3394

ﭘﻴﺶ ﻮﻳﺲﻧ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 437 - اﻟﻒ ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه 1394 ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 437 - اﻟﻒ ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه 1394 أ ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛـﺎر ﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣﺴـﺘﻤﺮ آن ﻫـﺎ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ داﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨـﻮن در ﺟﻬـﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓ ﻨﻲ - .ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺑﺨـﺶ آب و آﺑﻔﺎ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و از اﻳﻦ رو ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ وﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸـﻮر وزارت ﻧﻴـﺮو ﺑـﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف زﻳﺮ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻـﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔـﺎ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ : – اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ – ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد : – اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣ ﻧﻈﺮﺐ ان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺎﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ – ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺎرب دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ، و اﺣـﺪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ، ﻃﺮاﺣـﻲ و ﺳﺎﺧﺖ – ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻳﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺳﺴ ﺎ ت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﺑﺮای ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻲ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﻧﻈﺮات درﻳﺎﻓﺘﻲ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻴﻢ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨـﺪه و ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت در ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳ ﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣ ﻧﻈﺮﺐ اﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن ﻫﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ رﺷﺘﻪ از ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛـﻪ ﻣﺒﺬول ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻗﺮارداد ه و ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻧﻈﺮات و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻫـﺎی ارزﻧـﺪه ﺧـﻮد ﺑـﻪ دﻓﺘـﺮ ﻃﺮح، اﻳﻦ دﻓﺘﺮ را در ﺗﻨﻈ ﻴﻢ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻳﺎری و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ. ب ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﻨﺘﺮل » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب « ] ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 437 - اﻟﻒ [ ﻣﺠﺮی: ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳ ﻴ ﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﻲ: ﺣﺴﻦ ﻣﺨﺘﺎرﭘﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه : ﻣﺤﻤﺪ اﺳﻤﺎﻋﻴﻞ اﺳﻤﺎﻋﻴﻠﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ دﻛﺘﺮا ی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ رﺟﺒﻌﻠﻲ ﻣﺨﺘﺎرﭘﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺟﻐﺮاﻓ ﻴﺎو ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی یﺷﻬﺮ ﺑﻬﺰاد ﺷﺎﻫﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻂﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺟﻤﺎل ﻋﺒﺪاﻟﻪ ﭘﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮی ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ رﺿﺎ ﺷﺎﻫﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﺴﻦ ﻣﺨﺘﺎرﭘﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻧﮕﺮاﻧﺪﻳﺶ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت: ﺑﻬﺮام رﺿﺎ ﻳﻲ ﻲﭼﺮاﺗ ﻣ ﺳــﺎزﻣﺎن ﻴــ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕــ ﻲ،ﺻــﻨﺎ ﻳﻊ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﻛﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺮﻣـﺖ و اﺣﻴـﺎی ﺑﻨﺎﻫـﺎ و ﺑﺎﻓـﺖ ﻫـﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀﺎﻳﻲ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی دﻛﺘﺮای ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺣﺎﺟﻲ زﻣﺎن ﻛﺎرﺷﻨﺎس آزاد ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻛﺘﺎﺑﺪاری و اﻃﻼ ع رﺳﺎﻧﻲ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺣﻘﻮﻗﻲ و ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر (: ﻣﺤﻤﺪ اﻣﺎﻧﻲ وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺣﻘﻮق اﺣﻤﺪ ﭘﻮرزﻧﺪ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آزاد ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻣﺮﺗﻀﻲ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور وﻳﺴﺎن ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺣﻤﻴﺪ رﺷﻴﺪی ﻓﺮد وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴ ﺴﺎﻧﺲ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮی ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ﺑﻬﺮام رﺿﺎ ﻳﻲ ﻲﭼﺮاﺗ ﻣ ﺳــﺎزﻣﺎن ﻴــ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕــ ﻲ،ﺻــﻨﺎ ﻳﻊ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﻛﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴـﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﻣﺮﻣـﺖ و اﺣﻴـﺎء ﺑﻨﺎﻫـﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﺑﻮاﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺮﺑ ﻮنﻴ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮ ا ی ﻣﻬﻨﺪس ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﺎورزی ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻋﻠﻴﻤﺮدای ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺣﻘﻮق ﻗﻀﺎﻳﻲ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﺴﻨ ﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸـﺎور آﺑﻴـﺎر ﻧـﻮآور ﺻﺤﺮا دﻛﺘﺮ ا ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﺸﺎورزی ﮔﺮاﻳﺶ ﺗﺮوﻳﺞ ت ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ... 7 1 - 1 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘـﺮرات ﻣـﺮﺗﺒﻂ و ﻣـﻮﺛﺮ در ﺣـﻮزه ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ )ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ( 5 1 - 2 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ )ﺑﺮای آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل( 8 1 - 2 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح 8 1 - 2 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ 9 1 - 2 - 3 - روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ )ﺑﺮای آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل( 10 1 - 2 - 4 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ 14 1 - 2 - 5 - ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه 16 1 - 3 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل 17 1 - 3 - 1 - ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ 17 1 - 3 - 2 - روش ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﻨﻘﻮل 20 1 - 3 - 3 - روش ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل 21 1 - 4 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ 22 1 - 4 - 1 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر 22 1 - 4 - 2 - ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح 24 1 - 4 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه 24 1 - 4 - 4 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﺤﻮه ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح 25 1 - 5 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧ ﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠﺎم و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 26 ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی آﺛـﺎر، ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴـﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫـﺎ ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 29 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 31 2 - 2 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 31 2 - 2 - 1 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻛﺸﻮری 32 2 - 2 - 2 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ 32 2 - 2 - 3 - ﻗﺮاردادﻫﺎ، ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ )ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎ( و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش اﻳﺮان 33 ث ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 2 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 33 2 - 3 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 33 2 - 3 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 35 2 - 3 - 3 - روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 35 2 - 3 - 4 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 36 2 - 4 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 37 2 - 5 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 38 2 - 5 - 1 - اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 39 2 - 5 - 2 - اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ 39 2 - 5 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤﻴﻄﻲ 40 2 - 5 - 4 - اﺛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ 41 2 - 5 - 5 - اﺛﺮات ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻌﺮف ﭘﺪﻳﺪه 41 2 - 5 - 6 - ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ 42 2 - 6 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠﺎم و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ 43 2 - 6 - 1 - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 43 2 - 6 - 2 - وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی )ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮاﺗﻊ و آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر( 43 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 45 3 - 1 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 47 3 - 2 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 49 3 - 2 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 49 3 - 2 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 50 3 - 2 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 53 3 - 3 - روش ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 55 3 - 4 - روش ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 57 3 - 4 - 1 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 57 3 - 4 - 2 - ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺟﺮا/ ﻋﺪم اﺟﺮا ﻃﺮح ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮات 59 ج ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 3 - 4 - 3 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺸﺮوط ﻳﺎ اﻟﺰام ﺑﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح 59 3 - 5 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠﺎم و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 60 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 63 4 - 1 - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 65 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 67 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 77 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 1 - 1 - ﻣﻌﺮﻓ ﻗﺎﻟﺐ ﻲ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل 18 ﺟﺪول 1 - 2 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز آﺛﺎر ی ﻣﻨﻘﻮل 21 ﺟﺪول 1 - 3 - ﻴﻣﻌ ﺎرﻫﺎ ﺛﺒﺖ ی ﺎسﻴﻣﻘ در آﺛﺎر ﺑﺮ ﻲﺟﻬﺎﻧ اﺳﺎس ﻛﻨﻮاﻧﺴ ﺮاثﻴﻣ ﻮنﻴ ﻳ ﻲﺟﻬﺎﻧ ﻮﻧﺴﻜﻮ 22 ﺟﺪول 1 - 4 - ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ وﻳﮋﮔﻲ و ﻫﺎ ﺳﻄﺢ اﺛﺮ 24 ﺟﺪول 2 - 5 - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﻴ ﺎﻣﺪﻫﺎ ی اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﺮاثﻴﻣ ﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ 25 ﺟﺪول 2 - 1 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ 38 ﺟﺪول 2 - 2 - ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ 40 ﺟﺪول 3 - 1 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺲﻳﻣﺎﺗﺮ ﻣﺮزﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس و یﻣﺎد ﮕﺎهﻳﺟﺎ ﻣﻌﻨﻮ ﺮاثﻴﻣ ی ﻓﺮﻫﻨﮕ واﻗﻊ ﻲ در ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 52 ﺟﺪول 3 - 2 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 56 ﺟﺪول 3 - 3 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﺜﺒﺖ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ ﺳﻜﻨﻪ ﻣﺤﺪوده 58 ﺟﺪول 3 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻲﻣﻨﻔ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ ﺳﻜﻨﻪ ﻣﺤﺪوده 59 ﺟﺪول 4 - 1 - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب اﺳﺎس ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻠﻲ، ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ 65 ح ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻤﻮدار 1 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻴ ﺎزﺳﻨﺠ ﺑﻪ ﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 3 ﻧﻤﻮدار 2 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﮔﺰارش ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 5 ﻧﻤﻮدار 1 - 1 - ﻲﻛﻠ ﻨﺪﻳﻓﺮا ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺑﻤﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎ در آﺛﺎر ﻳﻲ ﻣﺤﺪوده یﻫﺎ ﻃﺮح یﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ 8 ﻧﻤﻮدار 1 - 2 - ﻨﺪﻳﻓﺮا ﺶﻳﻧﻤﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﺑﺎ آﺛﺎر ﻳﻲ ﺗﺎﻛﻴﺪ روش ﺑﺮ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎزد ﻳﺪ و ﺑﺮرﺳ ﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣ ﻲ ﻳﺎ اﺿﻄﺮار ی 12 ﻧﻤﻮدار 1 - 3 - ﺳﺎﺧﺘﺎر در ﻲﻛﻠ ﺧﺼﻮص یﺮوﻴﻧ اﻧﺴﺎﻧ ﻲ 13 ﻣﻘﺪﻣﻪ 07 / 11 / 94 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻧﮕﺎﻫﻲ اﺟﻤﺎﻟﻲ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای در ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﮔﻮﻳﺎی آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮای ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻓﺰاﻳﻨﺪه در وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، در ﻣـﻮاردی ﺷـﺘﺎب زده ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺻـﺪﻣﺎت ﻏﻴﺮﻗﺎﺑـﻞ ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷـﺘﻪ و ﺗﻬﺪﻳـﺪﻫﺎﻳﻲ ﺑـﺮای ﻣﺤـﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻫﻮﻳـﺖ ﺗـﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﭘﺪﻳـﺪ آورده اﺳﺖ. ﻛﻢ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ -ﻛﻪ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻣ ﺮاثﻴ ﻳ ﻲﺟﻬﺎﻧ ﻮﻧﺴﻜﻮ )World Heritage Sites ( ﻣﻔﻬـﻮم ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﺑﻪ آن اﻃﻼق ﻧﻤﻮده اﺳﺖ - در اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ، ﻋـﺪاﻟﺖ ﺑـﻴﻦ ﻧﺴـﻠﻲ را ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻣﻮاﺟﻬ ﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. از اﻳﻦ رو اﻳﺠﺎد ﺳﺎز و ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﻔﻬﻮم ﮔﺴـﺘﺮده آن در ﻣﺤﺪوده ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻃﺮح یﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺣﻮزه ﺗﺎﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮ آن و ﻏﻠﺒﻪ روﻳﻜﺮد ﺣﻔﻆ اﻳـﻦ آﺛـﺎر ﻛﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﺸﺮی ﻣﺤﺴﻮب ﻣ ﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ. ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﭘﻲ ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻫﺪف و ﻛﻮﺷﺸﻲ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﻮده و راﻫﻨﻤ ﺎی ﻋﻤﻞ ﻣﺸﺎوران ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ در ﭘـﻲ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ روﺷﻤﻨﺪ ﻧﻤﻮدن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺳﺎزﮔﺎری اﻗـﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﺑـﺎ اﻫﺪاف ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﻤﻜﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد. ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ وزارت ﻧﻴـﺮو در اﻳـﻦ ﺧﺼـﻮص ﺑـﺎ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ و ﻫﻤﻜﺎری ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﮔﺮاﻳﺶ ﻏﺎﻟﺐ ﭘﺎﻳﺒﻨﺪی ﺑﻪ اﺻﻮل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎﻳـﺪار در ﺳﻄ ﻮح ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی اﻳﻦ ﻧﻬﺎد و ﻧﻴﺰ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی و ﻧﻬﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛ ﻪ اﻣﻴﺪوار ﻛﻨﻨﺪه و درﺧﻮر ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻬﻴﻪ ﭼﻨﻴﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻲ و از آن ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﺗﺤﻘﻖ اﻫـﺪاف آن ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﺪاوم ﻫﻤﻜﺎری ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻫﻤﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﺟﻤﻠﻪ وزارت ﻧﻴﺮو، ﻧﻬﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ذﻳـ ﺮﺑﻂ در ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎی دوﻟﺘـﻲ و ﺧﺼﻮﺻـﻲ اﺳـﺖ. ﻫـﺪاﻳﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺗﻮﺳـﻂ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ای ﻣﺘﺸـﻜﻞ از ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﻣـﺮﺗﺒﻂ و ﻧﻴـﺰ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﻲ از ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ اﻟﺰاﻣﺎت، ﺗﺠﺎرب، ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎ و اﻧﺘﻈﺎرات ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻊ ﺗﺮی در آن ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد. در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺨﺴﺖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷـﺪه و ﺳـﭙﺲ ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ در اﻳﻦ ﺣﻮزه، روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و روﻳﻜـﺮد ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺘﻲ، ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻧﺤﻮه ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آن ﻫﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ اتﻴﺮﺗﺎﺛ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ اراﺋـﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪه اﻧﺠﺎم ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑـﺮای ﻣﺸـﺎوران ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻟﮕﻮﻳﻲ ﺑﺮای ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮای ﻧﺎﻇﺮان اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﭘ ﺸﺘﻮ اﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه، اﻫﻤﻴﺖ، ﺿﺮورت ﺗﻮﺟﻪ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻧﻴﺰ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ و ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ. 2 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﻮﺷﺸﻲ ﺟﻤﻌﻲ اﺳـﺖ و ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﻫﺪﻓﻤﻨـﺪ و ﺳـﺎزﻧﺪه ﻣﺘﻮﻟﻴـﺎن و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺣﻮزه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴـﻪ اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﭘﺸـﺘﻮاﻧﻪ ﻋﻠﻤـﻲ و ﺿﻤﺎﻧﺖ اﺟﺮاﻳﻲ آن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻣﺪت اﻋﺘﺒﺎر اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ از زﻣﺎن ﺗﺼﻮﻳﺐ دو ﺳﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘـﺲ از اﻳـﻦ دوره ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺎرب اﺟ ﺮای آن، ﻣﻮرد ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﻈﺮ و ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. - ﻫﺪف ﻫﺪف از ﺗﻬ ﻳﻪ اﻴ ﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، اراﺋﻪ راﻫﻨﻤﺎی ﻋﻤﻞ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳـﺖ ﻛـﻪ در آن ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻳ یﻫﺎﻪﻳ رو ﻜﺴﺎن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و اﻟﮕﻮﻳﻲ ﺑﺮای ارزﺷ ﻲﺎﺑﻴ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﺧﺘ ﺎر ﻴ ﻧﺎﻇﺮان ﻗﺮار ﮔ ﺮدﻴ . ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣـﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ، ﻣ ﻌﺮﻓﻲ روش اﻗـﺪام ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮات ای در ﺣـﻮزه ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻧﺤﻮه ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻇﺮان ﻛﻪ در اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ آﻣـﺪه اﺳﺖ در ﺗﻬﻴﻪ روﺷﻤﻨﺪ ﮔﺰارش ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آ ب و ﺳﻬﻮﻟﺖ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ آن ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ. - داﻣﻨﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﭼ ﮕﻮﻧﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤ ﻴﻄﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺪوده ﺑﻼﻓﺼﻞ و ﺣﺴﺐ ﺿﺮورت ﻣﺤﺪوده ﻓﺮاﮔﻴﺮ اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای در ﺣﻮزه ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﻘﺪﻣﻪ 07 / 11 / 94 3 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻤﻮدار 1 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر روﺷﻤﻨﺪ ﻧﻤﻮدن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻻزم اﺳﺖ ﻧﺨﺴﺖ ﻧﻬﺎد ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎﻳﻲ )وزارت ﻧﻴـﺮو ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﻜﺎری در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی( ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣﻮﺿـﻮع، ﺑﻴـﺎن 4 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺴﺎﻟﻪ ، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻫﺪاف و اﻧﺘﻈﺎرات و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت اﻗﺪام ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻴﻔـﻲ، ﻣﺸـﺎور ﻣﺠـﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﺸﺎور در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻫـﺎ ی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ را ﻃﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ: • ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ) ﺑﺎﺳ ﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﻌﻤـﺎری و آﺛـﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ...( ﮔﺮوه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ ﮔﺮوه ﻫﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ )ﻣﺸﺎور( • ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﺿﻮع و اﺑﻌﺎد ﻃﺮح، ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻲ آن، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺟﺮا و ... ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در وزارت ﻧﻴﺮو • ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف و اﻧﺘﻈﺎرات از اﻧﺠﺎم ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت در ﻫﺮ ﻳﻚ ا ز ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ • ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺣﺴﺐ ﺗﻌﺎرﻳﻒ و روش ﻫﺎ ی اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ در ﻣﺤﺪوده ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﺣﻮزه ﻧﻔﻮذ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ات آن • ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻫﻢ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﺣـﻮزه ﻧﻔﻮذ و ﺮﺗﺎﺛﻴ ات آن • ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺳﺎس روش ﻫﺎ ی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ و ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی • ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( • اراﺋﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اراﺋﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻋﺪم ا ﺟﺮا، ﮔﺰﻳﻨﻪ اﺟﺮا ﻣﻄﺎﺑﻖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه و اﺟـﺮا ﺑـﺎ ﻟﺤـﺎظ ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﻳﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻻزم در ﻃﺮح • ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﺗﺮ • ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔﻲ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﺗﻘﻮﻳﺖ آﺛﺎر ﻣﺜﺒﺖ • اراﺋﻪ ﺳﺎزوﻛﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺣﺴﺐ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﺎﺻﻞ از وﻇﺎﻳﻒ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻧﻬﺎد ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر )ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری وزارت ﻧﻴﺮو( ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮ د. در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺤﻮه اﻳﻦ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ. در ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻣﺤﺘﻮای ﮔﺰارش ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑـﻮده و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻗﺎﺑـﻞ ﺳـﻨﺠﺶ ﺑـﺮای ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﮔﺰارش ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻻزم ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد. ﻣﻘﺪﻣﻪ 07 / 11 / 94 5 ﻧﻤﻮدار2 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﮔﺰارش ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓ ﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﺿﻮع، ﺑﻴﺎن ﻣﺴﺎﻟﻪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻫﺪاف و اﻧﺘﻈﺎرات و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻴﻔﻲ و اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺸﺎور ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ آن ﻫﺎ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ در ﺑﺎره ﻧﻮع اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای، ﻣﺮز ﻣﺤﺪوده و ... اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ )ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر و ... ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و... ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﺗﺮ اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺑﺮای ﺣﺬف و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﻨﻔﻲ و ﺗﻘﻮﻳﺖ آﺛﺎر ﻣﺜﺒﺖ اﺟﺮای ﻃﺮح اراﺋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ و ﭘﻼن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻬﺎد ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎﻳﻲ ﻣﺸﺎور 1ﻓﺼﻞ 1 ،ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺷﺎﺧﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 5 ﻓﺼﻞ اول- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 1 - 1 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ در ﺣﻮزه ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ )ﺑـﺎ روﻳﻜﺮد ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺷﺎﺧﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ( آﮔﺎﻫﻲ از ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻛﺎرﺑﺴﺖ آن در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت، ﻧﻘﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ای در ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی از اﻧﺠـﺎم اﻗـﺪاﻣﺎت ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در ﺣﻮزه ﺷﻜﻨﻨﺪه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺣﺮاﺳﺖ از آن اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه آن ﻫﺎ ﻛﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﺟﻮد در ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺎ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺸﺎوران و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﻫﺎ آﮔﺎﻫﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻟﻒ- ﻗﻮاﻧ ﻴ ﻦ ﻛﺸﻮر ی در ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳـﻲ ﺟﻤﻬـﻮری اﺳـﻼﻣﻲ اﻳـﺮان ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﺣﻔﺎﻇـﺖ از آن ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻛﻼن در اﻳﻦ ﺑﺎره ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﻗﺎﻧﻮﻧﮕﺰاری ﻛﺸﻮر )ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ( ﻣﺤﻮل ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان، ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺘﻀﻴﺎت و ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮرد ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﻴﺰ ﺣﻔ ﺎﻇﺖ از آﺛﺎر ﻣﻠﻲ در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ از ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﺿـﻤﻦ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﺮدم ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﺪه و ﻣﺴﻮول ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ؛ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪام در ﻣﺠـﺎورت آﺛـﺎر ﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺰﻟﺰل ﺑﻨﻴﺎن و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺻﻮرت آن ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد، ﻣﻤ ﻨﻮع و ﺣﻔﺮ اراﺿﻲ و ﻛﺎوش ﺑﺮای اﺳـﺘﺨﺮاج آﺛـﺎر ﻣﻠـﻲ ﻣﻨﺤﺼﺮا ﺣﻖ دوﻟﺖ اﻋﻼم ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﭘﻨﺞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر ﻛﻪ در دﻫﻪ ﻫﺎی اﺧﻴﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ ﺑﺮ اﻫﺘﻤﺎم ﻣﻠﻲ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﭘﮋوﻫﺶ، ﻣﺮﻣـﺖ، اﺣﻴـﺎ، ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر و ارﺗﻘﺎی آن ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺷﺪه و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎری در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻜﻠﻒ ﺷﺪه اﻧﺪ. در ﮔﺰارش ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دﻗﻴـﻖ آن ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻫﻢ اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻋ ﺒﺎرﺗﻨﺪ از: – ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﻆ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ ﻣﺼﻮب 12 آﺑﺎن1309 ) ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻣﻮاد 6 ، 12 و16 و ﻧﻴﺰ ﺳﺎﻳﺮ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ(؛ – ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﻆ آﺛﺎر ﻋﺘﻴﻘﻪ ﻣﺼﻮب 28 آﺑﺎن1311 ﺑﻪ وﻳﮋه ﻣﻔﺎد ﻓﺼﻞ ﺳﻮم آن؛ – ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺼﻮب 11 ﺗﻴﺮ1364 ؛ – اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی، ﻣﺼﻮب ﺳﺎل 1367 ؛ – ﻣﻔﺎد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاد 114 ﺗـﺎ116 ، 107 ﺗـﺎ109 و ﻣـﺎده113 ﻗـﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﭼﻬـﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ؛ – آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﺼﻮب 28 /3/ 1381 ﺷﻮرای اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻲ – ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﻲ ﻣﻮاد 558 ﺗﺎ569 )ﺗﻌﺰﻳﺮات و ﻣﺠﺎزات ﻫﺎی ﺑﺎزدارﻧﺪه( ﻣ ﺼﻮب 2/3/ 1375؛ 6 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﻲ در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻣـﻮادی از اﻳـﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از – ﻣﺎده 558 :ﻫﺮﻛﺴﻲ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از اﺑﻨﻴﻪ، اﻣﺎﻛﻦ، ﻣﺤﻮﻃﻪ و ﻫﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻳﺎ ﻣـﺬﻫﺒﻲ در ﻛﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻠﻲ آﺛﺎر اﻳﺮان ﺛﺒﺖ ﺑﻪ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ، ﻳﺎ ﺗﺰﻳﻴﻨﺎت ، ﻣﻠﺤﻘﺎت، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، اﺷـﻴﺎ و ﻟـﻮازم و ﺧﻄـﻮط و ﻧﻘﻮش ﻣﻨﺼﻮب ﻳﺎ ﻣﻮﺟﻮد در اﻣﺎﻛﻦ ﻣﺬﻛﻮر، ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻼ ﻧﻴﺰ واﺟﺪ ﺣﻴﺜﻴﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻳـﺎ ﻣـﺬﻫﺒﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺧﺮاﺑﻲ وارد آورد، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﻳﻚ از ﺳﺎل ﺳﺎل ده اﻟﻲ ﻣﺤﻜﻮم ﻣﻲ ﺷﻮد . – ﻣﺎده 559 : ﻫﺮ ﻛـﺲ اﺷـﻴﺎء و ﻟـﻮازم و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﺼـﺎﻟﺢ و ﻗﻄﻌـﺎت آﺛـﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ – ﺗـﺎرﻳﺨﻲ از را ﻣـﻮزه و ﻫـﺎ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ، اﻣﻜﺎن ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻣﺬﻫﺒﻲ و ﺳﺎﻳﺮ اﻣﺎﻛﻦ ﺗﺤﺖ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻳﺎ ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ اﺳﺖ ﺳﺮﻗﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺎ ﻳﺎ ﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺴﺮوﻗﻪ ﺑﻮدن اﺷﻴﺎی ﻣﺬﻛﻮر آن را ﻫﺎ ﺑﺨﺮد ﻳﺎ ﭘﻨﻬﺎن دارد در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺠﺎزات ﺣﺪ ﺳـﺮﻗﺖ ﻧﮕـﺮدد، ﻋﻼه ﺑﺮ اﺳﺘﺮداد ﺑﻪ آن ﺣﺒﺲ ﻳﻚ از ﭘﻨﺞ ﺗﺎ ﺳﺎل ﻣﺤﻜﻮم ﻣﻲ ﺷﻮد . – ﻣﺎده 560 :ﻛﺲ ﻫﺮ ﺑﺪون اﺟﺎزه از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر، ﺑﺎ ﻳﺎ ﺗﺨﻠﻒ از ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺼﻮب و اﻋـﻼم ﺷـﺪه از ﺳﻮی اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ- ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺬﻛﻮر اﻳﻦ در ﻣﺎده ﻣﺒﺎدرت ﺑـﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺒﺐ ﺗﺰﻟﺰل ﺑﻨﻴﺎن آن ﻫﺎ ﺷﻮد، در ﻳﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻋﻤﻠﻴﺎت و آﺛﺎر در ﺑﻨﺎﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر ﺧﺮاﺑﻲ آن ﺑـﻪ ﻳـﺎ ﻫـﺎ ﻟﻄﻤـﻪ وارد آﻳـﺪ، ﻋﻼوه آﺛﺎر رﻓﻊ ﺑﺮ ﺗﺨﻠﻒ و ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﻳﻚ از ﺳﺎل ﺳﻪ ﺗﺎ ﻣﺤﻜﻮم ﻣﻲ ﺷﻮد . – ﻣﺎده 563 :ﻛﺲ ﻫﺮ ﺑﻪ اراﺿﻲ ﺗﭙﻪ و و ﻫﺎ اﻣﺎﻛﻦ ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺛﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻠﻲ آﺛﺎر رﺳﻴﺪه ﻣﺎﻟﻚ و ﺧﺼﻮﺻـﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺠﺎوز ﺷﺶ ﺑﻪ ﻛﻨﺪ ﺳﺎل دو ﺗﺎ ﻣﺎه ﺣﺒﺲ ﻣﺤﻜﻮم ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻣﺸـﺮوط آن ﺑـﺮ ﻛـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﻗﺒﻼ ﺣﺪود ﻣﺸﺨﺼﺎت اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ اﻣﺎﻛﻦ و ﻣﻨﺎﻃﻖ در را ﻣﺤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻋﻼﻣﺘﮕﺬاری ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . – ﻣﺎده 564 :ﻛﺲ ﻫﺮ ﺑﺪون اﺟﺎزه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺑﺮﺧﻼف ﺿـﻮاﺑﻂ ﻣﺼـﻮب اﻋـﻼم ﺷـﺪه از ﺳـﻮی اﻳـﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﺮﻣﺖ ﻳﺎ ﺗﻌﻤﻴﺮ، ﺗﻐﻴﻴﺮ، ﺗﺠﺪﻳﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺑﻨﻴﻪ ﻳـﺎ ﺗﺰﻳﻴﻨـﺎت اﻣـﺎﻛﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺗـﺎرﻳﺨﻲ ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻠﻲ آﺛﺎر ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺷﺶ از و ﺳﺎل دو ﺗﺎ ﻣﺎه ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﺴﺎرت وارده ﻣﺤﻜﻮم ﻣﻲ ﮔﺮدد . – ﻣﺎده 567 : در ﻛﻠﻴﻪ ﺟﺮاﻳﻢ ﻣﺬﻛﻮر اﻳﻦ در ﻓﺼﻞ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ دواﻳﺮ دوﻟﺘـﻲ ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﻣـﻮرد ﺷﺎﻛﻲ ﻳﺎ ﻣﺪﻋﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . – ﻣﺎده 568 : در ﻣﻮرد ﺟﺮاﻳﻢ ﻣﺬﻛﻮر اﻳﻦ در ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻮﻗﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﻳﻚ ﻫﺮ ﺷﻮد از ﻣﺪﻳﺮان و ﻣﺴﻮوﻻن ﻛﻪ دﺳﺘﻮر دﻫﻨﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻫﺎی ﻣﻘﺮر ﻣﺤﻜﻮم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ب- یﻫﺎﻪﻳ رو ﻣﻌﻤﻮل آﻳﻴﻦ – ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی آﺛـﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﺗـﺎرﻳﺨﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ؛ در ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻛﺸﻮر ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 7 – ﻧﺸﺮﻳﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸـﻮر ﻳـﺎ ﻣﻌﺎوﻧـﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی و ﻧﻈـﺎرت راﻫﺒﺮدی رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری ﺑﻪ وﻳﮋه ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻧﺸﺮﻳﻪ 208 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸـﻮر در ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻫﻤﺴﺎن ﺳـﺎزی ﻣﻮﺿـﻮﻋﻲ آن ﺑـﺎ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻮﺟـﻮد در ﻣﺤﺪوده ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ج- ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ و ﻣﻌﺎﻫﺪات ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﻄﺮات و ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷـﺪه در ﻓﺮ اﻳﻨـﺪ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺷـﺪن و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﻬﺮی واژه ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ داﻣﻨﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮی ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻴﺮاث ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه از ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻋﻢ از ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، ﺗـﺎرﻳﺨﻲ و ﻃﺒﻴﻌـﻲ اﻃـﻼق ﻣﻲ ﮔﺮد. از اﻳﻦ رو در ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ از ﻣﻴﺮاث ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻔﻬﻮم ﮔﺴـﺘﺮده ای ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻣﺤـﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ر ا ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻧﺎم ﺑﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻪ وﻳـﮋه در ﻧﻬﺎدﻫـﺎی واﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﻳﻮﻧﺴـﻜﻮ از ﻗﺒﻴـﻞ اﻳﻜـﻮم 1 ، اﻳﻜـﺮوم2 ، اﻳﻜﻮﻣـﻮس3 و ... ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﮔﺴﺘﺮده اﻣـﺮوزی آن وﺟـﻮد دارد. اﻳـﻦ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ﺗﺎﻛﻴـﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮ ﺳﻌﻪ و ﻋﻤﺮان و ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم و ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺻـﻴﺎﻧﺖ از ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﻮد؛ آﺛﺎر ﻣﻬﻢ ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﺒﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ و ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ در ﺧﺼـﻮص آن ﻫـﺎ ﻣﻴﺴـﺮ ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ اﺻﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری آﺛﺎر در ﻣﺤﻞ ﻃﺒﻴﻌـﻲ اﺛـﺮ اﺳـﺖ و ﺗﻮﺟـﻪ دوﻟـﺖ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺣﻔـﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ -ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻳﺎ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ- ﺟﻠﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﻪ در ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ )دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب( ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺸﺎوران ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻃﺮح ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت از ﻣﻔﺎد آن ﻫـﺎ اﻃـﻼع داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: – ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔﺎری ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ 1956 ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ – ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز و ﻣﺤﻞ ﻫﺎ 1962 ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ – ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ 1968 ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ – ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ 1972 اﻳﻜﻮﻣﻮس – ﻣﻨﺸﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ 1990 اﻳﻜﻮﻣﻮس – ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺟﻬﺎن ﻣﺼﻮب 1972 1- ICOM: International Council of Museums 2- ICCROM: International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property 3- ICOMOS: International Council on Monuments and Sites 8 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺒﻴﻴﻦ و ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ در ﮔﺰارش ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ آﻣـﺪه و ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻣﺸـﺎوران ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آن ﺑﻪ ﻣﻔﺎد ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. 1 - 2 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ )ﺑﺮای آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل( ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﺮ دو ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺳﻨﺎد ی و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻲﺪاﻧﻴ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣـﻮاردی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﭘﺮوژه، ﻓﻌﺎﻟ ﻴ ﻲﺪاﻧﻴﺖ ﻣ ، ارز ﻲﺎﺑﻳ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻴﺗﺤﻠ یﺑﺮا ﻫﺎ ﻞ، ﺗﺤﻠ ﻴ ﻞ و آﻣﺎده یﺳﺎز ﮔﺰارش و اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋـﺎت و ﺞﻳﻧﺘﺎ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. )داراﺑ ، ﻲ1392 : 30 (ﺑﺮرﺳﻲ ﻖﻴ دﻗ ﺗﺮ ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﻬﺘـﺮ و درک دﻗ ﻖﻴـ ﺗـﺮ از آنﺖ ﻳﻫﻮ ﻫﺎ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﺎنﻴ رﺷﺘﻪ ای ﻳ ﺎ آزﻣﺎ ﻳ ﺸﮕﺎﻫ ﻲ و ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از دﺳﺘﺎوردﻫﺎ ی دﻳ ﮕﺮ ﻋﻠﻮم ﻧﻈ ﻳـ ﺰﻴﺮ ﻓﻴ ﻚ، ﺷـ ، ﻲﻤﻴ ﺟﻐﺮاﻓ ﻴ ﺎ، ﻣﺤ ﻴ ﻳﻂ ز ﺴﺖ و ... ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺳﻨﺎدی و ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺼﺺ ﻫـﺎ و اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺘﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷـﻮد. ﺑﺮرﺳـﻲ و ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ آﺛـﺎر در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻛﺎوش ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ زﻳﺮ ر ا ﻃﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ: ﻧﻤﻮدار 1 - 1 - ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﻠﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻤﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺣﻮزه اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﺘـﺎﺛﺮ از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻃﺮح و ﻧﻴﺰ ﺣﻮزه ﻧﻔﻮذ )ﻣﺤﺪوده ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاری( آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم اﺳﺖ ﭘـﻴﺶ از ﺑﻴـﺎن ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ آﺛـﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ- ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﻌﺮﻓ ﻲ و ﺷﺮح دﻗ ﻴـ ﻖ ﻃـﺮح و ﻧﻴـﺰ ﻧﺤـﻮه ﺗﻌ ﻴـﻴ ﻦ ﻣﺮزﻫـﺎ ی ﻣﺤـﺪوده ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻻزم اراﺋﻪ ﺷﻮد. 1 - 2 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس روﻳﻪ ﻣﻌﻤﻮل ﻻزم اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺧﺼﻮص ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻃﺮح و ﺷﺮح دﻗﻴـﻖ آن از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﺠﺮﻳـﺎن ﻳـﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎﻳﺎن ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺰارش ﻫﺎی ﻣﺘﻨﻲ ﻣﺼﻮر ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻓﺎﻳـﻞ ﻧﻘﺸـﻪ اﺟـﺮای ﻃـﺮح و ﻣﺤـﺪوده آن ﺑـﻪ ﻣﺸﺎور ﻳﺎ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﺷﻮد. در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ و ﺑـﺮ اﺳـﺎس روال ﻣﻌﻤـﻮل، اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد درﺧﺼﻮص ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت » ﺑﺮرﺳ ﻲ، ﻛﺎوش و... « ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ » ﺑﺮرﺳﻲ و ﻛﺎوش « و اﻋﺰام ﮔﺮوه ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی آﺛﺎر ﻣﺘﺎﺛﺮ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﺑﺮآورد ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 9 اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻳﺎ اﻓﺮاد ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. در ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ آن ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻣﻲ ﺑ ﺎﻳﺴﺖ اﻃﻼﻋـﺎت ﻻزم از ﺟﻤﻠـﻪ ﻋﻨـﻮان دﻗﻴـﻖ ﻃﺮح، زﻣﺎن ﺷﺮوع و ﺧﺎﺗﻤﻪ آن، ﻫﺪف ﻃﺮح، ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮای ﻃﺮح، ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﻃﺮح و ﮔﺴﺘﺮه اﺟﺮای ﻃﺮح را ﺗﻬﻴﻪ و ﺑـﻪ ﻣﺸـﺎور ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺳـﻂ ﻛﺎرﻓﺮﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻃـﺮح، ﺷـﺎﻣﻞ ﮔﺰارش ﻫﺎ و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﺳﺎﻳﺮﮔﺰارش ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸـﺎور ﻣﺠـﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺑﻮدن اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺸﺎور ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد. ﻣﺸﺎور ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺷﻨ ﺎﺧﺖ دﻗﻴﻖ از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗـﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ را ﺑﺮ ﺑﻨﻴﺎن ﻫﺎی درﺳﺘﻲ اﺳﺘﻮار ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻛﺎر ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳ ﻲ ﺣﺮﻓﻪ ای ﻧﻈـﺮ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻋﺪم اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻳﺎ اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ اراﺋـﻪ ﻧﻤﺎ ﺪﻳـ و ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻳﺎ آﺳﻴﺐ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ آﺛﺎر ﺑﻪ ﺗﺪاﺑ ﻴﺮ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﻓﻨ ﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ. 1 - 2 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺎور ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، در ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻳ ، ﺑﺎ ﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت و ﻧ ﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ آن ﻛﻪ از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎﻳﺎن و ﻣﺠﺮﻳﺎن درﻳﺎﻓـﺖ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ، ﻣـﺮز/ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻃﺮح در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺤﻴﻂ از ﻧﻈﺮ ﺟﻐﺮاﻓ ﻴﺎﻳﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤـﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑﺴـﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮ از ﻣﺮز اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻟﺰاﻣـﺎ ﻣﺤـﺪود ﺑـﻪ ﻣﺤـﺪوده ﻃـﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ( ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺸﺪه و ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣ ﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪات و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺸﺎور ﻣﺠﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮرداری از آﻣﻮزه ﻫﺎ و ﺗﺠﺎرب ﺳﺎزﻣﺎن و ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد. آﮔﺎﻫﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻃـﺮح در آﻳﻨﺪه، اراﺋﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮی از ﻧﻮع، داﻣﻨﻪ و ﺷﺪت ﺗﺎﺛﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺮ ﻣﺤ ﻴ ﻂ اﻃﺮاف و اﻃـﻼع از ﻗـﻮاﻧ ﻴ ﻦ ﺣﻔـﺎﻇﺘ ﻲ ﻣﺘﺮﺗﺐ ﺑﺮ آﺛﺎر در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻬﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻛﻴﻔﻴﺖ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻧﻴﺰ ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻲ دارد و ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎه واﻗـﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧـﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اراﺋﻪ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮﻧﺪ و از ﺑﺮوز ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻧﺎﮔﻮار ﺑﺮای ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد. در ﺗﺪﻗﻴﻖ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛ ﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب )اﻗـﺪام ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای( ﺷـﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺧﻄـﻲ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ در آن ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺑﺎ دارا ﺑﻮدن اﻃﻼﻋﺎت رﻗﻮﻣﻲ دﻗﻴﻖ و ﻃﻮل ﻋﺮض و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﻮی ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻳﺎ ﻣﺠﺮی ﺑﻪ ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﺷﻮد . اراﺋـ ﻪ ﻛـﺪ G. P. S ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﺎﻣـﻞ و دﻗﻴﻖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی ﻧﻘﺸﻪ ای ﻛﺸﻮر )UTM( در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﺿﺮوری اﺳﺖ. ﻋﺮﺻﻪ اﺻﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻄـﻲ و 10 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺼﻮب آن ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ اراﺋﻪ ﺷﻮد. ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳﻲ ﻫـﺎی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز، ﺑﺮﺧـﻮرداری از ﺗﺠـﺎرب ﺳﺎزﻣﺎن و ﭘﮋوﻫﺸﮕ ﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی و در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﺪوده ﻳﺎ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ را ﺑﺮای اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻧﻈﺮی ﻻزم ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را در ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ داراﺳﺖ. ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ؛ آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴـﺮ ﻣﻨﻘـﻮل را در ﻣﺤـﺪوده ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﻃﺮح ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺛﺒﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻛﻪ آﺛﺎری در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت، ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﻣﺮاﺗﺐ را ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﻋﻼم ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻣﺎ در ﺻﻮرت وﺟﻮد آﺛﺎر در ﻣﺤـﺪوده ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻻزم اﺳﺖ ﭘﺲ از ﺛﺒﺖ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ آن در دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻜﺎن ﻳـﺎب G. P. S ، آﺛـﺎ ر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺳﻨﺠﺶ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اراﺋﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺷـﺎﻣﻞ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﺣﺮﻳﻢ ﻃﺮح و آﺛـﺎر ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﺷـﺪه ی ﺗﺎﺛﻴﺮﭘـﺬﻳﺮ در ﺧـﺎرج از ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﻃﺮح ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳ ﺪ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ را ﺗﺪاوم ﺑﺨﺸﺪ. ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﺟﻮد، اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣـﺮﻳﻢ ﻃـﺮح را ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ و از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﺗﻌﺪادی از ﻃﺮح ﻫﺎ در ﻣﻴـﺎن ﻣـﺪت و ﻳـﺎ ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﺪت ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﻨﻲﺑﻴ اﺳﺖ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮز، ﻣﺤﺪوده وﺳﻴﻊ ﺗـﺮ ی را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ﻋﻮاﻗﺐ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻗﺪام ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی ﺷـﻮد. اﻳـﻦ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ات از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ و ﻧﺎدﻳﺪه اﻧﮕﺎﺷﺘﻦ آن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻠـﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ. از اﻳﻦ رو ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﺤـﺪوده ﻓﺮاﮔﻴـﺮ )ﺧـﺎرج از ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ( را ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ وﺟﻮد آﺛﺎر ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﺻﻮرت وﺟﻮد اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ آﺛﺎر اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﺑﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻋﺪم ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺮ آﺛﺎر ﺷﺎﺧﺺ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻛﻴﺪ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﻛﻪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه دوم ﻳﺎ ﺳﻮم ﻃﺮح ﺑﺮای ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم اﺳـﺖ اﻃﻼﻋﺎت آن در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد ﻳﻚ ﻃﺮح ﻫﻢ زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. اﻳﻦ ﻫﻢ زﻣﺎﻧ ﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻗﺪرت ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی را از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی و ﻧﻴـﺰ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻜﺮار ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﺗﺴﻬﻴﻞ در ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﮕﺮ را ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺮد. 1 - 2 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ )ﺑﺮای آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل( ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﻦ و اﺻﻠ ﻳﺗﺮﻲ ﻦ روش در ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲﺨﻳﺗﺎر و ﻲ ﻣﻨﻘﻮل )ﻣﻮاد ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ( و ﻏ ﻴ ﺮﻣﻨﻘـﻮل )آﺛـﺎر ﻳ ﺎدﻣـﺎﻧ و ﻲ ﺑﻨﺎﻫﺎ ﻲﺨﻳﺗﺎر ی ( اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠ ﻴ ﺎت ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺗﻬ ﻳـ ﻪ اﻴ ﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﺗﻨﻬـﺎ ﻣﺘـﻮﻟ ﻲ ﺻـﺪور ﻣﺠﻮز ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، ﺻﻨﺎ ﻳ ﻊ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 11 ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﻦ روش ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ا ﻳ ﺮان ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، ﺻﻨﺎ ﻊ ﻳ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: 1 - روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ - اﺳﻨﺎدی 2 - روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ – ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری و ﻓﺸﺮده « 3 - روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﻨﻴﺎدی- ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣﻮاﻗـﻊ و ﺑـ ﻪ ﺻـﻮرت اوﻟ ﻪ؛ﻴـ از ﻧـﻮع اﺳـﺘﻌﻼﻣﻲ - ﻲﺸﻳﻤﺎﻴﭘ اﺳﺖ؛ از اﻳﻦ رو در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اوﻟ ﻴﻪ آﺛﺎر اﻳﻦ روش اوﻟﻮﻳﺖ ﻣ ﻳﺎﺑﺪﻲ . و در ﺳﺎ ﻳﺮ ﻣﻮارد؛ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﺮاثﻴ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ و آب ﻧﻴﺰﻛﺎوش ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘ ﺎن ﺷﻨﺎﺳ ﻲ؛ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ روش ﻳ یﻫﺎ ﻚ، دو و ﺳـﻪ اﺷـﺎره ﺷﺪه ﻓﻮق اﺳﺖ. در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ روش دوم، در واﻗﻊ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﻤﺎم ﻣﺤﺪوده ی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺮح را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻄﻲ ﭘﻴﻤﻮده و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺷﻮاﻫﺪی را ﻛﻪ ﻧﺸﺎن از اﺳﺘﻘﺮار ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﮔـﺬر زﻣـﺎن داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ را ﺛﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳـﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺸـﻲ آﮔـﺎﻫﻲ اوﻟﻴـﻪ ﭘﻴﺮاﻣـﻮن آﺛـﺎر ﻣﻮﺟـﻮد در ﻃـﺮح را ﺟﻬـﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﺑ ﻌﺪی ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ. ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ )ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ( در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺑﺎ روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ – ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری و ﻓﺸﺮد « ه ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴـﺎز ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﻛﺎﻣﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺣﺴﺐ ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺘ ﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻣﻠﻤﻮس ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب در وزارت ﻧﻴﺮو در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﻛﻼن در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺟﺮا ﻳﺎ ﻋﺪم اﺟـﺮای ﻃﺮح را اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ؛ از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺎرآﻣﺪ و اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر در ﺣﻮزه ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن ﺿﺮوری اﺳﺖ. ﺑﺎ اﻧﺠﺎم روش ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ - ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری و ﻓﺸﺮده « اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﻻزم در ﺧﺼﻮص وﺟﻮد ﻳﺎ ﻧﺒﻮد آﺛﺎر در ﺣﻮزه ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﺑﺎره اﺟﺮا و ﻳﺎ ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃﺮح و ﻳﺎ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺟﺮای آن ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ روش ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎزدﻳﺪ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ ﻳـﺎ اﺿﻄﺮاری در زﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ. 12 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻤﻮدار1 - 2 - ﻨﺪﻳﻓﺮا ﺶﻳﻧﻤﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﺎ ﺗﺎﻛ ﻴﺪ ﺑﺮ روش ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣ » ﻲﺸﻳﻤﺎﭘﻴ –ﻲ اﺿﻄﺮار ی و ﻓﺸﺮده « – ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮای ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ: ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﻣﻜﺎﺗﺒﺎت و ﻃﻲ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ و ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت اداری و ﺻﺪور ﻣﺠﻮزات ﻻزم ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮا ی ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد: ﻪ ﻴﺗﻬ • ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺸ ﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ دﺳـﺘﻲ و ﮔﺮدﺷـﮕﺮی ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻃﺮح ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻃﺮح ﻣﺴﺎﻟﻪ ، ﺿﺮورت ﺗﺤﻘ ﻴﻖ، ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﭘﮋوﻫﺶ، اﻫﺪاف ، ﭘﺮﺳﺶ ﻓﺮﺿ ، ... و ،ﻪﻴ • ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر یﺮوﻴﻧ اﻧﺴﺎﻧ و ﻲ ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﻲ آن ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻧﻴـﺮوی اﻧﺴـﺎﻧﻲ در ﻧﻤـﻮدار )1 - 3( ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . • ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﻣﺮدم ﺷﻨﺎﺳﻲ، زﺑﺎن و ﮔﻮﻳﺶ و ﺑﺎﻓﺖ و اﺑﻨﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺗﺠﻬ • ﻴ ﺰ ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ روش ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻛﺸﻮر روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ - اﺳﻨﺎدی روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﻨﻴﺎدی- ﻣﻴﺪاﻧﻲ روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ – ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری و ﻓﺸﺮده « ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، ﻣﻌﻤﺎر ی ﺷﻬﺮﺳﺎزی در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ روش اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ- ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری و ﻓﺸﺮده « ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ اﺳﻨﺎدی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ ﻣﻴﺪاﻧ ﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺎﻫﻨﮕﺮی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی آﺛﺎر و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آن ﺛﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻣﻨ ﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل و ﺟﻤﻊ آ وری آﺛﺎر و ﻣﻮاد ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﻘﻮل ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و ﺛﺒﺖ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺑ روﻪ ش از ﻗﺒﻴﻞ : ﺛﺒﺖ در دﺳﺘﮕﺎه G.P.S ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح از ﺳﻮی ﻣﺠﺮی ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ارﺳﺎل آن ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ... ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﭘﺮوژه ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 13 ﻧﻤﻮدار1 - 3 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ – ﻣﺮاﺣﻞ روش ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺘﻌﻼﻣﻲ - ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ » اﺿﻄﺮاری ﻓﺸﺮده ﻣﻬﻢ :« ﺗﺮﻳ ﻦ ﻣﺮاﺣﻞ روش ﺑﺮرﺳـﻲ اﺳـﺘﻌﻼﻣﻲ - » ﻲﺸﻳﻤﺎﻴﭘ اﺿﻄﺮاری ﻓﺸﺮده در « اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳ ﻫﺎﻲ ﻳﻲ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛـﺎر در ﻣﺤـﺪوده ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از؛ 1 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﻨﺎدی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛ ﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای، ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ، اﺳﻨﺎد اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و ... 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ ﻓﺸﺮده و ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری آﺛﺎر ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﺧﻮد ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔـﺰارش ﻣﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺟﺪاول، ﮔﺮاف ﻫﺎ، ﻋﻜﺲ، ﻃﺮح، ﭘﻼن، ﻧﻘﺸﻪ و ...، و ﻧﻴﺰ ﺛﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎی ﻣﻨﻘـﻮل ﻣﻲ ﺷﻮد. 3 - اراﺋﻪ ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای ﻛﻪ در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه از ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ. ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ روش ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای ﻣﻬﻢ ﺗـﺮﻳﻦ روش ﺗﺤﻠﻴﻠـﻲ در اﻳـﻦ ﺧﺼـﻮص اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻮع، ﻣﺎﻫﻴﺖ، ﺳﺒﻚ، ﺟﻨﺲ و ...، آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳ ﺎﻳﻲ ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. 4 - ﺗﺪﻗﻴﻖ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﺛﺎر 5 - ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی و اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد – ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر: ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﻦ ﻧﻜﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﻪ آن ﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: • ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎ و ﻲﻌﻴﻃﺒ ی اﻧﺴﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻲ؛ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻫﻴ ﺎت ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻴﺎن رﺷﺘﻪ ای ﻛﺎرﮔﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻴﺎن رﺷﺘﻪ ای ﻛﺎرﮔﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎس ﻛﺎرﮔﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎس ﻛﺎرﮔﺮ ﻓﻨﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻌﻤﺎری ) ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮدار ( ﻛﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎس ﻛﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎس راﻧﻨﺪه ﻣﻌﺎون ﻫﻴ ﺎت ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺛﺒﺖ ﻳﺎﻓﺘ ﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺮﻣﺖ 14 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب • در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ اﻫﻤ ﻴﺖ ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﭘﺮوژه ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی؛ • ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﺗﺎر ﺦ ﻳ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴ ﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ؛ • ﺷﺮح روش ﺑﺮرﺳ ﻲ و دﻻ ﻳ ﻞ اﺳﺘﻔﺎده از آن ؛ ﺗﻮﺻ • ﻒ ﻴ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی آن ﻫﺎ از ﻣﻨﻈﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘ ، ﻲ ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ، وﺳﻌﺖ و...؛ • روﺷﻤﻨﺪی ﺗﺠﺰ ﻳ ﻪ و ﺗﺤﻠ ﻴ ﻞ آﺛﺎر ؛ • ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه ی آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﻃﺮح ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ: • ﻫﺪف از ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ از آﻏﺎز ﻛﺎر ﻛﺎﻣﻼً روﺷﻦ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ. • در اﻧﺠﺎم ﻫﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺴﻮول ﮔﺮدآور ، ی ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﺗﺤﻠ ﻴ ﻞ ﻣﺪارک ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳا . ﻦ ﻣﺪارک ﺷـﺎﻣﻞ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺎد ی و ﻫﻤﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﺳﺖ ﻫﺎ . • ﻣﻘﺮرات ﻋﻠﻤﻲ -ﭘﮋوﻫﺸﻲ و ﺗﻌﻬﺪات اﺧﻼﻗﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳ ﺖ ﺷﻮد. • ﻫﺪف از ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻴﭘ ﻳﻲ ﺶ از آﻏﺎز ﻛﺎر ﻛﺎﻣﻼ روﺷﻦ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . • ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، ﭘﺮﺳﺶ ﻫﺎﻳﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ آن ﻫﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺪف ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ را ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ. • ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺪه و اﺣﺘﺮام ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد. 1 - 2 - 4 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﮔﺬاری آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ﺟﺰء وﻇﺎ ﻳ ﻒ ذاﺗ ﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴـ ﺮاث در ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫﺎ ﺳـﺖ . روش ﺷﻨﺎﺳـﻲ و ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺣﺮﻳﻢ ﮔﺬاری آﺛﺎر و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﺗﺎر ﻛﻪ ﻲﺨﻳ ﻣﻼک ﻋﻤﻞ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. 1 - 2 - 4 - 1 - روش ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻴﻴﺗﻌ ﻦ ﺣﺮ ﻳ ﻢ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻟﻒ- :ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺒﺎﻧﻲ و روش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻛﻠﻲ زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد: 1 - آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﺷﺎﻣﻞ: ﺗﭙﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ 2 - آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﺷﺎﻣﻞ: ﺑﻨﺎﻫﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ 3 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮای دو دﺳﺘﻪ از آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻓﻮق ﺑﻪ دو روش زﻳﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد ﻛـﻪ ﺑﻨـﺎ ﺑـﺮ ﺷـﺮاﻳﻂ و ﺿـﺮ ورت ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﻃﺮح ااﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ: – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮای ﺗﭙﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﮔﻤﺎﻧﻪ زﻧﻲ و ﻳﺎ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ اﺑﺰارﻫﺎی دﻗﻴـﻖ )ژﺋﻮﻓﻴﺰ ﻳﻚ و ...( اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﻨﺤﺼﺮا ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳـﺎن و ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎری ﺳﺎﻳﺮﻣﻬﻨﺪﺳـﺎن رﺷـﺘﻪ ﻫـﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد. ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 15 – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮای ﺑﻨﺎﻫﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﮔﻤﺎﻧﻲ زﻧﻲ ﻧﻴﺴـﺖ و ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﮔﺮان ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﻣﻌﻤﺎران و ﺷﻬﺮﺳﺎزان اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. ب- ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻣﺮﺗﺒﻪ یﻫﺎ ﻓﻬﻢ ﺣﺮ ﻳ ﻢ آﺛﺎر ﺗﺎر ﻳﺨﻲ و ﻃﺒ ﻴﻌﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﭘ ﻴ ﻮﻧﺪ و ﮔﺴﺴﺖ ﻫﺎ، ﻛﺎﻟﺒـﺪ، ﭘ ﻴ ﻮﻧـﺪ ﻋﻤـﻮد ی و اﻓﻘـ ﺑـﺎ ﻲ ﻴ زﻣ ﻴﻦ، ﭘ ﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻛﺎﻟﺒﺪﻫﺎ ی ﻣﺠﺎور، ﭘ ﻴ ﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻃﺒ ﻴﻌﺖ، ﺷﻬﺮ ﺑﺎ اﻣﻜﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﺛﺮ و ﻣﺤ ﻴ ﻴﻂ، ﭘ ﻮﻧﺪ اﻧﺴﺎﻧ ﺑـﺎ ﻲ ﻛﺎﻟﺒﺪ ﻫﻤﻪ ی ﭘﻴ ﻮﻧﺪﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در اﺑﻘﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﻳ ﺖ ﻛﺎﻟﺒﺪ ی اﺛﺮ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ﻣﻮﺛﺮﻧﺪ در اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. ج - ،ﺑﺮرﺳﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت زﻳﺴﺘﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ )آب، ﻧﻮر، ﺧﺎک، ﻫﻮا ...( و اﻣﻜﺎﻧﺎت زﻳﺴﺘﻲ ﻣﺼﻨﻮع )راه، ﺷﺒﻜﻪ، ﺧﺪﻣﺎت ﺷﻬﺮی و...( د- ﻧﺤﻮه ﺴﺖﻳز ی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ) ﭼﮕﻮﻧﮕ ﻲ رﻓﺘﺎرﻫﺎ ی ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻣﺤ ﻴ ﻂ، اﻧﺴﺎن و ﻃﺒ ﻴ ﻌﺖ ﺑﺎ اﺛﺮ ﺗﺎر ﻲ(ﺨﻳ 1 - 2 - 4 - 2 - ﺷﺎﺧ ﺺ ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮرﺳ ﻲ وﺿﻌ ﻴ ﺖ اﺛﺮ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ، ﺗﺎر ﻳﺨﻲ و ﻓﻨ ﻲ، ﺑﺮرﺳ ﻴﻣﺤ ﻲ ﻴﻂ ﭘ ﺮاﻣﻮن اﺛﺮ و ﻧﺤﻮه ﺗﻮﺳﻌﻪ آن از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ، ﺗﺎر ﻲ،ﺨﻳ ﻣﻌﻤﺎر ی و ﻓﻨ ﻲ و اﻗﺘﺼﺎد ی، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘ ﻴ ﻮﻧﺪ دو ﻃﺮﻓ ﻪ اﺛﺮ و ﻣﺤ ، ﻂﻴ ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻣﺤـ ﻂ ﻴ ﮔﺴﺘﺮده از ﻧﻈﺮ ز ﻳ ﺮﺳﺎﺧﺖ یﻫﺎ یﺷﻬﺮ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ، ﻣﻌ ﻴ ﺸﺖ و ﺟﺎ ﻳ ﮕﺎه اﺛﺮ در ﻣﻌ ﻴ ﺸﺖ و روش زﻧـﺪﮔ در ﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﺑﺮرﺳـ ﻲ ﻲﺨﻳﺗﺎر یﺮﻫﺎﻴﻣﺴ و ﻧﺤﻮه ﺗﻔﻜ ﻴ ﻚ اراﺿ ﻲ ﻴ در ﭘ ﺮاﻣﻮن اﺛﺮ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻮﺛﺮﻧﺪ. 1 - 2 - 4 - 3 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ درﺟﻪ ﻳﻚ، دو، ﺳﻪ و ... اﺛﺮ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮ ﻳﺣﺮ ی ﻢ اﺛﺮ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ، ﻣﺤﺪوده ﻳ ﺎ ﻣﺤﺪوده ﻳﻲﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﺗﻌﺮ ﻳ ﻒ و ﺑﺮ رو ی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺸـﺨﺺ ﺷـﺪه اﻧـﺪ . ﺗﻌﺪاد و وﺳﻌﺖ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﺛﺮ و ﻣﺤ ﻴ ﻂ ﺑﺴﺘﮕ ﻲ دارد و ﭘـﺲ از اﻧﺠـﺎم ﺑﺮرﺳـ ﻲ ﻣﺤـﺪوده ﻳﻲﻫـﺎ ﻛـﻪ ﻣﺸـﻤﻮل یﻫﺎﺎرﻴﻣﻌ ﺣﻔﺎﻇﺖ اﺛﺮ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ و ﻃﺒ ﻣﻲ ﻲﻌﻴ ﺷﻮﻧﺪ ﻴﻴﺗﻌ ﻦ و از ﻣ ﻴ ﺎن ﻣﺤﺪوده ﻳﻲﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﻌ ﺎرﻴـ یﻫـﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻚﻴﺗﻔﻜ و رو ی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. اﻳ ﻦ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﺎم ﺣ ﺮﻳﻢ ﻳﻚ، دو، ﺳﻪ ﺧﻮاﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﻳ ﻚ ﻃﺮح ﺣﺮ ﻳ ﻢ از ﭼﻨـﺪ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜ ﻣﻲﻞ ﻴ ﺷﻮد ﻛﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ و ﺷﻤﺎر آن ﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕ ﺑﻪ ﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﺛﺮ دارد . 1 - 2 - 4 - 4 - ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻧﻮاع ﺣﺮﻳﻢ ﻳﺣﺮ ﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘ ﻲ ﻛﺎﻟﺒﺪ ی ، ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘ ﻲ ﻣﻨﻈﺮ ی ، ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘ ﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ی و ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﺣﻔـﺎﻇﺘ ﻲ زﻳ ﺮﺳـﺎﺧﺘ ﻲ اﻧـﻮاع ﺣـﺮﻳﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﺗﻌﺎرﻳﻒ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻫﺎ آﻣﺪه اﺳﺖ. 1 - 2 - 4 - 5 - ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﺮﺻﻪ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺣﺮﻳﻢ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ، ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ، ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑـ ﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻳـﻚ وﻇﻴﻔـﻪ اداری و ﺗﻜﻠﻴـﻒ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ... ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﺤﻜﻴﻢ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺣﻔﺎﻇـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ اﻗـﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد. 16 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ: 1 - اراﺋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮم ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط 2 - درﺧﻮاﺳﺖ ﺻﺪور ﻣﺠﻮز 3 - ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ 4 - ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز 5 - ﺗﻬﻴﻪ اﺳﻨﺎد ﻓﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ: ﺟﻤﻊ آوری ﻧ ﺸﻪﻘ ﻫﺎی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری از وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻮﻃﻪ 6 - ﮔﻤﺎﻧﻪ زﻧﻲ در اﺑﻌﺎد ﺣﺪاﻛﺜﺮ 2 × 2 ﻣﺘﺮ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده ﻋﺮﺻﻪ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ 7 - ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻧﻤﻮدن ﻛﺎوش در ﮔﻤﺎﻧ ﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﺛﺎر 8 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ 9 - ﻃﺮاﺣﻲ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺷﻴﺎ ی ﻣﺸﻜﻮﻓﻪ در ﺣﻴﻦ ﻛﺎوش در ﮔﻤﺎﻧﻪ 10 - ... ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻂ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪوده ﻋﺮﺻﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﺣﺮﻳﻢ درﺟﻪ ﻳﻚ، دو و ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﻈﺮی و 11 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﻛﺎﻟﺒﺪی و ﻣﻨﻈﺮی ﻋﺮﺻﻪ و ﻫﺮﻳﻚ از ﺣﺮاﻳﻢ ﻣﺤﻮﻃﻪ 12 - ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ 13 - ﭘﺮ ﻧﻤﻮدن ﮔﻤﺎﻧﻪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آن ﻫﺎ 14 - ... ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺣﺮاﻳﻢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و 15 - ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ در ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨ ﺼﺼﻲ ﺣﺮاﻳﻢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ... 