) را داشته باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ 4۸ +ضوابط و معبارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
و
تذکر ۸: فضاهای بازی/ کاردرمانی/ ورزش درمانی و فعالیت کار گروهی/خاص/ هنر و موسیقی درمانی/ فیزیوتراپی برای مراکز آموزشی خاص
دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی یا شنوایی مورد نیاز نیستند.
تذکر :٩ فضای تقویت حواس/ اتاق تاریک و اتاق خلوت در صورتی که مرکز آموزشی واجد دانشآموزان کم‌توان ذهنی و طیف اتیسم باشد.
تذکر
۱۰: مرکز آموزشی بر اساس تعداد دانشآموزان. فضاهای گفتار درمانی. شنوایی‌سنجی و بینایی‌سنجی را به صورت مشترک یا مجزا تجهیز
می‌نماید. همین مطلب در مورد فضای فعالیت کار گروهی. خاص. هنر و موسیقی درمانی و فیزیوتراپی نیز صادق است. انبار توانبخشی بهتر
است همجوار این فضاها پیش‌بینی گردد تا در صورت نیاز تجهیزات به سهولت جابجا گردند. در صورت نیاز به هیدروتراپی فضایی مستقل و به
مساحت حدود ۶۵ آلی ۸۰ مترمربع بعلاوه قفضایی برای رختکن و انبار باید به مساحت عرصه‌ی عمومی اضافه گردد.
تذکر
۱۱: برای محاسبه‌ی ظرفیت نمازخانه ۷۰./ جمعیت دانشآموزان پایه‌های چهارم تا ششم و آموزگاران و کارمندان و استفاده در دو نوبت
در نظر گرفته شده است. با توجه به تعداد مناسب سرویس بهداشتی در مرکز آموزشی. وضوخانه‌ی مجزا برای نمازخانه پیش‌بینی نگردیده و
فضای کفش کن نیز در مساحت نمازخانه لحاظ شده است. البته این در حالی است که سرویس بهداشتی در فاصله‌ی نزدیکی از نمازخانه
طراحی شود. در غیر این صورت پیش‌بینی فضای وضوخانه الزامی است.
تذکر ۱۳۲: تعداد سرویس‌های بهداشتی به صورت حداقل درنظر گرفته شده است. طراحان ممکن است مطابق ضوابط ارائه شده در متن گزارش
برای هر کلاس به ویژه در مقطع پیش از دبستان و اول ابتدایی یک دستگاه سرویس در نظر بگیرند.
تذکر ۱۳: فضای نشیمن و فضای کار آموزگاران بهتر است به گونه ای در نظر گرفته شود که در صورت نیاز بتواند برای مراکز آموزشی که
کار کنان خانم و آقا دارد. به دو فضای مستقل از هم مبدل گردد.
تذکر ۱۴: ترجیحا بهتر است دفتر معاونین همه عرصه‌های آموزشی مر کز آموزشی در کنار یکدیگر در عرصه آداری ولی با اشراف به عرصه‌ی
آموزشی هر مقطع قرار گیرند. در مراکز آموزشی پیش از دبستان و ابتدایی (ن) بالای ۱۰۰ دانش‌آموز به ۲ معاون و بالای ۱۵۰دانش‌آموز به ۴
تذکر ۱۵: از سالن جندمنظوره برای غذاخوری نیز می توان استفاده نمود. برای تحقق چنین امری لازم است فضای آشپزخانه که تنهانقش
دریافت و توزیع غذا و حداکثر واجد دستگاه گرمکن. سینک و یخچال خواهد بود در کنارسالن پیش‌بینی گردد.
تذکر ۱۶: عرصه‌ی عمومی بهتر است امکان دسترسی مستقل از بیرون مرکز آموزشی را نیز داشته باشد.
تذکر ۱۷: محل نگهداری صندلی چرخدار ممکن است به تفکیک هر مقطع در کنار عرصه‌های آموزشی قرار گیرد.
تذ کر ۸ در صورت نیاز فضای سرایداری به مساحت حدود ۳۰ الی ۴۰ مر مربع. به عرصه‌ی سایر فضاها اضافه میگردد.
تذکر ۱۹: توقف‌گاه اتومبیل در فضای باز پیش‌بینی خواهد شد. در صورت در نظر گرفتن فضای توقف‌گاه بسته برای هر اتومبیل مساحت
حداقل ۲۵ مترمربع به صورت ناخالص باید به جمع فضاها اضافه گردد.
تذکر ۱۸: حداقل فضای مورد نیاز سالن ورزش برای بازیهای شودان, گویرانی و بدنسازی ۵۰ مترمربع است. که برای افزودن بازیهای
بدمینتون. والیبال نشسته و بوجیا این فضا باید ۰ مترمربع مساحت داشته باشد. در صورت تمایل به ایجاد فضا برای بازیهای گلبال
فوتسال یا بسکتبال, سالن ورزشی با مساحت ۶۰۰ مترمربع نیازمندیم. البته برای این منظور می‌توان از سالن‌های ورزشی نزدیک به مرکز
آموزشی استفاده نمود.
۸-۱-۱-۳ جدول برنامه فضاهای باز
در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان فضای باز مرکز آموزشی را به دو عرصه‌ی بزرگ تقسیم نمود:
- فضاهای اجتماع بازی و تفریح و ورزش
جمء سرانه‌ای که برای فضای باز مراکز آموزش (ن) تعییر گردیده حدود ۲۵ مترمربع می‌باشد. بدین ترتیب مساحت
فضای باز مورد نیاز برای مراکز آموزش (ن) که در مرحله‌ی قبل مساحت فضاهای بسته آنها معلوم گردید به شرح
جدول زیر محاسبه میگردد:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- جدول برنامه فیز یکی مدارس با نیازهای ویژه ۸ ۳
جدول ۸-۳- مساحت حداقل فضای باز مورد نیاز مراکز آموزش (ن)
ِ
ْ
۳ سس سس مس سس
پیش از دبستان و ابتدایی و متو اول ۳ ۳۵ ۶ ۴ الی ۸
پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم حرفه‌ای
سا سم کی
و ابتدا سطه |
ن و ابتدایی و متو ۵ ۳ ۵ ۱۶ ۴ الی ۸
دوم (ن)
پیش از دبستان و ابتدا ۱
دبستان و ابتدایی و متوسطه اول ۱۳۰ ۱۵۰ ۱۱۹۱۵ :۳۵۰۰۱۱۴ ۳الی ۶
پیش حرفه‌ای
تذکر ۱: حداقل تعداد فضای باز به تعداد مقاطع تحصیلی و جنسیت دانشآموزان بستگی دارد.
تذکر ۲: در صورتی که فضای توقف‌گاه اتومبیل به عنوان فضایی مجزا در محدوده‌ی فضای باز مورد نظر باشد حداقل یک فضای باز باید به
تعداد فضاهای باز جدول بالا اضافه گردد.
تذکر ۳: در صورتی که مراکز آموزشی به صورت شبانه‌روزی باشند لازم است حداقل ۳۰ / به مساحت فضای باز آنها جهت تامین امکان رفت
و آمد. ورزش و تفرج اضافه نمود. این فضای باز بهتر است در جوار فضای خوابگاه بوده و امکان دسترسی مستقل به بیرون را نیز داشته باشد.
۲-۱-۳- جدول مساحت زمین مورد نیاز برای مراکز آموزش (ن)
مساحت زمین مورد نیاز برای مراکز آموزش (ن) حداقل برابر مجموع مساحت سطح اشغال ساختمان‌ها و فضای باز
موردنیاز آنها بعلاوه‌ی پیش‌بینی آینده خواهد بود. باتوجه به اینکه قرار است ساختمان مراکز آموزش (ن) تا حد امکان
یک طبقه طراحی گردند و فقط فضاهایی که مورد استفاده‌ی دانشآموزان نیستند. در طبقه‌ی بالا قرار گیرند. لذا
درون زمینهای متراکم شهری قرار داشته باشد مساحت سطح اشغال را می‌توان حداکثر تا 7۷۰ سطح زیربنای کل
ساختمان کاهش داد. با توجه به تعداد کم دانشآموزان در مراکز آموزشی متوسطه‌ی اول پیش حرفه‌ای و متوسطه‌ی دوم
حرفه‌ای, استثنانا این مراکز آموزشی را می‌توان دو طبقه درنظر گرفت, لذا سطح اشغال ساختمان این مراکز آموزشی در
جدول ۹-۳- مساحت ی مورد نیاز مراکز آموزش (ن)
انم
۱۳۱۳ هط ۴۳۳۸۵ سک
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با تیازهای ویژه
و وس
ادامه جدول ۹-۳- مساحت زمین مورد نیاز مراکز آموزش (ن)
شهری اشغال
ْ
ّ
۰.۹ ۹
تذکر ۱: گرچه سرانه‌ی فضای باز ۲۵ مترمربع است اما به منظور حفظ میزان سطح اشغال ساختمان کمتر از 1۴۰ سطح زمین, به سرانه‌ی
فضای باز مجتمع‌های آموزشی ردیف‌های ۲ الی ۵ اضافه گردیده است.
تذکر ۲: در صورتی که مراکز آموزشی به صورت شبانه‌روزی باشند لازم است. حداقل ۴۰ ./ به مساحت زمین آنها جهت تامین محل استقرار
خوابگاه. غذاخوری, امکان رفت و آمد و فضای ورزشی و تفرج اضافه نمود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۴
توصیه‌های طراحی فضاهای آموزشی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۳۵
۱-۴ کلیات
آشنایی با ضوابط و توصیه‌های مفصل‌تر در زمینه‌ی ساخت و ساز مراجعه به منابع و مراجعی است که رعایت آنها به
صورت عمومی ضروری است؛ کلیه‌ی مباحث مجموعه‌ی مقررات ملی ساختمان ایران به ویژه مبحث چهارم (الزامات
عمومی ساختمان‌ها)» پنجم (مصالح و فرآورده‌های ساختمانی). هشتم (طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی)» نهم
(طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه)» دهم (طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی)» یازدهم (اجرای صنعتی
ساختمان‌ها)» دوازدهم (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)» در این زمینه حاوی دستورها و توصیه‌هایی است که باید
مورد توجه قرار گیرد.
برای تعیین موقعیت فضاهای مختلف در یک مرکز آموزش (ن) قابل دسترس توجه به نکات زیر مهم است:
- فاصله‌ی بین فعالیتهای مختلف و نحوه‌ی مسیریابی,
- نحوه‌ی حرکت دانشآموزان بین فضاها و سهولت دسترسی,
- شبکه‌ی گسترده‌ی حرکتی.
- مزاحمت صوتی فضاهای مجاورء
- سهولت حرکت دادن وسایل و تجهیزات خاص در مجموعه.
قابلیت تغییر ماهیت فضاهای مختلف هماهنگ با تغییر نیازها در طول زمان و قابلیت تعیین مقیاس تغییرات مورد نیاز.
۱-۱-۴- توصیه‌های طراحی کالبدی فضا
توصیه‌های طراحی در دو بخش فضای بسته و باز با زیر مجموعه های مرتبط با هر فضاء متناسب با نیازهای ویژه
دانشآموزان طرح گردیده است.
۱-۱-۱-۴ فضای آموزشی
- کلاس درس
توصیه می‌شود طول کلاس درس به دلیل محدود نمودن مسافتی که صوت باید در تراز مطلوب طی کند بیش‌تر از ۷
به منظورکنترل کودکان طیف آتیسم در بیرون رفتن از کلاس, اکثر درها باید در داخل و خارج از کلاس دارای دو
دستگیره باشند. یکی در ارتفاع معمولی و دیگر در ارتفاع بالاتر که دست بچه‌ها به آن نرسد و برای بازشدن در به هر دو
ابعاد میز و نیمکت و فاصله‌ی میان آنها باید مطابق با شرایط دانشآموزان (ن)» مخصوصا گروه معلولین جسمی -
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ 4۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
ارتفاع رویه‌ی میز برای استفاده‌ی دانش‌آموزانی که با صندلی چرخدار در کلاس حاضر می‌شوند از کف بین ۷۰ تا ۸۵
سانتیمتر است. استفاده از میزهایی که از نظر ارتفاع قابل تنظیم هستند توصیه می‌شود.
سطح رویه‌ی میز به عرض ۷۵ و عمق ۵۰ سانتیمتر مناسب است اگرچه منابع در مواردی به ابعاد ۱۰۰ و ۷۰ سانتیمتر نیز
اشاره می‌کنند. ممکن است بتوان این ابعاد متفاوت را ناشی از نحوه‌ی فعالیت دانشآموزان و وابسته به آن دانست.
فاصله‌ی مناسب برای حرکت در میان میزها ۸۰ تا ۹۰ سانتیمتر است. هیچ‌گونه مانعی برای حرکت در کلاس نباید
وجود داشته باشد. بدین ترتیب وجود سکوی پای تابلو که معمولا در ضوابط و استانداردها بدان اشاره می‌شود در اینجا
لنگه‌های در و پنجره که به طرف داخل فضا باز می‌شوند از دیگر موانع فضای داخلی محسوب می‌شوند و باید از آنها
پرهیز کرد. گنجه‌های نگهداری وسایل بهتر است در فرورفتگی داخل دیوار جای بگیرند. و در هر صورت مانع حرکت و
لازم است گرداگرد میز لبه ای به ارتفاع ۲ سانتیمتر داشته باشد. تا وسایل دانشآموزان به زمین نیفتد.
در کلاس‌های مخصوص دانشآموزان آسیب‌دیده بینایی به جهت استفاده از دستگاه پرکینزء لازم است هر میز به پریز
برق دسترسی داشته باشد. به این منظور پیش‌بینی پریز برق در هر ۲ متر طول دیوار و ارتفاع ۱۷۰ سانتیمتر از کف
کلاس و توزیع شبکه‌ی برق رسانی به میزها به گونه‌ای که انعطاف‌پذیری کلاس را حتی المقدور مخدوش نسازد و مانع
حرکتی هم در کلاس ایجاد نکند ضروری است.
در کلاس‌های مقطع پیش از دبستان, و همچنین کلاس‌هایی که دانش‌آموز معلول جسمی - حرکتی را می‌پذیرند.
امکان مفروش کردن بخشی از کلاس و استقرار دانشآموزان بر کف اتاق مفید است.
اختصاص یک میز و نیمکت مستقل به هر دانش‌آموز (ن) بهتر از استفاده از میز و نیمکت‌های اشتراکی است و به
آموزگار کمک می‌کند تا بنا بر اقتضا آرایش داخلی اتاق را راحت تر تغییر دهد. این موضوع درمورد دانشآموزان
آسیب‌دیده بینایی که از دستگاه پرکینز استفاده می‌کنند ضرورت خاص دارد. رویه‌ی میزهای مخصوص این دانشآموزان
باید مجهز به لایه ای از فوم یا مصالح مشابه باشد تا صدای مزاحم ناشی از کار کردن با دستگاه را به حداقل کاهش دهد.
در آرایش داخلی کلاس باید مراقب بود تا میز و نیمکت ها نسبت به منابع نور طبیعی طوری قرار گیرند که خیرگی
استفاده از رایانه در کلاس‌های هوشمند. اقتضا می‌کند که در هر کلاس درس حداقل یک میز و نیمکت باالگوی
تابلو پا تخته ی کلاس باید از نظر رنگ» جنس, موقعیت. ابعاد و ارتفاع نصب مطابق با استانداردهای عمومی باشد. طول
و عرض تابلو یا تخته‌ی کلاس به طور معمول باید حداقل ۸۰ سانتیمتر باشد و در ارتفاع ۵۰ سانتیمتر از کف نصب شود.
به دلیل غیر قابل پیش‌بینی بودن وضع دانش آموزان, استفاده از تابلوهای قابل تنظیم در کلاس‌های آموزش (ن)
توصیه می‌شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۳۷
پیش‌بینی جای کافی برای البسه‌ی اضافی و وسایل دانشآموزان در کلاس اهمیت زیادی دارد.
پیش‌بینی فضای خالی مکث در بیرون و داخل در ورودی کلاس به ابعاد ۱۴۰ در ۱۴۰ سانتیمتر ضروری است. در
کلاس باید به سمت بیرون کلاس باز شود. پیش بینی سطح شفاف بر در کلاس. به گونه‌ای که دید را برقرار سازد.
مخصوصا برای دانشآموزان طیف اتیسم بسیار مفید است.
درجه حرارت مناسب برای دانش آموزان (ن) بسیار وابسته به شرایط جسمی و میزان تحرک آنان است و ممکن است
در هر زمان تغییر کند. لذا ضروری است که تجهیزات گرمایش و سرمایشی در هر کلاس مستقلا قابل تنظیم باشند.
- کارگاه‌ها
* کارگاه های مراکز (ن)» همچون کلاس ها از نظر ابعاد و نکات مربوط به دسترسی, نگهداری, ایمنی و خروج
اضطراری باید متناسب با نیاز ویژه‌ی هر گروه طراحی شوند.
* کلیه‌ی ضوابط و توصیه‌های ایمنی. دسترسی. و خروج اضطراری» و همین‌طور کلیه‌ی نکات طراحی مربوط به
کارگاههای مراکز فنی و حرفه‌ای عادی در این کارگاه‌ها نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
* هر کارگاه یا آزمایشگاه. علاوه بر فضای اصلی, ملحقاتی نیز دارد. رختکن و دستشویی, فضایی برای گفت وگو و
طرح مباحث نظری مجهز به تخته یا صفحه ی نمایشگرء محل نگهداری منابع مکتوب مورد نیازء انبار مواد و
مصالح و ابزار و محل آماده سازی و تدارک وسایل کارء دفتر کار مربیان کارگاه و محل کمک های اولیه از
ملحقات معمول هر کارگاه و آزمایشگاه هستند.
* انبارهای مواد و مصالح کارگاه و آزمایشگاه از زمره انبارهای اختصاصی مرکز به شمار می روند. تعیین
ویژگیهای این انبارها بنا بر نوع موادی که در آنها نگهداری می‌شود امکان‌پذیر است. یکی از موضوعات مهم
در طرح انبارها تامین دسترسی مناسب از راهروهای عمومی بخش کارگاه ها و دسترسی داخلی به فضای
تدار کات کار گاه است.
فضای تدارکات معمولا اتاقی قغل‌دار است که بارانداز, سینک آب گرم و سرد گاز, گنجه‌هایی برای نگهداری
کوتاه مدت موادء کامپیوترء تلفنء و یخجال دارد. این فضا مختص کارکنان است و هنرجویان در آن کاری
ندارند. ورود و خروج مواد به انبارها از طریق فضای تدارکات صورت می گیرد. لذا دسترسی آسان از خارج و
داخل کارگاه به این فضای مقدماتی امر مهمی است. برای بارگیری مواد و ادوات حجیم و سنگین, لازم است
مسیر سواره‌ی مناسب و درهای بزرگ (حداقل به عرض ۱/۵ متر) پیش‌بینی شود.
* مسیرهای حرکت و چرخش در درون کارگاه باید شکل و ابعاد متناسب داشته باشند. برای طرح مسیرها لازم
است فعالیت درون کارگاه و آزمایشگاه و حرکت‌های مکرر روزمره به خوبی شناخته شود. ورودی فضا باید
واجد حریم خالی کافی باشد تا احتمال برخورد خطرآفرین میان افراد مشغول به کار به کم‌ترین حد برسد.
درهای ورودی باید رو به بیرون باز شوند تا در مواقع اضطرار مانع فرار افراد نشوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۲۸
۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
توجه
کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها باید به آب» برق, و گاز دسترسی دائمی داشته باشند. تامین منبع آب ذخیره و برق
اضطراری برای این فضاها اهمیت زیادی دارد. میزهای کار باید به پریز برق مستقیم و متناوب مجهز باشند و
توزیع گسترده‌ی برق در فضای درون کارگاه باید به گونه ای انعطاف پذیر صورت گیرد. چنانچه در کارگاهی به
برق ولتاژ پایین نیاز باشد باید در هنگام طراحی به این موضوع توجه شود. توزیع سیم های برق ضروری است
به وسیله‌ی لوله‌های فولادی و در فاصله‌ی بالای ۸۰ سانتی‌متری کف انجام شود.
کنترل شرایط محیطی و حفظ دما و رطوبت کافی بر کارایی هنرجویان تاثیر دارد. تهویه‌ی کارگاه و آزمایشگاه
به دلیل موادی که در هوا پخش می شود بسیار مهم است. علاوه بر ایجاد جریان هوا به کمک هواکش های
سقفی. لازم است گرد و غبار موجود در هوا نیز توسط مکنده‌های قوی خارج شوند.
نورپردازی کارگاه‌ها و آزمایشگاه به دو صورت مصنوعی و طبیعی انجام می‌شود. در مواردی برای پرهیز از
تابش نامطلوب و استفاده‌ی مفید از دیوارها برای انجام کار نورگیرهای طبیعی در ارتفاعی بالای ۱/۵ تا ۲ متر
کارگاه‌ها و گاه آزمایشگاه‌ها خود. از منابع تولید صدا هستند. لرزه‌ی ناشی از کار ماشین آلات و ادوات نیز
می‌تواند برای فضاهای نزدیک به کارگاه‌ها نامناسب باشد. بنابراین عایق‌بندی صوتی و انجام تمهیداتی برای
جلوگیری از خروج صدا و انتقال لرزه به بیرون اهمیت زیادی دارد.
کف کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها باید واجد شیب بندی و آبرو باشد تا قابل شست و شو شود. ضروری است جنس
لوله های فاضلاب به گونه‌ای انتخاب شود که در برابر مواد خورنده مقاوم باشد. دفع فاضلاب و زباله‌های حاصل
از کار کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها باید بهداشتی و مطابق با ضوابط باشد. تا موجب آلودگی محیط زیست نگردد.
پیش‌بینی تجهیزات کافی برای اعلام و اطفای حریق در کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها بسیار ضروری است. استفاده از
مصالح مقاوم در برابر آتش سوزی در کف و دیوار و سقف و عناصر داخلی توصیه می شود؛ این امر در مورد
کارگاه‌هایی که در آنها از کیسول گاز استفاده می‌شود ضرورت دارد.
به نکات زیر در هنگام طراحی کارگاه مهارت زندگی مفید است:
این کارگاه‌ها باید واجد اثائیه ی خانگی (مبل و میز و وسایل معمول خانه) و آشپزخانه‌ی آموزشی باشند. به
طور معمول برای هر ۳ تا ۴ دانش آموز یک اجاق و یک سینک درنظر می گیرند. بدیهی است فاصله‌ی بین این
تجهیزات باید به گونه‌ای باشد که دانشآموزان بتوانند بدون مزاحمت برای گروه دیگر فعالیت کنند.
چنانچه آشپزخانه ای جهت استفاده‌ی معلولین حرکتی مورد نیاز باشد. باید به ابعاد و ارتفاع کابینت‌ها و
فاصله‌ی آنها از یکدیگر توجه شود. به طور معمول این اندازه‌ها به گونه‌ای تعیین می‌شوند که برای
دانشآموزان با صندلی چرخدار قابل استفاده باشند.
برای آنکه فردی با صندلی چرخدار بتواند بر سر میز کار مستقر شود لازم است ارتفاع رویه ی میز یا پیشخان
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۳۹
زیر میز یا پیشخان فضای خالی به ارتفاع حداقل ۷۰ سانتیمتر از کف. عرض حداقل ۷۵ سانتی‌مترء و عمق
حداقل ۴۸ سانتی متر تامین شده باشد. برای حرکت در بین وسایل رعایت عرض آزاد ۸۰ تا ۹۰ سانتی متر
ضروری است و برای چرخش صندلی چرخدار فضای خالی به شعاع ۷۵ سانتیمتر یا فضای چرخش 7[ شکل
لازم است.
* شیرآلات و ابزار کنترلی (مثل پریز و سوئیچ و مانند آن) باید در ارتفاع مناسب (۱۲۰سانتیمتر از کف) نصب
شده باشند و برای افرادی با محدودیت جسمی و حرکتی قابل استفاده باشند. معیار جهانی برای قابل استفاده
۱
بودن این تجهیزات آن است که «با مشت بسته» بتوان از آنها استفاده کرد.
۲-۱-۱-۴- فضاهای اداری
- از آنجا که مراجعین و حتی کارکنان یک مرکز آموزش (ن) ممکن است دچار کم‌توانی باشند. باید دقت شود
که فضاهای آداری یک مرکز آموزش (ن)» همچون فضاهای آموزشی آنء باید « قابل دسترس» باشند و کلیه‌ی
ضوابط مربوط به افراد (ن) در آنها نیز رعایت گردد؛ نکاتی همچون خوانایی طرح, دسترسی آسان, ابعاد و
تناسبات مناسب., مشخصات مربوط به نور» رنگ و صوت. وجود علایم و راهنماهای مناسب و مانند آن.
- دفاتر کار آموزگاران را می‌توان به صورت انفرادی یا مشترک طراحی کرد. آموزگاران در دفتر خود به یک میز
کار با امکان استفاده از کامپیوتر» گنجه‌هایی برای کتاب و ملزومات آموزشی,» و فضایی برای پذیرش یک یا دو
نفر از همکاران یا دانشآموزان نیاز دارند.
- فضاهایی از گروه فضاهای عمومی/ توانبخشی مجموعه را می توان با فضای آداری همنشین کرد؛ برای مثال
تالار اجتماعات. غذاخوری, سالن ورزش, فضای کار مشاور/ مددکار که در آن جلسات مشاوره‌ی خانواده برگزار
می‌شود. یا اتاق‌های توانبخشی/درمانیء مثل فیزیوتراپی» هیدروتراپی» شنوایی‌سنجی, بینایی‌سنجی و اتاق
بهداشت. معمولا در نزدیکی عرصه‌ی اداری, یا در بین دو عرصه‌ی اداری و آموزشی جای می‌گیرند.
- علاوه بر فضاهایی که در بالا ذکر شد. تعدادی از فضاهای خدماتی مرکزء همجون سرویس بهداشتی کارکنان.
آبدارخانه, انبار وسایل اداری,» انبار مدارک اداری/ آموزشی و مانند آن نیز در همین عرصه و همراه با فضاهای
کار مدیر و کارکنان آداری/ مالی طراحی می‌شوند.
- دفاتر کار آموزگاران و نشیمن مشترک آنها از جمله فضاهایی هستند که به دلیل ارتباط نزدیک با دانشآموزان
در عرصه‌ی آموزشی جای می گیرند.
۳-۱-۱-۴- ضوابط فضاهای خدماتی بهداشتر
- وجود فضاهای خدماتی بهداشتی قابل دسترس برای افراد (ن) در همه‌ی عرصه‌های مراکز آموزشی (ن)
ضروری است. به دلیل شرایط خاص دانش آموزان چنین مراکزی گاه لازم است که در فاصله ی بسیار نزدیک به
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۰ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
هر یک یا دو کلاس یا کارگاه آموزشی یک فضای خدماتی بهداشتی در نظر گرفته شود. هم چنان که پیش‌تر
- چنانچه مرکز آموزش (ن) دانش آموزانی با مشکلات شدید جسمی را بپذیرد لازم است حداقل یک فضای
خدماتی بهداشتی واجد دوش, دستگیره‌ی سرتاسری, توالت. گنجه‌های نگهداری وسایل, و یک تخت برای
تعویض لباس باشد. در چنین مرکزی وجود یک رختشوی‌خانه نیز توصیه می‌شود.
- بخشی از محوطه‌ی باز که دسترسی به آن برای همه‌ی دانشآموزان آسان است.
- در نزدیکی فضاهای تجمع مانند تالار اجتماعات. سالن ورزش و غذاخوری
- دربخش اداری و بخش خدماتی/عمومی از قبیل آشپزخانه. بخش تاسیسات و مانند آن برای کارکنان
- مسیرهای دسترسی به این فضاها بهتر است سرپوشیده باشد.
- فضاهای خدماتی بهداشتی باید از نظر نورپردازی و تهویه به دقت مورد توجه قرار گیرند.
- کلیه‌ی فضاهای خدماتی بهداشتی باید به شبکه‌ی آب گرم و سرد بهداشتی مجهز باشند.
- طراحی شبکه‌ی دفع فاضلاب و جمع‌آوری آب کف مهم است. مصالحی که در شبکه‌ی فاضلاب به کار می‌روند
و جزییات اجرایی باید به نحوی باشند تا فضایی کاملا خشک و تمیز با هوای مطبوع فراهم آید.
- بهتر است دیوارهای اتاقک توالت تا زیر سقف بالا بروند و هر اتاقک واجد هواکش مستقل باشد.
- کفپوش فضاهای خدماتی بهداشتی نباید از جنس لغزنده و براق باشد. ایجاد پله و شیب غیر ایمن. لبه‌ها و
گوشه‌های برنده, آینه و شیشه‌ی بدون محافظ. و گوشه‌ها و کنج‌های خارج از دید در این فضاها ممنوع است.
- فضاهای خدماتی بهداشتی باید به تجهیزات هشداردهنده و اخباری مجهز باشند.
- چنانچه فضای خدماتی بهداشتی مستقیما در کنار راهرو قرار دارد لازم است در آن حداقل به اندازه‌ی عرض
دهنه از دیوار راهرو عقب بنشیند. این مسیر یا دهنه‌ها باید عاری از مانع. غیر لغزنده و روشن باشند و عرضص
آنها ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر باشد.
- کلیه‌ی سطوح در فضاهای خدماتی بهداشتی باید قابل شست و شو باشند و دیوارها حداقل تا ارتفاع ۱/۱۰
سانتیمتر از کف با کاشی یا مصالح قابل شست‌وشو پوشیده شود
تجهیزات باید مطابق قواعد ایمنی (همچون رعایت ارتفاع مناسب. و استفاده از تجهیزات درپوش دارو ضداب)
نصب شوند. بهتر است پریزهای برق در آتاق نظافت در نظر گرفته شوند.
نکات اختصاصی در مورد طراحی فضاهای خدماتی بهداشتی مراکز آموزش (ن) به قرار زیر است:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۸
- فضای خدماتی بهداشتی باید قابل دسترس باشد. که فضایی است واجد توالت و دستشویی با فضای آزاد
چرخش خارج از حریم بازشوی در به شعاع ۷۵ سانتیمتر
- فضای خدماتی بهداشتی قابل دسترس باید به کمک علامت مخصوص در کنار در ورودی و در سمت بازشوی
آن کاملا متمایز شود. علایم مخصوص شامل نشانه‌های تصویری و نوشتاری برجسته و حروف بریل هستند.
- بهتر است در ورود به فضای خدماتی بهداشتی و درهای ورود به آتاقک‌های توالت یک لنگه باشند و رو به
بیرون باز شوند.
- اگر از نصب درهایی که به داخل باز می شود گریزی نیست لازم است بین در و تجهیزات بهداشتی فضای خالی
به ابعاد حداقل ۷۰ و ۱۱۰ سانتیمتر وجود داشته باشد.
- دستگیره‌ی درهای فضای خدماتی بهداشتی از هر دوطرف باید با مشت بسته قابل باز شدن باشند.
- لبه‌های تجهیزات بهداشتی, دستگیره‌هاء کلیدها و سوئیچ‌ها باید به کمک رنگ متضاد با رنگ زمینه متمایز
- تامین نشیمن‌های متناسب با فضاهای تر و خشک در فضاهای خدماتی. مخصوصا در دوش و رختکن ضروری
- رعایت عرض آزاد درها و درگاه‌ها به اندازه‌ی ۸۰ تا ۹۰ سانتیمتر در فضای بهداشتی خدماتی ضروری است.
- نصب میله‌ی دستگیره‌ی اضافی افقی بر روی قسمت داخلی در ورودی به ارتفاع ۸۰ سانتیمتر از کف و ۱۵
سانتیمتر فاصله از محور لولا و با طول ۳۰ سانتیمتر الزامی است.
- کف و دیوار تمامی فضاهای تر باید تا ارتفاع ۱/۲۰ از کاشی پوشیده شود. آشپزخانه‌ها تا ارتفاع ۱/۵۰ و حمام‌ها
- سرویس بهداشتی
٩ نصب کاسه‌ی توالت فرنگی به ارتفاع ۴۵ سانتیمتر از کف و با فاصله‌ی ۴۵ سانتیمتر از دیوار مجاور الزامی
است. ارتفاع لبه‌ی توالت از کف باید حداکثر ۷۴ سانتیمتر باشد. زیر هر کاسه‌ی توالت می‌تواند حداکثر به
عمق ۴۸ سانتی متر خالی باشد. این فضای خالی به فضای چرخش صندلی چرخدار اضافه می شود و همچنین
کمک می‌کند که افراد نشسته بر صندلی چرخدار کاملا به توالت نزدیک شوند.
* نصب دستشویی به ارتفاع لبه‌ی ۸۰ ت۹۰ سانتیمتر از کف و با فاصله‌ی ۴۵ سانتیمتر از دیوار مجاور آلزامی
است. ارتفاع لبه‌ی دستشویی از کف باید بین ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر باشد. زیر هر دستشویی می‌تواند به ارتفاع
حداقل ۷۵ سانتیمتر و عمق ۲۰ تا ۴۵ سانتیمتر (برای زانو و نوک پا) خالی باشد. این فضای خالی به فضای
چرخش صندلی چرخدار اضافه می‌شود و همچنین کمک می‌کند که افراد نشسته بر صندلی چرخدار کاملا
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
* آینه باید به نحوی نصب شود که ارتفاع لبه‌ی پایینی آن از کف ٩۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر باشد.
* حداکثر ارتفاع تجهیزاتی همچون حوله آویز و جای صابون از کف ۷۵ سانتیمتر است.
جلوتر از لبه‌ی جلوی کاسه الزامی است.
* نصب میله‌های دستگیره‌ی کمکی عمودی با فاصله‌ی ۳۰ سانتیمتر از جلوی کاسه‌ی توالت و ۴۰ سانتیمتر
بالاتر از نشیمن توالت به روی دیوار مجاور اجباری است. میله‌های عمودی باید در ارتفاع ۸۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر
* به طور معمول تعداد دستشویی در هر سرویس بهداشتی را می‌توان کمتر از تعداد توالت‌ها در نظر گرفت.
معمولا نسبت بین دستشویی و توالت ۲ به ۳ (تقریبا معادل ۶۰/) است.
- دوش
* ابعاد مناسب برای اتاقک دوش ۱۳۰ و ۱۳۲۰ سانتیمتر است. این ابعاد درمورد آتافقک‌هایی که واجد فضای
مانع باشد. تعبیه‌ی تجهیزات لازم برای استفاده‌ی افراد (مستقلا یا با کمک دیگران) ضروری است.
* در دوش‌های غیراختصاصی ضروری است حداقل یکی از دوش‌هاء که ترجیحا در ابتدا یا آنتهای ردیف دوش‌ها
قرار دارد. برای استفاده‌ی نشسته مجهز به صندلی تاشو و دوش متحرک در ارتفاع ۹۰ سانتیمتر باشد. رعایت
نصب دوش‌های ثابت ایستاده در ارتفاع ۱۷۵ سانتیمتر الزامی است. فضای دوش‌های غیراختصاصی ممکن
است به یک نیمکت تاشو به عمق ۳۰ سانتیمتر نیز مجهز باشند.
۹ نصب میله‌های دستگیره‌ی کمکی در دو ارتفاع ۶۵ و ۸۵ سانتیمتر در کنار دوش الزامی است.
- ر< ۹ ۰
نکاتی که در طرح رختکن قابل دسترس باید مورد توجه قرار گیرد به شرح زیر است:
سازماندهی شود که افرادی که صندلی چرخدار دارند مزاحم کار افراد دیگر نباشند. برای این منظور باید محل
استقرار این گروه نسبت به درهای ورود و خروج و دیگران به دقت تعیین گردد.
* فضای رختکن باید مستقیما به محل دوش راه داشته باشد. وجود توالت و دستشویی در نزدیکی رختکن
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۸۳
* درهاو درگاه‌های داخل رختکن باید ۸۵ تا ۹۰ سانتیمتر عرض آزاد داشته باشند.
