جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. (([)) تاریخ : ۱۳۹۲/۴/۲۲ جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲ وزارت راء و دررسازی پیوست : معاونت آمورمسگن و ساختمان فوری برادر ارحمند جناب آقای مهندس محمدنحار وزیر محترم کشور : : 5 8 کار ی ۱ ام ماه وانیه را ی پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و ال محمد در اجرای ماده ۳۲ فانون نطام مهندسی و کنترل ساختمان مصوبت سال ۳۴ ند نو سبله من تدون شده مسحت اول مقررات ملی ساختمان ۲ عنوان مر ۱ ۰ و م - ۰ ‌ ۰ . ۰ ‌ هه ۰ *تعاریف: که مراحل بسه. تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده است. جهت استحضار و دستور ابلاغ به شهرداریهای کشور برای اجرا و رعایت مفاد آن از ابتدای مرداد ماه سال جاری ارسال ۱ می کردد. ل : 1 1 او ۱ اه ما و | اد دا ال رو ۳ ا ۰ ی ۰ درس نمبدان ارزاننین. پیوار آفریف.اراشی عباس آباد.س ختمان تسرلدیف دادمان ,وزارت راد وشپرسازی(کدیستی:۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱) تلغن:۱ ۱ دورنک ر: دیبر خانه وزارتی: زد یه هر ۳ دیبرخانه مرکزی :۸۸۴۴۶۲۳۲۳۳( نامه هی فقد مهر برجسته‌ی وزارت راد د شهرساز و از در جه اعتبار ساقطد می داشد) زاف -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ | ررض ۲ و او هی م۲ ۰ 2 3 سم ی جر کی ان مسا ۶ 1 اب ۰ پا گر وگ 8 ۰ را شر ههشم 2 4 وب ان دهها تا اس اب 5 نت ی 3 در وا و تور یر ورا و ۹ ۳ 1 هر هر ۰ ۹۳ اب ۰ و3 سو ی ۳ و۴ ۰ هه 5 ۳ 0 موم ات تک وا تا کر ام ای اما ی 1 کر وکا بخ کر 0 ی ارخرای اس رس و رن رون و رو و را یا ی تسوا ۳ 1 3 6 ۲ ۹ 1 فد ۳ 4 هرا ند اد کج مه 5 ۰ کر او را خر 4 رو کارا ی 5 ۰ عف- 7 : ۰ ۰ و ۲ - .1۸ ۹ ۰ و ۳ .۰ ۰ ۰ و کر راو خی ان وا وین اد ری ی 0 سر ان دا و رک با مر ی پر و هر ۳ ور تک و رک ان و ی کر ند ات دا ود ون زک ما ما 2 ی بو وان اه ره ۴ ۹ ام تا سا خی ی ۴2 ۰ او ۳ امه 1 تشه کی : ی و . ۰ 9 7 هک ی وا ۲ 2 4 ْ را و ی ْ ۸ ی ۹ ۹ 0 وار یا ه 6 کا هه # طاپ ۰ ۹ 3 ۸ + هی در کم ایم ار و ی وش کی ان دم و ۹ نج و رگ ی بت مک هو رازب وا او کی رون ان بای بر و ی را را ۰ ۰ 0 ق مها 8 1 ود : و و 1 1 ی ۰ مس و ار ی ۹ 9 ار دا ۳ ۰ ی ۰ ۵ ی رو هم می ی اسم وه سرد ی ابا یک اب الو وسو ‏ ور اس ی و و هر وی و دی 1 ۰ 2 7 زا ۴ ش ده 5 : ۹ ط 5 1 ۱ 1 ابو توس تکاس سا مر را ۹ ۶ ۰ 7۳ ۳ ۰ ۰ ۰ ام هی در تاچ یا ید ناب را دا مر هر او هک ی وا ۱ 1 ین 1 را هر ۱ . ی : 1 هر ۳+ و۴ و 1 هما 0 ی سا اهن ی سون و و گو 2 0 یک ْ. هه ون سم رو ی « اش رنه ّ مه 6 ۰ ی ۳ تصش امه 5 ی 8 ۰ 4 ار هه عل ۵ ۳ ۹ ی ری پا ۹۰ مه رم توص / ی رن ۵ 1 ادها ی ۰ 6 ی که . د و ۹ ۰ : ۰ و و 7 جرا وخ کرد ره او را در کج 8 ۰ ی ایا هه ها ۹ +1 و : ۱ ۹ ات ۴ ۴ زره وه ۳ اون 2 اج کنر بای ۹ : 7 دوس مت کوص ۳1 2 ی ۹ تمه را شهار 9 1 ۹ مس هط سر ۰ بش۳ ۷ ی تم و :۹ ۴ ای بر 2 وه اد و ۴ - نار اما 7 اریز خرس 1۳ 9 مق ۹ 1 4 را گم ره :4 زگ رم سا 2و یا ید 1 اه 7*8 پر ی ی ی 0 4 وی با را رکه ی 1 و 4 اب میگ َْ یه ۹ ورزر که رو دی کرش و 2 دا رو وا ربق که ی د و ۹ ره رو چا یک ۷ 14 سنا دا موه ها ی ۰ 0 / پ 9 یی ۰ » رواد اجره وک مش مکح ان و و اد رو ها دا 1 ری 0 وا و رو اک را و به ما مچ دا کن ۹۳ کش را ‏٩‎ هو تو مو ام ۹ او ی و ۳ از اما یک وب . ی کج 7 رام های مچ پا رک اد ور یا مره موی فک ان اش مقر وا موم ۵ ی ۱ چدن کد هر ۱ ی را کی ما 0 را ار را را یر ار لو کدو ۹, و تیکچ هر ی 0 هو مه ۳ اهر و و مو و: را هک + هر اچ ۰۸ و و اخر ۱ ۰ و ۹ واه و پاه سا با ایا امد دط 2 9 7 وس ۸ ۶ یچ مه و وت و ,8 وه مگ درد را ۳ ها را نا وا 1 ره ما و و کی را هو ی ک هد تک اهدا رج یو نوا ی یا را کوی اچ یک با تک گرا فا وه ی و و و و ی اد رو هیچ ۲ 6 4 2 رپ و دام ا یا ی ار هر اور وا کا 3 5 من تم ۶۹ ۶م + ۰ اهن کا ام و در هو ار ۹ ۱ یک ‌ ام هر ام ها ۷. هر رگ گیج 1 خا ی ار نخان ار یز اد ار تا در با ارو رو ار سرا ین را ارس سرخ وا ماد بان ی و ری را وا کی و ام و اب کی در خی بای بر کی اس ی 4 ره زد ک کاس سس رچ ‏ ند هد اه و میک اه مته ‏ اه اد پر هم وخ رای که رتور ی دی رو رم ور وداک ی و و او ره ریت ویو : وم اه که کید اس نو ور ردان خی ی سا مر و چا ود با و رجا میس وه رو ۱ ها و وا مه ما هه ری کر 5 ی ود را ی و هن اجه و تک ات باه ۵ بو مرو ی رو مه ود و روا ان ارت اور ییا کر کف وا اب وهای جک و تک اد رگ رگ دتم ا«یا عم مه دا 0 هر 1 ی, و اب یا ۰ هر ۲ ۰.۰ ۳ هم اد خر +< و کی اه هو تااوگ 3 87 ۳ ۰ ۹ هک دی ۰ سا : و مس ۹ ۹ تک طب ی ۹۹ و وز ۱ دی لک تا ۰ یا 7 7+ ور مس دم و یخ : 1 ی کارا ادها شا اه کناب اس یا را بت رون ان دا زره او راک ای ی ات اد - یک یا هر ترا ور ی 2 دف ما یا دا یا ار رم 1 ۱ 1 و ور سر و قاس حلای ۴۷ درا اد ور ات ۳ در ‌ و 0 یه ی یس بط در 1 و کی : مر 1 ی ۳.1 9 ما با وه اج ایکا هه ود وق که عمش تپ ۳ اه یهد ۳ عم 2 5 ۲ او ۹ کب ها : ته هی ورد نو کر کش ها 51 و ار : را ور ها 2 کا ز 0 ست ی ی سا و دا را ۸ ی ور 9 ی یی رن اد ری گر رم که ی رم بسا تب مره ۵ کید ۷ راچد اد ۳ ۳ ۲.۰ ۶8 اب 5 ۵ ۹ مولف و 1 و ی ور ما ۹1 هیچ او را اه را ۰ را را هه کا : ره ۶, مو ۰ و ۰ و یه ی : ۹ ی 2 ی و اب ( 63 ۳ ۵ 1 را و ۹ و 00 ۵ 7 وا 2۹ زاو 2 هه [( و ی ۳۳ و و ار تا و ال چا زارت باب و و را اد سوه ۳۹ *ا ۹ مها را اه مک 7 ۹ هار روگ 1۳ کر اس ی که ایا و و 2 ۷ کز رک کی [ ی ۹ ۹1 1۰ ۹ ورد کر باراد زاو ند رجات اج وتاب نک با وا را ان با نت چا وا با نا ماش 9 را نج وا نار مر ایا ۱ و اس 0 4 ۹ [ 5 ام 3 1 ۱ ۱ بج ۷ به , ‌ :: ۱ کر 9 ی 1 زر ی - 8 ۹ رن اج چم و و ور خی و ورد موی چم رید وشوو سس وی ورس چبیم ۱ رو دی نم اهرم دا ناچار یا اب ها رک و 7 ام هد هه ی ۳ هو 7 5 ات دو ی ۹ می .7 مه در ری بو اس با ابا ون وا دک کر ون بو ور که ان روا ار رب مب چا با ات ی کار ار و و وا را رک رپ و ی لا در ی ی و رک یا کیر 3 اه رو ۹5۸ دا رج او دم یا او ۸ رو سس یا هر س اد دم اتم ۹ اه تا هیا نما هر تاک هما اپ یی و مر کر ۰ یا و ۹ ۶ اس اه او راس شا 7 7 شن رگو ی و ل ی یک یو تک هکر ی ور ٍ ث. 7 2 «+ یا 3 سا را نا ناو و خب اوت نو یو ی رو کای او اور او دو انار را کا ان اهر ۳ . یج ها ان زا وا روا هز ها ۰۳۳ هی نک 9 و لا رو سب چا 1 ۳ اد نو ۸ 8 7 و پ اه 3به خر و ی ارم اس ار ین 0 رخ دن دا رای سز تارا ام ما یا یو کر ۳ ۳:2 و هم 1 موی ی مج ی وه 2 مه 2 1 اا هس نت ی مه هک که یک و ماب و مس د ۳ ۳ انوا وا اک وراه و ری و ی ای ری وم ن اد تا ۵۵ و با و و نی اه مور بر 0 کم وا بار وی مرس پا و ز ی / بو ار 9 اوه جاک و رواو ما روا 4 و سوه وس یه اج ان ۸ ۳ را ان ۳ ما امن و 1 ان مه ها سر لو همطل هه از یا 0 خر رو و ارو یه و ۳ وت کی و اس و ی تک و سس و مهد ما اد یه ری اج اه خر رای نا جوا اه وی و وا راد تک ما ام 1 7 ون مک » ی ی هک بار و هویدر ۳ ۹و را و یه 0 اس هدر سم در 7 ای ۷ تا وچ ۲ نوک هر رود ۹ اه موی وه چا ها موم رصن ما و کاس ی هچ وه ۴ هر 8م 2 ین خب دما ی هو را ها و ۹ : یو 9 یا بب ۴ "| ۸ یو او ۹ ی ُ توت کر و ی را ای ور ها کی ندرا رو کی وی ود ور اه ید نوک نم ی ار 9 ور سو ام در ی و را 3 همه ۹ وان و اس و رباع موی ان ومد حون و بر ی کرو ره کی ان ما هم ۷. وب ۳ ۹ ی راز ۰ اس هم رگ اد یی هو در وه + وز ۹ هر نا : ۹: دی ور هه دارا اپ یر ۳ ۰ وگ و رگ باه رم میا زا خر ی ود ی او رای کب ی نا ری 06 ور و ال رید ی 1 ما رای اک اد ما رح ی و کم و وی او یو وه ها ما روگ و رت شم ها نا ح و کرد ۹3 پر دس پا 5 من سا ار جا با او ۳ هی 7 ی هر تیا مت" او ی رای و وا کی ند ( و زره ی یی رک مک ما ی لا ره + و وگ یهگا ۱ میوش یتسه ۶ ارات ما چا چم ده بیش ایو اور رز و ربکا دور ور ریب جوا روم 4 ی با و اس چا و ۵ 2 : دا یر هه ض و ارهز که 8 زمه ۲ ز : ی را زک که ۳ د سود بو هه و دای هو وی هجو گت ورگ پات او 5 لد را اتود رتم از ورد بای ان وراک ادا رون ی وه وی وا رک اج ۱ ی ی رو 1 چم ۰ ای 7 ۴ 1 م۲ هه سل 4 ی تا ‌ 3 ۰ 1 ۱ ۹ اند 2۳ َ ۹ رو ۰ ۱ قم ار ۱ کن و 0 ۲7 هما ۹ رج یا رج است نا هه رای ار یک اه 1 2 1 ی و یو دِ ج فیم ی ما او دا با ی رس و 4 و ۰ را زوس جات ۱ ی و ۲ مهم ۳ ه :۳ 1 0 تاد ان دجم ند ۰ از ۳ را ار گت ۰ 1 تمه نو 4 ک ۰ ۳ 7 گر ی دادیم ۰ 1 ی هم تن ۳ ها فر ۵ ج ۰, ۰ یا یا اب و وی اراک و ان یا رب یار وا را ی ۲ یرگ و۹ 7 پا ما۳ ار بو و رم ۰ رو نا ندچ م٩‏ م۸ اه ۴ [ ها 1۱ وف ی 2 1 ی خرس 7 3 و وس ی 2 زد >7 ِ اه رک هم رک با امد سوه 7 2 چ ئم ر یا ور دوش سرا ۰ و تب :مملپ ۰ و هر و هما سان وه هه مد ی مس [ و زج ارب هه نکمم ؟ بر از اه زا ۴ 0 امه چا 7:1 3 ۴ 5 رن هک نو خار اب وب او را نا 0 اهم چنگ یخ ید ‏ هساز گچ ان یک هو یا و و جی با ی الم 3 و مه مک ۳ وک ی یسور رس وب ۳ دور مد رس کر و وا چد ۴ دار ری و ۷ مک ۳ با :1 ۹ َ وس رای ای نکر همم 4 رو کال ما ایا و چاه تیه گس ی وه و کی رو ها ی و ۳۹ ی زپ و ود مه ۹ که درا ی مدیم وا رن ای رک اج ایکا هی ون اه وکا با وا و ار ی ۰ زیخ جش و ْ ن ۹ چا للع " پا ون مه ؛ و و دا وا کیک ری و ی ود مدای یار با ی ی 8 مچ هاو را تر ۰ و اس ی مت و یو دبی رخ اه یا رب هر او اچ ۳ اب ی واسم س رو و رخ ی روا رای سکیا ار ورن چا ی با بو ین : 0 یت بخ رک یرابنا رد رم او 0و رس ها و رای کنو ام ورن وود مور ی ده ۳ روط اب را روت و و ی ین 1 و کی اس رگ ره و و باه یی کرک ی ما اد ان وا بخ مج خی ا دمم رو ها و کر کج سر رل هت ی ۳ ی برس هم وی رن شش اه چیه ی رو وه ور رود با مش و را ور رک ماد با مکی راد اد مره ار ین اد دنور را ور را هک و ید با ها موه و رورا زر روا ان ور سود ید مک ی اه ی بل ره او رده 2 ز اس ال #و بو جرخ سر 6 [ تشه 8 ارس ام او ان ارات اسر دار ۳ کی ها هی 1 ی ورم را وا ها اس هر ی هر و 1 ( 9 ل > ۳ 2 ۳ 4 هر 2 . ۱ ی و [ میا ۹ اه و مه 24 : با ون با و ۰ نم سل یه 7 رد ( هه روش ی 7 َ: اس ید بای وس ۱ همه 5 ۳ را وهم ۳ جک ی سگ دن کد ی وات ان سر را ی همت ورا ان ایل ی 7 هد رای و ی راک با جا نهال ی و نرو نا رانا ۱ ناب زا ب0 و دوو وب ادا جا 0 ج رااوب -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت راه و شهرسازی مقررات ملی ساختمان ابران دفتر مقررات ملّی ساختمان وبرایش اول 1392 -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه: ایران. وزارت راه و شهرسازی. دفتر مقررات ملّی ساختمان عنوان و نام پدید آور: ‏ مبحث اول مقررات ملّی ساختمان ابران. تعاریف/ تهیه کننده دفتر مقررات ملّی ساختمان؛[برای ] وزارت راه و شهرسازی. معاونت مسکن و ساختمان. مشخصات نشر: تهران: نشر توسعه ابران. 1392. مشخصات ظاهری: 8ص. شابک: 978-600-301-002-4 موضوع: ساختمان سازی - -قوانین و مقررات - - ایران. شناسه افزوده: ابران. وزارت راه و شهرسازی. معاونت مسکن و ساختمان. رده بندی کنگره: 2 9 الف 9 الف/ ۲۸1۱13402 رده بندی دبودی : 33/55 شماره کنابشناسی ملی: ‏ 3196749 نام کتاب: مبحث اول تعاریف تهیه کننده: دفتر مقررات ملٌی ساختمان ناشر: نشر توسعه ایران شمارگان: 0 جلد شابک: 978-600-301-002-4 نوبت چاپ: اول تاریخ جاب: 1392 جاپ و صحافی: کانون قیمت: 0 ربال حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی, اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی, نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنی بهره‌دهی مناسب. آسایش, بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملی ساختمان. مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی, مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملّی ساختمان تمایزهای آشکاری دارند. آنچه مقررات ملّی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن. اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی, توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش گفته در حقیقت مقررات ملی ساختمان. مجموعه‌ای از حداقل‌های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت وساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملّی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. این وزارتخانه که در اجرای ماده 3 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملّی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات ملّی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحت از حیث شکل, ادبیات. واژه‌پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن زیر نظر شورا به وجود آورده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع دارای صلاحیت نظیر سازمان‌های رسمی دولتی, مراکز علمی و دانشگاهی, موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداری‌های سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. متن نهائی این مبحث پس از طرح در شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و تصویب اکثریت اعضای شورای مذکورء به تایید اینجانب رسیده و به شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرائی و جامعه مهندسی کشور ابلاغ گردیده است. تشکیل شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع دارای صلاحیت بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار جامعه مهندسی کشور قرار دهد. بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملّی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- هیأت تدوین کنندگان مبحث اول مقررات ملّی ساختمان (پر اساس حروف الفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر محمدعلی آخوان بهابادی عضو مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو دکتر اباذر اصفری عضو دکتر محمدحسن بازیار عضو دکتر منوچهر بهرویان عضو مهندس علی‌اصغر جلال‌زاده عضو دکتر علیرضا رهایی عضو دکتر اسفندیار زبردست عضو مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس ۹ دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو دکتر محمود گلابچی عضو *‏ دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو مهندس یعقوب آصفی عضو دکتر آباذر اصغری عضو دکتر ناصر بنیادی عضو مهندس محسن بهرام غفاری عضو مهندس سهیلا پاکروان عضو ۹ دکتر شهرام دلفانی عضو مهندس رضا شیخ انصاری رئیس دکتر بهروز محمدکاری عضو مهندس بهزاد معاونی عضو ج) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان ۹ مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل و مسئول دبیرخانه شورا دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین ظقررات ملی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹900 -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه: ملّی ساختمان بمنظور آشنایی اولیه مهندسان و دست اندرکاران ساخت و ساز با الزامات. عناوین و بخشی از محتوی مباحث مقررات ملّی ساختمان و همچنین آشنایی با بعضی از تعاریف و اصطلاحات عمومی که در مباحث مذکور مورد استفاده قرار گرفته است. برای اولین بار در کشور تدوین شده این مبحث در دو بخش ارائه می‌گردد. بخش اول به کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان و دامنه کاربرد آن‌ها پرداخته است و در بخش دوم برخی از اصلاحات و تعاریفی که کاربرد آن‌ها در مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان جنبه عمومیت دارد ارائه گردیده است. در مقابل هر یک از اصطلاحات و تعاریف. شماره‌ای مشاهده می‌شود که بیانگر شماره مبحثی است که اصطلاح مورد نظر در آن مبحث. مورد استفاده قرار گرفته است. بدیهی است برای اطلاع از ضوابط فنی و اجرایی و همچنین آشنایی با تعاریف اختصاصی در هر مبحث. مراجعه به مبحث مربوطه الزامی است. صاحبنظران و اساتید فن و اعمال نظرات واصله در متن مبحث. آمادگی خود را جهت دریافت نظرات و پیشنهادات بمنظور اعمال در بازنگری مبحث و ارتقای آن اعلام میدارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1-1 مبحث اول: تعاریف 2-1-1 مبحث دوم: نظامات اداری |-3-1 مبحتث سوم: حفاظت ساختمان در مقابل حربق 4-1-1 مبحث چهارم: الزامات عمومی ساختمان [5-1-1 مبحث پنجم: مصالح و فر آورده‌های ساختمانی 6-1-1 مبحث ششم؛ بارهای وارد بر ساختمان 7-1-1 مبحث هفتم؛ پی و پی سازی 8-1-1 مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی 9-1-1 مبحث نهم : طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه صفحه 1 1 1 2 4 5 6 7 8 9 -------- صفحهٔ بعد -------- 10-1-1 مبحث دهم : طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی 11-1-1 مبحث یازدهم: طرح و اجرای صنعتی ساختمان‌ها [-12-1 مبحث دوازدهم: ایمنی و حفاظت کار در حین احرا 13-1-1 مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها [-14-1 مبحث چهاردهم: تأسیسات مکانیکی 15-1-1 مبحث پانزدهم: آسانسورها و پلکان برقی 17-1-1 مبحث هفدهم: لوله‌کشی گاز طبیعی |18-1-1 مبحث هجدهم: عایق‌بندی و تنظیم صدا 19-1-1 مبحث نوزدهم: صرفه جوبی در مصرف انرژی 20-1-1 مبحث بیستم: علائم و تابلوها 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1-1 مبحث اول؛ تعاریف 1-1-1-1 کلیات مبحث اول مقررات ملّی ساختمان برای نخستین بار با هدف آشنایی اولیه مهندسان و بهره‌برداران با موضوعات و دامنه کاربرد و تعاریف به کار برده شده در مباحث مقررات ملّی ساختمان تدوین گردیده است. بدیهی است اگرچه در این مبحث به برخی الزامات مقرر در مباحث یاد شده پرداخته شده است لیکن به منظور اطلاع کافی و بهره‌برداری از محتویات و کلیات هر مبحث. مراجعه به مبحث مربوطه الزامی است. |-2-1 مبحث دوم: نظامات اداری 1-2-1-1 کلیات مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان تحت عنوان نظامات اداری, در مجموع در جهت تنسیق آمور مهندسی و خدمات مورد انتظار به منظور رفع ابهامات و مشکلاتی که در اجرای قانون وجود داشت تنظیم گردیده است. در این مبحث ابتدا به تبیین آئین‌نامه اجرائی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و سپس به مجموع شیوه‌نامه‌های آئین‌نامه اجرائی مصوب پرداخته شده است و برای هر یک از عوامل موْثر در ساخت و ساز اعم از دستگاه‌های اجرائی و عهده‌دار کنترل, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان و مراجع صدور پروانه و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی, تکالیف روشنی تعیین گردیده است. 1 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول در مجموعه شیوه‌نامه‌هاء. کلیه موارد مترتب بر طراحی, اجرا و نظارت ساختمان» متضمن عوامل اجرانی مربوطه, اشخاص حقیقی و حقوقی و دفاتر مهندسی با تعیین حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال اشخاص یادشده» تبیین گردیده است. جزئیات مربوط به دفترجچه اطلاعات ساختمان و شناسنامه فنی و ملکی و برخی از شیوه‌نامه‌های مرتبط با ساخت و ساز از دیگر موضوعاتی است که در این مبحث مورد توجه واقع شده است. 2-2-1-1 دامنه کاربرد انجام خدمات طراحی. اجرا و نظارت توسط اشخاص حقیقی, دفاتر مهندسی و اشخاص حقوقی, همچنین کنترل و نظارت عالیه بر انجام خدمات و نحوه ارجاع کار و حق‌الزحمه اشخاص مذکورء گزارش انجام خدمات مرحله‌ای ساختمان و صدور هرگونه مجوز و کنترل حسن خدمات در آمور طراحی. اجرا و نظارت ساختمان توسط سازمان. سازمان استان, شهرداری, اداره کل راه و شهرسازی و سایر مراجع مسئول با احراز شرایط مندرج در ماده 4 قانون و در چارچوب آئین‌نامه‌های اجرانی قانون, در سطح کشور بر اساس مفاد این مبحث انجام می‌گیرد. 3-1-1 مبحث سوم: حفاظت ساختمان در مقابل حریق 1-3-1-1 کلیات اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان‌هاء استفاده از مصالح سوختنی, توسعه شبکه‌های انرژی. برق و گاز و بکارگیری تجهیزات گوناگون سبب افزایش احتمال آتش‌سوزی در ساختمان‌ها گردیده است و به همین دلیل توجه به موضوع حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق, امری آلزامی و اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌گردد. در همین راستا مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان به عنوان یکی از مباحث مقررات ملّی ساختمان منتشر گردیده است. بر اساس مقررات این مبحث بمنظور حفظ جان و مال انسان‌ها و فراهم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش‌سوزی, رعایت اصولی در طراحی و اجرای ساختمان‌ها ضروری است که مهمترین آن عبارتند از: * پیش‌بینی راه‌های خروج جهت خارج شدن بموقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان‌های امن. 2 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان * تأمین تمهیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمان‌ها بمنظور پیشگیری از بروز حریق. * فراهم ساختن شبکه‌های علائمی محافظ (تشخیص. هشدارء اعلام) و امکانات مهارء کنترل و اطفاء حریق در ساختمان. جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر. در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان تأمین ایمنی لازم جهت "حفظ جان انسان‌ها" بیش از هر امر دیگری مورد توجه بوده و به همین دلیل اولین بخش این مقررات شامل ضوابط مربوط به "راه‌های خروج از بنا و فرار از حریق" می‌باشد که از بیشترین اهمیت و تاثیر در این راستا برخوردار است. همچنین این مبحث با توجه به شرایط فنی. تخصصی و اجرایی موجود در کشور (از نظر وجود مهارت‌های لازم. مصالح, تجهیزات و نیز امکانات اقتصادی کشور) شامل ساختارهاء مساحت. تعداد طبقات. موقعیت و ابعاد ساختمان می‌باشد. بر اساس مقررات این مبحث از آنجا که در هر ساختمان باید کلیه پیش بینی‌ها و تمهیدات لازم جهت ایمنی ساکنان و متصرفان در برایر حریق فراهم گردد. ضروری است طراحی و اجرای ساختمان‌ها به نحوی صورت گیرد که با توجه به کاربری, ابعاد و تعداد طبقات. به مدت مناسبی در برابر حریق مقاومت نموده و از گسترش حریق به فضاها یا ساختمان‌های مجاور جلوگیری شود. در همین راستا بر اساس مقررات مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان توجه به الزامات اساسی زیر در طراحی و اجرای ساختمان‌ها ضروری خواهد بود. * طراحی و اجرا به نحوی باشد که در صورت وقوع حریق افراد بتوانند خود را از طریق مسیرهای امن و مشخص شده به محل ایمنی در داخل یا خارج از ساختمان برسانند. بدین منظور باید مسیرهای خروج از ساختمان و فرار از حریق به تعداد کافی و با ظرفیت لازم پیش‌بینی شده و در محل‌های مناسبی از ساختمان قرار گیرند. به نحوی که افراد قادر باشند در صورت وقوع حریق بدون تشویش و اضطراب خود را به محل امن برسانند و روشنایی لازم و مناسب در مسیرهای فرار تامین شده و کلیه خروجی‌ها به نحو مناسب علامت‌گذاری و مشخص شوند. همچنین تمهیدات لازم برای جلوگیری از نفوذذ شعله و دود به مسیرهای خروج به نحو مناسب و با توجه به کاربری, ابعاد و ارتفاع 3 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول * به منظور جلوگیری از گسترش حریق متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان فضابندی‌های مناسب در داخل ساختمان, به وسیله ساختارهای مقاوم حریق. صورت گیرد و راه‌های ارتباطی و فضاهای پنهان نظیر شفت‌هاء محل عبور کابل‌ها و لوله‌هاء فضاهای مجوف بین دیوارها و نماهای خارجی ساختمان و غیره به نحوی طراحی و اجرا شوند که از گسترش حریق از طریق در داخل آن‌ها جلوگیری به عمل آید. همچنین دیوارهای مشترک بین ساختمان‌ها به نحوی طراحی و اجرا شوند که در برابر گسترش حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر مقاومت نمایند و دیوارهای خارجی ساختمان, متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان در برابر گسترش حریق به خارج از آن مقاومست * کلیه تمهیدات لازم جهت دسترسی نیروهای آتش‌نشانی به محل حریق در ساختمان در نظر گرفته شود و راه رسیدن خودروهاء وسایل و امکانات آتش‌نشانی به مجاورت ساختمان وجود داشته باشد. همچنین برای دسترسی نیروهای آتش‌نشانی به فضاهای داخلی ساختمان مسیرهای امن در نظر گرفته شود و به تناسب کاربری و ابعاد ساختمان, برای استفاده نیروهای آتش‌نشانی, امکانات 2-3-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث در تصرف‌های مسکونی/ آموزشی/ فرهنگی/ درمانی/ مراقبتی/ تجمعی/ اداری/ حرفه‌ای/ کسبی/ تجاری/ صنعتی/ انباری و ضوابط اختصاصی ساختمان‌های بلند می‌باشد. 4-1-1 مبحث چهارم؛ الزامات عمومی ساختمان 1-4-1-1 کلیات فضاهای باز و ضوابط مربوط به تصرف‌های مختلف و حداقل‌های الزامی فضاها و تأمین نور و تعویض هوا است. در رابطه با امر ایمنی, مسیرها و جایگاه‌ها و بازشوهای آمدادرسانی, برای شرایطی که حوادتی چون زمین‌لرزه کارآئی دسترس‌های خروج در مبحث سوم مقررات طلی ساختمان را دچار مخاطره نموده ای ی -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان باشد. مطرح گردیده و تلاش شده تا امکان امدادرسانی به ساکنین را از خارج از ساختمان فراهم سازد. تأمین نور و تعویض هوا در رابطه با هدف‌های آسایش و بهداشت مطرح گردیده و استفاده مناسب و بهینه از فضاهای داخلی ساختمان و حتی فضاهای واقع در زیرزمین و ... در رابطه با هدف‌های صرفه اقتصادی و بهره‌دهی مناسب ضابطه‌مند گردیده است. از طرف دیگر موضوع حفظ هویت فرهنگی جامعه نیز در این مبحث مطرح است. اگرچه منظر شهری باید از طریق طرح‌ها و ضوابط و راهنماهای طراحی شهری قاعده‌مند و هدایت شود اما الزامات عمومی مقررات ملّی ساختمان نیز بر ساماندهی منظر شهری تأثیرگذار است. در این مبحث ضوابط کلی تصرف‌ها آمده و ضوابط خاص بلند مرتبه‌سازی و تصرف‌های درمانی مراقبتی. صنعتی, مخاطرهمیز شرح داده شده است. 2-4-1-1 دامنه کاربرد این مقررات ناظر بر کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در در هیچ یک از ساختمان‌های موجود. نباید تعمیرات و تغییراتی صورت گیرد که با کاهش ابعاد و ارتفاع فضاهاء سطوح بازشوی تعویض هواء سطوح نورگیر و غیره موجب مغایرت با الزامات این مقررات گردد. این مقررات شامل کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های موقت (غیر از اسکان موقت بازماندگان حوادث غیرمترقبه) نیز می‌شود. 5-1-1 مبحث پنجم: مصالح و فرآورده‌های ساختمانی 1-5-1-1 کلیات در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان به مشخصات فنی مواد.