16 - اﺑﻼغ ﻣﺤﺪوده و ﺿﻮاﺑﻂ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻊ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ﺟﻬﺖ رﻋﺎﻳﺖ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات و ﻟﺤـﺎظ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ دﺳﺖ 17 - ﻣﻴﻠﻪ ﮔﺬاری ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﻌﺪ از ﺗﺼﻮﻳﺐ آن در ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺣﺮاﻳﻢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ... 1 - 2 - 5 - ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه اﺻﻮﻻ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری و ﻧﮕﻬﺪاری آﺛﺎر ﺣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻘﻮﻟﻪ ای ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اراﺋﻪ ﻃﺮح و ﺗﺼﻮﻳﺐ آن در ﺷﻮرای ﻓﻨﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ را دارد؛ ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ اﻗـﺪام اﻋﺘﺒـﺎر ﻣـﺎﻟﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ و ﺗﺨﺼـﺺ ﻫـﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺧﺎص ﺧﻮد را ﻣ ﻲ ﻃﻠﺒﺪ و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺣﻘﻮﻗﻲ، ﻣـﺎﻟﻲ و اداری ﻣﺨﺼـﻮص ﺑـﻪ ﺧـﻮد دارد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻛﻪ ﻣﺪارک ﻋﻠﻤﻲ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ دﺳـﺘﻲ و ﮔﺮدﺷـﮕﺮی ﻣﺤﺴـﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮﺻ ﻣﻲﻪ ﻴ ﺷﻮد. ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﻦ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﻪ ﻫﺎ ﻣﻼک ﻋﻤﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ ا ز: – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻠ ﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﻨﺎﻫﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر )در دﺳﺖ ﺗﻬﻴﻪ( – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻲﻣﻠ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﭙﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر )در دﺳﺖ ﺗﻬﻴﻪ( ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 17 – ،ﻣﻨﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﺸـﻢ اﻧـﺪاز و ﻣﺤـ ﻞ ﻫـﺎی 1962 ) ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﻣﻨﺸﻮر وﻧﻴﺰ1964(، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ 1968 ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻣﻴﺮاث ﺟﻬـﺎﻧﻲ1972 ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﻣﻨﺸﻮر ﺑﻮرا1981 اﻳﻜﻮﻣﻮس، ﻣﻨﺸﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ1990 اﻳﻜﻮﻣﻮس؛ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد: اﻟﻒ- ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد اﺛﺮ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ب- آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﺛﺮ ج- ﻃﺮح ﻣﺮﻣﺖ و اﺟﺮاء ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری اﺛﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ: 1 - ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﮕﺎری ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ اﺛﺮ و ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن 2 - ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻛﺎﻟﺒﺪی اﺛﺮ 3 - ﺑﺮرﺳﻲ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻫﻨﺮی اﺛﺮ 4 - ﺑﺮرﺳﻲ ارزش ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ- ﻣﺤﻠﻲ اﺛﺮ 5 - ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺮاﻳﻂ و ارزش ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی اﺛﺮ 6 - آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺎﻟﺒﺪی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی اﺛﺮ در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ 7 - ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی ﻣﺮﻣﺖ اﺛﺮ 8 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺑﺮای ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮای 9 - ﻃﺮح ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮاری در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ 10 - آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﻣﺖ اﺿﻄﺮای و ﻧﻈﺎرت ﻫﻢ زﻣﺎن 1 - 3 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل 1 - 3 - 1 - ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در دو ﻗﺎﻟﺐ ﻛﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. 18 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول1 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻗﺎﻟﺒﻬﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻏﻴﺮ ﻣﻨﻘﻮل ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎی ﻣﻜﺘﻮب ﺷﺎﻣﻞ: - ﻓﻴﺶ ﺑﺮداری ﻣﺘﻮن ﻣﺮﺗﺒﻂ؛ - اﺳﻜﻦ ﺗﺼﺎوﻳﺮ و ﻃﺮح ﻫﺎ؛ - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻃﺮح ؛ﻫﺎ - ﺗﻬﻴﻪ ﺟﺪاول و ﮔﺮاف ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ - ... و ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ از ﻗﺒﻴﻞ: - ... ﻋﻜﺲ، ﻓﻴﻠﻢ و - ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع اﺛﺮ در ﻣﺤﻴﻂ اﺗﻮﻛﺪ و GIS ؛ - ﺛﺒﺖ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﺛﺮ در دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻜﺎن ﻳﺎب GPS و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی آن در ﻣﺤﻴﻂMAPSOURCE وGIS ؛ - ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮوﻛﻲ از اﺛﺮ؛ - ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻘﻮل؛ - ﺗﻬﻴﻪ ﺟﺪاول ﻣﺠﺰا از اﺛﺮ در ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ؛ - ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺠﺰا اﺛﺮ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻮع اﺛﺮ - ... و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻨﺪ ﻳﻓﺮآ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ: 1 - 3 - 1 - 1 - ﺛﺒﺖ ﻳﺎ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﻮﺷﺘﺎری ﻣﺴ ﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻧﻮﺷﺘﺎری ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺎﺻـﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧـﻪ و ی ا ﺗﻮﺻـﻴﻔﺎت ﻣﺸـﺎﻫﺪه ای اﺳـﺘﻮار اﺳـﺖ. اﻳـﻦ ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت ﺑﺪون ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺗﺼﻮ ﻳﺮی و ﻧﻘﺸﻪ ای ﻗﺎﺑﻞ درک ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت ﻣﺸﺎﻫﺪه ای ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﺎ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر در ده ﻓﺮم ﻣﺠـﺰا )ﺷـﺎﻣﻞ ﻓﺮم ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﺛﺒﺖ، و ﻓﺮم ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼ ﻲ اﻧﻮاع آﺛﺎر ﺑﻪ ﺗﻔﻜ ﻴ ﻚ ﺗﭙﻪ و ﻣﺤﻮﻃﻪ، ﮔﻮرﺳﺘﺎن، ﻏﺎر، ﺑﻨﺎﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧ ﻴﺗﻬ ...( و ﻲ ﻪ ﺷﺪه اﺳ ﺖ و ﻣﺸﺎور ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ در ﺷﺮوع ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز ی از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎ . ﺪﻳ ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ذﻛـﺮ اﻳ ﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻓﺮم ﻫﺎی ﻳ ﺎد ﺷﺪه ﺟﺰ ء ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ از ﻓﺮآ ﻳ ﻨﺪ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ی اﺳﺖ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔـﺰارش ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮ اﺳﺎس آن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺘﺎج ﻫﺎ ﺣﺎﺻﻞ آن ﺑﺎﺷﺪ. 1 - 3 - 1 - 2 - ﺛﺒﺖ ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ ﻳ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ﻴﻋﻤﻠ ی ﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺮﺳ ﻴ ﻢ و ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﺛﺎر ﺑﻪ ﻓﺮاﺧـﻮر ﮔﻮﻧـﻪ ﺷﻨﺎﺳـﺎ ﻳﻲ ﺷـﺪه اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﺑﺨﺶﺮﻳﻦ ز ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺛﺒﺖ ﺗﺮﺳ ﻴﻤﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از؛ – ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ/ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری: اﻳ ﻦ ﺑﺨﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﺎدر ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﻧﻘﺸﻪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه، ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ در ﻣﺤـﺪوده ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮ ﻳ ﻢ آن ﻣﻲ ﺷﻮد. ) ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺗﺸﺨ ﻴ ﺺ، ﺗﻬ ﻪ ﻴ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﻛـﺐ ﺷـﺎﻣﻞ ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 19 ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه رﻗﻮم ارﺗﻔﺎﻋ ﻲ و دوره ﺑﻨﺪ ی ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه و ﻣﻮارد ﻳ از ا ی ﻦ دﺳﺖ ﻧ ﻴـ ﺰ ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ .( – ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﺮوﻛﻲ اﺛﺮ: ﺑﻪ دو ﺷﻜﻞ ﻛﺮوﻛ ﻲ آزاد دﺳﺘ ﻲ و ﻛﺮوﻛـ ﻲ ﻣﺘﻜـ ﻲ ﺑـﻪ ﻓﺎ ﻳـ ﻞ ﻧﻘﺸـﻪ ای در ﻣﺤـ ﻴ ﻂ اﺗﻮﻛـﺪ، از ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه - ﺑﻪ ﺗﻔﻜ ﻴ ﻚ ﻫﺮ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻳ ﺎ اﺛﺮ - اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﺗﺮﺳﻴﻢ ﭘﻼن: در ﺻﻮرت ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﻣﻌﻤﺎری در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﺗﺮﺳ ﻴ ﻢ ﭘﻼن اﺛﺮ ﺿﺮور اﺳﺖ ی ﻳا . ﻦ ﺗﺮﺳ ﺰ ﻴﻢ ﻧﻴ ﺑﻪ دو ﺷﻜﻞ دﺳﺘﻲ و ﻳﺎ در ﻣﺤﻴﻂ اﺗﻮﻛﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ. – ﻃﺮاﺣﻲ از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ و ﺗﺰﻳﻴﻨﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻤﺎری؛ اﻳ ﻦ ﺑﺨﺶ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ﺑﺮ ی ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻔﺎل، اﺑﺰار ﺳﻨﮕ ﻲ، ﺷﻴ ﺸﻪ، اﺷ ﻴﺎی اﺳﺘﺨﻮاﻧ ، اﺷﻲ یﻓﻠﺰ یﺎﻴ ، ﻗﻄﻌﺎت ﮔـﭻ ، یﺑـﺮ ﺗﺰﻳﻴﻨـﺎت یاﺒـﻪ ﻴﻛﺘ ﺷـﺎﻣﻞ ﻛﺘﻴﺒـﻪ ﻫـﺎی ﻳ ﺎدﻣﺎﻧ ﻲ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻪﺎ ﻳ ﺻﻮرت ﺻﺨﺮه ای و ﺳﺎ ﻳ ﺮ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤ ﻴـ ﺖ ﺳـﻔﺎل و اﺑﺰار ﺳﻨﮕ ﻲ ﻋﻤﻮﻣﺎ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﻲ ﺑﺎ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔ ﻲ ﻣﻮاد ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺳﻄﺤ ﻲ، ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻳ ﻦ دو ﺑﺨﺶ ﺿـﺮور و ی اﻟﺰاﻣ اﺳﺖ ﻲ . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ اﻧﺠﺎم ا ﻳ ﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری در ﻫﺮ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ وﺟـﻮد آن اﺳـﺖ و اﻟﺰاﻣـﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎم آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه ﻧ ﺴﺖﻴ . 1 - 3 - 1 - 3 - ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻮﻳﺮی ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻮ ﻳﺮی ﺑﻪ دو ﺷ ﻴ ﻮه ﻋﻜﺎﺳ ﻴ و ﻓ ﻲ ﻠﻤﺒﺮدار ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴ ﻴ ﻢ اﺳﺖ ﻴﺷ . ﻮه اول )ﻋ ﻜﺎﺳ ﻲ( ﭘـﺲ از اﺗﻤـﺎم ﻛـﺎر ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﺰارش ﺗﺤﻮ ﻳ ﻞ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ ﺷ ﻴ ﻮه دوم )ﻓ ﻴ ﻠﻤﺒﺮدار ی ( ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻗﺎﺑﻠ ﻴ ﺖ اراﺋﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ اﻧﺠﺎم آن ﺿﺮور اﺳﺖ ی . ﻴﺗﻬ ﻪ ﻋﻜﺲ در دو ﺑﺨﺶ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ی آﺛﺎر ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻴﺎ ﻏﻳ ﻲ ﺮﻣﻨﻘﻮل و آﺛﺎر و ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻳـ ﻲ ﺎ ﻣﻨﻘـﻮل اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و رﻋﺎ ﻳ ﺖ ﻣﻮارد ز ﻳ ﺮ در اﻳ ﻦ دو ﺑﺨﺶ ﺿﺮور ی اﺳﺖ: در ﺑﺨﺶ اول ﻳ ﺎ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ی آﺛﺎر؛ ﺗﻬ ﻴ ﻪ ﻋﻜـﺲ از ﭼﺸـﻢ اﻧـﺪاز ﻋﻤﻮﻣ ، ﺗﻬﻲ ﻴ ﻪ ﻋﻜﺲ ﺑﺎ د ﻳ ﺪ از ﭼﻬﺎر ﺟﻬﺖ اﺻﻠ ، ﺗﻬﻲ ﻴ ﻪ ﻋﻜﺲ از وﺿﻌ ﺖ ﻴ آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﺛـﺮ ﺷـﺎﻣﻞ آﺳـﻴﺐ ﻫـﺎی و ﻲﻌـ ﻴﻃﺒ اﻧﺴﺎﻧ ، ﺗﻬﻲ ﻴ ﻪ ﻋﻜﺲ از ﺟﺰ ﻳﻴ ﺎت اﺛﺮ ﺿﺮور اﺳﺖ ی . ﺑﺨﺶ دوم ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻮ ، ﺗﻬ یﺮﻳ ﻴ ﻪ ﻋﻜﺲ از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻳ ﺎ آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل اﺳﺖ؛ ا ﻳ ﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺴـﺘﻨﺪﻧﮕﺎر ﺑـﺮا ی ی ﻫـﺮ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﺑﺎ ﻛﺪﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺻ ﻣﻲﻪ ﻴ ﺷﻮد در ﻣﻮارد ی ﻛﻪ ﻋﻜﺎﺳ ﻲ از دو ﻳ ﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﻄﺢ ﻳ ﻳﻚ ﺎﻓﺘﻪ ﺿﺮور ی ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻜﺎﺳ ﻲ از اﺷ ﻴﺎی ﻫﻤﺴـﺎن، ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﺮوﻫـ ﻲ اﻧﺠـﺎم ﺷـﻮد . )ﻣﺜـﻞ ﻋﻜﺲ ﺑﺮداری از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻲﺳﻔﺎﻟ ﻟﻌﺎﺑﺪار ﻳ ﺎ ﺳﺎده از ﻳ ﻚ ﻣﺤﻮﻃﻪ در ﻳ ﻚ ﻋﻜﺲ( ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ در ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری ﺗﺼﻮ ﻳﺮی داﺷﺘﻦ اﺷﻞ ﻳ ﺎ ﺷﺎﺧﺺ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی در ﻫﺮ ﻋﻜﺲ اﺳﺖ . 20 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1 - 3 - 1 - 4 - ﺛﺒﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﺛﺒﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺛﺒﺖ ﻧﻮﺷﺘﺎری، ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ دارد اﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ اﻫﻤﻴﺖ آن در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ. آﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، داﺷﺘﻦ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻫﺮ اﺛﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻮﺷﺘﺎری، ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی آن اﺳﺖ. اﻳﻦ اﻗﺪام در دو ﺑﺨﺶ آﺛﺎر ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﻳﺎ ﺑﻨﺎﻳﻲ و آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل ﻳﺎ ﻣﻮزه ﻳﺎ یا ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺳﻄﺤﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. آﻧﭽﻪ از اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری در ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﺪاول، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ، ﻋﻜﺲ ﻫﺎ و ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ در واﻗﻊ ﭘﺮدازﺷﻲ از داده ﻫﺎ ی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. 1 - 3 - 1 - 5 - ﺗﻔﺴﻴﺮ ﮔﺰارش آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎ ری، ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس روش ﻫﺎ ی راﻳﺞ و ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ آن اﻧﺠـﺎم ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓﺖ. اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ در دو ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻤﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺨﺶ اﺟﺮاﻳﻲ آن ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه ﺑﺮ ﻃﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺻﺪور و ﻳﺎ ﻋﺪم ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺳـﺎ ﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻤﻲ آن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﮔﺎه ﻧﮕﺎر ی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی اوﻟﻴﻪ آن و ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺧﺮوﺟﻲ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری، ﮔﺰارش ﻣﺘﻨﻲ ﻣﺘﻜـﻲ ﺑـﺮ ﻓﺎﻳـﻞ راﻳﺎﻧﻪ ای آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛ ﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح از دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. 1 - 3 - 2 - روش ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﺗﺎر ﻳﺨ ﻲ ﻣﻨﻘﻮل از ﻲﻜﻳ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳ ﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ و ﻣﻌ ﻴ ﺎرﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﻲ در ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﮔﺎه ﻧﮕﺎری آﺛﺎر ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﻲ ﻪ ﺑ دﺳﺖ آﻣﺪن ﻣﻮاد ﺎ ﻳ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕ اﺳﺖ ﻲ . از ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﻳ ﻦ اﺑﺰار ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﻲ و اﺷـ ﻴﺎی ﻣـﻮزه ای ﺗﻘﺴ ﻣﻲﻢ ﻴ ﺷﻮﻧﺪ. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮ رو ی ﻫﺮ دو ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، اﻣﺎ ﺗﻔﺎوت ا ﻳ ﻦ دو ﮔﻮﻧﻪ در ﻗﺎﺑﻠ ﻴ ﺖ ﺑﻪ ﻧﻤﺎ ﻳ ﺶ درآﻣﺪن ﻳﻲﺎﻴ اﺷ اﺳﺖ ﻛﻪ در دﺳﺘﻪ ﻣﻮزه ای ﻗﺮار دارﻧﺪ . در ﻛﻨﺎر ا ﻳ ﻦ دو اﺷ ﻣﻲﺎ، ﻴ ﺗﻮان ﺑﻪ اﺷ ﻴ ﺎء واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻤﺎر ﺎ ﻳ ی ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻫﺎ ، ﺳﻨﮓ ﻗﺒﻮر، ﺷ یﺮﻫﺎﻴ ، ﻲﺳﻨﮕ ﻛﺘﻴﺒﻪ ﻫﺎی ﻳ ﺎدﻣﺎﻧ ﻲ ﻲﺳﻨﮕ و... اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﻲ ﺟﺰ دﺳﺘﻪ آﺛﺎر ﻣﻨﻘـﻮل ﻗـﺮار دارﻧـﺪ . در ﺻﻮرت ﻗﺮار داﺷﺘﻦ ا ﻳ ﻦ دﺳﺘﻪ از آﺛـﺎر در ﻣﺤـﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗ ﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﺴـ ﺘﻨﺪﻧﮕﺎر آن ی ﻫـﺎ ﺿـﺮور ی اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ و در ﻳﻚ ﺑﻴﺎن ﻛﻠﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻣﺴـﺘﻨﺪﻧﮕﺎری آﺛـﺎر ﻣﻨﻘـﻮل در دو ﻓﺮآ ﻳ ﻨـﺪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧـﻪ و ﻣ ای ﻴـ ﻲﺪاﻧ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺷﺮح ﺑﻴﺶ ﺗﺮی در ﺑﺎره آن ﻫﺎ داده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 21 ﺟﺪول1 - 2 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ ﻣﺮاﺣﻞ در ﻫﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻜﺎت ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎ-ﺿﺮورت ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت از ﻃﺮﻳﻖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ دﺳﺖ اول و دﺳﺖ دوم اﺳﻜﻦ ﺗﺼﺎوﻳﺮ و ﻃﺮح ﻫﺎ و ﺗﻬﻴﻪ ﺟﺪاول و ﮔﺮاف ﻫﺎ - ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺤﻘﻘـﺎن، ﻛﺎوﺷـﮕﺮان ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎﺳـﺘﺎﻧﻲ، ﻣﻌﻤـﺎران و ﺳـﺎﻳﺮ ﭘﮋوﻫﺶ ﮔﺮ ان در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺛﺒﺖ ﻳﺎ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﻮﺷﺘﺎری ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ -ﺿﺮورت اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﺮم ﻫﺎی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اداره ﻛﻞ ﻣﻮزه ﻫﺎ ی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ )ﻧـﻚ ﺳـﺎﻳﺖ اداره ﻛﻞ ﻣﻮزه ﻫﺎ ﻳﺎ ﻛﺘﺎب ﻣﻮزه و ﻣﻮزه داری در اﻳﺮان( - ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ ﺛﺒﺖ ﻧﻮﺷﺘﺎری ﻳﺎ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﻮﺷﺘﺎری ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺛﺒﺖ ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی - ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ اﺛﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻮﺷﺘﺎری، ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی آن ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل ﻳﺎ ﻣﻮزه ای ﻳﺎ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ - ﺛﺒﺖ دﻗﻴﻖ اﺷﻴﺎ و اﻣﻮال ﻣﻨﻘﻮل ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ دار ﻛﺮدن آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧـﻪ ای ﻛـﻪ ﭘـﺲ از ﭘـﺮدازش و ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ اﻃﻼﻋﺎت، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﺤﻮﻃﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ. - اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ی اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻓ ﺮآﻳﻨﺪ در ﻣﺤﻴﻂ word ، file maker ، excel ، access و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺗﺮﺳﻴﻤﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی -اﻧﺠﺎم ﻃﺮاﺣﻲ دﻗﻴﻖ از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﻬﻴﻪ ﻋﻜﺲ آن از ﻫﺎ - اﻧﺠﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﻳﺎ راﻳﺎﻧﻪ ﺑﺎ ای اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎی )photoshop, Corel drow ( - ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻮﻳﺮی ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ آﺛﺎر ﻳﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﺑﺎ ﻛﺪﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ آن ﺑﺎ ﻫﺎ - ﺿﺮورت ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻮح ﺗﺼﻮﻳﺮ، ﺟﻬﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آن، اﺳﺘﻔﺎده اﺷﻞ از ﻳﺎ ﺷﺎﺧﺺ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی در ﻣﺴﺘﻨﺪﻧﮕﺎری ﻫﺮ ﺷﻴﺊ - ﺗﻬﻴﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮوﻫﻲ از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﺸﻜﻞ و ﺗﻬﻴﻪ ﻋﻜﺲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا از ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫـﺎی ﺷـﺎﺧﺺ و اﺟـﺰا ی آن ﻫﺎ ﻧﺤﻮه اراﺋﻪ ﮔﺰارش اراﺋﻪ اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارک ﻓﻨﻲ -ﻣﺪارک راﻳﺎﻧﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪارک ﻓﺎﻳﻠﻲ ﻧﻮﺷﺘﺎری، ﺗﺼﻮﻳﺮی، ﻓﻴﻠﻢ، ﻋﻜﺲ، ﻃﺮح ..؛ و . - ﻣﺪارک ﻧﻮﺷﺘﺎری ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺘﺎب ﻃﺮح، ﮔﺰارش روزاﻧﻪ، ﮔﺰارش ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ، ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ، ﮔﺰارش ﻣﺼﻮر ﻃﺮح و ﻫﺎ ﺗﺼﺎوﻳﺮ، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ اراﺋﻪ ﻣﺪارک اﻣﻮال ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ -ﺗﺤﻮﻳﻞ اﺷﻴﺎ ی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎی اﺷﻴﺎ ی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ و اﻃﻼﻋﺎت راﻳﺎﻧﻪ آن ای ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺠﺰا، ﻣﺪارک ﺻﻮﺗﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮی در ﻛﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻓﺮم در ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﺠﺰا ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑـﻪ اﻣﻴﻦ اﻣﻮال اﺷﻴﺎ ی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻳﺎ و ادارات و ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻊ آن 1 - 3 - 3 - روش ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﻳﻫﺮ ﻚ از اﻧﻮاع آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل )ﺑﻨﺎ، ﺗﭙﻪ، ﻣﺤﻮﻃﻪ، ﻏﺎر، ﮔﻮرﺳـﺘﺎن و ...( ی دارا ﻓـﺮم و ﺷﻨﺎﺳـﻨﺎﻣﻪ ﺧـﺎص ﺧـﻮد ﺑـﻮده و ﺷـ ﻮه ﻴ ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻫﺮ ﻳ ﻚ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎﻫ ﻴ ﺖ آن ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻗـﻮاﻧ ﻴ ﻦ و دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴـ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ دﺳـﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت داﻧﺸﮕﺎﻫ ﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﻫﺎ، ﺗﺠﺎرب ﺟﻬﺎﻧ ﻲ و ﭘﮋوﻫﺶ یﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ، ﻗﺪﻣﺖ، وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﺛﺒﺖ و ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ ﺣﺮ ﻳ ﻢ، ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻮرد ﻧ ﻴ ﺎز، اﻗﻠ ﻴﻤﻲ ﻛﻪ در آن واﻗﻊ ﺷـﺪه، آﺳـﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳـﻲ ، اﻃﻼﻋﺎ ت ﺷﻔﺎﻫ ... و ﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﺟﺰای ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﻳﻦ آﺛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻫﺮ ﻚ از اﻳﻦ اﺟﺰا ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺿﺮور ﻳ ﺎﺗﺶ دارا ی ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ و اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺨﺼﺼ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ روش ﻫﺎ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ ی ﺗﻬﻴﻪ آن در ﻛﺘﺎﺑﭽﻪ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺑﺮرﺳ یﻫـﺎ ﻲ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ، ﺟﻠﺪ اول: ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ آﺛﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ و ﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ )ﻛﻤ ﻴ ﺘﻪ ﺑﺮرﺳ ﻲ و ﺗﺪو ﻦ ﻳ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی 22 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ – ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، زﻣﺴﺘﺎن 1383 ( ﺑﻴﺎن ﺷـﺪه اﺳـﺖ و ﻣﺸـﺎور ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﻳﺪ آن را در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ. 1 - 4 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑ ﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ 1 - 4 - 1 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ﺑﻌﺪ از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب آن ﺑﺮ ﻫﺎ، در ﮔﺎم ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻴﺰان ارزش و اﻋﺘﺒﺎر آن ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﻣﻠﻲ و ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد. ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻫﺮ ﻳﻚ از آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻗﺎﻋﺪﺗﺎ ﻳﻜﻲ در از ﮔﺮوه زﻳﺮ یﻫﺎ ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ : – ﻗﺎﺑﻞ ﺛﺒﺖ در ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ – ﻗﺎﺑﻞ ﺛﺒﺖ در ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ – دارای ارزش ﻫﺎی ﻣﻴﺮاﺛﻲ در ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای در اداﻣﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﻴﺎن ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻗﺮارﮔﻴﺮی آﺛﺎر در ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺮوه ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه، ﻧﺤﻮه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻃﺮح ﺑﺮ آن ﻫﺎ ﺑﻴـﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. 1 - 4 - 1 - 1 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر در ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ )World Heritage Sites ( ﻫﺮ ﻣﻜﺎن ﺑﺮای ﺛﺒﺖ در ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ دﺳﺖ ﻛﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی را زﻳﺮ دارا ﺑﺎﺷﺪ : ﺟﺪول 1 - 3 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر در ﻣﻘﻴﺎس ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ راﻫﻨﻤﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ راﻫﻨﻤﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 2002 I II III IV V VI I II III IV راﻫﻨﻤﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 2005 I II III IV V VI VIII IX VII X ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ )I( :ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻳﻚ ﺷﺎﻫﻜﺎر از ﻧﺒﻮغ و ﺧﻼﻗﻴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ . )II ( :ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺗﺒﺎدل ارزش یﻫﺎ ﺑﺸﺮی ﻳﻚ در ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ ﻳﻚ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﻟﺤﺎظ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ در ﻣﻌﻤـﺎری ﻳـﺎ ﻓﻨﺎوری، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی ﻳﺎ ﻃﺮاﺣﻲ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﺎﺷﺪ . )III ( :ﮔﻮاﻫﻲ ﺑﻲ ﻫﻤﺘﺎ ﻳﺎ دﺳﺖ ﻛﻢ اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﺑﺮ ﺳﻨﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻳﺎ ﺗﻤﺪن زﻧﺪه از ﻳﺎ ﻣﻴﺎن رﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . )IV ( :ﻧﻤﻮﻧﻪ ای ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ در ﻣﻌﻤﺎری ﻳﺎ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻛﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ی ﻣﻬﻤﻲ از ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﺸﺮ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . )V ( :ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ای ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻳﻚ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 23 ) VI ( : ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ روﻳﺪادﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻨﺖ ﻫﺎی زﻧﺪﮔﻲ، اﻓﻜﺎر و ﻋﻘﺎﻳﺪ آﺛﺎر ﻳﺎ ﻫﻨﺮی ادﺑﻲ ﻳﺎ دارای اﻫﻤﻴـﺖ ﻋـﺎﻟﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ )VIII ( :ﭘﺪﻳﺪه ﺑﻲ ای ﻧﻈﻴﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻲ و زﻳﺒﺎﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . )IX ( :ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ﻣﺮاﺣﻞ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﺎرﻳﺦ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . )VII ( :ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻣﻴﻨﻲ، اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺳـﺎﺣﻠﻲ و درﻳﺎﻳﻲ و ﺟﻮاﻣﻊ از ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺣﻴﻮان ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . )X :(ﺷــﺎﻣﻞ زﻳﺴــﺘﮕﺎه ﻫــﺎی ﻃﺒﻴﻌــﻲ ﻣﻬــﻢ از ﻧﻈــﺮ ﺗﻨــﻮع زﻳﺴــﺘﻲ و ﺣــﺎوی ﮔﻮﻧــﻪ ﻫــﺎی در ﺧﻄــﺮ ﺑﺎﺷــﺪ ) /(. 1 - 4 - 1 - 2 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر در ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ ﺑﻨﺪ 6 از ﻣﺎده3 ﻗﺎﻧﻮن ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر، ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ارزﺷﻤﻨﺪ ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗـﺎرﻳﺨﻲ را در ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ از ﺟﻤﻠﻪ وﻇﺎﻳﻒ و اﺧﺘﻴﺎرات ﺳﺎزﻣﺎن ﻴـ ﻣ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ و ... ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛـﺮده اﺳـﺖ ، از اﻳﻦ رو ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻗﺎﻧﻮن و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻪﻫﺎ ﺑ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ: 1 - ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﺎده اول و دوم ﻗﺎﻧﻮن راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ ﻣﺼـﻮب12 /8/ 1309 » درﺧﺼـﻮص اﺑﻨﻴـﻪ و ﻣﺴـﺘﺤﺪﺛﺎت اﺣﺪاث ﺷﺪه ﺗﺎ اﺧﺘﺘﺎم ﺳﻠﺴﻠﻪ زﻧﺪﻳﻪ « 2 - ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻗﺎﻧﻮن ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ ﻣﺼﻮب12 /9/ 1352 »درﺧﺼﻮص اﺑﻨ ﻴﻪ و ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت اﺣﺪاث ﺷـﺪه ﺑﻌـﺪاز اﺧﺘﺘـﺎم ﺳﻠﺴﻠﻪ زﻧﺪ «ﻪﻳ 3 - ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﺎده اول آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﻣﻮال ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﻫﻨﺮی و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و دوﻟﺘﻲ ﻣﺼﻮب 7/ 12 / 81 ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان » درﺧﺼﻮص ﺗﻌﺮﻳﻒ اﻣﻮال ﻣﻨﻘﻮل و ﺗﺎرﻳﺦ ﺳﺎﺧﺖ آن « ﺷﺮط اوﻟﻴﻪ ﺛﺒﺖ ﻫﺮ اﺛﺮ در ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﺷﺎره ﺷﺪه در ﻣﻮارد ﻓﻮق اﺳﺖ و اﺣﺮاز وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﻫﻨﺮی و ... و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻘﺮر ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ از ﻧﻈﺮ ﻗﺪﻣﺖ، ﻣﺤﻞ وﻗﻮع، ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﻳﺎ اﻳﺠﺎد اﺛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﺟﻤﻠﻪ وﻇﺎﻳﻒ و ﺗﻜﺎﻟﻴﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﺣﺎﻛﻤﻴﺘﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ... اﺳﺖ )ﺻﻤﺪی، 1382 : 204 .( 1 - 4 - 1 - 3 - ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻗﺮارﮔﻴﺮی آ ﺛﺎر در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ و اﺳﺘﺎﻧﻲ ﺑﺴﻴﺎری از آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه ی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ واﺟﺪ وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﺛﺒﺖ در ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻣﻠﻲ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ و اﺳﺘﺎﻧﻲ دارای ارزش و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﻣـﺜﻼ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ای ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻮﻣﻲ ﻳﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ای ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ از ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑـﻴﻦ اﻧﺴـﺎن و ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ در آن ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ روﻳﺪادﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻨﺖ ﻫﺎی زﻧﺪﮔﻲ، اﻓﻜﺎر و ﻋﻘﺎﻳﺪ آﺛﺎر ﻳﺎ ﻫﻨﺮی ﻳﺎ ادﺑـﻲ دارای اﻫﻤﻴـﺖ ﻣﺤﻠـﻲ 24 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ آﺛﺎر ﻧﻴﺰ ﻫﻨﻮز ﻣﻼک ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺷﻔﺎف و ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ، اﻣـﺎ در ﻣﺎده 3 ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻛﻪ ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ارزﺷـﻤﻨﺪ ﻣﻨﻘـﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘـﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻛﺸﻮر در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻠﻲ آﺛﺎر و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻫﺎی )ﺑﻨﺪ 6 ( از وﻇﺎﻳﻒ آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ، ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﺑﻨـﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ آن ﻣﺎده، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺗﭙﻪ ﻫﺎ، ، ﻫﺎ ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﺗﻬﻴﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺎﻣﻊ آن از ﻫﺎ و ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺸﻮر )ﺑﻨﺪ 2(، ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺮدم ﺷﻨﺎﺳﻲ، اﻧﺴﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ زﻳﺴﺘﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺸﻮر )ﺑﻨﺪ 4 ( و ... ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ رو ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻼک ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﺑـﺮای اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ آﺛﺎر، ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺗﻌﻴﻴﻦ آﺛﺎری ﻛﻪ در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﺳﺘﻌﻼم از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ... اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. 1 - 4 - 2 - ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی آﺛﺎر ﺷﻨﺎ ﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح در ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، روش یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ ) ﺑـﺮای آﺛـﺎر ﻣﻨﻘـﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘـﻮل ( ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز آﺛﺎر ی ﻧﻴﺰ اراﺋﻪ ﺷﺪ. ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ) ارزﻳـﺎﺑﻲ اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﺑـﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ (، ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻓﻬﺮﺳﺘﻲ از آﺛﺎر ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﻮده ﻛـﻪ ﻫﻤـﻪ ی اﻳـﻦ آﺛـﺎر ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ، ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺷﺪه اﻧﺪ؛ ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی آﺛﺎر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت ﮔﺮدآوری ﺷﺪه اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح را ﻣﻲ ﺗﻮان در دو ﮔﺮو ه آﺛﺎر ﺛﺒﺖ ﺷـﺪه )ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻴـﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر ﻣﻠﻲ( و آﺛﺎر ﺛﺒﺖ ﻧﺸﺪه ﻗﺮار داد. در اﻳﻦ ﮔﺎم، ﺿﻤﻦ اراﺋﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﻲ از آﺛـﺎر ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه، ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ اﻗﺪام، ﺗﺸﺮﻳﺢ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ آﺛﺎری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﻧﺮﺳﻴﺪه اﻧﺪ، اﻣﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﻋﻼم ﺷﺪه )در ﺑﻨﺪ ﻗﺒﻞ( ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨ ﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺛﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺑﺮﺳﻨﺪ و ﻳﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ارزش ﻫﺎی آن ﻫﺎ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠـﻲ و اﺳـﺘﺎﻧﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ در ﺷﺪه ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﺪول زﻳﺮ اﻧﺠﺎم داد. ﺟﺪول 1 - 4 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﺳﻄﺢ اﺛﺮ ﻧﺎم اﺛﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﻴ ﺎرﻫﺎ ﺳﻄﺢ اﻫﻤﻴﺖ اﺛﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻠﻲ ﻣﺤﻠﻲ و اﺳﺘﺎﻧﻲ 1 - 4 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه ﺑﻌﺪ از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﻌﺮﻓﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﺳﻄﺢ اﺛﺮ، ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗـﺎﺛﻴﺮات اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺤﻮه اﻗﺪام ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از آن ﻫﺎ ﺑﭙﺮدازد. ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧـﻮع اﺛﺮ، ﻧﻮع ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﻘﻴﺎس ﻃﺮح، ﻣﻜﺎن اﺟﺮای ﻃﺮح و ... ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻔﺎوت و ﻣﺘﻨـﻮع ﺑﺎﺷـﺪ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﺪول )1 - 5 ( را ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار داد. اﻟﺒﺘـﻪ ﻛﺎ رﺷﻨﺎﺳـﺎن ﻃـﺮح ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 25 وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻃﺮح، زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن و ﻧﻴﺰ روﻳﻜﺮد و ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻈﺮی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی را ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺑﻌﻀـﻲ از ﻋﻮاﻣـﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی را ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﺟﺪول 2 - 5 - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺎم اﺛﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ اﺛﺮ دوره زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻴﺎﻣﺪ ﻣﻴﺰان اﺛﺮ1 ﻧﻮع ﭘﻴﺎﻣﺪ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎوش و ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ آﺛﺎر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻛﺎوش آﺛﺎر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی دوره ﺳﺎﺧﺖ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری H M L U ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ 1 - 4 - 4 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﺤﻮه ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﺑﻌﺪ از ﻴﻴﺗﻌ ﻦ ﺳﻄﺢ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺿﺮور ی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺎور زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی اﺻﻮﻟﻲ، ﻣﻨﻄﻘـ ﻲ و آﻳﻨـﺪه ﻧﮕـﺮ را ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛﻨـﺪ. در ﻳـﻚ ﻧﮕـﺎه ﻛﻠـﻲ، ﻣﺠﻤـﻮع ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺑﺮای ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﺛﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﮔﺮوه ﻫﺎی زﻳﺮ ﻗﺮار داد: 1 - 4 - 4 - 1 - آﺛﺎر ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎوش، ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ، ﺑﺎ درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻ اﻳ ﻦ ﺳﻄﺢ ﺷﺎﻣﻞ آﺛﺎر دارا اﻫﻤ ی ﻴ ﺑﻴﻦ و ﻲﺖ ﻣﻠ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺟﻬﺎﻧ ﻳ و ﻲ اﻧﺪﺪهﻴ رﺳ ﻲﺎ ﻣﻠ . وﺟﻮد اﻳﻦ آﺛﺎر ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃﺮح را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ وﺿﻌﻴﺘﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺳﺎزی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ اﻣﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻬﺎ در ﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﺣـﺎﻛﻤ ﻴﺘﻲ در ﺳـﻄﻮح ﺑـﺎﻻ ی ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﮔـﺬاری ﻛﺸـﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی در آن ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮی اﻳﻔﺎ ﻧﻤﺎﻳﺪ. 1 - 4 - 4 - 2 - آﺛﺎر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ از ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻦ ﻳا ﺳﻄﺢ آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و آﺛﺎر ﻏ ﻴ ﺮﻣﻨﻘﻮل را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. در ﭘـﺎره ای از ﻣـﻮارد، در ﺻـﻮرت ﺑـﺎﻻ ﺑـﻮدن ﺿـﺮورت اﺟـﺮا ی ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، اﻗﺪام در ﺟﻬﺖ اﻧﺘﻘﺎل آﺛﺎر ﻏ ﻴ ﺮﻣﻨﻘﻮل ﻧﻈ ﻴ ﺮ آﺛﺎر ﺑﻨﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ دارا ی ارزش ﺑﺎﻻ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ - و اﻧﺘﻘﺎل آن از ﻫﺎ ﻧﻈﺮ اﺟﺮا ﻳﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ - اﻟﺰاﻣ ﻣﻲ ﻲ ﺷﻮد. آﺛﺎر ﺑﻨﺎﻫﺎ ی ﻣﺬﻫﺒ ﻴ و ﻏ ﻲ ﺮﻣﺬﻫﺒ ﻲ از ﻗﺒ ﻴ ﻞ اﻣﺎﻣﺰاده، ﻛﻠ ﻴ ﺴﺎ، ﻣﺴـﺠﺪ، ﺑﻨﺎﻫـﺎ ی ﻳ ﺎدﻣﺎﻧ ﻲ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ د ﻳ ﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺟﺎی ﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز ا ﻳ ﻦ دﺳﺘﻪ از آﺛﺎر ﻛﻠ یﺴﺎﻴ ر در آذرﺑﺎرزز ﻳ ﺠﺎن ﻏﺮﺑ )ﺳﺪ ﻲ ﺑﺎرون ﻣﺎﻛﻮ( و اﻣﺎﻣﺰاده ای در ﻣﺤﺪوده ﺳـﺪ آزاد در ﻛﺮدﺳـﺘﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ آن ﻳﻲ ﻫﺎ از ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﮔﺮد . ﺪﻳ ﺟﺎﺑﺠﺎ اﻳﻦ ﻳﻲ ﮔﻮﻧﻪ آﺛﺎر ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، اﺟﺘﻤﺎﻋ ، ﻲ 1 - H : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت زﻳﺎد؛M : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻣﺘﻮﺳﻂ؛L : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻛﻢ وU: اﺛﺮ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ 26 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻲﺎﺳﻴﺳ و ﺣﺘ ﻲ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎﻻ ی ﻳﻲ را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭘﻴ ﺮاﻣﻮن آن ﻴﻧ ﻫﺎ ﺰ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی درون ﺑﺨﺸـ و ﻲ ﺑﺮون ﺑﺨﺸ ﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، ﺻﻨﺎ ﻳ ﻊ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ اﺳﺖ ی . آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻨﮓ ﻗﺒﺮﻫﺎ، ﺷ یﺮﻫﺎﻴ ، ﻲﺳﻨﮕ ﻛﺘﻴﺒﻪ ﻫﺎی ﻳ ﺎدﻣﺎﻧ ﻲ ، ﺑﺮد ﮔﻮری ﻫﺎ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ د ﻳ ﮕﺮ اﺳﺖ . ﻣﻮاﺟﻬـﻪ ﺑـﺎ ﺑ ﻌﻀﻲ از اﻳ ﻦ آﺛﺎر دارا ی ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎﻳﻲ در ﺳﻄﻮح ﻗﻮﻣﻲ و ﻣﺤﻠ ﻲ اﺳﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﺧﺼﻮص آن ﻴﻧ ﻫﺎ ﺎزﻣﻨﺪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋ اﺳﺖ ﻲﺎﺳﻴ و ﺳ ﻲ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﻌﻀﻲ آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل دﻳﮕـﺮ ﻛـﻪ ﺗﺤـﺖ ﻧﻈـﺮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، ﺻﻨﺎ ﻳ ﻊ دﺳﺘ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت و ﻣﺠﻮز ﻣﻌﺎوﻧﺖ یﻫﺎ ﻣـﺮﺗﺒﻂ در اﻳـﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﻮوﻟﻴ ﺖ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی یﻣﺎد و ﭘﺸﺘ ﺒﺎﻧﻴ ﻲ و ﻟﺠﺴـﺘ ﻴﻜﻲ اﻧﺠـﺎم ﺟﺎﺑﺠـﺎﻳﻲ ، ﻫـﺎ ﻣﺸﺎور ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ آﺛﺎر را ﺷﻨﺎﺳﺎ و ﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم در ﺧﺼﻮص ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ آن ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اراﺋـﻪ ﻳﻧﻤﺎ ﺪ ﺗﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ واﻗﻊ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺑﺎ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ و اﻧﺠﺎم ﭘﻴﺶ ﻴﻨﻲﺑ ﻫﺎی ﻻزم در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ. 1 - 4 - 4 - 3 - آﺛﺎر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻛﺎوش ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﻲ: در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ اﺟﺮای اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺎ وﺟﻮد آﺛﺎر، ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻻزم اﺳﺖ ﻛﺎوش ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﻲ ﺑـﺮای آﺛﺎر ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد. ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻓﻬﺮﺳﺘ ﻳا آﺛﺎر از ﻲ ﻦ ﺳﻄﺢ را در اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻗﺮار داده و ﻻزم اﺳـﺖ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﺿﻮع آن ﻫﺎ را ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻧﺠﺎم و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻓﻨـﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ ﺗﺎﻳﻴـﺪ ﺷـﻮد. ﻧﻜﺘﻪ ای ﻛﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن آﮔﺎه ﺷﺪه و در ﺻﻮرت اﺻﺮار ﺑﺮ اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎ آن ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳـﺪ ، اﺧﺘﺼـﺎص زﻣﺎن و ﻫﺰ ﻨﻪﻳ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﻲ اﺳﺖ . 1 - 4 - 4 - 4 - اﻛﺘﻔﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر در ﻃﻮل اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠ ﻴ ﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎ و ﻳﻲ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، در ﺻـﻮرت ﺗﺼـﻤ ﻴ ﻢ ﺑـﻪ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠ ﻴ ﺎت ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻜﻤ ﻴﻠﻲ آن، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺿﺮورت ا ﻳ ﻦ ﻣﻬﻢ ﺑﺮا ی ﻫﻤـﻪ آﺛـﺎر اﻋـ ﻼم ﺷـﻮد و ﻳـ ﺎ ﺗﻨﻬـﺎ ﺑﺨﺸ ﻲ از آن ﻫﺎ. ﻳ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺎﺑﻘ ﻲ آﺛﺎر ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻴﻋﻤﻠ ﺎت ﻛﺎوش و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻜﻤ در ﻲﻠﻴ آن ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ، ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ و دﻗ ﻖ ﻴ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺷﻮﻧﺪ. در واﻗﻊ ﺑﺎ ا ﻳ ﻦ اﻗﺪام، اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﺑﻌـﺪ از اﺟـﺮای ﻃﺮح ﺑﺮا آن ی ﭘﻴﺶ ﻫﺎ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد. 1 - 5 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠـﺎم و ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻃﻮل دﻫﻪ ﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎ، ادارات و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺟﻨﺒـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻋﻬﺪه دار ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨ ﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﻤﺎﻣﻲ آن ﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺘﺸﻜﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻓﺼﻞ اول - ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎر ﻳﺨﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ... 07 / 11 / 94 27 ﺑﺮ اﺳﺎس اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻤﺎم اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﺷﺎﻣﻞ ﭘﮋوﻫﺶ، ﻧﻈﺎرت، ﺣﻔﻆ و اﺣﻴـﺎ از وﻇـﺎﻳﻒ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ و ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﻲ ﻣﻜﻠﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ اﻣﻮر ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات و دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺷ ﻴ ﻮه ﻧﺎﻣﻪ آن یﻫﺎ ﻴﻧ ﻫﺎ ﺰ در اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﺎ ﻣﻘـﺮرات ا ﻳـ ﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎﺷﺪ . دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ )دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب( ﻧ ﻴ ﺰ در راﺳﺘﺎ ی اﻳﻦ روﻳﻜـﺮد ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌ ﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت و ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻳ ﻚ ﻣﺼﻮﺑﻪ و ﻳ ﻚ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮا ﻳﻲ اﺳﺖ و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﺘﻜـ ﻲ ﺑـﺮ ﺿﻮاﺑﻂ و ﺷﺮاﻳﻂ درون ﺑﺨﺸ اﺳﺖ ﻲ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﺼﻮ ﻳ ﺐ ﻧﺎﻣﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲﺨﻳﺗﺎر – ﻲ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا ی ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻋﻤﺮاﻧ ﻲ ﻣﺼﻮب 26 / 12 / 1382 ﻫﻴ ﺎت وز ﻳ ﺮان ﻛﻠ ﻪ ﻴ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ، ﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻣﻮﺳﺴﺎت دوﻟﺘ ﻲ ﻣﻮﻇﻔﻨـﺪ ﻗﺒـﻞ از اﺟـﺮا ی اﻳـﻦ ﭘﺮوژه ﻫﺎ و در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ و ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻴ )ﻣ ﻲﺨﻳﺗﺎر – ﻲ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ( اﻗﺪام ﻧﻤﺎ ﻨﺪ ﻳ و در ﻃﺮاﺣ ﻜﺎنﻣ و ﻲ ﻳﺎﺑﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻳ ﺎد ﺷﺪه، ﻧﺘﺎ ﻳ ﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن را رﻋﺎ ﻳ ﺖ ﻧﻤﺎ ﻳ ﻨﺪ؛ ﻫﻤﭽﻨ ﻦ ﻴ ﺑﺮ اﺳﺎس ا ﻳ ﻦ ﻣﺼﻮﺑﻪ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪ ﻳﺮﻳ ﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی وﻗﺖ ﻧ ﻴ ﺰ ﻣﻮﻇﻒ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﻮرد یﺑﺮا ﺎزﻴﻧ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ در را ﻲﺨﻳﺗﺎر – اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮا ی ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻋﻤﺮاﻧ ﭘﻴﺶ ﻲ ﺑﻴﻨﻲ . ﺪﻳﻧﻤﺎ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ دﻳﮕﺮ، ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻨﺪ « ج» ﻣﺎده 114 ﻗـﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﭼﻬـﺎرم ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی، اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺟﻤﻬﻮی اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎره 29126 ت33541 ﻫ- ﺗـﺎرﻳﺦ11 /5/ 1384 ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ در آن ﺑـﻪ ﺗﻔﻜﻴـﻚ وﻇـﺎﻳﻒ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻴﺒﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﻣﺎده 1 - ﻪ ﻴﻛﻠ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮا ﻳﻲ ﻣﺸﻤﻮل ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا ی ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻋﻤﺮاﻧـ ﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ و ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ- ﻲﺨﻳﺗﺎر در ﻣﻜﺎن اﺟﺮا ی ﻃﺮح اﻗﺪام ﻧﻤﺎ . ﻨﺪﻳ ﻣﺎده 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ – ﺗـﺎر و ﻲﺨﻳ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی آﺛـﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ ، ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ واﻗـﻊ در ﻣﺤـﺪوده ﻃـﺮح، ﺑـﺮ اﺳـﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺻﺎدر ﺷﺪه از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی و ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﻋﻠﻤ ﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺬﻛﻮر ﺗﻮﺳـﻂ دﺳـﺘﮕﺎه ﻣﺠﺮ ی اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺎده 3 - ﻳﻫﺰ ﻨﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی از ﻳﻲﺟﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﻲ ﻃـﺮح در ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣـﻪ ﺑـ ﻴ ﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪ ﻳﺮﻳ ﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر و دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺠﺮ ی ﻃﺮح ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺎده 4 - ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – ﺗﺎرﻳﺨﻲ واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺠﺎت – ﺑﺨﺸﻲ آن ﻫﺎ، ﺣﺴﺐ ﻧﻈﺮ و ﺑﺎ ﻣﺪ ﺖ،ﻳﺮﻳ ﺖﻳﻫﺪا و ﻧﻈﺎرت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ...، در ﻗﺎﻟـﺐ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻮﺿـﻮع اﻳـﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﻧﺠﺎم و ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮی و از ﻣﺤﻞ اﻋﺘﺒـﺎرات ﻃـﺮح اﻧﺠـﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻣﺎده 5 - دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺠﺮ ی ﻳ ﻚ ﻧﺴﺨﻪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ، ﺗﺎر ﻳﺨﻲ و اﺳﻨﺎد ﻣ ﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز ی آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ اﺟﺮا ی ﻃﺮح را ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ﺗﺤﻮ ی ﻳ ﻞ ﺧﻮاﻫﺪ داد . 28 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺎده6 - ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﺑ ﻴ ﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪ ﻳﺮﻳ ﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر و دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺠﺮ ی ﻃﺮح ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﺎ ﺪ ﻳﻴ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮﺿﻮع ا ﻦ ﻳ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ از ﺳﻮ ی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮ ی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . آﻧﭽﻪ از ا ﻳ ﻦ دو ﻣﺼﻮﺑﻪ در ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ وﻇﺎ ﻳ ﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴ ﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ذی ی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎز ی ﻣﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ و ﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و ﻧﻈﺎرت ﭘ ﻴ ﺮاﻣﻮن آن ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻨﺎد اﺳﺖ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ در اﻧﺠﺎم ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ؛ 1 - ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب: وزارت ﻧﻴﺮو و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ آن ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺼﻮﺑﺎت ﭘـﻴﺶ ﮔﻔﺘـﻪ ﺑـﻮده و ﻣﻮﻇـﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻴـ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻃﺒ ﻴﻌﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ. 2 - ﻣﺮﺟﻊ ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﺮاثﻴ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻣﻮﺿﻮع ا ﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ؛ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﺮاثﻴ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ... اﺳﺖ. ﻟـ ﻴ ﻜﻦ؛ ﻣﺘﻮﻟﻲ اﻧﺠﺎم و ﻳﺎ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﮔﺮدﺷـﮕﺮی ﺑـ ﻪ ﻋﻨـﻮان ﺗﺸﻜ ﻼتﻴ ﭘﮋوﻫﺸ ﻲ و ﻋﻠﻤ ﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﺮاثﻴ ﻓ ﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ... ﺗﻌ ﺖ اﺳ ﺪهﻳﮔﺮد ﻦﻴﻴ . ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ی دارا ﺻﻼﺣ ﻴﺖ و ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﺮاثﻴ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺠﺮی اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ اﻣﺎ ﻣﺮﺟﻊ اﺻﻠﻲ ارزﺷ ﻲﺎﺑﻴ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺎﻳﻴﺪ از آن ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣ ﺮاثﻴ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ و ... ﺑﻪ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔ ﺮدﺷﮕﺮ ی واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ. 3 - دﺳﺘﮕﺎه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ و اﻋﺘﺒﺎرات: ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸﻮر )ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی( وﻇﻴﻔﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ را ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه دارد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺒﻮد ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺑﻬﺎی ﭘﺎﻳﻪ در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳـﺘﻲ و ﮔﺮدﺷـﮕﺮی در ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺮآورد و ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ در ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻲ ﺷﻮد. 2 ﻓﺼﻞ2 ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 31 ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت اﺛﺮات اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﻣﻴﺮاث ﻣﻠﻤﻮس، ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪد. ﺑﻪ زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ ﮔﻠﺴﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﻧﺎﺑﻮدی ﻳﻚ ﻣﻨﻈﺮ و ﭘﺪﻳﺪه وﻳﮋه و ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. از اﻳﻦ رو ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، دو ﻫﺪف زﻳﺮ را دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﻛﻨﺪ: – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ درﺧﺘـﺎن ﻛﻬﻨﺴـﺎل، آﺑﺸـﺎرﻫﺎ، ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻇﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ و اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ. – ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﺛﺮات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آن ﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ. - ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎﺻﻲ از ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻴﻔﻴـﺖ وﻳـﮋه ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ و زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻇﺮ و ﭼﺸﻢ اﻧﺪازﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻳﺒﺎ و ﻛﻢ ﻧﻈﻴﺮ و ﻳﺎ ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ – ﺗـﺎرﻳﺨﻲ و ﻧﻴـﺰ ﭘﺪﻳـﺪه ﻫـﺎ و ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری و زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی آن ﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤـﺖ ﺣﻔﺎﻇـﺖ و ﺑﻬﺮﺑـﺮداری ﭘﺎﻳـﺪار ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد. ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑ ﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ آﻳﺪ: در ﻣﺎده 2 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺗﺒﺼﺮه ﻣﺎده )2 (ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی، ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ذﻳﻞ 4 :ﮔﺮوه اﺻﻠﻲ ﺑﺎﻋﻨﺎوﻳﻦ 1 - ﻣﻨﺎﻇﺮ ﻃ ﺒﻴﻌﻲ و ﻋﻮارض ﺑﺪﻳﻊ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻏﻴﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه 2 - ﺑﻘﺎﻳﺎی دﻳﺮﻳﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻧﺴﺎن و ﻃﺒﻴﻌﺖ 3 - ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺬﻛﻮر در ﺑﻨﺪ اﻟﻒ » « ﻣﺎده )3 ( ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑ ﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ: آﺛﺎر ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣﻠـﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ و آﺛﺎر و ﺑﻘﺎﻳﺎی دﻳﺮﻳﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺟﺎﻧﻮری و ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪﻧﺪ. از ﻣﻴﺎن ﻣﻮارد ﻓﻮق، آﺛﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ - ﻣﻠﻲ )ﻛﻪ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺖ( دارای ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺸﺨﺺ و ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﻜﺎن ﺳـﻨﺠﻲ ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻗﺎﻟﺐ ﮔﺰارش و ﻧﻘﺸﻪ ارا ﺋ ﻪ ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﻨ ﺎﻃﻖ و ﻣﻮارﻳﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺪﻫﺎی ج و د ﻣﺎده 2 ﻧﻴﻦﻳآ ﺎﻣﻪ ﺗﺒﺼﺮه ﻣـﺎده 2 ﻗـﺎﻧﻮن ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ، ﺗﺤﺖ اﺧﺘﻴﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ و اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻤﭽﻨﺎن وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺤﻮل ﺷـﺪه و اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آن ﻫﺎ را ﻃﺒﻖ ﻣﻘ ﺮرات ﻣﺮﺑﻮﻃ ﻪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد. ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺑـﺮ ﻃﺒـﻖ ﻗﺎﻧﻮن، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎﻳﺪار از ﻣﻮارﻳﺚ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ روﺳﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮاﺗﻊ و آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر ﻣﻲ رﺳﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﺤـﻴﻂ 32 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺴﺖ ﺑ ﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه دوﻟﺖ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ دوﻟﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻠﻲ واﻗﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧـﻪ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑﻨﺪﻫﺎی ج و د ﻣﺎده 2 اﻳﻦ آ ﻴﻦﻳ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﻧﻮن ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، ﭘﮋوﻫﺶ، ﺛﺒﺖ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺮﻳﻢ و ﺿـﻮاﺑﻂ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﻣﻮارﻳﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺪﻫﺎی اﻟﻒ و ب ﻣﺎده 2 اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺬﻛﻮر، ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 2 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﺸﻮر، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ را از ﺟﻨﺒﻪ » ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ « ﻧﻴـﺰ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داده اﻧﺪ، از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ- و اﻟﺒﺘﻪ اوﻟﻴﻦ- ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، ﺑﺮرﺳـﻲ و ﺷـﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﺳﺖ. ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻳﺎد ﺷﺪه در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ اراﺋﻪ ﺷﻮد: 2 - 2 - 1 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻛﺸﻮری از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻛﺸﻮری ﻛﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺖ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻛﺮد: – ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺼﻮب1353 ،: ﻧﻜﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻛﻴﺪ در اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻨـﺎﻃﻖ 4 ﮔﺎﻧـﻪ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﻘﺶ و ﺟﺎﻳﮕﺎه آﻧﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ. آﻳﻴﻦ – ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺗﺒﺼﺮه ﻣﺎده 2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی : ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻧﻘﺶ و ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻧﻬﺎدﻫﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ در ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺛﺒﺖ آن ﻫﺎ از ﻣﻮارد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻛﻴﺪ در اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺖ. – ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺣﻔﻆ و ﺣﺮاﺳﺖ از ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ: در اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎ و ﮔﻮﻧﻪ ﻫـﺎی دارای ارزش ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻠﻲ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ. آﻳﻴﻦ – ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ : ﺗﻠﻔﻴﻖ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از ﻣﻮارد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ در اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺖ. 2 - 2 - 2 - د ﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻣﺮاﺟﻊ زﻳﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﻨﻤﺎی ﺑﺨﺶ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و از ﻣﺴﺘﻨﺪات آن ﻫﺎ ﺑﺮای ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد: – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺪﺳﺎزی ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ )ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻔﺼـﻴﻠﻲ( ، ﭘـﻴﺶ ﻧـﻮﻳﺲ ﺷـﻤﺎره 250 - ،اﻟﻒ، ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸـﻮر ﺧـﺮداد 1384 ، در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑـﻪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻣﺸﺘﺮک ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺴـﺘﻨﺪات ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 33 – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤ ﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ، ﻧﺸـﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 227 ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ اﻣﻮر ﻓﻨﻲ ، 1380 . – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی آب و ﻓﺎﺿـﻼب در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺗﻔﺼـﻴﻠﻲ، ﻧﺸـﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 338 ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ اﻣﻮر ﻓ ﻨﻲ ، 1385 . ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻔﺎد اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ آن ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑﻠﻜﻪ اﺛﺮات اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫﻢ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 2 - 2 - 3 - ،ﻗﺮاردادﻫﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ )ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎ ( و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎ ﺑﻴﻦ ی اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش اﻳﺮان ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻗﺮاردادﻫﺎ، ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ )ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎ ( و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﭘﺬﻳﺮش اﻳﺮان در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺟﻬﺎن ﻣﺼﻮب 16 ﻧﻮاﻣﺒﺮ1972 – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺴﺎن و ﺑﻴﻮﺳﻔﺮ و ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه ﻫﺎی زﻳﺴﺘﻜﺮه – ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ )اﻳﻜﻮﻣﻮس( – ﻣﻨﺸﻮر وﻧﻴﺰ و ﻣﻨﺸﻮر ﻓﻠﻮراﻧﺲ )اﻳﻜﻮﻣﻮس( – ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن راﻣﺴﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻗﺮاردادﻫﺎ، ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎ و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ، در ﺷـﻨﺎﺧﺖ داﻣﻨـﻪ و ﻧـﻮع ﭘﺪﻳـﺪه ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻛـﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﻃﺒﻴﻌﻲ )در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ( ارزش ﮔﺬاری ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣـﻮﺛﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد. در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺎد ﻋﻬﺪﻧﺎﻣﻪ ﺑ ﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ )ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺨﺶ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ(، ذﺧﻴـﺮه ﮔـﺎه ﻫـﺎی زﻳﺴـﺖ ﻛـﺮه و ﻛﻨﻮاﻧﺴﻴﻮن راﻣﺴﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺿﺮوری اﺳﺖ. در ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻻزم ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮﺟﻊ و ﻣﺎﺧﺬ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣ ﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. 2 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﻴ ﺶ از ﺑ ﻴ ﺎن اﻫﻤ ﻴ ﺖ و روش ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻴﻣ ﻳﻲ ﺮاث ﻃﺒ ﻴﻌﻲ ﻻزم اﺳﺖ در ﺑﺎره ﭼﮕﻮﻧﮕ ﻲ ﻣﻌﺮﻓ ﻲ و ﺷﺮح دﻗ ﻴ ﻖ ﻃﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻌ (یا ﻴﻴ ﻦ ﻣﺮزﻫﺎ ی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻻزم اراﺋﻪ ﺷﻮد . 2 - 3 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﺑﺤﺚ ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح، ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ ﻃﺮح در آن اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷـﻮد از ﭼﻨـﺪ ﻣﻨﻈـﺮ دارای اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ: 1 - ﺗﻤﺎﻣﻲ آﺛﺎر ﺑﺎ ارزش ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ – اﻋﻢ از آﺛﺎر ﻣﻨﻘﻮل و ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل و آﺛـﺎر ﻣﻌﻨـﻮی - ﻛـﻪ در ادوار ﺗـﺎرﻳﺨﻲ در ﺳـﻄﺢ 34 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، در ﭘﻴﻮﻧﺪی ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺪون ﻣﻌﺮﻓﻲ دﻗﻴﻖ و ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺷﻨﺎﺧﺖ آن آﺛﺎر ﻛﺎﻣﻞ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؛ 2 - زﻧﺪﮔﻲ ﺟﻮاﻣﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻛﻨﻮﻧﻲ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺪوده یﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن ﻫﺎ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ؛ 3 - ﺑﺎ اﺟﺮای ﻃ ﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻛﻨﺶ و واﻛﻨﺶ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ دﭼـﺎر ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺑـﺮای ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ آن ﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺪﻳﺮان ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ را ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ؛ 4 - ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺤﺪوده )ﻋﻼوه ﺑﺮ ارزش ذاﺗﻲ آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ( ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﺨﺸـﻲ از ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺎﻧﻨﺪ درﺧﺘﺎن، ﻏﺎرﻫﺎ، ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ، و ﺑﻴﺸﻪ ﻫﺎ و ﭼﺸﻤﻪ ﻫـﺎی ﻣﻘـﺪس. ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧـﻪ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻗﻠﻪ دﻣﺎوﻧﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﺑﺎورﻫﺎ، اﺳﺎﻃﻴﺮ و ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻣـﺎ دارد. از اﻳﻦ رو در ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ )ﻛﻪ ا ﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﺗﺒﻴـﻴﻦ آن ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ از ﮔـﺰارش ﻣﺴﺘﻘﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﻮد( ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﻮرﻫﺎی زﻳﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد: 2 - 3 - 1 - 1 - ﻣﺤﻴﻂ )ﻣﻨﺎﺑﻊ( ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ 1 - آب و ﻫﻮا و اﻗﻠﻴﻢ: )ﺣﺪاﻗﻞ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، ﺣﺪاﻗﻞ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳﺎﻻﻧﻪ دﻣ ﺎ، درﺻﺪ رﻃﻮﺑـﺖ ﺳﺎﻻﻧﻪ، ﺟﻬﺖ ﺑﺎد و ﺷﺪت ﺑﺎد در ﻃﻮل ﺳﺎل، ﺷﺎﺧﺺ اﻗﻠﻴﻢ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل ﻫﺎی دوﻣﺎرﺗﻦ، آﻣﺒﺮژه، ...( 2 - ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب: ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد )آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ، ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﻧﻈﻴﺮ درﻳﺎﭼﻪ، ﺑﺮﻛﻪ، رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ، ﺗﺎﻻب ...، ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻧﻈﻢ آن، ﺑﺪه2 ﻓﺼﻠﻲ آب، ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ(، آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ )ﻗﻨﺎت، ﭼﺸﻤﻪ، ﭼﺎه، ﺑﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻳﺎ ﻣﻴﺰان ﻣﻮﺟﻮدی ﻣﻨﺒﻊ، ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ی( 3 - ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ: ﺑﻠﻨﺪی ﻫﺎی ﺧﺮد و ﻛﻼن، ﺷﻴﺐ و اﻣﺘﺪاد ﺷﻴﺐ، ﺟﻬﺖ ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ارﺗﻔﺎع از ﺳﻄﺢ درﻳـﺎ، درﺟـﻪ ارﺗﺒﺎط ﻳﺎل و ﻗﻠﻪ، ﺗ ﻌﺪاد ﺧﻄﻮط ﺑﺮآﻣﺪﮔﻲ ﻫﺎ، ﺗﻌﺪاد آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ 4 - زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ : ﻧﻮع ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﻣﺘﺸﻜﻠﻪ، ﻣﺒﺪا ﺳﻨﮓ ﻫﺎ، ﮔﺴﻞ ﻫﺎ و اﻣﺘﺪاد آن 5 - ﺧﺎک: ﺗﻴﭗ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺧﺎک )ﺑﺎﻓﺖ ﺧﺎک، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺧـﺎک، ﻋﻤـﻖ ﺧـﺎک، اﺳـﻴﺪﻳﺘﻪ ﺧـﺎک، رﻧـﮓ ﺧـﺎک، درﺟـﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻴﺰ ی ﺧﺎک، درﺟﻪ ﺷﻮری ﺧﺎک و ﻧﻘﺸﻪ ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﻔ ﺼﻴﻠﻲ( 2 - 3 - 1 - 2 - ﻣﺤﻴﻂ )ﻣﻨﺎﺑﻊ( زﻳﺴﺘﻲ 1 - رﺳﺘﻨﻲ ﻫﺎ: ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻔﻲ ، ﮔﺮاﻣﻴﻨﻪ ،ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی درﺧﺘﭽ ﻪ ای، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی درﺧﺘﻲ ، ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ، ﮔﻮﻧـﻪ ﻫـﺎ ی ﺷﺎﺧﺺ ، درﺧﺘﺎن و ﺑﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﺪس 2 - ﺟﺎﻧﻮران : ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ و ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔﻲ ﺟـﺎﻧﻮران ، زﻳﺴـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ و ﻧﺤـﻮه ﻣﻬـﺎﺟﺮت ﺟـﺎﻧﻮران ، ﺑـﺮآورد ﺗﻌـﺪاد ﺟـﺎﻧﻮران در 2- Discharge ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 35 زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ، زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺟﺎﻧﻮران ، ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ 2 - 3 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺳﻄﺢ ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﺪل ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺗـﻮان ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ اﻳـﺮان ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ درﺳـﺘﻲ ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ ؛ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﺤﻴﻄ ﻲ را ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ در ﺳﻄﺢ ﺣﻮزه آﺑﺨ ﻴﺰ اﻧﺠﺎم داد. در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ، ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻚ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ واﺣﺪ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ – ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﻴـﺰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ واﺣـﺪی اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ – اﻗﺘﺼـﺎدی و ﺣﺘـﻲ ﺳﻴﺎﺳـﻲ ﺑـﺮا ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اداره ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ رود. 2 - 3 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺠﺎرب ﺟﻬﺎﻧ ﻲ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣـﻮﺛﺮ ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺗﻐﻴﻴﺮ آن ﻫﺎ از اﻫﻤ ﻴ یﺎدﻳﺖ ز ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ ﻳ رو . ﻜـﺮد و ﭼﮕـﻮﻧﮕ ﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤ ﻴﻄﻲ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد 1 - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺒﻴﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ در ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤـﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺴﺘﺮ و ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب » ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ « ﺑﺮررﺳﻲ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ )اﻗﻠﻴﻢ، ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ، ﺷـﻜﻞ زﻣﻴﻦ، ﺧﺎک ﻫﺎ ( و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ )رﺳﺘﻨﻲ ﻫﺎ و ﺟﺎﻧﻮران( ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪه و ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﻜﺸﻨﺪ . 2 - ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺟﺰﻳﻲ ﺗﺮ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻬﺘﺮ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان از اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﻳﻚ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﺤﻮه و روش زﻧﺪﮔﻲ ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن ﺑﺎ ﻃﺒﻴﻌﺖ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ اﺳ ﺎﺳﺎ در ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد و ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن، ﺑﺎ ﺗﻮان اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻫﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﺪ3 اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗـﻮان ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﺑﺮای ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺖ. 3 - از آن ﺟﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از اﻫ ﺪاف ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ در ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﺣﺎل، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ و آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ - ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻛﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد در روﻧﺪ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ ی از ﺗﻮان ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺗﺮ . ﻟﺬا ﻫـﻢ ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﻫـﻢ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﮕﻮی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ را ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫﺎ ی ﺳﻨﺠﺶ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺑﺤﺚ ﻣﻌﺮﻓـ ﻲ و ﺷـﺮح 3 - ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎوری ﺑ ﻪ وﻳﮋه ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﻪ اﻧﺴﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﺠﺎد و ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮان اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ. 36 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻖﻴ دﻗ ﻃﺮح از ﻣﻨﻈﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ. 4 - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨ ﮕﻲ، ﻛﻪ ﻣﺘﺎﺛﺮ از اﻗﻠﻴﻢ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ، ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻋﺼﺎر ﻗﺪﻳﻢ، ﻧﺎﻗﺺ و ﻧﺎرﺳﺎﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﺮف ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ در دوره ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻳﺮان )ﺣﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ( در ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﺑﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﻮد. اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ وﻳﮋه در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن آﺧﺮﻳﻦ دوره ﻳﺨﺒﻨﺪان ﺗﺎ اﻣﺮوز ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. 5 - در ﺑﺨﺶ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣـﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﺑﺴـﺘﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺳﻄﺢ ﺧُﺮدﺗﺮی از ﺳﻄﺢ ﻛﻼن ﻓﻼت اﻳﺮان ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ و ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﺳﻄﺢ ﻛﻼن ﻓﻼت اﻳﺮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻫـﻴﭻ وﺟـﻪ در ﺳـﻄﺢ ﺧُـﺮد ﻳـﻚ ﺣـﻮزه آﺑﺨﻴـﺰ ﻤﻲﻧ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻨﺎد واﻗﻊ ﺷﻮد . از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴـﺮی روﻳﻜـﺮد ﻧـﻮﻳﻦ روی ﻫـﻢ ﮔـﺬاری ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ و ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎ ی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی GIS و ﻏﻴﺮه در ﺑﺮرﺳﻲ ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ات ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺑـﺮ ﺷـﻜﻞ ﮔﻴـﺮی ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺎرﻳﺨﻲ در ﻣﺤﺪوده ﺣﻮزه ﻫﺎ ی آﺑﺨﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﺑﺴﺖ ﻫﺎ ی اﻳﻦ روش ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ cultural landscape اﺳﺖ . 6 - از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣ ﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ وﻳﮋه ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﺳﺪﺳﺎزی در ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ﻳﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ دارای ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺮای ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺑﻮده )دره ﻫﺎ ، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ( و ﭘﺲ از اﺟﺮا ﻧﻴﺰ دارای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ )درﻳﺎﭼﻪ ﭘﺸﺖ ﺳﺪ(، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﺑﺮرﺳـﻲ ﻫـﺎ ی ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨ ﮕـﻲ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺟﺎذﺑﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻣﻨﻈﺮی ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻢ و ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻧﺸﺪﻧﻲ از اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 2 - 3 - 4 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺛﺒﺖ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻫﺪف از ﺛﺒﺖ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ، ﺣﻔﻆ اﺻﺎﻟﺖ، ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮ ارزش ﻫﺎی ﺑﺴﺘﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺼـﻨﻮع ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﺳﺖ. در ﻣﻮرد ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ ﻪ ﺑ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺣﻴﺎﺗﻲ و زﻧﺪه )اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ( ﻫﺴﺘﻨﺪ )ﻣﺎﻧﻨﺪ درﺧﺘـﺎن ﻛﻬـﻦ، ﭘﺎرک ﻫﺎی ﻣﻠﻲ ﻳﺎ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ(، ﻣﺮزﻫﺎی اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. و ﻣﺤـﺪوده اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻣﺤﺪوده ای اﺳﺖ ﻛﻪ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺮژی و ﻣﺎده را ﺑﺮای ﺣﻴﺎت ﺧـﻮد ﺑﺮﻗـﺮار ﺳـﺎزد. ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺎﺷﺪ. در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺟﺮاﻳﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ﺑﺮای ﺛﺒﺖ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻋﺮﺻـﻪ core zone ، ﺑـﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻳﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺿﺮﺑﻪ ﮔﻴﺮ BUFFER ZONE ﻫﻢ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﻣﺤﺪ وده ﻛﻪ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻋﺮﺻﻪ اﺛﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ، اﻣﻜﺎن ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی دو ﺳﻮی ﺧﺎﺳﺘﮕﺎه ﻃﺒﻴﻌﻲ و دﺳﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﺸﺮی را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه، ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: 1 - ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻓﻨﻲ: ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺟﻨﺒﻪ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 37 ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺮاث ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻣﻨﺰﻟﺘﻲ وﻳﮋه ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺑﻴﺎن ﺷﻮد ﺗﺎ ﻋﻮاﻣﻞ دروﻧﻲ ) ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ( ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﺪاری ﻳﺎ ﻧﺎﭘﺪاری اﺛﺮ در آﻳﻨﺪه ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ارزش ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ آن ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎﺷﺪ. 2 - ،ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ: ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺛﺮ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ دارای ﺟﻮاﻧﺐ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ آن ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: اﻟﻒ- ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ )ارﺗﻔﺎع و ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ، ﺟﻨﺲ ﺑﺴـﺘﺮ زﻣـﻴﻦ، ﺷـﺮاﻳﻂ آب و ﻫـﻮاﻳﻲ، ﭘﻮﺷـﺶ ﮔﻴـﺎﻫﻲ، ﺣﻴـﺎت ﺟﺎﻧﻮری و ...( ب- ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی زﻣﻴﻦ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی اﻧﻮاع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ج- زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺷﻬﺮی و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای د- ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻫﺎ و ﻧﺤﻮ ه ﺗﻔﻜﻴﻚ اراﺿﻲ در ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺛﺮ ﻫ- دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اداری و ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺛﺮ و ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ در ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن و- رﻋﺎﻳﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ – ﻛﺎﻟﺒﺪی ﻣﺘﺮﺗﺐ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ز- ﻣﺤﻴﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ )ﺳﻜﻮﻧﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺠﺎور، اﻋﺘﻘﺎدات، آداب و رﺳﻮم ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ( 3 - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﻴﻮﻧﺪ دو ﻃﺮﻓﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ؛ )ﻋﺮﺻﻪ( و ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن )ﺣﺮﻳﻢ(: در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺴﺘﺮه ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﻓﻨـﻲ و ﮔﺮاﻓﻴﻜـﻲ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻘـﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺳﻮی ﻣﺸﺎور ﻃﺮح ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺼﻮﻳﺐ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد. 4 - ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺪﻗﻴﻖ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺎ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮارد ﻓﻮق. ﺑﺮای آﺛﺎر و ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎ ﮔﺴـﺘﺮه وﺳـﻴﻊ، و ﻧـﻪ ﻣﻨﻔـﺮد و ﺑـﺎ ﮔﺴﺘﺮه اﻧﺪک )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻚ درﺧﺘﺎن ﻳﺎ ﺳﻨﮕﻮاره ﻫﺎ(، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺪل آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ )ﻣﺨﺪوم: 1384 ( ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﺎ ﺗﻜﻨﻴﻚ روی ﻫﻢ ﮔﺬاری ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. ﺗﺎ ﻣﺤﺪوده ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ )ﺣﺪود ﺣﺮﻳﻢ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی( ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد. آﺛﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻠﻲ – )ﻛﻪ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳـﺖ( دارای ﺣـﺮﻳﻢ ﻣﺸـﺨﺺ و ﺛﺒـﺖ ﺷﺪه ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ ودر ﻗﺎﻟـﺐ ﻣﺘﻦ و ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﻮﻧﺪ. 2 - 4 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺳﺎزی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻣﺤـﺪوده ﻃـﺮح )ﺣـﻮزه آﺑﺨﻴـﺰ( ﻻزم اﺳـﺖ ﻣﺤـﻮر ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ، ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺒ ﻴﻴ ﻦ وﺿﻌ ﻴ ﺖ آن، روش ﺗﺤﻘ ﻴ ﻖ، ﺗﻜﻨ ﻴ ﻚ ﮔﺮدآور ی داده ﻮﻴ ، ﺷﻫﺎ ه اراﺋﻪ ﮔﺰارش و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺸـﺨﺺ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺪول ز ﻳ ﺮ ﺑﺮا ی ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻴ ﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻮﺻ ﻣﻲﻪ ﻴ ﺷﻮد. 38 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول2 - 1 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﻮر ﺷﺎﺧﺺ روش ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﮔﺮدآوری ﺷﻴﻮه اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﻣﻨﺒﻊ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺤﺪوده ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﺤﺪوده ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ، آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺣﻮﺿﻪ، ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ و راه ﻫﺎ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ و ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری، ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎک و آﺑﺨﻴﺰداری آب و ﻫﻮا و اﻗﻠﻴﻢ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، دﻣﺎ، ﺗﺒﺨﻴﺮ، ﺑﺎد، اﻗﻠﻴﻢ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی اﻗﻠﻴﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪول، ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻘﺎط ﻫﻤﺒﺎران، ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻘﺎط ﻫﻢ دﻣﺎ، ﮔﻠﺒﺎد، ﻧﻤﻮدار ﮔﺰارﺷﺎت اﻗﻠﻴﻢ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و وزارت ﻧﻴﺮو زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺣﻮﺿﻪ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺣﻮﺿﻪ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، و ﮔﺴﻞ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﻮﺿﻪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﻧﻘﺸﻪ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ، دﻳ ﺎﮔﺮام ﻫﺎ وﺟﺪول ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﮔﺰارﺷﺎت ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎک و آﺑﺨﻴﺰداری و وزارت ﻧﻴﺮو ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ ﺗﻔﻜﻴﻚ واﺣﺪﻫﺎ و رﺧﺴﺎره ﻫﺎی ژﺋﻮﻣﺮﻓﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪول، ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﺷﻴﺐ، ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﺟﻬﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺒﻘﺎت ارﺗﻔﺎﻋﻲ، ﻧﻘﺸﻪ واﺣﺪﻫﺎی ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری و ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎک و آﺑﺨﻴﺰداری ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺪه و ﺣﺠﻢ آورد آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﻧﻤﻮار، ﺟﺪول، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﻴﺪروﮔﺮاﻓﻲ و ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب وزارت ﻧﻴﺮو ﻗﻨﺎت ﻫﺎ، ﭼﺎه ﻫﺎ، آﺑﺪﻫﻲ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻛﻴﻔﻲ آب ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻛﻤﻲ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻛﻴﻔﻲ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﻧﻤﻮدار، ﺟﺪول، ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب وزارت ﻧﻴﺮو ﺧﺎک وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪول، ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺧﺎک ﮔﺰارﺷﺎت ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اراﺿﻲ وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی ﻣﺤﻴﻂ زﻧﺪه )ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺴﺘﻲ( ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﻠﻔﻲ، ﮔﺮاﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی درﺧﺘﭽﻪ ای، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی درﺧﺘﻲ، ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ )ﺑﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﺪس( ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪول، ﻋﻜﺲ، ﻧﻘﺸﻪ ﺟﻮاﻣﻊ و ﻳﺎ ﺗﻴﭗ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﻧﻘﺸﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ و ﮔﺰارﺷﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ،ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺟﺎﻧﻮران زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﻧﺤﻮه ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺟﺎﻧﻮران، ﺑﺮآورد ﺗﻌﺪاد ﺟﺎﻧﻮران در زﻳﺴﺘﮕﺎه ، ﻫﺎ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺟﺎﻧﻮران، ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای اﺳﻨﺎدی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪول، ﻧﻤﻮدار، ﻋﻜﺲ، ﻧﻘﺸﻪ، زﻳﺴﺘﮕﺎه و ﻫﺎ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺟﺎﻧﻮران ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﮔﺰارﺷﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 2 - 5 - اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ4 ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺪﻳﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳﻮی ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﺪﻫﺎ5 .ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ارز ﻲﺎﺑﻳ اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣ ﻴ ﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 4- Cultural Heritage Impact Assessment (CHIA) 5- World Commission on Dams ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 39 – ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻻزم ﺑﺮای اﻧﺠﺎمCHIA .ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﺑﺪ – ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺮف ﻣﺸﻮرت ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ. – ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺘﻤﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد و ﺗﻮﺻﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﺻﻼﺣﻲ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻫﻤﭽﻮن ﺣﻔﺎﻇـﺖ، ﺟـﺎ ﺑـ ﻪ ﺟـ ﺎﻳﻲ، ﺟﻤﻊ آوری و ﺛﺒﺖ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺑﺎﺷﺪ. – ﻳﻚ ﮔﺰارش ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات6 .ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدد 2 - 5 - 1 - اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ7 و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ8 ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع از ﺳﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ: اﻟﻒ- داده ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ در ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ب- از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻛﻪ اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آن در ﮔﺰارش ﻫﺎ ی EIA ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ( ﺑﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت EIA در ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ اﺛـﺮات ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﻮر د اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ج- ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل در ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت ﮔﺰارﺷﺎت EIA ﺑﺨﺸﻲ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت CHM ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺷﻮد . از اﻳﻦ ، رو روش ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻃﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان روﻳﻜـﺮد ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮای ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻧﺎﺷﻲ از اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﺑـﺮ ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎ ی ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ – ﺗـﺎرﻳﺨﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺪار، دوره زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻜﺎﻧﻲ و...( اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد. 2 - 5 - 2 - اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب آﺛﺎر و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع و ﮔﺴﺘﺮده ای ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ دارﻧﺪ. اﻳﻦ آﺛﺎر و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮای ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ - ﺧﺬ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪهĤﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺮاﺟﻊ و ﻣ اﻧﺪ - ﻣﺜﻼ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺳﺒﺐ راﻧﺶ زﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ا ﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎ و ﺑﻨﺎﻫـﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ )آﺛﺎر ﻣﻠﻤﻮس ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ( ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﺮﺧﻲ از اﺛﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛـﻪ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی ﺑـﺮ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ دارﻧﺪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮﺷﻤﺮد: 6- IA (Impact Assessment) 7- EIA (Enviromental Impact Assessment) 8- CHM (Cultural Heritage Management) 40 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – ﺑﻪ زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ اراﺿﻲ و ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ – ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺷ ﻮری ﺧﺎک – ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ – ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک – ﺗﻐﻴﻴﺮ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ – اﻳﺠﺎد زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ( راﻧﺶ – و ﻟﻐﺰش زﻣﻴﻦ – ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ – ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻮاﺣﻞ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ – ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭘﻮﺷﺶ و ﺗﻨﻮع ﮔﻴﺎﻫﻲ – ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ ﺟﺎﻧﻮران درﻣﻨﻄﻘﻪ – اﻳﺠﺎد اﻧﻮاع آ ﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا و ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ 2 - 5 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤﻴﻄﻲ » ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤﻴﻄﻲ « وزن و ﻧﺤﻮه اﺛﺮ ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﺪارﻧﺪ . ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﻬﺘﺮ اﻳـﻦ اﺛـﺮات، ﺿـﻤﻦ ﺑﻴﺎن وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺳﻄﺢ ﺗﺎﺛﻴﺮ آن ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷﻮد . در ﺟﺪول زﻳﺮ اﻟﮕﻮﻳﻲ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻨﻈﻮر اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻟﺒﺘﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺤ ﻴ ﻳﻂ ز ﺴﺖ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮا ﻳ ﻂ ﻣﺤ ﻲﻄـ ﻴ ، ﻧـﻮع ﻃـﺮح و ﻧ ﻴـ ﺰ رو ﻳ ﻜـﺮد و دﻳﺪﮔﺎه ﻧﻈﺮ ی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮی را ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ و ﺑﻌﻀ از ﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی را ﺟـﺮح و ﺗﻌـﺪ ﻞ ﻳ ﻧﻤـﻮده و ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ در اﻳﻦ ﺟﺪول اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻟﮕـﻮ ﻴـ دﻗ ﻳﻲ ﻖ ﺑـ ﺮای ﺷﻨﺎﺳـﺎ ﻳﻲ اﺛـﺮات در اﺑﺘـﺪا ی اﻣـﺮ و اوﻟﻮ یﺑﻨﺪﺖﻳ و ﺑﺮآورد آن ﻫﺎ دﺳﺖ ﺑﺪ.ﺎﻳ ﺟﺪول 2 - 2 - ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻧﻮع دوره زﻣﺎﻧﻲ ﺷﺪت ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈﺎر1 ﺷﺎﺧﺺ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ دوره ﺳﺎﺧﺖ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ اراﺿﻲ و ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ 3 3 زﻳﺎد - ﻣﺴﺎﺣﺖ اراﺿﻲ و ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑـﻪ زﻳـﺮ آب ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺷﻮری ﺧﺎک 3 3 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧـﺎک ﻫـﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﻴﺶ و ﺑﻴﻨﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ 3 3 زﻳﺎد - ﻣﺴﺎﺣﺖ ﭘﺎﻛﺘﺮاﺷﻲ - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ 1 - H : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت زﻳﺎد؛M : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻣﺘﻮﺳﻂ؛L : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻛﻢ وU: اﺛﺮ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 41 اداﻣﻪ ﺟﺪول 2 - 2 - ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻧﻮع دوره زﻣﺎﻧﻲ ﺷﺪت ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈﺎر1 ﺷﺎﺧﺺ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﮔﺸﺖ دوره ﺳﺎﺧﺖ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری راﻧﺶ و ﻟﻐﺰش زﻣﻴﻦ 3 3 زﻳﺎد ﻧـﻮع ﺳـﺎزﻧﺪﻫﺎ و ﺟﻬـﺖ و ﻣﻴـﺰان ﺷـﻴﺐ آن ﻫـﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴــﺖ ﮔﺴــﻞ و ﻫــﺎ اﻣﺘــﺪاد آن ﻫــﺎ، ﻣﻮﻗﻴــﺖ وارﻳﺰه ﻫﺎ - ورد آﺑﺮ ﺧﻄﺮ راﻧﺶ و ﻟﻐـﺰش ) ﺷـﺪت و داﻣﻨـﻪ راﻧﺶ و ﻟﻐﺰش ( ﺗﻐﻴﻴﺮ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ 3 3 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ و ﺷﻜﻞ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑـﺮ ﻫﺎ ﺣﺴـﺐ ارﺗﻔﺎع ﻳﺎ ﺑﺎرﻧـﺪﮔﻲ ﻳـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﻳﺠﺎد زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )اﻛﻮﺳﻴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ( 3 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﻣﺴﺎﺣﺖ زﻳﺴﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ 3 3 زﻳﺎد - ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻧﻮع و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﻜﻞ زﻣﻴﻦ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻮاﺣﻞ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ 3 3 3 زﻳﺎد - ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری زﻟﺰﻟﻪ اﻟﻘﺎﻳﻲ 3 3 زﻳﺎد -ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ژﺋﻮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﺤﺪوده ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ ﺟﺎﻧﻮران در ﻣﻨﻄﻘﻪ 3 3 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﻓـﻮن، ﻧﻘﺸـﻪ زﻳﺴـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ، ﻧﻘﺸـﻪ ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔﻲ ﺟﺎﻧﻮران، ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ اﻳﺠﺎد اﻧﻮاع آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ )ﺳﺮو ﺻﺪا، ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر( 3 3 زﻳﺎد - ذرات ﻣﻌﻠﻖ و ﮔﺎزﻫﺎی2 so وnoX وco - ﺣﺠﻢ ﻧﺨﺎﻟﻪ و زﺑﺎﻟﻪ 2 - 5 - 4 - اﺛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻬﻤـﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﺳﺎﻟﻴﺎن اﺧﻴﺮ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋ ای ه ﺑﺮﺧﻮر دار ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ اﺛﺮ ﻛﺎﻟﺒﺪی ﺗﺎر ﻳ ﺨﻲ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ و ﺗﻐﻴﻴـﺮ آن ﻫـﺎ، ﺑﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ ، اﺑﻨﻴﻪ و ﻳﺎدﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺎرﻳﺨﻲ آﺳﻴﺐ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ . آﺳﻴﺐ و ﻟﻄﻤﻪ ﺑﻪ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻧﺎﺷﻲ از دو دﺳﺘﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪ و ﺗ ﺎﺛﻴﺮات اﺳﺖ: اﻟﻒ- ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑ ﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ ﻛﺎﻟﺒﺪ و ﻣﻨﻈﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎی ﺗـﺎرﻳﺨﻲ آﺳﻴﺐ و ﻟﻄﻤﻪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. ب- ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑ ﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ ﻛﺎﻟﺒﺪ، ﺑﺴﺘﺮ و ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎ و آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ آﺳﻴﺐ و ﻟﻄﻤﻪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. 1 - H : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت زﻳﺎد؛M : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻣﺘﻮﺳﻂ؛L : اﺛﺮ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻛﻢ وU: اﺛﺮ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ 42 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 2 - 5 - 5 - اﺛﺮات ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻌﺮف ﭘﺪﻳﺪه ﻣﺘﺪوﻟﻮژی ﻛﻠﻲ آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻫﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻌـﺮف ﭘﺪﻳـﺪه ﻣﻮرد ﺗﺎﺛﻴﺮ )ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﻣﺤـﻴﻂ اﻗﺘﺼـﺎدی و ...( اﺳـﺖ. در اﻳـﻦ روﻳﻜـﺮد ﮔـﺎم ﻫـﺎی زﻳـﺮ ﺑـﺮای اﻧﺠـﺎم آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘ ﺮوژه ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺮا ﺷﻮد: اﻟﻒ- ﻣﺮزﻫﺎی ﭘﺮوژه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﺪوه ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺤـﺪوه ﺗﺎﺛﻴﺮﭘـﺬﻳﺮ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . ب- ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی ﻣﻌﺮف: ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﻫﺪف ﺷﻨﺎﺧﺖ » آﺳﻴﺐ « ﭘﺮوژه ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳـﺖ، ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﭼـﻮن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫ ﻲ، ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک و ﻳـﺎ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎ ی ﻣﻌـﺮف ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ج- ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻌﺮف ﺑﺪون اﺟﺮای ﭘﺮوژه: اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺠﻢ ﻋﻤﺪه ای از ﮔﺰارﺷﺎت و ﻣﺴﺘﻨﺪات را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار و ﻣﻴﺰان ﺷﺎﺧﺺ ﻫـﺎ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ در وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﭘﺮدازد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ )ﻫﻜﺘﺎر(، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤﻲ و زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ و ... ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن در ﺳﺎل ﻫﺎی آﺗﻲ . د- ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻫﺮﻳﻚ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﻛﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﭘﺮوژه اﺳﺖ: در اﻳﻦ ﮔﺎم، از اﺑﺰارﻫﺎی ﭼـﻚ ﻟﻴﺴﺖ، ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ و ﻳﺎ روی ﻫﻢ ﮔﺬاری ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﺜﻼ آﺛﺎر راﻫﺴﺎزی )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ی ﭘﺮوژه( ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﻳﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷـﻮد. د ر ﻣـﻮارد ﭘـﻴﺶ ﮔﻔﺘـﻪ، ﻛـﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻳﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺪورت ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ از ﺟﻤﻠﻪ آن آﺛﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫ- ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﻳﻦ ﮔﺎم، ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ اﺳﺖ، ﺗﻌﻴﻴﻦ وزن و اﻫﻤﻴﺖ ﻫﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ اﺳـﺖ . ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮآوردی از داﻣﻨﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ )ﻣﺜﻼ ﭼﻪ ﺳﻄﺤﻲ از ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ( و ﺷﺪ ت ﺗﻐﻴﻴﺮ )ﻣﺜﻼ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﺰﻳﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ( ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻟﺒﺘﻪ در ﺳﺎﻟﻴﺎن اﺧﻴﺮ ﺗﻼش ﮔﺮدﻳﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ی ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی، اﻳﻦ ارزش ﮔﺬاری )ﻣﻨﻔﻲ ﻳﺎ ﻣﺜﺒﺖ( ﻣﻘﺪاری و ﻛﻤﻲ ﺷﺪه و از ﺣﺎﻟﺖ ﻛﻴﻔﻲ و » ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ « ﺧﺎرج ﺷﻮد . 2 - 5 - 6 - ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ روش ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﺑﺮای ﺑﺮآ ورد آﺳﻴﺐ و ﻟﻄﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎ و اﺑﻨﻴﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ارزﻳـﺎﺑﻲ رﻳﺴـﻚ 1 اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ روش رﻳﺴـﻚ آﺳﻴﺐ ﻳﺎ ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز آﺳﻴﺐ در ﺷﺪت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻳﻦ روش ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻲ ﻧﻴﺎز دارد در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺴﻴﺎری در زﻣﻴﻨﻪ زﻟﺰﻟﻪ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳ ﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﻃﺒﻴﻌﻲ( و رﻳﺴﻚ آﺳﻴﺐ ﺑـﻪ 1- RA (Risk Assessment) ﻓﺼﻞ دوم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 07 / 11 / 94 43 آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ وﻳﮋه ﺳﺪﺳﺎزی ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮ ﺑﺮوز زﻟﺰﻟﻪ اﺳﺖ، ﺗﺒﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﺪل ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 2 - 6 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠـﺎم و ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻣـﺎده 5 آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ اﺟﺮاﻳـﻲ و ﺗﺒﺼـﺮه ﻣـﺎده 2 ﻗـﺎﻧﻮن ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﮔﺮدﺷـﮕﺮی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎﻳﺪار از ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ روﺳﺎ ی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ ، ﻣﺮاﺗﻊ و آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، در ﺑﺤـﺚ ﻣﻴﺮاث ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی ) ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕـﻞ ،ﻫـﺎ و اﺗﻊﻣﺮ آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر ( از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ. 2 - 6 - 1 - ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺼﻮب 1353 ، ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎ ﻳﻲ از ﺳـﺮزﻣﻴﻦ اﻳﺮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎر ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﻮب ﺷﺪ ه اﻧﺪ. ﻧﻮاﺣﻲ دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻫﺎ ی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻜﺎر ﻣﻤﻨـﻮع، رودﺧﺎﻧـﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه، ﺗﺎﻻب، ﺗﺎﻻب ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﻛﺮه ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻗﺮار دارﻧﺪ . در ﺣـﺎﻟﻲ ﻛـﻪ ﺗـﺎﻻب ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﻛﺮه از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه از ﺳﻮی ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﻃﺒﻴﻌـﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻃ ﺒﻘﻪ ﺷﻜﺎر ﻣﻤﻨﻮع از اﺑﺘﻜﺎرات ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ آﻳﺪ . 2 - 6 - 2 - وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی )ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮاﺗﻊ و آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺎد ﻗﻮاﻧﻴﻦ » ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ ﻛﺸﻮر « و ﺣﻔﻆ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ذﺧﺎﻳﺮ ﺟﻨﮕﻠـﻲ ﻛﺸـﻮر، ﭘﻬﻨـﻪ و ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ و ﻳﺎ ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه ﻫﺎی ﺟﻨﮕﻠﻲ و ﺑﺮﺧﻲ از ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی )ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮاﺗﻊ و آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺸﻮر( ﻗﺮار دارد. اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎ اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﺎک ﻛﺸﻮر و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎﻳﺪار از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﻣﺎ ﺑـﻪ دﻟ ﻴـﻞ ارزش ﻫـﺎی ﺧـﺎص ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﻮﻋﺎ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪه اﻋﺼﺎر ﻛﻬﻦ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﺧﺰری ﺑﺎ ﻗﺪﻣﺘﻲ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺳﺎل( و ﻳﺎ ﻣﻮﺛﺮ در ﻧﺤﻮه ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺗﺎرﻳﺦ و ﺗﻤﺪن اﻳﺮان زﻣﻴﻦ ﺑﻮده اﻧﺪ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺑﻠﻮط زاﮔـﺮس( ﻣـﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان » ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ « در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻮر د ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ. 