فضای آزاد چرخش صندلی چرخدار ۷۵ سانتیمتر است. بدین ترتیب لازم است راهروی بین عناصر داخلی
(گنجه و نیمکت) ۱۵۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود.
* نیمکت‌های داخل رختکن باید حداقل ۴۵ (ترجیحا ۵۰) سانتیمتر عمق داشته باشند. ارتفاع نیمکت از کف
باید ۴۵ سانتیمتر باشد تا فرد از صندلی چرخدار به راحتی به آن منتقل گردد.
* برای آنکه فردی که مشکل جسمی-حرکتی دارد بتواند در موقع تعویض لباس از کمک دیگری استفاده کند
باید در هر رختکن حداقل یک نیمکت به عمق ۴۵ سانتیمتر و طول ۲۰۰ سانتیمتر وجود داشته باشد. بهتر
رخت آویزها باید در ارتفاع ۱۰۵ تا ۱۴۵ سانتیمتر از کف نصب شوند.
* گنجه‌ها باید حداقل ۳۰ سانتیمتر عرض و ۴۵ تا ۹۰ سانتیمتر ارتفاع داشته باشند. برای آنکه کیف ورزشی
* برای آنکه تجهیزات کمکی حرکتی در گنجه جا بگیرد لازم است ارتفاع آن حداقل ۱۸۰ سانتیمتر
باشد. گنجه‌ها باید در ارتفاع ۱۱۵ سانتیمتر از کف نصب شوند تا برای افرادی که بر صندلی چرخدار هستند
شماره‌ی گنجه‌ها باید به وضوح, با علایم برجسته. و درصورت لزوم با الفبای بریل نوشته شود. اگر تعداد گنجه
و فضای تعویض زیاد است باید مسیر حرکت به ترتیبی مثلا با علامتگذاری روی کف معلوم شود
- آبخوری
کف محوطه ای که آبخوری در آن وجود دارد باید همیشه خشک باشد؛ لذا ضروری است با تمهیداتی از جمع
شدن آب در اطراف آبخوری جلوگیری شود؛ استفاده از سکوی مشبک در پای آبخوری, شیب‌بندی کف و
نصب آبرو و جوی سرپوشیده 017771:18 یا ساخت جوی و جمع کردن آب به سمت باغچه‌ها از جمله‌ی این
تمهیدات هستند. درصورتی که از سکو استفاده می‌شود ضروری است که ارتفاع سکو و وسعت آن به حدی
باشد که ایجاد خطر نکند.
* رعایت کامل اندازه‌ها به نحوی که آبخوری برای افرادی که بر صندلی چرخدار نشسته‌اند قابل دسترس باشد
ضروری است. برای این منظور لازم است فضای آزاد مقابل آبخوری ۱۲۰ در ۷۵ سانتی متر باشد. اجزا و ادوات
آبخوری باشد با مشت بسته قابل استفاده باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۴
۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
- انبار
در منابع مختلف معیارهای متفاوتی برای تعیین تعداد آبخوری بیان شده است؛ برخی منابع معیار یک آبخوری
برای هر ۲۰ یا ۳۰ نفر را مطرح کرده‌اند. با توجه به ظرفیت هر کلاس درس در مراکز آموزش (ن) برابر ۶ تا
۱ نفرء و با در نظر گرفتن ارقام فوق می‌توان معیار حداقل یک آبخوری برای ۲ تا ۵ کلاس را مناسب دانست.
انبارهای عمومی مرکز آموزشی که وسایل و تجهیزاتی از قبیل میز و صندلی» یا تجهیزات و ابزار تاسیساتی در
آن نگهداری می شوند از جمله انبارهای عمومی هستند. این انبارها ممکن است به عنوان محلی برای تعمیر
این ادوات نیز مورد استفاده قرار گیرند؛ امری که در کنار حجم و نوع وسایل انبار شدنی بر وسعت و تفصیل
انبار تاثیر می‌گذارد. نور کافیء تهویه‌ی طبیعی و مصنوعی, و دسترسی به آب و برق در این انبارها کار تعمیر و
نگهداری را تسهیل می کند. این گونه انبارها تنها برای کارکنان مربوطه قابل دسترس هستند و در تعیین
لازم است دسترسی از بیرون مرکز به آنها آسان باشد. توصیه می شود موقعیت آنها به نحوی درنظر گرفته
شرایط محیطی انبارهاء همچون دماء رطوبت. میزان و نحوه‌ی تهویه‌ی هواء باید با توجه به مواد درون آنها
حفظ ایمنی در انبار بسیار مهم است. انبارها باید به سیستم اعلام و اطفای حریق متناسب با مواد درون آنها
مجهز باشند. مواد خطرآفرین باید مطابق با قواعد ضروری نگهداری شوند. برای کاستن از حجم هوای انبار و
کمک به اطفای سریع‌ترء لازم است ارتفاع انبارها به حداقل مورد نیاز کاهش یابد.
انبارها باید مجهز به آب و برق باشند. نورپردازی و تهویه‌ی این فضاها به هر دو صورت طبیعی و مصنوعی باید
دهنه‌ی در انبارها باید متناسب با حجم و نوع مواد داخل‌شان تعیین شود. این درها بهتر است فلزی باشند و
امکان باز کردن آنها به هر دو سمت داخل و خارج فضا وجود داشته باشد.
درمورد انبارهایی که مواد و مصالح کارگاه و آزمایشگاه یا تجهیزات سنگین و بزرگ در آنها قرار می‌گیرد باید
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۸۵
نکات عمومی که درمورد آشپزخانه‌ها (اعم از آشپزخانه‌ی غذاخوری, آبدارخانه و محل آماده‌سازی بوفه) باید در نظر
گرفت به قرار زیر است:
* _وسعت و تفصیل آشپزخانه وابسته به نقشی است که ایفا می کند. چنانچه آشپزخانه محل آماده سازی و طبخ
غذای روزانه باشد واجد فضاهایی برای دریافت و آماده سازی, نگهداری مواد غذایی سردخانه ای و انباری, انبار
ظروف و لوازم. شست و شوء طبخ خوراک. آماده‌سازی و توزیع غذاء جمع‌آوری و تنظیم ظروف داخل
غذاخوری, و فضاهای خدماتی کارکنان از قبیل رختکن و سرویس بهداشتی و دوش است.
* تامین فضاهای خدماتی بهداشتی (توالت. دستشویی, دوش و رختکن) برای کارکنان غذاخوری و آشپزخانه
امری ضروری است.
* مصالح مورد استفاده در کف و دیوار وسقف آشپزخانه باید از نوع مرغوب و مقاوم. قابل شست وشوء و غیر قابل
اشتعال یا ذوب شدن باشد. رنگ همه‌ی سطوح باید روشن باشد. و جزییات اجرایی باید به گونه‌ای انتخاب
شود که امکان تمیز کردن همه‌ی سطوح و کنج‌ها فراهم گردد.
*_پوشش کف باید از مصالح غیرلغزنده انتخاب شود و هیچ مانع حرکتی در کف وجود نداشته باشد. با توجه به
اینکه کف آشپزخانه معمولا به طور کامل با آب و مواد شوینده شسته می شود. این فضا باید واجد کف شور
باشد. از نظر بهداشتی و ایمنی ضروری است مشخصات کف شور و شیب‌بندی کف باید به نحوی باشد که آب
به سرعت و به طور کامل تخلیه شود.
۹ آشپزخانه باید به تجهیزات ایمنی هشداردهنده, شبکه ی اخباری, و تجهیزات اطفاء حریق مجهز باشد. لازم
است مسیر خروج اضطراری در این فضا به دقت تعبیه شده باشد.
* بهتر است آشپزخانه واجد ورودی مستقلی از بیرون ساختمان باشد. یا درصورت وجود بخشی به عنوان بارانداز
انبار و فضاهای تاسیساتی و خدماتی, به آن راه داشته باشد.
- فضاهای تاسیساتی
فضاهای اصلی تاسیساتی باید در محلی قرار گیرند که از دسترس دانشآموزان دور باشند. امکان اختفا در آنها
وجود نداشته باشد. از بیرون مرکز به آسانی قابل دسترس باشند و امکان نزدیک شدن وسایل نقلیه‌ی آتش‌نشانی با
کمک رسانی به آنها وجود داشته باشد. این فضاها باید به تجهیزات اعلام و اطفاء حریق مجهز باشند.
* مصالح به کار رفته در فضاهای تاسیساتی باید از نوع مقاوم, ضدآتش, قابل شست و شو باشد و تهیه و نصب و
نگهداری آنها مقرون به صرفه‌ی اقتصادی باشد.
* پیش‌بینی سیستم دفع فاضلاب در این فضاها اهمیت بسیار دارد و کفشورها و لوله‌های فاضلاب باید از نوع
مقاوم دربرابر مواد شیمیایی باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۶ ۸ +خضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
- خوابگاه
خوابگاه یک مرکز آموزش (ن) باید قابل دسترس باشد. این اصل در مراتب کلی سازماندهی فضایی و همچنین طرح
اجزا و آرایش داخلی فضاها تاثیر مستقیم دارد. نکاتی که در این مورد باید مورد توجه قرار گیرد از این قرار است:
* _طرح خوابگاه باید ساده و خوانا باشد. ارتباط ساده و روشن فضاهای باز و بسته و دسترسی روشن و واضح به
بخشهای مختلف فضای بسته باید کاملا رعایت گردد.
* رعایت کلیه‌ی ضوابط طراحی فضاهای ارتباطی قابل دسترس که در بخشهای قبل بدان اشاره شد در خوابگاه
الزامی است.
* رعایت کلیه‌ی اندازه‌هایی که ورودی‌هاء درگاه‌هاء راهروهاء فضاهای خدماتی و عناصر داخلی فضا از قبیل پله.
آسانسورء میز و صندلی, قفسه‌ها و مانند آن را قابل دسترس می‌کند در خوابگاه الزامی است.
* تامین فضای چرخش کافی در فضاهای اصلی و ارتباطی خوابگاه برای افرادی که از صندلی چرخدار استفاده
می‌کنند الزامی است.
* در صورتی که ساختمان خوابگاه به صورت چند طبقه طراحی می‌شود ضروری است کلیه‌ی ضوابط مربوط به
ارتباط عمودی قابل دسترس رعایت گردد.
* استفاده از انواع علایم راهنما و هشدارء و همجنین انواع وسایل کمکی مانند دستگیره متناسب با نیاز ساکنین
خوابگاه ضروری است.
۴-۱-۱-۴ فضاهای عمومی
طبق تعاریف قبلی شامل سه زیر فضا ارتباطی, فعالیت جمعی و فعالیت توانبخشی می‌باشد.
۱-۴-۱-۱-۴- فضای ار تباطی
فضاهای ارتباطی مشتمل بر ورودی» راهروء پله. شیبراه و آسانسور است. این فضاها نقش مهمی در سازماندهی کلی
فضاهای بسته ایفا می‌کنند. وضوح و خوانایی دستگاه ارتباطی یک مرکز آموزشی تا حد زیادی به کارکرد روان و صحیح
وجود علایم راهنمایی و هشدار متناسب با وضع دانش آموزان موضوع بسیار مهمی است. علایم راهنما و هشدارهاء
متناسب با معلولیت دانش آموزان» ممکن است نوشتاری, تصویری,» نورانی» صوتی» برجسته. به خط بریل یا ترکیبی از
این‌ها باشند. رعایت کلیه ی ضوابط درمورد شکل, ابعاد. محل و ارتفاع نصب آنها ضروری است. علایم و هشدارها باید
مطابق با ضوابط بین‌المللی طراحی شوند و گویا و قابل فهم باشند. فاصله‌ی بین دو علامت یا هشدار نباید هرگز از ۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۸۷
عامل بسیار مهم دیگر در طراحی فضاهای ارتباطی پرهیز از تکرار فضاهای مشابه است. که موجب سردرگمی می شوند.
درمقابل, توصیه می‌شود با استفاده از انواع شیوه‌ها به فضاهای مختلف تشخص و هویت منحصر به فرد داده شود.
- ورودی
* در هر مرکز آموزشی (اعم از نیاز ویژه» عادی یا فراگیر) وجود حداقل یک ورودی قابل دسترس ضروری است.
اگرچه درمورد مراکزآموزش (ن) بهتر آن است که همه‌ی ورودی ها قابل دسترس باشند تا محدودیتی برای
استفاده‌ی دانشآموزان و کار کنان با نیازهای ویژه وجود نداشته باشد.
* جدا کردن ورودی دانشآموزان از کارکنان اداری و آموزشی و خدماتی توصیه می‌شود. همچنین ممکن است
دسترسی به تالار اجتماعات یا سالن ورزش مرکز نیز از طریق ورودی مستقلی تامین گردد. چنانچه یک مرکز
آموزشی واجد بخش های مستقل ضمیمه (مثلا پیش از دبستان و ابتدایی یا متوسطه‌ی اول و دوم) باشد نیز
* سرسرای ورودی اصلی را می توان فضای تجمع سرپوشیده‌ی موسسه نیز قلمداد کرد. مجهز نمودن این فضا به
تجهیزات صوتی و تصویری کمک می‌کند تا برخی اجتماعات غیر رسمی در مواقع خاص در همین فضا برگزار گردد.
* ورودی قابل دسترس باید در نزدیکترین فاصله از محل سوار و پیاده شدن دانشآموزان کم‌توان در نظر گرفته
شود و مسیر دسترسی میان این دو نقطه کاملا روشن و واضح و عاری از مانع یا عامل خطرآفرین باشد. مسیر
دسترسی به ورودی باید واحد باشد و از تنوع مسیرهای حرکت به سمت ورودی اجتناب گردد.
* حد فاصل میان محدوده‌ی حرکت وسایل نقلیه و مسیر دسترسی پیاده باید به وسیله‌ی جدول مشخص گردد.
توصیه می شود که محل سوار و پیاده شدن و مسیر دسترسی به ورودی هم‌سطح باشند. در غیر این صورت
* ضروری است مسیر دسترسی حداقل ۹۰ سانتی متر عرض مفید داشته باشد. و تا ارتفاع ۲ متر از سطح زمین
از هرگونه مانع همچون شاخ و برگ درختان عاری شود. لبه‌های مسیر باید به وضوح معلوم باشند و حد فاصل
مسیر با محوطه‌ی اطراف یا باغچه‌ها باید بوسیله‌ی جدولی به ارتفاع ۱۰ سانتیمتر متمایز گردد.
* مسیر دسترسی باید به وسیله‌ی علائم راهنما معلوم شود. ضوابط مربوط به نورپردازی در آن رعایت گردد.
کفپوش آن از جنس لغزنده و پاگیر نباشد و حرکت صندلی چرخدار بر روی آن به آسانی انجام گیرد.
* نصب پادری در فضای پیش ورودی ضروری است تا کف داخل ساختمان خیس و لغزنده نشود. پادری باید
کاملا به کف نصب شده باشد. با آن هم‌تراز باشد و پرز بلندتر از ۱۲ میلی‌متر نداشته باشد.
* در محل ورودی نباید اختلاف تراز وجود داشته باشد. درصورت وجود آستانه باید ارتفاع آن حداکثر ۲۰
* عرض مفید در ورودی باید حداقل ۸۰ س.م. باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۸ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
* در سمت بازشوی در ورودی باید لغازی حداقل به اندازه ی ۴۵ سانتی متر موجود باشد. که به معلولین حرکتی
کمک می‌کند به قدر کفایت به در ورودی نزدیک شوند و آن را باز و بسته کنند.
* در صورت استفاده از درهای خودکارء لازم است ضوابط مربوط به زمان و نحوه‌ی باز و بسته شدن در رعایت
گردد. زمان مناسب برای بسته شدن در خودکار حداقل ۲ ثانیه است.
* از درهای گردان اصلا نباید استفاده شود و درصورت وجود. باید حتما یک در لولایی هم در مجاورتش
* درهای شیشه ای خود از عوامل خطرآفرین محسوب می شوند. برای افزایش ایمنی ضروری است که دورتا دور
درهای شیشه‌ای قاب متمایزاز زمینه وجود داشته باشد. از شیشه‌های ایمن استفاده شود. تاارتفاع ۴۰
سانتی متر از کف پاخور وجود داشته باشد. و در ارتفاع ۹۰ تا ۱۰۰ و ۱۴۰ تا ۱۶۰ س.م. علامت هشداردهنده ی
استفاده از دستگیره‌ی چرخشی مناسب نیست و باید از دستگیره‌های فشاری استفاده شود.
* درهای ورودی نباید در هنگام باز شدن مانع حرکت در فضای داخلی ورودی یا مسیر دسترسی به ورودی
شوند. جلوی در ورود به فضای قابل دسترس باید فضای آزاد برای چرخش برای صنددلی چرخدار وجود
جلوء و فضای چرخش به شعاع ۱/۵متر یا [ شکل برای تغییر جهت است.
* هیچ گونه مانعی همچون ستون آزاد در هال ورودی نباید وجود داشته باشد. و در صورتی که نتوان از آن
اجتناب کرد باید به وسیله ی علائم هشدار و حفاظ فیزیکی مشخص و ایمن گردد. رنگ چنین مانعی باید از
* در مراکز آموزشی چند طبقه, ممکن است هال ورودی به شکل آتریومی طراحی شود که طبقات بر آن اشراف
دارند. باید متوجه بود که فضای خالی چند طبقه یا وید) ۷۵۱۵ (از آنجا که تخمین ابعاد فضا را برای افراد
سیب دیده بینایی مشکل می کند و همین طور به دلیل تداخل صوتی برای مراکز آموزش (ن) مناسب نیست و
باید از آن اجتناب شود.
* بهتر است در مسیر حرکت از قراردادن وسایل و تجهیزاتی که موجب توقف و مکث می شود. مانند کمد
وسایل, اجتناب گردد. در صورت وجود چنبن عناصری لازم است عرض آزاد راهرو به میزان کافی (حداقل ۵۰
سانتیمتر) افزایش یابد.
* توصیه می‌شود از قراردادن درگاه کلاس‌های طرفین راهرو در مقابل یکدیگر اجتناب شود. در چنین موقعیتی
ضروری است عرض آزاد راهرو حداقل به اندازه‌ی عرض بازشوی در افزایش یاید.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۸۹
درگاه‌ها و عناصر ارتباطی دیگر, استفاده از هشدارهای رنگی و تغییر در جنس مصالح کف از دیگر تمهیداتی
- راهرو
* راهروهای طولانی و یکنواخت و مسیرهای پیچیده ای که شخص موقعیت خود نسبت به درون و بیرون بنا را
گم می‌کند جهت یابی را مختل می‌کنند. نورپردازی نامطلوب و نامتناسب (کم یا زیاد)» سایه‌روشن‌های غلیظ.
مناظر ضدنورء راهروهای بی‌پنجره همگی نامناسب‌اند.
* راهروی باریک برای صندلی نشینان و آنان که برای حرکت از دیگری کمک می‌گیرند مانع محسوب می‌شود.
حداقل عرض آزاد" مسیر حرکتی که برای عبور صندلی چرخدار لازم است ۹۰ سانتیمتر است. با در نظر
گرفتن این معیار مسیر یک طرفه و کم تردد قابل دسترس برای معلولین حرکتی با حداقل عرض آزاد ۹۰ تا
* برای آنکه امکان چرخش صندلی وجود داشته باشد استفاده از عرض آزاد ۱/۵۰ متر توصیه می‌شود و اگر
چنین امکانی نباشد حداقل در هر ۱۰ متر طول مسیر حرکت باید یک فضای چرخش به قطر آزاد ۱/۵۰ متر
یا یک فضای آشکل وجود داشته باشد.
حداقل عرض آزاد راهرو در شرایطی که کلاس‌های در یک سمت راهرو قرار دارند ۲/۴۰ تا ۲/۵۰ متر است. این
معیار درمورد راهروهایی که کلاس‌ها در دو سمتشان قراردارند به ۳/۳۰ افزایش می‌یابد. ارقام یاد شده معمولا
برای راهروهایی با دسترسی به ۴ کلاس مطرح می‌شوند. حداقل عرض راهرو به ازای هر ۲ کلاس اضافه ۲۰
سانتیمتر افزایش می‌یابد. حداکثر عرض آزاد برای راهروی کلاس‌ها معمولا ۴/۰۰ متر است.
ه حداقل عرض آزاد راهروی اداری ۱/۵۰ تا ۲/۰۰ متر است.
۹ حداقل ارتفاع آزاد راهرو ۲/۰۰ تا ۲/۰۵ متر و ارتفاع مطلوب راهرو ۲/۶۰ متر است.
۱- منظور از عرض آزاد. پهنه‌ی بدون مانع و مزاحم حرکت است. ضوابط مربوط به موانع حرکتی در ادامه خواهد آمد.
۲- ر.ک. به «الگوسازی مراکز آموزشی متوسطه و کار و دانش در دو اقلیم گرم و مرطوب و سردسیر کشور-۱۳۸۲». ص.۱۰۶.
۳- ر.ک. به «الگوسازی مراکز آموزشی دورهی ابتدایی و راهنمایی برای اقلیم گرم و مرطوب و سرد-۱۳۸۷». ص. ۱۶ و «اصول و معیارهای طراحی فضاهای
آموزشی و پرورشی». ۰.۱۳۷۰ ص. ۱۳۲۸
-------- صفحهٔ بعد --------
یل ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
هرگونه پیش آمدگی نسبت به جداره‌های راهرو در محدوده‌ی ۷۰ تا ۲۰۰ سانتیمتر از کف که بیش از ۱۰
* وجود عناصر الحاقی با هر میزان پیش نشستگی نسبت به جداره تا ارتفاع ۷۰ سانتیمتر از کف بلامانع است .
* بهتر است در مسیر حرکت از قراردادن وسایل و تجهیزاتی که موجب توقف و مکث می‌شود. مانند کمد
وسایل, اجتناب گردد. در صورت وجود چنین عناصری لازم است عرض آزاد راهرو به میزان کافی (حداقل ۵۰
سانتیمتر) افزایش یابد .
* هرگونه مانع سرگیرء همچون زیر پله‌ی آزاد. در ارتفاع کمتر از ۲/۰۰ متر باید توسط علائم هشدار و حفاظ
متمایز گردد به طوری که از مسیر اصلی حرکت به نحوی جدا گردد.
* وجود فضای خالی به قطر ۱/۵۰ متر در شروع و انتهای پله و مقابل آسانسور و عقب‌نشینی در فضاهای مجاور
حداقل به اندازه‌ی عرض بازشوی در از اولویت‌های طرح محسوب می‌شود.
* توصیه می‌شود از قراردادن درگاه کلاس‌های طرفین راهرو در مقابل یکدیگر اجتناب شود. در چنین موقعیتی
ضروری است عرض آزاد راهرو حداقل به اندازه‌ی عرض بازشوی در افزایش یابد.
* وجود دستگیره‌ی سرتاسری در آمتداد مسیر اصلی حرکت توصیه می‌شود. مشخصات دستگیره از قبیل جنس
و رنگ وشکل, ابعاد و ارتفاع نصب باید کاملا مطابق با ضوابط باشد. وجود هشدارهای لمسی در محل تلاقی با
درگاه‌ها و عناصر ارتباطی دیگرء استفاده از هشدارهای رنگی و تغییر در جنس مصالح کف از دیگر تمهیداتی
است که اجرای آن توصیه می‌شود.
* مصالح کف راهرو باید غیرلغزنده و مقاوم باشد. استفاده از موکت و فرش تنها درصورت رعایت ضوابط مربوطه
* فضای راهرو باید به آندازه‌ی کافی نور و تهویه‌ی طبیعی داشته باشد. تعبیه‌ی نورگیر و پنجره‌ی دیواری و
سقفی که فضای راهرو را کاملا روشن سازد بسیار توصیه می‌شود.
* . ارتفاع مناسب کف پنجره از کف. بسته به سن دانشآموزان. بین ۶۰ تا ۸۵ سانتیمتر است.
۲- جنانجه دانش آموزانی که در رأهرو تردد می‌کنند از صندلی چرخدار استفاده می‌کنند افزایش عرض راهرو باید به میزانی باشد که امکان توقف صندلی را
بدون مزاحمت برای مسیر حر کت اصلی فراهم نماید.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی امزه هزم ۹
* تعبیه‌ی پنجره به نحوی که نور خیره‌کننده به درون بتاباند یا مناظر ضدنور ایجاد کند ممنوع است. نوری که
از پنجره به راهرو می‌تابد باید به کمک پرده یا سایبان قابل کنترل باشد. از قراردادن پنجره در انتهای راهرو
باید اجتناب شود.
* علایم راهنمای مسیر نباید بیش از ۳۰ متر از یکدیگر فاصله داشته باشند. این فاصله درمورد افراد کم/ناتوان
ذهنی باید از مقدار یادشده هم کمتر باشد.
- پله
موصوع مخصوصا درمورد پلکانی که برای فرار در موقعیت‌های اضطراری استفاده می‌شود بسیار مهم است.
و جهت بازشوی در زمان بسته شدن درهاء و نحوه‌ی دسترسی به محیط امن از خطر در آنها رعایت گردد.
در ابتدا و انتهای پله باید فضای چرخشی به قطر حداقل ۱/۵۰ متر خارج از حریم عرض آزاد راهرو یا درگاه‌های
استفاده از تک پله یا پله‌های منفرد در امتداد مسیر حرکت در راهرو ممنوع است.
متر لازم است علاوه بر دستگیره‌های طرفین. دستگیره‌ای هم در وسط پله تعبیه گردد. به گونه ای که برای دانش‌آموزانی
ابعاد متعارف کف پله ۳۰ تا ۳۲ سانتیمتر و ارتفاع آن ۱۵ تا ۱۸ سانتیمتر است.
ارتفاع متعارفی که هر سری پله تا رسیدن به پاگرد طی می‌کند بین ۱/۶۰ تا ۲/۰۰ متر است ٩( تا ۱۱ پله). طول
استفاده از مصالح لغزنده برای پله ممنوع است. و لبه‌های پله باید به کمک علائم حسی (مثل مضرس شدن مصالح
نرم کردن لبه‌ی پله با شعاع بیش از ۱۳ میلی‌متر مجاز نیست.
استفاده از پلکان خودکار در مراکز آموزشی (ن) توصیه نمی‌شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ مضوابط و معبارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نبازهای ویژه
- شیبراه
در اختلاف ترازهای کمتر از ۳/۰۰ متر وجود شیبراه در کنار پله. مخصوصا در مراکز آموزشی که دانشآموزان معلول
جسمی - حرکتی دارند. ضروری است در محل تقاطع شیبراه با مسیر حرکت دیگرء یا در محل درگاه. پله یا آسانسور
ضروری است محدوده‌ی مسطحی به عرض شببراه و طول ۱/۵۰ تا ۱/۷۰ متر ایجاد شود.
این ترتیب ضروری است بعد از هر ۹/۰۰ تا ۹/۵۰ متر طول, یک سطح مسطح یا پاگرد به عرض شیبراه و طول ۱/۵۰ تا
۰ متر ایجاد گردد.
لبه‌های شیبراه‌های آزاد باید به وضوح متمایز شوند. به این منظور وجود جدول به ارتفاع حداقل ۱۰ سانتیمتر در
وجود جدولی به ارتفاع حداقل ۱۰س.م به علاوه‌ی دستگیره در طرفین شیبراه‌های آزاد ضروری است. چنانچه شیبراه
واجد دیواره‌ی جان پناه است ارتفاع این دیواره باید حداقل ۱/۱۰ متر باشد.
استفاده از کف یا شیبراه متحرک برای مراکز آموزش (ن) توصیه نمی‌شود.
استفاده از مصالح مقاوم. قابل شست وشوء و غیر لغزنده و مات در کف شیبراه ضروری است.
- آسانسور
تعیین تعداد و ظرفیت آسانسور برای مراکز آموزش (ن) بستگی کامل به نوع معلولیت دانش آموزان, تیداد طبقات
دسترسی و نوع فضاها و تعداد دانش آموزان دارد. اما با توجه به زمان بیش‌تر مورد نیاز جهت انتقال دانشآموزان (ن) و
فضای بیش تری که به واسطه‌ی همراه و صندلی چرخ دار مورد نیاز است ظرفیت و تعداد آسانسورهای مراکز آموزش (ن)
بهتر است حداقل به میزان سه برابر مراکز آموزش عادی در نظر گرفته شوند. در صورتی که در تعیین تعداد و ظرفیت و
مشخصات آسانسورها ضوابط صحیح رعایت نگردد.می تواندهمانند پله مانع تلقی شود. آسانسورهایی که قابلیت حمل
صندلی چرخدار را دارند باید دارای کابین به ابعاد ۱۴۰۰ ۱۱۰۰۷ میلی متر بوده.
استفاده از آسانسور در مراکز آموزشی چند طبقه. مخصوصا در مراکزی که دانش آموزانی با اختلال جسمی و حرکتی
توصیه می‌شود.
چنانچه در یک مرکز چند طبقه تنها یک آسانسور وجود دارد بهتر است که در مجاورت هال ورودی در نظر گرفته
شود یا مسیر دسترسی به آن از هال ورودی روشن و واضح و بدون مانع باشد. مسیر دستیابی به آسانسور باید عاری از
پله باشد و قرارگیری آسانسور در پاگرد پله یا در تراز نیم طبقه نسبت به طبقات اصلی ممنوع است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- توصیه‌های طراحی فضاهای آموزشی زمره اهنا ۹۳
وجود یک فضای خالی به شعاع ۱/۵۰م. در جلوی آسانسور برای چرخش صندلی چرخدار الزامی است. این فضای آزاد
باید از فضای چرخش در راهرو و پله مستقل باشد. در صورتی که در آسانسور با لولا باز و بسته می‌شود حریم بازشوی در
باید خارج از این فضای خالی باشد.
لازم است در آسانسور با زمان تأخیر مناسب (حداقل ۳ ثانیه) باز و بسته شود. در بیرون و داخل کابین وجود
دگمه‌های دستی برای باز و بسته کردن باید وجود داشته باشد.
در مورد جزییات دسترسی و مشخصات آسانسورهای معلولین رعایت نکات زیر الزامی است:
مسیر دسترسی به درب آسانسور مخصوصا ورودی اصلی باید بدون مانع یا شیب تند باشد و جنس کف این منطقه و
کف آسانسور باید سطحی غیر لغزنده و غیر ارتجاعی باشد و یا فرش ثابت با کرک کوتاه داشته باشد. ضمنا شدت نور
جلوی آسانسور باید به قدر کفایت (۱۰۰ لوکس) باشد.
آسانسور مجهز به سیستم تراز طبقه مجدد باشد.
عرض بازشو درب آسانسور حداقل ۸۰۰ میلی متر باشد و رنگ درب آسانسور باید با محیط اطراف آن تناقض شدید
داشته باشد تا به آسانی برای افراد آسیب‌دیده بینایی خفیف تا متوسط قابل شناسائی باشد. آسانسور باید مجهز به
دکمه ی باز ماندن درب برای مدت طولانی تر از زمان عادی بسته شدن درب باشد (در برخی منابع به مدت حداقل ۲۰
ثانیه ذکر شده است).
۰ سانتیمتر ذکر شده است)» سطح مقطع این دستگیره بین ۳۰ تا ۴۵ میلی متر با شعاع انحنای ۱۰ میلی متر و
فاصله‌ی آن از دیوار کابین حداقل ۳۵ میلی متر باشد.
حداقل برجستگی دگمه های کنترل کننده ۱/۵ سانتیمتر و حداقل قطرآن ۲ سانتیمتر می باشد (در برخی منابع ۲
سانتیمتر بیان شده است) و برای استفاده‌ی نابینایان روی دکمه‌ها از علایم حسی باید استفاده شود. ضمنا تمامی
دکمه‌های کنترل کننده دارای رنگی متضاد با رنگ زمینه‌ی خود باشند. بهتر است رنگ دکمه‌ی طبقه همکف متفاوت از
سار باشد. ارتفاع دگمه‌های کنترل کننده آسانسوربایدحداکثردر ۱/۰۵متر از کف نصب شود (درمنابع این
ارتفاعبین ۹۰تاحداکثر ۱۳۰سانتیمتر ذکرشدهاست)و فاصله دکمه‌های کنترل کننده از گوشه‌ی اتاقک آسانسور حداقل
لازم است توقف آسانسور با زنگ. چراغ (برای افراد آسیب‌دیده بینایی) و به طور گویا (به همراه بریل برای افراد
آسیب‌دیده بینایی) مشخص شود و در صورت نصب تلفن ارتفاع آن از کف اتاقک حداکثر ۱۲۰ سانتیمتر باشد.
- بالابر
بالابرها عمودی یا شیبدار نیز در شرایط خاص (تغییر ارتفاع کمتر از یک طبقه و نه استفاده دائمی) برای جابجایی
افراد (ن) می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. بالابرها می‌توانند بر روی انواع پله‌ها نصب شوند. آنها می‌توانند در کنار
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۴ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
دیوار پلکان نصب شوند. به شرطی که مانعی برای عرض خروجی لازم به شمار نیایند. بالابرهای شیبدار معمولا برای
اتصال یک یا دو طبقه و یا حرکت بر روی سطوح بسیار شیب دار در ساختمان‌های موجود. استفاده می شوند.
برای تغییرات سطحی بیش از ۱/۳۰ مترء بالابر باید در یک فضای بسته و با درهای مناسب برای ورود و خروج قرار گیرد.
بالابرهای بدون دیواره برای اختلاف تراز کمتر از ۲ متر به کار می روند و باید مشخصات ایمنی و آسایش در آنها کاملا
رعایت شود. برای اختلاف سطوح حداکثر تا ۲/۵۰ مترء از بالابرهای عمودی برای جابجایی استفاده می‌شود به طوری که
بالابر در مجاورت پلکان قرار می‌گیرد.
استفاده از بالابر در مراکز آموزش (ن) جدید توصیه نمی شود. تنها در ساختمان های موجود چند طبقه که امکان
نصب آسانسور ندارند می‌توان از بالابر با رعایت کلیه‌ی ضوابط ایمنی استفاده کرد.
بالابرهای بدون دیواره برای اختلاف تراز کمتر از ۲ متر به کار می‌رود و باید مشخصات ایمنی و آسایش در آن کاملا
بالابرهای کنار پله تنها در ساختمان های موجود که هیچ گونه امکان آسانسور و شیبراه ندارند مجاز است و در
در صورت وجود دگمه ی فراخوان, لازم است در مقابل آن فضای آزاد به ابعاد ۷۵ و ۱۲۰ سانتی متر وجود داشته باشد
تا افراد نشسته بر صندلی چرخدار به این دگمه‌ها دسترسی داشته باشند.
لازم است دگمه‌های فراخوان بالابر در ارتفاع ۴۰ تا ۱۲۳۰ سانتیمتر از کف (یا ۱۴۰سانتیمتر در جایی که ارتباط از
۲-۴-۱-۱-۴- فضای فعالیت جمعی
برای تعیین وسعت کتابخانه/ مرکز رسانه تخمین تعداد کتاب امنبع ضروری است. به طور معمول تعداد کتاب‌های
دانش آموز در نظر می‌گیرند. با توجه به جمعیت معمول مراکز آموزش (ن) (۲۵ تا ۵۰ نفر) حداقل گنجایش مخزن کتاب
در مراکز رسانه ی این مراکز ۲۷۵ تا ۷۵۰ جلد تخمین زده می شود. چنانچه حداکثر ظرفیت مراکز آموزش (ن) (۲۰۰
برای تعیین ظرفیت فضای مطالعه به طور معمول از معیار ۱۰ درصد جمعیت دانشآموزان استفاده می‌شود. این
نسبت ممکن است به ۷ درصد نیز تقلیل یابد. بدین ترتیب در مراکز آموزش (ن) معمول با جمعیت ۲۵ تا ۵۰ نفر ظرفیت
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی از 1۵
با توجه به وسعت مرکز رسانه در مراکز آموزش (ن)» بخشهای مختلف آن به این ترتیب خواهد بود: محل استقرار و
کار کتابدار/ آموزگار کتابخانه. محل نگهداری و مراقبت از منابع (چاپی و الکترونیک)» محل ارائه ی منابع. فضای مطالعه.