ء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی و ویژگی‌های فیزیکی, شیمیایی, مکانیکی و مشخصات فنی و همچنین روش‌های آزمایش آن‌ها پرداخته می‌شود. این مشخصات و روش‌ها می‌بایستی منطبق بر استانداردهای ملی ایران بوده و در صورت عدم وجود با استانداردهای معتبر بین‌المللی تطابق داشته باشد. 5 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول در این مبحث همچنین با توجه به اهمیت مسائل بهداشتی» ایمنی و ملاحظات محیطی در اجرای ساختمان. نقش هریک از مصالح و فرآورده‌های ساختمانی در این موارد در هر بخش گنجانیده شده علاوه بر این‌ها به شیوه‌های مناسب انبار کردن» محافظت. حمل و نقل,ء ساخت و تولید در کارگاه‌ها پرداخته شده است و با توجه به اثرات متقابل مصالح و تأثیر در دوام آن‌هاء مسأله سازگاری مصالح در در بخش پایانی و پیوست این مبحث. برخی از مصالح نسبتاً جدید و نیز سیستم‌های ساختمانی و ارجاع به استانداردهای مربوطه ارائه شده است. 2-5-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث محدود به انواع مواد. مصالح و فرآورده‌های ساختمانی متعارف است که در بنای ساختمان‌ها و تأسیسات مربوطه در همه نقاط کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد. 1-6-1-1 کلیات مبحث ششم. حداقل بارهایی که می‌بایست در طراحی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار گیرد را تعیین می‌نماید. در مورد ساختمان‌های خاص مانند سدها.ء اسکله‌هاء سازه‌های دریایی و نیروگاه‌های هسته‌ای علاوه بر ضوابط این مسحت. باید ضوابط ویزه بارگذاری آیین‌نامه مربوط به هریک از آن‌ها نیرز رعایت از نیروهای جانبی باد و زلزله و بالاخره بارهای ناشی از فشار خاک. آب. سیل, انفجار و بار خودکرنشی همچنین ترکیبات بارگذاری مربوط به طراحی به روش مقاومت و طراحی به روش تنش مجاز نیز در این مبحث ارائه شده است. که دیگر مباحث از جمله مبحث نهم «طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه» و مبحث دهم «طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی» از این تر کیبات بارگذاری استفاده می‌نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-6-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث. حداقل بارهایی را که باید در طراحی ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملی ساختمان از جمله ساختمان‌های بتن مسلح. فولادی, چوبی و ساختمان‌های با مصالح بنایی مد نظر قرار دارد را در بر می‌گیرد. 1-7-1-1 کلیات مبحث هفتم تحت عنوان پی و پی‌سازی, الزامات طراحی ژئوتکنیکی ساختمان‌ها را مورد بحث قرار می‌دهد. این مبحث پس از ارائه تعاریف مرتبط با مسائل طراحی پی. به شناسایی ژئوتکنیکی لایه‌های زمین می‌پردازد و برای نکاتی از قبیل تعداد. عمق و فاصله گمانه‌ها جداول لازم را ارائه می‌دهد. در همین فصل حداقل مواردی که گزارش‌های فنی باید آورده شود را ذکر می‌نماید. فصل سوم این مبحث به موضوع بسیار مهم گودبرداری می‌پردازد و مسئولیت طرح و اجرای گود را به میزان خطرهای مختلف که ممکن است تاثیرگذار باشد مرتبط می‌سازد و برای هر سطح خطر یک مسئول طراحی و اجرا مشخص می‌کند. ضمناً بمنظور جلوگیری از ایجاد تغییر شکل‌های دیوار گود و در نتیجه صدمه به سازه مجاور گود نکاتی آورده شده است. در بخش طراحی‌های ژئوتکنیکی. شامل پی‌های سطحی, سازه‌های نگهبان و پی‌های عمیق. به هر دو روش طراحی «تنش مجاز» و «حالات حدی» پرداخته شده است. در فصل پی‌های سطحی, مقادیر نشست‌های مجاز. ضرایب اطمینان و نحوه انتخاب روابط موجود نظری برای محاسبه ظرفیت پایداری و همچنین استفاده از آزمایشات در محل, نکات مهمی آورده شده است. در انتهای این فصل نیز مطالبی مرتبط با ملاحظات لرزه‌ای طراحی و ملاحظات اجرایی فصل پنجم این مبحث به موضوع طراحی سازه‌های نگهبان اختصاص دارد. در این فصل در خصوص فشار خاک و میزان تغییر شکل‌های لازم برای ایجاد شرایط محرک و مقاوم و طراحی این سازه‌ها برای تحمل بار استاتیکی و همچنین بار دینامیکی ناشی از زلزله. جداول ضرایب اطمینان 7 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول آورده شده است. در مورد دیوارهای خاک مسلح که در ایران بسیار متداول می‌باشند به هر دو ضریب فصل آخر که به پی‌های عمیق اختصاص یافته است اطلاعات بیشتری را برای طراحی شامل می‌شود. در این بخش انواع نیروهای اعمالی از قبیل محوری فشاری. محوری کششی, جانبی و اصطکاک منفی مورد بحث قرار گرفته است. سپس ضمن ارائه جداول ضریب اطمینان جهت طراحی, اهمیت انجام آزمایشات در محل بصورت استاتیکی و دینامیکی و ارجح بودن آن‌ها برای طراحی مطرح آورده شده است. 2-7-1-1 دامنه کاربرد رعایت ضوابط و مقررات این مبحث در کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملّی ساختمان الزامی است. این ساختمان‌ها شامل: ساختمان‌های مسکونی, اداری, تجاری, آموزشی. درمانی, فروشگاه‌ها و کارگاه‌های صنعتی می‌باشند. ابنیه فنی مانند پل‌ها و سدها و سازه‌های نیروگاه‌هاء مشمول مقررات این مبحث نمی‌شوند ولی رعایت آن‌ها به صورت غیر الزامی توصیه می‌شود. 8-1-1 مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی 1-8-1-1 کلیات امروزه در شهرهای کوچک و روستاها مصالح بنایی کاربرد بسیار گسترده‌ای در امر ساختمان‌سازی دارد. وقوع زلزله‌های پیاپی و ویرانی‌های زیاد در این دسته از ساختمان‌هاء بیانگر این مطلب است که برای ساخت ساختمان‌های با مصالح بنایی در کشور نیاز به مجموعه قوانین و مقررات فراگیر و لازم‌الاجرایی است که با رعایت آن‌ها سطح کیفی ساخت و ساز این ساختمان‌ها ارتقا یابد. مبحث هشتم مقررات ملّی ساختمان برای ساختمان‌های بنایی خشتی. سنگی. آجری. سنتی و دارای کلاف و غیرمسلح تدوین شده است. 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان در این مبحت علاوه بر ارائه الزامات طراحی و اجرای ساختمان‌های آجری باکلاف. بدون کلاف و همچنین ساختمان‌های خشتی و سنگی. به ذکر مشخصات مصالح مورد استفاده در ساختمان‌های فوق الذ کر پرداخته شده است. 2-8-1-1 دامنه کاربرد کاربرد مقررات این فصل به مسایل اجرایی و مصالح ساختمان‌های آجری باکلاف. ساختمان‌های بنایی سنتی آجری و ساختمان‌های خشتی و ساختمان‌های سنگی (ساختمان‌هایی که در نواحی دوردست ساخته می‌شوند به طوری که فراهم آوردن مصالح, تجهیزات و نیروی انسانی ماهرء در آنجا مشکل 9-1-1 مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه 1-9-1-1 کلیات مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ضوابط لازم در طراحی و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه را بیان می‌نماید. فصول ابتدایی این مبحث به بیان کلیات. مصالح مورد استفاده و مشخصات هر یک از آن‌ها استانداردهای مشخصات و آزمایش‌هاء. کیفیت بتن مصالح و اصول آرماتوربندی, قالب‌بندی اجرایی مرتبط با ساخت. عمل‌آوری و نگهداری از بتن‌ها و انواع آن می‌پردازد و سایر فصول به اصول تحلیل و طراحی سازه‌های بتن‌آرمه تحت اثر انواع بارها و تغییر شکل‌ها در طراحی دال‌هاء دیوارهاء پی‌ها و سایر سازه‌های بتنی پرداخته و در خاتمه نیز ضوابط ویژه طراحی در برابر حریق و زلزله را ارائه می‌کند. در این مبحث مبنای طراحی سازه‌ها برای حصول ایمنی و قابلیت بهره‌برداری. بررسی و کنترل آن‌ها در حالت‌های حدی است. 2-9-1-1 دامنه کاربرد کیفیت اجرای ساختمان‌های بتنی رعایت شوند و حاوی ضوابط و مقررات مربوط به سازه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول بتن‌آرمه‌ای است که با سنگدانه‌های معمولی و سیمان پرتلند یا سیمان آمیخته ساخته می‌شوند و مقاومت آن‌ها حداقل برابر 20 مگاپاسکال می‌باشد. 10-1-1 مبحث دهم: طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی 1-10-1-1 کلیات هدف آین مبحث تعیین حداقل ضوابط و مقرراتی است که در تحلیل, طراحی و اجرای ساختمان‌های فولادی جهت تامین ایمنی و بهره‌برداری مناسب. مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مبحث شامل الزامات عمومی, الزامات طراحی, الزامات طراحی لرزه‌ای و نیز الزامات ساخت. نصب و کنترل می‌باشد. در این مبحث مبنای طراحی سازه‌هاء بررسی و کنترل آن‌ها در حالت‌های حدی مقاومت و بهره‌برداری برای حصول ایمنی و قابلیت بهره‌برداری است. در این مبحث روش طراحی مورد استفاده برای تامین الزامات حالت‌های حدی مقاومت. روش ضرایب بار و مقاومت (1. ۳0) می‌باشد که بر پایه جنبه‌ی احتمالاتی بار و مقاومت. کالیبراسیون با روش تنش مجاز و تجربیات مهندسی استوار می‌باشد و از طریق دو سری ضرایب ایمنی شامل تشدید طراحی بر اساس روش مقاومت مجاز (۸5]0) نیز مجاز دانسته شده است و مقررات و ضوابط مربوط به این روش در پیوست (1) این مبحث ارائه گردیده است. بر اساس این مبحث در طراحی بر اساس حالت‌های حدی بهره‌برداری, مجموعه سازه شامل اعضا و اتصالات آن نیز باید از نظر قابلیت بهره‌برداری مناسب مورد کنترل و طراحی قرار گیرند. 2-10-1 دامنه کاربرد کاربرد این مبحت در محدوده ساختمان‌ها با کاربری‌های مندرج در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه اجرایی آن می‌باشد و شامل سازه‌های خاص از قبیل پل‌های جاده و راه‌آهن نیست. 10 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1-1-1 کلیات مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان تحت عنوان «طرح و اجرای صنعتی ساختمان‌ها» در دو بخش ساختمان‌های فولادی و ساختمان‌های بتنی تهیه و تدوین گردیده است. در این مبحث تمرکز اصلی بر روی سیستم‌های سازه‌ای ساختمان‌های فولادی و بتنی ارائه شده و در بخش ساختمان‌های فولادی به دو سیستم سازه‌ای پیچ و مهره‌ای و قاب فولادی سبک «8۳]» و در بخش ساختمان‌های بتنی, سیستم‌های ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته. قالب عایق ماندگار «۳17]». پنل‌های پیش‌ساخته سبک سه بعدی 31 و قالب تونلی پرداخته شده است. 2-11-1-1 دامنه کاربرد حداقل ضوابط اجرای ساختمان‌های فولادی و بتنی به روش‌های صنعتی مطرح شده در مبحث یازدهم ارائه شده است. دامنه کاربرد این مبحث شامل کلیه ساختمان‌هایی است که به روش‌های صنعتی مطرح شده در آن طراحی و ساخته می‌شوند. 12-1-11 مبحث دوازدهم: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا 1-12-1-1 کلیات در این مبحث وظایف هر یک از عوامل دست اندرکار اجرای ساختمان از قبیل صاحب‌کارء سازنده یا مجری, ناظرء شهرداری و سازمان نظام مهندسی در رابطه با ایمنی, بهداشت و محیطزیست کارگران. عابرین. ساکنان و شاغلین مجاور کارگاه ساختمان و همچنین حفاظت از ساختمان‌هاء ابنیه. وسائل نقلیه و درختان مجاور کارگاه ساختمانی در مقابل خطرات ناشی از اجرای عملیات اجرایی بیان شده است. مطالب موجود در این مبحث شامل: ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی. جلوگیری از سقوط افراد» جلوگیری از حریق» سوختگی و برق‌گرفتگی و بهداشت کار و تسهیلات بهداشتی. وسایل و تجهیزات حفاظت فردی, وسایل و سازه‌های حفاظتی, ایمنی‌کار با وسایل تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی, ایمنی کار در استفاده از وسایل دسترسی شامل داربست. نردبان و ... و همچنین ایمنی در تخریب ساختمان‌ها و ایمنی عملیات خاکی و به خصوص ایمنی گودبرداری و حفاظت دیوارهای سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول ساختمان اعم از ساختمان‌های فولادی و بتنی و در آخر رعایت ایمنی در اجرای تأسیسات گرمایی. 2-12-1-1 دامنه کاربرد رعایت مفاد این مبحث به همراه آیین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی در انجام عملیات ساختمانی لازم‌الاجرا است. 13-1-1 مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها 1-13-1-1 کلبات 0 ولت موْئر و تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب و با ولتاژ بیش از 1000 ولت موْثر (به جز سیم‌کشی داخلی دستگاه‌ها)» که از سیستم‌های فشار ضعیف تا 1000 ولت تغدیه می‌کنند. تأسیسات سیم‌کشی کلیه سیستم‌های مربوط به لوازم و دستگاه‌هایی که مقررات خاصی برای آن‌ها وضع نشده باشد و همچنین تأسیسات سیم‌کشی ثابت وسایل ارتباطی- انتقال علائم و فرمان و مشابه آن‌ها - به استثنای سیم‌کشی‌های داخلی دستگاه‌ها را در بر می‌گیرد. در این مبحث مواردی از قبیل الزامات مربوط به تأمین نیروی برق (انشعاب. پست. مولد)» الزامات نصب و طراحی اتاق ترانسفورماتورء اتصال زمین, نیروی برق اضطراری,» تابلو برق. تجهیزات و وسایل تأسیسات جریان ضعیف. شدت روشنایی داخلی شرح داده شده است. 2-13-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان شامل: موقت. پارک‌های تفریحات. کارگاه‌های ساختمانی و ساختمان‌های کشاورزی و دامداری. همجنین هرگونه ساختمانی که مقررات مخصوصی برای تأسیسات الکتریکی آن وضع نشده. می‌باشد. 12 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان وسایل الکتریکی خودروهاء تأسیسات الکتریکی کشتی‌ها. تأسیسات الکتریکی هواپیماهاء تأسیسات الکتریکی روشنایی معابر عمومی, تأسیسات الکتریکی معادن و همچنین تأسیسات صاعقه‌گیر ساختمان‌ها را در بر نمی گیرد. 14-1-1 مبحث چهاردهم: تأسیسات مکانیکی 1-14-1-1 کلیات مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان برای اطمینان از ایمنی جان و مال افراد و تضمین تندرستی و سلامتی آنان در طراحی, اجراء بهره‌برداری و نگه‌داری, تغییرات و بازرسی تاسیسات مکانیکی ساختمان می‌باشد. تاسیسات مکانیکی شامل تأسیسات حرارت مرکزی و تهویه مطبوع, تعویض هواء و تهیه و ذخیرهٌ آب گرم مصرفی داخل ساختمان است. تهویه مطبوع با کنترل هم‌زمان عوامل چهارگانه دماء رطوبت. سرعت وزش و تمیزی هواء هوای داخل ساختمان را مناسب برای زندگی انسان می‌نماید. در این مبحث به مقولهٌ تعویض هواء تخلیهٌ هواء کانال کشی هوا و لوله‌کشی آب‌گرم و آب‌سرد مورد استفاده در گرمایش و سرمایش ساختمان پرداخته می‌شود. انواع دستگاه‌های گرم‌کننده و سردکننده ازقبیل دیگ. چیلرء مخزن انبساط. آب گرم‌کن. بخاری, کولرء کوره و شومینه مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. موضوع ذخیره‌سازی و لوله‌کشی سوخت. تأمین هوای احتراق و تخلیه محصولات احتراق وسایل سوخت‌سوز مطرح می‌گردد و در آخرء به موضوع تبرید و سرمایش ساختمان پرداخته می‌شود. 2-14-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث شامل طراحی, اجراء بهره‌برداری و نگه‌داری, تغییرات و بازرسی تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع و نیز تهیه و ذخیره آب گرم مصرفی در داخل ساختمان, می‌باشد. همچنین الزامات تأسیسات ساختمانی زیر خارج از حدود الزامات مبحث مذکور است. الف) تأسیسات بهداشتی ساختمان ج) لوله‌کشی گاز سوخت داخل ساختمان 13 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |15-1-1 مبحث پانزدهم: آسانسورها و پلکان برقی [1-15-1-1 کلیات این مبحث شامل دو بخش است که در آن‌ها مقرراتی برای آسانسورهاء پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک وضع شده است این مقررات متناسب با ترکیب جمعیت از نظر سنی و توانایی» همچنین متناسب با نوع کاربری ساختمان‌ها نوشته شده است. انواع آسانسورهایی که در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارتست از آسانسورهای کششی و آسانسورهای هیدرولیک جهت حمل مسافرء صندلی چرخدارء برانکارد. تخت بیمارستانی, خودروء بار و ... .برای هر کدام از آسانسورها الزامات و نحوه طراحی و مقررات استفاده از آن وضع شده در بخش پله برقی, زاویه شیب. عرض و انتخاب پله برقی متناسب با تعداد نفرات و جمعیت ساختمان, با فرمول‌هایی ارائه شده است. تمامی موارد ایمنی در حین استفاده هم در مقررات این مبحث آورده شده است. زاویه شیب و سرعت معمول و استاندارد پیاده‌روی متحرک هم شرح داده در بخش پایانی نمونه شناسنامه‌های اطلاعات فنی آسانسور و پله‌برقی که باید توسط سازندگان این دستگاه‌ها تکمیل شود آورده شده است. همچنین در این مبحث جداول ابعادی برای انتخاب ابعاد آسانسور. بر اساس استانداردهای ملّی و بین‌المللی, موارد تکمیلی در خصوص جزئیات طراحی و علائم نقشه‌ها نیز گنجانیده شده است. 2-15-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث آسانسورهاء پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک در ساختمان می‌باشد. [1-16-1-1 کلیات مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان بیانگر حداقل الزاماتی است در مورد تاسیسات بهداشتی که مواردی از قبیل: لوله‌کشی و ذخیره‌سازی آب مصرفی در ساختمان, لوله‌کشی فاضلاب بهداشتی, سس -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان لوله‌کشی هواکش فاضلاب. لوازم بهداشتی, لوله‌کشی آب باران ساختمان, توزیع آب مصرفی در ساختمان, بست و تکیه‌گاه را بیان می‌کند. 2-16-1-1 دامنه کاربرد طراحی, نظارت. انتخاب مصالح و دستگاه‌هاء. اجرای کارء تعمیرء تغییر و نگهداری و بهره‌برداری تأسیساتی, باید طبق الزامات مندرج در این مبحث انجام شود. طراحی و اجرای حوضچه پمپاژ فاضلاب و لوله‌کشی فاضلاب بعد از پمپ که فاضلاب در آن تحت فشار جریان می‌یابد. خارج از حدود این مقررات است. [17-1-1 مبحث هفدهم: لوله کشی گاز طبیعی [1-17-1-1 کلیات این مبحث حداقل ضوابط لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان‌های مسکونی. عمومی و خاص, مجتمع‌ها و شهرک‌های مسکونی, ساختمان‌هاء محوطه‌ها و شهرک‌های صنعتی را دربر می‌گیرد و با هدف طراحی, اجرای لوله‌کشی. نصب. راه اندازی و نگهداری وسایل گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌ها است. مقررات این مبحث. کاربری گاز طبیعی تحویلی به ساختمان‌ها و محوطه‌ها برای مصارف تا حداکثر 0 مترمکعب در ساعت و فشارهای بین یک چهارم پوند بر اینچ مربع تا شصت پوند بر اینچ‌مربع را شامل می‌شود. طراحی. انتخاب مصالح, اجرای لوله‌کشی گاز طبیعی. آزمایش‌هاء بازرسی‌هاء کنترل‌های کیفی, دودکش‌هاء هوارسانی و تأمین هوای احتراق, نصب. راه‌اندازی, ایمنی و بهره‌برداری از لوازم گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌هایی که لوله‌کشی گاز طبیعی در آن‌ها اجرا نشده باید طبق ضوابط مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان انجام شود. [2-17-1-1 دامنه کاربرد لوله‌کشی گاز مایع. گازهای سوختنی به غیر از گاز طبیعی و گازهای غیرسوختنی خارج از شمول مقررات این مبحث می‌باشند. دامنه کاربرد این مبحث به شرح زظر است: 15 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول حداقل ضوابط طراحی, اجرا و کنترل‌های کیفی لوله‌کشی گاز نصب و راه اندازی وسایل گازسوز. دودکش‌ها و هوارسانی به وسایل گازسوز, ضوابط بهره‌برداری و ایمنی برای گاز تحویلی ساختمان‌ها با فشار 1/4 پوند بر اینچ مربع و حداکثر مصرف 100 مترمکعب بر ساعت و قطر لوله حداکثر 4 اینچ را در بر می‌گیرد. - بخش دوم مبحث: حداقل ضوابط طراحی, اجرا و کنترل‌های کیفی لوله‌کشی گاز مجتمع‌ها و ساختمان‌های مسکونی, محوطه‌ها و ساختمان‌های صنعتی و شهرک‌های مسکونی و صنعتی برای فشارهای بین 2 تا 60 پوند بر اینچ مربع یا مصارف بالاتر از 160 مترمکعب بر ساعت تا حداکثر 5000 مترمکعب در ساعت را در برمی گیرد. 18-1-1 مبحث هجدهم: عایق‌بندی و تنظیم صدا [1-18-1-1 کلیات در این مبحث نتایج تأمین شرایط آکوستیکی, آسایش صوتی و جلوگیری از اتلاف امکانات در زندگی ماشینی برای ساکنان شهرهای بزرگ شرح داده شده است. مواد و عناصر ساختمانی که فضاهای ساخته‌شده را شکل می‌دهند. چگونگی شنیدن صداها و حتی چگونگی انتقال صدا به فضاهای اطراف را تعیین می‌کنند. با درک برخی از اصول پایه | کوستیکی و چگونگی کنترل صدا توسط مواد و ساختارهاء می‌توان از بسیاری از مشکلات جلوگیری و یا حداقل در مراحل اولیه آن را حل کرد و باعث کاهش هزینه‌های بازسازی گردید. مطالب موجود در این مبحث شامل: مقررات آکوستیکی برای ساختمان‌ها با کاربری‌های مختلف. تعیین حداکثر تراز معادل نوفه زمینه در یک فضاء حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته برای پوسته خارجی ساختمان. جدا کننده بین فضاهای مختلف. حداکثر تراز کوبه‌ای معمول شده وزن یافته برای سقف بین طبقات و زمان واخنش بهینه برای فضاهای مختلف با کاربری‌های متفاوت 16 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-18-1-1 دامنه کاربرد این مبحث برای تراز نوفه زمینه و زمان واخنش تعیین شده برای فضاهای مختلف و روش اندازه گیری مربوط به تراز نوفه زمینه. زمان واخنش و شاخص‌های صدابندی جدارها کاربرد دارد. 19-1-1 مبحث نوزدهم: صرفه جویی در مصرف انرژی 1-19-1-1 کلیات در بین مباحث مقررات ملّی ساختمان, مبحث نوزدهم تعیین‌کننده‌ترین نقش را در زمینه بهینه‌سازی مصرف آنرژی در ساختمان و حفاظت از محیط‌زیست ایفا می‌کند. در مبحث 9[ مقررات ملّی ساختمان ضوابط مرتبط با صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ساختمان تعیین می‌گردد. برای این منظورء روش‌های طرح, محاسبه و اصول کلی اجرای عایق‌کاری حرارتی پوسته خارجی, سیستم‌های تأسیسات گرمایی. سرمایی, تهویه. تهویه مطبوع, تأمین آب‌گرم مصرفی, و الزامات طراحی سیستم روشنایی الکتریکی در ساختمان‌هاء برای بهینه‌سازی مصرف آنرژی مشخص می‌گردد. شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث. باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملّی ساختمان نیز خصوصاً ‏ اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد. 2-19-1-1 دامنه کاربرد ضوابط ارائه شده در مورد پوسته خارجی برای تمام ساختمان‌های جدیدالاحداث, به جز ساختمان‌های گروه چهارء از نظر صرفه جویی در مصرف انرژی لازم الاجراست. این ضوابط در قالب دو روش (الف کارکردی و روش ب تجویزی) ارائه شده است. از روش کارکردی می‌توان در مورد تمام ساختمان‌ها استفاده کرد. اما کاریرد روش تجویزی به ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه, با زیربنای مفید زیر 0 مترمربع. و ساختمان‌های گروه سه از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی محدود می‌شود. همچنین, رعایت ضوابط مربوط به سیستم‌ها و تجهیزات مکانیکی و سیستم روشنایی در مورد تمامی ساختمان‌هاء با کاربری‌های مندرج در این مبحث. الزامی است. 17 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 1-20-1-1 کلیات مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان. مسئولین موْسسات دولتی و عمومی و بخش خصوصی, کارفرمایان و مدیران کارگاه‌ها و ساختمان‌ها را ملزم می‌کند تا پیام‌رسانی در محیط زندگی مردم را به نحو موْثْر و مطلوب. توسط تابلوها و علائم. تأمین نمایند تا در محل‌هایی که احتمال خطری تهدید کننده سلامت و ایمنی افراد وجود دارد. علائم هشدار دهنده نصب کنند. این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام» سازه. محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی, از قبیل اشارات حرکتی دست. علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است. 2-20-1-1 دامنه کاربرد این مبحث برای استفاده در علائم و تابلوها در کارگاه‌های ساختمانی, تابلوهای ایمنی داخل ساختمان و محوطه های کاربری‌های شهری, صنعتی, بیمارستانی و ... کاربرد دارد. 1-21-1-1 کلیات این مبحث به اقدامات غیرمسلحانه‌ای که به کارگیری آن‌ها موجب افزایش بازدارندگی. کاهش آسیب‌پذیری, ارتقاء پایداری ملی, تداوم فعالیت‌های ضروری و تسهیل مدیریت بحران در برابر تهدیدات و اقدامات نظامی دشمن می‌شود. می‌پردازد. رعایت این مبحث موجب حفظ جان و مال انسان در برابر حوادث. تهدیدات و استمرار فعالیت‌های اساسی و ضروری مردم, تضمین تداوم تأمین نیازهای حیاتی مردم از قبیل آب. نان و غذاء پناهگاه. انرژی, ارتباطات. بهداشت و امنیت) و سهولت در اداره کشور در شرایط بروز تهدید و بحران ناشی از تجاوزات خارجی در مقابل حملات و اقدامات خصمانه و مخرب دشمن از طریق طرح‌ریزی و اجرای طرح‌های دفاع غیرعامل و کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی و مستحدئات و تأسیسات و تجهیزات اه خی -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان ضوابط ارائه شده در این مبحث به منظور کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌ها در برابر تهدیدات نظامی و همچنین اعمال اقدامات و تدابیر و ملاحظات لازم شامل ایمن‌سازی. مستحکم‌سازی, پیش‌بینی سامانه‌های جایگزین» تسهیل مدیریت بحران در زیرساخت‌ها و مکان‌یابی. در حوزه ساختمان‌سازی استفاده می‌شود. 2-21-1-1 دامنه کاربرد * ضوابط مندرج در این مبحث شامل طرح و اجرای ساختمان‌ها با انواع سیستم باربری» در برابر آثار بارهای انفجار ناشی از اصابت غیرمستقیم می‌باشد. 9 دامنه کاربرد مقررات این مبحث شامل ساختمان‌های متعارف از جمله: ساختمان‌های مسکونی 4 طبقه و بیشترء اداری و تجاری 4 طبقه و بیشترء مجموعه‌های ورزشی» تفریحی, سالن‌های اجتماعات. فروشگاه‌هاء هتل‌هاء مدارس, دانشگاه‌هاء مساجد با ظرفیت بیش از 100 نفرء سالن‌های سیلوهاء سدهاء آب‌بندهاء. مخازن ذخیره سوخت. برج‌های صنعتی, برج‌های مراقبت فرودگاه‌ها, برج‌های مخابراتی و رادیو تلویزیونی» یادمان‌های مرتفع. دکل‌هاء دودکش‌ها.