3 ﻓﺼﻞ3 ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 47 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 3 - 1 - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺟﻨﺒﻪ یﻫﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫ ﻨﮕﻲ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮده در و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮد ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ اﻳﻦ در ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ارﺗﺒﺎط، اﻟﺰاﻣﺎت ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ رﻋﺎﻳـﺖ ﺷـﺪه و ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎدات ﻃـﺮح در ﺗﻘﺎﺑﻞ آن ﺑﺎ ﻗﺮار ﻫﺎ ﻤﻲﻧ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻟﺰام آور ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻋﺎم و ﺗﺼـﻮﻳﺐ رﺳـﻴﺪه اﺳﺖ و اﻧﻮاع ﻣﻴﺮاث ﻣﺎدی، ﻣﻌﻨﻮی و ﻃﺒﻴﻌﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ اﻣﺎ ،ﺷﻮد ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮاردی ﺑﺮ ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﺎﻛﻴـﺪ دارﻧـﺪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮﺷﻤﺮد : – ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ : اﺳﺎس ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻣﺎده اﻳﻦ ﺳﻮم ﻗﺎﻧﻮن ، ﺑﺮرﺳـﻲ یﻫـﺎ ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری ، ﭘﮋوﻫﺶ یﻫﺎ ﻣﺮدم ﺷﻨﺎﺳﻲ، اﻧﺴﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ زﻳﺴﺘﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻛﺸـﻮر ﺑﻨﺪ )4(، ﭘﮋوﻫﺶ در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﻨﺮﻫﺎی ﺳﻨﺘﻲ و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ، اﺣﻴﺎ و رﺷﺪ آن ﺑﻨﺪ ) ﻫﺎ5(، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ در و اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻠﻴﻪ اﻣﻮاﻟﻲ ﻛﻪ دارای ارزش یﻫﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﻮده و ﺟـﺰ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻣﺴﻮول ﺿﺒﻂ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ) ﺑﻨـﺪ 9 (و ﺗﺸـﻮﻳﻖ ﻣـﺮدم ﺑـﻪ ﻣﺸـﺎرﻛﺖ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ یﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﺣﻔﻆ و اﺣﻴﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﻧﻈـﺎرت ) آن ﺑـﺮ ﺑﻨـﺪ 20 ( از وﻇـﺎﻳﻒ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ 1 . – ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﻓﻖ در 1404 ﻫﺠﺮی ﺷﻤﺴﻲ2 :اﻳﻦ در ﺳـﻨﺪ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳـﺎﻓﺘﮕﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻳﺮاﻧﻲ اﻓﻖ در اﻳﻦ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﻘﺘﻀﻴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﻴﺎن ﺧﻮد اﺳﺖ ﺷﺪه . – ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺸﻮر در : ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺳﻨﺪ اﺻﻠﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﻣﺴﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻛﺸﻮر در ﻃﻮل دوره ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ، ﻣﻮاد ﻣﺘﻌﺪدی در ارﺗﺒﺎط ﺑـﺎ ﺟﻨﺒـﻪ یﻫـﺎ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻮاردی آن از ﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل در ﻓﺼﻞ اول از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﻢ دارای ﻋﻨﻮان ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺳﻼﻣﻲ ـ اﻳﺮاﻧﻲ اﺳﺖ در و ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ آن ﺿـﺮورت ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﺷﺪه در . ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، اﺑﻌﺎد ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در و ﻣﻮاردی ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ، اﻳﻦ از ﺑـﺎ رو ﻧـﻮع ﻃـﺮح، ﻣـﻮاد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ از ﻻزم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر اﺳﺘﺨﺮاج و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . – ﻧﻈﺎم ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﻛﻼن ﻛﺸﻮر ﺑﺎ : ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﻬﻤـﻲ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺷﻴﻮه زﻧﺪﮔﻲ اﻓﺮاد اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺑﻲ و ﻛﻨﺪ ﺗﻮﺟﻬﻲ و آﺛﺎر ﺑﻪ ﭘﻴﺎﻣـﺪﻫﺎی اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ﻧﺘـﺎﻳﺞ زﻳﺎﻧﺒﺎر و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺟﺒﺮاﻧﻲ در زﻣﻴﻨﻪ یﻫﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد، ﻟـﺬا رﺻـﺪ آﺛـﺎر و ﭘﻴﺎﻣـﺪﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ در ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ )91528 ( 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ در ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ )132295 ( 48 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻃﺮح ﻫﺎ، ﭘﺮوژه و ﻫﺎ اﻗﺪاﻣﺎت و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮﮔﺬاری ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳـﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﻣـﻮارد ذﻛـﺮ ﺷـﺪه در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻣﺴـﺎﻟﻪ ای ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ ﻋﺪم و ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑﺎﻋـﺚ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧـﺎﻣﺘﻮازن و ﭘﻴـﺪاﻳﺶ ﻣﻌﻀـﻼت و ﺑﻌﻀـﺎ ﺑﺤﺮان یﻫﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺳﻄﻮح و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﺮدی، ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲ ) ﺷﻮد ﻣﻘﺪﻣـﻪ ﻧﻈﺎﻣﻨﺎﻣـﻪ (. ﺑـﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده 2 از ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ، دوﻟﺖ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻘﺸـﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻛﺸـﻮر و ﻧﻈﺎﻣﻨﺎﻣﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﺟﺪﻳﺪ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ3 . – ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻠﻲ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ اﻳﻦ در : ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان آن در ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﮔﻴﺮی ﻣﻠﻲ یﻫﺎ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ در و راﺳﺘﺎی ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺗﻨﻈﻴﻢ اﺳﺖ ﺷﺪه ﻫﻤﺮاه رﻓﻊ ﺑﺎ ﻣﺤﺮوﻣﻴﺖ ﺑـﺮ ،ﻫـﺎ ﺣﺮاﺳﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﺷﺪه ﺑﺮ . اﺳﺎس ﺑﻨﺪ 13 از ﻣﺎده 1 اﻳﻦ ﻣﺼﻮﺑﻪ، ﺣﺮاﺳﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﺳﺘﻘﺮار ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ، وﻳﮋه در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﻴﺮاﺛﻲ، ﻣﺤـﺪود ﻧﻤـﻮدن ﻳـﺎ و ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺗﻮﺳﻌﻪ آن در ﻫﺎ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ ﺑﻪ ، ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺟﻬﺖ ﮔﻴﺮی ﻣﻠﻲ یﻫﺎ آﻣﺎﻳﺶ ﺳـﺮزﻣﻴﻦ ﺑـﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ رود4 . – ﻣﻠﻲ ﺳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺘﺎن اﻳﻦ در : ﻫﺎ ﺳﻨﺪﻫﺎ در ﻛﻪ راﺳﺘﺎی ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧـﺪاز ﻛﺸـﻮر ﺳﺎل در1404 در و ﺳﻄﺢ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﺳﺘﺎن یﻫﺎ ﻛﺸﻮر ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻫﺪاف، راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت اوﻟﻮﻳﺖ دار ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺷﺪه اﻳﻦ در . ﺳﻨﺪﻫﺎ، ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ ﺗﺼﻮﻳﺮی از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺟﻠﻮه یﻫـﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻣﺴﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎن اراﺋﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻻزم اﻻﺟـﺮا ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر ﻣـﻲ روﻧـﺪ در . اﻳـﻦ ارﺗﺒـﺎط، ﻣﺮاﺟﻌـﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ آﻣﺎﻳﺶ اﺳﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺮح یﻫﺎ ﺟـﺎﻣﻊ اﺳـﺘﺎﻧﻲ و ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﻣﺼـﻮب و اﺳﺘﺨﺮاج اﻟﺰاﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻟﺰاﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ در ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ )851663 ( 4 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗ ﻮاﻧﻴﻦ در ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ )124494 ( ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 49 وﻇﺎﻳﻒ ﻛﺎرﺷﻨﺎس اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻣﻮﺛﺮ – ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر : ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺮای اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن در ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎی ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﻓﻖ در 1404 ﻫﺠﺮی ﺷﻤﺴﻲ : ﺑﺮرﺳـﻲ وﺿـﻌﻴﺖ اﺟـﺮای اﻳـﻦ ﺳـﻨﺪ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺸﻮر : ﺑﺮرﺳﻲ و اﻧﻄﺒﺎق اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺎ ﻣﺒﺎﺣـﺚ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ – ﻧﻈﺎم ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﻛﻼن ﻛﺸﻮر : ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ اﺟ ﺮای اﻳﻦ ﻧﻈﺎﻣﻨﺎﻣﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻫـﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻠﻲ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ : ﺑﺮرﺳﻲ و اﻧﻄﺒﺎق اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻠﻲ آﻣﺎﻳﺶ – ﻣﻠﻲ ﺳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺘﺎن :ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻧﻄﺒﺎق اﺟﺮای ﻃـﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺑـﺎ آب ﻣﺒﺎﺣـﺚ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻠﻲ ﺳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎن – ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺎﻳﺮ اﺳﻨﺎد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 3 - 2 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﭘﻴﺶ از ﺑﻴﺎن اﻫﻤﻴﺖ و روش ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻻزم اﺳﺖ در ﺑﺎره ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﻌﺮﻓـﻲ و ﺷـﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )اﻗﺪ ام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای( و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻻزم اراﺋﻪ ﺷﻮد. 3 - 2 - 1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺿﺮورت دارد ﺗﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﻴﺰ در ﻛﻨﺎر ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﻓﻴﺰﻳﻚ ﭘﺮوژه و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اﻧﺠﺎم آن ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺻﻮرت ﺑﮕﻴﺮد. ﻣﺤﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح ﻃـﺮح در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮرد ﺗ ﻮﺟﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد ﻧـﺎﻇﺮ ﺑـﺮ وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎ ، ﺷـﺮاﻳﻂ و ﺑﺴـﺘﺮﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺪف ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﺤﺪوده آن ﻃﺮح اﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﺗﺒﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﺗ ﺮ ﻧﻮع، داﻣﻨﻪ و ﻗﻠﻤﺮو اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ﺑﻴﺎﻧﺠﺎﻣـﺪ . ﺑـﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ اﻳﻦ روﻳﻜﺮد، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ آن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻃﺮح ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ذﻛﺮﺷـﺪه، 50 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄ ﺎﻟﻌﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪی ﻧﺤﻮه ﺗﻌﻴﻴﻦ آن ﻣﺸﺨﺺ ﺷـﺪه اﺳـﺖ. ﺿﺮورت دارد ﻣﺸﺎور اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح، ﻣﺤﻮرﻫﺎی زﻳﺮ را در ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﺎﻳﺪ5 . – ﻣﻌﺮﻓﻲ اﺟﻤﺎﻟﻲ ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮی و روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ )ﻣﺮزﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه( ﻃﺮح – وﻳﮋﮔﻲ یﻫﺎ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ) ﻣﺮزﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ( ﻃﺮح )ﺗﻌﺪاد، ﻧﺴﺒﺖ ﺟﻨﺴﻲ، ﻣﻬـﺎﺟﺮت، رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ، ﺑﻌﺪ ﺧﺎﻧﻮار، وﺿﻌﻴﺖ ﺷﻐﻠﻲ، ﻣﻴﺰان ﺑﺎﺳﻮادی، ﻣﻴﺰان اﺷﺘﻐﺎل و ﺑﻴﻜﺎری و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ( – وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ) ﻣﺮزﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ( ﻃﺮح )ﺗﻨـﻮع ﻗـﻮﻣﻴﺘﻲ، زﺑـﺎﻧﻲ و ﻣـﺬﻫﺒﻲ ﺳﺎﻛﻨﺎن، ﭘﺎﻳﮕﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺳﺎﻛﻨﺎن، ﻣﻨﺸﺎ اﺻﻠﻲ ﺳﺎﻛﻨﺎن و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻃﺮح ﻫﺎ( – ﺗﻮﺟﻴﻬﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻃﺮح )ﺿﺮورت اﺟﺮای ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ( – ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح در ﻣﻨﻄﻘﻪ – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ذی ﻧﻔﻊ و ذی ﻧﻔﻮذ در اﺟﺮای ﻃﺮح – ﻣﻴﺰان و ﻧﻮع ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﻮﻣﻲ در اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس اﺳﻨﺎد و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس اﺳﻨﺎد ﺞﻳﻧﺘﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﭘﻴﺶ – ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺑﺎره ﭘﻴﺎﻣﺪ و ﻫﺎ رﻳﺴﻚ یﻫﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺟﺮای ﻃـﺮح و ... ﺑـﺮ اﺳـﺎس اﺳـﻨﺎد ﻧﺘـﺎ و ﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه، اﺣﺘﻤﺎﻻ در ﮔﺰارش ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، اﻣـﺎ ﻻزم اﺳـﺖ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﺎﻻ را در ﻣﻌ ﺮﻓﻲ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ. 3 - 2 - 2 - ﺗﻌ ﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﺎن ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ دﻳﮕـﺮ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎ ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻊ ﺗﺮ ی روﺑـﺮو ﻫﺴـﺘﻨﺪ. ﺑـﺮای ﻣﺜـﺎل اﻏﻠـﺐ اوﻗـﺎت، ﻣﺮزﻫـﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳ ﺎن، در ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠﻪ( ﻳﺎ ﻧﻘﺎط و ﺧﻄﻮﻃﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻋﻤﺮاﻧﻲ در آن اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد . اﮔﺮ آن ﻫـﺎ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺜﻼ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ ﺑﻌﺪ از ﻛﺎﻧﺎل اﺣﺪاﺛﻲ، ﻫﻴﭻ ﻧﻮع اﺛﺮ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﻳﺎ در ﺣﺮﻳﻢ ﻃﺮح اﺛﺮ ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺴﺖ، ﺣﻮزه ﻋﺮﺻﻪ ) ﻣﺪاﺧﻠﻪ ( ﭘﺎﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﻣﺎ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺮزﻫﺎ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﺳﺘﻘﺮار اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ آن ﺳﻮی ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی اﺣﺪاﺛﻲ زﻧﺪﮔﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد. ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﺤﺪوده ﻃـﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑﺮای اﻧﻮاع ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ. 5 - ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ زﻳﺎدی از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺘﺨﺮاج ﻛﺮد. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 51 ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﻫﻤﭽﻮن دﻳﮕﺮ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻋﻤﺮاﻧﻲ – در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺮ روی ﮔـﺮوه ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ اﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮای ﻫﻤﻪ ﮔﺮوه ﻫﺎ ﻳﻜﺴﺎن ﻧﻴﺴـﺖ، ﺗﻨﻬـﺎ ﻣﻌـﺪودی از ﮔـﺮوه ﻫـﺎ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﻳﻦ آن ﻫﺎ را ﭘﺬﻳﺮا ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻃﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی ﻣﻘﺘﻀﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد. ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ا ﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮدن ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دارد ﻟﺬا اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﺧﻲ اﻟﮕﻮﻫﺎ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ و ﻧﻈﺮی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻧﻘﺶ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای در ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺮزﻫـﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﺋﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ دو روش ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌ ﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻟﺒﺘﻪ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ روش ﻫﺎ ی ﻧﻮ و ﻳﺎ روش ﻫﺎ ی اﺑﺘﻜﺎری دﻳﮕﺮی را ﺑﺮ اﺳﺎ س ﻣﻨﻄﻖ و اﺳﺘﺪﻻل اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ. 3 - 2 - 2 - 1 - :روش اول روش ﻫﺎ ی داﻣﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﮕﻮی داﻣﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟ ﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤـﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﺤﺪوده اﺟﺘﻤﺎع ﻫﺪف را در ﺳﻪ ﺣـﻮزه ﻋﺮﺻـﻪ )ﻣﺪاﺧﻠـﻪ(، ﺑﻼﻓﺼـﻞ )ﺣـﺮﻳﻢ( و ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد. در اﻳﻦ روش، اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺣـﻮزه ﺎ ﻫـ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای در ﺻﻮرت اﺟﺮا ﺗﺎ ﭼﻪ ﺷﻌﺎع و داﻣﻨﻪ ای ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺧـﻮد را اﺷـﺎﻋﻪ دﻫﺪ. ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺳﻪ ﮔﺮوه ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اوﻟﻴﻪ )ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ(، ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ )ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ( و اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ )ﻓﺰاﻳﻨـﺪه( و ﻳـﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ دﻳﮕﺮی ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺪت و ﺿﻌﻒ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ اﻟﮕﻮ، ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺨﺮﻳﺐ، ﺗﻬﺪﻳﺪ و ﻳﺎ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻳﻦ روﻳﺪاد ﺑﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت و ﻳﺎ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ذﻳﻨﻔﻊ آن واﻗﻊ در ﺳﻪ ﻣﺤﺪوده، ﻣﺮزﻫﺎ ﻳﺎ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑـﺮای ﻣﺜـﺎل زﻳـﺮ آب رﻓـﺘﻦ ﻳـﻚ ﻗﺒﺮﺳﺘﺎن ﻳﺎ واﻗﻊ ﺷﺪن آن در ﻣﺨﺰن ﺧﺮوﺟﻲ ﻳﻚ ﺳﺪ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻳﻚ روﺳﺘﺎﺳـﺖ و ﻓﻘـﻂ آن روﺳـﺘﺎﻳﻴﺎن از آن اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺎ آن ﻃﺮح ﻓﻘﻂ در آن روﺳﺘﺎ ﺑﺮﻣﻲ اﻧﮕﻴﺰد. از اﻳﻦ رو ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻃﺮح ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣﻮزه ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠـﻪ( ﻧﺒﻮده و ﺿﺮورت دارد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻴﺮاﺛﻲ ﻓﻘﻂ در اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺴﺘﻘﺮ در آن روﺳﺘﺎ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد. ﺑﺮﻋﻜﺲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎرﮔﺎه اﻣﺎم زاده ای در ﻣﺴﻴﺮ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد و ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺳﺪ آن ﺑﺎرﮔﺎه زﻳﺮ آب ﺑـﺮود. در اﻳـﻦ ﺟـﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻧﺎﺷﻲ از ﭼﻨﻴﻦ روﻳﺪادی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺠﻤ ﻮﻋﻪ روﺳﺘﺎﺋﻲ و ﻳﺎ ﺷﻬﺮی ﻛﻪ در ﻋﺮﺻﻪ و ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺮﺳﺪ و واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ و اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ را در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰد از اﻳﻦ رو ﻗﺎﻋﺪﺗﺎ ﺣـﻮزه ﻫـﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ. ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﺧﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻓﺎﺿـﻠﻲ، 1389 ؛ وﻧﻜﻠـﻲ و دﻳﮕـﺮ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﻮزه داﻣﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد. 52 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 3 - 2 - 2 - 2 - روش دوم: ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ روش در واﻗﻊ ﺑﺎ اﻟﻬﺎم از روش اول ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ات، ﺣـﻮزه ﻫـﺎی اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ روش اول در ﺳـﻪ ﻣﺤـﺪوده ﻋﺮﺻﻪ، ﺣﺮﻳﻢ و ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. در اﻳﻦ روش ﻣﺮزﻫﺎ ی ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌ ﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻴـ ﻣ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی )ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی( و ﻣﻌﻨﻮی )ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ از ﻧﻈﺮ ارزش ﻫـﺎ ی ﻣـﺬﻫﺒﻲ، ﻫﻮﻳﺖ ﻣﻠﻲ، ﻣﺤﻠﻲ و ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ( ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﺮ اﺟﺘﻤﺎع ﻳﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺣﺪاﻛﺜﺮ در ﭼﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋ ﻲ ﻧﻔﻮذ ﺧﻮد را از ﻧﻈﺮ ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی ﮔﺴﺘﺮاﻧﻴﺪه ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ در ﭼﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺗﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاری را در اﺑﻌﺎد ﻣـﺬﻛﻮر دارد ﺗـﺎ ﺑﺘـﻮان وﺿـﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ را از ﻧﻈﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﻪ و ﺑﺮآورد ﭘﻴﺶ و ﺑﻴﻨﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ از ﻲﻧﺎﺷ ات اﺟﺮا ﺎتﻴﻋﻤﻠ ی ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ آن ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻖﻴ دﻗ یا دﺳﺖ ﺎﻓﺖﻳ . از اﻳﻦ رو ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده آب، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮﻧﻲ را از ﻧﻈﺮ ﻣﺎدی ﻳﺎ ﻣﻌﻨﻮی ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜـﺮد اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﺳ ﺖ. در ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ ذﻳـﻞ، ﺷـﻴﻮه اﻧﺘﺨـﺎب ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﺣﻮزه ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ در ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﺣـﻮزه ﻫـﺎ از اﻫﻤﻴﺖ و ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی و ﻳﺎ ﻣﻌﻨﻮی در ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣـﺪﻧﻈﺮ در اﺟﺘﻤ ﺎع وا ﻗﻊ در آن ﺣﻮزه اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد. ﺟﺪول 3 - 1 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺣﻮزه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠﻪ( ﺣﺮﻳﻢ )ﺑﻼﻓﺼﻞ( ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ )ﻓﺮاﮔﻴﺮ( ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻴﻦﻳﭘﺎ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺪارد ﺑﺎﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻴﻦﭘﺎﻳ ارزش ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻧﺪارد ﺑﺎﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻴﻦﭘﺎﻳ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 53 اداﻣﻪ ﺟﺪول 3 - 1 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ واﻗﻊ در ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺣﻮزه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠﻪ( ﺣﺮﻳﻢ )ﺑﻼﻓﺼﻞ( ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ )ﻓﺮاﮔﻴﺮ( ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ اﻫﻤﻴﺖ آن در ﻫﻮﻳﺖ ﻣﻠﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻴﻦﻳﭘﺎ ﻧﺪارد اﻫﻤﻴﺖ آن در اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺤﻠﻲ از ﻧﻈﺮ ﻫﻮﻳﺘﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻦﻳﻴﭘﺎ ﻧﺪارد ﻣﺜﺎل: اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﮕﻮی داﻣﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﻗﺒﺮﺳﺘﺎﻧﻲ ﻗﺪﻳﻤﻲ واﻗﻊ در ﻳﻚ روﺳﺘﺎ ﻛﻪ ﺑﺮای آﻧﺎن ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺎ ارزش اﺳﺖ در ﻣﺨﺰن )درﻳﺎﭼﻪ( ﺳـﺪ ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺪ اﺣﺪاث ﮔﺮدد، آن ﻗﺒﺮﺳﺘﺎن ﺑﻪ زﻳﺮ آب ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ. در اﻳـﻦ ﻗﺒﺮﺳـﺘﺎن ﻓﻘـﻂ ﻣﺮدﮔـﺎ ن ﻫﻤـﺎن روﺳـﺘﺎ دﻓـﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت اﻃﺮاف آن ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ واﺑﺴـﺘﮕﻲ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻗﺒﺮﺳـﺘﺎن ﻧﺪارﻧـﺪ. از اﻳـﻦ رو ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﺮز ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب )ﺳﺪ( ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، روﺳﺘﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﻗﺒﺮﺳﺘﺎن واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ. ا ﻣﺎ اﮔﺮ اﻳﻦ ﮔﻮرﺳﺘﺎن در ﺣﺎﺷـﻴﻪ ی اﻣـﺎﻣﺰاده ﻳـﺎ ﺑﻨـﺎی ﻣﻘـﺪس دﻳﮕـﺮی ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺮدم آﺑﺎدی ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آن ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺗﻤﺎﻣﻲ آن روﺳﺘﺎﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ی ﻃﺮح ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ، ﺿـﻤﻦ آن ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ درﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﺷﻬﺮت ﻣﻜﺎن ﻣﻘﺪس در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی وﺳﻴﻊ ﺗﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻓﻜﺎر ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﺮﻣﺘﺎﺛ ﺳﺎزد. در اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺮ ﻛﺪام از روش ﻫﺎ ی اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺿﺮورت دارد ﺗﺎ از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ذﻳـﻞ ﺟﻬﺖ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﺮزﻫﺎی دﻗﻴﻖ ﺗﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را اﺧﺬ ﻛﺮد: – ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﻨﺎد آرﺷﻴﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺘﻮﻟﻲ در ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻣﻴـﺮاث ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ از ﭼﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدی و ﻳﺎ ارزﺷﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. – ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﻠﻌﺎن ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻳﺎ ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را از ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻨـﻮی و ﻣـﺎدی ﺗـﺎ ﭼـﻪ ﻣﻘﻴﺎﺳﻲ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺜﻼ ﺧﺎدﻣﺎن و زوار ﻳﻚ اﻣﺎم زاده ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻨﺪ ﻣﺮزﻫﺎی ﻧﻔﻮذ آن را در اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﺰﻧﻨﺪ. 3 - 2 - 3 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﭼـﺎرﭼﻮب ﻣﻔﻬـﻮﻣﻲ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳـﻦ 54 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﻮرﻫﺎ و ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ آن ﻫﺎ اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻣﺸﺎور ﻃﺮح ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺮح، ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﺟﺘﻤﺎع ﻫـﺪف در ﻧﻘﺎط ﻣﻜﺎﻧﻲ و زﻣﺎﻧﻲ ﺧﺎص ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﺤﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮی را ﻟﺤﺎظ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و ﻳﺎ ﻣﺤﻮرﻫﺎ و ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اراﺋـﻪ ﺷﺪه را ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ. در روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺤﻮرﻫﺎ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻲ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺑﭙـﺮدازد ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺨﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ دارﻧﺪ. در واﻗﻊ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﻳﻦ روﻳﻜﺮد ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻣﺴـﺎﻟﻪ ﻳـﺎ ﭘﺪﻳـﺪه ای اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺪﻳﺪه ای اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺷﻮد و اﺟﺘﻤـﺎع ﻫـﺪف را ﻣﺘـﺎﺛﺮ ﻛﻨﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و اﺑﻌﺎد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن در ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺿﺮورت دارد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻮد؛ زﻳﺮا ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎﻳـﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ اﺗﻔﺎﻗﺎﺗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻦ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ اﺟﺘﻤﺎع ﻫـﺪف از ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻃـﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﺲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع، ﺑﺤﺜﻲ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻮاب اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ دار د اﻣﺎ اﻳﻨﻜﻪ اﮔـﺮ ﻛﻨﺘـﺮل و ﻧﻈـﺎرت ﻻزم ﺑـﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺑﺮوز و رﺷﺪ اﻧﺤﺮاﻓﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺗﺨﺮﻳﺐ و آﺳـﻴﺐ رﺳـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ آن ﺑﺎﺷﺪ، در روﻳﻜﺮد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻤﻲ ﮔﻨﺠﺪ و ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻴﺴﺖ. 3 - 2 - 3 - 1 - اﻗﺘﺼﺎد ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻳﻜﻲ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎی ﮔﺮدﺷﮕﺮی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻘﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای در روﻧﻖ و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺤـﺪوده ﻣﻴـﺮاث دارد. ﺳﻬﻢ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﺤﺪوده ﻣﻴﺮاث از ﭼﻨﺎن ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﻛـﻪ ﻛﻢ ﺗﺮ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ آﻳﺪ ﻣﺠﺮﻳﺎن و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ اﻳـﻦ ﻇﺮﻓﻴـﺖ را ﻧﺎدﻳـﺪه ﺑﮕﻴﺮﻧـﺪ؛ ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ اﻗﺘﺼـﺎد ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﻮری ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻮده و ﺿﺮوری اﺳﺖ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻮﻧﺪ. زﻳﺮا ﻛﺎرﻛﺮد اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ا ﻫﻤﻴـﺖ آن را ﺑـﺮای اﺟﺘﻤـﺎع ﻫﺪف ﺑﻴﺶ از ﭘﻴﺶ ﻛﺮده اﺳﺖ. ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﺰانﻴﻣ – ﺣﻀﻮر ﮔﺮدﺷﮕﺮان ﺰانﻴﻣ – اﺷﺘﻐﺎﻟﺰا و ﻳﻲ درآﻣﺪزا ﺮاثﻴﻣ ﻳﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻧﻘﺶ – ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺢﻳﺗﻔﺮ در ﻓﺮاﻏﺖ ﺳﺎﻛﻨ ﺎن – ﺮاثﻴﻣ یﻫﺎﺖﻴﻇﺮﻓ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻧﻈﺮ از ﻲ ﺳﺎﻛﻨ ﺎن 3 - 2 - 3 - 2 - ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻮری در ﺟﻬﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﺮدم در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻜﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﺧﻮد و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ. ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، اﻣﻜﺎن ﻳﺎ اﻣﺘﻨﺎع اﺟﺮای ﻃﺮح را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 55 – ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﺰانﻴﻣﺑﺮ ﻲ اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ ﺳﺎﻛﻨ ﺑﻪ ﻦﻴ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻘﺶ – ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ اﻧﺴﺠﺎم ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻘﺶ – ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ اﺳﻜﺎن ﻣﺮدم آن در ﻣﻨﻄﻘﻪ – ﻧﮕﺮش ﻣﺮدم ﺗﺮﺟ در ﻴﺢ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺮ آب ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ 3 - 2 - 3 - 3 - ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻫﺴﺘﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﻳﻚ ﻃﺮف و ارﺗﺒﺎط ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ آن ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻴﺮاث از ﻃﺮﻓﻲ دﻳﮕﺮ، ﻳﻜﻲ از ﻣﺤﻮرﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺖ. ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑـﻴﻦ اﻳـﻦ دو، ﻧﻘﺸـﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ در ﻫﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﺪوده دارد. از اﻳﻦ رو ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻂ و ﺑﺴﺘﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ را داﺷﺖ. ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: آداب – و رﺳﻮم ﺳﺎﻛﻨ ﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺮاثﻴﻣ ﮕﺎهﻳﺟﺎ – ﻓﺮﻫﻨﮕ در ﻲ زﻧﺪﮔ ﻲ روزﻣﺮه – ﺑﺎورﻫﺎ ارزش و یﻫﺎ ﺳﺎﻛﻨ ﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺮاثﻴﻣ ﮕﺎهﻳﺟﺎ – ﻓﺮﻫﻨﮕ ﺖﻳﻫﻮ در ﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ﺳﺎﻛﻨ ﻴﻦ ﻗﺪﺳ ﺰانﻴﻣ – ﻲﻋﺮﻓ ﺎﻳ ﻲ ﺑﻮدن ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ روش – یﻫﺎ ﻲﺑﻮﻣ و ﻲﺳﻨﺘ ﺣﻔﻆ ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ 3 - 2 - 3 - 4 - ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻬﺎدی در ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ و ﻣﺮدﻣـﻲ و دوﻟﺘـﻲ و ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﺑـﻴﻦ آن دو اﺳـﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻮر ی در ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ آن، ﻧﻘﺸﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ در ﺷـﻨﺎﺧﺖ وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﻴﺮاث از ﻧﻈﺮ اﻫﻤﻴﺖ آن ﺑﺮای دوﻟﺖ و ﻣﺮدم دارد ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ در ﭘﻴﺸﺒﺮد ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺟﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب و اﻣﺘﻨﺎع و ﻳﺎ اﺻﻼح آن ﻣﻮﺛﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد. ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: – ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺳﺎزﻣﺎن یﻫﺎ ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد در ﻣﻨﻄﻘﻪ در راﺑﻄﻪ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻧﻘﺶ – ﻧﻬﺎدﻫﺎ ی و ﻲﻣﺤﻠ ﺳﺮاﺳﺮ ی در ﻲ دوﻟﺘ راﺑﻄﻪ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ 3 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻮرﻫﺎ و ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اراﺋﻪ ﺷـﺪ ه ﺟﻬـﺖ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻧﺤﻮه ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ ﺗﻔﻜﻴﻚ روش ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﮔﺮدآوری، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎ و ﺷﻴﻮه ﮔﺰارش آن در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﺪول )3 - 2( .اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ 56 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول3 - 2 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﻮر ﻣﻮﻟﻔﻪ روش ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﮔﺮدآوری ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی اراﺋﻪ ﮔﺰارش1 اﻗﺘﺼﺎد ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻴﺰان ﺣﻀﻮر ﮔﺮدﺷﮕﺮان اﺳﻨﺎدی ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﻣﻮﺟﻮد اﺳﻨﺎد ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻣﻴﺰان اﺷﺘﻐﺎﻟﺰاﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ، روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و اﺳﻨﺎدی ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﻣﻮﺟﻮد ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ، ﻛﺴﺒﻪ، ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی و اﺳﻨﺎد ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ، ﻋﻜﺲ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻣﻴﺰان درآﻣﺪزاﻳﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ، روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و اﺳﻨﺎدی ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﻣﻮﺟﻮد ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ، ﻛﺴﺒﻪ، ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی و اﺳﻨﺎد ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ، ﻋﻜﺲ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻴﺮاث در ﺗﻔﺮﻳﺢ و ﻓﺮاﻏﺖ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﻧﻈﺮ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻴﺰان اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﻧﺴﺠﺎم ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در اﺳﻜﺎن ﻣﺮدم در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺘﻦ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻧﮕﺮش ﻣﺮدم در ﺗﺮﺟ ﻴﺢ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺮ آب ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ،ﻫﺎ ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻓﺮﻫﻨﮓ آداب و رﺳﻮم ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺘﻦ، ﻋﻜﺲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در زﻧﺪﮔﻲ روزﻣﺮه ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ، ﻋﻜﺲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﺎورﻫﺎ و ارزش ﻫﺎی ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ، ﻋﻜﺲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﻫﻮﻳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻣﻴﺰان ﻗﺪﺳﻲ ﻳﺎ ﻋﺮﻓﻲ ﺑﻮدن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ و روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ، ﺟﺪاول، آﻣﺎره ﻫﺎ، ﻧﻤﻮدارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ روش ﻫﺎی ﺳﻨﺘﻲ و ﺑﻮﻣﻲ ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و اﺳﻨﺎدی ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه، ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ، ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ، ﻋﻜﺲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ 1 - ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﺤ ﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﻴﻮه ﺑﺮای اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد و ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 57 اداﻣﻪ ﺟﺪول 3 - 2 - ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﻮر ﻣﻮﻟﻔﻪ روش ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﮔﺮدآوری ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی اراﺋﻪ ﮔﺰارش2 ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ در ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد در ﻣﻨﻄﻘﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ روش ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و اﺳﻨﺎدی ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ، ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ، ﻣﻄﻠﻌﻴﻦ ﻛﻠﻴﺪی و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﻧﻘﺶ ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﻲ در ﺳﻄﻮح ﻣﺤﻠﻲ و ﻣﻠﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ روش اﺳﻨﺎدی ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﺘﻦ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ 3 - 4 - روش ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ3 اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، ﺿـﺮوری اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، روﻳﻜﺮد ﻧﻈﺮی و در ﭼﺎرﭼﻮب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز اﻗـﺪام ﻛـﺮد. در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ، ﭼـﺎرﭼﻮب ﻛﻠـﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. 