محل کار با کامپیوتر. این بخش ها ممکن است در یک فضای اصلی پیش بینی شوند و بنابر اقتضا حداکثر توسط
جداکننده‌های سبک از یکدیگر جدا شوند یا آنکه در قالب مجموعه فضاهای به هم پیوسته و مطابق با معیارها و ضوابط
طراحی کتابخانه طرح گردند. بخش قرائت باید برای دانشآموزان آسیب‌دیده بینایی که به کمک دیگران قرائت می‌کنند
نیز قابل استفاده باشد..
کتابخانه/ مرکز رسانه باید خود واجد سرویس بهداشتی قابل دسترس باشد یا موقعیت آن به نحوی انتخاب شود که
رعایت کلیه‌ی ابعاد و ارتفاع ها درمورد قفسه‌های کتاب و فاصله‌ی بین آنها باید به گونه‌ای باشد که برای
دانش آموزانی که اختلال جسمی و حرکتی دارند قابل دسترسی باشد. برای این منظور لازم است در محل ورودی و بین
قفسه‌ها فضای خالی به قطر ۱۵۰ سانتی متر برای چرخش صندلی چرخدار وجود داشته باشد. در مقابل برگه دان و
پیشخان کتابدار و مانند آن فضای آزاد به عمق ۹۰ سانتی متر ضروری است. ارتفاع سطح پیشخان و میزهای مطالعه و کار
در کتابخانه باید ۷۰ تا ۸۵ سانتی متر باشد تا صندلی چرخدار در مجاورت آن مستقر گردد. حداقل ارتفاع دسترسی به
قفسه‌های کتاب از کف ۲۵ سانتی‌مترء و حداکثر آن ۱۵۰ سانتیمتر است. رعایت فاصله حداقل ۹۰ سانتیمتر میان
میزهای مطالعه ضروری است.
عناصر داخلی فضای مطالعه. همچون میز و صندلی مطالعه و پیشخان ها باید مطابق ضوابط دسترسی طراحی شوند.
برای سهولت امرء مخصوصا در مراکز فراگیر که دانش آموزان با شرایط متفاوت از کتابخانه استفاده می کنند توصیه
بهتر است کتابخانه به تجهیزات سمعی و بصری مجهز باشد و بتواند فیلم‌هایی را با زیرنویس در اختیار دانش آموزان
فضای کتابخانه/ مرکز رسانه نیازمند نور و تهویه ی طبیعی نیز هست. وجود یک فضای باز یا نیم باز اختصاصی در
کنار فضای مطالعه توصیه می‌شود. پنجره‌ها و نورگیرها باید کاملا قابل کنترل باشند تا از تاثیر نامطلوب تابش آفتاب بر
فعالیت دانشآموزان و همین‌طور سلامت منابع جلوگیری شود.
مصالحی که در کف و دیوار و سقف و دیگر عناصر داخلی مرکز رسانه به کار می‌روند باید جاذب صدا باشند. تا فضایی
آرام و ساکت در مرکز فراهم شود. برای پوشش کف نباید از فرش یا موکت با پرز بلند استفاده شود و باید از ایجاد
هرگونه مانع حرکتی در کف یا عنصر سرگیر پرهیز گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
- سالن چند منظوره
با توجه به شناخت شرایط و نیازهای مراکز آموزش (ن) ضروری است احکام زیر درمورد فضاهای فعالیت جمعی این
مراکز ملاک عمل قرار گیرد:
در صورت امکان بهتر است هر مرکز آموزش (ن) واجد تالار اجتماعات. غذاخوری و بوفه, نمازخانه و سالن ورزش با
ظرفیت و شرایط متناسب با دانشآموزان داشته باشد.
چنانچه شرایط فوق مهیا نبود مراکز آموزش (ن) می‌توانند یک سالن چند منظوره با کارکرد برگزاری اجتماعات و
مراسم و غذاخوری, و یک نمازخانه با ظرفیت متناسب با جمعیت و شرایط مرکز داشته باشند.
در بخش اداری با توجه به محدودیتهای کارکنان بخش اداری می‌توان فضای کوچکی را به ادای نماز انفرادی
اختصاص داد. لازم است این فضا به سرویس بهداشتی اداری نزدیک باشد. یا فضای الحاقی وضوخانه درون آن طراحی
شود. فضای نمازخانه‌ی جمعی را می‌توان با ظرفیت محدود در نظر گرفت و برنامه‌ی نماز جماعت دانشآموزان را متناسب
ساخت سالن ورزش متناسب با نیاز دانش آموزان (ن) به صورت مستقل توصیه می شود و چنانچه امکان ساخت آن
مهیا نباشد پیش‌بینی امکاناتی در داخل یا خارج مرکز برای ورزش دانشآموزان ضروری است.
- تالار اجتماعات
با توجه به آمار موجود می‌توان گفت که بیش‌تر مراکز آموزش (ن) جمعیت دانش‌آموزی بین ۲۵ تا ۵۰ نفر دارند .
بدین ترتیب ظرفیت معمول تالار اجتماعات مراکز آموزش (ن) بین ۳۵ تا ۴۰ نفر مناسب خواهد بود. در صورت برگزاری
اجتماعات بزرگ‌تر می‌توان سرریز جمعیت تالار را در هال ارتباطی و دیگر فضاهای مجهز به تجهیزات صوتی و تصویری
جای داد. یا در موارد خاص از تالارهای شهر بهره گرفت.
در صورتی که جمعیت یک مرکز آموزشی بیش از تعداد متداول و طرح تالار بزرگتری مقدور باشد می‌توان ظرفیت
۰ ۰ . ۱ ۰ .۰ 1 ی ۲
نالار را بین ۱۵ تا ۳۰ درصد مجموع جمعیت دانشآموزان و کارکنان آن مرکز تصور کرد .
۱- جهت آگاهی بیش‌تر به جدول ۳۳ در ص ۴۷. «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی»» دفتر یازدهم: پیش نویس
۲- در معیارهای طراحی فضاهای دانشگاهی نیز ظرفیت تالار اجتماعات بر همین اساس به دست می‌آید. هد اگاهی بیش‌تر به «نکاتی در زمینه‌ی ضوابط
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۹۷
ضوابط موجود درباره‌ی سکو بندی کف. ارتفاع و ابعاد صحنه و پرده‌ی نمایش از مدعوین و کف و سقف تالارء
نورپردازی طبیعی و مصنوعی,» آکوستیک. تهویه و تاسیسات مکانیکی. جنس کفپوش, ابعاد و موقعیت صندلی, نکات
ایمنی و اضطراری و مانند آن همگی در چنین تالاری لازم الاجرا است. تامین برق اضطراری برای تالار اجتماعات بسیار
ضروری است. هرگونه تصمیم گیری درمورد تالار اجتماعات مرکز آموزشی وابسته به ظرفیت. انواع فعالیتهای مورد نظرء
و سیستم نمایش است.
به طور معمول فاصله‌ی پشت تا پشت صندلی در تالار اجتماعات بین ۸۵ (برای صندلی ثابت) تا ۱۷۰ (برای صندلی
۷ سانتیمتر درنظر گرفت اما باید متوجه بود که درصورت استقرار صندلی چرخدار بخشی از راهروی پشت ردیف
اشغال خواهد شد. در این صورت ضروری است عرض مفید راهرو از ۱۱۰ سانتیمتر کمتر نشود.
برای حرکت در راهروهای جانبی حداقل عرض مفید ۱۱۵ سانتیمتر ضروری است . به طور معمول هر دو صندلی
برای استقرار یک صندلی چرخدار فضای خالی به ابعاد ۱۳۲۰ و ۱۷۰ سانتیمتر لازم است.
شکل و ابعاد صحنه در تالار اجتماعات وابسته به نوع استفاده از تالار است. به طور معمول تالار اجتماعات باید دارای سکوی
نمایشی با عرض۲ تا ۳ متر با طول معادل تالار پا حداقل ۳ مترء و ارتفاع ۶۵ تا ۹۰ سانتیمتر از پایین‌تر کف تالار باشد. بدیهی
است در شرایطی که سالن چندمنظوره با عملکرد اجتماعات و غذاخوری طراحی شده باشد وجود چنین سکویی فضا را محدود
می‌کند. در این صورت باید از سکوی متحرک با رعایت کلیه‌ی شرایط ایمنی و استحکام استفاده شود.
تأمین نور و هوای مناسب (از نظر درجه حرارت و تهویه) برای تالار اجتماعات ضروری است. انعطاف‌پذیری در نحوه‌ی
نورپردازی صحنه استفاده‌ی گروههای مختلف دانشآموزان (ن) را میسر می‌سازد. به طور معمول برای تامین حجم هوای
مناسب اجتماعات ارتفاع تالار را حداقل ۵ متر در نظر می‌گیرند.
- نمازخانه
در منابع مربوط به طراحی مراکز آموزشی پیش بینی فضایی با ظرفیت حدود ۷۰ درصد دانش آموزان برای نماز مطرح
۱- در جایی که نیاز به چرخش صندلی چرخدار باشد تامین فضای خالی به قطر حداقل ۱۵۰ سانتیمتر ضروری است.
-------- صفحهٔ بعد --------
س 4۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
وضوخانه, باید فضای کافی برای دانش آموزانی که از صندلی چرخدار؛ وسایل کمکی حرکتی, یا کمک همیاران بهره
می‌برند داشته باشد. پیش‌بینی فضای چرخش صندلی در مقابل ورودی. رعایت کلیه‌ی ابعاد و اندازه‌ها در عناصر داخلی
وضوخانه. پیش بینی نیمکتی به عمق ۴۰ سانتیمتر و استفاده از میله‌های دستگیره‌ی کمکی در کنار نیمکت و روشویی‌ها
ضروری است. در انتخاب مصالح استفاده از مصالح لغزنده و براق در کفء و ایجاد لبه های تیز و برنده باید اجتناب شود.
شبکه ی فاضلاب وضوخانه پاید به نحوی باشد که آب کف به راحتی و سرعت تخلیه شود و فضا خشک بماند. تامین نور و
تهویه‌ی طبیعی و مصنوعی برای این محل ضروری است.
در محل ورود به نمازخانه فضایی به عنوان کفش کن پیش‌بینی شده باشد. با توجه به اینکه برخی از مراجعین این فضا
ممکن است از صندلی چرخدار یا انواع وسایل کمکی حرکتی استفاده کنند. ابعاد این فضای مقدماتی باید متناسب با نیاز این
۰ سانتیمتر) ضروری است و لازم است محلی برای استقرار صندلی‌ها و انواع وسایل کمکی دیگر تامین شده باشد.
ابعاد و مشخصات محل قراردادن کفش ها باید متناسب با معیارهای دسترسی آسان تعیین گردد. برای دسترسی آسان
- سالن ورزشی
مشخصات سالن های ورزش باید براساس ضوابط عمومی موجود درباره ی فضاهای بسته ی ورزشی تعیین گردد. برای استفاده
از این ضوابط لازم است ابتدا سطح ورزش مرکز آموزشی معلوم شود. به طور معمول در مراکز آموزشی می توان مشخصات
زمینهای ورزشی در سطح «منطقه‌ای و استانی» را ملاک قرار داد اگرچه که در شرایط خاص می‌توان از این حد نیز فراتر رفت.
در زیر ابعاد زمین رشته‌هایی که نام برده شد می‌آید:
جدول ۱-۴- ابعاد زمینهای ورزشی
ما ی و ی ی ی و
تس سک تسه سس و
مکو رو ی وس دک
نت نم ایو تچ و و 0
سک
میت لاش لسع ۱۷
سل هت ا ا هک اس ۷۶
سس
۳
۷ وا ۲ دا هد ا اک دا
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ۹۹
از بررسی جدول فوق معلوم می‌شود با ایجاد فضایی به ابعاد حداقل ۲۲ و ۳۷ متر و به ارتفاع حداکثر ۷/۶ متر می‌توان
به مجموعه‌ای از زمین‌ها دست یافت.
تعیین تعداد تماشاچیان وابسته به نقشی است که برای سالن ورزش پیش بینی می‌شود. در هر حال پیش‌بینی
نشیمنی به ظرفیت حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد جمعیت دانش آموزان. آنان را به برگزاری مسابقات داخلی تشویق می‌کند. در
صورتی که زمینهای ورزشی در دو امتداد عرضی و طولی فضای اصلی آرایش یافته‌اند. می‌توان جایگاه را نیز در جوانب
فضای اصلی به ترتیبی در نظر گرفت که امکان مشاهده‌ی همه‌ی مسابقات میسر گردد. سکوهای نشیمن را می توان از
نوع قابل جابه‌جایی در نظر گرفت. تا به نحو مقتضی آرایش داده شوند.
مسیر دویدن بهتر است به شکل حلقه ای در پیرامون فضای اصلی طراحی شود. تا دوندگان بدون مزاحمت دیگر
ورزشکاران به فعالیت مشغول شوند. برای این منظور چند حلقه. هر یک به عرض تقریبی ۹۰ تا ۱۱۰ سانتیمتر لازم است.
وجود فضایی نسبتا مستقل به مساحت تقریبی ۵۰ تا ۸۰ مترمربع در جوار فضای اصلی این امکان را برای
اداره کنندگان مرکز آموزشی فراهم می‌آورد تا بنا بر اقتضا آن را برای استقرار دستگاه‌ها و امکانات بدنسازی» تنیس روی
میز یا شودان تجهیز کنند. بدیهی است این تجهیزات باید بنا بر سن و موقعیت بدنی دانشآموزان انتخاب شوند.
دفتر کار مربی یا مربیان ورزش باید در جوار فضای اصلی و مشرف بر آن باشد. تعبیه‌ی تجهیزات کنترل برق, نورء و
صوت سالن در این محل امکان اداره ی آسان سالن را برای مربیان فراهم می‌سازد. همچنین در دفتر کار مربیان می توان
تجهیزاتی برای مراقبت‌های فوری پزشکی نیز در نظر گرفت.
تعداد و موقعیت رختکن‌ها و فضاهای سرویسی همچون دوش و توالت وابسته به نقش سالن ورزش و نحوه‌ی فعالیت
آن است. تعداد دانشآموزان بنا بر برنامه‌ی آموزشی و جمعیت مرکز و تعداد زمین‌هایی که همزمان قابل استفاده هستند
برای قراردادن البسه‌ی اضافی هر یک از دانشآموزان و محلی برای تعویض لباس باشد. ضروری است به ازای هر ۱۲ تا
۵ نفر یک توالت و به ازای هر ۸ تا ۱۰ نفر یک دوش در جوار رختکن و با رعایت اصول بهداشتی و امنیتی تامین شود.
گردد امکان تعمیر و نظافت نیز داشته باشد. در طراحی عناصر داخلی باید از لبه‌های برنده و موانعی که ایجاد خطر
می‌کنند پرهیز شود. از آنجا که در این سالن‌ها موضوع تبدیل زمینهای ورزشی رشته‌های مختلف به یکدیگر مطرح
است. پیش‌بینی عناصر لازم برای جابه جایی عناصری همچون دروازه و تور ضرورت دارد؛ محل پیش‌بینی شده برای
استقرار این عناصر باید به گونه‌ای طراحی شود که موجب زمین خوردن بازیکنان نشود.
-------- صفحهٔ بعد --------
.۳ 4۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
۳-۴-۱-۱-۴- فضاهای توانبخشر
- بازی درمانی
فضای بازی/ ورزش درمانی مناسب و امن فضایی است که واجد سطوح عمودی و افقی متنوع, با نازک کاری نرم و
لبه‌های گرد باشد. کفپوش آن غیرلغزنده و قابل شست‌وشو باشد.
آن ضروری است. این فضا باید نور کافی و تهویه‌ی مصنوعی و طبیعی, پریزهای برق متعدد با رعایت شرایط ایمنی, و
تجهیزات اخباری و ایمنی داشته باشد. شرایط محیطی فضا باید کاملا قابل تنظیم باشد. توصیه می شود سرویس
اتاق گفتار درمانی باید در محلی آرام از مرکز آموزشی قرار گیرد. نور کافی داشته باشد. مصالح و عناصر داخلی آن
جاذب و عایق صوت باشند. پنجره ی این فضا باید دو جداره باشد و بهتر است کفپوش آن فرش یا موکت باشد. و یک تا
سه پریز برق در ارتفاع استاندارد. امکان نصب رایانه». یک سینک دستشویی, گنجه‌ای برای نگهداری وسایل, و محلی برای
نصب أینه به طوری که در معرض تابش مستقیم نور نباشد در آن در نظر گرفته شود.
- اتاق شنوایی سنجی
(حدود ۲ مترمربع) برای انجام آزمایش میزان شنوایی جدا می‌شود. برای این منظور می‌توان از کابین‌های پیش ساخته‌ی
- اتاق بینایی سنجی
طول اتاق (بینایی‌سنجی) نباید از ۶ متر کمتر باشد. چنانچه تامین طول به اندازه‌ی مذکور امکان نداشته باشد
می‌توان به کمک آینه‌ی تخت کمبود طول را اصلاح کرد.
- اتاق فیزبوتراپی
نصب آینه داشته باشد و جداره های دیگر باید امکان نصب وسایل کمکی را داشته باشند. بخشی از کف باید با موکت با
فرش پوشیده شود. و بخش دیگر قابل شست و شو باشد و کفشور داشته باشد.
بخش الکترودرمانی باید حداقل یک کابین داشته باشد که ممکن است با دیواره ی متحرک جدا شود. در داخل کابین
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم - نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی ماه رمرم .)۳
فضای فیزیوتراپی باید قابل دسترس باشد. به همین دلیل معمولا آن را در تراز همکف درنظر می‌گیرند. دسترسی به
سرویس بهداشتی و دوش و رختکن قابل دسترس ضروری است.
فضای فیزیوتراپی به تهویه‌ی قوی و پریزهای متعدد برق نیاز دارد.
فضای آب درمانی واجد حوضچه ای با تجهیزات مخصوص و عمق متغیر است. در این فضا از کاشی برای پوشش کف و
دیوار استفاده می شود و میله‌های دستگیره در اطراف دیواره‌ی حوضچجه ضروری است تا دانش آموزان با کمک آنها از
صندلی چرخدار به درون آب بروند. رعایت کلیه‌ی ضوابط و معیارهای بهداشتی و ایمنی ضروری است. لبه‌ها و گوشه‌ها
باید نرم و کف‌ها غیر لغزنده باشند. شرایط محیطی, مخصوصا درجه‌ی حرارت این بخش باید کاملا قابل تنظیم باشد.
امکان تصفیه‌ی آب و شست و شو و تاسیسات مورد نیاز به طور کامل پیش‌بینی گردد. تامین رختکن و دوش قابل
دسترس در کنار فضای اصلی ضروری است.
- اتاق خلوت
فضای اتاق خلوت باید کاملا ایمن باشد. جداره‌های این اتاق با پوشش نرم پوشیده می‌شود تا دانشآموزان نتوانند با
ضربه به خود آسیب بزنند. هیچ‌گاه بیش از یک دانش‌آموز نمی‌تواند در این آتاق مستقر شود. لذا بهتر است در مراکزی که
این گونه رفتارها در دانشآموزان بیش‌تر دیده می‌شود بیش از یک اتاق خلوت پیش‌بینی شود. موضوع مهم این است که
فضای اتاق خلوت یا سفید ممکن است کمی از حالت معمول تاریک تر باشد.
ممکن است در این اتاق چند پله با گوشه‌ها و لبه‌های نرم در نظر گرفته شود تا دانش‌آموز با بالا و پایین رفتن از آن
خود را آرام کند.
۵-۱-۱-۴- فضای باز
در طراحی فضای باز برای کودکان (ن)» خصوصیات دو دسته از آنها باید مورد توجه بیش‌تر باشد:
- نخست دانشآموزان معلول‌اند؛ که طراحی فضا باید در کل و جزئش از محدودیتهای این دانشآموزان تاثیر
گرفته باشد (توجه کنیم که این دانشآموزان علی‌رغم محدودیتهای بدنی‌شان خلق و خوی طبیعی کودکان و
نوجوانان را دارند و مایل به فعالیت و بازی‌اند).
- دوم دانشآموزان طیف اتیسم هستند که بسیار تحت فشار مغزی و روانی‌اند برای این دانشآموزان طرح
فضای باز باید واضح و خوانا باشد. منظم و بدون ابهام. پهنه‌های مختلف فضای باز باید به آسانی در کنار هم
قرار گرفته باشند. مولفه‌های طرح باید دارای پیام های تصویری روشن باشد تا کودک طیف اتیسم هم بداند
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
میل داشته و از طرف دیگر به شدت از تحریک حسی از طرف محیط پرهیز کنند. لذا طراح فضای باز باید
با طراحی صحیح این نماها یا برطرف کردن نواقص و زشتی‌های بدنه‌ی ساختمان‌های اطراف. می‌توان به کیفیت
فضای باز مرکز آموزشی افزود. در این خصوص توجه به نقاشی‌ها و نوشته‌های روی دیوار مراکز آموزش (ن) باید مورد
فضای باز مرکز آموزشی, فضاهای باز محصور کوچک (پاسیو/ حیاط خلوت)» تراس ها و ایوان های مرکز آموزشی همگی باید
به راحتی قابل دسترس توسط مسوولین مرکز آموزشی و ماموران اطفای حریق یا فوریت‌های پزشکی و مانند آن باشد.
فضای بازء مخصوصا فضاهای ورزشی آنء باید واجد چنان انتظامی از فضاها باشد که کنترل محیط آن را برای
مسوولین مرکز آموزشی آسان نماید. لازم است تمامی گوشه‌ها و زوایای فضای باز قابل مشاهده و کنترل باشند؛ قابل
کنترل حتی از درون فضای بسته. به این ترتیب لازم است طرح فضای بازء ساده و واضح و خوانا باشد و مسیرهای عبور
به علاوه, مرز بین فضاهای باز و بسته باید کاملا مشخص باشدء مخصوصا درها و پنجره ها به گونه ای طراحی شوند که
با بازشدنشان, صدمه ای متوجه دانش‌آموزانء در هنگام حرکت در فضای بازء نباشد.
علاوه بر این» وسایل بازی و ورزش باید:
- به گونه ای طراحی شوند که کودکان امکان استفاده‌ی نابجا از آن را نداشته باشند و در معرض حوادث ناگوار
قرار گیرند.
- به گونه‌ای طراحی و اجرا شوند که استحکام کافی برای بازیهای مورد نظر را داشته باشند.
- به گونه‌ای طراحی و ساخته شوند که از شکل زیبا و رنگ‌های شادی آور برخوردار باشند.
- به گونه‌ای طراحی و ساخته شوند که حتی در دردمندترین اعضای مرکز آموزش (ن) یعنی معلولان جسمی --
حرکتی میل و رغبت به استفاده به وجود آورند.
معبرهایی که از ورودی مرکز آموزشی به قلب فضای باز مرکز آموزشی یا به ساختمان آن منتهی می شود باید از عرض
کافی برخوردار باشند. عرض معبر اصلی که بین ورودی اصلی و ساختمان مرکز آموزشی قرار می گیرد از ضابطه‌ی
حداقلی که در مورد پیاده روی اصلی پیرامون مرکز آموزشی بیان شد. یعنی ۳۰۰ سانتی‌مترء پیروی می‌کند: در چنین
وضعیتی دو صندلی چرخدار و دو عابر پیاده می توانند از کنار هم عبور کنند. در مورد سایر معابری که در مرکز آموزشی
وجود دارد و جمعیت محدودتری از آن گذر می‌کنند نیمی از اندازه‌ی فوق, ۱۵۰ سانتی‌مترء حداقل ممکن است. هر چند
که برای راحتی خیال, بهره گیری از اندازه‌ی بهینه‌ی ۱۸۰ سانتی‌مترء توصیه می‌شود.
توصیه می‌شود کف‌سازی ورودی مرکز آموزشی به گونه‌ای باشد که مرز بین فضای باز عمومی و فضای باز مرکز
آموزشی را برای همه. مخصوصا برای افراد آسیب‌دیده‌ی بینایی مشخص کند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی زا ۵ ام ۱.۳
شیب معابر اصلی و فرعی فضای باز مرکز آموزشی نباید از ۸ درصد افزون‌تر شود و از آنجا که احتمال خطا در موقع
اجرا وجود دارد به طراحان توصیه می‌شود که در طراحی این شببراه‌هاء حداکثر شیب ۶ درصد را مبنای کار قرار دهند.
تعداد پله‌ها نباید هیچ‌گاه از ۲ عدد کمتر باشد. چرا که به واسطه‌ی تعداد کم پله (یک یا دو ارتفاع پله) احتمال نادیده
گرفتن پله و زمین خوردن عابرین وجود دارد. برای هر واحد پله عرض حداقل ۳۰ سانتیمتر و ارتفاع حداکثر آن ۱۷
سانتیمتر معین می گردد؛ در حالی که افزایش عرض تا ۲۳۲ سانتیمتر و کاهش ارتفاع تا ۱۵ سانتیمتر اندازه‌های
مطلوب‌تری است و توصیه می‌شود.
کف معبرها و پل‌ها باید از مصالحی ساخته شوند که مانع از لیزخوردن و برزمین افتادن دانشآموزان شود. استفاده از
مصالح خاکی و سنگریزه برای معبرها و پل‌ها قابل قبول نیست.
فضای باز مرکز آموزشی باید با حصاری محدود شود مشخصات حصار باید آنچنان باشد که دانشآموزان نتوانند از
میان آن عبور کنند یا از آن بالا بروند. حصارها باید فاقد شاخک یا هرگونه لبه‌ی تیز باشد. ارتفاع حداقل برای حصار
مرکز آموزشی ۲۱۰ سانتیمتر تعیین می‌شود.
محل استقرار دستگاههای تاسیساتی (تابلوهای برق» موتور پمپ‌ها و مانند آنها) باید خارج از دسترس دانشآموزان باشد.
نصب کلیه‌ی سیم کشی‌ها و وسایل الکتریکی در محوطه باید مطابق با ضوابط و مقررات ایمنی بوده و بازدید مستمر و
ادواری جهت اطمینان از سلامت آنها توسط افراد متخصص, به عمل آید.
درپوش شبکه‌های آب. فاضلاب و مانند آنها باید به گونه‌ای نصب شوند که بین این اجزا و سطح پیرامونشان اختلاف
سطحی وجود نداشته باشد.
کف تمامی حیاط‌های مرکز آموزشی و حیاط‌های محصور (اصطلاحا پاسیواحیاط خلوت) باید دارای شیب‌بندی
- پارکینگ
برای خودروهایی که سرویس رفت و آمد دانشآموزان را تشکیل می‌دهند. مکانی جداگانه برای سوار و پیاده کردن
دانشآموزان درنظرگرفته شود. به گونه ای که این عمل از هرگونه خطری, ناشی از تردد خودروها بَُری باشد.
چنانچه پارکینگ مجموعه به صورت فضای باز مقدماتی برای مجموعه در نظر گرفته شود و ورودی مرکز آموزشی نیز
از همین محوطه صورت پذیرد. لازم است که مرز بین ورودی پیاده ی محوطه و پارکینگ از یکدیگر کاملا معین باشد.
مربوطاندء هر یک دارای ورودی مستقل باشند.
همچنین لازم است محوطه ی پارکینگ از باقی محوطه ی باز مرکز آموزشی, مخصوص بازی و تفریح, کاملا مجزا باشد.
این تفکیک. نه فقط از جهت ایمنی, بلکه از لحاظ صوتی و حتی تصویری نیز بسیار اهمیت دارد. چرا که سر و صدای
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
اتومبیل‌ها و موتورسیکلت‌هایی که در پارکینگ رفت و آمد دارند و آلودگی هوایی که توسط آنها تولید می‌شود می‌تواند
به دانشآموزان (ن) مخصوصا دانشآموزان طیف اتیسم. صدمه بزند.
فضای پارکینگ باید در کنار خود مکانی برای انبار کردن موقت صندلی‌های چرخدار داشته باشد. دانش آموزان واجد
مشکلات جسمی - حرکتی بعد از ورود به مرکز آموزشی با خودروهای سرویس یا والدین خود. در این مکان بر صندلی
چرخدار می نشینند و به حرکت در می آیند. در پایان روز نیز از صندلی چرخدار خارج می شوند و صندلی های یاد شده
۱-۲-۱-۴ علائم هشدار دهنده
علائم و هشداردهنده هاء انواع مختلفی دارند و مکمل هم هستند. به طوری که در اغلب موارد به ویژه در
ساختمان‌های عمومی. همگی مورد استفاده قرار می‌گیرند و عبارتند از:
- تابلوهای راهنما
- هشداردهنده‌های صوتی
- هشداردهنده‌های چشمی
- هشداردهنده‌های قابل ردیابی
کلیه اماکن, فضاهای شهری و قسمت‌هایی از ساختمان‌های عمومی که برای استفاده‌ی ویژه‌ی افراد معلول طراحی و
تجهیز گردیده‌اند باید به وسیله‌ی علایم بین‌الملل ویژه‌ی افراد معلول مشخص گردند. این علائم باید ویژگیهای زیر را
علایم و نوشته‌ها باید واضح بوده و فاقد انعکاس نور و در تضاد با زمینه‌ی خود باشند. مانند نوشته‌های روشن روی
زمینه‌ی تاریک یا بالعکس.
علایم داخلی ساختمان باید در کنار و طرف قفل درها و در ارتفاع بین ۱۲۳۰ تا ۱۷۰ سانتی متر از کف تمام شده نصب
شوند (ارتفاع بهینه ۱۵۰ سانتیمتر است).
به منظور هدایت افراد آسیب‌دیده بینایی خفیف تا متوسط به مکان‌های عمومی. لازم است با استفاده از چراغ‌ها و
رنگ‌ها به علامتگذاری در طول مسیر پرداخت.
تابلو راهنمایی که از سقف راهرو آویخته شده است حداقل ۲/۱ مثر ارتفاع داشته باشد. راهنمای یاد شده همیشه باید
به شیوه‌ای قرار بگیرد که آزار رسان نباشد.
علایم مربوط به نام فضای ااتاق باید واجد حروف برجسته به ارتفاع بین ۱/۵ تا ۵ سانتیمتر باشند.
اطلاعات علایم بهتراست به خط بریل هم نوشته شده باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی اه از ۵
علامت‌های تصویری نیز لازم است برجسته و واضح باشند و معادل آنها در زبان بریله موجود داشته باشد.
علایم راهنمایی که درارتفاع بالاتراز ۲۰۰سانتی متر از کف قرارمی گیرند بایدحروف برجسته با ارتفاع حداقل ۷/۵
هشداردهنده‌های چشمی بایستی در داخل ساختمان یا اماکن عمومی جاسازی شوند. اگر هشدارهای شنیداری تک
ایستگاهی در مکانی پیش بینی شود بایستی در کنار آنها علائم هشداردهنده‌ی چشمی تک ایستگاهی نیز فراهم گردد.
علائم هشدار دهنده چشمی بایستی حداقل مشخصات مکانی و فتومتریک زیر را داشته باشند:
لامپ نصب شده در علائم هشداری چشمی بایستی از نوع ۵۳۵۳۹۲۲۵۵ یا مشابه آن باشد.
رنگ آن بایستی روشن یا ظاهرا سفید (به طور مثال بدون فیلتر روشن نور سفید) باشد.
حداکثر ماندگاری نور در هشداردهنده‌های چشمی ۰/۲ ثانیه باشد.
شدت نور حداقل بایستی ۷۵ واحد شمع باشد.
میزان تابش بایستی حداقل ۱۳17 و حداکثر ۳112 باشد.
به طور کلی هیچ مکانی در هر اطاق یا فضا که ملزم به داشتن علائنم چشمی هستند. نبایستی نسبت به یکدیگر
فواصل کمتر از ۱۵ متر داشته باشند.
هشداردهنده‌های قابل ردیابی در پیاده‌روهاء پلکان‌ها و در واقع فواصل تا مناطق خطر زا به کار می‌روند.
هشداردهنده‌های قابل ردیابی شامل قوس‌های برجسته کوتاه با قطر اسمی ۲۳ میلی‌متر و بلندی اسمی ۵ میلی‌متر و
فواصل اسمی مرکز به مرکز ۶۰ میلی متر بایستی از لحاظ دید با سطوح مجاور متفاوت بوده یا با رنگ متضاد (روشنی در
۲-۲-۱-۴ تجهیزات
۱-۲-۲-۱-۴- تجهیزات استاندارد فضای آموزشی
- کلاس درس
برای تمامی دانشآموزان در مقاطع تحصیلی بالاتر از پیش از دبستان, به جز دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی و
معلولین جسمی - حرکتی که نیاز به میز تک نفره دارند. حداکثر میز دو نفره در نظر گرفته شود. در مقاطع پیش از
دبستان برای دانش آموزان معلول جسمی - حرکتی میز قابل تنظیم و صندلی با کمربند و قابل تنظیم در نظرگرفته شود
و برای سایر گروها در این مقطعء صندلی تکنفره و میز ذوزنقه‌ای استفاده شود.
کلیه‌ی کلاس‌های درس نیازمند صندلی و نیز یک میز یک طرفه با حداقل دو کشو برای آموزگارء وایت بورد (یا تخته
سیاه)» جای لباسی (۸ نفره)» کمد بایگانی دو درب فلزی دفاترء فایل چهار کشویه فلزی و تریبون می‌باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ۸ مضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نیازهای ویژه
لازم است گرداگرد میز لبه‌ای به ارتفاع ۲ سانتی متر داشته باشد.» تا وسایل دانش آموزان به زمین نیفتد. می‌توان تصور
کرد در مورد دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی معلولین جسمی - حرکتی» و دانشآموزان با مشکل نقص توجه این
ابعاد میز و نیمکت و فاصله ی میان آنها باید مطابق با شرایط دانش آموزان (ن) مخصوصا گروه معلولین جسمی -
رویه‌ی میزهای مخصوص دانش آموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی که از دستگاه پرکینز استفاده می‌کنند باید مجهز به
لایه‌ای از فوم یا مصالح مشابه باشد تا صدای مزاحم ناشی از کار کردن با دستگاه را به حداقل کاهش دهد.
طول و عرض تابلو پا تخته‌ی کلاس به طور معمول باید حداقل ۸۰ سانتیمتر باشد و در ارتفاع ۵۰ سانتیمتر از کف
برای آنکه فردی با صندلی چرخدار بتواند بر سر میز کار مستقر شود لازم است ارتفاع رویه‌ی میز با پیشخان ۷۰ تا
همچنین لازم است زیر میز یا پیشخان فضای خالی به ارتفاع حداقل ۷۰ سانتیمتر از کف. عرض حداقل ۷۵
سانتی‌مترء و عمق حداقل۴۸ سانتیمتر تامین شده باشد. برای حرکت در بین وسایل رعایت عرض آزاد ۸۰ تا ۹۰
سانتی متر ضروری است و برای چرخش صندلی چرخدار فضای خالی به شعاع ۷۵ سانتی متر یا فضای چرخش 1[ شکل
لازم است.
سطح رویه‌ی میز به عرض ۷۵ و عمق ۵۰ سانتیمتر مناسب است اگرچه منابع در مواردی به ابعاد ۱۰۰ و ۷۰
سانتیمتر نیز اشاره می‌کنند. ممکن است بتوان این ابعاد متفاوت را ناشی از نحوه‌ی فعالیت دانش آموزان و وابسته به آن
دانست. برای مثال, در مورد دانشآموزان آسیب‌دیده‌ی بینایی که از دستگاه پرکینز استفاده می‌کنند. یا دانش‌آموزانی که
آموزش آنها بیش‌تر متکی به فعالیت عملی است می‌توان ابعاد را تا حدی افزایش داد.