ء اآبنیه راه‌هاء پل‌هاء پالایشگاه‌هاء نیروگاه‌هاء اسکله‌ها و بنادرء استحکامات نظامی, تونل‌هاء متروهاء خطوط انتقال نفت و گاز و آب و فاضلاب و مخابرات و برق, تأسیسات تلمبه‌خانه‌های نفتی, ایستگاه‌های تقویت و تقلیل فشار گاز, پست‌های توزیع و انتقال برق, دیسپاچینگ‌هاء سوئیچینگ‌ها و ساختمان‌های مربوط به مقام معظم رهبری, رسای قوای سه‌گانه. شورای نگهبان, مجمع تشخیص مصلحت نظامء شورای عالی امنیت ملّی. فرماندهی مدیریت بحران ملی. فرماندهی و ستاد کل نیروهای مسلح. فرماندهی و ستاد کل (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی انتظامی) قرارگاه‌های نظامی, انتظامی و امنیت ملّی. ساختمان‌های اصلی وزارتخانه‌های اطلاعات کشورء دفاع, امورخارجه. بانک مرکزی. ساختمان‌های مرکز و مراکز ضبط و پخش ویژه صدا و سیمای جمهوری اسلامی. برج‌های مخابراتی و ارتباطی» برج‌های مشکونی, تجاری, آداری بیش از بیست 19 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول طبقه و بیمارستان‌های بیش از 500 تختخواب و هرگونه سازه‌ها و تأسیسات خاص که طراحی آن‌ها مستلزم انجام مطالعات ویژه بوده و یا جهت تهدیدات خارج از مقررات این مبحث می‌باشند. * به منظور تأمین ایمنی و کاهش آسیب‌پذیری و مقابله با تهدیدات الکترومغناطیسی (۲۳۸1۴) و گرافیتی و سایبری, باید از مقررات و آئین‌نامه‌های معتبر مربوطه استفاده شود. * تهدیدات ناشی از انفجارهای هسته‌ای. حملات شیمیایی و میکروبی» برخورد مستقیم پرتابه به سازه‌ها و تأسیسات. اغتشاشات الکترونیکی, تهدیدات بیولوژیکی, مشمول مقررات این مبحث 20 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-2-1 آسانسور: (15) وسیله‌ای است متشکل از کابین و معمولاً وزنه تعادل و اجزا دیگر که با روش‌های مختلفی مسافر (نفر) 2-2-1 آسانسور کششی: (15) آسانسوری است که حرکت آن بر اثر اصطکاک بین سیم یکسل و شیار فلکه کشش, به هنگام چرخش آن توسط سیستم محرکه انجام می‌شود. 3-2-1 آسانسور هیدرولیکی: (15) در این نوع آسانسور عامل حرکت کابین, سیلندر و پیستون هیدرولیکی است و ممکن است وزنه تعادل نیز داشته باشد و معمولاً برای ار تفاعات کم و سرعت‌های کم کاربرد دارد. 4-2-1 آشکارساز گاز مونواکسیدکرین: (17) وسیله‌ای حساس در مقابل وجود گاز مونواکسیدکرین در محیط که قبل از رسیدن غلظت گاز به حد خطرناک (معمولاً ۳0.0.18 30) وجود گاز را به طریق صوتی یا نوری یا طرق دیگر اعلام می‌نماید. 5-2-1 آشکارساز نشت از قابل اشتعال؛ (17) وسیله‌ای حساس در مقابل وجود گاز قابل اشتعال در محیط که قبل از رسیدن غلظت گاز به حد خطرناک. وجود گاز را به طریق صوتی یا نوری یا طرق دیگر اعلام می‌نماید. 21 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 6-2-1 آگهی علائم تصویری وتابلو: (20) شامل پیام تصویری, رنگ و مطالب آنها است. 7-2-1 آیین‌نامه اجرایی: (2) آیین‌نامه اجرایی قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان مصوب بهمن‌ماه 1373 |-8-2 آیین‌نامه ماده 33: (2) آیین‌نامه‌اجرایی ماده 33 قانون نظام‌مهندسی و کنترل‌ساختمان مصوب تیرماه 1383 هیات وزیران 9-2-1 اتصال: (10) مجموعه اجزایی که دو یا چند عضو را به هم متصل می‌نمایند. 10-2-1 اتصال ساده: (10) اتصال ساده به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال تیرهاء شاه‌تیرها و خرپاهاء انعطاف‌پذیر (بدون قید دورانی) بوده و می‌توان آن‌ها را فقط در مقابل برش (عکس‌العمل‌های تکیه‌گاه) محاسبه نمود. 11-2-1 اتصال گیردار: (10) اتصال گیردار به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال قادر به انتقال لنگر بدون ایجاد دوران محسوسی در بین اعضاء اتصالی می‌باشد. 12-2-1 اتصال نیمه گیردار: (10) اتصال نیمه‌گیردار به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال قادر به انتقال لنگر به همراه دوران قابل ملاحظه بین اعضاء اتصالی می‌باشد. 13-2-1 ارتفاع طبقه و بنا: (3) منظور از ارتفاع یک طبقه. فاصله قائم از کف تمام شده طبقه بالاتر است. ارتفاع طبقه آخر بناء حدفاصل کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده متوسط سطح بام ساختمان می‌باشد. ارتفاع بنا به ارتفاع تمام طبقات یا فاصله قائم از کف زمین طبیعی تا متوسط ارتفاع بام ساختمان گفته می‌شود. 22 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان هر جریانی که بیش از جریان اسمی تجهیزات برقی باشد. 15-2-1 اطلاعات ژئوتکنیکی: (7) 16-2-1 اعضاء باربر: (3) اعضایی از ساختمان که بارهای وارد بر ساختمان را به شالوده‌ها انتقال می‌دهند. 7-2-1 اعضاء مختلط: (10) اعضای سازه‌ای که مقطع آن‌ها از بتن و فولاد تشکیل شده باشد. 18-2-1 اعضاء مر کب: (10) اعضای سازه‌ای که مقطع آن‌ها از دو یا جند عضو فولادی تشکیل شده باشد. 19-2-1 افزایش بنا: (3) انجام هرگونه عملیات ساختمانی که سطح یا حجم یک بنا را افزایش دهد. بوده و با آن اتصال الکتریکی بر قرار می‌کند. 21-2-1 ایستگاه تقلیل فشار اولیه: (17) تجهیزاتی که در محل تحویل گاز از شبکه گاز شهری به مشترک نصب و فشار تحویلی را تنظیم و حجم گاز را اندازه‌گیری می‌کنند. این ایستگاه‌ها تحت نظر شرکت گاز ناحیه اجرا و بهره برداری می‌شوند. -22-2 ایستگاه تقلیل فشار ثانویه: (17) 23 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 23-2-1 ایستگاه مشتر کین عمده: (17) تجهیزای که به منظور اندازه‌گیری مقدار گاز. تنظیم و تثبیت فشار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز استان نصب گردیده و در مالکیت شرکت گاز استان می‌باشد. |-24-2 اینرسی حرارتی: (19) نوسان‌های دما و بار گرمایی و سرمایی فضاهای کنترل شده ساختمان. اینرسی حرارتی ساختمان با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان گروه‌بندی می‌شود. 25-2-1 بازشو: (19) همه سطوح قابل باز شدن در پوسته ساختمان, که برای دسترسی, تأمین روشنایی, دید به خارج خروج گاز حاصل از سوخت. تهویه و تعویض هوا ایجاد می‌گردند. مانند درهاء پنجره‌ها و نورگیرها. 26-2-1 بام تخت: (19) پوشش نهایی ساختمان که شیبی کمتر از 10 درجه یا مساوی آن. نسبت به افق دارد. [27-2-1 بالکن: (4) سطحی است که از 2 یا 3 طرف بطور مستقیم در مجاورت هوای آزاد قرار گرفته است و زیر آن به وسیله فضای بسته‌ای اشغال نگردیده باشد. |-28-2 بام شیب‌دار: (19) پوشش نهایی ساختمان که شیبی بیشتر از 10 درجه و کمتر از 60 درجه نسبت به سطح افقی دارد. بر روی سقف شیب‌دار. فضای خارج و در ربر آن. فضای کنترل شده 59 کنترل نشده قرار دارد. اگر |-29-2 بخاری با دودکش: (14) بخاری با سوخت گاز. مایع یا جامد برای گرم کردن موضعی فضاء که محصولات احتراق را از طریق 24 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 30-2-1 بخاری بدون دودکش: (14) بخاری گازسوز بدون دودکش که به صورت تابشی, یا با جابجایی طبیعی هوا و یا به کمک پروانه برقی,. بصورت موضعی فضا را گرم می‌کند. 31-2-1 بدنه هادی: (۱3) بدنه‌های هادی (فلزی) و اجزای دیگر تجهیزات الکتریکی که هادی می‌باشند و می‌توان آن‌ها را لمس نمود و بطور عادی برقدار نیستند اما در حالت وجود اتصالی, ممکن است برقدار شوند. 32-2-1 برچسب انرژی: (19) برچسب تعیین شده توسط مقامات ذیصلاح, به منظور نصب بر روی تولیدات صنعتی مورد استفاده در ساختمان, برای مشخص کردن حد کیفیت محصولات از نظر مصرف آنرژی. 33-2-1 برق‌گرفتگی: (13) پدیده‌ای است پاتوفیزیولوژیکی که در نتیجه عبور جریان الکتریکی از بدن انسان یا حیوان به وجود می‌آید. 34-2-1 بعد اسمی: (10) بعد تئوریک یا مشخص شده» همانند ابعاد ارائه شده در جداول مشخصات مقاطع. 35-2-1 بنای موجود: (3) بنایی که مطابق مقررات و قوانین گذشته اجرا و تکمیل شده است. 36-2-1 پاکت حجمی بنا: (4) حجم ساده شده‌ای است که کل بنا بر اساس ضوابط مصوب در آن محاط می‌گردد. 37-2-1 پایانه حرارتی: (19) بخشی از یک سیستم مرکزی سرمایی یا گرمایی که در آخر مدار قرار دارد و انرژی منتقل شده توسط مدار توزیع را به فضا یا فضاهای کنترل شده انتقال می‌دهد (مانند رادیاتور). 25 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-38-2 پایداری: (10) حالت حدی حاصله در بارگذاری اجزای سازه‌ای, قاب یا سازه. که در آن تغییر مختصری در هندسه یا بارها منجر به جابجائی‌های قابل ملاحظه نمی‌شود. 39-2-1 پرچم: (20) علائمی منصوب بر پایه از مصالح قابل انعطاف مثل پارچه و... است. 40-2-1 پروانه اشتغال: (2) پروانه اشتغال به کار موضوع ماده 4 قانون 41-2-1 پروانه ساختمان: (2) پروانه ساختمانی صادره توسط شهرداری‌ها یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان 42-2-1 پکیج گازسوز: (17) دستگاه گازسوز تأمین‌کننده آب گرم سیستم گرمایش و آب گرم مصرفی داخل ساختمان‌ها که معمولاً برای هر واحد مسکونی به صورت مستقل, نصب می‌شود. 43-2-1 پلاک: (20) مستقر در بنا دارد. |-44-2 پلکان خارجی: (3) پلکانی که حداقل از یک طرف در ارتباط مستقیم با فضای آزاد باشد. 45-2-1 پلکان متحرک: (3) پلکانی که به کمک وسایل و دستگاه‌های مکانیکی حرکت کند. 46-2-1 پله برقی: (15) وسیله‌ای است که در مسیر حرکت افراد پیاده جهت بالا یا پایین‌بردن آن‌ها در دو طبقه غیر هم سطح به کار می‌رود و به وسیله پله یا تسمه که توسط نیروی محرکه برقی به حرکت در آورده می‌شود سبب 26 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان جابجایی افراد می‌گردد و شامل قطعات مکانیکی, الکتریکی و الکترونیکی می‌باشد. زاویه شیب پلکان برقی (3 و حداکثر 35 درجه می‌باشد. 47-2-1 پوسته خارجی: (19) تمام سطوح پیرامونی ساختمان, اعم از دیوارهاء. سقف‌هاء کف‌هاء بازشوهاء سطوح نورگذر و مانند آنها که از یک طرف با فضای خارج یا کنترل نشده. و از طرف دیگر با فضای کنترل شده داخل ساختمان در ارتباط هستند. پوسته خارجی در تمام موارد الزاماً با پوسته کالبدی ساختمان یکی نیست. زیرا پوسته کالبدی ممکن است دربرگیرنده فضاهای کنترل نشده نیز باشد. پوسته خارجی ساختمان همجنین شامل عناصری است که. در وجه خارجی خود. مجاور خاک و زمین هستند. |48-2-1 پی: (7) به مجموعه بخش‌هایی از سازه و خاک در تماس با آن اطلاق می‌شود که انتقال بار بین سازه و زمین از طریق آنها صورت می گیرد. 49-2-1 پی‌های سطحی با شالوده‌ها: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که در عمق کم و نزدیک سطح زمین (عمق پی کمتر از ابعاد سطح پی و یا کمتر از سه متر باشد) ساخته می‌شوند. این پی‌ها شامل: شالوده‌های منفرد. نواری و گسترده می‌باشند. شالوده‌ها ممکن است سنگی, بتنی و یا بتن آرمه از نوع دال تنها و یا ترکیبی از تیر و دال باشند. 50-2-1 پی‌های عمیق با شمع‌ها: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که نسبت عمق قرارگیری به کوچکترین بعد افقی آنها از 10 تجاوز کند. این پی‌ها شامل: انواع شمع‌هاء دیوارک‌ها و دیوارهای جدا کننده می‌شوند. پی‌های عمیق در ساختمان‌ها معمولاً به وسیله یک سازه میانی. که کلاهک یا سر شمع نامیده می‌شود. بارهای سازه را به زمین منقل می‌نمایند. 51-2-1 پی‌های نیمه عمیق: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که در حد فاصل بین پی‌های سطحی و پی‌های عمیق قرار دارند. پی‌های صندوقه‌ای و پی‌های چاهی معمولاً در این گروه قرار دارند. 27 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-52-2 پی‌های ویژه: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که معمولاً در تعریف گروه‌های فوق نمی گنجند. مانند مهارها یا ریز شمع‌هاء ستون‌های شنی و بهسازی خاک در عمق. در این پی‌ها برای انتقال بار از سازه به زمین از فشارء کشش یا اصطکاک بهره گیری می‌شوند. 53-2-1 تابلوها و علائم تصویری: (20) علائمی است که با ترکیبی از شکل, رنگ. نوشته. سمبل و نشانه تصویری به دیده آید و حاوی پیام مشخصی باشد. ممکن است دارای سازه یا فاقد آن بوده, به ساختمان یا دیواری الصاق یا روی زمین و نرده و امثال آن قرار گیرد. 54-2-1 تابلوها و علائم تصویری ایمنی در ساختمان‌ها و کارگاه‌ها: (20) علائمی است که دارای پیام‌های منع‌کننده کاری خطرزا یا هشدار وجود خطری یا الزام به انجام کاری یا راه‌های گریز از خطر یا کمک‌های اولیه باشد. 55-2-1 تابلو و علائم تصویری (از جهت مدت زمان استفاده): (20) [- علائم تصویری و تابلوی دائم: محدودیتی به لحاظ مدت زمان نصب نداشته باشد. تابلوهایی که جواز نصب آنها دارای زمان محدود است نیز در صورتی‌که امکان تمدید جواز داشته باشند. تابلوی دائم محسوب می‌گردند. 2- علائم تصویری و تابلوی موقت: برای مدتی محدود به نمایش در می‌آید. درچنین تابلوهای الزامی به استفاده از مصالح مقاوم نیست. اما نکات ایمنی باید رعایت گردد. 5606-2-1 تابلوی کنترل آسانسور: (15) مجموعه‌ای شامل مدارهای فرمان و قدرت که وظیفه کنترل حرکت کابین و پاسخگویی به احضار را به عهده دارد. 57-2-1 تأسیسات الکتریکی: (13) مجموعه‌ای است از تجهیزات الکتریکی به هم پیوسته برای انجام هدف یا اهداف معین که دارای 28 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-58-2 تجهیزات الکتریکی: (13) وسایل, تجهیزات. لوازم. دستگاه‌ها و مصالحی‌اند که برای تولید. انتقال, توزیع یا مصرف انرژی الکتریکی به کار می‌روند مانند مولدهاء لوازم و اسباب و دستگاه‌های برقی, وسایل اندازه گیری, وسایل 59-2-1 تجهیزات دستی: (13) تجهیزاتی هستند قابل حمل که در هنگام استفاده عادی در دست گرفته می‌شوند و در آنهاء موتورء در |-60-2 تجهیزات نصب ثابت: (13) تجهیزاتی است که به نگهدارهایی محکم شده باشند یا به نحوی دیگر در محل معینی محکم و ثابت شده باشند. |[-61-2 تحلیل الاستیک: (10) تحلیل ساره‌ای بر اساس این فرض که سازه با حذف بار به شکل هندسی اولیه خود باز می‌گردد. |62-2-1 تحلیل پلاستیک: (10) تحلیل سازه‌ای با فرض رفتار صلب - خمیری قطعات و با استفاده از تئوری پلاستیسیته با بررسی مکانیزم خرابی. |63-2-1 تحلیل سازه‌ای: (10) 64-2-1 تحلیل غیرالاستیک: (10) تحلیل سازه‌ای با در نظر گرفتن رفتار غیرالاستیک مصالح. 65-2-1 تخلیه هوا: (14) خارج کردن قسمتی از هوای فضا و هدایت آن به هوای آزاد. بطور طبیعی یا با وسایل مکانیکی. 29 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 66-2-1 تراز طبقه‌شدن آسانسور: (15) منظور هم‌تراز شدن کف کابین با کف تمام شده طبقه در محل ورودی به آسانسور است. [67-2-1 ترموکوپل: (17) این وسیله یکی از مهمترین بخش‌های دستگاه گازسوز است که در صورت روشن نشدن مشعل دستگاه یا از بین رفتن شعله اصلی مشعل مسیر ورود سوخت به مشعل, بسته یا شعله اصلی مشعل و شمعک آن هر دو قطع می‌گردد. |-68-2 تسلیم: (۱0) حالت حدی تغییر شکل غیر الاستیک که پس از رسیدن به حالت تنش تسلیم بروز می‌کند. |-69-2 تصرف: (4) بخشی از ساختمان‌هاء. حاصل ترکیب چند فضا (به ترتیبی که در این مقررات مشخص شده)» که به فعالیتی مشخص اختصاص داده شود. مقصود از "تصرف" در این مقررات. نوع بهره‌گیری از بنا یا بخشی از آن است که با مقصودی معلوم در دست بهره‌برداری بوده یا قرار است برای آن مقصود مورد استفاده واقع شود. انواع تصرف‌ها عباتند از [- تصرف اداری و حرفه‌ای 2 تصرف انباری 3- تصرف آموزشی - تربیتی 4- تصرف تجمعی 7- تصرف درمانی و مراقبتی 6- تصرف صنعتی - تصرف کسبی و تجاری 8- تصرف مخاطره‌آمیز 9- تصرف مسکونی |-70-2 تصفیه هوا: (14) فرآیند کاهش ذرات زیان‌آور موجود در هوا از قبیل میکروارگانیسم‌هاء ذرات معلق, دود. گازهای زیان‌آور و مانند آنها. 30 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-71-2 تعویض هوا: (14) ورود و یا خروج هوا در یک فضاء بطور طبیعی و یا به کمک وسایل مکانیکی. [72-2-1 تنظیم کننده فشار گاز (رگولاتور): (17) دستگاهی است که فشار گاز ورودی را کاهش داده و آن را به میزان فشار موردنظر برای مصرف. ثابت نگه می‌دارد. |-73-2 توقفگاه‌های وسایل نقلیه: (4) توقفگاه‌های وسایل نقلیه محل‌های توقف و نگهداری وسایل نقلیه هستند که توقفگاه‌های وسایل نقلیه در فضای باز و فضاهای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان را شامل می‌شوند. |-74-2 تهویه: (14-19) روند دمیدن یا مکیدن هواء از طریق طبیعی یا مکانیکی, به هر فضایی یا از هر فضایی, برای تأمین شرایط بهداشت و آسایش (از قبیل کنترل دما و میزان رطوبت هواء جلوگیری از بروز میعان. جلوگیری از رشد میکروار گانیسم‌ها و مانند آنها). چنین هوایی ممکن است مطبوع شده باشد. [75-2-1 تهویه مطبوع: (۱19-14) کنترل هم زمان دماء رطوبت و پاکیزگی هوا و توزیع مناسب آن به منظور تأمین شرایط مورد نیاز فضای ساختمان. 6-2-1/ تیر: (10) عضو سازه‌ای با هدف مقاومت در مقابل لنگر خمشی. [77-2-1 تیر ورق: (10) تیری که مقطع آن از ورق ساخته شده است. |-78-2 جایگاه امدادرسانی: (4) شامل فضاها و سطوحی است که به منظور کمک و امدادرسانی در موارد اضطراری در فضاهای باز در نظر گرفته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. 31 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 79-2-1 جدار نورگذر (شفاف با نیمه شفاف): (19) جداری که ضریب عبور نور مرئی آن بزرگتر از 05 است. جدار نورگذر بر دو نوع شفاف و مات است و شامل پنجره‌هاء درهای خارجی نورگذرء نورگیرها و مشابه آنهاست. 80-2-1 جریان اتصال کوتاه (فلزی): (13) اضافه جریانی است که در نتیجه بروز اتصالی با امپدانسی بسیار کوچک بین هادی‌های برقداری که در شرایط عادی دارای اختلاف پتانسیل می‌باشند. ایجاد شود. 81-2-1 جریان اضافه‌بار (یک مدار): (13) اضافه جریانی است که در مداری برقرار می‌شود که از نظر الکتریکی آسیب ندیده باشد. |82-2-1 جریان باقیمانده؛ (13) جمع جبری مقادیر آنی جریانهایی (منتجه جریان‌های آنی) است که از همه هادی‌های برقدار یک مدار معین. در یک نقطه از تأسیسات الکتریکی, عبور می‌کند. 83-2-1 جریان برق‌گرفتگی: (13) جریانی است که از بدن انسان یا حیوان عبور کند و مشخصه‌های آن به نحوی باشد که احتمالاً موجب برق گرفتگی شود. 84-2-1 جریان مجاز: (13) (جریان مجاز حرارتی یا جریان اسمی یک هادی) حداکثر جریانی است که بطور مداوم در شرایطی تعیین شده, بدون اینکه دمای وضعیت تعادل یک هادی از میزان معینی تجاوز نماید. می‌تواند از آن در مورد هادی‌ها (سیم و کابل) جریان اسمی همان جریان مجاز حرارتی است. 85-2-1 جریان نشت: (13) جریانی است که بین مداری که از نظر الکتریکی آسیب ندیده است و زمین یا بدنه‌های هادی بیگانه. 32 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-86-2 جوش انگشتانه: (10) جوش ایجاد شده در سوراخ دایره‌ای شکل در یکی از اعضای اتصالی که باعث ایجاد پیوستگی بین آن عضو و عضو دیگر می‌شود. 87-2-1 جوش شیاری با نفوذ کامل: (10) جوش شیاری که در آن فلز جوشکاری از کل ضخامت عضو اتصالی عبور می‌کند. 88-2-1 جوش شیاری با نفوذ نسبی: (10) جوش شیاری که در آن میزان نفوذ. عمدتاً کمتر از ضخامت کامل عضو اتصالی در نظر گرفته شده باشد. 89-2-1 جوش کام: (10) جوش ایجاد شده در سوراخ امتدادیافته برای اتصال یک عضو به عضو دیگر. 90-2-1 جوش گوشه: (10) جوشی با مقطع مثلتی ایجاد شده در بین سطوح اعضای مقاطع. 91-2-1 چاه آسانسور: (15) فضایی است که ریل‌ها و برخی تجهیزات آسانسور در آن نصب می‌شوند و کابین و وزنه تعادل در این مکان حرکت می‌نمایند. معمولاً با دیواره‌هاء درهای طبقات و درها و دریچه‌های اضطراری محصور می‌گردد. 92-2-1 چاهک آسانسور: (15) فاصله قائم بین کف پایین‌ترین محل توقف تا کف چاه آسانسور (به ابعاد چاه آسانسور) را چاهک می‌گویند. |93-2-1 حفاظت کاتدی: (17) نوعی سیستم الکتریکی است که برای جلوگیری از خوردگی ناشی از زنگ‌زدگی لوله‌های گاز دفنی به کار می‌رود. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-94-2 حیاط: (3) فضای باز بدون سقف و بدون تصرف که از دو یا چند طرف با دیوارهای خارجی بنا محصور باشد و اگر از همه طرف به دیوارهای خارجی بنا محصور شود. در آن صورت به آن حیاط داخلی گفته می‌شود. فضایی است بازء که در میان ساختمان قرار دارد و به طور معمول اضلاع آن در تمام ارتفاع ساختمان امتداد یافته و وظیفه تأمین نور و تهویه بخشی از ساختمان را در طبقات بر عهده دارد. 96-2-1 خاکریزی مهندسی: (7) به خاکریزی گفته می‌شود که احتیاج به شناخت نوع خاک و کنترل تراکم دارد و در پایداری |97-2-1 خستگی: (10) حالت حدی شروع ترک‌خوردگی و گسترش آن در اثر تکرار بار زنده 9868-2-1 داده‌های ژئوتکنیکی: (7) به پارامترهای برداشت شده از زمین ساختگاه گفته می‌شود که پردازش نشده است. 99-2-1 در کابین آسانسور: (15) دری است که در ورودی کابین قرار گرفته و معمولاً به طور خودکار باز و بسته می‌شود. 100-2-1 دستگاه: (14) هر دستگاه مکانیکی که با مصرف برق. گاز (مایع یا گاز طبیعی)» سوخت مایع یا جامد و هر نوع انرژی دیگرء به منظور استفاده در تأسیسات مکانیکی (تأسیسات گرمایی, تعویض هواء تهویه مطبوع) طراحی 101-2-1 دستگاه‌های گرم‌کننده و خنک کننده ویژه: (14) هر دستگاه مکانیکی با کاربری و ظرفیت مشخص و با مصرف هر نوع انرژی (برق» سوخت جامد. مایع. گاز که برای تهیه آب‌گرم مصرفی یا گرم‌کردن و یا خنک‌کردن موضعی فضاهای ساختمان, طراحی و ساخته‌شده باشد. 34 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 102-2-1 دستگاه یکپارچه (یکیج): (14) دستگاهی که به طور کامل در کارخانه ساخته. سوار و آزمایش شده و به صورت یک واحد مستقل, با همه قطعات و اجزای متحرک و موتور محرک. آماده نصب باشد. 103-2-1 دستگیره (پلکان برقی) (15) دستگیره‌ای از جنس لاستیک با الیاف مخصوص می‌باشد که متحرک بوده و سرعت آن با سرعت حرکت پله یکسان می‌باشد. افراد هنگام بالارفتن یا پایین‌آمدن از آن استفاده می‌کنند. 104-2-1 دفتر مهندسی: (2) محل انجام خدمات مهندسی ساختمان دارای مجوز فعالیت از وزارت راه و شهرسازی 105-2-1 دفترچه اطلاعات ساختمان: (2) دفترچه اطلاعات ساختمان مشتمل بر جدول مربوط به روند تهیه طرح. اجراء نظارت اطلاعات 106-2-1 دودکش: (14-17) معبری فلزی یا با مصالح بنایی که گازهای حاصل از احتراق از راه آن به خارج ساختمان منتقل می‌شود. 107-2-1 دودکش پیش‌ساخته: (14-17) دودکشی است که در کارخانه شامل معبر انتقال دود. که برای نوع و کلاس معینی از دستگاه با سوخت مایع یا گاز ساخته شده و مشخصات آن از طرف موْسسهٌ معتبر و مورد تأیید گواهی شده و دارای پلاک تأیید باشد. 108-2-1 دوره اجرا: (2) مدت زمانی که از تاریخ صدور پروانه ساختمان تا تحویل گزارش پایان‌کار ساختمان توسط ناظر هماهنگ کننده به شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان به طول می‌انجامد. 109-2-1 دوره نظارت: (2) مدت زمانی که از تاریخ صدور پروانه ساختمان تا تحویل گزارش پایان‌کار ساختمان توسط ناظر هماهنگ کننده به شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان به طول می‌انجامد. کی -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 110-2-1 دیگ: (14) یک دستگاه گرمازای بسته که برای تأسیسات گرمایی, یا سیستم تأمین آب‌گرم مصرفی, آب گرم یا 111-21 دیوار: (19) نسبت به سطح افقی قرار گرفته است. 112-21 دیوار آتش: (14) جزئی از ساختمان که ضد حریق است و از گسترش آتش در داخل یا بین ساختمان‌ها و سازه‌هاء از سویی به سوی دیگر. جلوگیری کرده و یا آن را کند می‌کند. 113-2-1 دیوار جان پناه: (3) بخش امتداد یافته دیوارهای خارجی بنا در بام که به منظور فراهم نمودن ایمنی و تفکیک همسایگی 1144-2-1 دیوار دودبند: (3) دیوار یا دیواره ای که راهروی خروج را قطع کرده و به یک یا چند در مجهز است. این دیوار باید مانع 115-2-1 دیوار کتیبه: (3) بخشی از دیوار خارجی ساختمان که پایین یا بالای پنجره (یا بازشو) واقع می‌شود. 1116-2-1 دیوار مشترک: (3) دیواری که در مرز مالکیت دو ساختمان برای بهره‌گیری مشترک ساخته می‌شود. 117-2-1 راه پله: (3) بخشی از مجموعه راه خروج شامل تعدادی پله یا سکو که در مجموع رفت و آمد از یک طبقه به طبقه دیگر را بدون تداخل و برخورد با مانع امکان پذیر می‌کند. 35 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1186-2-1 رشته‌های اصلی: (2) معماری, عمران, تأسیسات مکانیکی, تأسیسات برقی, شهرسازی, نقشه‌برداری و ترافیک. 1119-2-1 رشته‌های مر تبط: (2) رشته‌های موضوع تبصره [ ماده 7 قانون. 120-2-1 رنگ‌های دارای مفهوم ایمنی: (20) در علائم تصویری, نورانی و نوری ایمنی رنگ‌های خاص دارای مفاهیم مشخصی است. جدول زیر تعیین کنندهکلی این رنگهاست. ۱ تصوبری آگاه کننده نسبت به درها- خروجی‌ها- راه‌های فرار - امکانات و وسایل و 7 شرایط ایمن کمک‌های اولیه - برگشت به‌حالت عادی 121-2-1 ریل‌های راهنما (آسانسور): (15) اجزای فلزی با مقطع 7 هستند که برای هدایت کابین یا وزنه تعادل (در صورت وجود) به کار می‌روند. 1222-2-1 زمین (جرم کلی زمین): (13) جرم هادی زمین است که پتانسیل همه نقاط آن به طور قراردادی برابر صفر انتخاب می‌شود. 1233-2-1 زبرزمین: (3) قسمتی از ساختمان که تمام یا بخشی از آن پایین‌تر از کف زمین طبیعی قرار گرفته و به عنوان طبقه به حساب نیاید. 37 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 124-2-1 ساختمان: (2) بنایی واحد که وجه‌های بیرونی آن در سطح و ارتفاع» از زیر پی تا بالاترین نقطه. یک پوسته معماری 125-2-1 ساختمان‌های بتنی بیش ساخته: ( 11) ساختمانی که تمامی اجزای سازه‌ای و بعضاً اجزای غیرسازه‌ای ساختمان از قطعات بتن پیش‌ساخته که در کارخانه تولید شده است. تشکیل می‌شوند. ساختمان‌هایی هستند که استفاده از آن‌ها در نجات و آمداد موْثر بوده و در صورت خرابی یا وقفه در بهره‌برداری به‌طور غیرمستقیم موجب افزایش تلفات و خسارات شده و سبب آتش‌سوزی وسیع. از ساختمان‌هایی هستند که در آن‌ها خدمات عمومی آارایه شده و مورد استفاده و مراجعه عموم مردم ساختمان‌های فولادی که قطعات آن به طور کامل در کار گاه ساخت. مونتاز و جوشکاری می‌شوند و اتصال آنها برای نصب در پای کار انجام می‌پذیرد. 130-2-1 ساختمان‌های فولادی نیمه پیش ساخته: (11) ساختمان‌های فولادی که برحی از قطعات آن در کار گاه ساخت. مونتاز و جوشکاری می‌شوند و بقیه قطعات در پای کار ساخته شده و نصب می‌شوند. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 131-2-1 ساختمان‌های متصل: (4) ساختمان‌هایی هستند که به ساختمان ملک مجاور متصل و یا حدفاصل آنها درز انقطاع بین دو بنا است. 1322-2-1 ساختمان‌های منفصل: (4) ساختمان‌هایی هستند که بصورت "کوشک مانند»ء در داخل محوطه و ملک بدون اتصال به ساختمان‌های پلاک‌های دیگر قرار دارند. 133-2-1 ساختمان ویژه: (2) بنایی که طرح معماری یا سازه یا تأسیسات مکانیکی و یا تأسیسات برقی آن دارای پیجیدگی یا حساسیت خاص می‌باشد و بنا بر ضرورت نیاز به طراحی یا محاسبه یا کنترل دقیق شرایط هواء دما رطوبت. پاکیزگی, فشار نسبی, صداء ولتاژ و فرکانس خاص در یک یا چند رشته ساختمانی دارد و موارد استفاده آن نیز خاص است. 134-2-1 سازمان: (2) 135-2-1 سازمان استان: (2) سازمان نظام مهندسی ساختمان استان 136-2-1 سازه‌های نگهبان: (7) به سازه‌هایی اطلاق می‌شود که برای نگهداری خاک به کار برده می‌شوند. این سازه‌ها شامل انواع دیوارها و سیستم‌های نگهبان هستند که در آن‌ها عناصر سازه‌ای با خاک یا سنگ ترکیب شده یا از تسلیح خاک استفاده می‌شوند. 137-2-1 ستون: (10) عضو سازه‌ای عمدتاً با هدف مقاومت در مقابل نیروی محوری و یا ترکیب نیروی محوری با سایر نیروها. 138-2-1 سطح الزامی: (4) سطحی است که رعایت مقدار و محدودیت‌های آن در مقررات ملی ساختمان الزامی شده است. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 139-2-1 سطح خالص: (3) سطح خالص هر طبقه از ساختمان فقط به فضاهای قابل تصرف گفته شده و سطوح مربوط به سطح یکپارچه درون قاب و سازه علائم تصویری و تابلو یا در صورت نبود قاب. سطح یکپارچه آگهی 141-2-1 سطح مفید کابین: (15) سطح مفیدی است که برای ایستادن مسافر و یا گذاشتن بار به کار گرفته می‌شود و مقدار آن متناسب 142-2-1 سطوح نورگیری و تعویض هوای الزامی: (4) سطوحی هستند که جهت حداقل نورگیری و تعویض هوای طبیعی فضاها, در نظر گرفته می‌شوند. 1433-2-1 سیستم اضافه‌بار (آسانسور): (15) در برخی آسانسورها برای جلوگیری از اضافه‌بار حسگری را به شیوه‌های مختلف تعبیه می‌کنند تا حرکت آسانسور تا تخلیه بار اضافی جلوگیری شود. قسمتی از کل سازه است که جهت تحمل بارهای نقلی و انتقال آن به شالوده سازه به کار گرفته می‌شود. 145-2-1 سیستم باربر جانبی: (6) قسمتی از کل سازه است که برای تحمل بارهای جانبی به کار گرفته می‌شود. 1460-2-1 سیستم ترمز ایمنی (سیستم پاراشوت): (15) سیستم مکانیکی که ترجیحاً در قسمت زیرین یا بالای چارچوب (یوک) کابین یا وزنه تعادل (در صورت لزوم) قرار می‌گیرد و در مواقع اضطراری با افزایش غیرعادی سرعت. فعال‌شده و سبب توقف 40 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 147-2-1 سیستم تونلی: (11) سازه‌های بتنی با قالب بتنی موسوم به سیستم تونلی. یکی از روش‌های صنعتی اجرای ساختمان‌های بتنی بوده که دیوار و سقف بطور همزمان با قالب یکپارچه اجرا می‌شود. قالب‌های مورد استفاده. به اندازه تقریبی ابعاد فضاها هستند. برای قالب‌بندی یا قالب‌برداری, نیازی به تبدیل آنها به ابعاد کوچک نیست و با همان ابعاد اولیه و به صورت یکپارچه از فضا خارج می‌شوند. |-148-2 سیستم دوگانه یا ترکیبی: (6) نوع سیستم سازه‌ای است که در آن. بارهای قائم عمدتاً توسط قاب‌های ساختمانی متحمل می‌شوند و مقاومت در برابر بارهای جانبی توسط مجموعه‌ای از دیوارهای برشی یا قاب‌های مهاربندی‌شده همراه با مجموعه‌ای از قاب‌های خمشی صورت می‌گیرد. سهم برشگیری هر یک از دو مجموعه با توجه به سختی جانبی و اندرکش آن دوء در تمام طبقات. تعیین می‌شود. |-149-2 سیستم ساختمانی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر که دیوارهای آن دارای قالب‌های بتن دایمی بوده و این قالب‌ها بعد از بتن‌ریزی. جزیی از دیوار محسوب می‌شود و نقش عایق حرارتی را دارد. 150-2-1 سیستم ساختمانی با پنلهای ساندویچی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر که دیوارهای آن از پنل‌های ساندویچی شامل دو صفحه شبکه جوش شده فولادی می‌باشد که یک هسته عایق در میان آن قرار گرفته و دو طرف آن بتن پاشیده می‌شود. 151-2-1 سیستم ساختمانی قاب‌های سبک فولادی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر متشکل از مقاطع فولادی سرد نورد شده بوده که اجزاء آن با اتصالات 152-2-1 سیستم‌های فراخوانی آسانسور: (15) نحوه پاسخ به احضار مسافرین در آسانسور با توجه به نوع کاربری ساختمان می‌تواند متفاوت باشد و انتخاب صحیح سیستم کنترل اهمیت زیادی دارد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 1553-2-1 شاغل تمام وقت: (2) شخصی که در بخش‌های دولتی یا خصوصی یا موسسات و نهادهای عمومی به لحاظ اشتغال به کار دیگری غیر از مشاغل مربوط به این شیوه نامه از سوی کارفرما بیمه شده باشد. ۱154-2-1 شخص حقوقی: (2) شرکت خصوصی یا شرکت دولتی یا وابسته به دولت یا موسسه و نهاد عمومی غیردولتی (به غیر از شهرداری‌ها) دارای پروانه اشتغال به کار حقوقی از وزارت راه و شهرسازی. 1555-2-1 شخص حقیقی: (2) مهندس یا کاردان فنی یا معمار تجربی یا دیپلمه‌های فنی دارای پروانه اشتغال به کار از وزارت راه و شهرسازی. 1586-2-1 شرایط دشوار ژئوتکنیکی: (7) به شرایطی اطلاق می‌شود که اجرای سازه و یا ساخت پی را مشکل می‌سازد. 157-2-1 شرکت: (2) شخصیتی حقوقی که خصوصی یا تعاونی یا دولتی یا وابسته به دولت بوده و به طور قانونی در آداره ثبت شرکتها و موْسسات غیرتجاری به ثبت رسیده و شأن تشکیل آن ارایه خدمات مهندسی ساختمان مانند انجام مطالعات و طراحی, محاسبات. نظارت و اجرای کارهای ساختمانی است. 1558-2-1 شفت: (3) فضای ارتباطی قائم بین طبقات یا بین کف تا بام ساختمان که به منظور تعبیه آسانسورء پالایر آشپزخانه. تأمین روشنایی, انجام تهویه. عبور دادن کانال‌ها و لوله‌هاء تخلیه زباله و غیره در نظر گرفته می‌شود. ا-159-2 شکل پذیری: (6) به قابلیت جذب و اتلاف انرژی و حفظ ظرفیت باربری یک سازه, هنگامی که تحت تأثیر تغییر مکان‌های غیرخطی چرخه‌ای ناشی از زلزله قرار می‌گیرد. اطلاق می‌شود. ی -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 160-2-1 شمعک: (17) وسیله‌ای که با ایجاد شعله کوچکی در وسایل گازسوزء برای روشن کردن مشعل اصلی دستگاه. مورد استفاده قرار می‌گیرد. در اغلب وسایل گازسوز این شعله به واسطه ترموکوپل باعث باز نگه‌داشتن مسیر گاز نیز می‌شود و در صورت خاموش شدن آن» جریان گاز به مشعل اصلی قطع می‌گردد. |-161-2 شناسنامه فنی و ملکی ساختمان: (2) سندی است که حاوی اطلاعات فنی و ملکی ساختمان بوده و توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان صادر می‌گردد و در کلیه نقل و انتقالات ساختمان‌های همراه با نقشه‌های چون ساخت. تحویل 162-2-1 شیبراهه: (3) پیاده‌راه با شیب حداکثر 1 به 20 که بعنوان راه دسترسی مورد استفاده واقع می‌شود. 163-2-1 شیر خودکار قطع جریان گاز اضافی: (17) وسیله‌ای که در مسیر لوله‌کشی گاز نصب و در صورت عبور جریان گاز بیش از حد تنظیم شده» جریان گاز را قطع می‌نماید. 1664-2-1 شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله: (17) وسیله‌ای که در هنگام بروز زلزله با شدت از پیش تعیین شده در آن. جریان گاز را به‌طور خودکار قطع می‌نماید. 1605-2-1 شیر قبل از رگولاتور یا شیر قفلی: (17) شیر سماوری گوشواره‌ای که قبل از رگولاتور نصب و در حالت بسته. قابل قفل کردن بوده و باید برای فشار کاری تا 4 بار و یا 60 پوند بر اینچ مربع مناسب باشد. 1666-2-1 شیشه نویسی: (20) هرأگهی منصوب. منقوش و متصل به سطح شفاف ویترین و یا قرار گرفته در پشت شیشه که از بیرون قابل تشخیص باشد شیشه نویسی محسوب می‌شود. 43 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 167-2-1 صاحب کار: (2) مالک یا قائم مقام مالک کار گاه ساختمانی. 1686-2-1 صنعتی سازی: (11) به روش یا روش‌هایی که میزان استفاده از منابع انسانی, مواد اولیه و سرمایه را در راستای پاسخ‌دهی به نیاز مسکن جامعه و بهره‌وری اقتصادی با بکارگیری فن‌آوریهای نوین که در یک ساختار منظم و 169-2-1 ضربه‌گیر (بافر) آسانسور: (15) وسیله‌ای ار تجاعی است که برای جلوگیری از اصابت کنترل‌نشده کابین و یا وزنه تعادل به کف چاهک به کار می‌رود و طوری طراحی و انتخاب می‌شود که قسمتی از آنرژی جنبشی کابین را مستهلک کند. باید توجه داشت که ضربه‌گیر برای متوقف‌کردن کابین در سقوط آزاد طراحی نشده است. ۱170-2-1 ضریب انتقال حرارت: (19) ضریب انتقال حرارت برابر است با توان حرارتی منتقل شده به ازاء یک درجه کلوین اختلاف دما و به ۱171-2-1 ضریب هدایت حرارت: (19) مقدار حرارتی که در یک ثانیه از یک مترمربع عنصری همگن به ضخامت یک مترء در حالت پایدار می‌گذرد. در زمانی که اختلاف دمای دو سطح طرفین عنصر برابر یک درجه کلوین است. ۱172-2-1 طبقه: (3) بخشی از ساختمان که بین دو کف متوالی واقع شود. در مواردی که فاصله کف تمام شده از سطح زمین طبیعی از 120 سانتیمتر بیشتر نباشد. فضای زیر آن طبقه به عنوان زیرزمین منظور می‌گردد. 173-2 طبقه اصلی ورودی (آسانسور): (15) طبقه‌ایست که ورودی افراد پیاده به ساختمان از آن طریق انجام می‌شود و معمولاً هم‌تراز خیابان است. چنانچه در ساختمانی دسترسی‌های اصلی مختلفی به یک آسانسور وجود داشته باشد پایین‌ترین آن‌ها طبقه اصلی محسوب می‌شود. 44 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان ۱174-2-1 طبقه خیابان: (3) طبقه‌ای از بنا که از کف خیابان یا محوطه خارج بنا حداکثر با شش پله قابل دسترس باشد. 175-2-1 طراح: (2) تهیه کننده نقشه‌هاء محاسبات و مشخصات فنی ساختمان براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان. در حدود صلاحیت مندرج در پروانه اشتغال صادره توسط وزارت راه و شهرسازی. ۱176-2-1 طراحی: (2) تمامی فعالیت‌ها و خدمات طراح براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان است که منجر به تهیه نقشه‌ها و مشخصات فنی مورد نیاز برای هر یک از مراحل مقدماتی و اجرایی کار ساختمانی و تایید آن توسط مراجع ذیربط می‌شود. -177-2 طراحی ژئوتکنیکی: (7) به کلیه خدمات مهندسی گفته می‌شود که بمنظور تعیین هندسه. کنترل پایداری, ایستایی و تغییر شکل‌های بی و بخش خاک آن انجام می گیرد. |178-2-1 طول مسیر حرکت آسانسور: (15) ارتفاع بین کف پایین‌ترین طبقه توقف آسانسور تا کف بالاترین طبقه توقف آسانسورء طول مسیر حرکت نامیده می‌شود. 179-2-1 ظرفیت اشتغال: (2) توان شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال در انجام خدمات مهندسی در مدت زمان معین. 1880-2-1 عایق حرارتی: (19) مصالح یا سیستم مرکبی که انتقال گرما را از محیطی به محیطی دیگر به طور موْثر کاهش دهد. در مواردی. عایق حرارت می‌تواند. علاوه بر کاهش انتقال حرارت. کاربردهای دیگری نیز مانند باربری, صدابندی داشته باشد. 181-2-1 علائم ایمنی: (20) علائمی هستندکه توسط تابلوه رنگ. علامت نورانی (روشنایی) یا علائم صوتی» ارتباط کلامی یا علائم ناشی از حرکت دست. توصیه‌ها و اطلاعاتی درباره ایمنی عمومی و بهداشت کار را انتقال می‌دهند و 45 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول شامل تابلوها و علائم تصویری, علائم نورانی, علائم نوری, علائم صوتی, علائم کلامی و علائم ایمنی با حرکات دست می‌گردند. |182-2-1 علمک گاز: (17) قسمت عمودی و انتهایی انشعاب لوله‌کشی گاز که جهت نصب رگولاتور بر روی آن توسط شرکت گاز در مجاورت و متکی به ملک مصرف کننده قرار می‌گیرد. [183-2-1 فضا: (4) در مقررات ملّی ساختمان, مقصود از "فضا" مکانی است که فعالیت مشخصی در آن انجام می‌گیرد و ممکن است در ترکیب با دیگر فضاهاء یا مستقا اس تقسیم‌بندی‌های فضاها در ارتباط مستقیم با تقسیم‌بندی تصرف‌ها نمی‌باشند. 1884-2-1 فضاهای نیمه باز؛ (4) فضاهایی مانند بالکن و ایوان. که از داخل ساختمان می‌توان به آن‌ها وارد شد و در ارتباط با هوای آزاد 1185-2-1 فضای ار تباط داخلی: 4( فضایی که به منظور ارتباط بین فضاها در داخل ساختمان و تصرف مورد استفاده قرار می‌گیرد. 186-2-1 فضای اشتغال: (4) فضایی است محصور برای کسب و پیشه. که باید دارای نور و تهویه (مصنوعی یا طبیعی) بوده و در 1387-2-1 فضای اقامت: (4) فضایی است محصور برای زندگی. خواب و غذا خوردن انسان» که باید دارای نور طبیعی و تهویه طبیعی باشد و در برابر عوامل طبیعی حفاظت شده باشد. 188-2-1 فضای انبار: (4) شامل همه فضاهایی که به منظور انبارکردن کالاها و محصولات غیرخطرناک مورد استفاده قرار 45 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1389-2-1 فضای بهداشتی: (4) فضایی که به منظور تأمین بهداشت در ساختمان شامل توالت. دستشویی و حمام و شستشوی وسایل نظافت 0 غیره مورد استفاده قرار می گیرد. 190-2-1 فضای تأسیسات: (4) 191-2-1 فضای تجمع: (4) فضایی است که حداقل 20 نفر در آن اقامت موقت یا اشتغال دارند و یا فعالیت جمعی در آن صورت 192-2-1 فضای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان: (4) توقفگاه‌های مختص وسایل نقلیه ساکنان در ساختمان‌های مسکونی, توقفگاه‌های خصوصی محسوب گردیده 9 توقفگاه‌های مختص تصرف‌های عمومی و توقفگاه‌هایی که امکان استفاده عموم از آزها میسر است. توقفگاه عمومی محسوب می‌گردند. 193-2-1 فضای کنترل شده: (19) بخش‌هایی از فضای داخل ساختمان. از فضای زیستی و غیر آن. که به علت عملکرد خاص. به طور 1994-2-1 فضای کنترل نشده: (19) انقطاع هوا بندشده بین دو ساختمان. راه پله‌هاء دالان‌ها و پارکینگ‌هایی که فاقد پایانه‌های گرمایشی و 195-2-1 فضای مشاع: (4) بخش‌هایی از ساختمان که در انطباق با قانون تملک آپارتمان‌هاء مالکیت آن به عموم مالکان تعلق دارد. 47 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 196-2-1 قاب خمشی: (10) سیستم قاب‌بندیی که مقاومت در مقابل بارهای جانبی را تأمین کرده و عمدتاً از طریق برش و خمش اعضای قاب و اتصالات آن‌ها باعث پایداری سیستم سازه‌ای می‌شود. 197-2-1 قاب مهاربندی شده: (10) یک سیستم خرپایی متشکل از مهاربندی‌های همگرا و یا واگرا است که وظیفه اصلی آن. تحمل نیروهای جانبی وارد به سازه می‌باشد. 1986-2-1 قانون: (2) قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفندماه 1374 |-199-2 قسمت برقدار: (13) هر سیم یا هادی دیگری که با نیت برقدار شدن آن در بهره‌برداری عادی مورد استفاده قرار می‌گیرد و شامل هادی خنثی نیز می‌باشد ولی به طور قراردادی هادی مشترک حفاظتی / خننی (۳۳۸) را شامل نمی‌شود. |200-2-1 قسمت هادی بیگانه: (13) بدنه هادی‌ای است که جزء تأسیسات الکتریکی نمی‌باشد ولی قادر است پتانسیلی را که معمولاً 201-2-1 کابین آسانسور؛ (15) جزیی از آسانسور است که مسافر بار یا هر دو را در خود جای می‌دهد کابین دارای کف برای ایستادن, دیواره‌هایی برای حفاظت مسافرین یا بارء سقف و معمولاً دارای در می‌باشد. 202-2-1 کاردان فنی و یا معمار تجربی: (2) شخص حقیقی دارنده پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی از وزارت راه و شهرسازی. 2003-2-1 کارگاه ساخت: (11) محلی مناسب که دارای امکانات و تجهیزات کافی برای عملیاتی مانند برشکاری, سوراخکاری, جوشکاری. خمکاری و همچنین نیروی انسانی ماهر باشد به نحوی که ساخت قطعات تحت نظر گروه کنترل کیفیت به صورت مطلوب انجام پذیرد. و -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 204-2-1 کارگر ماهر: (2) شخص حقیقی دارنده پروانه مهارت فنی از وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی. 205-2-1 کف: (19) عنصر ساختمانی افقی که در بالا با فضایی کنترل شده» و در پایین با خاک. فضای کنترل نشده یا فضای خارجی در تماس است. کف بخشی از پوسته خارجی ساختمان محسوب می‌شود. 2060-2-1 کلید آتش نشان (آسانسور): (15) کلیدی است که در مواقع ضروری از جمله تخلیه افراد مسن, معلول وغیره توسط آتش‌نشان فعال شده و کنترل آسانسور فقط توسط آن (راهبر داخل کابین) صورت می گیرد. [-207-2 کنترل‌کننده مکانیکی سرعت (گاورنر): (15) وسیله‌ای مکانیکی است که از طریق سیم بکسل یا زنجیر به سیستم ترمز ایمنی (پاراشوت) کابین یا وزنه تعادل (در صورت وجود) وصل است تا در موقع افزایش سرعت از حد تعیین‌شده قفل کرده و ضمن فرمان قطع برق موتور آسانسورء سیستم ترمز ایمنی را فعال نماید. 2088-2-1 گازهای دودکش: (17) آمیخته‌ای از محصولات احتراق و هوای اضافی که از دستگاه گازسوز دارای دودکش خارج می‌شود. 209-2-1 گروه کنترل کیفیت: (11) مجموعه‌ای از افراد واجد شرایط با تخصص و تجربه کافی در کاربرد استانداردهای ویژگی‌های هندسی که مجهز به وسایل لازم برای آندازه‌گیری ویژگی‌های مورد نظر باشند. 210-2-1 گره: (10) محل برخورد دو یا چند عضو به یکدیگر است. 211-2-1 لایه: (10) عضو سازه‌ای افقی که عرشه سقف بدان تکیه داشته و عمدتاً تحت اثر بارهای ثقلی در معرض خمش 49 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 212-2-1 لوله رابط دودکش: (17) لوله‌ای که وسیله گازسوز را به دودکش مرتبط می‌کند. 213-2-1 لوله‌کشی توکار: (17) لوله‌کشی به صورتی که برای دسترسی به آن نیاز به باز کردن دریچه یا برداشتن مانعی باشد. 214-2-1 لوله‌کشی دفنی: (17) لوله‌کشی است که در زیر سطح زمین و در داخل کانال حفاری شده اجرا می‌شود و برای دسترسی به آن نیاز به حفاری زمین, تخلیه خاک و مصالح اطراف لوله‌ها می‌باشد. 215-2-1 لوله کشی رابط: (17) لوله‌کشی روکار از خروجی رگولاتور تا کنتور گاز می‌باشد. 216-2-1 لوله‌کشی روکار: (17) لوله‌کشی گاز به صورتی است که دسترسی به آن مستقیم و نیازی به حفاری, تخریب. باز کردن. برداشتن و یا جابجا کردن هیچ مانعی نبوده و قابل ریت باشد. [217-2-1 مانع حریق: (3) صفحه یا پرده ای سرتاسری که به صورت قائم (مانند دیوار) یا افقی (مانند سقف) با زمان مشخصی از مقاومت حریق برای جلوگیری از گسترش آتش و دود از فضایی به فضای دیگر به کار گرفته می‌شود. این صفحات همچنین ممکن است برای حریق‌بند کردن بازشوها نیز مورد استفاده قرار گیرند. 