3 - 4 - 1 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻮﺟﻮد وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﻴﻦ و ﺗﻌﻴﻴﻦ داﻣﻨﻪ آﺛﺎر ﻃﺮح ﺑﺮ ذی ﻧﻔﻌﺎن )ﺑﺎزﻧﺪﮔﺎن و ﺑﺮﻧﺪﮔﺎن اﺟﺘﻤﺎع ﻫﺪف در داﻣﻨﻪ ﻣﺮزﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻳﻜﺮد و ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻈﺮی ﺧـﻮد، ﺑـﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮ ات و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﭙﺮدازد. از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، داﻣﻨﻪ ﻳـﺎﺑﻲ و ﺑـﺮآورد اﺛـﺮات ﻃـﺮح ﺑـﺮ وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ؛ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻧﻈﺮ را در ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷﻤﺎره 4 - 3 وارد ﻧﻤﻮده ﺗﺎ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺛﺮات در اﺑﺘﺪای اﻣﺮ و اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی و ﺑﺮآورد آن ﻫﺎ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ. ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد در اﻳﻦ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ داﻣﻨﻪ ﻧﻔﻮذ و ﻧﻮع و ﺷﺪت ﺗـﺎﺛﻴﺮ ات اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳـﺖ. اﻳـﻦ ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﮔﺮوه و ﻳﺎ ﻧﻬﺎد ذی ﻧﻔﻊ ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدد )ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔﻲ ﻳﺎ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺮ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ذی ﻧﻔﻊ ﻣﺜﻞ ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻛﺴﺒﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻴﺮاث، ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻴﺮاث(. ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺮآورد ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻣﺬﻛﻮر، ﻃﻮل دوره ﺗﺎﺛﻴﺮ و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮی اﺛﺮ ﻧﻴﺰ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد. ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ در ﺑﻴـﺎن ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ، ﺿﺮورت ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ و ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻏﻔﻠﺖ و ﻳﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻛﻢ ﺑﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ، ﺑﺎ ﺧﺼﻠﺖ ذاﺗﻲ و اﻧﺘﻘﺎدی ﮔﺰارش ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ی ﺑﻴﻨﻲ و ارزﻳـﺎﺑﻲ ﭘﻴﺎﻣـﺪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻨﺎﻓـﺎت دارد و ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎ ی ﺣﺎﺻـﻠﻪ را ﻏﻴﺮ ﻣﻮﺛﺮ و ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. 2 - ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﻴﻮه ﺑﺮای اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد و ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ. 3- Assessment 58 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻴﻢ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺮ اﺳﺎس وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻃﺮح در ﺻﻮرت اﺟﺮا ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﭼﻪ اﺛﺮاﺗﻲ ﺑﺮ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎ و اﺑﻌﺎد وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﮕﺬارد. ﻣﺜﻼ ﻗﺪﺳﻲ ﺑﻮدن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در ﺻـﻮرت اﺟـﺮای ﻃﺮح ﺑﻪ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ﻣﺮدﻣﻲ در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺎﻧﺠﺎﻣﺪ؛ ﻳﺎ در ﺑﻌﻀﻲ از آﺛﺎر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺧﺮ ﺑﻮدن آن ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻟﻄﻤﻪ ﺑﺰﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ذﻳﻨﻔﻊ ﻣﺎﻧﻊ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺷﻮﻧﺪ ﭘﺲ ﺷـﻨﺎﺧﺖ دﻗﻴـﻖ وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ دﻗﻴﻖ اﺛﺮات و ﺑﺮآورد داﻣﻨﻪ آن ﻫﺎ ﻣﻲ اﻧﺠﺎﻣﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﻳﻦ ﺑﺮآورد ارات – ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳـﺎس ﺷـﻨﺎﺧﺖ وﺿـﻊ ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﻲ ﻞﺣﺎﺻ ﺷﻮد - در ﺟﺪول )4 - 3( اراﺋﻪ اﺳﺖ ﺷﺪه . ﻻزم ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ذﻳﻨﻔﻌﺎن )ﺑﺎزﻧﺪﮔﺎن و ﺑﺮﻧﺪﮔﺎن( ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮی دﻳﮕﺮ، ﻣﺘﺎﺛﺮان از اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای؛ ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﻫﺎ ﭘﺲ از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﺳﺖ. در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮآورد و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺗﺎﺛﻴﺮات ﺑﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد. زﻳﺮا اﺟﺘﻤﺎع ﻫﺪف ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازه از اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻧﺸﻮﻧﺪ و در ﻣﻌﺮض ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ آن ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮﻧﺪ. از اﻳﻦ رو ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳـﺎس ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎﻳﻲ ﻣـﺘﻘﻦ و ﻣﺪون، ﺑﻪ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی اﺟﺘﻤﺎع ﻫﺪف ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮات اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ. در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻧﻮع ﺷﻨﺎﺳﻲ اﻓﺮاد، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﺧﺼﺎﻳﺺ )ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی( اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﭘﺮوژه ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ذﻳﻨﻔﻌﺎن )ﺑﺮﻧﺪﮔﺎن و ﺑﺎزﻧﺪﮔﺎن( ﺑﺴﻴﺎر ﻛ ﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺟﺪول 3 - 3 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﺜﺒﺖ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ ﺳﻜﻨﻪ ﻣﺤﺪوده ردﻳﻒ داﻣﻨﻪ ﻧﻔﻮذ ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠﻪ( ﺣﺮﻳﻢ )ﺑﻼﻓﺼﻞ( ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ )ﻓﺮاﮔﻴﺮ( ﻧﻮع و ﺷﺪت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ 1 ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن ﻃﺮح ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﭼﻨﻴﻦ اﻫﺪاﻓﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ )ﻣﺜﻞ اﺳﺘﻔﺎده از داﻧﺶ ﺑﻮﻣﻴﺎن و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ آﻧﺎن( ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد 2 اﻳﺠﺎد ﻧﮕﺮش ﻣﺜﺒﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ اﺟﺮای ﻫﻢ زﻣﺎن ﻃﺮح و ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد 3 ارﺗﻘﺎی زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ا ﺟﺮای ﻃﺮح و ﺣﻔﻆ ﻫﻢ زﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 59 ﺟﺪول3 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ ﺳﻜﻨﻪ ﻣﺤﺪوده ردﻳﻒ داﻣﻨﻪ ﻧﻔﻮذ ﻋﺮﺻﻪ )ﻣﺪاﺧﻠﻪ( ﺣﺮﻳﻢ )ﺑﻼﻓﺼﻞ( ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ )ﻓﺮاﮔﻴﺮ( ﻧﻮع و ﺷﺪت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ 1 ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻘﺪس ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد 2 ﻫﺘﻚ ﺣﺮﻣﺖ اﻋﺘﻘﺎدات ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد 3 واﻛﻨﺶ ﻣﺮدم و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﺟﺮای ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ زﻳﺎد 3 - 4 - 2 - ﺗﺤﻠﻴﻞ ا ﺟﺮا/ ﻋﺪم اﺟﺮا ﻃﺮح ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮآورد اﺛﺮات و اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻬﻢ ﺑﺮ اﺳﺎس اﺻـﻮل ﺳﻨﺎرﻳﻮﻧﻮﻳﺴـﻲ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﻛﺎر ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ ذی رﺑﻂ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺟﺮا ﻳﺎ ﻋﺪم اﺟﺮای ﻃـﺮح ﺑﭙـﺮدازد. در ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺳـﻨﺎرﻳﻮ، ﻧـﻮﻋﻲ ﺑﺤـﺚ ﮔﺮوﻫﻲ، ﻃﻮﻓﺎن ﻓﻜﺮی، ﺗﺨﻴﻞ ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻛﻴﻔﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی داﻧﺶ ﻣﻮﺟـﻮد، ﻣﺴـﻴﺮ ﺣﺮﻛـﺖ آﻳﻨﺪه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺤﺚ ﻫﺎ ﺑﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ی ﻣﺸﺮوط ﻳﺎ اﻟﺰام ﺑﻪ ا ﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد، در اﻳـﻦ ﺻﻮرت ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺟﺒﺮان اﺟﺮا ﺷﻮد. 3 - 4 - 3 - ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺸﺮوط ﻳﺎ اﻟﺰام ﺑﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻛﻪ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺮ اﺳﺎس ارزﻳﺎﺑﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ی ﺧﻮد، ﺑﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ی ﻣﺸﺮوط ﻳـﺎ اﻟـﺰام ﺑـﻪ اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ، در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺿﺮوری اﺳﺖ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﻘﻮﻳﺖ اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دﻫﺪ. اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای در اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻣﻮارد ﺑﺎ ﭘﻲ آﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮای ﮔﺮوه ﻫﺎ ﻳﻲ ﻳﺎ ﻛـﻞ اﺟﺘﻤـﺎع ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﮔﺮوه ارز ﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﺸﺎور ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺑﺮآوردی ﻛﻪ از آﻳﻨﺪه اﺟـﺮای اﻗـﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای اراﺋـﻪ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﺪﻳﻞ آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی اﻗﺪام ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات در دو دﺳﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ : 1 - :ﭘﻴﺸﻨﻬﺎداﺗﻲ ﺑﺮای اﻋﻤﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻃﺮاﺣﻲ اﻗﺪام اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﺣﺬف ﻳﺎ اﺿﺎ ﻓﻪ ﻛﺮدن ﺑﺮﺧﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ، ﻫـﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﺟﺮای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ، ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ در ﺷﻴﻮه اﺟﺮا ﺑﺎﺷﺪ. 2 - ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﺪﻳﻞ آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی ﮔﺮﻳﺰﻧﺎﭘﺬﻳﺮ: ﺑﺮﺧﻲ ﻋﻮاﻗﺐ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ اﺳﺖ، از ﻫﻤﻴﻦ رو 60 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ.4 ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺟﺒﺮان ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻛﻮﺷﺶ ﺑﺮای اﺟﺘﻨﺎب از ﻛﻠﻴـﻪ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔـﻲ، ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔﻲ را ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و در ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ راه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺟﺒـﺮان ﺧﺴـﺎرت وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ذی ﻧﻔﻌﺎن اﺳﺖ. ﻻزم ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺸﺮوط ﻳﺎ اﻟﺰام ﺑﻪ اﺟﺮای ﻃﺮح در ﺻﻮرﺗﻲ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻻزم را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دادن اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺘﺎﺛﺮ از اﻗﺪام ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﻪ ﻧﮕﺮش ﻓﻦ ﺳﺎﻻراﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻧﻬﺎﻳﻲ را در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻧﮕﻴﺮد. در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑـﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺮ ﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺟﻠﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻫﻤﻜﺎری اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺘﺎﺛﺮ از اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای در ﻛـﺎﻫﺶ اﺛـﺮات ﻣﻨﻔـﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﺷﺪ. 3 - 5 - وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ در اﻧﺠﺎم و ﻧﻈﺎرت ﺑـﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﺧﺼﻮص اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻤﻮدن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آن، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻫﻤﻜﺎری ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻤﻌﻲ را ﻣﻲ ﻃﻠﺒﺪ ﻟﺬا ﻣﺸﺎور اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻻزم از وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ را دارا ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ در ﺗﻌ ﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ آن ﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﮔﺮوه ﻣﺸﺎور ﻗﺮار ﮔﻴﺮد: - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻣﻌﺮﻓﻲ اﺟﻤﺎﻟﻲ وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ و ﻧﻘﺶ آن ﻫﺎ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠـﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻃﺮح - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﺗﻴﻢ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮح و ﺿﻤﻦ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻧﻜﺎت ﻓﻮق، ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ و ادارات، و ﻧﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در زﻳﺮ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد. • ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده از ﺳﻮم ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻛﺸـﻮر ، ﺑﺮرﺳـﻲ یﻫـﺎ ﻣﺮدم ﻧﮕﺎری، ﭘﮋوﻫﺶ یﻫﺎ ﻣﺮدم ﺷﻨﺎﺳﻲ، اﻧﺴﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ زﻳﺴﺘﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻛﺸـﻮر ﺑﻨﺪ )4(، ﭘﮋوﻫﺶ در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﻨﺮﻫﺎی ﺳﻨﺘﻲ و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ، اﺣﻴﺎ و رﺷﺪ آن ﺑﻨﺪ ) ﻫﺎ5( ، 4 - یﺑﺮا اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﻨﻪﻴ زﻣ ﻦﻳا در ﺗﺮﺶﻴﺑ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻓﺼﻮل ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺎﺳﺖﻴﺳ ﺑﺎ یﻫﺎ ﺟﺒﺮاﻧ در ﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺮﺑﻮط ﺮاتﻴﺗﺎﺛ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ ﻛﺘﺎب ﺮاتﻴﺗﺎﺛ ﻲﺎﺑﻳ ارز اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ) ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺿﻠ ﻲ( ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺪ ﻳ ﻞ، ﺟﺒﺮان و ﻧﻈﺎرت از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻔﻴﺪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ رود. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی آﺛﺎر، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 07 / 11 / 94 61 ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ در و اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻠﻴﻪ اﻣﻮاﻟﻲ ﻛﻪ دارای ارزش یﻫﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ - ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﻮده و ﺟـﺰ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻣﺴﻮول ﺿﺒﻂ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ) ﺑﻨـﺪ 9 (و ﺗﺸـﻮﻳﻖ ﻣـﺮدم ﺑـﻪ ﻣﺸـﺎرﻛﺖ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ یﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﺣﻔﻆ و اﺣﻴﺎ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﻧﻈـﺎرت ) آن ﺑـﺮ ﺑﻨـﺪ 20 ( از وﻇـﺎ ﻳﻒ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . • ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻫﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی ﻣﺪﺧﻞ : اﺳـﺘﺎﻧﺪاری، ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪاری، ﺑﺨﺸـﺪاری، دﻓـﺎﺗﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن وﻟﻲ ﻓﻘﻴﻪ در اﺳﺘﺎن، ﺷﻮرای ﺷﻬﺮ و روﺳﺘﺎﻫﺎی واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده و ﺷﻮراﻫﺎی ﻓﺮادﺳﺖ )ﺷﻮرای ﺑﺨﺶ و ﺷﻮرای ﺷﻬ ﺮﺳﺘﺎن( در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺟـﺎی ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ. ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﺑﺤﺚ آﺳﻴﺐ و ﻫﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺮاثﻴﻣ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﺑﻪ آن ﻫـﺎ اﺷـﺎره ﺷـﺪ )ﻧﻈﻴـﺮ ﺣﻀـﻮر ﺑﺰﻫﻜﺎران و اﻧﻮاع اﻧﺤﺮاﻓﺎت در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﺰانﻴﻣﻲ، اﺣﺴﺎس ﻧﺎاﻣﻨ ﻲ، ﻓﻀﺎﻫﺎ ﺑﻲ ی دﻓـﺎع ﻴـ ﻣ ، ﺰان ﺳـﻮاﺑﻖ اﺧﺘﻼف ﺳﺎﻛﻨﺎن و ...( در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ ﻧﺸﺎن از وﺟﻮد اﻳﻦ آﺳﻴﺐ و ﻫﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ ﺿﺮوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﻣـﺮدم در ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻴـ ﻣ از ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ ) ﺷـﻜﻞ یﺮﻴـ ﮔ ﺳـﺎزﻣﺎن یﻫـﺎ ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد در ﻣﻨﻄﻘﻪ در راﺑﻄﻪ ﻴـ ﻣ ﺑـﺎ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ و ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻣـﺮدم در ﺣﻔـﻆ و ﻧﮕﻬـﺪار ﻴـ ﻣ ی ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ( ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد و رﺟﻮع ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ. اﻟﺒﺘﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﻦ اﺻﻞ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻧﻮع ﻃﺮح، ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ادارات و ﻧﻬﺎدﻫﺎی دﻳﮕﺮی را اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ را ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻮاره در ﻧﻈﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ. ﻣﺮاﺟﻌﺎت ﻛﺎرﺷﻨ ﺎس اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻫﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ 1 - :ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺘﺎن 1 - 1 - ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت در ﺑﺎره وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴﺮاث ﻣﻌﻨﻮی و ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ 1 - 2 - ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﮔﺮدﺷﮕﺮی: ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن وﺿﻌﻴﺖ ﮔﺮدﺷﮕﺮی در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣـﻮردﻧﻈﺮ و ﺑﺮرﺳـﻲ آﺛـﺎر اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﮔﺮدﺷﮕﺮی در ﻣﻨﻄﻘﻪ 2 - :اﺳﺘﺎﻧﺪاری و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪاری 2 - 1 - ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺳﻴﺎﺳﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ: ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﺑﺮرﺳﻲ آﺛﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ 3 - دﻓﺎﺗﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﺠﻠﺲ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن وﻟ ﻲ ﻓﻘﻴﻪ و ﺷﻮراﻫﺎ: ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن اﺑﻌـﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﺑﺮرﺳﻲ آﺛﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ 4 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد ﻓﻌﺎل در ﺣﻮزه ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت در ﺑﺎره وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح 4 ﻓﺼﻞ4 ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 11 / 94 65 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎر م- ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 4 - 1 - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ1 ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎ ﻳﻓﺮا ﻳﻲ ﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﮔﺰارش ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﻴ ﺎﻧﮕﺮ ﻧﺘﺎ ﻳ ﺞ دﺳﺘﺎورد ﮔﺮوه ﻫـﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳ ﻲ ﺗﻴ ﻢ ﻣﺸﺎور اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺑﺎ ﻲﺴﺘﻳ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮﻫﺎ ﻳﻲ ﻣـﻮرد ﺗﺎﻳﻴـﺪ ﺑـﻪ ارزﺷـ ﻲﺎﺑﻴ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در ﺳﻪ ﻣﺤﻮر ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷ ﻲﻜﻠ ﮔﺰارش، ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤﺘﻮا ﻳﻲ ﮔﺰارش و ﺳـﺎﺧﺘﺎر اﺟﺮا ﻳـﻲ ﻴﺗـ ﻢ ﻣﺸـﺎور در ﻓﺮا ﻳ ﻨـﺪ اﻧﺠـﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺪو ﻳ ﻦ ﮔﺰارش ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻳ ﻚ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ا ﻳ ﻦ ﺳﻪ ﻣﺤﻮر ﺑﭙﺮدازد . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻠ ﻲ ﮔـﺰارش ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﭼﺎرﭼﻮب ﻇﺎﻫﺮ ی و ﻗﺎﻟﺐ یﻫﺎ ﮔﺰارش ﺑﻮده در ﺣﺎﻟ ﻲ ﻛﻪ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤﺘـﻮا ﻳﻲ دﻻﻟـﺖ ﺑـﺮ ﻣﺤﺘـﻮا ی ﮔـﺰارش در ﻣﺤﻮرﻫـﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت دارد . ﻫﺮ دو ﺳﺎﺧﺘﺎر از اﻫﻤ ﻴ ﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ یا ﺗﺎﻳﻴـﺪ ﻧﻬـﺎ ﻳﻲ ﻣﺤﺘـﻮا ی ﮔﺰارش زﻣﺎﻧ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ر ﻳ ﺨﺘﻪ ﺷﺪه و اراﺋﻪ ﮔﺮدد . ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺟﺮا ﻳﻲ در واﻗﻊ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﻣـﺪ ﻳﺮﻳ ﺖ ﻃـﺮح در ﻓﺮا ﻳ ﻨﺪ اﺟﺮا ﻳﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ آن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺟﺪول 4 - 1 - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب اﺳﺎس ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻠﻲ، ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺤﻮر ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺺ زﻳ ﺮ ﺷﺎﺧﺺ وزن ﺷﺎﺧﺺ2 وزن ﻧﺮﻣﺎل3 اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ4 ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻠﻲ ﮔﺰارش - رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل ﻧﮕﺎرﺷﻲ ﺑﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ ﻧﺤﻮه ﺻﻔﺤﻪ آراﻳﻲ ﻗﻠﻢ ﺗﻘﺪم و ﺗﺄﺧﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ارﺟﺎع دﻫﻲ ﺷﻴﻮاﻳﻲ ﻧﺜﺮ ...و رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﻮﻳﺴﻲ ارﺟﺎع ﺑﻪ ﻣﺘﻮن ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﺟﺪﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ اﺧﻼق ﻋﻠﻤﻲ رﻋﺎﻳﺖ اﻣﺎﻧﺖ در ﻧﻘﻞ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻧﺘﻈﺎرات ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ...و 1- Evaluation 2 - وزن ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﺴﺒﻲ آن ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻮده و ﺣﺴﺐ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ و د ر ﻳﻚ ﺑﺎزه 10 - 1 ﻧﻤﺮه دﻫﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد. 3 - وزن ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﺮ ﺷﺎﺧﺺ در ﮔﺰارش ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻮده و ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ و در ﻳﻚ ﺑﺎزه1 ،: ﺿﻌﻴﻒ3 : ﻣﺘﻮﺳﻂ و5 : ﺧﻮب، ﻧﻤـﺮه ﮔـﺬاری ﻣﻲ ﺷﻮد. 4 - اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ = )وزن ﺷﺎﺧﺺ × وزن ﻧﺮﻣﺎل( 66 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اداﻣﻪ ﺟﺪول 4 - 1 - ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ آب اﺳﺎس ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻜﻠﻲ، ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺤﻮر ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺺ ﺮ ﻳز ﺷﺎﺧﺺ وزن ﺷﺎﺧﺺ وزن ﻧﺮﻣﺎل اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ ﮔﺰارش - ﺷﺮح دﻗﻴﻖ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺣﺴﺐ ﻧﻮع روﻳﻜﺮد ﻛﻔﺎﻳﺖ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد روش ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻔﺎﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻴﺰان آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺟﺪﻳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح ﺣﺴﺐ ﻧﻮع روﻳﻜﺮد ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح ﺑﺮآورد ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻃﺮح ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺟﺮا / ﻋﺪم اﺟﺮا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮات راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺟﺮاﻳﻲ - ﻣﻴﺰان اﻧﻄﺒﺎق ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﺮ ﮔﺮوه ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ - ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﻴﻢ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻃﺮح )ﺗﺨﺼﺺ و ﺻﻼﺣﻴﺖ( - ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮔﺮوه ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺸﺎور اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت از ﻃﺮح )اﻫﺪاف، زﻣﻴﻨﻪ اﺟﺮا( - اﻧﻄﺒﺎق ﮔﺰارش ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺗﺒﻂ )ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، ﻣﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ( - ﻣﻴﺰان آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭘﺮوژه ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺪاﻧﻲ - ﻣﻴﺰان ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذی رﺑﻂ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ - ﻣﻴﺰان ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ در ﺟﻠﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺟﻤﻊ اﻣﺘﻴﺎزات در داﻣﻨﻪ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻞ 5 ﻓﺼﻞ5 ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 07 / 11 / 94 69 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ – آداب و رﺳﻮم ﺑﻪ : ﻃﻮر ﻛﻠﻲ آداب و رﺳﻮم ، ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی زﻧﺪﮔﻲ، ﻋﺎدات و رﺳﻮم ﺧﺎص ﻳﻚ ﻣﻠـﺖ، ﻣـﺮدم و ﻳـﺎ ﻳﻚ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻣﻲ .ﺷﻮد – اﺛﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻠﻲ: آﺛﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﻧﻤﻮﻧﻪ و ﻧﺎدر ﮔﻴﺎﻫﻲ ، ﺟﺎﻧﻮری ، اﺷﻜﺎل ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻇﺮ ﻛﻢ ﻧﻈﻴﺮ و ﻛﻴﻔﻴﺎت وﻳﮋه ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ ﻳﺎ درﺧﺘﺎن ﻛﻬﻨﺴﺎل ﻳﺎدﮔﺎر ﺗـﺎرﻳﺨﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻣﻨﻈـﻮر داﺷـﺘﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻣﺘﻨﺎﺳﺒﻲ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . – اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ : اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ، ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان دﻟﺒﺴﺘﮕﻲ اﻓﺮاد از ﻧﻈﺮ ذﻫﻨﻲ و رواﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ و ﻳﺎ ﻣﻮاردی دﻳﮕـﺮ اﺳﺖ. – اﺣﺴﺎس ﻧﺎاﻣﻨ ﻲ: اﺣﺴﺎس ﻧﺎاﻣﻨﻲ، ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ادراک رواﻧﻲ و ذﻫﻨﻲ ﺷﻬﺮوﻧﺪان از ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺮم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ واﻗﻌﻴﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ، ﺗﻄﺎﺑﻖ ﻧ ﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﻜﺲ ﺑﻪ ﻳﺎ آن ﺑﺎ ﻫﻤﺨـﻮاﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . – ارزﺷﻴﺎﺑﻲ5: ﻓﺮاﻳﻨﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد را ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ. ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﮔﺰارش ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ ، ﻓﻨﻲ و ... ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻬﻴﻪ آن ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ . – ارزش ارزش :ﻫﺎ ﻫﺎ ى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ، واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ و اﻣﻮرى را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻰ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴـﺖ دارد و ﻣـﻮرد درﺧﻮاﺳـﺖ و آرزوى اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ . – ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات6: ،ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﺤﻠﻴﻞ، ﻧﻈﺎرت و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺧﻮاﺳـﺘﻪ و ﻧﺎﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ اﻗﺘﺼـﺎدی، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ... )ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ( رﺧﺪادﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ) ﺳﻴﺎﺳﺖ ، ﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ، ﻫﺎ ﻃـﺮح و ﻫـﺎ ﭘـﺮوژه ﻫـﺎ ( و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺮ ﻓﺮاﮔﺮد ﺗﻐﻴﻴﺮ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات، ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ، ﺑﺮرﺳﻲ و ﺑﺮآورد اﺛـﺮات اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی، زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و ... ﻧﺎﺷـﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ آن ﭘﻴﺶ از اﻧﺠﺎم اﻗﺪام ﺿﺮوری ﺑﻮده و از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . – ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ : ﻓﺮاﻳﻨـﺪ روﺷـﻤﻨﺪ، ﺳﻴﺴـﺘﻤﺎﺗﻴﻚ و رﺳـﻤﻲ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ، ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ و ارزﻳـﺎﺑﻲ اﺛـﺮات و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﻃﺮح و ﭘﺮوژه ﺑﺮ اﺟـﺰا و ﻋﻮاﻣـﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ، ﺷـﻴﻤﺎﻳﻲ، ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی، اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ. – آﺳﻴﺐ ﻫ ﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ: آ ﺳﻴﺐ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻋﻤﻞ ﻓﺮدی ﻳﺎ ﺟﻤﻌﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﭼـﺎرﭼﻮب اﺻـﻮل اﺧﻼﻗﻲ و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﺎم ﻋﻤﻞ ﺟﻤﻌﻲ رﺳﻤﻲ و ﻏﻴﺮرﺳﻤﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺤﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﺸﮕﺮان ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺑﺎ ﻣﻨﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻳﺎ ﻗﺒﺢ اﺧﻼﻗﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ رو ﺑﻪ رو ﻣﻲ ﮔﺮدد . 5- Evaluation 6- Impact Assessment 70 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – اﻧﺴﺠﺎم اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ: اﻧﺴﺠﺎم ا ﺟﺘﻤﺎﻋﻲ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﻮاﻓﻖ ﺟﻤﻌﻲ ﻣﻴﺎن ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ دارد. ﺑﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﻲ اﻧﺴـﺠﺎم در ﻛـﻞ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان و اﻟﮕﻮی راﺑﻄﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻴﻦ ﻛﻨﺸﮕﺮان، ﮔﺮوه ﻫﺎ و ﺧﺮده ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻫـﺎ ی ﺗﻤـﺎﻳﺰ ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ )اﻓـﺮوغ، 1378:140 .( – ﺑﺎﻓﺖ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻗﺒ ﻴ ﻞ ﻧﺎم، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻨﺪ ﻳﻓﺮآ ، ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻧـﻮع ﺳﺎﺧﺖ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺖ، وﺳﻌﺖ ﺗﻘﺮ ﻳﺒﻲ ، ﺣﺪود و وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﺑﺎﻓﺖ، اﺟﺰا ی ﺑﺎﻓﺖ، ﺷﺒﻜﻪ ارﺗﺒﺎﻃ ﻲ ﺑﺎﻓﺖ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒ ﻴﻌﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ) ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺧﺎک(، ﺑﻘﺎ ﻳﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻫﻢ ﺟﻮار ﺑﺎﻓـﺖ، ﮔـﺎه ﻧﮕـﺎری ﺑﺎﻓـﺖ ﺷـﺎﻣﻞ دوران ﺗـﺎر و ﻲﺨﻳ اﺳﻼﻣ ﻲ ، ﻣﺒﻨﺎ ﺦﻳﺗﺎر ی ﮔﺬار ی )ﺳﺒﻚ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻌﻤـﺎر ، ی ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ی ﻣﻌﻤـﺎر ی ، ﻣـﻮاد ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﻲ ﻣﻨﻘـﻮل، ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﻣﻌﻤﺎر ، ی ﻛﺘﻴﺒﻪ ، ﻫﺎ داده ﻫﺎی ﻲﺨﻳﺗﺎر ( و ﺗﻮﺿ ﺤﺎتﻴ ﻣﺮﺗﺒﻂ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ . – ﺑﺎورﻫﺎ : ﺑ ﺎورﻫﺎ ﻳﺎ ﻋﻘﻴﺪه ﻫﺎ، اﻧﺪﻳﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﺮد ﺑﻪ درﺳﺘﻲ و ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ آن ﻫﺎ اﻳﻤـﺎن و اﻋﺘﻘـﺎد دارد )ﭘﺎرﺳـﺎ، 1383 : 312 (. – :ﭘﺎرک ﻣﻠﻲ ﭘﺎرک ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ای از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر اﻋﻢ از ﺟﻨﮕﻞ و ﻣﺮﺗﻊ و ﺑﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و اراﺿـﻲ ﺟﻨﮕﻠﻲ و دﺷﺖ و آب وﻛﻮﻫﺴﺘﺎن اﻃﻼق ﻣﻲ ﻛﻪ ﺷﻮد ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ای از ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻳﺮان ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﻫﻤﻴﺸﮕﻲ وﺿﻊ زﻧﺪﮔﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ و آن ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻜﺜﻴـﺮ و ﭘـﺮورش ﺟﺎﻧﻮران وﺣﺸﻲ و رﺷﺪ رﺳﺘﻨﻴﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎﻣﻼ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . – ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ : ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻪ ﺑ ﺧﺎﻃﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ و ﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻋﺪم ﻳﺎ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴـﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﭘ ﻴﺸﮕﻴﺮی از ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﻣﻨﻔﻲ ﻳﻚ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ) ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ / ﭘﺮوژه ( ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . – ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدی: ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻋﻠﻢ ﺻﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و ﻫـﺪف از اﻧﺠـﺎم آن اﻓـﺰودن ﻳﺎﻓﺘﻪ ای ﻧﻮ ﺑﺮ ذﺧﻴﺮ هی داﻧﺶ ﺑﺸﺮی اﺳﺖ . – ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی: ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺣﻞ و ﻓﺼ ﻞ ﻳـﻚ ﻣﺴـﺎﻟﻪ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ. ﻣﺴﺎﻟﻪ آن ی ﻫﺎ رﻳﺸﻪ در واﻗﻌﻴﺖ ﺗﺠﺮﺑﻲ دارد و ﻣﺤﺪود ﺑﻪ زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ . – ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺣﻴﺎت وﺣﺶ: ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ای از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر اﻋﻢ از ﺟﻨﮕﻞ و ﻣﺮﺗﻊ و ﺑﻴﺸﻪ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و اراﺿﻲ ﺟﻨﮕﻠﻲ و دﺷﺖ و آب و ﻛﻮﻫﺴﺘﺎن اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ دارای زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ و ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮای ﺟﺎﻧﻮران وﺣﺸﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ و ﻳﺎ اﺣﻴﺎ اﻳﻦ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. – ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺻﺨﺮه ای: ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻔـﺎظ ﻃﺒﻴﻌـﻲ آن ﭘـﻴﺶ آﻣـﺪﮔﻲ ﺻـﺨﺮه در ﺑﺨـﺶ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﭘﻨﺎ ﻫﮕﺎه اﺳﺖ. – ﺗﺎﺛﻴﺮات اوﻟﻴﻪ: در ﻣﺒﺎﺣﺚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻳﻜﻲ از اﻧﻮاع ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻗﺪام ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ )ﻓﺎﺿﻠﻲ، 1389 : 77 .( – ﺗﺎﺛﻴﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ: در ﻣﺒﺎﺣﺚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻳﻜﻲ از اﻧﻮاع ﺗﺎﺛﻴﺮ ات اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وﻟﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻗﺪام ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ )ﻓﺎﺿﻠﻲ، 1389 : 77 .( ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 07 / 11 / 94 71 – ﺗﺎﺛﻴﺮات اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ: در ﻣﺒﺎﺣﺚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻳﻜﻲ از اﻧﻮاع ﺗﺎﺛﻴﺮات اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻗﺪام ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺎ ﺑﻘﻴﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤ ﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻳﺎ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ )ﻓﺎﺿﻠﻲ، 1389 : 77 .