برای تمامی مراکز آموزشی گروه های دانش آموزان (ن) رایانه با میز مخصوص و تلویزیون پرتابل (بیش از ۱۵۰ نفر) در
نظر گرفته شود.
- کارگاههای مراکز آموزش (ن)
کارگاه نجاری: اره فارسی برء رنده برقی, آاره عمود بر برقی. دستگاه سنگ سممباده. دستگاه دوخت بادی, انواع اره
دستی, اسکنه. رنده بقل دوراه. انواع گونیا فلزی» چکش دستی متوسط- بزرگ. چوب ساب بزرگ و کوچک. تیشه نجاری
با دسته. تیشه نجاری با دسته. پیچ گوشتی, آچار فرانسه. مته. گیره رومیزی, میزکار ۲* ۱/۲ مترء دستگاه تهویه هوا.
کارگاه تعمیر کفش: سمباده برقی» چرخ کوچک کفاشی (تعمیر) میز کار کارگاهی. صندلی کارگاهی, چاقو تیز کن
برقی» دستگاه تهویه هواء جعبه کمک‌های اولیهکپسول آتش‌نشانی. درفش, قیچی چرم. برس یا فرچه بزرگ جلاء فرچه
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم ار
متوسط. فرچه کوچک. میخکش کفاشی» سندان معمولی. چکش سایز بزرگ. گاز انبرء کارد کفاشی گزن. سوهان (سنگ
سوهان)» آهن‌رباء انواع زیره و رویه مردانه زنانه, پاشنه مردانه و زنانه, واکس سیاه بزرگ. واکس قهوه‌ای, واکس بی‌رنگ.
میخ تولید کفش. میخ تعمیر کفش. سمباده کاغذی, چسب آهن. چسب آپیو. چرم. کفی داخل کفش, تکسون ایرانی» نیم
تختی ۲ متری, نیم تختی آماده مردانه. شیشه رنگ شماره مشکی ۰۴۲۰ بند کفش بزرگ و کوچک. نخ رودوزی و نخ
رویه. دستکش و ماسک ایمنی و لباس کار.
کارگاه کفاشی: دستگاه پرس (یک کفی). چرخ کفاشی پستی دوزی» میز کارگاهی, دستگاه سمباده برقی. میز و
صندلی کفاشی, ماشین لویس زیره چرم. پرچ کن. چاقو تیزکن برقی. دستگاه تهویه. جعبه کمک‌های اولیه. کپسول
آتش‌نشانی» سمبه. قیچی چرم. میخکش, سندان. چکش. گاز انبرء کارد کفاشی گزن, سوهان, قالب کفش بچه‌گانه مردانه
زنانه. فرچه کوچک. فرچه بزرگ. گیره میز کارگاهی, انواع زیره بچه‌گانه مردانه زنانه. انواع رویه بچه‌گانه مردانه زنانه. میخ
بلند. چسب آهن. چسب پیوء. تکسون ایرانی و خارجی, کفی داخل کفش, بند کفش بزرگ و کوچک. نخ ۲۵۰ گرمی,
دستکش و ماسک ایمنی و لباس کارء فرز تخت پهن.
کارگاه گلدوزی ماشینی: آنواع قیچی. چرخ خیاطی صنعتی همراه با میزء آتو بخارء میز اتو میز کار خیاطی (برش)»
خط کش چوبیء متر خیاطی, صندلی چرخدارء قیچی خیاطی و برش اتو خشک. آچار پیچ گوشتی, سیم سیار و سه
راهی. دستگاه تهویه. جایگاه دوک.
کارگاه خیاطی راسته دوزی: چرخ خیاطی همراه میزء چرخ صنعتی همراه میزء چرخ اورلوگ همراه میزء میز اتو میز
کار خیاطی (برش)» خط کش چوبی, متر خیاطی, آتو بخارء آتو خشک. صندلی چرخدارء بشکاف. انگشتانه. قیچی, گونیای
خیاطی, دستگاه تهویه.
کارگاه پرورش گیاهان آپارتمانی: تجهیزات و ابزارء سکوی گلخانه. گلدان, بیلچه. بیل, آبپاش کوچک. آبپاش بزرگ.
دستگاه تهویه. دماسنج, منبع رطوبت سازء لباس کارء کفش کارء فرغون, چاقوی پیوند زنی, چهار پایه کوچک. سمپاش
کارگاه معرق: خط کش فلزی. گونیا فلزی» تیغ موکت بری, آچار فرانسه. انبر قفلی, انبر دست. سیم چین» دم باریک.
گاز آنبرء آاره دستی نجاری تیغه پهن» چکش, متر فلزی, کاردک فلزی, گیره رومیزی» کمان آره موبی, پیچ گوشتی دو سو و
چهار سو دریل برقی, آنواع چوب ساب. مینی فرز پولیش, دستگاه سنباده لرزان, اقلام مصرفی, چکش. دستگاه تهویه هوا.
کارگاه گبه بافی: دار پایه‌دار (با ارتفاع پایه ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر) در دو اندازه برای بافت پادری و قالیچه. صندلی
دانش‌آموزء میز مربی» وایت بردء هواکش, وسیله یا سیستم گرم کننده بخاری» وسیله یا سیستم خنک کننده (کولر یا
پنکه). سیستم روشنایی متناسب با فضای کارگاه. جعبه کمک‌های اولیه. کپسول آتش‌نشانی. دستگاه هرزه گرد (چرخ
کلاف با زکن). جاروبرقی. میز نور» چوب کوجی, چوب هاف. چوب زیر سری کوجی, چاقو (تیغ) قلاب. دفتین. قیچی
مخصوص گبه سیخ پودکشی, شانه (قشو) آچار فرانسه (بزرگ و متوسط)» چکش, میخ. سوهان (جهت تیز کردن چاقو با
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاها ی آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
قلا) متر پلاستیکی. قیچی مخصوص بریدن کاغذ. سوزن لحاف‌دوزی, سطل زباله بزرگ. سطل زباله کوچک. مداد تراش
رومیزی. ماشین حساب. جعبه (سبد) مخصوص نگهداری ابزارء نقشه‌های گبه. صندلی مربی
کار گاه قالی بافی: دار قالی ۲۳۱/۵ متر دار قالی ۱۷۱ مترء دستگاه کلاف با زکن. قیجی ترکی بر قیچی فارسی بر
دستگاه تهویه هواء جاروبرقی. دفه (دفتین)» سیخ پود کشی, قشو یا شانه قلاب. سنگ چاقو تیز کنی. قلاب. متر
۲-۲-۲-۱-۴- تجهیزات استاندارد فضاهای توانبخشی
- اتاق گفتار درمانی: پنجره‌ی این فضا باید دو جداره باشد و بهتر است کفپوش آن فرش یا موکت باشده و یک
تا سه پریز برق در ارتفاع استاندارد. امکان نصب رایانه. یک سینک دستشویی, گنجه ای برای نگهداری وسایل,
و محلی برای نصب آینه به طوری که در معرض تابش مستقیم نور نباشد در آن در نظر گرفته شود. تجهیزات
این فضا برای گروههای آسیب دیده‌ی شنوایی» کم‌توان ذهنی و معلول جسمی - حرکتی عبارت است از
ماساژورء نرم افزار گفتار درمانی» سیستم لوپ. رایانه. وسایل عمومی (آینه ۵۰*۱۰۰- پنس- زبان گیر- وایت
برد- میز و صندلی مناسب)» کیت وسایل کمک آموزشی, ضبط صوت با بلندگو.
- اتاق شنوایی سنجی: جداره‌های بیرونی این فضا (کف و سقف و دیوار و در و پنجره) باید جاذب و عایق صوت
باشند. بخشی از این اتاق (حدود ۲ مترمربع) برای انجام آزمایش میزان شنوایی جدا می شود. برای این منظور
شنوایی عبارتست از ضبط صوت. آتوسکوپ. سمعک‌های گروهی, نرم‌افزار تربیت شنیداری, کیت تربیت
شنوایی» سمعک‌های فردی.
تمرین درمانی یک دیوار باید امکان نصب آینه داشته باشد و جداره های دیگر باید امکان نصب وسایل کمکی را
داشته باشند. بخشی از کف باید با موکت یا فرش پوشیده شود. و بخش دیگر قابل شست و شو باشد و کفشور
داشته باشد. بخش الکترودرمانی باید حداقل یک کابین داشته باشد که ممکن است با دیواره‌ی متحرک جدا
شود. در داخل کابین تخت و محل نشستن درمانگر پیش‌بینی شود. فضای فیزیوتراپی به تهویه‌ی قوی و
پریزهای متعدد برق نیاز دارد.
- آب درمانی: این فضا واجد حوضچه‌ای با تجهیزات مخصوص و عمق متغیر است. در این فضا میله‌های
دستگیره در اطراف دیواره ی حوضچه ضروری است تا دانش آموزان با کمک آنها از صندلی چرخدار به درون
آب بروند.
- اتاق فیزیوتراپی: تجهیزات این اتاق برای دانشآموزان معلول جسمی- حرکتی شامل ست الکتروتراپی
(استیمولاتورهای گالوانیک با ترایلی دو طبقه, 7135 (تنس)» ۲.۴ دوکاناله همراه با ترایلی سه طبقه)» ست
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم نهد
ترموتراپی (ویبراتورء چراغ 16 سه شعله. اولتراسوند. هات پک در سه سایز کوچک. متوسط و بزرگ با سبد
استیل و سینی) و ست مگانوتراپی (فریم یک تخت با متعلقات و تخت سه شکن. صندلی کوادری سپس با
پشتی قابل تنظیم. پارالل قابل تنظیم با کف غیر لغزنده(موکت). دوچرخه ثابت). می‌باشد.
- اتاق کاردرمانی: تجهیزات اتاق کاردرمانی مشترک برای گروههای جسمی- حرکتی و کم‌توان ذهنی عبارتنست
از: نردبان خوابیدهقابل تنظیم (لولایی)» واکینگ شولدرء تخته تعادل ۳ متری ثابت و زاویه گیر (تیلت بورد)»
فیس (تقویت مچ و ساعد)» پگ بورد (استوانه ای بزرگ. متوسط وکوچک)» وچچوبی ابری در سه سایز مختلف.
تشک درمانی (مت فشرده ۲۴۱ متری). توپ ۵0 (اندازه ۰۱۳۰-۴۳۵ دو سایز مختلف برای هر کلینیک کوچک و
بزرگ)» تخت درمانی (ابعاد ۲۱۰۷۱۲۰۴۵ چهار پایه درمانی (در چهار سایز کشویی, ارتفاع ۳۵-۲۵-۱۵-
۵) ویت کاف. خمیر درمانی. پله ورزشی و تیلت بورد. دوچرخه ثابت. ویبرآتورء والبار(چوبی با بار متحصرک
ارتفاع ۲.۲۰ متر عرض ٩۰ سانت)» اسکوتر بورد (سایز کوچک ۱۰۷۴۵۷۴۵/ سایز متوسط ۱۰۷۵۰۷۷۰/ سایز
بزرگ ۱۰۳۵۵۷۹۵) انواع لگو و پازل, تیلت بورد (ابعاد ۰۱۸۷۶۰۷۱۲۰ تیلت برد دو جهت بزرگ ابعاد
7۲ ,رولر گام یار (واکر) چرخدار معمولی, آینه قدی با قاب متحرک (ابعاد ۷۰*۱۸۹ و ۶۲۱۷۰
ورقه‌های اورمیت)» ترامپولین متوسط ست آ5. ست آ(ا۸ (در کلیه مهارت های روزمره)» میز مخصوص
هندتراپی (دارای سه ست جانبی تاشو و کابینت) تاب کاردرمانی همراه با متعلقات و رایانه.
تجهیزات اتاق کاردرمانی دانش آموزان معلول جسمی- حرکتی علاوه بر موارد اشاره شده شامل تادلر (صندلی 0ع) با
ساپورتر سرء کرنر سیت. پارالل بار تاشو و قابل تنظیم در عرض و ارتفاع استندینگ فریم قابل تنظیم با میز مربوطه.
گونیا مترء تراباندء وج آبری کوچک و بزرگ. ولکروء 0۲۵۷۷10۲ نیز می‌باشد.
- اتاق ارتوپد فنی: تجهیزات اتاق ارتوپد فنی دانش آموزان معلول جسمی- حرکتی عبارست از: دستگاه میز کارء
- اقاق بهداشت: اتاق بهداشت باید دارای فشارسنج. گوشی معاینه اسپکلوم بینی, جعبه کمک‌های اولیه. چارت
بینایی» ترمومتردهانی, وزن‌سنج, قدسنج, تخت معاینه, ترابلی» سینی پانسمان. بیکس, چراغ قوه» ریسیور.
- اتاق مشاوره و مدد کاری: این اتاق باید دارای کیت وسایل بازی درمانی» لوازم معرفی و شناخت مشاغل (نظیر
مشاغل درود گری-کفاشی- آشپزی- خیاطی)» وسایل سرود و موسیقی اولیه (طبل - فلوت- شیپور- سنج)»
وسایل گروه درمانی (نظیر پاستیل- گواش- ماژیک کاغد نقاشی- پیش‌بند پلاستیکی- ماسک- مقوا-
کاغذهای رنگی) باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
کننده, چارت دید دور برقی. چارت دید نزدیک. متون چاپی مختلف. ست لوویژن (دارای مجموعه‌ای از لوازم
۳-۲-۲-۱-۴- تجهیزات اداری و عمومی
تجهیزات داخلی فضاهای اداری که برای تمامی گروههای دانشآموزان (ن) مشترک می‌باشند عبارتند از رایانه با میز
مخصوص, چاپگرء دستگاه فتوکپی, فاکس. اسکنرء تلفن. ماشین حساب روی میزی, صندلی گردان کارمندان. کمد
کتابخانه‌ای با چهار درب شیشه‌ای, تابلو اعلانات دیواری, میز اداری چهار کشویه دو طرفه و ساعت دیواری.
تجهیزات عمومی مراکز آموزش (ن) که برای تمامی گروههای دانش آموزی مشابه می‌باشند؛ شامل یخچال ۱۲ فوتی,
آب سردکن با ۴ شیر آبگرمکن. فزون ساز (آمپلی فایر). بلندگو گاوصندوق, اجاق گاز ۴ شعله و کپسول آتش نشانی
متوسط هستند. علاوه براین باید در کلیه‌ی مراکز آموزشی. صندلی چرخدار و در مراکز آموزشی ویژه‌ی دانش آموزان
معلول جسمی- حرکتی گام یار (واکر) نیز به تعداد موردنیاز تامین شود.
فضاهای دیداری/ شنیداری نیازمند تجهیزاتی ازقبیل رادیو دستگاه پخش صوت. تلویزیون رنگی (حداقل ۲۸
دستگاه درشت نماکننده (بهدید) برای دانشآموزان با آسیب بینایی لازم است.
۳-۲-۱-۴ ایمنی در طراحی
ضوابط مربوط به ایمنی ساختمان‌ها عمدتا با تمرکز بر حریق, که پیامد معمول انواع سوانح است. وضع شده‌اند و برای
دستیابی به آنها منابع درجه‌ی اول و دوم متعددی موجود است. از منابع درجه‌ی اول می‌توان به «مبحث سوم مقررات
ملی ساختمان: حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق» و «مبحث چهارم: الزامات عمومی ساختمان‌ها» اشاره کرد. منابع
درجه‌ی دوم همجون «استاندارد ۴۵۷۱: اصول طراحی ایمنی مراکز آموزشی در برابر آتش, مبحث فرار»
«استاندارد ۵۰۲۰: آیین کار اصول طراحی ایمنی مراکز آموزشی در برابر آتش» و «توصیه‌های ایمنی سازمان آتش‌نشانی:
مراکز آموزشی ۱ و ۲ و ۳» بر پایه‌ی مقررات ملی شکل گرفته‌اند.
ضوابط موجود درباره‌ی سوانح مهلک به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند:
- ضوابط فرار و نجات
مقابل حملات و اقدامات خصمانه و مخرب دشمن است.
مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان با عنوان «پدافید
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصبه‌های طراحی فضاهای آموزشی رازم )۱
غیرعامل» به این موضوع می پردازد. در این مبحث ساختمان مراکز آموزشی نیز به عنوان «ساختمان‌های با درجه اهمیت
متوسط» مشمول این مقررات می‌شوند. لذا در نظر گرفتن نکات زیر برای این ساختمان‌ها الزامی است:
- تحت هیچ شرایطی ریزش آوار نباید موجب انسداد کامل مسیرهای دسترسی شود. این محدوده تابع نسبت
ارتفاع توده ساختمانی به فضای باز بین آن است.
- به کارگیری عناصر الحاقی سست در نمای ساختمان مجاز نمی‌باشد.
- استفاده از عناصرسست و شکننده‌ی مهار نشده در نمای ساختمان مجاز نیست.
- به کارگیری عناصر سست و شکننده وسیع و نیز پنجره‌ها در محیط بیرونی و در سطح نمای ساختمان. بام و
اجزای غیر باربر جداکننده اعم از دیوار» سقف و کف کاذب بایستی طوری طراحی شوند که در برابر موج انفجار سبب
- عدم استفاده از مصالح برنده مانند شیشه.
- عدم کاربرد وسایل سنگین در سقف مانند یونیت هیتر.
- عدم استفاده از شیشه در سقف کاذب.
- اتصال و مهار دیوارهای جداشونده به سازه ساختمان.
- در مورد آسانسور باید تمهیداتی در نظر گرفته شود تا از انتقال موج انفجارء دود و آتش از طریق چاه آسانسور
و آسیب رسانی به پلکان و راهروها جلوگیری شود.
چاله آسانسور باید به تشخیص طراح از پلکان فاصله داشته باشد تا در صورت نفوذ موج انفجار به آسانسورء پلکان
فضای امن تمام یا بخشی از فضاهای یک ساختمان با عملکردهای مختلف در زمان صلح است که با تمهیداتی, ایمنی
و حفاظت جانی افراد را در مقابل تهدیدات تامین می کند. این فضا در ساختمان‌های بزرگ می‌تواند قسمتی از فضاهای
عمومی مانند کتابخانه, تالار اجتماعات و نمازخانه باشد و باید دارای شرایط زیر باشد:
- ایمن در برابر فروریزش آوار.
- مقاوم در برابر موج و آسیب‌های ناشی از آن.
- مقاوم دربرآبر ترکش‌های ثانویه.
- دارای حداقل نفوذ دود و غبار به داخل آن.
شرایط فوق برای فضای امن در هر ساختمان. باید حداقل یک درجه بالاتر از سطح عملکرد مورد انتظار آن ساختمان,
فضاها و در مرکز ثقل ساختمان قرار گیرد که تا جدارهی خارجی حداقل یک ردیف دیوار داخلی به عنوان مانع وجود
داشته باشد. در هر ساختمان راهروهای داخلی اتاق‌ها و آنبارها و سایر فضاهای مشابه این عملکرد را می‌توانند داشته
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
باشند. در طراحی فضای امن باید از جداره ی محافظ در برابر انفجار در اطراف آن استفاده گردد. جانمایی فضای امن باید
به گونه‌ای باشد که دسترسی به راه خروج به راحتی و در امنیت حاصل شود.
۳-۱-۴- توصیه‌های اقلیمی
در زیر مجموعه‌ای از نکاتی که برای دستیابی به وضعیت مطلوب آسایش در محیط آموزشی باید مورد توجه قرار
- استقرار بنا در موقعیت مناسب از نظر تابش آفتاب, جریان بادهای مطلوب و نامطلوب و موقعیت بناهای اطراف
با توجه به شرایط اقلیمی.
- استفاده‌ی متناسب از فضاهای نیم‌باز و باز در جوار ساختمان با توجه به شرایط اقلیمی.
- استفاده‌ی متناسب از توده‌های گیاهان در جوار فضاهای بسته به منظور تعدیل شاخص‌های مربوط به هوا با
توجه به شرایط اقلیمی.
- جلوگیری از اتلاف حرارت در فضاهای بسته با استفاده‌ی صحیح از مصالح, شکل, رنگ و بافت در عناصر
تشکیل‌دهنده‌ی فضا از قبیل جداره‌های بیرونی» بازشوها و سطوح شفاف و مانند آن و به کار بردن جزییات
اجرایی مناسب.
- طراحی جداره‌های خارجی (افقی و عمودی) ساختمان با توجه به شرایط اقلیمی و ظرفیت و مقاومت حرارتی
- درزبندی و عایق بندی کامل پل‌های حرارتی میان فضای درون و بیرون ساختمان.
- تعدیل میزان تابش آفتاب به درون فضاها به کمک سایبان. حفاظ چوبی. پرده و مانند آن با توجه به شرایط
- استفاده‌ی متناسب از کوران و سایه در اطراف ساختمان, و پرهیز از یخ‌زدگی با توجه به شرایط اقلیمی وتوجه
به وضعیت بارش و شناسایی کج‌باران‌های متداول.
- استفاده‌ی هر چه بیش‌تر از انرژی خورشیدی به عنوان منبع تامین آنرژی به جای سوخت‌های فسیلی.
- جلوگیری از نفوذ رطوبت به جداره‌های خارجی ساختمان به کمک عایق‌های رطوبتی. لایه‌های بخاربند و
- پرهیز از انباشته شدن رطوبت ناخواسته به وسیله‌ی بازرسی مرتب لوله‌های درون ساختمان و رفع آب راکد
درون لوله‌ها و دستگاههای تاسیساتی» خشک کردن مصالح و مکان‌های خیس در درون ساختمان, کنترل
- دفع صحیح آب سطح‌الارضی در جداره‌های افقی ساختمان و محوطه‌های بازء و استفاده از این آب برای آبیاری
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- نوصیه‌های طراحی فضاها ی آموزشی امزه هزم ۳
- استفاده‌ی هر چه بیش‌تر از مصالح طبیعی و قابل بازیافت در ساختمان‌ها.
- استفاده‌ی محدود و محتاطانه از مواد شوینده‌ی شیمیایی و استفاده از مواد کم‌خطر.
- جلوگیری از انتشار گازها و مواد سمی در محیط.
- دفع فاضلاب و زباله به صورت بهداشتی و با توجه به مواد سمّی و مضر موجود در آنها.
- تهویه‌ی هوا و ممانعت از چرخش مجدد هوای آلوده در فضاهای بسته.
- دور کردن منابع آلاینده از ساختمان و محل استقرار هواسازهاء. همچون کارگاه سنگین. موتورخانه. توقف‌گاه
اتومبیل و ماشینهای سنگین و مانند آن.
- دفع صحیح هوای آلوده از ساختمان به گونه‌ای که به فضاهای اطراف آسیب نرساند.
- انبار کردن مواد شیمیایی به طرز صحیح.
- استفاده از سیستمهای تاسیساتی حرارتی و برودتی متناسب با شرایط اقلیمی.
- بازرسی مرتب دستگاههای تاسیساتی, هواسازهاء هواکش‌هاء و کانال‌ها و سقف‌های کاذب.
- بازرسی مرتب هوا و محیط از نظر میکروب‌ها و آلاینده‌ها.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
مکان بابی مراکز
آموزشی کودکان با
نیازهای ویزه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنحجم - مکان یابی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه ۹۵/۱۲/۱۸ ۱۷
۱-۵- کلیات
بحث مربوط به مرکز آموزش (ن) و بستر آن به موضوعات چهارگانه‌ی زیر تقسیم می‌شود:
۴-۱-۵- مشخصات زمین پروژه.
یکی از معیارهای انتخاب مکان مناسب برای مراکز آموزشی در شهر به حوزه‌ی نفوذ آن یا به بیان روشن‌تر به
چرا که به این ترتیب:
- دانش‌آموز نا حد امکان از محله/ منطقه‌ای از شهر که در آن سکنا دارد فاصله نمی گیرد.
- برای دانش‌آموزانی که به سن بلوغ رسیده اند. امکان طی فاصله‌ی بین خانه تا مرکز آموزشی فراهم میگردد؛
امری که به کمتر شدن مسوولیت والدینشان منجر می‌شود و همچنین فرصتی را فراهم می‌کند تااین نوع
دانشآموزان با محیط شهری خود و مردمانی که در آن زندگی می‌کنند بهتر آشنا شوند. تجربه‌ای از این دست
- برای موقعیت مکانی مراکز آموزش (ن) در شهر یا منطقه‌ی شهری نمی‌توان ضابطه و توصیه ای عام ارائه کرد؛
بلکه باید انتخاب موقعیت را بر عهده‌ی کمیته ای تخصصی گذاشت تا با بررسی شرایط موجود و پیش‌بینی
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۸ م+غوابط و معیارهای طراحی فضاها ی آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
۲-۱-۵- همجواری "
درباره‌ی همجواری مراکز آموزش (ن) با سایر کاربری‌هاء همان نوع ضوابطی که برای مراکز آموزشی عادی -مراکز
آموزشی دارای رشته‌های نظری, هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و مانند آنها - معین شده (یا می‌شود)» قابل اعمال
خواهد بود. محیط‌های مطلوب در اطراف مراکز آموزش (ن) عبارتند از:
- محیط‌های مسکونی کم تراکم (مقصود آن دسته از محیطهایی است که از کاربری مسکونی آن استفاده‌های
اداری. تجاری یا صنعتی صورت نمی گیرد)
- محیط‌های فرهنگی
- پارک‌ها و محیط‌های سبزء محیط‌های ورزشی (مقصود نوعی از ورزشی است که جمعیت زیاد را به همراه ندارد)
- محیطهایی که آمیزه ای از حالت‌های فوق باشند.
برای مراکز آموزش (ن) محیط‌های زیر نامطلوب اند:
- محیطهایی که امنیت اجتماعی ندارند.
- محیطهایی که فاقد تاسیسات شهری (آب و برق و غیره) هستند.
- بافت‌های پرتراکم و پر فعالیت. دارای عبور و مرور سنگین خودروهاء کالاها و مانند آن (محیط‌های اداری,
تجاری, ترمینال‌های مسافربری و مانند آنها).
- بیمارستان‌هاء مخصوصا بیمارستانهای روانی» ایستگاه‌های آتش‌نشانی» مراکز نیروی نظامی و انتظامی,
استادیوم‌های ورزشی پرجمعیت. سینماها و پارک‌های شهری پر رونق.
- محیط‌های واجد آلودگی هوا (کشتارگاه‌هاء مراکز تصفیه فاضلاب. محل سوزاندن زباله‌های شهری,
پالایشگاه‌های نفت و گاز و پتروشیمی. مسیرهای فشار قوی).
- محیط‌های واجد آلودگی صوتی (اتوبان‌هاء میادین و خیابان‌های پرتردد. مسیر عبور قطارهای زمینی و هوایی,
تعمیرگاه‌های اتومبیل, کارخانه‌های ساخت قطعات فلزی سنگین و مانند آنها).
۳-۱-۵- معابر و همسایگان
به هنگام انتخاب زمین برای مرکز آموزش (ن) باید در مورد معبر/ معبرهای پیرامون ملک به نکات زیر توجه کرد:
۱- به نشریه ۶۹۷ مراجعه شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - مکان‌یابی مراک ز آموزش ی کودکان با نیازهای ویژه ۹۵/۱۳/۱۸ ۹
- خیابان نباید از نوع بن بست باشد. مگر هنگامی که بافت ساختمان‌های اطراف کم تراکم بوده و رفت و آمد
- خیابان باید برای عبور و مرور وسایل نقلیه موتوری حداقل هشت متر عرض داشته باشد. پهنه‌ای که امکان
حرکت خودروها در دو جهت مخالف و پهلوگرفتن آنها در کنار پیاده روی حاشیه‌ی مرکز آموزشی را
خودروها به ده متر می‌رسد که البته اندازه‌ی مناسب‌تری است.
- خیابان/خیابان‌های اطراف مرکز آموزشی باید دارای پیاده روی پهن و هم‌سطح خیابان باشند. این پیاده‌روها
باید امکان حرکت دو صندلی چرخدار و دو عابر را همزمان» فراهم کند. با احتساب عرض متوسط ۷۵
سانتیمتر برای هر یک از چهار موجود متحرک فوق, پیاده روی خیابان حداقل عرض ۳۰۰ سانتیمتر را برای
عبور و مرور نیاز خواهد داشت. وجود سطح سبزء درخت و جوی آب کیفیت بهتری به پیاده‌روها می‌بخشد و
محیط را برای کودکان (ن) دلپذیرتر می‌گرداند و عرض فوق را افزایش می‌دهد.
با توجه به آنچه آمد عرض خیابان کنار مرکز آموزشی در شرایط مختلف به شرح زیر خواهد بود:
جدول ۱-۵- عرض خیابان و پیاده رو کنار مراکز آموزشی
لازم است مرکز آموزشی از پارکینگی اختصاصی در جوار ملک خود بهره ببرد و به این ترتیب دانشآموزان در این فضا
از خودروها پیاده یا به آن سوار شوند؛ و این اتفاق خوبی است که در اغلب مراکز آموزشی موفق کودکان (ن) در
آموزشی و لبه‌ی پیاده رو بیان کردیم باز هم مورد توجه طراحان قرار گیرد. با چنین تمهیداتی, موسسه‌ی آموزشی به
همسایگان خود و کسانی که پیاده یا با خودرو از محل گذر می‌کنند اعلام می‌کند که وجود مدرسه‌ی (ن) در محل مانع و
شکل (۱-۵) وضعیت خیابان کنار ورودی مرکز آموزشی و شرایط مناسب را نمایش می دهد:
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
زال 1
شکل ۱-۵- ورودی مرکز آموزشی
خیابان‌ها و پیاده‌روهای اطراف مرکز آموزشی نباید واجد شیب تند. بالاتر از ۸ درصد باشند. همجنین پیاده‌روها در اطراف
مرکز آموزشی نباید پله پله باشند. چراکه شیب زیاد و وجود پله حرکت صندلی‌های چرخدار را با مشکل روبرو می‌کند.
همنشینی مراکز آموزش (ن) با بافت‌های مسکونی کم تراکم. فضاهای فرهنگی و محیط‌های سبز مطلوب دانسته شد.
ارتفاع حجم این نوع کاربری‌ها نسبت به بستر مدرسه‌ی مجاور خود نباید بیش از سه طبقه باشدء چرا که. به واسطه‌ی
ارتفاع زیاد حجم این کاربری‌هاء اشراف نامناسب به داخل مرکز آموزشی از سوی بناهای همجوار اتفاق می‌افتد و همچنین
مقدار تابش آفتاب به بستر مرکز آموزشی تقلیل می‌یابد. توجه کنیم که موضوع عدم اشراف نه فقط برای مراکز آموزشی
دخترانه بلکه برای مراکز آموزشی پسرانه (ن) هم مطلب مهمی است که باید هم در هنگام انتخاب زمین و هم در هنگام
طراحی فضاهای باز و بسته‌ی مرکز آموزشی مورد توجه قرارگیرد. زیرا رفتار خاص دانشآموزان (ن) ممکن است واکنش
نا مناسب همسایگانی را که به محیط مرکز آموزشی اشراف دارند سبب شود و این موضوع سبب آزرده خاطر شدن
دانشآموزان و کارکنان مرکز آموزشی گردد.
۴-۱-۵- مشخصات زمین پروژه
وسعت زمین مرکز آموزشی مطلب مهم دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد. در بررسی مصادیق در ایران و
سایر کشورهاء مشخص می‌شود که اغلب مراکز آموزش (ن) به صورت یک طبقه ساخته شده‌اند. توصیه می‌شود این رویه
به صورت قاعده در طراحی این نوع مراکز آموزشی مورد توجه قرار گیرد و فقط در شرایط استثنایی به طرح مرکز
آموزشی در دو سطح مبادرت شود. به این ترتیب. فضاهای بسته مرکز آموزشی «در سطح» گسترش می‌یابد و در نتیجه
این نوع مراکز آموزشی, در مقایسه با مراکز آموزشی عادی, سطح سرانه‌ی زمین بیش‌تری را طلب می‌کند. از سوی دیگر
باید به اهمیت فضای باز در مراکز آموزش (ن) نیز توجه کرد. اغلب دانشآموزان (ن) در فضاهای باز شهری (خیابان,
پارک و مانند آن) به اندازه‌ی دانشآموزان عادی شاد و مسرور نیستند. در این شرایط. فضای باز مرکز آموزشی چنانچه
از وسعت و کیفیت محیطی مناسبی برخوردار باشد می‌تواند محیط محصور و فاقد مشکلی را برای دانشآموزان فراهم
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - مکان‌یابی مراک ز آموزش ی کودکان با نیازهای ویژه ۹۵/۱۳/۱۸ )۳
کند و ضرورت گرداندن این دانشآموزان در محیط‌های شهری را کاهش دهد. با توجه به بررسیهای انجام شده در
نمونه‌های مراکز آموزش (ن) در ایران و در سایر کشورها سطح سرانه‌ی زمین بین ۴۷ تا ۵۵ مترمربع, ساده تر بگوئیم
حدود ۵۰ مترمربع برای این موسسه ها معین می گردد. با این ضابطه مساحت زمین برای مراکز آموزشی که به صورت
متعارف ساخته می‌شود عبارت است از:
جدول ۳-۵- رابطه مساحت زمین مراکز آموزش با ظرفیت دانش آموزی
اک
بررسی بناهای مراکز آموزش (ن) در ایران و سایرکشورها نشان می‌دهد که در اغلب اوقات ساختمان این مراکز آموزشی
بین ۲۰ تا ۴۰ درصد سطح زمین خود را اشغال کرده‌اند. به این ترتیب سطح اشغال حداکثر ۳۰ درصد به عنوان ضابطه معین
که برای محل استقرار خودروهاء بازی و تفریح. کلاس فضای باز و مانند آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
- زمین مرکز آموزشی نباید شیب متوسطی بیش از ۸ درصد داشته باشد؛ چرا که در غیر این صورت زمین
دارای شیب‌های تند و یا کرت‌بندی (سطوح پله پله ای) خواهد شد. و این هر دو برای دانشآموزان معلول
جسمی که از صندلی جرخدار استفاده می‌کنند مشکل آفرین خواهد بود.