218-2-1 مجتمع ساختمانی: (2) سامانه‌ای واحد متشکل از دو یا چند ساختمان مجاور هم 219-2-1 مجرای خارجی نور و هوا: (4) بازشوهایی به آن (در انطباق با تعویض هوای طبیعی در مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان) تأمین نور و هوای فضاهای واقع در زیرزمین را بر عهده دارد. 50 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 220-2-1 مجری: (2) 221-2-1 مجزا سازی افقی: (3) فاصله مشخص بین دیوارهای خارجی بنا تا مرز مالکیت یا سایر بناهای همسایگی, اعم از خصوصی. عمومی و خیابان که به منظور تامین فضای باز لازم در نظر گرفته می‌شود. 222-2-1 مجموعه ساختمانی: (4) [-223-2 محدوده آسایش (حرارتی): (19) شرایط حرارتی و رطوبتی که حدود 1۸80 ساکنان یا استفاده‌کنندگان در آن احساس آسایش دارند. |224-2-1 محصولات احتراق: (17) آنجه که در نتیجه احتراق بدست می‌آید به انضمام گازهای بی‌اثر. به غیر از هوای اضافی. |225-2-1 محفظه احتراق: (17) بخشی از دستگاه گازسوز است که عمل احتراق در آن انجام می‌شود. 226-2-1 محوطه باز؛ (3) فضایی که تصرفی در آن صورت نگرفته و بوسیله ساختمان محصور نشده باشد. محوطه باز باید برای جای دادن متصرفان بنا کافی باشد و اندازه و محل آن به گونه‌ای باشد که به هنگام بروز حریق. مأموران آتش‌نشانی و ایمنی بتوانند به آن دسترسی داشته و از آن استفاده برند. محوطه باز باید در تمام اوقات شبانه‌روز از هر گونه موانع خالی باشد. 227-21 مدار: (13) مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی در یک تأسیسات است که از منبع واحدی تغذیه نموده و به کمک مدت زمان مندرج در قرارداد منعقده بین طراح و صاحب کار برای تهیه طرح مقدماتی و اجرایی مورد قرارداد. 51 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 229-2-1 مدت زمان نظارت: (2) مدت زمانی که در قرارداد بین ناظر وسازمان استان و صاحب‌کار برای انجام کار نظارت تعیین می‌شود. 230-2-1 مراحل کنترل کیفیت: (11) مراحلی از کار است که در پایان این مراحل برای ورود به مرحله بعدی تائیدیه مرحله قبل توسط اشخاص یا موْسسات مسئول کنترل کیفیت ضروری است. 2311-2-1 مشتری: (2) 232-2-1 مشعل کاز: (17) وسیله‌ای که گاز یا مخلوط گاز و هوا را برای ایجاد شعله به محفظه احتراق منتقل می‌نماید. |-233-2 مصالح غیرریزنده: (4) مصالحی هستند که اگر به هر صورت شکسته شده و یا از محل خود جدا شوند. امکان ریزش قطعات آن‌ها وجود نداشته باشد. 234-2-1 معبر عمومی: (3) خیابان. کوچه یا موارد مشابهی از کاربرد زمین که به طور دائم در تصرف و استفاده عموم قرار گرفته و اساساً از آن طریق بتوان بدون مانع به سایر قسمت‌های شهر رفت و آمد نمود. 2335-2-1 مقام قانونی مسئول: (3) مقام دارای صلاحیت قانونی و مسئول, سازمان» دفتر یا فردی است که مسئولیت تصویب مصالح تأسیسات. تجهیزات پا روش‌ها را به عهده بگیرد که در این مقررات با مفاهیمی گسترده به کار برده شده است. زیرا کارگزاران و نمایندگان صلاحیت دار و تصویب کننده به تناسب مسئولیت‌هایشان متفاوت هستند. |-236-2 مقاومت حرارتی: (19) نسبت ضخامت لایه به ضریب هدایت حرارتی آن. مقاومت حرارتی جدار متشکل از چند لایه مساوی با مجموع مقاومت‌های هر یک از لایه‌هاست. 52 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 237-2-1 مقاومت سازه‌ای: (9-10) ظرفیت نهایی یک عضو سازه‌ای برای تحمل نیروهای وارده. |-238-2 مقاومت کل اتصال زمین (مقاومت کل زمین): (13) مقاومت بین ترمینال اصلی اتصال زمین است و جرم کلی زمین. 239-2-1 مکانیزم سازه‌ای: (10) سیستم سازه‌ای شامل تعداد کافی مفاصل واقعی, مفاصل پلاستیک و یا هر دوی آن‌هاء که قابلیت تقسیم به چند پیکر صلب را داشته باشد. 240-2-1 مواد سوختنی: (14) موادی ساخته‌شده از چوب. کاغذ فشرده. الیاف گیاهی. پلاستیک و دیگر مواد مشابه و یا دارای 241-2-1 مواد غیر سوختنی: (14) موادی جز "مواد سوختنی» باید توجه داشت که مواد «غیر سوختنی» با مواد «نسوز» تفاوت دارند. 242-2-1 مهاربند: (10) اعضای محوری که در قاب‌های فولادی ساختمان‌ها برای تحمل بارهای جانبی (زلزله) مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع مهاربند عبارتند از: [- مهاربند همگرا 2 مهاربند همگرای ضربدری 3- مهاربند همگرای قطری 4- مهاربندی همگرای ۷ و۸ (شورون) 5- مهاربند همگرای ۲۲ 6- مهاربند واگرا 2443-2-1 مهتابی (تراس): (4) سطح روبازی از ساختمان, بر بام طبقه زیرین» که سقف بخش‌هایی از طبقات آن است. 53 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 244-2-1 میان طبقه: (3) طبقه‌ای واقع بین هر یک از طبقات اصلی ساختمان که حداکثر یک سوم مساحت طبقه زیر خود را 245-2-1 ناپایداری: (10) حالت حدی حاصله در بارگذاری اجزای سازه‌ای, قاب یا سازه. که در آن تغییر مختصری در هندسه یا بارها منجر به جابجائی‌های قابل ملاحظه می‌شود. 2460-2-1 ناظر: (2) شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال نظارت دریک یا چند رشته از رشته‌های ساختمان. 247-2-1 ناظر هماهنگ کننده: (2) شخصی حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال و صلاحیت نظارت در رشته معماری یا عمران است که براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان. مسوول هماهنگی بین تمامی ناظران رشته‌های هفتگانه مندرج در قانون در هر ساختمان یا مجتمع یا مجموعه ساختمانی و تسلیم کننده گزارش‌های مرحله‌ای کار به شهرداری, سازمان استان و یا سایر مراجع ذیربط می‌باشد. مدیرعامل شرکت یا مسوول واحد ناظر هماهنگ‌کننده شخص حقوقی خواهد بود. 248-2-1 نرده محافظ: (3) حایل حفاظتی و ایمنی که برای جلوگیری از پرت شدن از ارتفاع طراحی شده باشد. |-249-2 نشت هوا: (19) ورود یا خروج هوا در ساختمان, از منافذ و مجراهایی غیر از محل‌هایی که برای تعویض هوا پیش‌بینی 250-2-1 نظارت: (2) مجموعه خدماتی که توسط ناظر ساختمان برای حصول اطمینان از انطباق عملیات ساختمانی و تأسیساتی با مشخصات مندرج در پروانه ساختمان, نقشه‌هاء محاسبات و مشخصات فنی منضم به آن انجام می‌پذیرد. 54 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان رابطی است که ریل‌ها را به سازه و دیواره چاه آسانسور متصل می‌کند و برای اتصال آن از بست مخصوص و پیچ و مهره استفاده می‌شود. 252-2-1 نمای ساختمان: (4) بخشی از جداره خارجی ساختمان است که در معرض دید قرار دارد. در صورتی که نمای ساختمان دارای پوشش حداقل 00 درصد از شیشه باشد نمای شیشه‌ای نامیده. و 254-2-1 نیروی انسانی ماهر: (11) اعضای گروه ساخت و نصب که هر یک به تناسب وظیفه محوله باید دارای تخصص, تجربه و توان 255-2-1 وزنه تعادل (آسانسور): (15) وزنه یا ترکیبی از وزنه‌ها است که برای متعادل‌کردن وزن کابین و بخشی از ظرفیت آسانسور به کار می‌رود. 256-2-1 واحد فنی: (2) واحد فنی موضوع ماده 15 آیین‌نامه اجرایی. 257-2-1 وصله: (10) اتصال بین دو عضو سازه‌ای که از انتها به هم متصل شده‌اند تا عضوی بلندتر را بوجود آورند. ولتاژی است که به هنگام بروز خرابی در عایق‌بندی, بین قسمت‌هایی که همزمان قابل لمس 259-2-1 هادی حفاظتی: (13) هادی است که برای حفاظت در برابر برق‌گرفتگی لازم می‌باشد و هر یک از اجزای زیر را از نظر الکتریکی به هم وصل می‌کند: 55 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول بدنه‌های هادی. قسمت‌های هادی بیگانه. ترمینال اصلی اتصال به زمین» الکترود زمین. نقطه |-260-2 هادی خنتی: (13) هادی‌ای است که به نقطه خنثی سیستم وصل بوده و می‌تواند در انتقال انرژی الکتریکی از آن استفاده کرد. 261-2-1 هادی مشترک حفاظتی/ خنتی: (13) هادی‌ای است زمین شده که به صورت اشتراکی هر دو وظیفه هادی‌های حفاظتی (۳۳) و خنثی (0) را انجام دهد. 262-2-1 هوابندی: (19) جلوگیری از ورود و خروج هواء از طریق پوسته یا درزهای عناصر تشکیل دهنده آن. |263-2-1 هواگیری: (17) جایگزین کردن هوای درون دستگاه یا لوله‌کشی‌ها با گاز و یا برعکس, جایگزین کردن گاز درون دستگاه یا لوله کشی‌ها با هوا یا گازهای دیگر مانند گازهای بی‌اثر. |-264-2 هوای احتراق: (17) هوایی که برای احتراق در قبل و بعد از مشعل با سوخت مخلوط می‌گردد. 265-2-1 هوای اضافی: (17) هوایی که علاوه بر هوای مورد نیاز سوخت. از محفظه احتراق عبور کرده و برای سوخت کامل لازم است. |-266-2 هوای تهویه: (17) هوایی که برای ایجاد جریان هوای تازه داخل اتاق محل نصب دستگاه. به آنجا وارد می‌گردد. 267-2-1 هوای رقیق کننده؛ (17) هوایی که برای رقیق کردن گازهای حاصل از احتراق و تنظیم جریان دودکش از طریق دهانه کلاهک تعدیل جریان دودکش, وارد دودکش می‌شود. |-268-2 بوک کابین (آسانسور): (15) قاب نگهدارنده‌ای است که کف کابین. ترمزهای ایمنی. کفشک‌ها و سیم بکسل‌ها به آن متصل می‌شوند. 56 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1-1 مبحث اول؛ تعاریف 1-1-1-1 کلیات مبحث اول مقررات ملّی ساختمان برای نخستین بار با هدف آشنایی اولیه مهندسان و بهره‌برداران با موضوعات و دامنه کاربرد و تعاریف به کار برده شده در مباحث مقررات ملّی ساختمان تدوین گردیده است. بدیهی است اگرچه در این مبحث به برخی الزامات مقرر در مباحث یاد شده پرداخته شده است لیکن به منظور اطلاع کافی و بهره‌برداری از محتویات و کلیات هر مبحث. مراجعه به مبحث مربوطه الزامی است. |-2-1 مبحث دوم: نظامات اداری 1-2-1-1 کلیات مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان تحت عنوان نظامات اداری, در مجموع در جهت تنسیق آمور مهندسی و خدمات مورد انتظار به منظور رفع ابهامات و مشکلاتی که در اجرای قانون وجود داشت تنظیم گردیده است. در این مبحث ابتدا به تبیین آئین‌نامه اجرائی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و سپس به مجموع شیوه‌نامه‌های آئین‌نامه اجرائی مصوب پرداخته شده است و برای هر یک از عوامل موْثر در ساخت و ساز اعم از دستگاه‌های اجرائی و عهده‌دار کنترل, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان و مراجع صدور پروانه و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی, تکالیف روشنی تعیین گردیده است. 1 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول در مجموعه شیوه‌نامه‌هاء. کلیه موارد مترتب بر طراحی, اجرا و نظارت ساختمان» متضمن عوامل اجرانی مربوطه, اشخاص حقیقی و حقوقی و دفاتر مهندسی با تعیین حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال اشخاص یادشده» تبیین گردیده است. جزئیات مربوط به دفترجچه اطلاعات ساختمان و شناسنامه فنی و ملکی و برخی از شیوه‌نامه‌های مرتبط با ساخت و ساز از دیگر موضوعاتی است که در این مبحث مورد توجه واقع شده است. 2-2-1-1 دامنه کاربرد انجام خدمات طراحی. اجرا و نظارت توسط اشخاص حقیقی, دفاتر مهندسی و اشخاص حقوقی, همچنین کنترل و نظارت عالیه بر انجام خدمات و نحوه ارجاع کار و حق‌الزحمه اشخاص مذکورء گزارش انجام خدمات مرحله‌ای ساختمان و صدور هرگونه مجوز و کنترل حسن خدمات در آمور طراحی. اجرا و نظارت ساختمان توسط سازمان. سازمان استان, شهرداری, اداره کل راه و شهرسازی و سایر مراجع مسئول با احراز شرایط مندرج در ماده 4 قانون و در چارچوب آئین‌نامه‌های اجرانی قانون, در سطح کشور بر اساس مفاد این مبحث انجام می‌گیرد. 3-1-1 مبحث سوم: حفاظت ساختمان در مقابل حریق 1-3-1-1 کلیات اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان‌هاء استفاده از مصالح سوختنی, توسعه شبکه‌های انرژی. برق و گاز و بکارگیری تجهیزات گوناگون سبب افزایش احتمال آتش‌سوزی در ساختمان‌ها گردیده است و به همین دلیل توجه به موضوع حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق, امری آلزامی و اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌گردد. در همین راستا مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان به عنوان یکی از مباحث مقررات ملّی ساختمان منتشر گردیده است. بر اساس مقررات این مبحث بمنظور حفظ جان و مال انسان‌ها و فراهم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش‌سوزی, رعایت اصولی در طراحی و اجرای ساختمان‌ها ضروری است که مهمترین آن عبارتند از: * پیش‌بینی راه‌های خروج جهت خارج شدن بموقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان‌های امن. 2 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان * تأمین تمهیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمان‌ها بمنظور پیشگیری از بروز حریق. * فراهم ساختن شبکه‌های علائمی محافظ (تشخیص. هشدارء اعلام) و امکانات مهارء کنترل و اطفاء حریق در ساختمان. جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر. در مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان تأمین ایمنی لازم جهت "حفظ جان انسان‌ها" بیش از هر امر دیگری مورد توجه بوده و به همین دلیل اولین بخش این مقررات شامل ضوابط مربوط به "راه‌های خروج از بنا و فرار از حریق" می‌باشد که از بیشترین اهمیت و تاثیر در این راستا برخوردار است. همچنین این مبحث با توجه به شرایط فنی. تخصصی و اجرایی موجود در کشور (از نظر وجود مهارت‌های لازم. مصالح, تجهیزات و نیز امکانات اقتصادی کشور) شامل ساختارهاء مساحت. تعداد طبقات. موقعیت و ابعاد ساختمان می‌باشد. بر اساس مقررات این مبحث از آنجا که در هر ساختمان باید کلیه پیش بینی‌ها و تمهیدات لازم جهت ایمنی ساکنان و متصرفان در برایر حریق فراهم گردد. ضروری است طراحی و اجرای ساختمان‌ها به نحوی صورت گیرد که با توجه به کاربری, ابعاد و تعداد طبقات. به مدت مناسبی در برابر حریق مقاومت نموده و از گسترش حریق به فضاها یا ساختمان‌های مجاور جلوگیری شود. در همین راستا بر اساس مقررات مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان توجه به الزامات اساسی زیر در طراحی و اجرای ساختمان‌ها ضروری خواهد بود. * طراحی و اجرا به نحوی باشد که در صورت وقوع حریق افراد بتوانند خود را از طریق مسیرهای امن و مشخص شده به محل ایمنی در داخل یا خارج از ساختمان برسانند. بدین منظور باید مسیرهای خروج از ساختمان و فرار از حریق به تعداد کافی و با ظرفیت لازم پیش‌بینی شده و در محل‌های مناسبی از ساختمان قرار گیرند. به نحوی که افراد قادر باشند در صورت وقوع حریق بدون تشویش و اضطراب خود را به محل امن برسانند و روشنایی لازم و مناسب در مسیرهای فرار تامین شده و کلیه خروجی‌ها به نحو مناسب علامت‌گذاری و مشخص شوند. همچنین تمهیدات لازم برای جلوگیری از نفوذذ شعله و دود به مسیرهای خروج به نحو مناسب و با توجه به کاربری, ابعاد و ارتفاع 3 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول * به منظور جلوگیری از گسترش حریق متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان فضابندی‌های مناسب در داخل ساختمان, به وسیله ساختارهای مقاوم حریق. صورت گیرد و راه‌های ارتباطی و فضاهای پنهان نظیر شفت‌هاء محل عبور کابل‌ها و لوله‌هاء فضاهای مجوف بین دیوارها و نماهای خارجی ساختمان و غیره به نحوی طراحی و اجرا شوند که از گسترش حریق از طریق در داخل آن‌ها جلوگیری به عمل آید. همچنین دیوارهای مشترک بین ساختمان‌ها به نحوی طراحی و اجرا شوند که در برابر گسترش حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر مقاومت نمایند و دیوارهای خارجی ساختمان, متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان در برابر گسترش حریق به خارج از آن مقاومست * کلیه تمهیدات لازم جهت دسترسی نیروهای آتش‌نشانی به محل حریق در ساختمان در نظر گرفته شود و راه رسیدن خودروهاء وسایل و امکانات آتش‌نشانی به مجاورت ساختمان وجود داشته باشد. همچنین برای دسترسی نیروهای آتش‌نشانی به فضاهای داخلی ساختمان مسیرهای امن در نظر گرفته شود و به تناسب کاربری و ابعاد ساختمان, برای استفاده نیروهای آتش‌نشانی, امکانات 2-3-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث در تصرف‌های مسکونی/ آموزشی/ فرهنگی/ درمانی/ مراقبتی/ تجمعی/ اداری/ حرفه‌ای/ کسبی/ تجاری/ صنعتی/ انباری و ضوابط اختصاصی ساختمان‌های بلند می‌باشد. 4-1-1 مبحث چهارم؛ الزامات عمومی ساختمان 1-4-1-1 کلیات فضاهای باز و ضوابط مربوط به تصرف‌های مختلف و حداقل‌های الزامی فضاها و تأمین نور و تعویض هوا است. در رابطه با امر ایمنی, مسیرها و جایگاه‌ها و بازشوهای آمدادرسانی, برای شرایطی که حوادتی چون زمین‌لرزه کارآئی دسترس‌های خروج در مبحث سوم مقررات طلی ساختمان را دچار مخاطره نموده ای ی -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان باشد. مطرح گردیده و تلاش شده تا امکان امدادرسانی به ساکنین را از خارج از ساختمان فراهم سازد. تأمین نور و تعویض هوا در رابطه با هدف‌های آسایش و بهداشت مطرح گردیده و استفاده مناسب و بهینه از فضاهای داخلی ساختمان و حتی فضاهای واقع در زیرزمین و ... در رابطه با هدف‌های صرفه اقتصادی و بهره‌دهی مناسب ضابطه‌مند گردیده است. از طرف دیگر موضوع حفظ هویت فرهنگی جامعه نیز در این مبحث مطرح است. اگرچه منظر شهری باید از طریق طرح‌ها و ضوابط و راهنماهای طراحی شهری قاعده‌مند و هدایت شود اما الزامات عمومی مقررات ملّی ساختمان نیز بر ساماندهی منظر شهری تأثیرگذار است. در این مبحث ضوابط کلی تصرف‌ها آمده و ضوابط خاص بلند مرتبه‌سازی و تصرف‌های درمانی مراقبتی. صنعتی, مخاطرهمیز شرح داده شده است. 2-4-1-1 دامنه کاربرد این مقررات ناظر بر کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در در هیچ یک از ساختمان‌های موجود. نباید تعمیرات و تغییراتی صورت گیرد که با کاهش ابعاد و ارتفاع فضاهاء سطوح بازشوی تعویض هواء سطوح نورگیر و غیره موجب مغایرت با الزامات این مقررات گردد. این مقررات شامل کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های موقت (غیر از اسکان موقت بازماندگان حوادث غیرمترقبه) نیز می‌شود. 5-1-1 مبحث پنجم: مصالح و فرآورده‌های ساختمانی 1-5-1-1 کلیات در مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان به مشخصات فنی مواد.ء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی و ویژگی‌های فیزیکی, شیمیایی, مکانیکی و مشخصات فنی و همچنین روش‌های آزمایش آن‌ها پرداخته می‌شود. این مشخصات و روش‌ها می‌بایستی منطبق بر استانداردهای ملی ایران بوده و در صورت عدم وجود با استانداردهای معتبر بین‌المللی تطابق داشته باشد. 5 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول در این مبحث همچنین با توجه به اهمیت مسائل بهداشتی» ایمنی و ملاحظات محیطی در اجرای ساختمان. نقش هریک از مصالح و فرآورده‌های ساختمانی در این موارد در هر بخش گنجانیده شده علاوه بر این‌ها به شیوه‌های مناسب انبار کردن» محافظت. حمل و نقل,ء ساخت و تولید در کارگاه‌ها پرداخته شده است و با توجه به اثرات متقابل مصالح و تأثیر در دوام آن‌هاء مسأله سازگاری مصالح در در بخش پایانی و پیوست این مبحث. برخی از مصالح نسبتاً جدید و نیز سیستم‌های ساختمانی و ارجاع به استانداردهای مربوطه ارائه شده است. 2-5-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث محدود به انواع مواد. مصالح و فرآورده‌های ساختمانی متعارف است که در بنای ساختمان‌ها و تأسیسات مربوطه در همه نقاط کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد. 1-6-1-1 کلیات مبحث ششم. حداقل بارهایی که می‌بایست در طراحی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار گیرد را تعیین می‌نماید. در مورد ساختمان‌های خاص مانند سدها.ء اسکله‌هاء سازه‌های دریایی و نیروگاه‌های هسته‌ای علاوه بر ضوابط این مسحت. باید ضوابط ویزه بارگذاری آیین‌نامه مربوط به هریک از آن‌ها نیرز رعایت از نیروهای جانبی باد و زلزله و بالاخره بارهای ناشی از فشار خاک. آب. سیل, انفجار و بار خودکرنشی همچنین ترکیبات بارگذاری مربوط به طراحی به روش مقاومت و طراحی به روش تنش مجاز نیز در این مبحث ارائه شده است. که دیگر مباحث از جمله مبحث نهم «طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه» و مبحث دهم «طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی» از این تر کیبات بارگذاری استفاده می‌نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-6-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث. حداقل بارهایی را که باید در طراحی ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملی ساختمان از جمله ساختمان‌های بتن مسلح. فولادی, چوبی و ساختمان‌های با مصالح بنایی مد نظر قرار دارد را در بر می‌گیرد. 1-7-1-1 کلیات مبحث هفتم تحت عنوان پی و پی‌سازی, الزامات طراحی ژئوتکنیکی ساختمان‌ها را مورد بحث قرار می‌دهد. این مبحث پس از ارائه تعاریف مرتبط با مسائل طراحی پی. به شناسایی ژئوتکنیکی لایه‌های زمین می‌پردازد و برای نکاتی از قبیل تعداد. عمق و فاصله گمانه‌ها جداول لازم را ارائه می‌دهد. در همین فصل حداقل مواردی که گزارش‌های فنی باید آورده شود را ذکر می‌نماید. فصل سوم این مبحث به موضوع بسیار مهم گودبرداری می‌پردازد و مسئولیت طرح و اجرای گود را به میزان خطرهای مختلف که ممکن است تاثیرگذار باشد مرتبط می‌سازد و برای هر سطح خطر یک مسئول طراحی و اجرا مشخص می‌کند. ضمناً بمنظور جلوگیری از ایجاد تغییر شکل‌های دیوار گود و در نتیجه صدمه به سازه مجاور گود نکاتی آورده شده است. در بخش طراحی‌های ژئوتکنیکی. شامل پی‌های سطحی, سازه‌های نگهبان و پی‌های عمیق. به هر دو روش طراحی «تنش مجاز» و «حالات حدی» پرداخته شده است. در فصل پی‌های سطحی, مقادیر نشست‌های مجاز. ضرایب اطمینان و نحوه انتخاب روابط موجود نظری برای محاسبه ظرفیت پایداری و همچنین استفاده از آزمایشات در محل, نکات مهمی آورده شده است. در انتهای این فصل نیز مطالبی مرتبط با ملاحظات لرزه‌ای طراحی و ملاحظات اجرایی فصل پنجم این مبحث به موضوع طراحی سازه‌های نگهبان اختصاص دارد. در این فصل در خصوص فشار خاک و میزان تغییر شکل‌های لازم برای ایجاد شرایط محرک و مقاوم و طراحی این سازه‌ها برای تحمل بار استاتیکی و همچنین بار دینامیکی ناشی از زلزله. جداول ضرایب اطمینان 7 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول آورده شده است. در مورد دیوارهای خاک مسلح که در ایران بسیار متداول می‌باشند به هر دو ضریب فصل آخر که به پی‌های عمیق اختصاص یافته است اطلاعات بیشتری را برای طراحی شامل می‌شود. در این بخش انواع نیروهای اعمالی از قبیل محوری فشاری. محوری کششی, جانبی و اصطکاک منفی مورد بحث قرار گرفته است. سپس ضمن ارائه جداول ضریب اطمینان جهت طراحی, اهمیت انجام آزمایشات در محل بصورت استاتیکی و دینامیکی و ارجح بودن آن‌ها برای طراحی مطرح آورده شده است. 2-7-1-1 دامنه کاربرد رعایت ضوابط و مقررات این مبحث در کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملّی ساختمان الزامی است. این ساختمان‌ها شامل: ساختمان‌های مسکونی, اداری, تجاری, آموزشی. درمانی, فروشگاه‌ها و کارگاه‌های صنعتی می‌باشند. ابنیه فنی مانند پل‌ها و سدها و سازه‌های نیروگاه‌هاء مشمول مقررات این مبحث نمی‌شوند ولی رعایت آن‌ها به صورت غیر الزامی توصیه می‌شود. 8-1-1 مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی 1-8-1-1 کلیات امروزه در شهرهای کوچک و روستاها مصالح بنایی کاربرد بسیار گسترده‌ای در امر ساختمان‌سازی دارد. وقوع زلزله‌های پیاپی و ویرانی‌های زیاد در این دسته از ساختمان‌هاء بیانگر این مطلب است که برای ساخت ساختمان‌های با مصالح بنایی در کشور نیاز به مجموعه قوانین و مقررات فراگیر و لازم‌الاجرایی است که با رعایت آن‌ها سطح کیفی ساخت و ساز این ساختمان‌ها ارتقا یابد. مبحث هشتم مقررات ملّی ساختمان برای ساختمان‌های بنایی خشتی. سنگی. آجری. سنتی و دارای کلاف و غیرمسلح تدوین شده است. 