( – :ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻴﻚ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮ ی و ﻧﺎﻫﻤﻮار ی اﺛﺮ از د ﻲﻛﻠ یﺪﻳ – ﺣﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻨﻈﺮی: اﻳ ﻦ ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﺑﺮا ی ﺣﻔﻆ و ارﺗﻘﺎ ی ﭘﻴ ﻮﻧﺪ د ﻳﺳﻮ دو یﺪارﻳ ﻪ اﺛﺮ ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ ﺑـﺎ ﺑﺴـﺘﺮ ﻃﺒ و ﻲﻌـ ﻴ ﻣﺼﻨﻮع آن )دﻳ ﺪ از اﺛﺮ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ﺑﻪ ﺑ ﻴ ﺮون و د ﻳ ﺪ از ﺑ ﻴ ﺮون ﺑﻪ اﺛﺮ ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ ( و ﭘـﻴﺶ ﮔﻴـﺮی از ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﮔﺴﺴـﺖ در ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻣﻲﻦ ﻳﺗﺪو ﺷﻮد. ﻳﺣﺮ ﻢ ﺑﺼﺮ ی در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺗﺮﻛﻢ دﭼﺎر دﮔﺮﮔﻮﻧ ﻣﻲ ﻲ ﺷﻮد. – ﺣﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻲ: از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﺣﻔﻆ زﻧﺪﮔ ﻲ اﺛﺮ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ﺑﺪون ﺣﻔﻆ ز ﻳ ﺮﺳﺎﺧﺖ یﻫﺎ آن ﻣﻤﻜـﻦ ﻧ ﻴ ﺴـﺖ در ﻃﺮح ﻫﺎی ﻳﺣﺮ ﻢ ﺑﺨﺸ ﻲ ﺑﻪ ز ﻳ ﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺴ ﻴ ﺮﻫﺎ، ﻗﻨﺎت ﻫﺎ، ﺑﺮف اﻧﺪازﻫﺎ ... اﺧﺘﺼﺎص داده ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﺣﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﺎرﺑﺮدی: یﺑﺮا ﺗﻀﻤ ﻴ ﻳﻦ آ ﻨﺪه ﭘﻮ ﻳﺎی اﺛـﺮ در ﺑﺴـﺘﺮ ﻲﻌـ ﻴﻃﺒ و ﻣﺼـﻨﻮع و ﺗﺒـﺪ ﻳ ﻞ اﺛـﺮ ﺗـﺎر و ﻲﺨﻳ ﻣﺤﺪوده ﭘ ﻴ ﻮﺳﺘﻪ ﺑﻪ آن ﺑﻪ ﻛﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﻓﻌﺎل ﻛﻪ ﺗﺮو ﻳ ﺞ ﻛﻨﻨﺪه زﻧﺪﮔ ﻲ ﻲﺟﻤﻌ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮا ﻳﺗﻘﻮ ی ﻴﺖ ﭘ ﻮﺳﺘﮕ ﻲ و ﻫﻤﮕﻨ ﻲ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ ی ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺎر ﻳﺨﻲ در ﺑﺨﺶ ﺣﺮ ﻳ ﻢ، ﺑﺨﺶ و ﻳ یﮋه ا ﺑﻪ ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ ﻛﺎردﻛﺮدﻫﺎ ی ﻣﻄﻠﻮب، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺻ ﻪ ﻴ و ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اﺧﺘﺼﺎص داده ﺷﻮد . – ﺣﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﺎﻟﺒﺪی: اﻳ ﻦ ﺣﺮ ﻳ ﻢ ﺑﺮا ﭘﻴﺶ ی ﮔﻴﺮی از ﻓﺮو ر ﻳ ﺨﺘﻦ ﺎ آﺳﻳ ﻴ ﻳﺐ د ﺪن ﻛﺎﻟﺒﺪ اﺛﺮ ﺗﻌ ﻴﻴ ﻣﻲﻦ ﺷﻮد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﻛﺎﻟﺒﺪ ی اﺛﺮ و ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﺮا ی آن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐ ﻴﻴ ﺮ اﺳﺖ . ﻳ در ا ﻦ ﺣﺮ ﻢ ﻳ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ، اﺳﺘﺤﺪاﺛﺎت و ﻛﺎرﺑﺮ ﺐﻴ آﺳ یﻫﺎ ی رﺳﺎن ﺑﻪ اﺛﺮ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص آن رو ی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮﺷﻤﺮده ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﺣﺮﻳﻢ: ﻣﺤﺪوده ای اﺳﺖ ﺑﺎ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧ یﺑﺮا ﻲ ﺣﻔﻆ اﺛﺮ از راه ﭘ ﻴ ﻮﻧﺪ آن ﺑﺎ ﻣﺤ ﻴ ﻂ ﻛـﻪ از ﺳـﻮ ی ﻣﺘـﻮﻟ ﻲ اﺛـﺮ ﻴﻴﺗﻌ ﻲﺨﻳﺗﺎر ﻣﻲﻦ ﺷﻮد. – دﺳﺘﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ: اﺑﺰار ﺳﺎﺧﺖ دﺳﺖ ﺑﺸﺮ و دوررﻳﺰﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻴﻐﻪ، ﺗﺮاﺷﻪ، ﺳﻨﮓ ﻣﺎدر و ... – دوران اﺳﻼﻣﻲ: ﻛﻪ از زﻣﺎن ﻇﻬﻮر اﺳﻼم ﺗﺎ ﻋﺼﺮ ﺣﺎﺿﺮ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. – دوران ﭘﻴﺶ از ﺗﺎرﻳﺦ: از زﻣﺎن ﺧﻠﻘﺖ ﺑﺸﺮ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از آﻏﺎز ﺧﻂ و ﻧﮕﺎرش را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. – دوران ﺗﺎرﻳﺨﻲ: از زﻣﺎن اﺧﺘﺮاع ﺧﻂ و ﻧﮕﺎرش ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن دوره ﺳﺎﺳﺎﻧﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. – ذﺧﻴﺮه ﮔﺎه ﻫﺎ ی زﻳﺴﺖ ﻛﺮه : ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮف ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷـﺶ دﻓﺘـﺮ ﺷـﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺴﺎن و ﻛﺮه ﻣﺴﻜﻮن )MAB ( ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ ذﺧﻴـﺮه ﮔـﺎه ﻫـﺎ - اﻳﺠﺎد زﻣﻴﻨﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در راﺳﺘﺎی ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺗﺒﺎدل داﻧـﺶ ﻋﻠﻤـﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻛﺎﻫﺶ روﻧﺪ رو ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ اﺳﺖ. – روش ﺗﻮاﻟﻲ زﻣﺎﻧﻲ: روﺷﻲ ﻛﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﮔﺮ ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮاﻟﻲ زﻣﺎﻧﻲ از دوره ﭘﻴﺶ از ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﻪ دور ی ه ﺗﺎرﻳﺨﻲ و دوره اﺳﻼﻣﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻓﺼﻞ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. – روش ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ: روﺷﻲ ﻛﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﮔﺮ ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻮﺿﻮع، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻓﺼﻞ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 72 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – روش یﻫﺎ ﺑﻮﻣ و ﻲﺳﻨﺘ ﻲ )داﻧﺶ ﺑﻮﻣﻲ(: روش ﻫﺎ ی ﺳﻨﺘﻲ و ﺑﻮﻣﻲ و ﻳﺎ داﻧﺶ ﺑﻮﻣﻲ، ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﻣﻬـﺎرت ﻫـﺎ، ﺗﺠـﺎرب، اﺑﺰارﻫﺎ و آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﺮﺑﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه و از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻔﺎﻫﻲ و ﺳﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ )ﻣﺨﺘﺎرﭘﻮر و ﻋﺒﺪاﻟﻪ ﭘﻮر، 1388 .( – :ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﺳﺎز ﻣﺎن ﻣ ﻴ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ دﺳﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی – ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ: ﻫﺮ اﺛﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺷﺪه در ﻃ ﻲ ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع آن ﺗﻘﺴ ﻣﻲ یﺑﻨﺪﻢﻴ ﺷﻮد. ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧـﻮع اﺛﺮ، ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻫﺮ اﺛﺮ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮان ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ دﺳـﺘﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﻓﺮم ﻣﺨﺼﻮص دارد. اﻧﻮاع آﺛ ﺎر و اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ آن ﻫﺎ ذﻛﺮ ﺷﻮد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﻨﺎ: ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﻧﺎم ، ﻧﻮع ﺑﺮﭘﺎ ﻳﻲ ، ﻧﻮع ﺳﺎﺧﺖ، ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﺳـﺎﺧﺖ، ﻛـﺎرﻛﺮد ﺑﻨـﺎ، ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﺗﺰ و ﻲﻨـ ﻳﻴ ﺟﻨﺲ آن، وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻨﺎ، ﻣﺮﻣﺖ و ﺗﻌﻤ ﻴ ﺮات ﺑﻨﺎ در ﻃﻮل ﺗﺎر ﻳ ﺦ، وﺿﻌ ﺖ ﻴ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺑﻨﺎ، اﻃﻼﻋﺎت ز ﻳ ﺴﺖ ﺑﻮم ﺑﻨﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب، ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ﻴﭘ ﻲﺎﻫﻴ ﺮاﻣﻮن ﺑﻨﺎ، ﺑﻘﺎ ﻳﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻫﻢ ﺟﻮار ﺑﻨﺎ، ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ﻧﺴـﺒ ﺎ ﻳـ ﻲ ﻗﻄﻌ )ﺑﻨﺎ ﻲ دوره ﻴﭘ ﻫﺎ: ﺶ از ﺗﺎر ﻳ ﺦ، ﺗﺎر ﻳﺨﻲ ، اﺳﻼﻣ ﻲ ( ﻣﺒﻨﺎ ﻳﺗﺎر ی ﺨﮕﺬار ی ، و ﺳﺎ ﺮ ﻳ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ . – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﭙﻪ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ: ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻧﻮع ﺗﭙﻪ، ﻳﻴﺟﺰ ﺎت ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ، ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، و ﻲﮋﮔﻳ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، یﻫﺎﻦﻴ زﻣ اﻃﺮاف، ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز اﻃﺮاف، ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ﻲﺎﻫﻴ ، ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔ ﻲ آﺛـﺎر در ﺳـﻄﺢ، آﺛـﺎر و ﺑﻘﺎ یﺎﻳـ ﻣﻌﻤـﺎر ی ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﺗﻮﺿ ﺤﺎتﻴ ﻣﺮﺗﺒﻂ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨ ﻴ ﻦ ﻓﺮم ﺗﺨﺼﺼ ﻲ ﻧﻮع آﺛﺎر ﺑﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه از ﺳـﻄﺢ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺟﻨﺲ آن ﻫﺎ )ﺳﻔﺎل، اﺑﺰار ﺳﻨﮕ ، ﻲ ﻓﻠﺰ، ﺷ ﻴ ﺸﻪ، اﺳﺘﺨﻮان، اﺷ ﻴ ﺎء ﮔﻠـ ﻲ ، ﺳـﻜﻪ و ...( ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺗﻌـﺪاد آن ﺰ ﻴـ و ﻧ ﻫـﺎ ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ﻧﺴﺒ ﻲ آﺛﺎر را ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻏﺎر ﻳﺎ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺻﺨﺮه ای: ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻧﻮع ﻏﺎر، ﻧﺎم ﻛﻮه ﻳ ﺎ ﻋﺎرﺿﻪ ای ﻛـﻪ ﻏـﺎر در آن ﻗـﺮار دارد، ﺷﻜﻞ ﺗﻘﺮ ﻳﺒﻲ دﻫﺎﻧﻪ آن، اﺑﻌﺎد ﻏﺎر ﻳ ﺎ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺻﺨ یاﺮه ، ﻣﺴـﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮ ﻲﺒـ ﻳ ﻛـﻒ آن، ﻧـﻮع ﻛـﻒ ، وﺿـﻌ ﻴ ﺖ ﻧﺴـﺒ ﻲ روﺷﻨﺎ ﻳﻲ آن، و ﻲﮋﮔﻳ داﻣﻨﻪ ﺟﻠﻮ ی ﻏﺎر از ﻟﺤﺎظ ﺷ ﻴ ﺐ، ﺟﻨﺲ داﻣﻨﻪ، ﻧـﻮع ﭘﻮﺷـﺶ و ﺗـﺮاﻛﻢ ﭘﻮﺷـﺶ ﮔ ﻲﺎﻫﻴـ آن، ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻓﺎﺻﻠﻪ آن ﺑﺎ ﻧﺰد ﻳﻜﺘﺮﻳ ﻦ آﺑﺎد ی ، ﻣﻨﺎﺑﻊ آب درون ﻏﺎر، ﺑﻘﺎ ﻳﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷـﻨﺎﺧﺘﻲ ﻣﻨﻘـﻮل و ﻏ ﻴـ ﺮ ﻣﻨﻘـﻮل، روش ﮔﺮدآور ی آﺛﺎر ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﺗﺼﺎدﻓ ﻲ ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی آﻣﺎر ی ﻳ ﺎ ﮔﺮدآور ی ﻣﻌﻤﻮﻟ ﻲ، وﺳـﻌﺖ ﭘـﺮاﻛﻨﺶ ﺑﻘﺎ یﺎﻳـ ﻣﻨﻘﻮل و ﻏ ﻴ ﺮ ﻣﻨﻘﻮل، ﺗﻌﺪاد ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﺳﻨﮕ ، ﻲ ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ﻧﺴﺒ ﻲ ﻏﺎر و ﺗﻮﺿ ﺤﺎتﻴ ﻣﺮﺗﺒﻂ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ . – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﮔﻮرﺳﺘﺎن: ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻧﺎم، ﺟﺎ ﻳ ﮕﺎه ﮔﻮرﺳﺘﺎن در ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻲ ، ﺑﺴـﺘﺮ ﮔﻮر ﺳـﺘﺎن، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮔﻮرﻫﺎ از ﻗﺒ ﻴ ﻞ ﺗﻌﺪاد ﺗﻘﺮ آن ﻲﺒﻳ ﻫﺎ در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ، ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﮔﻮرﻫﺎ، ﺟﻬـﺖ ﻛﻠـ ﻲ ﮔﻮرﻫـﺎ، ﻧـﻮع ﮔـﻮر ) ﺻﺨﺮه ی، ا ﮔﻮداﻟ یاﻨﻪﻴ ، ﭼﻲ ، ﺧﺸﺘ ﻲ ، دﺧﻤﻪ ای ، ﺳﺮداﺑﻪ ای ، اﺳﺘﻮد ن، ﺧﻤﺮه ای ، ﺗﺎﺑﻮﺗ ﻲ ، ﺗﻮﻣﻮﻟﻮس، ﺗﺮﻛ ﻲ(ﺒﻴ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺳﻄﺤ ﻲ ﮔﻮرﻫﺎ ) ﺧﺮﭘﺸﺘﻪ ای ، ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮕ ﻲ ، ﻛﻼن ﺳﻨﮕ ﻲ ، دارا ی ﺳﻨﮓ ﻗﺒﺮ، ﺳﻨﮓ اﻓﺮاﺷﺘﻪ، ﻫﻨﺮ ﺣﺠـﻢ و ﺳـﺎ ﺮ( ﻳ ﻧﻮع ﻣﻌﻤﺎر ی ﮔﻮر، ﺑﻘﺎ ﻳﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﮔﻮر، ﻣﺪارک ﻧﻮﺷﺘﺎر ، ی ﮔﺎه ﻧﮕـﺎری ﻧﺴـﺒ ﻲ ، آﺛـﺎر ﻫـﻢ ﺟـﻮار ﮔـﻮر ) ﺗﭙـﻪ، اﻣﺎﻣﺰاده ، ﻏﺎر، ﺑﻨﺎ ی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﻲ و ...( آﺛﺎر ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻫﻢ ﺟﻮار ﮔﻮر ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻬﺮ، ﺟﺎده، ﺧﻂ آﻫﻦ و ... و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺷـﻔﺎﻫ و ﻲ ﻋﺎﻣﻪ ﻳ ﺎ روا ﻳ ﺎت ﭘ ﻴﺮ اﻣﻮن ﮔﻮر ﻛﻪ از ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ اﻫﺎﻟ ﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ اﺳﺖ ،ﺪﻳآﻣﻲ . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 07 / 11 / 94 73 – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻗﺒ ﻴ ﻞ ﻧﺎم وﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ ﺟﻐﺮﻓ ﻳﻲﺎﻴ آن، ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ اﺛـﺮ، ﻧﻮع ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ) ﻣﺬﻫﺒ ﻳ ، ﻲ ﺎدﻣﺎﻧ ﻲ ، ﺣﻜﻮﻣﺘ ﻲ ، ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ، ﺑ ﻴ ﻦ راﻫ ﻲ ، ﺗﻠﻔ ﻴﻘﻲ ، ﺳﺎ ﻳ ﺮ(، درون ﻳ ﺎ ﺑـﺮون ﺷـﻬﺮ ی ﺑـﻮدن آن ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻛﻞ، ﻣﺴﺎﺣﺖ و ﮔﺎه ﻧﮕﺎری اﺟﺰا ی ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ، ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ ﻃﺒ ﻴﻌﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻋـﻮارض، ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ﻲﺎﻫﻴ ، آب و ﻫﻮا و ﺑﺎدﻫﺎ، ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ اﺛﺮ ﺷﺎﻣﻞ وﺿﻌ ﻴ ﺖ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻳـ ﺎ روﺳـﺘﺎ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻛﺮوﻛ ﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ، راه ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳ ﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ، ﺳـﺎﺧﺖ و ﺳـﺎزﻫﺎ ﻳـ ﺟﺪ ی ﻴﺪ ﭘ ﺮاﻣـﻮن ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ، آﺳـﻴﺐ ﺷ ﻨﺎﺳـﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ از ﻧﻈﺮ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧ ﻲ و ﻃﺒ ﻴﻌﻲ و وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﺛﺒﺘ ﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ: ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ اﺳﺖ از وﺿﻌ ﻴ ﺖ اﺛﺮ، ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓ ﻳﻲﺎﻴ اﺛـﺮ در ﻣﺤ ﻂ ﻴUTM ﻳ ﺎ ﻃﻮل و ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓ ﻳﻲﺎﻴ آن از ﻃﺮ ﻳ ﻖ ﺛﺒﺖ در دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻜﺎن ﻳﺎب GPS ، ﻧﺰدﻳﻚ و ی آﺑﺎد ﻦﺗﺮﻳ ﻓﺎﺻﻠﻪ آن ﺑﺎ اﺛﺮ، ﺷﻤﺎره ﻋﻜﺲ و اﺳﻼ ﻳ ﺪ و ﻧﻘﺸﻪ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﻫﺎ، ﻃﻮل و ﻋﺮض و ﻣﺴﺎﺣﺖ اﺛـﺮ، ارﺗﻔـﺎع آن از ﺳﻄﺢ زﻣ یﻫﺎﻦﻴ اﻃﺮاف، ﻧﻮع اﺛﺮ، وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﻣﺎﻟﻜ ﻴ ﺖ آن، ﻗﺪﻣﺖ اﺛﺮ، وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﺛﺒﺖ، ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ ﺣﺮ ﻳ ﻢ، ﻧـﻮع ﻧﻘﺸـﻪ ﻴﺗﻬ ﻪ ﺷﺪه از اﺛﺮ، اﻗﻠ ﻴ ﻳﻢ، ز ﺮﺳﺎﺧﺖ، آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻴ و ﻏ ﻲﻌﻴﻃﺒ ﺮ ﻃﺒ ﻴﻌﻲ اﺛﺮ، اﻃﻼﻋـﺎت ﺷـﻔﺎﻫ ﻲ ﭘﻴ ﺮاﻣـﻮن اﺛـﺮ از اﺳﺖ ﻲ اﻫﺎﻟ . – ﻓﻀﺎﻫﺎ ی ﺑﻲ دﻓﺎع : ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺑﻲ دﻓﺎع ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎﻟﺒﺪی و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دﻓـﺎع ﻓـﺮد از ﺧـﻮد را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻬﺪﻳﺪات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﻳﺎ واﻗﻌﻲ، ﺳﻠﺐ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. – ﻗﺪﺳ ﻲ ﻳﺎ ﻲﻋﺮﻓ ﺑﻮدن ﺮاثﻴﻣ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ: ﻗﺪﺳﻲ ﺑﻮدن در ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﺮﻓﻲ ﺑﻮدن ﻗﺮار دارد. ﻗﺪﺳﻲ ﺑﻮدن دﻻﻟـﺖ ﺑﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﻘﺪس و ﺗﺒﺮک دادن ﺑﻪ ﻳﻚ اﻣﺮ ﻳﺎ ﭘﺪﻳﺪه ﻋﺎدی اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻋﺮﻓﻲ ﺑﻮدن ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه و اﻣﺮ ﻣﻘﺪس، ﺗﻘﺪس زداﻳﻲ ﺷﻮد. – ﻣﺤﺪوده اﺛﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ : ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪوده ﺑﻼﻓﺼﻞ و ﻣﺤﺪوده اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻮدﺷﻣﻲ . ﻣﺤﺪوده ﺑﻼﻓﺼﻞ ﻛﻪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻣﺮزﻫﺎی ﭘﺮوژه اﺳﺖ، ﻣﺤﺪوده ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﭘﺮوژه در ﻣﺮاﺣﻞ آﻣﺎده ﺳﺎزی ، ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری در آن ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و دﻗﻴﻘﺎ از ﻫﻤﻴﻦ ﻓﻀﺎ اﺛﺮات ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮ ﻣﺤـﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺗﺤﻤﻴـﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻣـﺎ ﻣﺤـﺪوده اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻋﺒﺎرت از ﺳﻄﺤﻲ از ﭘﺮاﻛﻨﺶ، ﭘﺨﺶ و ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ اﺛﺮات ﭘﺮوژه اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺧﺮوﺟـﻲ ﻫـﺎ و ﺧﺴـﺎرات آن ﺗﻮﺳﻂ واﺳﻄﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫـﻮا و آب اﻧﺘﻘـﺎل ﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﻣﻮﺟـﺐ ﺗﻐﻴﻴـﺮات در ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺷـﻮد. ﻣﺤـﺪوده اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻣﺤﺪوه ﺑﻼﻓﺼﻞ ﺑﻮده و آن را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . – ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ: ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای از ﻋﻮ اﻣﻞ و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺣﻴـﺎت را در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ و از آن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ – ﻣﺮاﺣﻞ زﻣﺎﻧﻲ اﺛﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ: اﺛﺮات اوﻟﻴﻪ و ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮات اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺛﺮاﺗﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ در اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ ﭘﺮوژه ﭘﺪﻳﺪار ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﻌﻤﻮﻻ اوﻟﻴﻦ اﺛﺮاﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﺳـﺖ و اﺛـﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ اﺛﺮاﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪ اﺛﺮات اوﻟﻴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ. 74 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب – :ﻣﻨﺎﺑﻊ دﺳﺖ اول ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺰارش ﺷﺎﻫﺪان ﻋﻴﻨﻲ رﺧﺪادﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻣﺸـﺎﻫﺪه ﮔـﺮ واﻗﻌـﻲ ﻳـﺎ ﻛﺴﻲ ﻛﻪ در آن رﺧﺪاد ﺷﺮﻛﺖ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، ﮔﺰارش ﻣﻲ ﺷﻮد. – ﻣﻨﺎﺑﻊ دﺳﺖ دوم و ﻓﺮﻋﻲ: ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و آﺛﺎری اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺪت ﻫﺎ ﭘﺲ از وﻗﻮع رﺧـﺪادﻫﺎ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ دﺳﺖ اول ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ ﭘﺪﻳﺪآورﻧﺪﮔﺎن اﻳﻦ آﺛﺎر ﺧﻮد ﻧﺎﻇﺮ رﺧﺪادﻫﺎ ﻧﺒـﻮده و ﺗﺤﻮﻻت ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ را از ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻜﺮده . اﻧﺪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ رﻏﻢ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ و رﻫﻴﺎﻓـﺖ ﻫـﺎی ﺗﺒﻴﻴﻨـﻲ ﺑـﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻛﺎوش ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ ﻛﻪ در ﺟﺎی ﺧﻮد ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺑﻮده و ﭘﮋوﻫﺶ ﮔﺮ ﻧﺎﮔﺮﻳﺰ از رﺟﻮع ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻣﺤﻘﻖ را از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻲ ﺑﻲ ﻧﻴﺎز ﻧ ﻤﻲ ﺳﺎزد . – ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه: ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻪ ﺷﺪه ﻣﺤﺪوده ای از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﺸﻮر ا ﻋﻢ از ﺟﻨﮕﻞ و ﻣﺮﺗﻊ و دﺷﺖ و آب و ﻛﻮﻫﺴﺘﺎن اﻃﻼق ﻣﻲ ﻛﻪ ﺷﻮد از ﻟﺤﺎظ ﺿﺮورت ﺣﻔﻆ و ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻧﺴﻞ ﺟﺎﻧﻮران وﺣﺸـﻲ ﻳـﺎ ﺣﻔـﻆ و ﻳـﺎ اﺣﻴـﺎ رﺳﺘﻨﻲ ﻫﺎ و وﺿﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ آن دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻮده و ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﻪﻛ ﺷﻮد ﺟﻠﻮه یﻫﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺑـﺎ روﻳـﺪادﻫﺎ ی ﺗـﺎرﻳﺨﻲ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﻫﺎ اﻓﺮاد ﻳﺎ ﮔﺮوه یﻫﺎ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻫﻢ در آﻣﻴﺨﺘﻪ اﺳﺖ . ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ را ﻋﻨﻮان ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﻫﺎ وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓـﺮد آن ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ، ﻛﺮده اﺳﺖ : ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ ﻣﺮﻛﺐ آﺛﺎر از ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ . اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻴﺮاث ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺷﺮح ﺑﺴﻂ و ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ و ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ ﺗﻼش از ﻫﺎی ﺻﻠﺢ ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ در آﻣﺪه اﺳﺖ. – ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ: ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ اﻧﺴﺎن وﻃﺒﻴﻌﺖ را ﺑﻪ ﻧﻤـﺎﻳﺶ ﺑﮕـﺬارد . اﻳـﻦ ﻣﻨـﺎﻇﺮ، ﻧﺸـﺎن دﻫﻨﺪه ﺗﻜﺎﻣﻞ اﺟﺘﻤﺎع ﺑﺸﺮی و ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ آن ی ﻫﺎ درﻃﻮل زﻣﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ. – ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ : ﻧﺎم ﻋﻬﺪﻧﺎﻣﻪ ای ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﺗـﺎرﻳﺦ 16 ﻧـﻮاﻣﺒﺮ 1972 ﻣـﻴﻼدی ﺑـﻪ ﺗﺼـﻮﻳﺐ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ رﺳﻴﺪ. ﻣﻮﺿﻮع آن ﺣﻔﻆ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ، ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﺸﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ دارﻧﺪ و ﻣ ﺘ ﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ی زﻣﻴﻦ، ﻓﺎرغ از ﻧﮋاد ، ﻣﺬﻫﺐ و ﻣﻠﻴﺖ ﺧﺎص، ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . – ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ: ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎﺻﻲ از ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ وﻳﮋه ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻇﺮ و ﭼﺸﻢ اﻧﺪازﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻳﺒﺎ و ﻛﻢ ﻧﻈﻴﺮ و ﻳﺎ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ـ ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﻧﻴﺰ ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ و ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟـﺎﻧﻮری و زﻳﺴـﺘﮕﺎه ﻫـﺎی آن ﻫـﺎ ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺗﺤـﺖ ﺣﻔﺎﻇـﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎﻳﺪار ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. – ﻣﻴﺮاث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ: ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده ی 2 ﻛﻨﻮاﻧﺴـﻴﻮن ﻣﻴـﺮاث ﺟﻬـﺎﻧﻲ آن ﭼـﻪ ﻣﻴـﺮاث ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ، ﺗﻠﻘـﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﻣﺸﺘﻤﻞ اﺳﺖ ﺑﺮ : آﺛﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﻋﻠﻤﻲ ﺣﺎﺋﺰ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳـﺘﺜﻨﺎﻳﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ؛ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت زﻣـﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳـﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻪ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺣﻴﻮاﻧﺎت و ﻣﻨﻄﻘﻪ رﺷﺪ ﮔ ﻴﺎﻫﺎﻧﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﻣﻌـﺮض ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺗﻌﺎرﻳﻒ 07 / 11 / 94 75 اﻧﻘﺮاض ﺑﻮده و از ﻧﻈﺮ ﻋﻠﻤﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از آن ﻫﺎ، واﺟﺪ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻳـﺎ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺣﺪود آن ﻫﺎ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﻠﻤﻲ، ﺿﺮورت ﺣﻔﺎﻇـﺖ و ﻳـﺎ زﻳﺒـﺎﻳﻲ ﻃﺒﻴﻌـﻲ آن ﻫﺎ دارای ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. – ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ: ﺷﺎ ﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ از ﻗﺒ ﻴ ﻞ ﻧﺎم ، ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ ﻣﻜﺎﻧ ﻲ ، ﻣﺸﺨﺼﺎت، اﺑﻌﺎد، ﻣﺤﻞ ﻧﻘـﺶ ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ، ﻓـﻦ ی آور اﻳ ﺠﺎد ﻧﻘﺶ، ﺟﻬﺖ اﺛﺮ، ﻣﻀـﻤﻮن اﺛـﺮ، آﺳـﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳـﻲ اﺛـﺮ ﺷـﺎﻣﻞ وﺿـﻌ ﻴ ﺖ ﻓﻌﻠـ ﻲ و آﺳـ ﻴﺐ ﻧﮕـﺎر ی آن، ﺑﻘﺎ یﺎﻳـ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻫﻢ ﺟﻮار ، ﮔﺎه ﻧﮕﺎری ﻴ اوﻟ ﻪ اﺛﺮ ﺷـﺎﻣﻞ دوره ﺗـﺎر ﻳﺨﻲ آن و ﻣﺮﺟـﻊ ﺗـﺎر ﻳﺦ ﮔـﺬار ی آن و ﺗﻮﺿـ ﻴ ﺤﺎت ﺿﺮور اﺳﺖ ی . – ﻧﻘﻮش ﺻﺨﺮه ای: ﺛﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻧﻘﻮش ﺻﺨﺮه ای از ﻃﺮ ﻳ ﻖ داﺷﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻓﺮم ﻣﺨﺼﻮص آن آﻣﺪه اﺳﺖ ﻳا . ﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از؛ ﻧﺎم و ﻣﻮﻗﻌ ﻴ ﺖ اﺛﺮ، ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﻧﻮع زﻣ ﻴ ﻨﻪ، ﻧﻮع اﺛﺮ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮ ﻳﺒﻲ اﺛﺮ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮ ﻳﺒﻲ ﺑﺨﺶ ﻣﻨﻘﻮش، ﻋﻮارض ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ﻏﺎﻟﺐ، ﺟﻬﺖ ﻧ یﻤﺎ اﺛﺮ، ﺷ ﻴ ﺐ ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻘﻮش، وﺿﻌ ﻴ ﺖ ﺳـﻄﺢ و ﻧﻮع ﺳﻨﮓ اﺛﺮ، ﺑﻘﺎ ﻳﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻫﻢ ﺟﻮار اﺛﺮ، ﺗﻮﺻ ﻴ ﻒ ﻛﻠ ﻲ ﻧﻘﻮش ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮع ﻧﻘـﻮش، روش ا ﻳ ﺠـﺎد ﻧﻘـﺶ، ﺧﺼﻮﺻ ﻴ ﺖ ﻧﻘﺎﺷ ﻲ اﺛﺮ و ﺷﺮح رﻧﮓ ﻫﺎی ، آن ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻨﺎﺳ ﻲ ﻧﻘﻮش ﺷـﺎﻣﻞ ﻧﻘـﻮش اﻧﺴـﺎﻧ ، ﮔﻲ ، ﻲﺎﻫﻴـ ﻫﻨﺪﺳـﻲ و ، ... وﺿﻌﻴﺖ آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ اﺛﺮ از ﻧﻈﺮ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﮔﺎه ﻧﮕﺎر ی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی اﺛﺮ و روش ﻫﺎ ی ﮔﺎه ﻧﮕﺎر ی ﻧﺴﺒﻲ آن و ﻳﺳﺎ ﺮ ﺗﻮﺿ ﺤﺎتﻴ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ . ﺖﻳﻫﻮ – اﺟﺘﻤﺎﻋ ﻲ: ﻫﻮﻳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮد از ﺧﻮد در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮان ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﻀـﻮﻳﺖ در رده ﻫﺎ و ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ) ﺟﻨﻜﻴﻨﺰ، 1381 .( ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 07 / 11 / 94 77 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ ﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - ،اﺣﻤﺪی، ﺣﺴﻦ1375، ﺷﻨﺎﺧﺖ، ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﻴﺎﺑﺎن ﻫﺎی اﻳﺮان، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻴﺎﺑﺎن، ﺟﻠﺪ1، ﺷﻤﺎره2 - 3 - 4. 2 - ،اﺣﻤﺪی، ﺣﺴﻦ1377، ژﺋﻮﻣﺮﻓﻮﻟﻮژی ﻛﺎرﺑﺮدی، ﺟﻠﺪ2، ﺑﻴﺎﺑﺎن- .ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎدی، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان 3 - ،اﺣﻤﺪی، ﺣﺴﻦ، ﻓﻴﺾ ﻧﻴﺎ، ﺳﺎدات1378 ،(، ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی دوره ﻛﻮاﺗﺮﻧﺮ )ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی و ﻛﺎرﺑﺮدی آن در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌـﻲ اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان. 4 - اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻜﻮﻣﻮس اﻳﺮان، در ﻣﺠﻠ ﻪ اﺛﺮ، ﺷ ﻤﺎره 34 - 33 ، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1381 . 5 - اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻜﻮﻣﻮس اﻳﺮان، در ﻣﺠﻠﻪ اﺛﺮ، ﺷ ﻤﺎره 34 - 33 ، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1381 . 6 - اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻜﻮﻣﻮس اﻳﺮان، در ﻣﺠﻠﻪ اﺛﺮ، ﺷ ﻤﺎره 34 - 33 ، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1381 . 7 - ) اﺳﺘﺎﻧﻠﻲ ﭘﺮاﻳﺲ، ﻧﻴﻜﻼس1380 (، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ در ﻛﺎوش ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺗﺮﺟﻤـﻪ ﻣﻴـﺮ ﻣﺤﺴـﻦ ﻣﻮﺳـﻮی )ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻨﺮ (. 8 - ) اﻓﺮوغ، ﻋﻤﺎد1378 ،( »ﺧﺮده ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺎ، ﻣﺸﺎرﻛﺖ و وﻓﺎق اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ « ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘـﺎﻻت وﻓـﺎق اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺗﻬﺮان: ﺳﺎزﻣﺎن ﭼﺎپ و اﻧﺘﺸﺎ رات وزارت ﻓﺮﻫﻨﮓ و ارﺷﺎد اﺳﻼﻣﻲ. 9 - ) آﮔﺮاول، اُ.ﭘﻲ1363 ،( ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری اﺷﻴﺎء ﻣﻮزه ای، ﺗﺮﺟﻤﻪ زﻫﺮا راﺣﺖ، )اﻧﺘﺸﺎرات ﮔﺮوه آﻣـ ﻮزش و اﻧﺘﺸـﺎرات اداره ﻛﻞ ﻣﻮزه ﻫﺎ. 10 - ﺑﺒﺮان، ﺻﺪﻳﻘﻪ، ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺣﻘﺎﺑﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮد، ﺷﻤﺎره 49 ، زﻣﺴﺘﺎن1387 . 11 - ﺑﺪری، ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ. ﻳﺎری، ارﺳﻄﻮ. اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش AHP . . ﻓﺼـﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ﺷﻤﺎره 95 ، 1388 . 12 - ) ﺑﻲ ﻧﺎم1367(، اﻧﺪﻳﺸﻪ ای در ﻋﻤﻞ، ﭘﻴﻤﺎن ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻛﺎر آن، در ﻣﺠﻠﻪ ﭘﻴﺎم ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﺳـﺎل ﺑﻴﺴـﺘﻢ، ﺷﻤﺎره 219 ، اوت1988 . 13 - ﭘﺎرﺳﺎ، ﻣﺤﻤﺪ )1383 ،(زﻣﻴﻨﻪ روان ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﻮﻳﻦ، ﭼﺎپ ﺑﻴﺴﺘﻢ ، ﺗﻬﺮان : اﻧﺘﺸﺎرات ﺑﻌﺜﺖ . 14 - ﭘﺮان ، ﻣﻴﺸﻞ )1367 ،( »ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻴﺮاث ﺟﻬﺎﻧﻲ « در ﻣﺠﻠﻪ ﭘﻴﺎم ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﺳﺎل ﺑﻴﺴﺘﻢ، ﺷﻤﺎره 219 ، اوت1988 . 15 - ) .ﭘﻠﻨﺪرﻟﻴﺖ، ﻫﺎروﻟﺪ.ج1376(، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری و ﻣﺮﻣﺖ آﺛﺎر ﻫﻨﺮی و ﺗﺎرﻳﺨﻲ، درﻣﺎن، ﻣﺮﻣﺖ و ﺑﺎزﺳﺎز ی، )ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻨﺮ. 16 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ در ﻣﺠ ﻠﻪ اﺛﺮ، ﺷﻤﺎره 34 - 33 ، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1381 . 17 - ﺟﺎﻣﺎب، ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی 1:250000 .ﺧﺎک، ﻋﻤﻖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ 18 - ) ﺟﺎﻧﺴﻮن، ای ورﻧﺮ و ﻫﻮرﮔﺎن، وﺟﻮآن ﺳﻲ1370 (، ﻧﮕﺎﻫﺪاری ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ی ﻣﻮزه در اﻧﺒـﺎر، ﺗﺮﺟﻤـﻪ ﻣﻬـﺮداد وﺣـﺪﺗﻲ داﻧﺸﻤﻨﺪ، )ﺗﻬﺮان، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘ ﻴﻘ ﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ . 19 - ﺟﻨﻜﻴﻨﺰ ، رﻳﭽﺎرد )1381 ،(ﻫﻮﻳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﻮرج ﻳﺎراﺣﻤﺪی، ﺗﻬﺮان: ﻧﺸﺮ ﺷﻴﺮازه . 78 07 / 11 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 20 - ﺣﻴﺮاﺗﻲ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺶ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻣﻨﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﺗﺖ ﺳﻠﻴﻤﺎن ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﻮﻳﻦ دور ﺳﻨﺠﻲ، ﻣﺤﻴﻂ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺳﺎل ﺳﻲ و ﺷﺸﻢ، ﺷﻤﺎره 54، ﺗﺎ ﺑﺴﺘﺎن 1389 . 21 - ،ﺧﻠﻴﻠﻲ، ﻋﻠﻲ1382 .، اﻗﻠﻴﻢ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﻚ، ﺟﺰوه درﺳﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ، داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان 22 - ) دﻓﺘﺮ ﻓﻨﻲ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺣﻔﻆ واﺣﻴﺎء، ﮔﺮوه ﭘﮋوﻫﺶ1379 (، وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ آﺛﺎر ﺗﺎرﻳﺨﻲ در اﻳـﺮان، ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدی، دﻓﺘﺮ ﻓﻨﻲ، دﻓﺘﺮ ﺳﻮم، زﻣﺴﺘﺎن 1379 . 23 - ) ری درر، ژوزف1376 (، روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺮﻣﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری اﻣﻮال ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺘـﺮﺟﻢ اﺑﻮاﻟﻔﻀـﻞ ﺳـﻤﻨﺎﻧﻲ و ﺣﻤﻴـﺪ ﻓﺮﻫﻤﻨﺪ ﺑﺮوﺟ ﻨﻲ،)ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻨﺮ. 24 - .زﺣﻤﺘﻜﺶ ﻻﺷﻴﺪاﻧﻲ، م )1381 ،( ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺣﻘـﻮق اﻳـﺮان و ﺣﻘـﻮق ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠـﻞ. ﭘﺎﻳـﺎن ﻧﺎﻣـﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ. داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮ ان. 25 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، ﻣﻌﺎوﻧﺖ اﻣﻮر ﻓﻨﻲ )1380 (، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 227 . 26 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، ﻣﻌﺎوﻧـﺖ اﻣـﻮر ﻓﻨـﻲ ) 1385 (، دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳـﺎﺑﻲ اﺛـﺮات زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻃﺮح ﻫﺎی آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﻤﺎﻟﻲ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 323 . 27 - ) ﺷﻬﻤﻴﺮ زادی، ﻣﻠﻚ1368(، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﺗﺮﺗﻴﺐ آرﺷﻴﻮی از آﺛﺎر ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳـﻲ و ﺗﺎرﻳﺦ، ﺳﺎل ﺳﻮم، ﺷﻤﺎره دوم، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن. 28 - ) ﺻﻤﺪی رﻧﺪی، ﻳﻮﺳﻒ1376 (، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرات، آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﺨﺸﻨﺎﻣﻪ ﻫﺎ و ﻣﻌﺎﻫـﺪات ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻛﺸﻮر)ﺗﻬﺮان، دﻓﺘﺮ اﻣﻮر ﺣﻘﻮﻗﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر، ﭼﺎپ اول 1368 ، ﭼـﺎپ دوم1372 و ﭼﺎپ ﺳﻮم 1376 (. 29 - ) ﺻﻤﺪی، ﻳﻮﻧﺲ1381(، ﺷﻮرای ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺑﻨﻴﻪ و ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻳﻜﻮﻣﻮس در ﻣﺠﻠﻪ اﺛﺮ، ﺷـﻤﺎره 34 - 33، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن . 30 - ) ﺻﻤﺪی، ﻳﻮﻧﺲ1382 ،( ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺣﻘﻮق داﺧﻠﻲ و ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ، )ﺗﻬـﺮان، اﻧﺘﺸـﺎرات ﭘﮋوﻫﺸـﮕﺎه ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر( . 31 - ) ﻃﺎﻳﻔﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﻲ، ﻧﺴﺮﻳﻦ1388(، ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻴﺪاﻧﻲ، )ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﭘﺎﺳﺎرﮔﺎد( . 32 - ) ﻋﻠﻴﺰاده، ﻋﺒﺎس1374(، روش ﻛﺎوش در ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ؛ ﻻﻳﻪ ﻧﮕﺎری، در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗﺎرﻳﺦ، ﺳـﺎل دﻫـﻢ، ﺷﻤﺎره اول، ﭘﺎﻳﻴﺰ و زﻣﺴﺘﺎن. 33 - ) ﻋﻠﻴﺰاده، ﻋﺒﺎس1380(، ﺗﺌﻮری وﻋﻤﻞ در ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ، )ﺑـﺎ ﻓﺼـﻞ ﻫـﺎﻳﻲ در زﻳﺴـﺖ ﺷﻨﺎﺳـﻲ ﺗﺤـﻮﻟﻲ و ﻣﻌﺮﻓـﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر- ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ( . 34 - ) ﻓﺎﺿﻠﻲ ﻧﺸﻠﻲ، ﺣﺴﻦ و ﻋﺎﺑﺪی، ﻧـﺎدره1388 (، ﺗـﺎﻣﻠﻲ ﺑـﺮ ﻣﻔﻬـﻮم ﻣـﺪرک ﺑﺎﺳـﺘﺎن ﺷـﻨﺎﺧﺘﻲ، در ﻣﺠﻠـﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ داﻧﺸﻜﺪه ادﺑﻴﺎت و ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺷﻤﺎر ه ﻧﺨﺴﺖ، ﺳﺎل اول، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن. ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 07 / 11 / 94 79 35 - ) ﻓﺎﺿﻠﻲ، ﻣﺤﻤﺪ1389(، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﭼﺎپ اول، ﺗﻬﺮان: اﻧﺘﺸﺎرات ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎن . 36 - ﻛﻤﻴﺘــﻪ ﺑﺮرﺳــﻲ و ﺗــﺪوﻳﻦ دﺳــﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﺳــﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳــﻲ ﭘﮋوﻫﺸــﻜ ﺪه ﺑﺎﺳــﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳــﻲ )1383 (، آﻳــﻴﻦ ﻧﺎﻣــﻪ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، ﺟﻠﺪ اول، ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﺛـﺎر ﺑﺎﺳـﺘﺎﻧﻲ و ﺗـﺎرﻳﺨﻲ – ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ، )ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر، 1383 .( 37 - ) ﻣﺠﻴﺪ زاده، ﻳﻮﺳﻒ1372(، روش ﻛﺎوش در ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ )ﻗﺴﻤﺖ اول(، در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗـﺎرﻳﺦ، ﺳـﺎل ﻫﻔﺘﻢ، ﺷﻤﺎره اول و دوم، ﺷﻤﺎره ﭘﻴﺎﭘﻲ 13 و14 ؛1372 . 38 - ) ﻣﺠﻴﺪ زاده، ﻳﻮﺳﻒ1372(، روش ﻛﺎوش در ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ)ﻗﺴﻤﺖ دوم(، در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳـﻲ و ﺗـﺎرﻳﺦ، ﺳـﺎل ﻫﺸﺘﻢ، ﺷﻤﺎره اول، ﭘﺎﻳﻴﺰ و زﻣﺴﺘﺎن. 39 - ) ﻣﺠﻴﺪ زاده، ﻳﻮﺳﻒ1373(، روش ﻛﺎوش در ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ )ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻮم(، در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗـﺎرﻳﺦ، ﺳـﺎل ﻫﺸﺘﻢ، ﺷﻤﺎره دوم، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن. 40 - ) ﻣﺨﺘﺎر، ﺟﻤﺎل1367 (، ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ و ﻣﻴﺮاث ﻣﺼـﺮﻳﺎن ﺑﺎﺳـﺘﺎن، در ﻣﺠﻠـﻪ ﭘﻴـﺎم ﻳﻮﻧﺴـﻜﻮ، ﺳـﺎل ﺑﻴﺴـﺘﻢ، ﺷـﻤﺎره220 ، ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ1988 . 41 - ﻣﺨﺘﺎرﭘﻮر، رﺟﺒﻌﻠﻲ و ﺟﻤﺎل ﻋﺒﺪاﻟﻪ ﭘﻮر )1388(، داﻧﺶ ﺑﻮﻣﻲ در ﻣﻌﻤﺎری ﺳﻨﺘﻲ ﻛ ﻴﺶ، ﭼﺎپ اول، ﻛـﻴﺶ: اﻧﺘﺸـﺎرات ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ آزاد ﻛﻴﺶ. 42 - ) ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﻴﺪ1380(، ﺷﺎﻟﻮده آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، ﭼﺎپ ﭼﻬﺎرم، ﭘﺎﻳﻴﺰ . 43 - ) ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﻴﺪ، دروﻳﺶ ﺻﻔﺖ، ﻋﻠﻲ اﺻﻐﺮ، ﺟﻌﻔﺮزاده، ﻫﻮرﻓﺮ، ﻣﺨـﺪوم، ﻋﺒﺪاﻟﺮﺿـﺎ1380 (، ارزﻳـﺎﺑﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان. 44 - ) ﻣﺮوان، ﺣﺠﺖ اﻟﻪ1386(، ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﺒﻜﻪ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ دﺷـﺖ، ﺗﺒﺮﻳـﺰ، دﻫﻤـﻴﻦ ﻫﻤـ ﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﻴﻂ. ﻫﻤﺪان آﺑﺎن. 45 - ) ﻣﻮﺳﻮی ﻛﻮﻫﭙﺮ، ﺳﻴﺪ ﻣﻬﺪی و ﻫﻤﻜﺎران1390(، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻘﺶ ﻋﻮاﻣﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ اﺳﺘﺎ ن ﻣﺎزﻧﺪران، ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﺟ ﻐﺮاﻓﻴﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎره 75 .، ﺑﻬﺎر 46 - ) ﻣﻴﻠﺮ، ﺟﻮرج ﺗﺎﻳﻠﺮ1389(، زﻳﺴﺘﻦ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، ﻣﺘﺮﺟﻢ: ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﻴﺪ . 47 - ) ﻧﻔﻴﺴﻲ، ﻧﻮﺷﻴﻦ دﺧﺖ1382(، ﻣﻮزه داری، ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﺳﻤﺖ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮر . 48 - ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞ199 راﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، در ﻣﺠﻠﻪ اﺛﺮ، ﺷﻤﺎره 34 - 33 ، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1381 . 49 - ) وزارت ﻧﻴﺮو1384(، ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺳﺪﺳـﺎزی ﺑـﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳ ﺴﺖ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 250 - .اﻟﻒ، ﺧﺮداد 50 - .وزارت ﻧﻴﺮو، اﻃﻠﺲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان 51 - ،.ﻫﺎﺷﻤﻲ، س. ا 1389 ،اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺠﻠﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺣﻘﻮﻗﻲ- .ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ادﺑﻲ