- همچنین زمین مرکز آموزشی نباید بر گسل زلزله. در مسیر سیلاب. در حریم خطوط انتقال برق فشار قوی
- سلامت و بهداشت خاک زمین مرکز آموزشی نکته‌ای دیگر است که باید به هنگام انتخاب زمین مورد توجه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع هد ۳۳
منابع و مراجع
8 زا اه 3۷21206 بقااهادم۸- هداس ۳۵۵۱۵ ۵۲ معز1 عاطا م۸ -ا
۰ وا0م50 عامازددمی۸
۰ +2 ع[ ۸۷۵120 ,2010 (|
6 ۵ 3۳2712016 :2012 باداا۵ع 0۳ ۸۵۲ (2
|5۳۵۶ ۹۲۰ ,۳۷1۳۵۳ ۳۳۵۵ ۵6۲ظ ۵ 2 ماک رز کامعانام۸ اه عامط نال۸ 1۵۳ نادمه -2
6 ///:10 21 3۷212016 ,۲1۵0۵
۰ اد 3۷212016 ,]۳۷1۲۵۳۵1-۲۲۵ ا1ز0ظ 1۳۵ ۵ حعمم ۸ -3
۳۵0 ادزلا0ع 0 امش دعزازا م02 از دمعنومش۸ عطا با اه کاصد 00۷ عجنامحل ۸ 4
00 ۳۵/ ۷۷۷/۰۵۵۰20۷ //:10 21 19950۷212016 ,۵0۷۵ عمط عامطاد نا ۸
1 ۵ ۸۷۵12016 ,2009 16067 0ع5 ,کل ملمهاد معنحعل ددعممش۸ زانط تمد ۵ ععاا نم بجوحز م۸ -5
0۷۹18۰6۵-8
/ ۵ ۸۷۵1۵016 ,1997 بدکعمناگ عنموصل م۸ علاط :۸۲10 بجوواد 100 امدمنخ اه ههام۸ -6
۰/-/۷۷۷۷۷۷
۲10 ,7-8300
6 ما۸ ۷۷/۵۲ 200 , مداک۸ ۷/۵ دااسل۸ م۸ معحلانط۲ ۳۵۲ ۳۵۷۳۵۵۵۹۵ عصنصعن1 را
۰۵۹11۹13۰0۳8۰ 110://۷۷۷۷۷ 21 200602112016 ا هب۸ 22 10۵۰ 06 ,۳۳۱۳۱۵۰ 300
۰۵11۹130۳8۰ 110://۷۷۷۷۷ 13 21 ۵6اه ,46 عددز ,۵2۵706 5۳ ماه 1۵۳ ما1 ر2
۰ 11611021 ۷۲۵ 130010۵5 رم ددممن۸ ما معنا] علاط عمااممل۸ با بااهاعد) -6
0 11://0 21 ۸۷۵12016
201 ,۵1100ع11طام 1۵02۳05 آکظ قاط 0۵ - ۳۳۵06 ام 0006 -9
۶8 )2 ع[ 3۷2120 -10
101۵0 1۵۳ عدعا1 :102 0ع11ظ علاط بر کعزانه] مه داماد , معلانطا 1۵۳ ا م10 1۶|
.۵۹۵6.08 /۳10://۷۷۷۷ 13 21 10016 ۷2اه کم ۳۵۵0۵ آهنمعمک از محسلانطا0) مه لاش
۰ 6 101( عک کامعان اه ۳10۷۵۸۶ مه صمنا۳۵۵ 1۵۶ ا م10 -۱2
۰ ,91 110ع11با0 عبط ,بکع 001111 آمماعد ۵ عاممعم 0عام ۹۵ ۵۳ ددع۸ (ا
۰ 1 بعادعل [000د 11۵1۷۵ ان دعام 0۳۱۵ 1۸6 ر2
داماد 200 60002100 1۵۲ 106027161 -۱3
6ع1ا[10120(1 200 د00ع۲ [۳۵۵0۵۵ اهنممک از دازم۳ 1۵۳ 10202 +77 علاط علاط (۱
۰۵۵۵۵110180۷۰ ۲0۵://۷۷۷۷۷ 3 21 ع12016ن2 اه ,2005 بذام0 5
1 ع6ل[100ن2۷2 ,+ دا0ع(۳۳۵ آوم ناک الم ۵۲ ۳۳۵۵۳۵۵ عم اعظ :98 علاط علاط ر2
0 ۰۵211010 /1۳10۵://۷۷۷۷۷۷]
۰ 0۲ 10027116 -14
اد 3۷212016 بصعادعل عاطانددمممد 1۵۳ دلملمماد ۸1۸ 2010 (۱
41 ع100[6ن3اه ,2010 500166 بصعادعل عاطازددممند 1۵۳ دلمملجداد هنا۸ 2010 عطا ۵۵ ععمملنمه ر2
0 ۳۳۳۳
ب ۳1018 500 / ماگ واگ ۵۲ 100ک1 10 م1۹10 عزاط۳ ۵۲ 1000260 -۱5
4 ع6ل[ 20100۷2120 606 010ع5 مدع ال 1۵۳ دعوزاعلسی ما۲ دعنازا۳۵ معلانط) امدونام۳
۳۳۳
5 کعزاز 1۵0 1۵۵2061 د6ا11 10 ۶ 00۳۵1۳0۵ آ۵ 066 دنداد ۷۳۵0۹۵ او اد100 -۱6
۵0 ۵۳۳۵۲۹ 20011 ۵ط) ما امصوام‌مرند مه - علنه نحل ۵۵ عمط ماد
۷( 2 3۷210016 2011 160006 ,ح0 ۵1۵0۵
۰ آ ع[ 3۷۵120 ,۳۵۷1۳۵۵۲ ۳۱۵۵۵۱ اان0ظ ۳۵ آ۵ زانط نددمم۸ 1۵۳ دع دای -۱7
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴ ۸ مضوابط و معبارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک ز آموزش یکودکان با نبازهای ویژه
04 ادا 06 |۷۵ 0ع ۱1۵۳۵۵ ب انا عزادزامش مه ۵0| ناگ جمشک ب لش محعلا ۷ ۳۵۵۵۵ -8۵ا
10۳10651۰ 11۳0://۷۷۷۷۷۷۰1] 21 016 2(12ا۵
41 6[ ۵۷01100 با3 10000067 ,خعازا ۳۵0 01 6000 ما00 نو معا ۳۳۵۵ معط ۱۵۳ کل 5 -۱9
۳۳۳
۰- آقایی. سعید و قندهاری؛ «عوامل موثر در طراحی مراکز آموزشی نظام جدید متوسطه». فصلنامه‌ی مرکز آموزشی
نوی بهار ۰.۱۳۷۵
۳۱- آقایی. سعید؛ «نظام جدید آموزش متوسطه و طراحی میز و صندلی آموزشی مناسب-۱۳۷۶»» در: یافته‌های
کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز
آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت دفتر تحقیقات و پژوهش. جهاد دانشگاهی واحد تهران, پاییز ۱۳۸۷.
7۲ امیری ابیانه. هوشنگ؛ «مراکز آموزشی پذیرا» فصلنامه‌ی مرکز آموزشی نو شماره‌ی ۳۹ تابستان ۱۳۸۵.
۳- امیری ابیانه. هوشنگ و حسینی, تقی؛ «افزایش ضریب ایمنی دانشآموزان در مراکز آموزشی»» فصلنامه‌ی مرکز
آموزشی نو شماره‌ی ۴۱» زمستان ۱۳۸۵.
۴- امیری ابیانه. هوشنگ و علی یار زنجانی. هوشنگ؛ «بررسی و تعیین معیارها و استانداردهای فضاهای آموزشی و
غیرآموزشی مربوط به معلولان جسمی - حرکتی »» ماهنامه تعلیم و تربیت استئثنایی. شماره‌ی ۶ تا ۹.
۳۸۱
۵ برجیان» منصور و جغتایی» بهزاد؛
«استانداردهای مناسب سازی در بناها و محیط‌های شهری (ویزژه افراد دارای معلولیت)». سازمان بهزیستی کشور.
خرداد ۱۳۸۸.
«مناسب‌سازی در آماکن عمومی و تجاری (برای افراد دارای معلولیت) »» تهران. فنون معاصرء چاپ اول, ۰.۱۳۸۵
۶- خسروتبارء بی‌تا؛ «رنگ»» فصلنامه‌ی مرکز آموزشی نو پاییز ۰.۱۳۷۴
۷- دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی؛
۱) «الگوسازی مراکز آموزشی دورهی ابتدایی و راهنمایی برای اقلیم گرم و مرطوب و سرد-۱۳۸۷»» در: یافته‌های
کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مراکز
آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت دفتر تحقیقات و پژوهش, جهاد دانشگاهی واحد تهران. پاییز ۱۳۸۷.
۲) «الگوسازی مراکز آموزشی دوره ابتدائی و راهنمایی برای اقلیم گرم و مرطوب و سرد-۱۳۸۰»؛ در: سایت سازمان
نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشور.
۸- دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی کشور - سازمان بهزیستی؛ برگزیده‌ای از مواد قانونی مرتبط و
الزام‌آور موضوع مناسب سازی و تسهیل دسترسی معلولان و سالمندان, مهرماه ۱۳۹۱
۹- دستجردی, مهدی؛ «بررسی مهارت‌های حرکتی پایه در دانشآموزان کم‌توان ذهنی»» فصلنامه‌ی پژوهشکده
کودکان استثنایی. شماره‌ی ۴ زمستان ۸۱.
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع زا ۵۱ ۳۵
۰- دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان؛ تهران نشر توسعه ایران.
۱) مبحث سوم: حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق, تهران» نشر توسعه ایران» چاپ اول, سال ۱۳۹۲۰
۲) مبحث چهارم: الزامات عمومی ساختمان‌هاء تهران, نشر توسعه ایران» چاپ دوم سال ۱۳۸۸۰
۳) مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان هاء تهران» نشر توسعه ایران» چاپ ششم. سال ۱۳۸۸۰
۴) مبحث چهاردهم: تاسیسات گرمایی تعویض هوا و تهویه مطبوع, تهران» نشر توسعه ایران» چاپ چهارم. سال
.۱۳۹۲۰
۵) مبحث پانزدهم: آسانسورها و پله های برقیء تهران, نشر توسعه ایران. چاپ دوم, سال ۱۳۸۸۰
۶) مبحث شانزدهم: تاسیسات بهداشتی, تهران, نشر توسعه ایران. چاپ چهارم, سال ۱۳۹۲۰
۷) مبحث نوزدهم: صرفه‌جویی در مصرف انرژی,» تهران» نشر توسعه ایران. چاپ سوم سال ۱۳۸۴۰
۸) مبحث بیست یکم: پدافند غیرعامل, تهران» نشر توسعه ایران» چاپ چهارم. سال ۱۳۹۲.
۱- دفتر فنی سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مدارس؛ مکاتبات و درخواست‌های مراکز آموزشی استثنایی.
7۲- رفیع زاده. ندا» «الگوسازی مراکز آموزشی متوسطه و کارودانش در دو اقلیم گرم و مرطوب و سردسیر کشور-
۲ در: یافته‌های کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشیء سازمان نوسازی,
توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت دفتر تحقیقات و پژوهش, جهاد دانشگاهی واحد تهران,
۳- سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشورء
۱ «آشنایی با کودکان و دانشآموزان چند معلولیتی»» بر گرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۰.۱۳۹۲
۲) «آشنایی با کودکان و دانشآموزان دارای اختلال‌های رشدی فراگیر»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال
۳۹۲
۳) «آشنایی با کودکان و دانشآموزان دارای مشکلات ویژه یادگیری»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان» سال
۱۳۹۲
۴) «آشنایی با کودکان و دانشآموزان کم بینا و نابینا».
۵) «آشنایی با کودکان و دانشآموزان کم‌توان ذهنی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۱۳۹۲.
۶ «آشنایی با کودکان و دانشآموزان کم شنوا و ناشنوا» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان» سال ۱۳۹۲
۷) «آشنایی با کودکان و دانشآموزان معلول جسمی - حرکتی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان» سال ۱۳۹۲.
۸) «آشنایی با گروه‌ها و فعالیت های سازمان آموزش و پرورش استثنایی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان,
سال ۱۳۹۲
۰.۱۳۹۲ «آموزش تلفیقی - فراگیر»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال )٩
۰ «برنامه پنجم توسعه سازمان آموزش و پرورش استثنایی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۱۳۹۲.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۱) «برنامه ساعات درسی هفتگی پایه آمادگی نوآموزان کم‌توان ذهنی»» بخشنامه شماره ۰۱۰۶۱۹۴ مورخ
۴ برگرفته از شبکه الکترونیک سازمانء سال ۱۳۹۲
۲۳) «برنامه‌ی مواد درسی و ساعات کار هفتگی دوره ابتدایی و سال اول دوره متوسطه (پایه هفتم) دانشآموزان
استثنایی سال تحصیلی ۱۳۹۲-۹۳»- بخشنامه شماره ۶۶۹۴۲ مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۰۹ برگرفته از شبکه الکترونیک
سازمان, سال ۱۳۹۲
۳) «برنامه‌های تشخیصی, بهداشتی و پیشگیری در آموزش و پرورش استثنایی»» برگرفته از شبکه الکترونییک
سازمان» سال ۱۳۹۲
۴) «بیانیه‌های آموزش برای همه».
۵) «تربیت بدنی در آموزش و پرورش استثنایی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان, سال ۱۳۹۲.
۶) «تعاریف و مفاهیم استاندارد آموزش و پرورش استثنایی». سال ۹۱ برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال
۳۹۲
۷ «دستورالعمل اجرایی مراکز آموزشی شبانه‌روزی استثنایی» بخشنامه شماره ۲۳۱۴۸ مورخ ۱۳۹۱/۰۲/۱۲
۸) «سرانه دانشآموزان استثنایی در گروههای مختلف استثنایی» - بخشنامه شماره ۲۶۳۴۹۶ مورخ
۲ بر گرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۱۳۹۲.
۹) «سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش استثنایی»» آذرماه ۰۱۳۹۰ برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال
۳۹۲
۰ «شیوه‌نامه اجرایی آیین‌نامه آموزش و پرورش تلفیقی - فراگیر کودکان و دانشآموزان با نیازهای ویژه»
بخشنامه شماره ۱۱۹۳۲۷- مورخ ۱۳۹۲/۰۶/۱۲ بر گرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۱۳۹۲
۱) «شیوه‌نامه اجرایی مراکز غیردولتی آموزش و توان بخشی دانشآموزان با مشکلات ویژه یادگیری»». ۰۱۳۸۹
برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان. سال ۱۳۹۲
۲) «شیوه‌نامه ثبت نام نوآموزان و دانشآموزان استثنایی سال تحصیلی ۱۳۹۲-۹۳ بخشنامه شماره ۲۱۳۳۸
آموزش و پرورش استثنایی - مورخ ۱۳۹۲/۰۲/۱۱
۳) «شیوه نامه ثبت نام نوآموزان و دانشآموزان استثنایی سال تحصیلی ۱۳۹۴-۹۵».
۴) «فعالیتهای فرهنگی و هنری درآموزش و پرورش استثنایی»» برگرفته از شبکه الکترونیک سازمان» سال
۳۹۲
۵) «کلیات برنامه‌ریزی شایستگی حرفه‌ای بر اساس رویکرد پودمانی و جداول گروه باغبانی ٩( گرایش) و جداول
گروه پوشاک ٩( گرایش) »- بخشنامه شماره ۴۶۹۱۷ مورخ ۹۲/۰۳/۱۲ بر گرفته از شبکه الکترونیک سازمان»ء سال
۳۹۲
۶) «مشاوره وکودکان استثنایی» بر گرفته از شبکه الکترونیک سازمانء سال ۱۳۹۲.
۲۶)
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع رای ۱ ۳۷
۳۴۳- سازمان برنامه و بودجه. دفتر تحقیقات و معیارهای فنی.
۱) «موازین فنی ورزشگاه‌های کشور»- جلد اول: مطالعات وضع موجود مراکز ورزشی, نشریه شماره ۱۳۲-۱
سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ۰.۱۳۷۴
۲) «موازین فنی ورزشگاه‌های کشور»- جلد سوم: مشخصات کالبدی و مقررات رشته‌های ورزشی متداول در کشور.
نشریه شماره ۰۱۳۲-۳۲۳ سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ۰.۱۳۷۴
۵- شرکایی» جوادء ریاحی نژاد. حسین و رزاقی, هادی؛ «مجموعه مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش»» چاپ اول,
مرکز آموزشی. ۳۹۰
۶- شورای عالی آموزش و پرورش؛
۱) «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»» آذرماه ۰.۱۳۹۰
۲) «مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران». ۱۳۹۰.
۷- صفری» عباس, فرخی, فرهنگ و بیات بداقی» ناهید؛ «طراحی فضاهای شهری برای معلولین»» قم. مشهور۱۳۸۷۰.
۸- علائی. علی.
۱ «ضوابط طراحی هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای کشور»» سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشورء ۱۳۹۰
۲) «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی»» دفتر دهم: جمع‌بندی و نتیجه
مطالعات. سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشور ۰.۱۳۹۲
۳ «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی»» دفتر نهم: مصاحبه‌ها و
نظرخواهی‌هاء سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشورء ۰۱۳۹۳
۴) «ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراکز آموزشی کودکان استثنایی»» دفتر هشتم: بررسی مصادیق
و مراکز آموزشی استثنایی موجود. سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مدارس کشورء ۱۳۹۳.
۹- غفاری, علی,
۱ «اصول و مبانی طراحی فضاهای آموزشی»» جلد ششم.» سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشورء
تهران» زمستان ۰.۱۳۷۷
۲) «اصول و مبانی طراحی فضاهای آموزشی-۱۳۷۷»» در: یافته‌های کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه
فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت دفتر
۰- فرهبد.ء مژگان؛ « طرح پژوهشی ارزیابی فضای آموزشی مراکز آموزشی با توجه به ورود دانشآموزان دارای نیازهای
ویژه و تدوین استانداردهای فضای آموزشی»» پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش» پژوهشکده کودکان با نیاز ویژه.
۱- قاسمی سیچانی» مریم و مجاهدی, هاجر و همکاران؛ «طرح پژوهشی راهکارهای طراحی جهت فضاهای آموزشی
کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم» اداره کل نوسازی توسعه و تجهیز مدارس استان اصفهان, تابستان ۱۳۹۲.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش یکودکان با نیازهای ویژه
۲- قاضی‌زاده, بهرام» «اصول و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز
۴۳- قوامی. شهین؛ «شهر سالم (اصول طراحی برای افراد ناتون)»» گروه بین المللی رهشهر. نشریه شماره ۰۲۲ ۰.۱۳۷۳۲
در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت
۲) «پهنه‌بندی اقلیمی ایران- ساختمان‌های آموزشی»». سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشورء ۱۳۷۳.
۲) «قانون جامع حمایت از حقوق معلولان و آیین‌نامه‌های اجرایی مصوب».
۸- محمودی, محمد مهدی؛ «طراحی فضاهای آموزشی با استفاده از فرم‌های انعطاف پذیر-۱۳۸۴»» در: یافته‌های
کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز
۱) «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی/حرکتی»» مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن.
(پیشنهادی)!/ کمیته تخصصی آیین نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش» نشریه شماره ض - ۴۴۴ تهران.
۳۸۵
۰- معاونت برنامه‌ریزی و آمور مشارکت‌ها؛ «نگرشی تحلیلی بر: تحولات کیفی در طراحی و ساخت فضاهای آموزش و
تربیتی در سال‌های اخیر»» فصلنامه‌ی مرکز آموزشی نو بهار ۱۳۷۶.
۵(۱- معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی واحد تهران.
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع از ۳۹
۱) «تهیه‌ی بروشور رنگ مناسب فضاهای آموزشی در دورهی ابتدایی, راهنمایی و متوسطه -۱۳۸۲»» در: یافته‌های
کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز
آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت دفتر تحقیقات و پژوهش, جهاد دانشگاهی واحد تهران, پاییز ۱۳۸۷
۲) «بررسی عوامل آسیب‌زا در مراکز آموزشی شهر تهران-۱۳۷۸»» در: یافته‌های کاربردی پژوهش‌های علمی و فنی
در زمینه فضاهای آموزشی و پرورشی» سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی کشور معاونت فنی و نظارت
7۳ معاونت فنی و نظارت دفتر فنی و نظارت سازمان نوسازی؛
۱) معاونت فنی و نظارت دفتر فنی و نظارت سازمان نوسازی» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی. «ضوابط و معیارهای
طراحی فضاهای آموزشی»» تهران. سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی» بر گرفته از شبکه الکترونییک
سازمان نوسازی,» توسعه و تجهیز مراکز آموزشی. سال ۱۳۹۲.
۲) توسعه و تجهیز مدارس کشورء «پیش‌نویس راهنمای طراحی سالن‌های ورزشی مراکز آموزشی کشور»» برگرفته
از شبکه الکترونیک سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس. دی ۰۱۳۸۸
۳- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. مجموعه استانداردهای ملی ایران, بر گرفته از شبکه الکترونیک موسسه
استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. سال ۰.۱۳۸۸ ۷/۷۷۷۷۰1۹1۳1.0۳8
۱) شماره‌ی ۹۶۵: تخته سبز و سیاه- مصوب ۷۷/۱۱/۱۶
۲) شماره‌ی ۱۶۱۴: مبلمان - قفسه کتاب- مصوب ۸۳/۱۲/۳
۳) شماره‌ی ۱۶۲۱: کمد جالباسی- مصوب ۲۵۳۵/۳/۱
۴) شماره‌ی ۱۶۲۳: میز نقشه‌کشی - مصوب ۲۵۳۵/۳/۱.
۵) شماره‌ی ۱۶۷۰: میز توزیع کتاب- مصوب ۲۵۳۵/۳/۱
۶) شماره‌ی ۱۸۴۸: روشنایی مراکز آموزشی- مصوب ۶۳/۱
۷ شماره‌ی ۱۹۱۲: مبلمان - قفسه لباس مراکز آموزشی- مصوب ۸۶/۱۱/۳۰
۸) شماره‌ی ۱۹۱۳: رخت آویز مراکز آموزشی- مصوب ۳۵/۱۱/۲۷.
۸۶/۱۱/۳۰ شماره‌ی ۲۰۳۲: مبلمان - صندلی دسته‌دار - مصوب )٩
۰ شماره‌ی ۲۰۳۶: مبلمان - میز نقشه کشی مراکز آموزشی- مصوب ۸۶/۱۱/۳۰
۱ شماره‌ی ۲۰۸۶ بهداشت مراکز آموزشی- مصوب ۸۱/۱۰/۱
۲۳ شماره‌ی ۲۳۰۲: آیین کاربرد دیوارهای تیغه‌ای (دیوارهای حائل) - مصوب ۶۰/۹/۴
۳) شماره ۲۴۶۴: طبقه‌بندی وسائط نقلیه چرخدار معلولین (بر اساس ویژگیها) - مصوب ۶۳/۱۲/۷
۴ شماره‌ی ۲۹۴۸ آیین کاربرد اصول اساسی طراحی فضا برای معلولین جسمی حرکتی- مصوب ۶۷/۷۱۲۶
۵) شماره‌ی ۳۰۴۴ آیین کار طراحی و تجهیز خانه‌های معلولین جسمی - حرکتی - مصوب ۶۸/۹/۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ۸ +ضوابط و معیارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نیازهای ویژه
۶ شماره‌ی ۳۰۹۲ : نکات ویژه در طراحی فضا برای افراد نابینا و نیمه نابینا- مصوب ۶۹/۱۲/۱۲.
۷ شماره‌ی ۳۰۹۳: آیین کار اصول طراحی و تجهیز معابر عمومی برای معلولین جسمی - حرکتی- مصوب
۲
۸) شماره‌ی ۳۰۹۴ آیین کار اصول طراحی و تجهیز اماکن عمومی برای معلولین جسمی حرکتی- مصوب
۱۲
۹) شماره‌ی ۳۲۴۳ آیین کار پلکان‌ها- مصوب ۷۰/۱۱/۱۰
۰) شماره‌ی ۳۴۴۰ آیین کار اماکن ورزشی - مصوب ۷۲/۱۰/۲۸
۱) شماره‌ی ۳۵۴۶: آیین کار اصول شناخت. مکان‌یابی و طراحی فضاهای بازی کودکان ۱ تا ۶ ساله -مصوب
۳۹/۲
۲) شماره‌ی ۳۵۴۸ آیین کار مقررات ایمنی آسانسورها- مصوب ۷۳/۹/۲۱
۳) شماره‌ی ۳۷۳۳ تجهیزات چوبی کتابخانه‌ها- مصوب ۷۴/۸/۲۳
۴) شماره‌ی ۳۷۶۳ آیین کار اصول کلی مکان‌یابی و تامین بهداشت ساختمان‌های آموزشی- مصوب ۷۴/۹/۲۷
۵) شماره‌ی ۴۰۷۲: آیین کار مکان‌یابی ساختمان. تجهیزات و بهداشت بوفه مراکز آموزشی- مصوب ۷۵/۱۰/۳
۶) شماره‌ی ۴۰۷۳: آیین کار مکان‌یابی ساختمان. تجهیزات و بهداشتی در توالت. دستشویی و آبخوری مراکز
آموزشی- مصوب ۷۵/۱۰/۳
۷) شماره‌ی ۴۵۷۱: اصول طراحی ایمنی مراکز آموزشی در برابر آتش مبحث فرار- مصوب ۷۶/۱۲/۱
۸) شماره‌ی ۴۵۷۶: آیین کار طراحی ایمنی و ضوابط فنی سالن‌های سرپوشیده شنا برای معلولین جسمی
حرکتی - مصوب ۷۶/۱۲/۱۱
۹) شماره‌ی ۵۰۱۸: آیین کار ایمنی پنجره های مراکز آموزشی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۰) شماره‌ی ۵۰۱۹: آیین کار ایمنی در های مراکز آموزشی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۱) شماره‌ی ۵۰۲۰: آیین کار اصول طراحی ایمنی مراکز آموزشی در برابر آتش- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۲۳) شماره‌ی ۵۰۲۱: آیین کار تامین آسایش محیطی در فضای آموزشی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۳) شماره‌ی ۵۰۲۲: آیین کار اصول طراحی ایمنی فضای باز در مراکز آموزشی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۴) شماره‌ی ۵۰۲۳: آیین کار ایمنی کریدورها و راهروهای مراکز آموزشی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۵) شماره‌ی ۵۰۲۴: آیین کار اصول طراحی ایمنی پلکان مراکز آموزشی ابتدایی- مصوب ۷۷/۱۲/۲۴
۶) شماره‌ی ۵۰۶۵: ویژگیهای انواع تخته سفید و سبز- مصوب ۸۴/۴/۶.
۷) شماره‌ی ۵۰۶۷: ویژگیهای قفسه آزمایشگاهی- مصوب ۷۸/۴/۶
۸) شماره‌ی ۵۰۶۸: ویژگیهای میز آزمایشگاهی- مصوب ۷۸/۴/۶
۹) شماره‌ی ۶۰۸۸: میز مطالعه کتابخانه‌دار چوبی- مصوب ۸۰/۱۲/۲۲
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۵۱( ۱۳
۰) شماره‌ی ۶۱۷۴: اعلام حریق و سیستمهای آلارم برای ساختمان‌ها- مصوب ۸۰/۱۰/۱۲
۱) شماره‌ی ۶۳۰۳-۱: مقررات ایمنی ساختمان و نصب آسانسور - قسمت اول: آسانسورهای برقی- مصوب .۸۱/۹٩
۲) شماره‌ی ۶۳۰۳-۲: آسانسور - قسمت دوم: مقررات ایمنی ساختار و نصب- مصوب ۸۴/۳/۲۲
۳) شماره‌ی ۷۳۳۳: فضای کارگاهی - آزمایشگاهی دانشآموزان استثنایی - ویژگیها- مصوب ۸۲/۱۲/۲۴
۴) شماره‌ی ۷۳۳۴: استاندارد فضاهای آموزشی کودکان و دانشآموزان استثنایی - ویژگیها- مصوب ۸۲/۱۲/۲۴
۵) شماره‌ی ۷۵۶۴-۶: حفاظت در برابر آتش - واژه‌نامه قسمت ششم: راههای خروجی (فرار) ساختمان- مصوب
۸/۵
۶) شماره ۸۹۰۵: مراکز پیش دبستانی (مهدکودک) - الزامات کلی- مصوب ۸۵/۱۱/۲۸.
۷) شماره‌ی ۹۶۹۷-۱: مبلمان - میز و صندلی مراکز آموزشی - قسمت اول: ابعاد عملکردی- مصوب ۸۶/۱۲/۲۵
۸) شماره‌ی ۹۶۹۷-۲: مبلمان - میز و صندلی مراکز آموزشی - قسمت دوم: الزامات ایمنی و روش‌های آزمون-
مصوب ۸۶/۱۲/۲۵
۹) شماره‌ی ۹۶۹۸-۱: مبلمان اداری - میزها - قسمت اول: ابعاد- مصوب ۸۶/۱۲/۲۵.
۰) شماره‌ی ۹۶۹۹: مبلمان اداری - صندلی‌ها - الزامات ایمنیء دوام و روش‌های آزمون- مصوب ۸۶/۱۲/۲۵
۱) شماره‌ی ۱۰۴۰۰: مهندسی ایمنی در برابر آتش - الزامات حاکم بر معادلات جبری - جریان‌های ستونی
آتش - مصوب ۸۷/۶/۱۲
۴۳- نقش (مهندسین معمار)» پروژه‌ی برنامه‌ریزی طراحی مجموعه‌ی فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران. گزارش
شماره ۴: ترجمه‌ی کتاب «اصول طراحی سیستمهای غذادهی». شهریور ۰۱۳۷۱
0۱ «روش‌های مناسب‌سازی ساختمان‌های اداری برای افراد دارای محدودیت جسمی و حرکتی»». تمران. مر کز
۲) «رهنمودهای طراحی معماری برای ایمن‌سازی حرکت در محوطه مراکز آموزشی»» تهران» مرکز تحقیقات راه»
مسکن و شهرسازی» چاپ اول,
۱) «اطلاعات معماری نویفرت (۲۰۰۰)»» ترجمه: حسین مظفری ترشیزی, تهران» ۰.۱۳۸۴
۲) «اطلاعات معماری نویفرت (۲۰۰۶)»». ترجمه: کوروش محمودی ده ده بیگلو و برادران مهاجری, تهران. ۰.۱۳۸۴
۷- واحد سنجش و ارزشیابی تحصیلی دانشآموزان استثنایی, سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشورء ۱۳۹۲.
۱ سایت سازمان آموزش و پرورش استثنایی ۳۳۳
۲) سایت سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس ۳۳۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲ ۸ مضوابط و معبارهای طراحی فضاهای آموزشی مراک زآموزش ی کودکان با نبازهای ویژه
4۹- وزارت آموزش و پرورش؛
۱) «تعیین معیارهای فضاهای آموزشی». نامه‌ی شماره‌ی ۳۱۰/۷۹۸/۲۴ مورخ ۸۰/۲/۱۲.
شماره ۷۱۰/۰۸ - مورخ ۹۲/۰۲/۲۴.
۳) «ضوابط حداقل نیازهای آموزشی».