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان در این مبحت علاوه بر ارائه الزامات طراحی و اجرای ساختمان‌های آجری باکلاف. بدون کلاف و همچنین ساختمان‌های خشتی و سنگی. به ذکر مشخصات مصالح مورد استفاده در ساختمان‌های فوق الذ کر پرداخته شده است. 2-8-1-1 دامنه کاربرد کاربرد مقررات این فصل به مسایل اجرایی و مصالح ساختمان‌های آجری باکلاف. ساختمان‌های بنایی سنتی آجری و ساختمان‌های خشتی و ساختمان‌های سنگی (ساختمان‌هایی که در نواحی دوردست ساخته می‌شوند به طوری که فراهم آوردن مصالح, تجهیزات و نیروی انسانی ماهرء در آنجا مشکل 9-1-1 مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه 1-9-1-1 کلیات مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ضوابط لازم در طراحی و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه را بیان می‌نماید. فصول ابتدایی این مبحث به بیان کلیات. مصالح مورد استفاده و مشخصات هر یک از آن‌ها استانداردهای مشخصات و آزمایش‌هاء. کیفیت بتن مصالح و اصول آرماتوربندی, قالب‌بندی اجرایی مرتبط با ساخت. عمل‌آوری و نگهداری از بتن‌ها و انواع آن می‌پردازد و سایر فصول به اصول تحلیل و طراحی سازه‌های بتن‌آرمه تحت اثر انواع بارها و تغییر شکل‌ها در طراحی دال‌هاء دیوارهاء پی‌ها و سایر سازه‌های بتنی پرداخته و در خاتمه نیز ضوابط ویژه طراحی در برابر حریق و زلزله را ارائه می‌کند. در این مبحث مبنای طراحی سازه‌ها برای حصول ایمنی و قابلیت بهره‌برداری. بررسی و کنترل آن‌ها در حالت‌های حدی است. 2-9-1-1 دامنه کاربرد کیفیت اجرای ساختمان‌های بتنی رعایت شوند و حاوی ضوابط و مقررات مربوط به سازه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول بتن‌آرمه‌ای است که با سنگدانه‌های معمولی و سیمان پرتلند یا سیمان آمیخته ساخته می‌شوند و مقاومت آن‌ها حداقل برابر 20 مگاپاسکال می‌باشد. 10-1-1 مبحث دهم: طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی 1-10-1-1 کلیات هدف آین مبحث تعیین حداقل ضوابط و مقرراتی است که در تحلیل, طراحی و اجرای ساختمان‌های فولادی جهت تامین ایمنی و بهره‌برداری مناسب. مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مبحث شامل الزامات عمومی, الزامات طراحی, الزامات طراحی لرزه‌ای و نیز الزامات ساخت. نصب و کنترل می‌باشد. در این مبحث مبنای طراحی سازه‌هاء بررسی و کنترل آن‌ها در حالت‌های حدی مقاومت و بهره‌برداری برای حصول ایمنی و قابلیت بهره‌برداری است. در این مبحث روش طراحی مورد استفاده برای تامین الزامات حالت‌های حدی مقاومت. روش ضرایب بار و مقاومت (1. ۳0) می‌باشد که بر پایه جنبه‌ی احتمالاتی بار و مقاومت. کالیبراسیون با روش تنش مجاز و تجربیات مهندسی استوار می‌باشد و از طریق دو سری ضرایب ایمنی شامل تشدید طراحی بر اساس روش مقاومت مجاز (۸5]0) نیز مجاز دانسته شده است و مقررات و ضوابط مربوط به این روش در پیوست (1) این مبحث ارائه گردیده است. بر اساس این مبحث در طراحی بر اساس حالت‌های حدی بهره‌برداری, مجموعه سازه شامل اعضا و اتصالات آن نیز باید از نظر قابلیت بهره‌برداری مناسب مورد کنترل و طراحی قرار گیرند. 2-10-1 دامنه کاربرد کاربرد این مبحت در محدوده ساختمان‌ها با کاربری‌های مندرج در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه اجرایی آن می‌باشد و شامل سازه‌های خاص از قبیل پل‌های جاده و راه‌آهن نیست. 10 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-1-1-1 کلیات مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان تحت عنوان «طرح و اجرای صنعتی ساختمان‌ها» در دو بخش ساختمان‌های فولادی و ساختمان‌های بتنی تهیه و تدوین گردیده است. در این مبحث تمرکز اصلی بر روی سیستم‌های سازه‌ای ساختمان‌های فولادی و بتنی ارائه شده و در بخش ساختمان‌های فولادی به دو سیستم سازه‌ای پیچ و مهره‌ای و قاب فولادی سبک «8۳]» و در بخش ساختمان‌های بتنی, سیستم‌های ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته. قالب عایق ماندگار «۳17]». پنل‌های پیش‌ساخته سبک سه بعدی 31 و قالب تونلی پرداخته شده است. 2-11-1-1 دامنه کاربرد حداقل ضوابط اجرای ساختمان‌های فولادی و بتنی به روش‌های صنعتی مطرح شده در مبحث یازدهم ارائه شده است. دامنه کاربرد این مبحث شامل کلیه ساختمان‌هایی است که به روش‌های صنعتی مطرح شده در آن طراحی و ساخته می‌شوند. 12-1-11 مبحث دوازدهم: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا 1-12-1-1 کلیات در این مبحث وظایف هر یک از عوامل دست اندرکار اجرای ساختمان از قبیل صاحب‌کارء سازنده یا مجری, ناظرء شهرداری و سازمان نظام مهندسی در رابطه با ایمنی, بهداشت و محیطزیست کارگران. عابرین. ساکنان و شاغلین مجاور کارگاه ساختمان و همچنین حفاظت از ساختمان‌هاء ابنیه. وسائل نقلیه و درختان مجاور کارگاه ساختمانی در مقابل خطرات ناشی از اجرای عملیات اجرایی بیان شده است. مطالب موجود در این مبحث شامل: ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی. جلوگیری از سقوط افراد» جلوگیری از حریق» سوختگی و برق‌گرفتگی و بهداشت کار و تسهیلات بهداشتی. وسایل و تجهیزات حفاظت فردی, وسایل و سازه‌های حفاظتی, ایمنی‌کار با وسایل تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی, ایمنی کار در استفاده از وسایل دسترسی شامل داربست. نردبان و ... و همچنین ایمنی در تخریب ساختمان‌ها و ایمنی عملیات خاکی و به خصوص ایمنی گودبرداری و حفاظت دیوارهای سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول ساختمان اعم از ساختمان‌های فولادی و بتنی و در آخر رعایت ایمنی در اجرای تأسیسات گرمایی. 2-12-1-1 دامنه کاربرد رعایت مفاد این مبحث به همراه آیین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی در انجام عملیات ساختمانی لازم‌الاجرا است. 13-1-1 مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها 1-13-1-1 کلبات 0 ولت موْئر و تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب و با ولتاژ بیش از 1000 ولت موْثر (به جز سیم‌کشی داخلی دستگاه‌ها)» که از سیستم‌های فشار ضعیف تا 1000 ولت تغدیه می‌کنند. تأسیسات سیم‌کشی کلیه سیستم‌های مربوط به لوازم و دستگاه‌هایی که مقررات خاصی برای آن‌ها وضع نشده باشد و همچنین تأسیسات سیم‌کشی ثابت وسایل ارتباطی- انتقال علائم و فرمان و مشابه آن‌ها - به استثنای سیم‌کشی‌های داخلی دستگاه‌ها را در بر می‌گیرد. در این مبحث مواردی از قبیل الزامات مربوط به تأمین نیروی برق (انشعاب. پست. مولد)» الزامات نصب و طراحی اتاق ترانسفورماتورء اتصال زمین, نیروی برق اضطراری,» تابلو برق. تجهیزات و وسایل تأسیسات جریان ضعیف. شدت روشنایی داخلی شرح داده شده است. 2-13-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان شامل: موقت. پارک‌های تفریحات. کارگاه‌های ساختمانی و ساختمان‌های کشاورزی و دامداری. همجنین هرگونه ساختمانی که مقررات مخصوصی برای تأسیسات الکتریکی آن وضع نشده. می‌باشد. 12 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان وسایل الکتریکی خودروهاء تأسیسات الکتریکی کشتی‌ها. تأسیسات الکتریکی هواپیماهاء تأسیسات الکتریکی روشنایی معابر عمومی, تأسیسات الکتریکی معادن و همچنین تأسیسات صاعقه‌گیر ساختمان‌ها را در بر نمی گیرد. 14-1-1 مبحث چهاردهم: تأسیسات مکانیکی 1-14-1-1 کلیات مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان برای اطمینان از ایمنی جان و مال افراد و تضمین تندرستی و سلامتی آنان در طراحی, اجراء بهره‌برداری و نگه‌داری, تغییرات و بازرسی تاسیسات مکانیکی ساختمان می‌باشد. تاسیسات مکانیکی شامل تأسیسات حرارت مرکزی و تهویه مطبوع, تعویض هواء و تهیه و ذخیرهٌ آب گرم مصرفی داخل ساختمان است. تهویه مطبوع با کنترل هم‌زمان عوامل چهارگانه دماء رطوبت. سرعت وزش و تمیزی هواء هوای داخل ساختمان را مناسب برای زندگی انسان می‌نماید. در این مبحث به مقولهٌ تعویض هواء تخلیهٌ هواء کانال کشی هوا و لوله‌کشی آب‌گرم و آب‌سرد مورد استفاده در گرمایش و سرمایش ساختمان پرداخته می‌شود. انواع دستگاه‌های گرم‌کننده و سردکننده ازقبیل دیگ. چیلرء مخزن انبساط. آب گرم‌کن. بخاری, کولرء کوره و شومینه مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. موضوع ذخیره‌سازی و لوله‌کشی سوخت. تأمین هوای احتراق و تخلیه محصولات احتراق وسایل سوخت‌سوز مطرح می‌گردد و در آخرء به موضوع تبرید و سرمایش ساختمان پرداخته می‌شود. 2-14-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث شامل طراحی, اجراء بهره‌برداری و نگه‌داری, تغییرات و بازرسی تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع و نیز تهیه و ذخیره آب گرم مصرفی در داخل ساختمان, می‌باشد. همچنین الزامات تأسیسات ساختمانی زیر خارج از حدود الزامات مبحث مذکور است. الف) تأسیسات بهداشتی ساختمان ج) لوله‌کشی گاز سوخت داخل ساختمان 13 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |15-1-1 مبحث پانزدهم: آسانسورها و پلکان برقی [1-15-1-1 کلیات این مبحث شامل دو بخش است که در آن‌ها مقرراتی برای آسانسورهاء پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک وضع شده است این مقررات متناسب با ترکیب جمعیت از نظر سنی و توانایی» همچنین متناسب با نوع کاربری ساختمان‌ها نوشته شده است. انواع آسانسورهایی که در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارتست از آسانسورهای کششی و آسانسورهای هیدرولیک جهت حمل مسافرء صندلی چرخدارء برانکارد. تخت بیمارستانی, خودروء بار و ... .برای هر کدام از آسانسورها الزامات و نحوه طراحی و مقررات استفاده از آن وضع شده در بخش پله برقی, زاویه شیب. عرض و انتخاب پله برقی متناسب با تعداد نفرات و جمعیت ساختمان, با فرمول‌هایی ارائه شده است. تمامی موارد ایمنی در حین استفاده هم در مقررات این مبحث آورده شده است. زاویه شیب و سرعت معمول و استاندارد پیاده‌روی متحرک هم شرح داده در بخش پایانی نمونه شناسنامه‌های اطلاعات فنی آسانسور و پله‌برقی که باید توسط سازندگان این دستگاه‌ها تکمیل شود آورده شده است. همچنین در این مبحث جداول ابعادی برای انتخاب ابعاد آسانسور. بر اساس استانداردهای ملّی و بین‌المللی, موارد تکمیلی در خصوص جزئیات طراحی و علائم نقشه‌ها نیز گنجانیده شده است. 2-15-1-1 دامنه کاربرد دامنه کاربرد این مبحث آسانسورهاء پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک در ساختمان می‌باشد. [1-16-1-1 کلیات مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان بیانگر حداقل الزاماتی است در مورد تاسیسات بهداشتی که مواردی از قبیل: لوله‌کشی و ذخیره‌سازی آب مصرفی در ساختمان, لوله‌کشی فاضلاب بهداشتی, سس -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان لوله‌کشی هواکش فاضلاب. لوازم بهداشتی, لوله‌کشی آب باران ساختمان, توزیع آب مصرفی در ساختمان, بست و تکیه‌گاه را بیان می‌کند. 2-16-1-1 دامنه کاربرد طراحی, نظارت. انتخاب مصالح و دستگاه‌هاء. اجرای کارء تعمیرء تغییر و نگهداری و بهره‌برداری تأسیساتی, باید طبق الزامات مندرج در این مبحث انجام شود. طراحی و اجرای حوضچه پمپاژ فاضلاب و لوله‌کشی فاضلاب بعد از پمپ که فاضلاب در آن تحت فشار جریان می‌یابد. خارج از حدود این مقررات است. [17-1-1 مبحث هفدهم: لوله کشی گاز طبیعی [1-17-1-1 کلیات این مبحث حداقل ضوابط لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان‌های مسکونی. عمومی و خاص, مجتمع‌ها و شهرک‌های مسکونی, ساختمان‌هاء محوطه‌ها و شهرک‌های صنعتی را دربر می‌گیرد و با هدف طراحی, اجرای لوله‌کشی. نصب. راه اندازی و نگهداری وسایل گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌ها است. مقررات این مبحث. کاربری گاز طبیعی تحویلی به ساختمان‌ها و محوطه‌ها برای مصارف تا حداکثر 0 مترمکعب در ساعت و فشارهای بین یک چهارم پوند بر اینچ مربع تا شصت پوند بر اینچ‌مربع را شامل می‌شود. طراحی. انتخاب مصالح, اجرای لوله‌کشی گاز طبیعی. آزمایش‌هاء بازرسی‌هاء کنترل‌های کیفی, دودکش‌هاء هوارسانی و تأمین هوای احتراق, نصب. راه‌اندازی, ایمنی و بهره‌برداری از لوازم گازسوز در ساختمان‌ها و محوطه‌هایی که لوله‌کشی گاز طبیعی در آن‌ها اجرا نشده باید طبق ضوابط مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان انجام شود. [2-17-1-1 دامنه کاربرد لوله‌کشی گاز مایع. گازهای سوختنی به غیر از گاز طبیعی و گازهای غیرسوختنی خارج از شمول مقررات این مبحث می‌باشند. دامنه کاربرد این مبحث به شرح زظر است: 15 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول حداقل ضوابط طراحی, اجرا و کنترل‌های کیفی لوله‌کشی گاز نصب و راه اندازی وسایل گازسوز. دودکش‌ها و هوارسانی به وسایل گازسوز, ضوابط بهره‌برداری و ایمنی برای گاز تحویلی ساختمان‌ها با فشار 1/4 پوند بر اینچ مربع و حداکثر مصرف 100 مترمکعب بر ساعت و قطر لوله حداکثر 4 اینچ را در بر می‌گیرد. - بخش دوم مبحث: حداقل ضوابط طراحی, اجرا و کنترل‌های کیفی لوله‌کشی گاز مجتمع‌ها و ساختمان‌های مسکونی, محوطه‌ها و ساختمان‌های صنعتی و شهرک‌های مسکونی و صنعتی برای فشارهای بین 2 تا 60 پوند بر اینچ مربع یا مصارف بالاتر از 160 مترمکعب بر ساعت تا حداکثر 5000 مترمکعب در ساعت را در برمی گیرد. 18-1-1 مبحث هجدهم: عایق‌بندی و تنظیم صدا [1-18-1-1 کلیات در این مبحث نتایج تأمین شرایط آکوستیکی, آسایش صوتی و جلوگیری از اتلاف امکانات در زندگی ماشینی برای ساکنان شهرهای بزرگ شرح داده شده است. مواد و عناصر ساختمانی که فضاهای ساخته‌شده را شکل می‌دهند. چگونگی شنیدن صداها و حتی چگونگی انتقال صدا به فضاهای اطراف را تعیین می‌کنند. با درک برخی از اصول پایه | کوستیکی و چگونگی کنترل صدا توسط مواد و ساختارهاء می‌توان از بسیاری از مشکلات جلوگیری و یا حداقل در مراحل اولیه آن را حل کرد و باعث کاهش هزینه‌های بازسازی گردید. مطالب موجود در این مبحث شامل: مقررات آکوستیکی برای ساختمان‌ها با کاربری‌های مختلف. تعیین حداکثر تراز معادل نوفه زمینه در یک فضاء حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته برای پوسته خارجی ساختمان. جدا کننده بین فضاهای مختلف. حداکثر تراز کوبه‌ای معمول شده وزن یافته برای سقف بین طبقات و زمان واخنش بهینه برای فضاهای مختلف با کاربری‌های متفاوت 16 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-18-1-1 دامنه کاربرد این مبحث برای تراز نوفه زمینه و زمان واخنش تعیین شده برای فضاهای مختلف و روش اندازه گیری مربوط به تراز نوفه زمینه. زمان واخنش و شاخص‌های صدابندی جدارها کاربرد دارد. 19-1-1 مبحث نوزدهم: صرفه جویی در مصرف انرژی 1-19-1-1 کلیات در بین مباحث مقررات ملّی ساختمان, مبحث نوزدهم تعیین‌کننده‌ترین نقش را در زمینه بهینه‌سازی مصرف آنرژی در ساختمان و حفاظت از محیط‌زیست ایفا می‌کند. در مبحث 9[ مقررات ملّی ساختمان ضوابط مرتبط با صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ساختمان تعیین می‌گردد. برای این منظورء روش‌های طرح, محاسبه و اصول کلی اجرای عایق‌کاری حرارتی پوسته خارجی, سیستم‌های تأسیسات گرمایی. سرمایی, تهویه. تهویه مطبوع, تأمین آب‌گرم مصرفی, و الزامات طراحی سیستم روشنایی الکتریکی در ساختمان‌هاء برای بهینه‌سازی مصرف آنرژی مشخص می‌گردد. شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث. باید همواره دیگر ضوابط مقررات ملّی ساختمان نیز خصوصاً ‏ اصول مرتبط با تأمین شرایط ایمنی و بهداشت ساکنان ساختمان‌ها ملاک عمل قرار گیرد. 2-19-1-1 دامنه کاربرد ضوابط ارائه شده در مورد پوسته خارجی برای تمام ساختمان‌های جدیدالاحداث, به جز ساختمان‌های گروه چهارء از نظر صرفه جویی در مصرف انرژی لازم الاجراست. این ضوابط در قالب دو روش (الف کارکردی و روش ب تجویزی) ارائه شده است. از روش کارکردی می‌توان در مورد تمام ساختمان‌ها استفاده کرد. اما کاریرد روش تجویزی به ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه, با زیربنای مفید زیر 0 مترمربع. و ساختمان‌های گروه سه از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی محدود می‌شود. همچنین, رعایت ضوابط مربوط به سیستم‌ها و تجهیزات مکانیکی و سیستم روشنایی در مورد تمامی ساختمان‌هاء با کاربری‌های مندرج در این مبحث. الزامی است. 17 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 1-20-1-1 کلیات مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان. مسئولین موْسسات دولتی و عمومی و بخش خصوصی, کارفرمایان و مدیران کارگاه‌ها و ساختمان‌ها را ملزم می‌کند تا پیام‌رسانی در محیط زندگی مردم را به نحو موْثْر و مطلوب. توسط تابلوها و علائم. تأمین نمایند تا در محل‌هایی که احتمال خطری تهدید کننده سلامت و ایمنی افراد وجود دارد. علائم هشدار دهنده نصب کنند. این مقررات شامل نظارت بر طراحی و ساخت و بهره‌برداری از پیام» سازه. محل نصب و دیگر الزامات برای کلیه علائم و اعلانات مرسوم مانند پلاک‌ها و تابلوها و دیگر وسائل اطلاع‌رسانی, از قبیل اشارات حرکتی دست. علائم صوتی و نوری و آژیرهای خطر و غیره است. 2-20-1-1 دامنه کاربرد این مبحث برای استفاده در علائم و تابلوها در کارگاه‌های ساختمانی, تابلوهای ایمنی داخل ساختمان و محوطه های کاربری‌های شهری, صنعتی, بیمارستانی و ... کاربرد دارد. 1-21-1-1 کلیات این مبحث به اقدامات غیرمسلحانه‌ای که به کارگیری آن‌ها موجب افزایش بازدارندگی. کاهش آسیب‌پذیری, ارتقاء پایداری ملی, تداوم فعالیت‌های ضروری و تسهیل مدیریت بحران در برابر تهدیدات و اقدامات نظامی دشمن می‌شود. می‌پردازد. رعایت این مبحث موجب حفظ جان و مال انسان در برابر حوادث. تهدیدات و استمرار فعالیت‌های اساسی و ضروری مردم, تضمین تداوم تأمین نیازهای حیاتی مردم از قبیل آب. نان و غذاء پناهگاه. انرژی, ارتباطات. بهداشت و امنیت) و سهولت در اداره کشور در شرایط بروز تهدید و بحران ناشی از تجاوزات خارجی در مقابل حملات و اقدامات خصمانه و مخرب دشمن از طریق طرح‌ریزی و اجرای طرح‌های دفاع غیرعامل و کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی و مستحدئات و تأسیسات و تجهیزات اه خی -------- صفحهٔ بعد -------- 1-1 کلیات مباحث مقررات ملّی ساختمان ضوابط ارائه شده در این مبحث به منظور کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌ها در برابر تهدیدات نظامی و همچنین اعمال اقدامات و تدابیر و ملاحظات لازم شامل ایمن‌سازی. مستحکم‌سازی, پیش‌بینی سامانه‌های جایگزین» تسهیل مدیریت بحران در زیرساخت‌ها و مکان‌یابی. در حوزه ساختمان‌سازی استفاده می‌شود. 2-21-1-1 دامنه کاربرد * ضوابط مندرج در این مبحث شامل طرح و اجرای ساختمان‌ها با انواع سیستم باربری» در برابر آثار بارهای انفجار ناشی از اصابت غیرمستقیم می‌باشد. 9 دامنه کاربرد مقررات این مبحث شامل ساختمان‌های متعارف از جمله: ساختمان‌های مسکونی 4 طبقه و بیشترء اداری و تجاری 4 طبقه و بیشترء مجموعه‌های ورزشی» تفریحی, سالن‌های اجتماعات. فروشگاه‌هاء هتل‌هاء مدارس, دانشگاه‌هاء مساجد با ظرفیت بیش از 100 نفرء سالن‌های سیلوهاء سدهاء آب‌بندهاء. مخازن ذخیره سوخت. برج‌های صنعتی, برج‌های مراقبت فرودگاه‌ها, برج‌های مخابراتی و رادیو تلویزیونی» یادمان‌های مرتفع. دکل‌هاء دودکش‌ها.ء اآبنیه راه‌هاء پل‌هاء پالایشگاه‌هاء نیروگاه‌هاء اسکله‌ها و بنادرء استحکامات نظامی, تونل‌هاء متروهاء خطوط انتقال نفت و گاز و آب و فاضلاب و مخابرات و برق, تأسیسات تلمبه‌خانه‌های نفتی, ایستگاه‌های تقویت و تقلیل فشار گاز, پست‌های توزیع و انتقال برق, دیسپاچینگ‌هاء سوئیچینگ‌ها و ساختمان‌های مربوط به مقام معظم رهبری, رسای قوای سه‌گانه. شورای نگهبان, مجمع تشخیص مصلحت نظامء شورای عالی امنیت ملّی. فرماندهی مدیریت بحران ملی. فرماندهی و ستاد کل نیروهای مسلح. فرماندهی و ستاد کل (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی انتظامی) قرارگاه‌های نظامی, انتظامی و امنیت ملّی. ساختمان‌های اصلی وزارتخانه‌های اطلاعات کشورء دفاع, امورخارجه. بانک مرکزی. ساختمان‌های مرکز و مراکز ضبط و پخش ویژه صدا و سیمای جمهوری اسلامی. برج‌های مخابراتی و ارتباطی» برج‌های مشکونی, تجاری, آداری بیش از بیست 19 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول طبقه و بیمارستان‌های بیش از 500 تختخواب و هرگونه سازه‌ها و تأسیسات خاص که طراحی آن‌ها مستلزم انجام مطالعات ویژه بوده و یا جهت تهدیدات خارج از مقررات این مبحث می‌باشند. * به منظور تأمین ایمنی و کاهش آسیب‌پذیری و مقابله با تهدیدات الکترومغناطیسی (۲۳۸1۴) و گرافیتی و سایبری, باید از مقررات و آئین‌نامه‌های معتبر مربوطه استفاده شود. * تهدیدات ناشی از انفجارهای هسته‌ای. حملات شیمیایی و میکروبی» برخورد مستقیم پرتابه به سازه‌ها و تأسیسات. اغتشاشات الکترونیکی, تهدیدات بیولوژیکی, مشمول مقررات این مبحث 20 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1-2-1 آسانسور: (15) وسیله‌ای است متشکل از کابین و معمولاً وزنه تعادل و اجزا دیگر که با روش‌های مختلفی مسافر (نفر) 2-2-1 آسانسور کششی: (15) آسانسوری است که حرکت آن بر اثر اصطکاک بین سیم یکسل و شیار فلکه کشش, به هنگام چرخش آن توسط سیستم محرکه انجام می‌شود. 3-2-1 آسانسور هیدرولیکی: (15) در این نوع آسانسور عامل حرکت کابین, سیلندر و پیستون هیدرولیکی است و ممکن است وزنه تعادل نیز داشته باشد و معمولاً برای ار تفاعات کم و سرعت‌های کم کاربرد دارد. 4-2-1 آشکارساز گاز مونواکسیدکرین: (17) وسیله‌ای حساس در مقابل وجود گاز مونواکسیدکرین در محیط که قبل از رسیدن غلظت گاز به حد خطرناک (معمولاً ۳0.0.18 30) وجود گاز را به طریق صوتی یا نوری یا طرق دیگر اعلام می‌نماید. 5-2-1 آشکارساز نشت از قابل اشتعال؛ (17) وسیله‌ای حساس در مقابل وجود گاز قابل اشتعال در محیط که قبل از رسیدن غلظت گاز به حد خطرناک. وجود گاز را به طریق صوتی یا نوری یا طرق دیگر اعلام می‌نماید. 21 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 6-2-1 آگهی علائم تصویری وتابلو: (20) شامل پیام تصویری, رنگ و مطالب آنها است. 7-2-1 آیین‌نامه اجرایی: (2) آیین‌نامه اجرایی قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان مصوب بهمن‌ماه 1373 |-8-2 آیین‌نامه ماده 33: (2) آیین‌نامه‌اجرایی ماده 33 قانون نظام‌مهندسی و کنترل‌ساختمان مصوب تیرماه 1383 هیات وزیران 9-2-1 اتصال: (10) مجموعه اجزایی که دو یا چند عضو را به هم متصل می‌نمایند. 10-2-1 اتصال ساده: (10) اتصال ساده به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال تیرهاء شاه‌تیرها و خرپاهاء انعطاف‌پذیر (بدون قید دورانی) بوده و می‌توان آن‌ها را فقط در مقابل برش (عکس‌العمل‌های تکیه‌گاه) محاسبه نمود. 11-2-1 اتصال گیردار: (10) اتصال گیردار به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال قادر به انتقال لنگر بدون ایجاد دوران محسوسی در بین اعضاء اتصالی می‌باشد. 12-2-1 اتصال نیمه گیردار: (10) اتصال نیمه‌گیردار به اتصالی گفته می‌شود که در آن اتصال قادر به انتقال لنگر به همراه دوران قابل ملاحظه بین اعضاء اتصالی می‌باشد. 13-2-1 ارتفاع طبقه و بنا: (3) منظور از ارتفاع یک طبقه. فاصله قائم از کف تمام شده طبقه بالاتر است. ارتفاع طبقه آخر بناء حدفاصل کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده متوسط سطح بام ساختمان می‌باشد. ارتفاع بنا به ارتفاع تمام طبقات یا فاصله قائم از کف زمین طبیعی تا متوسط ارتفاع بام ساختمان گفته می‌شود. 22 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان هر جریانی که بیش از جریان اسمی تجهیزات برقی باشد. 15-2-1 اطلاعات ژئوتکنیکی: (7) 16-2-1 اعضاء باربر: (3) اعضایی از ساختمان که بارهای وارد بر ساختمان را به شالوده‌ها انتقال می‌دهند. 7-2-1 اعضاء مختلط: (10) اعضای سازه‌ای که مقطع آن‌ها از بتن و فولاد تشکیل شده باشد. 18-2-1 اعضاء مر کب: (10) اعضای سازه‌ای که مقطع آن‌ها از دو یا جند عضو فولادی تشکیل شده باشد. 19-2-1 افزایش بنا: (3) انجام هرگونه عملیات ساختمانی که سطح یا حجم یک بنا را افزایش دهد. بوده و با آن اتصال الکتریکی بر قرار می‌کند. 21-2-1 ایستگاه تقلیل فشار اولیه: (17) تجهیزاتی که در محل تحویل گاز از شبکه گاز شهری به مشترک نصب و فشار تحویلی را تنظیم و حجم گاز را اندازه‌گیری می‌کنند. این ایستگاه‌ها تحت نظر شرکت گاز ناحیه اجرا و بهره برداری می‌شوند. -22-2 ایستگاه تقلیل فشار ثانویه: (17) 23 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 23-2-1 ایستگاه مشتر کین عمده: (17) تجهیزای که به منظور اندازه‌گیری مقدار گاز. تنظیم و تثبیت فشار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز استان نصب گردیده و در مالکیت شرکت گاز استان می‌باشد. |-24-2 اینرسی حرارتی: (19) نوسان‌های دما و بار گرمایی و سرمایی فضاهای کنترل شده ساختمان. اینرسی حرارتی ساختمان با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان گروه‌بندی می‌شود. 25-2-1 بازشو: (19) همه سطوح قابل باز شدن در پوسته ساختمان, که برای دسترسی, تأمین روشنایی, دید به خارج خروج گاز حاصل از سوخت. تهویه و تعویض هوا ایجاد می‌گردند. مانند درهاء پنجره‌ها و نورگیرها. 