۴) «ضوابط و معیارهای ساختمان‌های آموزشی در ایران»» نشریه شماره ۱ء دفتر فنی وزارت آموزش و پرورش» دی
۳۹۲۳
۵( «مجموعه‌ی درجه‌بندی و ضوابط در پستهای سازمانی واحدهای مجری نظام جدبد آموزش متوسطه»» موضصوع
بخشنامه‌ی شماره‌ی ۱۰۰/۷۵۱/۱۹۶ مورخ ۱۳۷۴/۹/۲۸
۰- پونسکو؛ «جزوه ساختمان‌های آموزشی». شماره ۶. ترجمه گیسو قائم. سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مراکز
-------- صفحهٔ بعد --------
خواننده گرامی
امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و
مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تألیف و ترجمه., تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد
یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیتهای عمرانی به کار برده
شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 116721121۳1.1۴۳ قابل دستیابی می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
5 آ[۳:۵۱۲21102 آ0 1651620 ۲۵۲ ۳212100۹5
5 ۳:۵0 [02؟ ۷۲ ۹5۱۵0۹ ۲1۵۳ 6۳۹ عن)
] ۳۷0.734 [
:0
1 0651 5۳۵1۵ ان 31060 بجاا۵ ۳ 30 مغ اما 6 |۸1 .1۱۲
0۲1۳۱۵10۱0:
اب۳۵ ۵0 1۲۳۹5 آ0 20ع۳1 ,۳۵۵۵۵1۵۲ ان 31۵۱۵۱۵۲ او اسی۲
: پا : 1 ۲1۵7000 (ع1۵ ۷1۵۳۵۳۳۳۵۵ .10
۷( 0۵۲۱ 5۳۵1۵ آ0 ۱۷1۵۵۲
0010 1 20 501006 ان اند 01۷] 1۳۵0 آ۵ ۷00 :۲ [ 72ع]۱/10۲
5 - 15100 ناگ ۵0 ۸1101۳8 [ 10010۵ آ۵ برا۲ [25ا۸ ۸۵۵11۵
5 - 011106 ۸۳۱۱۳ آ۵ ۲۵۵ 40 3/۳00 5000
0 فا ۲م] ,0۹۳۹ ژ0 12۳0107 [867ع1آ0) ۱10۱۵1۳1۳۵۵
:۰ ]0۶ 60۳۳۱۱۱6 ۳۱۱۷۴ 200 اه۱ 160"
006 ۳۱۵۵۱۵۶ ۵00 ۳1۵۱۵۵ آ۵ 10۳0۳ [۵ 5 1۱| ۸
06 ال هن دمنداا۸ آممنمطا 1 او مدا ۸1100 ۲1۵۳10
)0 1:۵۳ 20 ۸112۲5 [۵ 100 آ0 1۳00۲ بجاسم۱۱ 10۲1722
)0 ۲:۵۲ 200 د دا ۸ 11۵ . ار ۸۳16 0 500106
06 ۵:۳0 ۵00 د ما۸ 1001۵ . اهممط ما۸ [ 1۵1۵ ۲0۳۵2۱ ۳۵۶۳۵۵۳
)0 ۲:۵۳ 00 د ما۸ عمط ام از م۸ 0 1۵۳۵۲۱ رد۱1
06 1:۵۳ 20 ده ۸ عمط ان ۸ ۸611 :۱1۳۵
)0 1:۳0 000 ادا اش 10010۵ . مج 16 م۸ 1۵۱۲۱ ۲1۵/16
60 ۵۵۲۵۳ ۵00 دمزداا۸ ما10 . مج ما۸ 0 ۸۳۵۲
و 0ه0؟ ان ۳۵۳۶|۱۵ 0نه م۳ 0۶ هب1 را
۰ ۲ _ : 7 ۲ 2/1000
0
0 500012 آن اما 01 دش 30 عصاای ]1 3 ۱
[۸7[7 ۵51110
0
:۰( ۲ 0۱۱۱۵۴ ۹۱۵۵۳۱۲۵
1 20 ۸11۵۲۹ 1۵ آ۵ ۱۳۳۶ [۵ 100۱ ۸11۳7۵
6 ددع ماگ له د ۸1 امندط1 اه ۲۵۵ [[ ۸11۵۲۵167۵۵ ۲۳۵۳7۵۵
1 00۷1510 اگ 20 د۵1 ۸1 [ف 1 عاعانام۸ 0 ۳۵۹۳۵۵۱ ۸۳۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
5 10۳۴ 10102-06165( ۳۵۵10۵ و م12 ۵۳ کدمناهای ۹ معااناه منامام امه ۲۳۵
58 106۵ 110۳۵ ۳۵۵100 ۳۵۵۵ عطا ۵ کعزاعم الط اعلمعن آهم 000 آهامم ی ۷۱۲۵
40 12011166 عل[0ط10ندا2 بع ام ععدمد آم زان مهد حصحع منم عطا ۵۵ معط دمم 00
6 درز 0010060 ۵۵۵ ۱۵۷۵ کد0 ای 1۳۵ عاممنانی ماد امعم ما معل0 رز کعنومامصطا) هوحن
8 ,6605 [2 000021100 همه مساباا 0 [۵ ۵0 1۳۵05 ۵۶ منامام عنهاها عط) ع لحم مها
:0 خه 276 د6ا 020 11۷۵ 0۵۵ 136 دل|ع11 صمناه له لمعاهام زد ۳۵ ده |[۷۵
5 ع 1۳۵11 136۳ 200 د0عع [ه 010 آهنمعمد ۳۲۵ کاصعل اد ۳۲۵ ۳۵۵۱۱۵۳ نع امه
6 ما۵0 06۳ 200 1۵100ع1عل 020201 1۵۳ 00111۵ :۳۵ امس
05 [012ع0ه ۷:11 دام0 اعد ان 201065 هدام ۵۳ عاماعاند او عا0د 1 ععسط) امس
185 6021100۵1 آ0 معزحعل 1۵۲ 1۵0۵0۵۹ :1۵۶۳ امس
ده 008 [2ا0ع0د ان ولاز م6000 ۵۳ منامعاعد عازگ :۷۵ امش
دا 611101601 200 200۳001۵16 ع او اممه رز عام ما10 هه دجعام 10660 حصم‌نادای معط عصهنا
6 0۲ دلادوع 6 ۲:00 دس 0اعط ۷۵۱۵ 200 دلاععد هداهن ماد ۷۵ ملد ۱۵۳ معمعادعل ۵۳6 1۳۵۲
۰ ع16] آ0 ٩۷۵16 [2 002110 012
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
0۲ 3۵۱۱1۲ 151۱296
306۲60 فعد ۲۵۶۳
1 70ع5[2ع(1 ۲۵۳ 05م120با2ع ۸
5 آ1[10۱2 ۲:۵۲
]۹۳۵6۲ 10۳ ۵۱۱۵۲۹:)
٩۵12| 1:01:20] 5
4 ۲0
40 1۳6۵۷۵110۱ ,1160۷10016 1۵۳ 0۳2۵01721100 6 له [011۵ع1 01 12
.ما.] 01 داو0 5 ۳۵۵۱۵۱۵۵۶ ۵ 120۷۵10016۲
0 200 ۸11۵۲5 [ه1۵ط0ع 1 اه ۱ ۵ ۳0۱۷۵ 200 16010۵ آه اع ادم0 1
هه 1 ۱
2017
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
این ضابطه
عمومی کشور و متناسب با ساحت های شش‌گانه
تربیتی برای دانش آموزان با نیازهای ویژه و
هماهنگ با مولفه های معماری و مدیریت فنی و
مهندسی, با در نظر گرفتن امکانات و شرایط
اقتصادی و سیاست های نظام آموزشی برای
ارتقای کیفیت نظام آموزشی بر مبنای سیاست
هاء دستورالعمل هاء نظامنامه هاء برنامه های
آموزشی و تربیتی و با نگاه به سند تحول بنیادین,
برای طراحی فضاهای آموزشی و تربیتی کودکان
با نیازهای ویژه با رویکرد به نظام تعلیم و تربیت
12531307130813121320133013311333133413351336133713381339134013411342134313441346134713481349136013611362136313641365136613671369139113921393193119891992199319941995199620212149215121592160216521682175223522372251229823042307230923122319232623282330234323462351235323912443246324912502250725222523252425252530253125352538254225442545254625572558256025612563256425652566256725682569257125752576259826132615261626202621262226232624262526262627262826292630263126322634265926602661266226632665266626672668266926712682268326852686268727022706270727102712272027212725272727282729273027662841284228432844284528462847284828492850285128522853285428552856285728582859286028622863286428652866286828692870287128722873287428752877287828792880288128822883288428852886288728882889289028912892289328942895289628972898289929002901290229032904290529062907290829092910291129122913291429152916291729182919292029212922292329242925292629272928292929302931293229332934293529362937293829392940294129422943294429452946294729482949295029512953295429552956295729582959296029612962296329642965296629672968296929702971297229732974297529762983298429852986299430093010303230563082308430893090313631373138313931403142314731513152316131733177320132133237324232463248325132543255325632573284329933163318331933203323333733413348335233553356335733723373337433783384339433973398340334263428342934523453345434553456345734663467346834823483348434853486348834893490349634983500350535213524352535283530353135533554356335643566357136183619362036213622362436253626362736283630363236353636363836393640364336443646364736563658366336643681368237193725373037313732373337343743374437463748377337873793379938153821383438383843386438653866386738683872388038813882388338843885388638873888389038913892389338943896389738983899390039013902390439053906390739083909391239163917391839193922392339253926392939313932393339343935393739383940394239443945394739493953395539563959396139633964396539663967396839703971397239743975397639783980398739933994401240154017401940224023402440254026402783168317833983418368836984028407842784498452845384748582858485858594861086248638863986438644955695699570957695779578958095819582958396029605963796399640964196469647964896539698970097019719973297409759976497659780979797999809982998349933993599409948996199639982998399879988999099959997999899991000010004100071000810010100241004010048100571006010069101261014810152101581017910180101931019610197102071021310223102251022810243102471025510261102671028810292103051030610329103361033810341103421039910410104141044410446104481045010459104601046210465104921049310501105101052910565105671058210586105881058910591105951059710598106121061810620106241062510628106331063410638106391064010644106451064610648106491065510656106571066110673106761069010692107091071010711107131071510717107181071910720107211074610755107561076010762107701077510778107791079010793107981079910800108041081110812108161081710818108191082010821108271083210844108451084610849108511086510872108751089610908109121093510936109541095810959109701097110972109731097410975109761098210985109871099010992109931099410997109981099911003110081100911010110111101311021110271103111035110391104211043110451104611047110491105111052110531105711060110611106211063110641106511067110681107411075110771107911081110851108611087110881108911090110911109311095110961109711099111001110211105111061110711108111091111111112111161111711120111221112411125111261113111132111331113411136111381113911140111481114911150111511115211153111541115711159111601116111162111631116811170111731117711178111791118311190112091121111212112131121411218112221123111232112331123411236112381124611248112491125411256112571125811263112641126511267112681126911270112711127311276112781128111285112891129211293112951129611300113011130511307113091131311314113151131711318113201132211332113331133411335113361133911341113431134411345113461134711352113551135611357113591136011363113661136711370113771137811379113811142211431114331143411436114391144011441114421145311455114571146411465114661146811469114761147911484114851148911496114981149911500115011150311508115121151711523115241152811533115341154011541115431154411553115541155711566115681156911570115771157911582115861158911590115941159711600116031160411609116251163011635116401164111651116551165711660116621166711668116781168311684116851168611687116881168911690116911169311694116951169611697116981169911700117011170211703117041170511706117071170811709117101171711720117221173911755117651176611767117741177711778118181181911824118251182611832118411184311844118461185711858118591186011861118651187611877118811189111895118961189711898119171191911920119211192411927119291193311934119391195211953119631196411972119741197511977119781198011983119851198711995119961199912003120041200512007120081202412035120381204012041120431204612050120571206212064120671207812106121081211012111121121211312114121151211612117121181211912120121211212212123121241212512126121271212812129121301213112132121341213512136121371213812139121401214112142121541215512164121651216812170121731217412182121891219412195122161221712218122201222312224122261224212243122601226112264122651226612267122681226912270122721227612279122911229212296123111232012323123301233112333123371233912342123431234712368123691237012373"با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد"!"با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمند""با صلوات بر محمد وآل محمد"*"با صلوات برمحمد و آل محمد""تامین کالا و تجهیزات. ساختمان"رک اسلا یا راب"یا صلوات بر محمد و آل محمد"#صیه هایی در مدیریت منایع آبهای زیرزمینی| موضوع مصوبه: مقررأت تامین برق مراکز استخراج رمزارزها« بخشنامه به کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری »« ما لرا ری رای ولیر»«اصلاحیه سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحتات«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد؛«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات پر محمد و ال محمد:«فهرست مصادیق خدمات بیمه های زندگی و درمان»آئین نامه تشکیلات و طبقه بندی مشاغل دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درآئین نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مْسسات آموزش عالی,آب تصفیه شده برای صنایعآبین‌نامه طراحی لرزه‌ای تاسیسات و سازه‌های صنعت نفت (نشر یه شماره ۰۳۸)آبین‌نامه طرح هندسی تقاطع‌هاآبین‌نامه طرح پاهای راه و راه آهن در برابر زلزلهآح را رجا مر و رمع کی ماو رهم وی رال مورآسیب‌شناسی و ارزیابی وضع موجودآسیب‌های وارد بر اتصالات بتنی به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود:آشنایی با سازمان ملی استاندارد ابرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ابرانآصو با مرت وزبرانآصو با مرت وزهرانآماده سازی لجن حاصل از تصفیه فاضلابآمور مالباتی شهر و استان تهرانآن برای ادامه مطالعات و انجام طراحی تفصیلی انجام می‌شود. هرگاه مشاور نظری در مورد تکمیل, بآنها در پیشرفت جوامع » تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ یر ساخته است . نظر به وسعآوقاء زایه زروانه اشتخال به کار تاردافیآیین نامه اجرای بند ۵ ماده ۱۳ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۶/۰۵)آیین نامه اجرایی ماده ۱۹۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی اآیین نامه اجرایی ماده (۷) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۳/۱۷)آیین نامه اجرایی موضوع ماده59آیین نامه اجرایی موضوع ماده219آیین نامه اجرایی موضوع ماده 79 قانون تامینآیین نامه استخدامی سازمان بیمه های احتماعی مصوب 13/12/1348 (قانون سازمان بیمه هایآیین نامه جدید استخدامی سازمان مصوب 28/12/1386آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه های علوم پزشکی و خدماتآیین نامه معاملات شهرداری تهران - مصوب ۱۳۵۵/۱/۲۵ با اصلاحات فصل اول - نصاب معاملاتآیین‌نامه اجرانی ماده 46 آیین‌نامه استخدامی سازمانآیین‌نامه اجرایی بند ۷ ماده واحده قانون تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر ٍآیین‌نامه طرح هندسی راههای ایرانآییین نامیه اجرایی میمیور مامییات ارزد امیواا و ارایی هیاک انتتیاا یاوتیه بیه شیریتا قانون اصلاح ماده (۵) قانون بیمه‌های اجتماعی کار گران ساختمانیاا اک هس۲۱ اوه هک مش ازاب بر فسات فهاج ۳ هی اتعقتضصااصیابالغ ارزش معامالتی امالال منالاط22ابعاد فلانج ها در اتصالات خطوط لوله برایابلاغ 71 جبران بار مالی ناشی از کرونا _ ابلاغ اولابلاغ شیوه نامه اصلاحی موضوع بند (1-3) ماده (3) اصلاحی آیین نامه اجرایی تبصره (2) مادهابلاغ صورتجلسه شورای عالی مالیاتی درخصوص مرور زمان مالیاتی جرایم موضوع ماده 169ات ی ارم ریم را ان نز او مراتاق دارو و کار تمیز (در مراکز سطح ۲-در مراکز سطح ۳ به صورت مجزا در منطقه مراقبت متوسط و ماثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶اجتماعی و زیست محیطی (۶۱)اجتماعی» ارزش گذاری و توجیهاجراغ اعلان به هوابیما - اضافه بها برای طول بیش از ۵۰ متراجرای کامل مقررات نظام درآمداجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناح نا و اس اد سسکا دج بدااحتراماًء به استناد مصوبات پنجاه و ششمی ین جلسه شورای عالی فنی شهرداری ت تهران به تار ریخاحتراها با توجه به بررسیهای به عمل آمده وضرورت بازنگری مدارک و شرایط تاسیس موسساتاحداث ساختمان استاندار بهااحمدی, محمد رضا. ۱۲۳۷۶. هرس سازگار با طبیعت درختان. موسسه علمی- فرهنگی «نص».احکام مالیاتی قانون بودجه سال1404اختراما؛ با غنایت به نامگذاری سال ٩۶ به عنوان سال اقتصاد مقاومتی» ولید و اشتغال» در اجرااختیارات هیأت امناء در تصویب بودجه تفصیلی دانشگاههااخیر|۱" مشاهده میگردد که واحدهای حساب انفرادی و نامنویسی بدون رعایت مفاداد وم سور ی اسا یا رایادارات کل امور مالیاتی شمال و جنوب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شمال. جنوب . شرق و غرب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امورمالیاتی شهر و استان تهراناداری با موضوع ابطال نامه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی به شماره 100/18 مورخ 1401/01/2ادامه بیمه به تور اختیاری با بیمه اجباری ..ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب اوادحع اه شاب که یه هل مهادعمای بمردین‌هاری و کن‌هاری ازادور فننام فنی سازمان رادداری و حدل و نثل جاددایادچار ۱ را تون ۳۹اذرلسو لیر در یویر ال زرف رام ْار از اداره کل هما هنگی نی و عمرانی مناطق و سازما نها تاش 2 یی وش ویار موضوع: ایجاد تسهیلات برای کارفرمایان ,ار کر ار را را خر اراک هر نارای السا کرومارت بس مت در لاورارت مت را ناورارتباط با فصل مالیات بر درآمد حقوقارزش افزوده مصوب 0 اعمال معافیت مالیاتی در خصوص مواد خوراکی بند (الف) ماده یاد شده» منوط بارزش مطبوعیت زیست محیطی (مثل چشم‌انداز) در قیمت دارایی‌ها منعکس می‌شود. این روش بر پایه ایارسال قانون الحاق یک بند به تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشورارسال قانون تفسیر ماده18) قانون مالیات های مستقیمارهانن مرا و نوی ورارو وافا ی کی ام وتو مس اس و ایاز ۹ / رات . ایا رای ایا را ییا ریاس ساسا یت کشا اسآ کیرش ایساز 9 دای ول صنایماز ۲۹ رد زنط و اوعد کار سر ان سل ووداز آنجا که زمینهاز تأسیسات نمک زدایی ( آب شیرین کن)از تصغضه خانه آب / فاضلاباز تصفیه خانه های آب / فاضلاباز دیدش کگ مات ار ات در نی یاز لحاظ اداراز ورقهای فلزی در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده است.از وهای مایماس ا! ایکا سر ات را ارتاست. از محدودیتهای مندرج در ماده (۱) این قانون مستثنی می‌باشند و کلیه امتیازات مندرج دراست. برای اءعرا ابلاغ می گردد. ۰استاندارد ۱۹۲۸۱ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای خود کفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای پیشرفت و ترقی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهایاستانداردها از پایه‌های صنعت می‌باشند و در جهت نیل به خودکفانی در هر صنعت باید به تهیه استاستانداردها از پایه‌های صنعت هستند. برای خودکفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستان‌هاء دستگاههای اجرایی پیمانکاران و مهندسان مشاور سراسر کشور یاستفاده از برق نرمال دراستفاده از پساب‌های شهری برای مصارفاسر ریاد راوس از ره راررهداسناد همسان بیمان تعمیرات اساسی دراشت. درمان و آموزش پزشکاشل رودخانه با استفاده از روشاصالحیه آیین نامه اجرایی موضوع تبصره5اصالحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده39) قانون احکام دائمیی ررنامیهاصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانونی تشکیل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (۱۳۶۶/۱۱/۲۸)اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (۸) قانون تشکیل وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۱/۰۷/۲۳)اصلاح و الحاق یک بند (به‌عنوان بند ۷۲) بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه کاراناصلاحیه مصوبه تعیین وظایف سورای عالی فنی سهرداری تهران ابلاغی بهاصلی‌ترین شیوهٌ جابه جایی درون‌شهری و مناسبترین شیوه برای سفرهای کوتاه و متوسطاصمفی ودرآس دیوان عدالت اذاری مورکاصو رب با مرت وزراناصول و تحلیل سیاستهای مدیریت آباصول و مبانی برنامه ریزی بخش آباضافه بها به ردیف های بتن پاشی در تونل هرگاه فاصله از تهیه بتن و بتن پاشی جداره تونل با بتاطالعات پولی و مالی واصله از جمله تراکنش های بانکی، با توجه به آرای متعدد صادره از سوی شعباعتراض به رأی کمیسیون پزشکی بدویاعلام ارزش انواع ماشین آلات راهسازی و کشاورزی (اعم از تولید داخل یا وارداتی)افراد موضوع این تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگیرند یا همسر دوم آناناقلا را رمارد زدال موی الا یاران شماره: رش هد داالا تسد را همست یتالحاق سه بند به فصل هفتم بخشنامه تنفیح و تلخیص بازنشستگی با موضوعات اشتغال بکارمحدد و اعادالحاق یک تبصره به بند " الف " ماده (۳) آیین نامه اجرایی بند ۵۲" ماده (۱۳) قانون بیمه همگانالزامات اساسی (اصول ایمنی و عملگرد) وسایل پزشکیالف - به منظور زمینه‌سازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد. دانش‌مدارء خلاق والف) فضای اداری و کارکنان شامل اتاق های زیر است :الف- طول مورد نیاز برای سرریزاللهم صل علی محمد و آل محمداللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهمالینه مدنی استکه رابطه نعمیمیافنه 148011 که از عدد پایداری استفاده می‌کند [رابطه /۲۰-۵)) بام آیین‌نامه ادامه بیمه به طور اختیاری موضوع تبصره مادهام سای مور ی اسلای‌ا را پیوستاماالی ساان ااری و ایوراماده سازی و تمیزکاری سداوح کاریامر وزه نقش و اهمیت ضوابط معبارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مامروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامس وزارت ادن کار و فاد ای ۷۳ /۸/ ۱۳۰۲امن داریا یام و لووی ور وت نداردامه افتی و درآمد استان تهران اسامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تامکان اتصال قطعات پوسته به یکدیگر و نیز جوشنها فراهم باشد. وزن یک قطعه پوسته فلزی حدود ۱۳۰امکانات خدماتی(باجه. رختکن. سایه‌بان و...) در حریم ساحل نباید دید به دریا را مختل نماید.ان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان یه زوا استقال به تاو توذافیاند / نویه و برآینده ار ارم صرح زد اماندازه گیری جریان نشتی زمین و جریان دراندها باید طوری انتخاب و طراحی شوند که حداقل برای ۲۰ سال شبکه را حفاظت نمایند و پس از گذشتانفورماتیکی پیمانکاران، مشاوران و شرکتهای ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهاه و ام ماه مه تمهاوفقاء ده زروافه اشتخال به کار کاردانیاونان محترم شهردار تهراناونین محترم شهردار تهراناپ ۱۱اه تا دار هک هااک هم با شورای عالی رفاه و تامین‌اجتماعی)اکتشاف متایج هشبدر 9 کر پنی در صتنیت ذمشتاگر ما بتوانیم تولید داخلی را رونق ببخشیم مساله تورم حل خواهد شد.(مقام معظم رهبرری)اگرمه را هه ۷ زرهاگرمه را هه ۷ زرهای تاسیسات و سازه های صنعت نفت )نشریه شمارهای فرم درخواست احتساب مدت خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه :ایران. ریاست جمهوری. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی. دفتر نظام فنی اجراییایعاد بیرون‌رفتگی ایستگاه برای راههای شریاتی درجه ۲ به شرح زیر تعیین می‌شود: :.ایمنی در برپا کردن اسکلت فلزیاین حالت‌ها در ارتباط با ظرفیت باربری حداکثر ساختمان تعریف شده که گذر از آنها باعثاین دستورالعمل در اجرای ماده۲۲ قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹ و بند «د» ماده (۱)این دستورالعمل در راستای یکسان‌سازی و ایجاد وحدت رویه در تدوین لایحه تأخیرات پیمان‌هاء کاهاین سند از تاریخ تصویب معتبر و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است.این صفحه توسط کمیته تحقیقات و توسعه فناوری نیروگاه تکمیل می‌شود.این فصل از آییناین مدرک تحت کنترل مدیریت طرح و برنامه و بودجه قرار دارد و در هنگام به کارگیری این مستند.این نامه دبیرخانه ار زیابی فناوری سلامت درمورد تجییزات بپزشگیاین نوع نرده که نمونهٌ آن رادر شکل ٩ می‌بینید. از پروفیل فوطی شکل ساخته می‌شود.این نوع کلاس کارایی برای مجموعه مولدی کاربرد دارد که در تجهیزات متصل, تقاضاهای شدیدی در موب) گسترش عدالت اجتماعی با:با : سازه بردازی ایرانبا استفاده از شناسایی ارگانهای ذی‌مدخل دولتی و غیر دولتی (بخشهای ۱-۱-۲-۸و ۲-۱-۲-۸ استانداربا استناد به مادهبا بسچرب لمعلاروتسد 9 بابا توجه به اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و فراخوان اجرای این قانونبا توجه به استقبال مودیان محترم مالیاتی از افزایش میزان تسهیلات بخشودگی جرایم در نظر گرفتهبا توجه به اطالعات واصله، برخی از دستگاهبا توجه به اینکه رعایت قوانین و مقررات توسط سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمانبا توجه به بررسی های به عمل آمده و اطالعات دریافتی از سااماههبا توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگیبا توجه به عدم انطباق تاریخ الزم االجرا شدن قاانون ماییااب بار ارزف ادازوده م او1400با توجه به مصوبه اخیر مراجع قانونی، واردات طال، پالتین و نقره بههبا توجه به مفاد بندد2با توجه به موضوعات مطروحه توسط مودیان محترم مالیاتی در زمان برپایی میز خدمت، در بررسی هاابا توجه به نقش صنعت آب و برق به عنوان یک صنعت زیربنایی در توسعه کشور و اهمیت عنصربا درخواست مرکز دانشگاهی وموجود بودن کالای ارز حمایتی از فرم حواله به شماره 1۳-۳0-09 استفابا درنظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران تهیه استاندبا روش پبزومتریبا ری مبه رستشبا زان احرای وست:با سای مورک اسی‌اران 9با سلام و دعای خبربا صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمدهبا عنابت به أن خ که معطابق بند (ت) ماده (۶) آپینن امه اجرابی موضوع ماده (۹۵) اصادحی فانونبا عنایت به اینکه آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بلافاصله پس از صدور در سامانه های سازمانبا عنایت به بخشنامه شماره39با عنایت به تعطیلی روز شنبه موورخ20با عنایت به سوالات و ابهامات مطروحه در خصوص اجرای مقررات تبصره (3( ماده )17( قانون مالیاتبا عنایت به مت و تلاش بحدانه کلیه عوامل دست اندر کار » مقدمات و پیش نیازهای لازم جهت ارائهبا عنایت به مجوز مراجع قانونی» مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و پرداخت مالیات مبا عنایت به مفاد ماده1با عنایت به مفاد ماده237) قانون مالیاتبا عنایت به مفاد ماده (4) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان» «با عنایت به نامه شماره 1401/300/58170 مورخ 1401/12/24 سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین ابلابا قطعات اتصالی و متعلقات آنها برای خطوط آبرسانی تحت فشاربا محوربت ماشینهای دواربا معاونت محترم نیروی انسانئی ستاد کل نیروهای مسلح , احتساب مدت حضور داوطلیانه دربا موضوع ارسال فهرست برخی از مودیان صاحبانبا نام و یاد خداباذکشهای متالمات ری ۵ بن دای ازباران اداری واعرای لور بت داردباز کردت, تحلیه. نرمیم و بستن مش هاباس تک و رک را ۱۳۹۹۰بانک اطلاعاتی موجود در انجمن شرکتهای برق کانادا که با استفاده از داده‌های واحدهای تولیدیباه تصاویر سرپرسات محتارک ووارت اماور اقتصااد و دارایاا و وویار محتارک داد،ساتر رسایده اساببلا تناکک هیک و یلاکشا اجه فمرهاد هام اداوزئلنیبتن خودتراکم بتنی است که تحت وزن خود جاری شده و بدون نیاز به هرگونه تراکم خارجی به طور کامبتنی که در پانل‌های پیش‌ساخته به کار می‌رود باید حداقل دارای مقاومت ۲۸ روزه‌ای معادل ۱/۳۵بخش اول: قانون تأمین اجتماعی و آیین‌نامه‌های آن (۳۲- آیین‌نامه‌ها) ۹ ۲۰۱بخش شیمی‌درمانی به‌صورت یک بخش مستقل بیمارستانی استبخش چهارم: قانون برنامه پنجم توسعه؛ فصل سوم 2 ۴۰۱بخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاه های اجرابیمهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاوربخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی؛ مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجراییء مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۰ 1بخشنامه به دسنگه‌های اجرایی, میندسان فشاور و بیممگارانبخشنامه به مراجع قضایی سراسر کشوربخشنامه به کارفر مایان. تامین کنندگان و بذ برندکا,.بخشنامه به کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) فانون مدیریت خدمات کشوریبخغش چهارم مجموعه مقررات ارزی و در راستای اهرای ماده یک قانون برنامهبدین وسیله فهرست انواع گوشت و فرآورده های گوشتی موضوع جزء (4-5) بند (الف) ماده (9) قانون مبدینوسیله اعلام می‌دارد بند. ۱-۱۷-۲ مندرج در پیوست ۱ (دستورالعمل تجهیز بر چیدن کارگاه)بر آورد اعتببر اساس تحلیل با مقاطع ترک‌خوردهبر رز اسارمر, ایرارهبر ری اسلا ان ری ۱۳/۵بر زرز اساریر ایرانبر زرز اسانیر ایراربر فامه ریزی و محئالحعات بریثه‌سازیبر ژوهشکده مطالعات فناوریبراساس ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچهبرای بررسی‌ای اقتصادیبرای دوره طراحی ۲۰ ساله ۲ دوره طراحی ۴۰ سالهبرای زدگش‌دای زیرژزمنبشیبرای کارهای دج‌تدسی رو‌دخانهبرحسب سرعت طرح این راهپاء در تجدول ۹ تعیین شده است. این حداکثر برای تقاطعپایبررسی اندازه سازگاری پروژه ها بابررسی و تحلیل نتایج آزمون‌های آتش و آتش سوزی‌های واقعی, مبنایی را برای برآورد چهار نرخ رشدبررسی وضعیت کلرزنی اب مشروب در کشوربرنامه ار تقای سلامت و کاهش آلاینده های محصولات مهمبرنامه ارایه خدمات رفاهی به دانشجویانبرنامه‌ریزی درست (اقتصادی)» مال اندک را افزایش می‌دهد وبرنامه‌ریزی شده باشد معقول و منطقی نیست زیرا تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت بوده و دائماًبسته‌بندی» دارای دو درب در طرفین با دستگیره ازبسمه‌تعالی فرماندهی کل قوا بربقل به دعس و کگازبقل یه بت و داربلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شکهبمهره‌برداری اولیه از واحدهای نیروگاه‌هایبند (د) تبصره (19) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشورء برای اجرا ارسال می گردد.به : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محخترم نیروبه : وزیر محترم نیروبه استناد بند ۵-۱-۳-۴ از ضوابط مدیریت امور بیمه‌ای وزارت نیرو منضم به بخشنامه شماره ۵۴۹۹۶/به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شمارهبه اطلاع می‌رساند:به تعداد کافی و با رنگ‌های غیر محرک جهتبه شرح زیر تصویب کرد:به شماره ۳۲۳به مناسبت فرا رسیدن دهه مبارک فجر و تکریم مودیان محترم مالیاتی» با رعایت مقررات ماده 191 قبه منظور ارتقای سالمت اداری در کلیه فرایندها و فعالیت ها بوویهه ف ،راینودهای مربووب بوه رربه منظور تسهیل فرایند اجرایی حکم بند (ذ) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مبنی بر «کبه منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور قدردانی از خدمات کارکنان شاغل در شرکتهای وابسته (غیردولتی) و در اجرایبه منظور کمک به صنعت. تولید. رونق کسب و کار تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و مساعدت با کارفربه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیین نامه اجرایی ماده )4( قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق. موضوع تصویب نبه پیوست تصویر آیین نامه حمایت از تولید. دانش‌بنیان و اشتغال آفرین در حوزه اقتصاد و اصلاحیبه پیوست تصویر آیین‌نامه حمایت از نخبگان ایرانی موضوع تصویب نامه شماره 235461/ت 60421ه موربه پیوست تصویر اصالحیه بند3به پیوست تصویر اصالحیه های بند3) ضوابط اجرایی موض وع ماده172به پیوست تصویر اصلاحیه بند (3) ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 قانون مالیات های مستقیم که به ابه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویب نامه شمماره139211/ت58962به پیوست تصویر تصویبنامه شماره 137057/ت61217ه- مورخ 1402/08/03 هینت محترم وزیران با موضوعبه پیوست تصویر نامه شماره73403به پیوست تصویر نامه شماره 11/105938 مورخ 1402/05/04 نانب رئیس محترم شورای راهبری فناوری هابه پیوست دستورالعمل اجرایی موضوع بند (3) تصویب نامه شماره 83877/ت60021ه مورخ 1401/05/19 هیبه پیوست دستورالعمل انتشار صکوک اجاره لریالی و ارزی] در سیستم بانکی؛ که در تاریخبه پیوست شیوه‌نامه "" تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی ""مصوب کمیسیون انتشاربه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست صور تجلسه شماره 201-9 مورحخ 120 شورای عالی مالیاتی در خصوص «ابهامات در نحوهبه پیوست. تصویر دادنامه شماره 140109970905810073 مورخ 1401/01/16 هیأت عمومی دیوانبه پیوست. تصویر نامه شماره 122/142676 مورخ 1402/09/22 سازمان بورس و اوراق بهادار شامل فهرسبه پیوست، تصویر تصویببه پیوسه هررسه وهاهدفاآ ههروورآ مهوهد م هدمو به به موهه مامه شهماره352673به کلیه شر کتهای آب منطقه‌ای. توسعه منابع آب و نیروی ایرات توسمه آپ و خاک میرستانبه. شه رداران محترم مناطق ۲۲ گکانه شهرداری نهرانبه: جناب آقای سید محمدعلی افشانیبه: جناب آقای پیروز حناچیبه: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری تهرانبه: شهرداران محتن رم مناطق ۳۲ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳ گانه شهرداری نهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهرانبه: مدیراآن مخت ر مکل سنادیبه: مشاوران محت رم شهردا رتهرانبه: مشاوران محترم شهردار تهرانبه: مشاوران محن رم شهردار نهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محنرم شهردار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شه ر دار تهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مجت رم شهر دار نهرانبه: معاونین محت رم شهردا ر تهرانبه: معاونین محترمبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتوم شهردار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار تهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهردار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: مماو تین مخظرم وزارت نتبهتر است فاصله حدود ۲ متر بین منبع نور و دوربین در نظر گرفته شود. چون حشرات در مناطق خاصیبپشریر ۵ هر خانال هاق روبالبیر و دستورا لعملها ی ها دره‌درا رتباط با مدا رک لزم جهت صدور دفترچهبیس نامه طراحی و اجرای معابر درونبیمه شدگان / مستمری بگیران و افراد تحت تکلفل آنانت- تاثیر امتداد و شیب ناییوستگی بر تونلسازی (شیبها. شیب ظاهری در امتداد محور تونل می‌باشندتاج ما کل دا ی ما در مکی یامد واگ استاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ با موضوع جبران آثار ناشی از شیوع بیماری کرونا ۱تاریخ ارسال پرونده تأخیرات و درخواست تشکیل اولین جلسه کارگروه تاخیرات :تاریخ جلسه شماره پیمان موضوع پیمانتاریی‌چه مدلمهای کاهیدگی و معیارهاییتاسیسات برقی سال ۱۴۰۲تاسیسات ففتی میاذین ففتی غرب ککارون در برابر سیلابتاسیسات و سازه‌های صنمت نفتتاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوعتال «مقررات زدایی و وحدت رویه»تبصره ۱- پزشکان روانپزشک و فوق تخصص در صورتی می‌تواند از تعرفه‌های مذکور استفادهتبصره ۱- کلیه اختیارات و وظایف قانونی وزارت جهاد سازندگی (سازمان دامپزشکی کشور) و وزارت کشتبصره ۲ ماده ۳۵ آیین نامه اداری استخدامی کار کنان غیر هیات علمی دانشگاهتبصره (2) ماده (119) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعهتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱تجح رام و یس ره کهتجدید نظر اولتحریک انتخاب و اعلام گردد. این ترانسفورماتور باید قابلیت تحمل شرایط جریان نامی تحریک و ولتتحقیقات صنعتی ایران. مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین 9 نشتحلیلیهای اقتصادی طرحهای آب در سطح ملیتخر به فمارد ۷۸۱ معالونمت مبنه‌سی,» جزژوهشی و فناوریتدوین و9 ارائه سیاست‌هاءتعیین خط مشی‌ها 9 نیز برنامه‌ریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نتر کیب با ر گذاری نیروها برسازه هایتشر به شما ۱۶۰تشرید شندارد زارد معاونمت همبشدسی» وژوهش و خناوریتصشه‌خانه‌های در دست ساخت و در حال بیره‌برداری)تصن ید به اس 1 مبد‌فیتصو بری از وضعیت کنونی شرکتهای بهره برداریتصویب نامه در خصوص تعیین تکلیف اراضی مازاد بر نیاز دانشگاههاتصویب نامه شورای عائی اجرای سیاستهای یتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب کننده | مدیر کل تجهیزات پزشکی دکتر رضا مسائلی در ۳تصویر 13۷1 با اعمال حد آستانهتعاون ،کار و رافه اجتماعیتعرفه قیمت مطالعات شناسایی تأسیسات و عوارض زیر سطحی بهتعیین عمق مورد نیاز در ارزیابی پتانسیل روانگراییتمدید مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی واحد های حقیقی و حقوقیتمدید مهلتت اتتتراب بته اوراا مالیتاتی و راأ یتیت تاأ اختتف مالیتاتی کته انیضتاأ مهلتت ن دتمدیود ملتوا ترتورته بوه تورتل ماییواتر و رتته وهست کاس را را هکتهیه و تنظیم: دفتر قوانین و مقررات معاونت حقوقی وامور مجلس سازمان تاأمین اجتماعیتهیه کننده: سازمان طرح تهیهٌ آیین‌نامهتوان از خاموت یا گل میخ سردار و یا کالهک برشی استفاده کرد و مطابق با فصل هشتم آیینتوجه : این فرم به عنوان نمونه بارگذاری شده است. پژوهشگران باید برای اخذ فرمتوجه اصلی طراح تاسیسات مکانیکی باید به فضاهای حساس بخش (اتاق های عمل, فضای ریکاوری, فضایتوزیح آن در مدعازن سد4 ۱۵جات اس اک اما سا مار با و انجدول ۱-۳- انواع ترکیبات عایقی به همراه علائم اختصاریجدول ۷-۷- ضریب معادل وسیله نقلیه سبک برای وسایل نقلیه تفریحی در سربالاییجدول ۱۴-۱۵- بر آورد هزینه استهلاک خودروی شخصی به ازای یک خودرو -کیلومترجدول شماره ۳- در آمدجزء (1) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبجمهوری اسلا می‌ابران تاریخ:جمهوری اسلامی ایران شماره :۹۲/۴۲۰/۷۷۰۷۲/دجمهوری اسلامی ایران شماره :۱۴۴۳۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۲۸۱۳/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۱/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۸/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران, ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ۱جناب آتقای دکتر رحمانی فضلی - وزبر محترم کشورجناب آثای دکنر رحمانی فضلی-وزبر محترم گشورجناب آفای ممندسا بر مدیر غامل محترم شرکت ملی حشاری ابرانجناب آقای دکتر خجسته‌مهر. معاون محترم وزیر و مدبرعامل شرکت ملی نفت ابرانجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد-ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانجناب آقای صالح آبادی مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ابرانجناب آقای مهندس امانی مدیر کل محترم هماهنگی فنی و عمرانی سازمان ها و مناطیجناب آقای مهندس جوانبخت-معاون محترم آب و آبفاءرئیس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت مدیریتجناب آقای مهندس خیرخواه مدیر عامل محترم سازمان مشاور ثُنی و مهندسی شهر تهرانجناب آقای نظر پورجناب آقلی مهری مدیرعامل محترم بانگ صنعت و معدنجناجه حسب شرایط و ویژگی های پیمان. گزارش واصله از کارگروه رسیدگی بهجهت دسته‌بندی سطح تمیزی هوا براساس ترکیب شیمیایی آن ۱ باید به استاندارد 14644-8 150 ارجاعحجم سنگدانه‌ی بیش‌تر.