26-2-1 بام تخت: (19) پوشش نهایی ساختمان که شیبی کمتر از 10 درجه یا مساوی آن. نسبت به افق دارد. [27-2-1 بالکن: (4) سطحی است که از 2 یا 3 طرف بطور مستقیم در مجاورت هوای آزاد قرار گرفته است و زیر آن به وسیله فضای بسته‌ای اشغال نگردیده باشد. |-28-2 بام شیب‌دار: (19) پوشش نهایی ساختمان که شیبی بیشتر از 10 درجه و کمتر از 60 درجه نسبت به سطح افقی دارد. بر روی سقف شیب‌دار. فضای خارج و در ربر آن. فضای کنترل شده 59 کنترل نشده قرار دارد. اگر |-29-2 بخاری با دودکش: ( 14) بخاری با سوخت گاز. مایع یا جامد برای گرم کردن موضعی فضاء که محصولات احتراق را از طریق 24 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 30-2-1 بخاری بدون دودکش: (14) بخاری گازسوز بدون دودکش که به صورت تابشی, یا با جابجایی طبیعی هوا و یا به کمک پروانه برقی,. بصورت موضعی فضا را گرم می‌کند. 31-2-1 بدنه هادی: (۱3) بدنه‌های هادی (فلزی) و اجزای دیگر تجهیزات الکتریکی که هادی می‌باشند و می‌توان آن‌ها را لمس نمود و بطور عادی برقدار نیستند اما در حالت وجود اتصالی, ممکن است برقدار شوند. 32-2-1 برچسب انرژی: (19) برچسب تعیین شده توسط مقامات ذیصلاح, به منظور نصب بر روی تولیدات صنعتی مورد استفاده در ساختمان, برای مشخص کردن حد کیفیت محصولات از نظر مصرف آنرژی. 33-2-1 برق‌گرفتگی: (13) پدیده‌ای است پاتوفیزیولوژیکی که در نتیجه عبور جریان الکتریکی از بدن انسان یا حیوان به وجود می‌آید. 34-2-1 بعد اسمی: (10) بعد تئوریک یا مشخص شده» همانند ابعاد ارائه شده در جداول مشخصات مقاطع. 35-2-1 بنای موجود: (3) بنایی که مطابق مقررات و قوانین گذشته اجرا و تکمیل شده است. 36-2-1 پاکت حجمی بنا: (4) حجم ساده شده‌ای است که کل بنا بر اساس ضوابط مصوب در آن محاط می‌گردد. 37-2-1 پایانه حرارتی: (19) بخشی از یک سیستم مرکزی سرمایی یا گرمایی که در آخر مدار قرار دارد و انرژی منتقل شده توسط مدار توزیع را به فضا یا فضاهای کنترل شده انتقال می‌دهد (مانند رادیاتور). 25 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-38-2 پایداری: (10) حالت حدی حاصله در بارگذاری اجزای سازه‌ای, قاب یا سازه. که در آن تغییر مختصری در هندسه یا بارها منجر به جابجائی‌های قابل ملاحظه نمی‌شود. 39-2-1 پرچم: (20) علائمی منصوب بر پایه از مصالح قابل انعطاف مثل پارچه و... است. 40-2-1 پروانه اشتغال: (2) پروانه اشتغال به کار موضوع ماده 4 قانون 41-2-1 پروانه ساختمان: (2) پروانه ساختمانی صادره توسط شهرداری‌ها یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان 42-2-1 پکیج گازسوز: (17) دستگاه گازسوز تأمین‌کننده آب گرم سیستم گرمایش و آب گرم مصرفی داخل ساختمان‌ها که معمولاً برای هر واحد مسکونی به صورت مستقل, نصب می‌شود. 43-2-1 پلاک: (20) مستقر در بنا دارد. |-44-2 پلکان خارجی: (3) پلکانی که حداقل از یک طرف در ارتباط مستقیم با فضای آزاد باشد. 45-2-1 پلکان متحرک: (3) پلکانی که به کمک وسایل و دستگاه‌های مکانیکی حرکت کند. 46-2-1 پله برقی: ( 15) وسیله‌ای است که در مسیر حرکت افراد پیاده جهت بالا یا پایین‌بردن آن‌ها در دو طبقه غیر هم سطح به کار می‌رود و به وسیله پله یا تسمه که توسط نیروی محرکه برقی به حرکت در آورده می‌شود سبب 26 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان جابجایی افراد می‌گردد و شامل قطعات مکانیکی, الکتریکی و الکترونیکی می‌باشد. زاویه شیب پلکان برقی (3 و حداکثر 35 درجه می‌باشد. 47-2-1 پوسته خارجی: (19) تمام سطوح پیرامونی ساختمان, اعم از دیوارهاء. سقف‌هاء کف‌هاء بازشوهاء سطوح نورگذر و مانند آنها که از یک طرف با فضای خارج یا کنترل نشده. و از طرف دیگر با فضای کنترل شده داخل ساختمان در ارتباط هستند. پوسته خارجی در تمام موارد الزاماً با پوسته کالبدی ساختمان یکی نیست. زیرا پوسته کالبدی ممکن است دربرگیرنده فضاهای کنترل نشده نیز باشد. پوسته خارجی ساختمان همجنین شامل عناصری است که. در وجه خارجی خود. مجاور خاک و زمین هستند. |48-2-1 پی: (7) به مجموعه بخش‌هایی از سازه و خاک در تماس با آن اطلاق می‌شود که انتقال بار بین سازه و زمین از طریق آنها صورت می گیرد. 49-2-1 پی‌های سطحی با شالوده‌ها: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که در عمق کم و نزدیک سطح زمین (عمق پی کمتر از ابعاد سطح پی و یا کمتر از سه متر باشد) ساخته می‌شوند. این پی‌ها شامل: شالوده‌های منفرد. نواری و گسترده می‌باشند. شالوده‌ها ممکن است سنگی, بتنی و یا بتن آرمه از نوع دال تنها و یا ترکیبی از تیر و دال باشند. 50-2-1 پی‌های عمیق با شمع‌ها: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که نسبت عمق قرارگیری به کوچکترین بعد افقی آنها از 10 تجاوز کند. این پی‌ها شامل: انواع شمع‌هاء دیوارک‌ها و دیوارهای جدا کننده می‌شوند. پی‌های عمیق در ساختمان‌ها معمولاً به وسیله یک سازه میانی. که کلاهک یا سر شمع نامیده می‌شود. بارهای سازه را به زمین منقل می‌نمایند. 51-2-1 پی‌های نیمه عمیق: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که در حد فاصل بین پی‌های سطحی و پی‌های عمیق قرار دارند. پی‌های صندوقه‌ای و پی‌های چاهی معمولاً در این گروه قرار دارند. 27 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-52-2 پی‌های ویژه: (7) به پی‌هایی گفته می‌شود که معمولاً در تعریف گروه‌های فوق نمی گنجند. مانند مهارها یا ریز شمع‌هاء ستون‌های شنی و بهسازی خاک در عمق. در این پی‌ها برای انتقال بار از سازه به زمین از فشارء کشش یا اصطکاک بهره گیری می‌شوند. 53-2-1 تابلوها و علائم تصویری: (20) علائمی است که با ترکیبی از شکل, رنگ. نوشته. سمبل و نشانه تصویری به دیده آید و حاوی پیام مشخصی باشد. ممکن است دارای سازه یا فاقد آن بوده, به ساختمان یا دیواری الصاق یا روی زمین و نرده و امثال آن قرار گیرد. 54-2-1 تابلوها و علائم تصویری ایمنی در ساختمان‌ها و کارگاه‌ها: (20) علائمی است که دارای پیام‌های منع‌کننده کاری خطرزا یا هشدار وجود خطری یا الزام به انجام کاری یا راه‌های گریز از خطر یا کمک‌های اولیه باشد. 55-2-1 تابلو و علائم تصویری (از جهت مدت زمان استفاده): (20) [- علائم تصویری و تابلوی دائم: محدودیتی به لحاظ مدت زمان نصب نداشته باشد. تابلوهایی که جواز نصب آنها دارای زمان محدود است نیز در صورتی‌که امکان تمدید جواز داشته باشند. تابلوی دائم محسوب می‌گردند. 2- علائم تصویری و تابلوی موقت: برای مدتی محدود به نمایش در می‌آید. درچنین تابلوهای الزامی به استفاده از مصالح مقاوم نیست. اما نکات ایمنی باید رعایت گردد. 5606-2-1 تابلوی کنترل آسانسور: (15) مجموعه‌ای شامل مدارهای فرمان و قدرت که وظیفه کنترل حرکت کابین و پاسخگویی به احضار را به عهده دارد. 57-2-1 تأسیسات الکتریکی: (13) مجموعه‌ای است از تجهیزات الکتریکی به هم پیوسته برای انجام هدف یا اهداف معین که دارای 28 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-58-2 تجهیزات الکتریکی: (13) وسایل, تجهیزات. لوازم. دستگاه‌ها و مصالحی‌اند که برای تولید. انتقال, توزیع یا مصرف انرژی الکتریکی به کار می‌روند مانند مولدهاء لوازم و اسباب و دستگاه‌های برقی, وسایل اندازه گیری, وسایل 59-2-1 تجهیزات دستی: (13) تجهیزاتی هستند قابل حمل که در هنگام استفاده عادی در دست گرفته می‌شوند و در آنهاء موتورء در |-60-2 تجهیزات نصب ثابت: (13) تجهیزاتی است که به نگهدارهایی محکم شده باشند یا به نحوی دیگر در محل معینی محکم و ثابت شده باشند. |[-61-2 تحلیل الاستیک: (10) تحلیل ساره‌ای بر اساس این فرض که سازه با حذف بار به شکل هندسی اولیه خود باز می‌گردد. |62-2-1 تحلیل پلاستیک: (10) تحلیل سازه‌ای با فرض رفتار صلب - خمیری قطعات و با استفاده از تئوری پلاستیسیته با بررسی مکانیزم خرابی. |63-2-1 تحلیل سازه‌ای: (10) 64-2-1 تحلیل غیرالاستیک: (10) تحلیل سازه‌ای با در نظر گرفتن رفتار غیرالاستیک مصالح. 65-2-1 تخلیه هوا: (14) خارج کردن قسمتی از هوای فضا و هدایت آن به هوای آزاد. بطور طبیعی یا با وسایل مکانیکی. 29 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 66-2-1 تراز طبقه‌شدن آسانسور: (15) منظور هم‌تراز شدن کف کابین با کف تمام شده طبقه در محل ورودی به آسانسور است. [67-2-1 ترموکوپل: (17) این وسیله یکی از مهمترین بخش‌های دستگاه گازسوز است که در صورت روشن نشدن مشعل دستگاه یا از بین رفتن شعله اصلی مشعل مسیر ورود سوخت به مشعل, بسته یا شعله اصلی مشعل و شمعک آن هر دو قطع می‌گردد. |-68-2 تسلیم: (۱0) حالت حدی تغییر شکل غیر الاستیک که پس از رسیدن به حالت تنش تسلیم بروز می‌کند. |-69-2 تصرف: (4) بخشی از ساختمان‌هاء. حاصل ترکیب چند فضا (به ترتیبی که در این مقررات مشخص شده)» که به فعالیتی مشخص اختصاص داده شود. مقصود از "تصرف" در این مقررات. نوع بهره‌گیری از بنا یا بخشی از آن است که با مقصودی معلوم در دست بهره‌برداری بوده یا قرار است برای آن مقصود مورد استفاده واقع شود. انواع تصرف‌ها عباتند از [- تصرف اداری و حرفه‌ای 2 تصرف انباری 3- تصرف آموزشی - تربیتی 4- تصرف تجمعی 7- تصرف درمانی و مراقبتی 6- تصرف صنعتی - تصرف کسبی و تجاری 8- تصرف مخاطره‌آمیز 9- تصرف مسکونی |-70-2 تصفیه هوا: (14) فرآیند کاهش ذرات زیان‌آور موجود در هوا از قبیل میکروارگانیسم‌هاء ذرات معلق, دود. گازهای زیان‌آور و مانند آنها. 30 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-71-2 تعویض هوا: (14) ورود و یا خروج هوا در یک فضاء بطور طبیعی و یا به کمک وسایل مکانیکی. [72-2-1 تنظیم کننده فشار گاز (رگولاتور): (17) دستگاهی است که فشار گاز ورودی را کاهش داده و آن را به میزان فشار موردنظر برای مصرف. ثابت نگه می‌دارد. |-73-2 توقفگاه‌های وسایل نقلیه: (4) توقفگاه‌های وسایل نقلیه محل‌های توقف و نگهداری وسایل نقلیه هستند که توقفگاه‌های وسایل نقلیه در فضای باز و فضاهای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان را شامل می‌شوند. |-74-2 تهویه: (14-19) روند دمیدن یا مکیدن هواء از طریق طبیعی یا مکانیکی, به هر فضایی یا از هر فضایی, برای تأمین شرایط بهداشت و آسایش (از قبیل کنترل دما و میزان رطوبت هواء جلوگیری از بروز میعان. جلوگیری از رشد میکروار گانیسم‌ها و مانند آنها). چنین هوایی ممکن است مطبوع شده باشد. [75-2-1 تهویه مطبوع: (۱19-14) کنترل هم زمان دماء رطوبت و پاکیزگی هوا و توزیع مناسب آن به منظور تأمین شرایط مورد نیاز فضای ساختمان. 6-2-1/ تیر: (10) عضو سازه‌ای با هدف مقاومت در مقابل لنگر خمشی. [77-2-1 تیر ورق: (10) تیری که مقطع آن از ورق ساخته شده است. |-78-2 جایگاه امدادرسانی: (4) شامل فضاها و سطوحی است که به منظور کمک و امدادرسانی در موارد اضطراری در فضاهای باز در نظر گرفته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. 31 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 79-2-1 جدار نورگذر (شفاف با نیمه شفاف): (19) جداری که ضریب عبور نور مرئی آن بزرگتر از 05 است. جدار نورگذر بر دو نوع شفاف و مات است و شامل پنجره‌هاء درهای خارجی نورگذرء نورگیرها و مشابه آنهاست. 80-2-1 جریان اتصال کوتاه (فلزی): (13) اضافه جریانی است که در نتیجه بروز اتصالی با امپدانسی بسیار کوچک بین هادی‌های برقداری که در شرایط عادی دارای اختلاف پتانسیل می‌باشند. ایجاد شود. 81-2-1 جریان اضافه‌بار (یک مدار): (13) اضافه جریانی است که در مداری برقرار می‌شود که از نظر الکتریکی آسیب ندیده باشد. |82-2-1 جریان باقیمانده؛ (13) جمع جبری مقادیر آنی جریانهایی (منتجه جریان‌های آنی) است که از همه هادی‌های برقدار یک مدار معین. در یک نقطه از تأسیسات الکتریکی, عبور می‌کند. 83-2-1 جریان برق‌گرفتگی: (13) جریانی است که از بدن انسان یا حیوان عبور کند و مشخصه‌های آن به نحوی باشد که احتمالاً موجب برق گرفتگی شود. 84-2-1 جریان مجاز: (13) (جریان مجاز حرارتی یا جریان اسمی یک هادی) حداکثر جریانی است که بطور مداوم در شرایطی تعیین شده, بدون اینکه دمای وضعیت تعادل یک هادی از میزان معینی تجاوز نماید. می‌تواند از آن در مورد هادی‌ها (سیم و کابل) جریان اسمی همان جریان مجاز حرارتی است. 85-2-1 جریان نشت: (13) جریانی است که بین مداری که از نظر الکتریکی آسیب ندیده است و زمین یا بدنه‌های هادی بیگانه. 32 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان |-86-2 جوش انگشتانه: (10) جوش ایجاد شده در سوراخ دایره‌ای شکل در یکی از اعضای اتصالی که باعث ایجاد پیوستگی بین آن عضو و عضو دیگر می‌شود. 87-2-1 جوش شیاری با نفوذ کامل: (10) جوش شیاری که در آن فلز جوشکاری از کل ضخامت عضو اتصالی عبور می‌کند. 88-2-1 جوش شیاری با نفوذ نسبی: (10) جوش شیاری که در آن میزان نفوذ. عمدتاً کمتر از ضخامت کامل عضو اتصالی در نظر گرفته شده باشد. 89-2-1 جوش کام: (10) جوش ایجاد شده در سوراخ امتدادیافته برای اتصال یک عضو به عضو دیگر. 90-2-1 جوش گوشه: (10) جوشی با مقطع مثلتی ایجاد شده در بین سطوح اعضای مقاطع. 91-2-1 چاه آسانسور: (15) فضایی است که ریل‌ها و برخی تجهیزات آسانسور در آن نصب می‌شوند و کابین و وزنه تعادل در این مکان حرکت می‌نمایند. معمولاً با دیواره‌هاء درهای طبقات و درها و دریچه‌های اضطراری محصور می‌گردد. 92-2-1 چاهک آسانسور: (15) فاصله قائم بین کف پایین‌ترین محل توقف تا کف چاه آسانسور (به ابعاد چاه آسانسور) را چاهک می‌گویند. |93-2-1 حفاظت کاتدی: (17) نوعی سیستم الکتریکی است که برای جلوگیری از خوردگی ناشی از زنگ‌زدگی لوله‌های گاز دفنی به کار می‌رود. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول |-94-2 حیاط: (3) فضای باز بدون سقف و بدون تصرف که از دو یا چند طرف با دیوارهای خارجی بنا محصور باشد و اگر از همه طرف به دیوارهای خارجی بنا محصور شود. در آن صورت به آن حیاط داخلی گفته می‌شود. فضایی است بازء که در میان ساختمان قرار دارد و به طور معمول اضلاع آن در تمام ارتفاع ساختمان امتداد یافته و وظیفه تأمین نور و تهویه بخشی از ساختمان را در طبقات بر عهده دارد. 96-2-1 خاکریزی مهندسی: (7) به خاکریزی گفته می‌شود که احتیاج به شناخت نوع خاک و کنترل تراکم دارد و در پایداری |97-2-1 خستگی: (10) حالت حدی شروع ترک‌خوردگی و گسترش آن در اثر تکرار بار زنده 9868-2-1 داده‌های ژئوتکنیکی: (7) به پارامترهای برداشت شده از زمین ساختگاه گفته می‌شود که پردازش نشده است. 99-2-1 در کابین آسانسور: (15) دری است که در ورودی کابین قرار گرفته و معمولاً به طور خودکار باز و بسته می‌شود. 100-2-1 دستگاه: (14) هر دستگاه مکانیکی که با مصرف برق. گاز (مایع یا گاز طبیعی)» سوخت مایع یا جامد و هر نوع انرژی دیگرء به منظور استفاده در تأسیسات مکانیکی (تأسیسات گرمایی, تعویض هواء تهویه مطبوع) طراحی 101-2-1 دستگاه‌های گرم‌کننده و خنک کننده ویژه: (14) هر دستگاه مکانیکی با کاربری و ظرفیت مشخص و با مصرف هر نوع انرژی (برق» سوخت جامد. مایع. گاز که برای تهیه آب‌گرم مصرفی یا گرم‌کردن و یا خنک‌کردن موضعی فضاهای ساختمان, طراحی و ساخته‌شده باشد. 34 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 102-2-1 دستگاه یکپارچه (یکیج): (14) دستگاهی که به طور کامل در کارخانه ساخته. سوار و آزمایش شده و به صورت یک واحد مستقل, با همه قطعات و اجزای متحرک و موتور محرک. آماده نصب باشد. 103-2-1 دستگیره (پلکان برقی) (15) دستگیره‌ای از جنس لاستیک با الیاف مخصوص می‌باشد که متحرک بوده و سرعت آن با سرعت حرکت پله یکسان می‌باشد. افراد هنگام بالارفتن یا پایین‌آمدن از آن استفاده می‌کنند. 104-2-1 دفتر مهندسی: (2) محل انجام خدمات مهندسی ساختمان دارای مجوز فعالیت از وزارت راه و شهرسازی 105-2-1 دفترچه اطلاعات ساختمان: (2) دفترچه اطلاعات ساختمان مشتمل بر جدول مربوط به روند تهیه طرح. اجراء نظارت اطلاعات 106-2-1 دودکش: (14-17) معبری فلزی یا با مصالح بنایی که گازهای حاصل از احتراق از راه آن به خارج ساختمان منتقل می‌شود. 107-2-1 دودکش پیش‌ساخته: (14-17) دودکشی است که در کارخانه شامل معبر انتقال دود. که برای نوع و کلاس معینی از دستگاه با سوخت مایع یا گاز ساخته شده و مشخصات آن از طرف موْسسهٌ معتبر و مورد تأیید گواهی شده و دارای پلاک تأیید باشد. 108-2-1 دوره اجرا: (2) مدت زمانی که از تاریخ صدور پروانه ساختمان تا تحویل گزارش پایان‌کار ساختمان توسط ناظر هماهنگ کننده به شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان به طول می‌انجامد. 109-2-1 دوره نظارت: (2) مدت زمانی که از تاریخ صدور پروانه ساختمان تا تحویل گزارش پایان‌کار ساختمان توسط ناظر هماهنگ کننده به شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان به طول می‌انجامد. کی -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 110-2-1 دیگ: (14) یک دستگاه گرمازای بسته که برای تأسیسات گرمایی, یا سیستم تأمین آب‌گرم مصرفی, آب گرم یا 111-21 دیوار: (19) نسبت به سطح افقی قرار گرفته است. 112-21 دیوار آتش: (14) جزئی از ساختمان که ضد حریق است و از گسترش آتش در داخل یا بین ساختمان‌ها و سازه‌هاء از سویی به سوی دیگر. جلوگیری کرده و یا آن را کند می‌کند. 113-2-1 دیوار جان پناه: (3) بخش امتداد یافته دیوارهای خارجی بنا در بام که به منظور فراهم نمودن ایمنی و تفکیک همسایگی 1144-2-1 دیوار دودبند: (3) دیوار یا دیواره ای که راهروی خروج را قطع کرده و به یک یا چند در مجهز است. این دیوار باید مانع 115-2-1 دیوار کتیبه: (3) بخشی از دیوار خارجی ساختمان که پایین یا بالای پنجره (یا بازشو) واقع می‌شود. 1116-2-1 دیوار مشترک: (3) دیواری که در مرز مالکیت دو ساختمان برای بهره‌گیری مشترک ساخته می‌شود. 117-2-1 راه پله: (3) بخشی از مجموعه راه خروج شامل تعدادی پله یا سکو که در مجموع رفت و آمد از یک طبقه به طبقه دیگر را بدون تداخل و برخورد با مانع امکان پذیر می‌کند. 35 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1186-2-1 رشته‌های اصلی: (2) معماری, عمران, تأسیسات مکانیکی, تأسیسات برقی, شهرسازی, نقشه‌برداری و ترافیک. 1119-2-1 رشته‌های مر تبط: (2) رشته‌های موضوع تبصره [ ماده 7 قانون. 120-2-1 رنگ‌های دارای مفهوم ایمنی: (20) در علائم تصویری, نورانی و نوری ایمنی رنگ‌های خاص دارای مفاهیم مشخصی است. جدول زیر تعیین کنندهکلی این رنگهاست. ۱ تصوبری آگاه کننده نسبت به درها- خروجی‌ها- راه‌های فرار - امکانات و وسایل و 7 شرایط ایمن کمک‌های اولیه - برگشت به‌حالت عادی 121-2-1 ریل‌های راهنما (آسانسور): (15) اجزای فلزی با مقطع 7 هستند که برای هدایت کابین یا وزنه تعادل (در صورت وجود) به کار می‌روند. 1222-2-1 زمین (جرم کلی زمین): (13) جرم هادی زمین است که پتانسیل همه نقاط آن به طور قراردادی برابر صفر انتخاب می‌شود. 1233-2-1 زبرزمین: (3) قسمتی از ساختمان که تمام یا بخشی از آن پایین‌تر از کف زمین طبیعی قرار گرفته و به عنوان طبقه به حساب نیاید. 37 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 124-2-1 ساختمان: (2) بنایی واحد که وجه‌های بیرونی آن در سطح و ارتفاع» از زیر پی تا بالاترین نقطه. یک پوسته معماری 125-2-1 ساختمان‌های بتنی بیش ساخته: (11) ساختمانی که تمامی اجزای سازه‌ای و بعضاً اجزای غیرسازه‌ای ساختمان از قطعات بتن پیش‌ساخته که در کارخانه تولید شده است. تشکیل می‌شوند. ساختمان‌هایی هستند که استفاده از آن‌ها در نجات و آمداد موْثر بوده و در صورت خرابی یا وقفه در بهره‌برداری به‌طور غیرمستقیم موجب افزایش تلفات و خسارات شده و سبب آتش‌سوزی وسیع. از ساختمان‌هایی هستند که در آن‌ها خدمات عمومی آارایه شده و مورد استفاده و مراجعه عموم مردم ساختمان‌های فولادی که قطعات آن به طور کامل در کار گاه ساخت. مونتاز و جوشکاری می‌شوند و اتصال آنها برای نصب در پای کار انجام می‌پذیرد. 130-2-1 ساختمان‌های فولادی نیمه پیش ساخته: (11) ساختمان‌های فولادی که برحی از قطعات آن در کار گاه ساخت. مونتاز و جوشکاری می‌شوند و بقیه قطعات در پای کار ساخته شده و نصب می‌شوند. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 131-2-1 ساختمان‌های متصل: (4) ساختمان‌هایی هستند که به ساختمان ملک مجاور متصل و یا حدفاصل آنها درز انقطاع بین دو بنا است. 1322-2-1 ساختمان‌های منفصل: (4) ساختمان‌هایی هستند که بصورت "کوشک مانند»ء در داخل محوطه و ملک بدون اتصال به ساختمان‌های پلاک‌های دیگر قرار دارند. 133-2-1 ساختمان ویژه: (2) بنایی که طرح معماری یا سازه یا تأسیسات مکانیکی و یا تأسیسات برقی آن دارای پیجیدگی یا حساسیت خاص می‌باشد و بنا بر ضرورت نیاز به طراحی یا محاسبه یا کنترل دقیق شرایط هواء دما رطوبت. پاکیزگی, فشار نسبی, صداء ولتاژ و فرکانس خاص در یک یا چند رشته ساختمانی دارد و موارد استفاده آن نیز خاص است. 134-2-1 سازمان: (2) 135-2-1 سازمان استان: (2) سازمان نظام مهندسی ساختمان استان 136-2-1 سازه‌های نگهبان: (7) به سازه‌هایی اطلاق می‌شود که برای نگهداری خاک به کار برده می‌شوند. این سازه‌ها شامل انواع دیوارها و سیستم‌های نگهبان هستند که در آن‌ها عناصر سازه‌ای با خاک یا سنگ ترکیب شده یا از تسلیح خاک استفاده می‌شوند. 137-2-1 ستون: (10) عضو سازه‌ای عمدتاً با هدف مقاومت در مقابل نیروی محوری و یا ترکیب نیروی محوری با سایر نیروها. 138-2-1 سطح الزامی: (4) سطحی است که رعایت مقدار و محدودیت‌های آن در مقررات ملی ساختمان الزامی شده است. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 139-2-1 سطح خالص: (3) سطح خالص هر طبقه از ساختمان فقط به فضاهای قابل تصرف گفته شده و سطوح مربوط به سطح یکپارچه درون قاب و سازه علائم تصویری و تابلو یا در صورت نبود قاب. سطح یکپارچه آگهی 141-2-1 سطح مفید کابین: (15) سطح مفیدی است که برای ایستادن مسافر و یا گذاشتن بار به کار گرفته می‌شود و مقدار آن متناسب 142-2-1 سطوح نورگیری و تعویض هوای الزامی: (4) سطوحی هستند که جهت حداقل نورگیری و تعویض هوای طبیعی فضاها, در نظر گرفته می‌شوند. 1433-2-1 سیستم اضافه‌بار (آسانسور): (15) در برخی آسانسورها برای جلوگیری از اضافه‌بار حسگری را به شیوه‌های مختلف تعبیه می‌کنند تا حرکت آسانسور تا تخلیه بار اضافی جلوگیری شود. قسمتی از کل سازه است که جهت تحمل بارهای نقلی و انتقال آن به شالوده سازه به کار گرفته می‌شود. 145-2-1 سیستم باربر جانبی: (6) قسمتی از کل سازه است که برای تحمل بارهای جانبی به کار گرفته می‌شود. 1460-2-1 سیستم ترمز ایمنی (سیستم پاراشوت): (15) سیستم مکانیکی که ترجیحاً در قسمت زیرین یا بالای چارچوب (یوک) کابین یا وزنه تعادل (در صورت لزوم) قرار می‌گیرد و در مواقع اضطراری با افزایش غیرعادی سرعت. فعال‌شده و سبب توقف 40 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 147-2-1 سیستم تونلی: (11) سازه‌های بتنی با قالب بتنی موسوم به سیستم تونلی. یکی از روش‌های صنعتی اجرای ساختمان‌های بتنی بوده که دیوار و سقف بطور همزمان با قالب یکپارچه اجرا می‌شود. قالب‌های مورد استفاده. به اندازه تقریبی ابعاد فضاها هستند. برای قالب‌بندی یا قالب‌برداری, نیازی به تبدیل آنها به ابعاد کوچک نیست و با همان ابعاد اولیه و به صورت یکپارچه از فضا خارج می‌شوند. |-148-2 سیستم دوگانه یا ترکیبی: (6) نوع سیستم سازه‌ای است که در آن. بارهای قائم عمدتاً توسط قاب‌های ساختمانی متحمل می‌شوند و مقاومت در برابر بارهای جانبی توسط مجموعه‌ای از دیوارهای برشی یا قاب‌های مهاربندی‌شده همراه با مجموعه‌ای از قاب‌های خمشی صورت می‌گیرد. سهم برشگیری هر یک از دو مجموعه با توجه به سختی جانبی و اندرکش آن دوء در تمام طبقات. تعیین می‌شود. |-149-2 سیستم ساختمانی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر که دیوارهای آن دارای قالب‌های بتن دایمی بوده و این قالب‌ها بعد از بتن‌ریزی. جزیی از دیوار محسوب می‌شود و نقش عایق حرارتی را دارد. 150-2-1 سیستم ساختمانی با پنلهای ساندویچی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر که دیوارهای آن از پنل‌های ساندویچی شامل دو صفحه شبکه جوش شده فولادی می‌باشد که یک هسته عایق در میان آن قرار گرفته و دو طرف آن بتن پاشیده می‌شود. 151-2-1 سیستم ساختمانی قاب‌های سبک فولادی: (11) سیستم ساختمانی دیوار باربر متشکل از مقاطع فولادی سرد نورد شده بوده که اجزاء آن با اتصالات 152-2-1 سیستم‌های فراخوانی آسانسور: (15) نحوه پاسخ به احضار مسافرین در آسانسور با توجه به نوع کاربری ساختمان می‌تواند متفاوت باشد و انتخاب صحیح سیستم کنترل اهمیت زیادی دارد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 1553-2-1 شاغل تمام وقت: (2) شخصی که در بخش‌های دولتی یا خصوصی یا موسسات و نهادهای عمومی به لحاظ اشتغال به کار دیگری غیر از مشاغل مربوط به این شیوه نامه از سوی کارفرما بیمه شده باشد. ۱154-2-1 شخص حقوقی: (2) شرکت خصوصی یا شرکت دولتی یا وابسته به دولت یا موسسه و نهاد عمومی غیردولتی (به غیر از شهرداری‌ها) دارای پروانه اشتغال به کار حقوقی از وزارت راه و شهرسازی. 1555-2-1 شخص حقیقی: (2) مهندس یا کاردان فنی یا معمار تجربی یا دیپلمه‌های فنی دارای پروانه اشتغال به کار از وزارت راه و شهرسازی. 1586-2-1 شرایط دشوار ژئوتکنیکی: (7) به شرایطی اطلاق می‌شود که اجرای سازه و یا ساخت پی را مشکل می‌سازد. 157-2-1 شرکت: (2) شخصیتی حقوقی که خصوصی یا تعاونی یا دولتی یا وابسته به دولت بوده و به طور قانونی در آداره ثبت شرکتها و موْسسات غیرتجاری به ثبت رسیده و شأن تشکیل آن ارایه خدمات مهندسی ساختمان مانند انجام مطالعات و طراحی, محاسبات. نظارت و اجرای کارهای ساختمانی است. 1558-2-1 شفت: (3) فضای ارتباطی قائم بین طبقات یا بین کف تا بام ساختمان که به منظور تعبیه آسانسورء پالایر آشپزخانه. تأمین روشنایی, انجام تهویه. عبور دادن کانال‌ها و لوله‌هاء تخلیه زباله و غیره در نظر گرفته می‌شود. ا-159-2 شکل پذیری: (6) به قابلیت جذب و اتلاف انرژی و حفظ ظرفیت باربری یک سازه, هنگامی که تحت تأثیر تغییر مکان‌های غیرخطی چرخه‌ای ناشی از زلزله قرار می‌گیرد. اطلاق می‌شود. ی -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 160-2-1 شمعک: (17) وسیله‌ای که با ایجاد شعله کوچکی در وسایل گازسوزء برای روشن کردن مشعل اصلی دستگاه. مورد استفاده قرار می‌گیرد. در اغلب وسایل گازسوز این شعله به واسطه ترموکوپل باعث باز نگه‌داشتن مسیر گاز نیز می‌شود و در صورت خاموش شدن آن» جریان گاز به مشعل اصلی قطع می‌گردد. |-161-2 شناسنامه فنی و ملکی ساختمان: (2) سندی است که حاوی اطلاعات فنی و ملکی ساختمان بوده و توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان صادر می‌گردد و در کلیه نقل و انتقالات ساختمان‌های همراه با نقشه‌های چون ساخت. تحویل 162-2-1 شیبراهه: (3) پیاده‌راه با شیب حداکثر 1 به 20 که بعنوان راه دسترسی مورد استفاده واقع می‌شود. 163-2-1 شیر خودکار قطع جریان گاز اضافی: (17) وسیله‌ای که در مسیر لوله‌کشی گاز نصب و در صورت عبور جریان گاز بیش از حد تنظیم شده» جریان گاز را قطع می‌نماید. 1664-2-1 شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله: (17) وسیله‌ای که در هنگام بروز زلزله با شدت از پیش تعیین شده در آن. جریان گاز را به‌طور خودکار قطع می‌نماید. 1605-2-1 شیر قبل از رگولاتور یا شیر قفلی: (17) شیر سماوری گوشواره‌ای که قبل از رگولاتور نصب و در حالت بسته. قابل قفل کردن بوده و باید برای فشار کاری تا 4 بار و یا 60 پوند بر اینچ مربع مناسب باشد. 1666-2-1 شیشه نویسی: (20) هرأگهی منصوب. منقوش و متصل به سطح شفاف ویترین و یا قرار گرفته در پشت شیشه که از بیرون قابل تشخیص باشد شیشه نویسی محسوب می‌شود. 43 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 167-2-1 صاحب کار: (2) مالک یا قائم مقام مالک کار گاه ساختمانی. 1686-2-1 صنعتی سازی: (11) به روش یا روش‌هایی که میزان استفاده از منابع انسانی, مواد اولیه و سرمایه را در راستای پاسخ‌دهی به نیاز مسکن جامعه و بهره‌وری اقتصادی با بکارگیری فن‌آوریهای نوین که در یک ساختار منظم و 169-2-1 ضربه‌گیر (بافر) آسانسور: (15) وسیله‌ای ار تجاعی است که برای جلوگیری از اصابت کنترل‌نشده کابین و یا وزنه تعادل به کف چاهک به کار می‌رود و طوری طراحی و انتخاب می‌شود که قسمتی از آنرژی جنبشی کابین را مستهلک کند. باید توجه داشت که ضربه‌گیر برای متوقف‌کردن کابین در سقوط آزاد طراحی نشده است. ۱170-2-1 ضریب انتقال حرارت: (19) ضریب انتقال حرارت برابر است با توان حرارتی منتقل شده به ازاء یک درجه کلوین اختلاف دما و به ۱171-2-1 ضریب هدایت حرارت: (19) مقدار حرارتی که در یک ثانیه از یک مترمربع عنصری همگن به ضخامت یک مترء در حالت پایدار می‌گذرد. در زمانی که اختلاف دمای دو سطح طرفین عنصر برابر یک درجه کلوین است. ۱172-2-1 طبقه: (3) بخشی از ساختمان که بین دو کف متوالی واقع شود. در مواردی که فاصله کف تمام شده از سطح زمین طبیعی از 120 سانتیمتر بیشتر نباشد. فضای زیر آن طبقه به عنوان زیرزمین منظور می‌گردد. 173-2 طبقه اصلی ورودی (آسانسور): (15) طبقه‌ایست که ورودی افراد پیاده به ساختمان از آن طریق انجام می‌شود و معمولاً هم‌تراز خیابان است. چنانچه در ساختمانی دسترسی‌های اصلی مختلفی به یک آسانسور وجود داشته باشد پایین‌ترین آن‌ها طبقه اصلی محسوب می‌شود. 44 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان ۱174-2-1 طبقه خیابان: (3) طبقه‌ای از بنا که از کف خیابان یا محوطه خارج بنا حداکثر با شش پله قابل دسترس باشد. 175-2-1 طراح: (2) تهیه کننده نقشه‌هاء محاسبات و مشخصات فنی ساختمان براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان. در حدود صلاحیت مندرج در پروانه اشتغال صادره توسط وزارت راه و شهرسازی. ۱176-2-1 طراحی: (2) تمامی فعالیت‌ها و خدمات طراح براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان است که منجر به تهیه نقشه‌ها و مشخصات فنی مورد نیاز برای هر یک از مراحل مقدماتی و اجرایی کار ساختمانی و تایید آن توسط مراجع ذیربط می‌شود. -177-2 طراحی ژئوتکنیکی: (7) به کلیه خدمات مهندسی گفته می‌شود که بمنظور تعیین هندسه. کنترل پایداری, ایستایی و تغییر شکل‌های بی و بخش خاک آن انجام می گیرد. |178-2-1 طول مسیر حرکت آسانسور: (15) ارتفاع بین کف پایین‌ترین طبقه توقف آسانسور تا کف بالاترین طبقه توقف آسانسورء طول مسیر حرکت نامیده می‌شود. 179-2-1 ظرفیت اشتغال: (2) توان شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال در انجام خدمات مهندسی در مدت زمان معین. 1880-2-1 عایق حرارتی: (19) مصالح یا سیستم مرکبی که انتقال گرما را از محیطی به محیطی دیگر به طور موْثر کاهش دهد. در مواردی. عایق حرارت می‌تواند. علاوه بر کاهش انتقال حرارت. کاربردهای دیگری نیز مانند باربری, صدابندی داشته باشد. 181-2-1 علائم ایمنی: (20) علائمی هستندکه توسط تابلوه رنگ. علامت نورانی (روشنایی) یا علائم صوتی» ارتباط کلامی یا علائم ناشی از حرکت دست. توصیه‌ها و اطلاعاتی درباره ایمنی عمومی و بهداشت کار را انتقال می‌دهند و 45 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول شامل تابلوها و علائم تصویری, علائم نورانی, علائم نوری, علائم صوتی, علائم کلامی و علائم ایمنی با حرکات دست می‌گردند. |182-2-1 علمک گاز: (17) قسمت عمودی و انتهایی انشعاب لوله‌کشی گاز که جهت نصب رگولاتور بر روی آن توسط شرکت گاز در مجاورت و متکی به ملک مصرف کننده قرار می‌گیرد. [183-2-1 فضا: (4) در مقررات ملّی ساختمان, مقصود از "فضا" مکانی است که فعالیت مشخصی در آن انجام می‌گیرد و ممکن است در ترکیب با دیگر فضاهاء یا مستقا اس تقسیم‌بندی‌های فضاها در ارتباط مستقیم با تقسیم‌بندی تصرف‌ها نمی‌باشند. 1884-2-1 فضاهای نیمه باز؛ (4) فضاهایی مانند بالکن و ایوان. که از داخل ساختمان می‌توان به آن‌ها وارد شد و در ارتباط با هوای آزاد 1185-2-1 فضای ار تباط داخلی: 4( فضایی که به منظور ارتباط بین فضاها در داخل ساختمان و تصرف مورد استفاده قرار می‌گیرد. 186-2-1 فضای اشتغال: (4) فضایی است محصور برای کسب و پیشه. که باید دارای نور و تهویه (مصنوعی یا طبیعی) بوده و در 1387-2-1 فضای اقامت: (4) فضایی است محصور برای زندگی. خواب و غذا خوردن انسان» که باید دارای نور طبیعی و تهویه طبیعی باشد و در برابر عوامل طبیعی حفاظت شده باشد. 188-2-1 فضای انبار: (4) شامل همه فضاهایی که به منظور انبارکردن کالاها و محصولات غیرخطرناک مورد استفاده قرار 45 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 1389-2-1 فضای بهداشتی: (4) فضایی که به منظور تأمین بهداشت در ساختمان شامل توالت. دستشویی و حمام و شستشوی وسایل نظافت 0 غیره مورد استفاده قرار می گیرد. 190-2-1 فضای تأسیسات: (4) 191-2-1 فضای تجمع: (4) فضایی است که حداقل 20 نفر در آن اقامت موقت یا اشتغال دارند و یا فعالیت جمعی در آن صورت 192-2-1 فضای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان: (4) توقفگاه‌های مختص وسایل نقلیه ساکنان در ساختمان‌های مسکونی, توقفگاه‌های خصوصی محسوب گردیده 9 توقفگاه‌های مختص تصرف‌های عمومی و توقفگاه‌هایی که امکان استفاده عموم از آزها میسر است. توقفگاه عمومی محسوب می‌گردند. 193-2-1 فضای کنترل شده: (19) بخش‌هایی از فضای داخل ساختمان. از فضای زیستی و غیر آن. که به علت عملکرد خاص. به طور 1994-2-1 فضای کنترل نشده: (19) انقطاع هوا بندشده بین دو ساختمان. راه پله‌هاء دالان‌ها و پارکینگ‌هایی که فاقد پایانه‌های گرمایشی و 195-2-1 فضای مشاع: (4) بخش‌هایی از ساختمان که در انطباق با قانون تملک آپارتمان‌هاء مالکیت آن به عموم مالکان تعلق دارد. 47 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 196-2-1 قاب خمشی: (10) سیستم قاب‌بندیی که مقاومت در مقابل بارهای جانبی را تأمین کرده و عمدتاً از طریق برش و خمش اعضای قاب و اتصالات آن‌ها باعث پایداری سیستم سازه‌ای می‌شود. 197-2-1 قاب مهاربندی شده: (10) یک سیستم خرپایی متشکل از مهاربندی‌های همگرا و یا واگرا است که وظیفه اصلی آن. تحمل نیروهای جانبی وارد به سازه می‌باشد. 1986-2-1 قانون: (2) قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفندماه 1374 |-199-2 قسمت برقدار: (13) هر سیم یا هادی دیگری که با نیت برقدار شدن آن در بهره‌برداری عادی مورد استفاده قرار می‌گیرد و شامل هادی خنثی نیز می‌باشد ولی به طور قراردادی هادی مشترک حفاظتی / خننی (۳۳۸) را شامل نمی‌شود. |200-2-1 قسمت هادی بیگانه: (13) بدنه هادی‌ای است که جزء تأسیسات الکتریکی نمی‌باشد ولی قادر است پتانسیلی را که معمولاً 201-2-1 کابین آسانسور؛ (15) جزیی از آسانسور است که مسافر بار یا هر دو را در خود جای می‌دهد کابین دارای کف برای ایستادن, دیواره‌هایی برای حفاظت مسافرین یا بارء سقف و معمولاً دارای در می‌باشد. 202-2-1 کاردان فنی و یا معمار تجربی: (2) شخص حقیقی دارنده پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی از وزارت راه و شهرسازی. 2003-2-1 کارگاه ساخت: (11) محلی مناسب که دارای امکانات و تجهیزات کافی برای عملیاتی مانند برشکاری, سوراخکاری, جوشکاری. خمکاری و همچنین نیروی انسانی ماهر باشد به نحوی که ساخت قطعات تحت نظر گروه کنترل کیفیت به صورت مطلوب انجام پذیرد. و -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 204-2-1 کارگر ماهر: (2) شخص حقیقی دارنده پروانه مهارت فنی از وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی. 205-2-1 کف: (19) عنصر ساختمانی افقی که در بالا با فضایی کنترل شده» و در پایین با خاک. فضای کنترل نشده یا فضای خارجی در تماس است. کف بخشی از پوسته خارجی ساختمان محسوب می‌شود. 2060-2-1 کلید آتش نشان (آسانسور): (15) کلیدی است که در مواقع ضروری از جمله تخلیه افراد مسن, معلول وغیره توسط آتش‌نشان فعال شده و کنترل آسانسور فقط توسط آن (راهبر داخل کابین) صورت می گیرد. [-207-2 کنترل‌کننده مکانیکی سرعت (گاورنر): (15) وسیله‌ای مکانیکی است که از طریق سیم بکسل یا زنجیر به سیستم ترمز ایمنی (پاراشوت) کابین یا وزنه تعادل (در صورت وجود) وصل است تا در موقع افزایش سرعت از حد تعیین‌شده قفل کرده و ضمن فرمان قطع برق موتور آسانسورء سیستم ترمز ایمنی را فعال نماید. 2088-2-1 گازهای دودکش: (17) آمیخته‌ای از محصولات احتراق و هوای اضافی که از دستگاه گازسوز دارای دودکش خارج می‌شود. 209-2-1 گروه کنترل کیفیت: (11) مجموعه‌ای از افراد واجد شرایط با تخصص و تجربه کافی در کاربرد استانداردهای ویژگی‌های هندسی که مجهز به وسایل لازم برای آندازه‌گیری ویژگی‌های مورد نظر باشند. 210-2-1 گره: (10) محل برخورد دو یا چند عضو به یکدیگر است. 211-2-1 لایه: (10) عضو سازه‌ای افقی که عرشه سقف بدان تکیه داشته و عمدتاً تحت اثر بارهای ثقلی در معرض خمش 49 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 212-2-1 لوله رابط دودکش: (17) لوله‌ای که وسیله گازسوز را به دودکش مرتبط می‌کند. 213-2-1 لوله‌کشی توکار: (17) لوله‌کشی به صورتی که برای دسترسی به آن نیاز به باز کردن دریچه یا برداشتن مانعی باشد. 214-2-1 لوله‌کشی دفنی: (17) لوله‌کشی است که در زیر سطح زمین و در داخل کانال حفاری شده اجرا می‌شود و برای دسترسی به آن نیاز به حفاری زمین, تخلیه خاک و مصالح اطراف لوله‌ها می‌باشد. 215-2-1 لوله کشی رابط: (17) لوله‌کشی روکار از خروجی رگولاتور تا کنتور گاز می‌باشد. 216-2-1 لوله‌کشی روکار: (17) لوله‌کشی گاز به صورتی است که دسترسی به آن مستقیم و نیازی به حفاری, تخریب. باز کردن. برداشتن و یا جابجا کردن هیچ مانعی نبوده و قابل ریت باشد. [217-2-1 مانع حریق: (3) صفحه یا پرده ای سرتاسری که به صورت قائم (مانند دیوار) یا افقی (مانند سقف) با زمان مشخصی از مقاومت حریق برای جلوگیری از گسترش آتش و دود از فضایی به فضای دیگر به کار گرفته می‌شود. این صفحات همچنین ممکن است برای حریق‌بند کردن بازشوها نیز مورد استفاده قرار گیرند. 218-2-1 مجتمع ساختمانی: (2) سامانه‌ای واحد متشکل از دو یا چند ساختمان مجاور هم 219-2-1 مجرای خارجی نور و هوا: (4) بازشوهایی به آن (در انطباق با تعویض هوای طبیعی در مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان) تأمین نور و هوای فضاهای واقع در زیرزمین را بر عهده دارد. 50 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 220-2-1 مجری: (2) 221-2-1 مجزا سازی افقی: (3) فاصله مشخص بین دیوارهای خارجی بنا تا مرز مالکیت یا سایر بناهای همسایگی, اعم از خصوصی. عمومی و خیابان که به منظور تامین فضای باز لازم در نظر گرفته می‌شود. 222-2-1 مجموعه ساختمانی: (4) [-223-2 محدوده آسایش (حرارتی): (19) شرایط حرارتی و رطوبتی که حدود 1۸80 ساکنان یا استفاده‌کنندگان در آن احساس آسایش دارند. |224-2-1 محصولات احتراق: (17) آنجه که در نتیجه احتراق بدست می‌آید به انضمام گازهای بی‌اثر. به غیر از هوای اضافی. |225-2-1 محفظه احتراق: (17) بخشی از دستگاه گازسوز است که عمل احتراق در آن انجام می‌شود. 226-2-1 محوطه باز؛ (3) فضایی که تصرفی در آن صورت نگرفته و بوسیله ساختمان محصور نشده باشد. محوطه باز باید برای جای دادن متصرفان بنا کافی باشد و اندازه و محل آن به گونه‌ای باشد که به هنگام بروز حریق. مأموران آتش‌نشانی و ایمنی بتوانند به آن دسترسی داشته و از آن استفاده برند. محوطه باز باید در تمام اوقات شبانه‌روز از هر گونه موانع خالی باشد. 227-21 مدار: (13) مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی در یک تأسیسات است که از منبع واحدی تغذیه نموده و به کمک مدت زمان مندرج در قرارداد منعقده بین طراح و صاحب کار برای تهیه طرح مقدماتی و اجرایی مورد قرارداد. 51 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 229-2-1 مدت زمان نظارت: (2) مدت زمانی که در قرارداد بین ناظر وسازمان استان و صاحب‌کار برای انجام کار نظارت تعیین می‌شود. 230-2-1 مراحل کنترل کیفیت: (11) مراحلی از کار است که در پایان این مراحل برای ورود به مرحله بعدی تائیدیه مرحله قبل توسط اشخاص یا موْسسات مسئول کنترل کیفیت ضروری است. 2311-2-1 مشتری: (2) 232-2-1 مشعل کاز: (17) وسیله‌ای که گاز یا مخلوط گاز و هوا را برای ایجاد شعله به محفظه احتراق منتقل می‌نماید. |-233-2 مصالح غیرریزنده: (4) مصالحی هستند که اگر به هر صورت شکسته شده و یا از محل خود جدا شوند. امکان ریزش قطعات آن‌ها وجود نداشته باشد. 234-2-1 معبر عمومی: (3) خیابان. کوچه یا موارد مشابهی از کاربرد زمین که به طور دائم در تصرف و استفاده عموم قرار گرفته و اساساً از آن طریق بتوان بدون مانع به سایر قسمت‌های شهر رفت و آمد نمود. 2335-2-1 مقام قانونی مسئول: (3) مقام دارای صلاحیت قانونی و مسئول, سازمان» دفتر یا فردی است که مسئولیت تصویب مصالح تأسیسات. تجهیزات پا روش‌ها را به عهده بگیرد که در این مقررات با مفاهیمی گسترده به کار برده شده است. زیرا کارگزاران و نمایندگان صلاحیت دار و تصویب کننده به تناسب مسئولیت‌هایشان متفاوت هستند. |-236-2 مقاومت حرارتی: (19) نسبت ضخامت لایه به ضریب هدایت حرارتی آن. مقاومت حرارتی جدار متشکل از چند لایه مساوی با مجموع مقاومت‌های هر یک از لایه‌هاست. 52 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان 237-2-1 مقاومت سازه‌ای: (9-10) ظرفیت نهایی یک عضو سازه‌ای برای تحمل نیروهای وارده. |-238-2 مقاومت کل اتصال زمین (مقاومت کل زمین): (13) مقاومت بین ترمینال اصلی اتصال زمین است و جرم کلی زمین. 239-2-1 مکانیزم سازه‌ای: (10) سیستم سازه‌ای شامل تعداد کافی مفاصل واقعی, مفاصل پلاستیک و یا هر دوی آن‌هاء که قابلیت تقسیم به چند پیکر صلب را داشته باشد. 240-2-1 مواد سوختنی: (14) موادی ساخته‌شده از چوب. کاغذ فشرده. الیاف گیاهی. پلاستیک و دیگر مواد مشابه و یا دارای 241-2-1 مواد غیر سوختنی: (14) موادی جز "مواد سوختنی» باید توجه داشت که مواد «غیر سوختنی» با مواد «نسوز» تفاوت دارند. 242-2-1 مهاربند: (10) اعضای محوری که در قاب‌های فولادی ساختمان‌ها برای تحمل بارهای جانبی (زلزله) مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع مهاربند عبارتند از: [- مهاربند همگرا 2 مهاربند همگرای ضربدری 3- مهاربند همگرای قطری 4- مهاربندی همگرای ۷ و۸ (شورون) 5- مهاربند همگرای ۲۲ 6- مهاربند واگرا 2443-2-1 مهتابی (تراس): (4) سطح روبازی از ساختمان, بر بام طبقه زیرین» که سقف بخش‌هایی از طبقات آن است. 53 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول 244-2-1 میان طبقه: (3) طبقه‌ای واقع بین هر یک از طبقات اصلی ساختمان که حداکثر یک سوم مساحت طبقه زیر خود را 245-2-1 ناپایداری: (10) حالت حدی حاصله در بارگذاری اجزای سازه‌ای, قاب یا سازه. که در آن تغییر مختصری در هندسه یا بارها منجر به جابجائی‌های قابل ملاحظه می‌شود. 2460-2-1 ناظر: (2) شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال نظارت دریک یا چند رشته از رشته‌های ساختمان. 247-2-1 ناظر هماهنگ کننده: (2) شخصی حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال و صلاحیت نظارت در رشته معماری یا عمران است که براساس شرح خدمات مهندسان رشته‌های ساختمان. مسوول هماهنگی بین تمامی ناظران رشته‌های هفتگانه مندرج در قانون در هر ساختمان یا مجتمع یا مجموعه ساختمانی و تسلیم کننده گزارش‌های مرحله‌ای کار به شهرداری, سازمان استان و یا سایر مراجع ذیربط می‌باشد. مدیرعامل شرکت یا مسوول واحد ناظر هماهنگ‌کننده شخص حقوقی خواهد بود. 248-2-1 نرده محافظ: (3) حایل حفاظتی و ایمنی که برای جلوگیری از پرت شدن از ارتفاع طراحی شده باشد. |-249-2 نشت هوا: (19) ورود یا خروج هوا در ساختمان, از منافذ و مجراهایی غیر از محل‌هایی که برای تعویض هوا پیش‌بینی 250-2-1 نظارت: (2) مجموعه خدماتی که توسط ناظر ساختمان برای حصول اطمینان از انطباق عملیات ساختمانی و تأسیساتی با مشخصات مندرج در پروانه ساختمان, نقشه‌هاء محاسبات و مشخصات فنی منضم به آن انجام می‌پذیرد. 54 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-1 تعاریف مباحث مقررات ملّی ساختمان رابطی است که ریل‌ها را به سازه و دیواره چاه آسانسور متصل می‌کند و برای اتصال آن از بست مخصوص و پیچ و مهره استفاده می‌شود. 252-2-1 نمای ساختمان: (4) بخشی از جداره خارجی ساختمان است که در معرض دید قرار دارد. در صورتی که نمای ساختمان دارای پوشش حداقل 00 درصد از شیشه باشد نمای شیشه‌ای نامیده. و 254-2-1 نیروی انسانی ماهر: (11) اعضای گروه ساخت و نصب که هر یک به تناسب وظیفه محوله باید دارای تخصص, تجربه و توان 255-2-1 وزنه تعادل (آسانسور): (15) وزنه یا ترکیبی از وزنه‌ها است که برای متعادل‌کردن وزن کابین و بخشی از ظرفیت آسانسور به کار می‌رود. 256-2-1 واحد فنی: (2) واحد فنی موضوع ماده 15 آیین‌نامه اجرایی. 257-2-1 وصله: (10) اتصال بین دو عضو سازه‌ای که از انتها به هم متصل شده‌اند تا عضوی بلندتر را بوجود آورند. ولتاژی است که به هنگام بروز خرابی در عایق‌بندی, بین قسمت‌هایی که همزمان قابل لمس 259-2-1 هادی حفاظتی: (13) هادی است که برای حفاظت در برابر برق‌گرفتگی لازم می‌باشد و هر یک از اجزای زیر را از نظر الکتریکی به هم وصل می‌کند: 55 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث اول بدنه‌های هادی. قسمت‌های هادی بیگانه. ترمینال اصلی اتصال به زمین» الکترود زمین. نقطه |-260-2 هادی خنتی: (13) هادی‌ای است که به نقطه خنثی سیستم وصل بوده و می‌تواند در انتقال انرژی الکتریکی از آن استفاده کرد. 261-2-1 هادی مشترک حفاظتی/ خنتی: (13) هادی‌ای است زمین شده که به صورت اشتراکی هر دو وظیفه هادی‌های حفاظتی (۳۳) و خنثی (0) را انجام دهد. 262-2-1 هوابندی: (19) جلوگیری از ورود و خروج هواء از طریق پوسته یا درزهای عناصر تشکیل دهنده آن. |263-2-1 هواگیری: (17) جایگزین کردن هوای درون دستگاه یا لوله‌کشی‌ها با گاز و یا برعکس, جایگزین کردن گاز درون دستگاه یا لوله کشی‌ها با هوا یا گازهای دیگر مانند گازهای بی‌اثر. |-264-2 هوای احتراق: (17) هوایی که برای احتراق در قبل و بعد از مشعل با سوخت مخلوط می‌گردد. 265-2-1 هوای اضافی: (17) هوایی که علاوه بر هوای مورد نیاز سوخت. از محفظه احتراق عبور کرده و برای سوخت کامل لازم است. |-266-2 هوای تهویه: (17) هوایی که برای ایجاد جریان هوای تازه داخل اتاق محل نصب دستگاه. به آنجا وارد می‌گردد. 267-2-1 هوای رقیق کننده؛ (17) هوایی که برای رقیق کردن گازهای حاصل از احتراق و تنظیم جریان دودکش از طریق دهانه کلاهک تعدیل جریان دودکش, وارد دودکش می‌شود. |-268-2 بوک کابین (آسانسور): (15) قاب نگهدارنده‌ای است که کف کابین. ترمزهای ایمنی. کفشک‌ها و سیم بکسل‌ها به آن متصل می‌شوند. 56