ء ضمن حفظ خصوصیات بتن خودتراکم تازه» استفاده نمود. با این وجود در اغلحد آستانه به کار گرفته شده برای استخراج پوشش گیاهی. ۰/۸ می‌باشد.حداقل دو چراغ راهنماء از فاصله‌هایی که در جدول ۸ تعیین شده» باید در داخل مخروط دیذحدول ۳-۴- لیست توابع مختص رده‌های بهره‌وری انرژی در اتوماسیون ساختمان (ادامه)حذف واژه "خوک" از ردیف (2-1) فهرست پیوست بخشنامه های شماره 31091 مورخحسب مصوبه مراجع اعانون واردات طع،، پ،تعیو و نهعرهحسب مصوبه مراجع قانونی، احکام ذیل جهت اطالع و اقدام مقتضی ابالغ میحضشیش هر آهشحقوقی ارتباط تنگاتننگ داشته و قوانین و راهکارهای آیین‌نامه‌های اجرایی یکی از ابزارهای اعماحمایت مالی از هسته‌های دوره پیش‌رشدحور" موضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص جامعه اس رلحوزه ... موضوع: نحوه اجرای آئین نامه بیمه اختیاری مصوب بخشنامه شماره ۶۵۱حوزه تلخیص دستور العملها و ضوابط نحوه رسید گی به ادعای افرادحوزه ستادی وزارت نیرو و شرکتهای تابعه (دولتی) مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به شرححوزه فنی و درآمد موضوع: تمدید کسر حق بیمه تگمیلیحوزه مشترک معاونت‌های حقوقفی» مجلس و آمور بین‌المئل و بیمه‌ایحوزه معاونت بیمه ای و درمانحوزه معاونت فنی و موضوع: ارسال پیام گوتاه به مستمری بگیرانحوزه موضوع: بازنشستگی مشمولینحوزه موضوع: دستورالدمل اجرائی بخشودگی 1 دستور اداریحوزه: بیمه آی و درمانحوزه: بیمه ای و درمانحوزه: درمان و بیمه ایحوزه: مشترک حقوقی و معاونت بیمه ایحوزه: مشترک درمان و بیمه ایحوزه: معاونت بیمه ای و معاونت برنامه ریزی» مالی و پشتیبانیحوضه‌های آبریز و دفاتر مستقل شرکت مدیریت منابع آب ایرانحوطاسوت ار موضوع: ضوابتط اجرائیحیین قیمت تمام شده واحد آب زیرزمینی وخازن های موازی در پست های فشار قویخازن های موازی در پست های فشار قویخاکب‌ای شور و ددیدی در آیرانخر رح کلعر یاهع وا له دح درخر روا او را امه اهخزانه دار محترم کل کشورخم که منطبق بر ضوابطخمهوری سا ین ایران تاریخ؛ ۹ رزخمینی ( ره ) که کمتر از ۵۰ سال سن داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص دیگری قرار نداشتهخن الاسلام و اتمملهین چناب آقای لیسی اون اول محترم قوه قسالیهخود مالک مشمول یارانه .بافندگان فرش وضاغلان صنایع دستی شناسه دار و..) درقالبخوزه بخ موضوع: بیمه اعضاء انجمن صنفی بخشنامر انخی و ار تال ,کار وراه احّی پوت دارد7۵ در اسمش هر رشتد- پایداری در برابر عوامل جویدار تبرت در لا رندار تبرت درل دردارآن محترم مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهراندارح‌های آب 9 کاضصلاب در در حله تقصیلیدارم از ۲ ید ری زارت ارداز وسانی به صنایمدتم رالحدل اجرایی خدمات بر هدب رداریدختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوتددماید دراحی سارهدهای اتحال ودر ااهرا مرهرراتدر اجراء اصل یکصلد و بیست و سوم (۱۳۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایراندر اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون موافقتنامهدر اجرای بخشنامه شماره ۷۹۳۳ مورخ ۱۳۹۹/۱/۲۶ وزارت تعاون کار و زفاه اجتماعی و دستورالعماندر اجرای بخشنامه شماره ۲۵۱۱۹۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی.در اجرای بند (ب) ماده (۲۸) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگیدر اجرای بند «۱» هزارو دهمین جلسه هبأت مدیره مورخ ۸۶/۷/۲۳ مقرر گردید تا اعحضاء شرکت تعاونیدر اجرای ماده ۲۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴در اجرای ماده «۴» قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب ۱۳۹۴ و به موجب ابلاغیه شمارهدر اجرای مفاد تبصره (11) ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با عنایت به مفاد قانون اصدر اجرای مفاد دستورالعمل شماره200/1401/530در اجرای مقررات تبصره (1) ماده (123) اصلاحی قانون ثبت (موضوع ماده 10 قانون الحاقدر ارتباط با رسیدگی هاا و بررسای هاان ان ااه شادهدر این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:در این بخش برآوردی از توانایی و قابلیت ایجاد خوردگی داخلی انجام خواهد شد. خوردگی داخلی. کادر این بخش فرض می‌شود که ۶۵ درصد از مسافرین ساعت اوج در ۳۰ دقیقه اوج به بازرسی گمرک وارد مدر این دستگاه تشعشعات خورشید از طریق یک کره شیشه‌ای شفاف که بر روی پایه‌ای متصل است با متمدر این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مربوط به سیستمهای مقاوم در برابر بادر این فصل مشخصات فنی عمومی و اجرایی سیستمهای صوتی و کاربرد آنها در طراحی و اجرای پروژه‌در بسیاری موارد. جمع کننده جدید در امتداد خط یک تیر یا شاه‌تیر قرار می‌گیرد. معمولاً این مدر تصفبه خانه‌های فاضلاب و بردازش آندر جهت گردش کاری مناسبء نحوه وارد شدن به اتاق احیا و خارج شدن از آن به دو روش امکان‌پذیردر دی خدمات محالحاتشدر راستای اجرای بودجه مصوبه سالیانه شهرداری تهران و با هدف شفاف سازی و اصلاحدر راستای اجرای سیاستهای کلی نظام اداری مصوب ۱۳۸۹ و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مبارزدر راستای بهینه‌سازی و بهبود مستمر فرآیندهای اجرائی, از تاریخ صدور این دستور اداری. تغییرادر راستای تنقٌیح, تجمیع و تلخیص بخشنامه ها و دستورهای آداری. شفاف سازی مقررات. تسهبل در اردر راستای تنقیح» تجمیم وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای آداری» شفاف سازی مقررات. تسهیل دردر راستای تکریم مودیان محترم مالیاتی میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده22در رال نادٌذ‌اری و حشاریدر رت خمان درحاه فنادایی رایدر رست خددات دتاالحاتدر رست مرس( رل رسدر رسی بتانسیل لنذزش دردر صنایع مرتبط بادر صورت استفاده از تابلوی ایزوله کلیه کلیدهای خطوط خروجی آن از نوع دو پل انتخاب شوند.در صورت لزوم می توان برای عبور این جریان هواء ازکانال |[ اشکل در داخل سقف کاذب بادر صورت نیازدر صورت پیش‌بینی این واحد. در نظر گرفتن هراسه‌ی این فضاهادر صورتی که قفل نمودن درپوش‌های سیستم لوله ایستاده خشک مورد نظر باشد. این کار منوط به تأییدر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعیدر صورتی‌که طول راهروی مستقیمی از ۲۲ متر بیش‌تر باشد.ء بهتر است با ایجاد تغییراتی شامل تغیدر قراردادهای صنعت‌نفتدر نامه ریژزی ازمایشی‌ای رد ویدر وت و اس نقص در جوش (موجود)در ورد خدار زمین ذرزهدر وردعش کی ماش دم !النافتشدر پاسخ به استعالم های به عمل آمده بدینوسیله تصریح میدر پایین سپرء فشار مقاوم از راست به‌چپ برابر است با :در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنهدر یرم سّدی...دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست « قانون موافقتنامسهدراجرای بند " ۴" یک هزار و پانصد وهفتادونهمین جلسه‌هیات مدیره محترم سازمان» مصوب ۹۴/۱/۲۶ ددرادن ,یسو یا یا یاناسدرامد در موارد زیر اصلاح و جایگزین میگردد:درجه‌بندی بیمارستانها بر حسب امتیازات مکتسبه بیمارستانهای عمومیدرخصوص اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02درخواست. اعلام و بهره برداری از سوابق بیمه شدگان همچنین حذف مکاتبات دستی و تشکیلدرزهای باز: این درزها باید با فروکردن و سپس درآوردن نوار چوبی» صفحه فلزی یا سایر قطعات موردزمان ام و پوو سوردزمان بنادو و تشتیرا دردستمرالحم, فموئه بر داری |دسته رالحمل حذر و تجیزدستو رالعمل محاسه حریم حاه و ثناتدستور العمل نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی موضوع ماده (37) اصلاحیه آیین نامه اجراییدستورائدمل حفانلت از دارایی مشتریدستورالحمل حفاذلت و ایمنئی دردستورالع مل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل اجرائی آن به شماره ۸۰۵۵ مورخ ۱۳۹۷/۱/۲۹ (تصویر پیوست) و بر اساس طرح طبقه‌بندیدستورالعمل اجرایی آن به شماره ۲۶۵۳۷۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ و بر اساس طرح طبقه‌بندی و ارزشیابیدستورالعمل اجرایی شورای حفغ حقوق بیت‌المال در آمور اراضی و منابع طبیعی کشوردستورالعمل احجام و اوزان قانون بودجه سالانه کشورء به منظور تبیین حیطه مسئولیت‌هایدستورالعمل بررسی ویژگیهای عمومی آندستورالعمل تعیین مناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکاریدستورالعمل ثبت کشتیها به صورت اجاره کاملدستورالعمل شستشو و گندزدایی شبکه‌های آپرسانیدستورالعمل صخور پروافه اشتغال به کار آموزشدستورالعمل ضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای آسفالت دردستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات ودستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارضص پرداختی سفارتخانه ها مأموریت های دیپلماتیک. پستدستورالعمل نحوه تکمیل و تنظیم اسناد همسان پیمان‌های پژوهشی میدان /اکتشافی محور بالادستیدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی در موسسهدستگاه های اجرایی،مهندسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاه های اجرایی،مهنذسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاههای اجرایی, مشاورین و پیمانکاراندستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه بهدسذم رالحدل در هدر داری ودسهء رالعمل در ه‌برداری ودشریه هار رد مسااروندت مبنتسمی, رپژوهش و ضاورقدعاد را دبس رودخاده‌ها 9 دخازن مرهادفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :دفتر امور فنی » تدوین معیارها و شرکت مدیریت منابع آب ایراندفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور مقررات ملّی ساختماندفتر توسعه مدیریت و تحول اداریدفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیدفتر مدیریت منابع فیزیکی و مجری طرح های عمرانیدفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مهندسی و معارهای فنیدفتر مهندسی و معیارهای فنندفتر مهندسی و معیارهای فنیدفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفترنظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فدقد یاه دفت و دارده از نظر طول تیرء قدرت |ده مه و همم ام هممدوابنا فعالیت شرکتهای ثالث ارائه دهنده خدمات پس از فروشدوب در ساماندمی رودشاده۵۵)دوخت به پشت (اتصال بار جانبیی)دومین جلسه مورخ ۸۷/۸/۱۴ هیات محترم مدیره " زفان خانه دار" با رعایت شرایط مقرر دربیمه صاحبادون پا ره آیین نامه شورای عالی تامین اجتماعی موضوع ماده 18دکتر سید‌حسن امامی رضوی و دکتر محمودرضا محققدیافراگم باید از اتصال مناسب جهت انتقال بار به قاب فولادی مهاربندی شده یا قاب‌های فولادی بدیران کل محترم امور مالیاتیدیزل ژنراتورهای اضطراری دردیزل ژنراتورهای اضطراری دردین مقدس اسلام بعنوان مکتبی اجتماعی و انسان سازء اصل مشارکت و مسئولیت همگانی در پیشبرد اهدذکر این نکته ضروری است که استفاده از این منحنی‌ها و تعریف فشار آب منفذی مورد استفاده در نمرآهنمای مشار کت مردمی در طرح های اب 9 خاکرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس منترم دانشگاه عاوم پزشگی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشوررئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمیرا تممو ری امامت ۱۳۳۳۶۸را خنمای واگذاری از نشعاب فاضااب بهرا سار وتمارت ارو ی حرات لا مات رو پنسا اشرا مت ۷وری «ست ۲9 صفحهرا معاونت امور فنیرا نام یا ی رد یرواف« ورک رس علواعمرا یا هارو راک نواعا ترازو یرات عاولی ,کار و راد ای وت وارورات مموری وه راراخنمای یننه‌بندی سبل و تتیین حد بسترراد اندازی و نحوه استفاده از نرم افزارهایرادنثمای کار برد ددل‌های تجچربی و نذاریرادننمای بررسی پیشروی آبهای شور دررافتمای برّره برداری دبدرولیگی ازرال مو ریاس ی‌ارالی شماره: ۹۹/۲۱۷۰۸/۵۰۰رامئثمای را بار دل راسدحب رودخاده 15رامنمای بر. رد در داری وذن.داریرانئها ی کار برد اشنماد مرشد‌دی درراه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراهراهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرفراهعتمای بر داشت مصالح رودخادئه‌ایراهنمای ار زیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازه‌های وابستهراهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای شریانهای حیاتی سامانه گازرسانیراهنمای انتخاب مشاور به روش بودجه ثابتراهنمای انتخاب مشاور به روش تعرفهراهنمای انتخاب مشاور به روش تک گزینه‌ایراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیتراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیت و قیمتراهنمای انتخاب گباهان در فضای سبزراهنمای برنامه‌ریزی و طراحی معماری بخش مراقبت ویژه جراحی قلب ۲516راهنمای جامع مطالعات طرح» بهره‌برداری و نگهداری سامانه پیش‌بینی و هشدار سیلراهنمای طرا حی» ساخت و نگهذاری کو ره‌هاراهنمای فعالیتهای دارای ۵ درراهنمای فنی پایش وضعیت درراهنمای فنی پایش وضعیت در سیستمراهنمای مطالعات خیدروژ نو شیمیایی درراهنمای مطالعات ژئوفیزیک در آهای زیرزمینیراهنمای نمونه‌برداری از آب زیرزمینیراهنمای نگهداری و تعمیرات تصفیه خانه‌های آبراهنمای کاربرد مدلهای ریاضی درراکب سهامی ابر یت اینراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکنمای دز ردق در سازه‌های ازرای ال داب ری ور یمال ! مل سب‌شمرای عالی فنی شهرداریرباص تموری ب وست راربر ردیابی در کشوررت‌ساان سازمانع اداری واسیرای لوررخنمودهایی در سیاستگذاری مدیریت آبرخواران به صورت همزمان انجام شده و کمردیف سواالت با توجه به شرایط و محدودیترس یا واتر را, نلااخا بسرارورسای موْسسات دولتی باگستره کشوری حداکثر(۳) پست در سقف پستهای مصوبرسد کید مد را ما مه یچ اصرضایت کارکنان قراردادی کارگاههای پیمانکاری» از تاریخ اجرای نصب اولین نگارش پائیزهرعایت ضوابط فاصله تکیه‌گاه‌ها در کانال‌ها مطابق با 5۸1۸۳1۸رفع ابهام از قسمت اخیر بند1رل بر رت را ری ا۵ ای اب اراس ۱۴۰۳/۰۴/۱۹رم این ۲۷۳ ما۹۵رم هر ام اما وا را رم مت تر مت ی کت ی رو تو اپ ارد تا ار تب تومن ۷رنگ خاک-رنگ زمینه خاک را با سامانه علائم مانسل (هیوء ولیو و کروما) مشخص نمائید. به عنوان مرنگینه‌های زرد شامل اکسید کرومء اکسید روی و اکسید کادمیومرنیس کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانره تما زد که امه که ری خی روصتره شطی کر چا شماره سا اسرو ارور نا از نره نا اد او ۹ هر ۶۸ موجرو و ریا سا اهاط داح باروش ساده شده مدل تحلیلی که اینجا توضیح داده می شود. عبارت است از مدل کردن قاب دال -ستونی,روش های اکتشاف در زمین های کارستیروش های جلو کیری از خوردکیروشای الکذریکی مقاومت ویژه و لر زه‌ایرول بازکن همراه با دستگاهرک به را اره ۲۸۵رگا : ضریب زلزله جانبی اصلاح شدهری * توان مورد نیاز در خروجی موتور (اسب بخار یا کیلووات)ری اسلا ی اران راز باری اطای رای اس ۱۳۹۲/۱/۱۷ری در فاصم مویارم و خصشرریاس یاران ده ریا راریاست جمهوری بسمه تعالیریاست محترام تأمین اجتماعیریاست محترر جموروری بره سیوسرت«ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایران :ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران ِریاست محترم شعبهریز اقلام مشمول و غیر مشمول پیوست یازدهم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحقات آزئوشیزیک و نقش آن در مهندسی آبزئوفیزیک و نقش آن در ممهندسی آبزئوفیزیک و نقشس آن در ممهندسی آبزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیزان اداری راکو راعت: ۱۱:۲زان باه و لوور ورزان رام و وج تورزب عح کا را هکیت لس سَنَ سرزدوفیزیک ونتش آن در مندسی آب,زرد رل فدمام رشرت لجرانت ن ریت در سرزشگندی و بعازی خای برای دشترایی کهزمینه‌های بروز فساد و با هدف استفاده بهینه از ظرفیت‌های پیمانکاران. مشاوران و تأمین‌کنشدگازهکشسی 9 بسازی خاک برای دشتهایی کهزک کا. کار را ان نت ۳ ۴ رز ها ملظسأدان بر مت و یاه رک سور رت نداردسا ری ولذارت را وی حراشت الا مات رو ای " ,سا مان "امن احای ۱ صاوو ساب غرم و بو مر مت جما وی » بوست: نداردسا یا ورا جیب یر سا دا اه دیر اور اسم ۳5 راساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و دساختمان‌های حغالت در مقابلسادالش ان یلگ با سین وآروسار ماه رس در رم ارساران "انا ای راساربان اداری وا کدی سور را نداردسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورساز ان مور و وربا ورویساز مان برنامه و بودجه کشورساز مان بناهدر و دریانوردیسازدان ارنامه و (ءدجه تَدْ ورسازمان آب و برق خوزستانسازمان آدرای و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان ام و لووجر سورسازمان امور اداری و استخدامی کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه -وزسازمان برنامه و بودجه -وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه آبرانسازمان برنامه و بودجه ابرانسازمان برنامه و بودجه وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه- وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه- وزارت یروسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودحجه کشورسازمان ربانمه و بودجه کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران - سازمان ملی استاندارد آبرانسازمان مد بربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ربزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برفامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگریسازمان ها و دستگاه های زیر مجموعه وزارت امور اقتصادی و داراییسازمان یام و لووم ورسازممان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازه و تمامی اجزای آن باید در برابر گسیختگی در زمان رویداد نهایی مانند زلزله طراحی شوند.سازیازه نادار دسا یور و تداردسامان با و لوو لورسامان با و لوو لورسامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند.سای در شود ترادسخصی افراد باید از پرده یا سایر روش‌ها استفاده نمود.سر فصل‌های نمونه برای خلاصهسر کتهای حفاری و پمپازسرا زا تسیا کم را وی بو دنل وسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امورمالیاتی شهر و استان تهرانسرپناه ایستگاه های اتوبوس و اتوبوسسری یا موانعیسس وزارت «فاع و سای سروا یم بیوست:سسط ست سار هگا رک وسشورای ی سهرداری دیهان درسل فقروردین ماه ۱۳۹۸ در استان‌هاسلامت کارکنان صنعت آب و برق و با عنایت به موافقت سازمان تأمین اجتماعی و مجوز بیمه مرکزیسم رک ست ی اهر وی اک اه یا ویک وج یهسنا تابن بای دج موب درا است. ام سم رممری دود العان)» ریک نداردسند 3292سند 3360سند 3361سند 3362سند 3363سند 3364سند 3365سند 3367سند 3368سند 3369سند 3370سند 3371سند 3448سند 3451سند 3506سند 3515سند 4007سند 4059سند 4102سند 4209سند 4503سند 4504سند 4628سند 4914سند 5012سند 5015سند 5023سند 5025سند 5027سند 5029سند 5053سند 5060سند 5088سند 5096سند 5098سند 5099سند 5103سند 5104سند 5119سند 5120سند 5139سند 5141سند 5146سند 5149سند 5150سند 5151سند 5154سند 5155سند 5156سند 5159سند 5161سند 5162سند 5163سند 5167سند 5170سند 5171سند 5176سند 5178سند 5179سند 5184سند 5197سند 5199سند 5200سند 5211سند 5215سند 5223سند 5227سند 5230سند 5231سند 5233سند 5235سند 5236سند 5251سند 5253سند 5255سند 5256سند 5257سند 5260سند 5262سند 5263سند 5276سند 5299سند 5302سند 5303سند 5305سند 5306سند 5311سند 5330سند 5333سند 5335سند 5338سند 5339سند 5340سند 5348سند 5352سند 5389سند 5402سند 5436سند 5437سند 5439سند 5553سند 5568سند 5681سند 5719سند 5721سند 5733سند 5745سند 5750سند 5762سند 5864سند 5893سند 6001سند 6007سند 6010سند 6013سند 6018سند 6032سنف ملی توسعه بخش بهداشت و دره‌انسنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری ازسوزن تا ابتدای قوس قائم با ۰/2 در نظر گرفته شود. در صورت عدم وجود فضای کافی, حداقل فضای بیسیستم های کنترل و اتوماسیون در پست های فشار قویسیم از ال در اثرازنسیون آمور زیربنایی؛ صنمت و محیط زبست در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ بنا به پیشنهادشاخ صه‌های مرحله‌بندی کار در رودخانه. امکان پذ بری اجراء زمان‌بندی مراحل کار و سرعتشبوه نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات « قراردادها»شده دوره ها با اولو یشده مرام من گروه از مودیان اشخاص حیحا (صا مان مشاغل) که مورام ممکرورد وال1401شر کتهای مادر تخصصی و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرایط عمومی بیمه تمام خطر نصبشرایط عمومی قراردادشرایط مدیریتی و اجرایی اندازه‌گیریشرت سیهامی مد بر پت سابع ۸شرح ردیف : لوله فولادی سیاه درز دار به قطر نامی ۱۵ (یک دوم اینچ). رستّه ؛ ساختمان و ساخ<شرح عمومی خدماتشرهنگ فنی آبیاری و زهکشیشرکت تأمین اندیش ایرانیان به موجب دادخواستی اعلام کرده اند که :شرکت سهامی مد بر بت منامن آب ابرانشرکت سهای مذبریت این اب ۲شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی و توسعه نفت وزارت نفت هندسه پارس هندسه پارس کاوششرکتهای زیرمجموعه در صورت عدم اجرای چارچوب قرارداد ضمیمه با شرکتهای بیمه‌گرشرکتهای ماک بیس سی مشاأور در طرحهیای دیشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, سازمان‌ها و موسسات تایعهشرکت‌های مادر تخصصی,. ساتبا. موسسات و مراکز آموزشی و پژوهشیشر‌رداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شفاره: شرا ار باشماره ۲۱۰۶۹ 0۵0۵3( روزنامه رسمیشماره ۱۸۵۴۲۱ ۱۳شماره نشرد شر به ۰۵ ۰شماره ویزه نامه ۱۰۵۲شماره ویزه نامه ۱۱۱۹شماره ویزه نامه: ۹۸۵شماره ویزه نامه: ۱۰۱۰شماره ویزژه نامه: ۲۱۱۶۷شماره ویژه نامهشماره ویژه نامه: ۱۰۰۰شماره ویژه نامه: ۱۰۲۵شماره ویژه نامه: ۱۰۳۴شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:شماره: تشاد هرهبشماره: وفرفدرب مهشماره: یرف در رده هرشهر دارآان محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهر دارآن محترم مناطق ۲۲ کانهشهردار محترم تهرانشهردارآان محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهردارآن محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداراآان محترم مناطق ۱ الی ۲۳۲شهرداران محترم مناطق ۱ آلی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۳ کانه شهرداری تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهرانشهرداران محنرم مناطق ۲۳ کانه شهرداری تهرانشهرست و شناسنامه نرم افزارهایشهفرست خدمات مطالعان مر حله دوم( تشریحی) وشورای اقتصاد در جلسه مورخ 13شورای عالی فناوری اطلاعات و در راستای آیجاد وحدت رویه در اجرای فعالیت های مرتبط با توسعه فشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهران (شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران ؟شورای عالی فنی شهرداری تهران رشورای عالی فنی شهرداری تهران رزشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی کار با حضور نمایندگان سه کروه (دولت .کارفرمایان و کار گران ) در جلسه مورخ ۱۳۹۷/شورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری نهرو ی ینشورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیره‌نویسی اهدای سلول‌های بنیادی خون‌ساز و بانکهای خونشورای‌عالی اجرای سباستهای کلی اصل ۴۴ ثانون اساسیشویا و پاسوخیای ایجاد شوده در اعضوای سواختمان را می توان به دو رروهشکل ۰-۱۸-۱۰ اشکال مختلف برای مهار تجهیزاتشکل ۸-۶- نحوه اجرا با یک رول پیوستهشکل ۲۳-۳: مفصل نوع یا راشکل ۳۷-۱۲- نمایی از آسیب دیدگی سگمنت در حین پیشروی ۲881شکل ۳۹ تقرس مرکب حداقل برای رابط چنبری خروجی (مرعت طرح رابط ۳۰ کیلومتر در ساعت)شیرهای سولنوییدی در مدار هیدرولیکیشین لیسی فهرروی و دیش میت نان وت ۹ در ایصاحبان حرف و مشاغل آزاد در این آئین‌نامه به افرادی اطلاق می‌شود که برای انجام حرفه و شغل مصفحه پوششی شماره ویرایش:صلی دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانصنفی نمایندگان شرکت بیمه معلم از تاریخ ۸۷/۳/۱ مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی قرارصوس با رخست «ارانضای کارگروه تخصصی و عمومی و ویژه تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به تأخیرات پیمان در وزارت نفضریب ریالی سال ۱۴۰۱ به میزان ۳۳۵۳ ریال تعیین شده است. به استناد ماده ۴۹ قانون خدمت وظیفه عضوابتدٌ نصب و راه اندازی» جایگزینی (استان) و جابجایی تجهیزات پزشکی سرمایه‌ایضوابط خدمات پس از فروش شرکت های تجهیزات پزشگیضوابط و معیارهای انتخاب سامانهضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای عملیات اجرایضوابط کلی پذیرش طرح‌ها به منغظور اجرایی‌سازی شمضوع مقررات ناظر بر جرانم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوبطبق ضوابط قیمت گذاری کلیه کالاها (تجهیزات پزشکی ) که با ارز آزاد وارد کشور می شوند ومتقاضیطراحی بناهای در(طول موج‌های کوتاه‌تر نور به شکل شدیدتری توسط جو پراکنده می‌شوند و بنابراین بر کار رصد تاثیع مصوبه: ابلاغ نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاکعا موضوع: اصلاح نحوه محاسبه مستمریعبارت زیر به عنوان تبصره به بخشنامه شماره 200/1400/65 مورخ 1400/10/01 الحاقعرضه کنندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی سراسر کشورعطف به نامه شماره ۱۱۰۳۷۹ مورخ ۱۶۰۰/۹/۲۱ در اجرای اصل یکصدعملیات خاک‌ریزی و تراکم آن پس از لوله‌گذاریعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای ضوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصفهای شوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصلهای ضوره های آموزشی برایعنوان دوره: الزامات عمومی تأسیسات برقیعنوان ضابطه حمابت از تولیدعنوان فرم درخواست. ثبت وسابل پزشکی ۱عون دستورالعمل ثبت تجهپزات وملزومات پزشکی (تولید داخل و وارداتی) ٍعون نی و جهز ایغیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککارفراخوان بکارگیری کارشناسان واجد شرایط برای همکاری کارشناسی با شورای عالی فنیفرسایش رسوب در آبخیزهافرسایش شدید سواحل دریا در محل مصب گردیده و کف کنی زیادی در پایین‌دست آن به وجود آمده» ضمنفرم انصراف از درخواست انتقال کسور بازنشستگی از سایر صندوقها به سازمان تامین اجتماعیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفصل تسنسم - جداسازی لرزه ای در بهسازی سازه‌ها ۳۹فصل دهم : الزامات کاب لکنسی منوازن و فیبر نوری ۱۹۷فصل دهم: سازه با میراگر109فصل سوم- دستورالعمل طراحی و کنترل لرزهفصل سوم- طراحی و ساخت منظرراه ۳۶( ۵۸۳فصل ششم - رفتارسنجی زمین‌لغزش با استفاده از تکنیک نداخل‌سنجی راداری ۹۹/۰۹/۲۶ ۱۷۹فصل شم الزامات طراحی سیستمهای سازه‌ای با عملکرد برتر ۱۴۰۳/۰۶/۱۵ ۱۵۵فصل مالیات بر درآمد حقوقفصل نهم- رونسنایی پل‌هاء راههای مرنفع و تفاطع‌های غیر هم‌سطح )۱۳فصل هفتم - اصول فنی و مراحل ساخت آیشکن‌ها ۸۳فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 133فصل چهاردهم - قیر در راهسازی ۳۹۵فصل چهارم: مالیات بر درآمد مشاغل ی ۳۱فعالیتهای خدمات‌رسانی مرتبط با سامانه‌هایفلاش تانک)- تعیین معیار مصرف آب وفنی و زیربنایی پژوهشگاه نیروفنی‌و درآمد و درمان سیستم جامع کمیسیون های پزشگی «فهر ست و شناسنامه نرم افزارهای مهندسی آنفهرست برخی از مودیان مالیاتی که نسببت ببه ارسبا س اسبتردادظ انهارنامبه دوره مالیباتی (هبارفهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۳فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۵فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نص تلمیبه خانه های نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب تلمبه خانه هاک نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب تلمبه خانه های نفت و انبارهاکی نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌هاکی تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای سرجچاهی نفت و گاز و چجند راهه ها - سال ۱۳۹۳فهرست بهای واحد پایه رشته ابنیه سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۴۰۰فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوفق توزیع نیروی برق سال ۱۳۰۲فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوق توزیم نیروی برق سال ۱۴۰۰فهرست خدمات مرحله بهره‌برداری و نگهداری سدهافهرست خدمات مرحلهه شناسایی رسوب‌سنجی و رسوب شناسیفهرست دانشگاههای دولتی دارای حداقل یکی از رشته های مهندسیقابلیت تنظیم درجه حرارت بدن نوزاد از ۳۴ تا ۳۸قانم‌مقام محترم وزیر ات۳ 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنقانون برنامه پنحم توسعهقانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشورقانون تأمین اجتماعی مصوبت ۱۳۹۵۴ و الحاقی دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۹۳۱ مصوبه بواره اه موصوقانون تدوین و تشیح قوانین و مقررات کشور که با عنوان طرح به مجلسس‌شورای اسلامیقانون جهش تولید دانش بنیان- مواد 1055-147-148قانون جهش تولید مسکن سقانون راجع به اصلاح ماده ۲۱ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروبی و مواد خوردنی و آشامقانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۸۳/۰۲/۱۲)قانون مالئیات های مستقیمقانون مالیات برقانون مالیات بر ارزش افزودهقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400/03/02قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب 1400قانون مالیات هایقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیم (به شماره6978قانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مربوط به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ترکیبقانون نغلام مهندسی و کنترلی ساختمانقانون پایانه های فروشگاهی وقانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی موادقانون کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دربایی دربای خزرقرارداد شماره یدقعمرات اساسی. خرید تجهیزات وقنک آب‌ها و قأسیسات پایانه‌ای استباایکقچء ست نات مک کت ده که نفورکیملا وزارت امور اقتصادی و دارایی مدالاه ی رای کا سو وی ها رای زکلغو ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۸/۰۶/۱۰)لوسر هس وکا 7 حمایت تأمین‌اجتماعی از حادثه‌دیده ناشی از کار مشروطلوله یا قوطی با قطر یا بعد کوچکتر و مساوی177لوله‌کشی آب سرد و آب گرم مصرفیل‌سا ان نارمان یام و نووی آسور بومت: تاردما ّ ,کت صوییم هیا و مهن کی سم اس طسقما یر پیش را شیمماده۱) این دستورالعمل با توجه به مشکلات موجود در عدم استفاده مجدد از کاشتنیهای ارتوپدی درماده11) قانون مالیات بر ارزش افزودهماده17) قانون جهش تولید مسکنماده 1 تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از محموعه قانون» مقررات, آئین‌نامه‌هاءماده ۱- سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان, باماده ۱۵- رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان مکلف است کل هزینه واحدهایماده ۱۹ - کلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند با مرخصی استعلاجیماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی» آشامیمارا ن "ان بای برمارا ن "ان بای برمالیاتی به سود تقسیم نشده شرکتماما رام و وود ورماما مار و لو ورماما ناران رام و لووی سورمان باه و لووجرم ورمان نامه وود ازمان یام و لوویز سورماندان "نی ور ارت عاولن کار و رداه اتا 59 موست: اروماوت اس ری بر و فاوری مور یسلا امران ۱ ۳۶ ۱۶ماوت ای رای سمه تعالیماولی) مار کی) رد «فاوری مور ی اسلای ان ۲ به به۵م۱مبالغ به میلیون ریالمبانی و ضوابط طراحی شبکه‌های جمع آوریمبحث یازدهم مقررات ملی ساختمانمبند‌سی در دروزه‌های مدندسی آتمتاون محترم وزیر ورئیس شورای قدوین مقررات ملی ساختمانمتاونت برنامه‌ریزی و فنأرت راهبردی رییس جه: ورمتقاضی انذرادی (انعقاد پیمان با موسسه و پژوهنده)متقاضی انفرادی (انعقاد بیمان با بژوهنده)متمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتناسب با سنوات پرداخت حق بیمهمجلس شورای اسلاسی یلا پدوسسش ومجموع خارج از قضور با آهنسات همپوشانی هامجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناء ۳۷مجموعه قوانین و مقررات حوزه سازمان بیمه سلامت ایرانمحاول سم ری زر ولو فاوری در ی املّی اران ۱7۸۳محاون مرن رک رو و او دی ای این ۲ب رحمحاونن در ری ور (1) ومد ۳۹۳محترم شهردار تهرانمحدوده نوسانات ولتاژٌ در نقطه اتصالمحص و اس هس حطر, وممحمصصصی ۹ که اس امس سر در موم متاممحو مت مر ی ول وفاوری در ی اسّای امانمحورهای بلند و کوتاه با روابط زیر بیان می‌شوند:مختلف اعم از خریدء مناقصه» مزایده» سرمایه‌گذاری» مشارکت یا ترک تشریفات» توافق‌نامه یا تفاهمخلوط کن (از جمله کامیونهایمدا این ای رت داردمدارهای برق‌رسانی و کنترل به نحو رضایت‌بخشی نصب شده‌اندمدب رآن عامل شرکتهای اصلی و فرعیمدبران کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدریان کل محترم مستقل ستادیمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدیبران و روسای محترم واحدهای ستادیمدیر کل محترم امو... ر مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی استانمدیر کل محترم دفتر روابط عمومی و فرهنگ‌سازی مالیاتیمدیران عامل محترم بانکهای دولتی، غیر دولتی، شرکت دولتی پستمدیران محترم دادرسی سراسر کشورمدیران محترم دادرسی مالیاتیمدیران محترم دادرسی مالیاتی استان ها /شهر و استان تهرانمدیران محترم شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورسمدیران محترم واحدهای تابعهمدیران کل محترم ادارات امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتی ...مدیران کل محترم واحدهای ستادی ِمدیران کل و روْسای محترم واحدهای مستقل ستادیمدیران/ سرپرست های محترم دادرسی مالیاتیمدیرعامل محترم بانک ملی ایرانمدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشورمدیرعامل محترم شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامینمدیرکل محترم/معاون محترم حسابرسی/مسئول محترم حوزه حسابرسی اداره کل امور مالیاتیمدیریت تعار الزام شهرداری تهران به تهیه و ارائه لایحه برنامه عملیاتی واکنش اضطراریمدیریت محترم مهندسی 9 طرحهای شرکت ملی گاز آبرانمر در یرم مرومر عم جتماعی و فرهنگیمراحل کلی ثبت تا شناسه گذاری وسبله پزشکگی دار اداره کل تحهیزات و ملزومات بپزشکی سازمان غد)مرت وک بای را چا مکمرروی بر تجربیات برنامه ریزی آبمروری بر ضوابط 9 استانداردهای انتخابمرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازیمس وا مرا 7 را سا اندمشارکت مارون کاران و مهندسی و خدمات چاه سی لندمشاعصات ثنی عمومی و اجراییمشاور مختلف خارجی در طول سالیان متمادی, پایگاه سست و ضعیفی را برای نظام برنامه‌ریزی فراهممشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشتدل بر :سار جدد)مشخصات عمومی ساختمان در فرم ارزیابی سریع با مشاهده از بیرون ساختمان تکمیل می‌شود.مشخصات فنی تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر چراغمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری تابلوهای ترافیکیمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری حفاظ هامشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی جریان ضعیف ساختمانمشخصات فنی و اجرایی روسازی مسیر اتوبوس های تندرومشخصه‌های حرکت زمین در حین وقوع زلزله از طریق لرزه‌نگاری در نقاط نصب لرزه‌نگارها به‌صورت تمشموئین ماده ۹۵ قانون تأمین اجتماعیمصالح و فر آورده‌های ساختمانیمصرح در این قانون از جمله قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاریمصوبه شورای عالی اداری در مورد واگذاری امور پشتیبانی دستگاههای اجرایی به بخش غیر دولتیمضخصات فنی عمومی راهمعا و مت اس ری ار لو ناوری مسر ی اسلّمی امرانن رامعاد لیس مود و دسا ایمعالونت برفامه‌ریزی و تغظارت راهبردی ریس جمهورمعالونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعاوئت حقوقی و آمور مجلسمعاوئین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اسلیمعاودت فنی و عمرانی پل ۳۳معاودت فنی و عمرانی پوسمعاودت فنی و عمرانی پوسمعاوست فنی و عمرانی نمیمعاوشت دی رایمعاول اس ری دس وفاوری در ی الم مان ۲ب ,۱۳۹۸معاول در ای راست مموری سم ۳۴۴۲معاولی ر ور سارمالش ام و لو وجلور پوت نداردمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهورمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم علمی, فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور منضم به فهرست اطلاعات (1098)معاون محترم منابع انسانی و تحقیقات شرکت توانیرمعاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایرانمعاون وزبر و رئیس سازمان فدمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهران ۱معاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار نهرانمعاونان محترم وزبر نفتمعاونان محترم وزبر و مدیران عاسل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیرمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفت ۱معاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محضرم هر دار تهرانمعاونت آمور آب و آبفامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و ابفامعاونت آمور مهندسی و فناوریمعاونت آمورمسکن و ساختمان عادیمعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و ابفامعاونت امور مسکن و ساختماد رهمعاونت بر نامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برفامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌رپزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جه‌وورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وزارت نیرومعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جممهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمیورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جموورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریاست جه‌موریمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهورمعاونت علمی و فناوری ریبیس جمهورمعاونت فنی و عمراتی ماشمعاونت فنی و عمرانی را شوهمعاونت فنی و عمرانی را وهمعاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران رامعاونت فنی و عمرانی شوهمعاونت فنی و عمرانی وال۳۳معاونت فنی و عمرانی وسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرست:معاونت فنی و عمرانی پیوسس,معاونت فنی و عمرانی یرسمعاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازیمعاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی سازمان نقشه‌برداری کشورمعاونت فنی، امور زیربنایی ومعاونت فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهمعاونت قوانین؛ بررسی و اظهارنظر نمایید.معاونت مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهرانمعاونت مهندسی, پژزوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی و ساخت داحلمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مور آب و آبقامعاونت نظارت راهبردی وزارت تهرو ۱ 1 ۱ تبدیل های نوع سوم و چهارم تنها در ورودی سازه بکار میمعاونت پژوهش و مطالعات پایهمعاونسن محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا رتهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم فنی و عمرانی مناطق بیست و دو گانهمعاونین محترم وزبرمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیبرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیر و مدبران عامل شر کتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیرآن عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عأمل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزبر و مدبران عامل شرکت های اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چیار شرکت اصلیمعاونین و مشاورین وزیرء دفاتر مستقل حوزه ستادیمعبرهایی که برای لولهمعطوف به پروژه نشانمعلونت بر نامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و ارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفاهه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفنامه‌ریزی و تغارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموورمعلونت برنامه‌ریزی و نغلارت راهبردی رییس جمهورمعلونت فنی و توسعه آمور زیر بناییمعمول‌ترین روش آب‌بندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان, استفاده از قیر و گونی است که درمعوون مهندیی ووه و هعوریمعیارهای اجباری, برای تأمین هدف‌های طراحی مورد نیاز است. چنین معیارهایی مانند این بند با حمفاونان محترم شهردار تفرانمقررات زدایی و وحدت رویهمقررات فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیممقررات ملی ساختمان ابرانملاع مک سیخ بامماوران محترم شهردار تهرانممعال «بخشنامه تلخس شماره ۲۲ مور بسبه‌شدگان »من ررض در ایرارنمنابع آب زیر زمینی ومناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکارمناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌نا پذیر کرده است.مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ پر کرده است.مناوزن و سرفصامای دوره‌دای آدوزشی برایمناونان محترم شهردار تهرانمنظور متمرکز نمودن کلیۀ ضوابط کفالت، نحوه بررسی وچگونگی احراز شرایط ومنمم فرهنگ فنی آبیاری و زهکشیمننوررش در امرانمننیررش در ایرانمننیوررش در امرانمهاونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهرودن هی و جهز ایمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی رسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نخارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاه» ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهندسان مشاور شرکت های انفورماتیک و،دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهمهندسی و توسعه نفت :ان نف شرکت مهندسین مشاور سازهمواد مرتبط قانون برنامه ششم توسعه با سازمان تأمینموارد استاندارد ایمنی آزمایشگاهی را هنگام استفاده از گازهای فشرده رعایت نمائید. کپسولهای گمواردی که باید در راه‌اندازی دستگاه رعایت شود:موافقتنامه حاغره همراه پا اسناد و مذارک موضوع ماده ۲ آن» که محم‌وعه‌ای غیر قابلموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شاموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شامور ۱ امراله را را رت را ار ار رل ارمور املای ارانن هر ام ۹۴مور ای ومقررات سال ۱۳۸۸مور خ 1401/03/11 هیات محترم وزیران منضم به فهرست شهرستان های غیر برخوردار از اشتغال درمور ی اسلا یرال رایمور ی املایارران از رتمور یاملای‌ارانی شماره : ۸۹۵ اس ,۲۸مور یلا یاهمان ارو بر رت رامور یلا یاهمان را را را ارمور یلایامان ی را ار ایک یر ریمورا یسایس را لکمورک اسلا ار۱ تاره . را ی ای ار رامورک اسلا ی امران رامورک اسلا یا رال سرمورک اسلا یاران در : ۱۳۹۹۳مورک ام م‌اران تا ۱۳۹۷۳۶موری اسلا یاران باره وموری املایاران باره رای ار را رک را رهموز مطاوات موضوع: قانون حمایت خانواده بخشنامه شمارهموز کار (در صورت استفاده)موس ؛ دارد یمس هر کمن ری اسلای رایموسسات آموزش عالی و پژوهشیموسسه استاندارد و تحقیقات صنئعتی امرانموسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْموضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته تأسیسات مکانیکی سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر شهری سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته خطوط هوایی انتقال و فوق توزیع نیروی برق سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ گهرست‌بهای واحد پایه رسته خطوط زمینی انتقال و قوق توزیع ثیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : بیمه اعضاء انعمن صنفی نمایندگانموضوع : تداوم برداخت حق بیمه کارگران فصلیموضوع : تعیین مزد سال ۱۴۰۲ مشمولین قانون کارموضوع : تغییر در حداقل شرایط اختصاصی و ظرفیت شرکتهای پیمانکاری آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیصموضوع : درمان بیمه شدگان حرف‌ومشاغل آزادو اختیاریموضوع : دستورالعمل تعدبل حق‌الزحمه خدمات تهمیه طرحهای توسعه و عمران. حوزه نفوذ و تفصیلی شموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیهموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرحهای هادی روستاییموضوع : ماخذ احتساب حق بیمه فراردادهای مکانیزهموضوع : کاهش دعاوی قراردادی و خسارات ناشیه (از طریق بهسازی فرایند مناقصات و قراردادهای عموموضوع استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوقموضوع حذف شرط "تازه بودن" محصوالت کشاورزی از کلیه فهرست های کاالموضوع راه اندازی سامانه صدور برخط گواهی عدم بدهی مالیاتی بین المللیموضوع صدور گواهی اقامت مالیاتی از طریق سامانه برخطموضوع عدم امکان مطالبه جرایم (با ماهیت تاخیری) شخص ورشکسته پس از تاریخ توقفموضوع ماده (۱۰) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتیموضوع مصوبه: تصویب نمونه قراردادهای تضمین خرید آب/پساب از تصفیه‌خانه‌های آب/فاضلابموضوع مصوبه: تعرفه‌های آب. خدمات دقع فاضلاب و شرایط عمومی آنهاموضوع مصوبه: تعرفه‌های برق و شرایط عمومی آنهاموضوع نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معامالت اموال غیرمنقولموضوع: ابطال مصوبه صد و سیزدهمین جلسه مورخ 1397/10/9 شورای اسلامی شهر کرج درموضوع: ابلاغ آیین نامه ضوابط فعالیت واحد بیماران بین الملل درموسسات پزشکیموضوع: ابلاغ تعرفه خدمات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح سال ۱۴۰۱موضوع: ابلاغ مشاغل حوره فناوری اطلاعاتموضوع: اجرای بند ج تبصره ۱۱ قانونموضوع: اجرای قانون بازنشستگی پیش از کوبموضوع: اجرای ماده ۴۰ فانون رفع موانع تولیدموضوع: ارایه خدمات برقراری غیرحضوری مستمری بازماندگان و تعهدنامه غیرحضوری فرزندان اناث بازموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح و تلخیص بازنشستگی به شماره ۱۰۰۰/۹۷/۱۳۱۹۶ مورخموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح» تلخیص و تجمیع بخشنامه ها و دستورهای آداری بیمهموضوع: اصلاح بند (۱۱) بخشنامه شماره ۱۲ مشترک فنی و د رآمدموضوع: اصلاح بندهای ۲۹ و ۳۰ بخشنامه شماره ۱۷ امور فنی بیمه شدگانموضوع: اصلاح سقف سنی جهت پذیرشموضوع: اصلاح شیوه پرداخت مستمس‌ی بازماندگانموضوع: اصلاح مبنای محاسبه حق بیمهموضوع: اصلاح موضوع پرداخت حق‌بیمه توسط بازماندگان متوفی مندرج در بخشنامه شماره ۲۲ امور بیمموضوع: افزایش مستمری و کمک‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۴ (بخشنامه شماره ۸۱ مستموضوع: افزایش مستمری و کمگ‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۲ (بخشنامه شماره ۸۰ مستموضوع: الحاق اصلاحیه ماده (۱۱) آئین نامه هیات‌های تشخیص مطالباتموضوع: الحاق بخش نهم و دهم به بخشنامه تنقیج» تلخیص و تجمیع بخشنامه بازرسی کارگاهیموضوع: الحاق بخش هشتم " بازرسی از کارگاههای دارای نیروی کار خارجی"موضوع: الحاق بندهای (۴۷) و (۴۸) به بخشنامه شماره ۱۶ اآمور فنی بیمه شدگانموضوع: الحاق یک جزء به بند (۴-۷) بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه‌هاء دستورالعمل‌ها و دستورهاموضوع: امهال حق بیمه قراردادهای مهندسین مشاور و پیمانگاران مشمول ضوابط طرح های تملگ داراییموضوع: انتتال مکانیزه اطلاغاتموضوع: انتقال عملیات وصول و اقدامات اجرائی پرونده های مهم به اداره کل مبارزه با فرار مالیاموضوع: بازنشستگی کارگنانموضوع: بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب وموضوع: بخشودگی جرایمموضوع: بیمه شدگان ادامه بیمه به طور اختیاری سس اداریموضوع: بیمه پدید آورندگان» بخشنامهموضوع: تجدید محاسبه مستمری مشمولین بخشنامه شمارهموضوع: تصویب دستورالعمل کنترل و بازرسی در اجرای مقاوثه‌نامه دریایی ۲۰۰۶موضوع: تعرفه های تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۱موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۴۰۳موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۲موضوع: تَقسیط بدهی مستمری بگیران 1موضوع: حق‌بیمه ساختمانی پروژه‌های مسکن مهرموضوع: دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه در سال ۱۳۰۳موضوع: دستورالدمل طرح کارورزی دانش آموختگان دانشگاهیموضوع: دستورالعمل اجرایی صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورموضوع: دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای گرموضوع: رفع برخی محدودیتهای فرزند یا فرزندان چهارم باهموضوع: ساماندهی و شعال کردن پروئده‌هایموضوع: سامانه استعلام پروانه میارت فنیموضوع: سوابق اشتغال پزشکان سازمان به صورتموضوع: شاخص‌های تعدیل مربوط به دوره‌های سه‌ماهه اول و دوم سال ۱۶۰۳موضوع: قانون نقل و انتقال سوابق بیمه با کسور بازنشستگی بین صندوق های بازنشستگیموضوع: مبنای پرداخت حق بیمه بخشنامه ۶۸۶/۱موضوع: متناسب‌سازی حقوق مستمری‌یگیران در قانون برنامه هفتم پیشرفتموضوع: میزان حق سرانه درمان سال ٩۹۸ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۳۰۳ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۲ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۴ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: نحوه آجرای قانون بیمه های اجتماعی کارگران ...*موضوع: نحوه اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه پنجمموضوع: نحوه احتساب اضافه کارموضوع: نحوه احرای ماده ٩٩ آئین نامهموضوع: نحوه استعلام و در یافت اسنحقاق درمانموضوع: نحوه انجام هزینهموضوع: نحوه بازرسی و تغقارت بر پوششموضوع: نحوه دریافت مستندات قیزیگی در فرایند تشخیص صلاحیت سرکبای مهندسان مشاور و پیمانگارانموضوع: نحوه معرفی مشمولین قانون بیمه اجباریموضوع: نحوهء اجرای قانون موافقتنامه تأمین اجتماعی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوموضوع: نظارت دادستانی انتظامی مالیاتی بر فرآیندحسابرسی مالیاتی عملکرد سال1400موضوع: واگذاری بخشی از فرآیند ۰موضوع: پذیرش سنوات ارفائی کار کنانموضوع: پرداخت عیدی پایان سال ۱۴۰۲ مستمری‌بگیرانموضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص شماره ۱۰موضوع: چگونگی اجرای بخشودگی جرایمموضوع: چگونگی پرداخت حق الزحمه همکاران فعال در طرح پرونده الکترونیکموضوع: کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۳۰۲موضوع: یکنواخت سازی گواهیموم یا رب ورا راموْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرانموْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مموی املای ان و رورممکدبسی و سید : مکدیسی و سید منحنی طیف تشدید شتاب زمین در بدنه سد را مطابق شکل (پ۴-۴) ارائهمکرر قانون اجرای سیاستمکرر قانون مالیاتهاینأییر یسات و سازه های صتد صنمت نفئتنار و ادیتان سر ایرزاننارا نیام و لووزر سورناربالن اداری و یرای ور ادناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور مورنازمان ام و اووم لورنازمان ام و لووم لورنام فنی و اجرایی شررداری تزراننام فنی و اجرایی شرّرداری تّران رانام فنی و اجرایی شهرداری تیراننام قنی و اجرایی شررداری ترراننامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنان "من احّشی و ول کار ور ای موست: ارونانان۴ااحتای ور ارس عاون کار ورفاهز تا موست: ینحوه اجرای مقررات تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم در خصوصنحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده قطعی شدده در اجدرام مفداد بندد (ت) تبصدره 6نحوه ثبت و رسیدگی به اعتراض بیمه شدگاننحوه رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به اطالعات و اطالعیه های خرید و فروش و بارنامه در فرآیننحوه نگهداری و استفاده از فرم مفاصاحسابنحوه پذ برش مدت خدمت نظام وظیفه و حضور .۷نداشت. درمان و آموزس بزسنذنصب پالایشگاه های زه نغت و کازنرتسو ترا و با زر اس سیدنرخ عوامل موثر در فهرست‌های بهای واحد پایه سال ۱۳۹۹ - نرخنشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری تزراننشام فنی و اجرایی شرّرداری قرراننشریه سماره ۱۷۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شمارزه ۱۹۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲/۲۸۰- الف مرداد ماه ۱۳۸۹نشریه شماره ۳۷ - ازینشریه شماره ۴۳ - الف یرما ۳۳نشریه شماره ۵۲عغنشریه شماره ۶۶- الفنشریه شماره ۷۳- اننشریه شماره ۹۹ اننشریه شماره ۱۱۹-ن شروردین ماه ۱۳۷۷نشریه شماره ۱۴۹-ن دی ماه ۱۳۸۲نشریه شماره ۱۵۳ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۶۰نشریه شماره ۱۶۲نشریه شماره ۱۶۵نشریه شماره ۱۷۷ دفتر آامور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۷ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۰ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸- الفنشریه شماره ۱۹۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارنضانشریه شماره ۲۰۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۸ - الفنشریه شماره ۲۲۵نشریه شماره ۲۲۶نشریه شماره ۲۲۷نشریه شماره ۲۳۶نشریه شماره ۲۵۹نشریه شماره ۲۶۵نشریه شماره ۲۶۶نشریه شماره ۲۶۸نشریه شماره ۲۶۹نشریه شماره ۳۱۲ الفی خرداد ماه ۱۳۸۶نشریه شماره ۳۳۷ - الفنشریه شماره ۳۳۸- الف اسفندماه ۱۳۸۷نشریه شماره ۶۷۷نشریه شماره ۶۷۸نشریه شماره ۱۲۳۷ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۲۳۰۹نشریه شماره ۱۴۶۳۲نشریه شماره غ۶۶عنشریه شماره ۸٩ (تجدیدنظر اول) معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردینشریه شمازره ۲۱۲۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانصب ثتلمبه خانه‌های نفت و کازنضام فنی و اجرایی شررداری ترراننظام فنی و اجرایی سهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شررداری تزراننظام فنی و اجرایی شهردارینظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظر به این که هیأت محترم وزیران با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مرکز آمار ایران در اجراینظر به اینکه اقدامات سازمان در دریافت حق بیمه ساختمانی مربوط به سه ماهه اول سال ۹۲/۱/۱(۹۲نظر به اینکه تنظیم لیست (صورت مزد با حقوق) بیمه شدگان مستلزم شناسایی کامل کارگاه ونظر به اینکه حسب بند3نظر به اینکه واحدهای اجرائی در برخی موارد پیرامون نحوه تشخیص دستگاه‌ها و کارگاههای مشمول قنقطه با اختلاف دماینم کون شا میب و کحنمی ا رای وزرا ت ماو کار وراه احّی وت اروننام فنی و اجرایی شدرداری تزرانننام فنی و اجرایی شررداری تررانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شهرداری ترزرانننثام فنی و اجرایی شدرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شدّرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شررداری تررانننثام فنی و اجرایی ش‌رداری تررانننلام فنی و اجرایی شیرداری تیراننهاد بازرسی: شخص حقوقی یا بخشی از شخص حقوقی است کهنو ری اسلا یا رالنوس نی و هر امینون اجرای سیاست هی اصل ۴۴نگهداری وسرویس ماشینهای همودیالیز و دستگاههای تصفیه آب ( در سال ۱۳۸۵)نی زرش در ایراننیرو نامه شماره ۰ مورخ ۳ به بیوست بخشنامه شماره ۳۲۳۸ مورخنیروی انسانی در تصفیه خانه های آب و مراقبتنیروی برشی ستون در بالای چشمهٌ اتصالنیروی مفاوم افقی: نیروی اصطکاک کف. تفاوت بین فشار خاک محرک و مقاومنیز تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ شورایعالی کارء میزان افزایش مستمری و کیکهای جنیه۶ ۵۸۵۴ تا هد مممم ممه مکن تمبر هر یار ی السا یره ۲۲۴۰۶ تا ۹۹۳۳۷۱ راه را هر مور ی‌اسوی‌ارانه مراحل تواتری مرتبط با عملیات زهکشی زیرزمینیه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبرها اک یرم ور وه موش مد دا ات ی کی اه مک وها بر اساس عملکردها بر سکس : یه ان وا سیگ سر : جراهای اجرایی ملی و استانیهای برای طراحی لرزههای برای طراحی لرزههای تقاضای حمل و نقلهای سرمایش متداول در ایرانهای عمومی شارژ خودرو و موتورسیکلت برقیهای قطار شهری و حومههای مستقیم مصوب ۰1380 به پیوست اصلاحیه حکم قسمت صدر جزء 3 بند (د) آیین نامه اجرایی مذکور کهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹های واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۴۰۱هبأت وزیران در حلسه مورخ ۱۳۹۹/۹//۸ نا به پیشنهاد شماره .۱هبئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۳/۵ بنابه پیشنهاد مشترک وزارت آموراقتهادی و دارایی.هبات وزیران» دستگاه های اجرایی می توانند نست به ارائه امکاناتهت را ااشسن نج زرلسای خن که سیک یت مه ساهدف: تأیید توانایی مزرعه بادی در راه‌اندازی و خاموشی مطلوب مورد نظر است. این تست برای تطابهر ایراشم دوره ام هر جورهر تغذیه‌کننده مواد شیمیایی خشک باید مجهز به محلول‌ساز با حداقل زمان ماند پنج دقیقه در حداهر ست یمای اختصاصیهر ست یهای ااختصاهر ست یهای ااختصاهر ست یهای اختصاهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ماک نود وتهر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گوبی همه مردم را زنضذه کرده است.هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.هریک از غلتک‌های سه‌چرخ یا ردیف دوچرخ و سه‌چرخ باید هنگام کار باری معادل ۴۵ الی ۶۵هزینه بالاسری, به طور کلی به هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کارء به شرح زیر تفکیک می‌هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۹/۱۱ مقرر گردید. اعضاء سازمان نظام کاردانی ساختمان از تاریخ اجرای اینهعا ًٍت بر ًاه َْرهفتاد و هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۶/۲۰ مقرر گردید اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعیهمان گونه که واقفید به موجب احکام قوانین بودجه سنوات1398همانطو رکه در عنوا ن آگیننامه‌قیدگر دیده استفا ده از مقررات آئیننامه‌مصوب شورایعالی‌سازمانهمانطور که در شکل (۱۷-۱۰) نشان داده شده است برای اجتناب از ایجاد ترک در پایه بتنی اغلب ازهمسران بیمه شدگان متوفی که مجدداً ازدواج دایم کرده‌اند و به تبع آن مستمری آنها قطع شده استهمه رت با وکا ۳ ها کرهنارت و انا ری او ردانهناوون و سرفصامای دوره های آموزشی برایهناگی دا روص ۱ رو ار ولد ری که یو اد هرهه کد ی درد رام اتش رم شش ی کارا یر تک بت تک هر تا یا ساهی ااتجام رمکلات رو سک رای ام اسهی ته نقشه و اطالعات مکانهی نگیدآری» تعمیرات (۱1) در صنعت نفت ابرانهیأت نظارت سازمان تأمین اجتماعی که در این آیین‌نامه هیأت نامیده خواهد شد. لااقل هفته‌ای یکهیئت وزبرآأن در جلسسه ۱۳۹۹/۲/۳ به پیشنیاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیرآن در جلسه ۱۴۰۱/۳/۱۶ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۳/۲/۱۰ به پیشنهاد مشترک وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی وهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۶/۵ به پیشنهاد مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت ملی نفت ایران وهیئست وزیران در جلسسه ۱۳۹۴/۲/۶بسه پیش نهاد مش ترک وزارتخانه‌هایهیئشت وزیرآان در جلسه ۱۳۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد وزارت آمور اقتصادی و دارایی و به اسستنادهیئشت وزیران در حجلسه ۱۳۳۳/۳/۸ بسه پیشنهاد وزارت علسوم. تحقیقات 9 فناوری (با همکاریهیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۷ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲۷۸ ام /الف مورخ ۱۳۷۶/۸/۱۱ وزارتهیات‌وزیران» این نظامنامه در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ایهیشت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۲/۷به پیش نهاد مشترک وزارتخانه‌هایهیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱/۱۸ به پیشنهاد شماره ۳۸۰۶۴ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱هیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۴/۲۰ به پیشنهاد شماره ۳۹۹۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷و۵ جدبد در آمدو اداره گل هماهنگی فنی وعمر انی مناطق وسازما نها تاریخ ۱۳۹و ارت عاو ,کار وراه ایو ارت مهداست, درمان پبوست:و با توجه به ابهامات مطرح شده، به اطالع می رساندو با یو زمر امه بو بدون استوانه فو لادیو رات موری تم ۳۰و زمینی دو واضی قحت آبیارهو سایر کارهای مشابه است. با احداث چاه عمیق یا نیمه عمیق و پرداخت هزینه‌های برداشست آبت. تعو مدیران اشخاص حقوقی غیردولتیو مه یمه کیت کل بدا سکو موازی در طول تونل برای تامین هد مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرند.و پیمانکاران مهندسان مشاور ،دستگاههای اجرایی بخشنامه بهواحد مددکاری اجتماعی توسط افراد واجد صالحیت و باتجربه و برمبنای شرح وظایف مشخصیوان محترم شهردار تهرانواهنمدای دما جات با رام هم ار تافص اووت اس ری ردو ری در ی ای ان و سور هدنود 11 ونان سا راردا این راون اور انم موز نم مهن ما و جاح سر مس ناوشا ب کش بای نها ای بش باور ار ست‌یاواه, کار و رف و۱۴ور ارس بادن بهار و ربا ایور املای اران تاریخ: ۱۳۹۶/۹/۱وران محترم شهردار تهرانوریاسلای اراان راوزارت آمور اقتصادی و داراییوزارت آمور اقتصادی و دارایی- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت اطلاعات- وزارت دادگستری - سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت امور اقتحکدی و دار ابیوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و دارایی-وزارت امور اقتصادی و دارایی- بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایرانوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفت- وزارت نیرووزارت امور اقنصادی و داراییوزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات قنی ۹ قواعد مربوط بهوزارت اون ,کار و رفاه احای وتوزارت اون ,کار و رفاو ایوزارت اون کار و را ایوزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ۲۶۵وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی و تأیید وزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقرراوزارت راه و شهرسازی- وزارت تنعاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی- وزارت کشور- وزارت نفتوزارت صنعت» معدن و تجارتوزارت علوم, تحقیقات و فناوری- وزارت کشوروزارت مسکن و شهر سازیوزارت نبرو شماره : فدوزارت نفت- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت نیرو - معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوروزارت نیرو- وزارت تهاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت گار و آمور اجتماعی- وزارت هلوم» تحقیقات و فناوری- وزارت آموزش و پرورش- معاونتوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در صصیووزیر محترم تعاون» کار و رفاه اجتماعیوزیر محترم کشوروزیر محترم کشوروزیران عضو کمیسیون لوایح در جلسه ۱۳۹۹/۱/۳۰ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استنادوزیران» با موضوع آیین نامه اجرایی بند (ت) ماده (99) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامیوسیله‌ای که کار یک کنتاکتور را با استفاده از یک جزء نیمه هادی قطع و وصل کننده انجام می‌دهدوش‌های مختلفی برای طرح مخلوط بوصول مالیات عوارض سبز موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از واحدهوفیزیک و نقش آن در مونوله بین نی ار ان با و ادون با ای جوسای بایونان محترم شهر دار تمرآانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانوه دا : وهی بر اس ای بسا اس مس ووه را اوه ۶۲۹۶۷وچ ویو او کوک ارو وِ از تاسیسات فمک زدایی (آب شیرین کن)ِ حوزه موضوع: بخشودگی جرائم رفرمایان خوش از مشاه ۱ْ ونین محترم شهردار تهرانپا ان توا و هم مد ین مج رک سای نیپالایشگاه هاء تاسیسات و خطوط لوله در صنعتپانل‌ها و سازه‌های شامل قاب فولادیپایان مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صاادرات ااال1402پس از فروش شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات پزشکی و بر اساس ضوابط خدمات پس از فروشپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شبکهپوششی جدار (وله‌ها و اتصالات دولادیپی های تجپیزات در پست های فشار قویپیرو ابلاغ آیین‌نامه نیازسنجی تأمین و ساماندهی تیروی انسانی شرکتهای وابسته (غیردولتی) بهپیرو بخشنامه شماره 200/56944/د مورخ 1402/08/21 با موضوع اصلاح مفاد بخشامه تفویضصپیرو بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 مبنی بر ابلاغ رای موضوع دادنامه شمارهپیرو بخشنامه شماره 281/1400/1482369 مورخ 1400/10/29 درخصوص نحوه اقدام در ارتباط با معافیتپیرو بخشنامه های ۶۹/0 و 1۹/۹ مستمری‌ها وبا عنایت به اینکه بعضاً عدم پرداخت به موقعپیرو دستورالعمل شماره ۱) ساماندهی ودر راستای ضابطه مند نمودن آمور جاری و ایجاد وحدت رویه وپیرو نامه شماره ۱/۲۰۶۲۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ بدین وسیله متن اصلاحیه مصویهپیرو نامه شماره 200/12234/ص مورخ 1400/10/26 به پیوست فهرست شرکتهای دارای پروانهپیرو نامه شماره 200/15519/ص مورخ 1401/07/27 به پیوست فهرست شرکت های دارای پروانه بهرهپیرو نامه شماره 200/69314/د مورخ 1403/09/14 با موضوع بلامانع بودن محاسبه و اخذ برخی از مناپیش نویس ضوابط مدیریت نگهداشت وسایل و تجهیزات پزشکی نگارش |پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیش‌نیازهای لازم برای استفاده از طیف آسیب‌پذیریپیمانکار باید در تدوین برنامه زمانی» کنترل کیفی و انتخاب تجهیزات اجرای کارء اصل اجرای هر چپیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستمهای ساختمانیپیوست ۱- تسناسنامه حفاری جاه‌های عمیق و نیمه عمیق ۸۵پیوست ۵ - میزان کردن دریچه‌های تنظیمی توربین» پس از مونتاز مجدد ۳۸۱پیوست ٩ - تعاریف مربوط به عملیات نمونه‌برداری و انواع نمونه‌برداری از آبهای سطحی ۸۵چا با شما ره: ۱۳۷۷۴۹۴/۷۰چراغ‌های راهنمایی و رانندگی شهر تهرانچم تمه له و وچ ۶و ۶ ۳۹ نج مت ۳۹ چم ۳۹ نج تمه ۲۹ (چ تمسچکیده برحخی از استانداردهایژئوفبزیک و نقش آن در مهندسی آبژتوفیز یک و تفش آن در ممهندسی آبژدوفیزیک و نقش آن در مندسی آبکا رگزاری های رسمی سازمان تأمین اجتمامی و موسسات حساپرسی عضو جامعه حسابداران رسمیکابرد لوله و فیتینگ پلی‌وینیل کلرایدکار «وسان , به صنایمکاربردهای پشتیبانی‌شده در کابل کشی متوازنکانالای آبباری و زهکشی‌ای روبازکاهش خطر پذیری ناشی از رلزله «فتر استانداردها و معیارهای فنیکاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنیکته در لسسته نس تو روه رشارشت به متورکر اد بو دنر بر او رای باکر یکس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱کس سم تهی در هر مک او وکار سه رخ موس یارکشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط)کظ ّر ابالغ گردیده اشت. براشاس ای ً دشج ّرانعیم صدور گ ّا ُی که ّنی ج ِت ىجلاضیان اخذ پرواکل را ی‌سلای شماره چاپ:کلیه استانداران محترم و رؤسای محترم سازمان برنامه و بودجه استانهاکلیه دیوارهای برشی نوع 11 باید در ابتدا و انتها به قطعات دیوار برشی با نسبت ارتفاع به عرضکلیه شرکتهای آب منطلقه آیء سازمان آب و برقی خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایرانکلیه کارفرمایان و کارگاههای مشمول قانون کارکلیه‌ی تجهیزات تغذیه مواد شیمیایی و تاسیسات ذخیره سازی باید از مصالحی ساخته شوند که در مقاکمترین قیمت متناسب در مناقصات وزارت نفتکمربندی, تغذیه و شبکه گازکمیته تخصصی سلامت و علوم زیستیکمیسیون اقتصادی سازمان مقل برای ارویا (1۲:۳۲۴)) یکی از ۵ کمیسیونکنترل نظارتی و حمع آوریکنترل و بازرسی از شناوران مشروط / ممنوع ال ورود ورود الکه با مخزن متکیکه مکی ای راتکه ویک را رم را هچ دوز رجا او وت ور وان ار چا را دمن چا که وا 9 و و ازریم را خر چاو داد ماکیفیت زهکشی در این آئین‌نامه برای مصالح غیر أسفالتی روسازی (زیراساس و اساس تثبیت نشده) برگام هام اه ابش شماره : ۱۳۳۳۴۲گاه هاء احا سا مش شماره : ۱۳۳۱۳۴۶گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۴۷گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۱۳۱۳۵گراردان عهمسان دمن ونصب ابزار دگق بیدها اقرازداد با نیجانکار ساخنت‌یی:گروه برنامه ریزی راهبردی- تنظیم: مجری طرح تدوین سند چشم اندازگزارش ارزیابی کمی ایمنی سد معمولا به صورت سالانه توسط بهره‌بردار یا مهندس مشاور وی تهیه وگزارش تجزیه بهای ردیف های موثر درگزارش نهائی کمیسیون تلفیقگنوی اسا یا راگواهی‌های صادر شده باید هرگونه تغییراتی که با استانداردهای مربوط یا ضوابط و معیارهای مندرجی خط لوله برای برآورده سازی نیازهای فرآیندی و مکانیکی از قبیل فشار، دما، نوع سیالی سس دج ۲۱ ما و رهطم یک مورک ون برسی ود چا چیه تک وگ مک اش ان موی تور مر و لارام هه کی ۵ او را مه هر اه 1 2 وری وزارت ناونع ,کار و رفاه! سای لت ۹۹ هه ندی یز انم (بگ راییا خر با کر انا ۲۸۳۱ هام نمهبیا مس 3 اه امد ماس نتیا نا ار و ۳ تا ایا هه زیر یومیا وزارت ماد کار رزاد ای ۵/۲۱/ ۱۳۲یا پایین آمدن) خود را متوقف کنند تا به رشته مخالف اجازه ادامه دهند. از طرفی با توجه به باریا گید بخار و ظرف تحت فشاریام کار را رد و مس وه زر رایت از ییا ۱۲ ۲۷۷ اریت را وا که مس 1 4 سای ۳۳ ناتیت یی نم و تدم آمییت یی نم و تدم آمییر پیش را شیمیر یر یا نیک یکی ایا ای یا وا یا ویا وا یا ری ی را یا ی ار ایا اب نا ابا وا ایا از اس ایایراق آلات در پست های فشار قوییراق آلات در پست های فشار قوییرای اتساعی و ریست محرلی کی وتویط کار برای پروژهای معابر شهرییل مروت و مامت کلیچ وس را اعد + هاچیک لیست از پزشکان، متخصصان یا مشاوره‌دهندگان آنکال یا مقیم که در موارد اورژانس بتوان با 4-یکصد و سی و هشتم فانون اساسی جمهوری اسلامی آیران آیین‌نامه اجرایی ماده پادشده رایکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکی از امتیازهای پایه و همه ]۳۸1 های قابل اعمال با توجه به پهنه‌بندی خطرنسبی زلزله انتخابیی شهرداری تهرانیی شهرداری تهران اجتماعی کارگران ساختمانی با موضوع قانون تفسیر ماده (۵) قانون بیمه های اجتماعی کارگران سا ماس مها اج که رسمیشود. باید با نمونه کاملاً مطابقت داشته باشند.پ: به ازای هر ۱۹۰۹۰۰ متر مکعب مصالح ریزدانه مصرفی یکبار آزمایش دانه‌بندی» حدود روانی و